comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sam donec inde surgatis q̃d ub̾
scdm consuetudielegitursine tu¬
multu et cõtẽciõe audite ne sole

Expanded text:
sam donec inde surgetis quod vobis secundum consuetudinem legitur sine tumultu et contencionibus audite ne sole
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ. in uicẽ corrigamꝰ Inuicẽ erudiamꝰ ut ꝙ quis ꝙͣ nõ
potest ꝑso ipm possit ꝑ aliu. Et quia nr̃a custodia non
Deus eiuz quihabitat in ub
ecia isto modo custodiat uos
Op iisi ¶Nonemz suficiẽs est nr̃a custodia insiad¬

Expanded text:
invicem corrigamus, invicem erudiamur, ut quod quisque non potest per seipsum, possit per alium. Et quia nostra custodia non Deus enim, qui habitat in vobis, etiam isto modo custodiet vos ex vobis. Non enim sufficiens est nobis custodia nost
Abbreviated transcription (Latin):
nõ tam uirtꝰ humana facit quã diuina ꝑhane nos amat
Inuisibilis sponsꝰ. Honem placet deoaiã sinõ ẽ casta sinõ õ
pudica Nam si iniũdicre et luxurie de ẜuit ab hominabilis
est ei et reproba pudicie unitꝰ adeo acceptabilis ẽ et homi¬
mbꝰ Hant nb̃ niuidet hanc inpugnare nõ cessat hostis¬
antiqrus Ipẽ est em ꝑsuasor innũdicie atq luxurie płis
chis et ꝙ satis gemẽdu ẽ ip̃os religiosos prosterint necesse
est ergo summa uigilancia muicẽ nr̃a pudicicĩa custo.¬
dire nam siea ꝑdimꝰ totu admitimꝯ ecia nos met ipos
Qui ꝑdit pudicicia ꝑdit aĩa sua ꝑdit deu ꝑdit semet

Expanded text:
uam divina. Per hanc nos amat nvisibilis sponsus. Non enim placet Deo anima si non est casta, si non est pudica. Nam si immunditiae et luxuriae deservit, abominabilis est ei et reproba. Pudicitiae virtus acceptabilis est Deo et hominibus. Hanc nobis invidet, hanc impugnare non cessat antiquuschis, et quod magis gemendum est, ipsos etiam religiosos prosternit. Necesse est ergo summa vigilantia invicem nostram pudicitiam custodire. Nam, si eam perdimus, totuin perdimus, etiam nosmetipsos. Qui perdit pudicitiam perdit animam, perdit Deum, perdit et
Abbreviated transcription (Latin):
Et si hanc de qualoquor ocli
petulacia in aliquo urm̃ aou̾¬
t̾itis statim amonete ne male¬
cepta prog̾diãtur sed de ꝓximo
corrigantur Si at et post amo¬
niciõnez iteru nel alio quocũq
die id ip̃m eum face̾ uideritis
Mecdicatis uos hare ammios pu¬
dicos si habeatis ocllos inpu¬
dicos quia inpudicꝰ e lło inpu¬

Expanded text:
Et si hanc, de qua loquor, oculi petulantiam m aqua uestrum aduerteritis, statim admonete, ne coepta progrediantur, sed e proximo corrigantur. si autem et post admonitionem iterum uel alio quocumque die id ipsum eam facere uideritisec dicatis uos habere animos pudicos, si habeatis oculos inpudicos, quia inpudicus oculus inpu
Abbreviated transcription (Latin):
operacio consuetudme consuetudo necessitatẽ Apłs at lego¬
et nõ abea c uoliunꝯ distediniꝯ quia ia necessitatis unꝰ¬
culo ꝑ consuenidmõ retiuenutr Bonu est ergo culpa corri
cus inaipitaparere quia si morari ceꝑit in mantate sceleuis
sua dñs iustꝯ concidet c̾uices eoꝵ¬

Expanded text:
m, actio consuetudinem, consuetudo necessitatem. Sicqueet ab ea cum volumus non discedimus, quia necessitatis vinculo per consuetudinem retinemur. Bonum est ergo culpam corrigere cum incipit apparere, quia si morari coeperit, immanitatem sceleris suam; Dominus justus concidet cer
Abbreviated transcription (Latin):
que ꝑ deiectaciõe cogntacionu intꝰ tm̃ agit᷑ carnalis
est que torporaliter completur fit ãt ml̃tis modis Nom
modo ꝑuisu modo ꝑ auditu modoꝑ tactu modo per
cogitaciõe modo ꝑlocuciõe modo ꝑ operaciõe inpletur¬
Unde et subditur
Et cumse mincẽ sibi met eciã
tacẽte lingua conspectu mutuo
cordanuñciat inpudica et se¬
cundũ concupisceciaz carnis
alt̾utro delectantur ardore eciã
intactis ab pn mũda molacio¬
ne cotporibꝯ fugit ip̃a de mo¬

Expanded text:
quae per delectationem cogitationum intus tantum agitur. Carnalis vero est quae corporaliter completur. Fit autem multis modis. Nam, modo per visum, modo per auditum, modo per tactum, modo per cogitationem, modo per locutionem, modo per operationem tUnde et subditur: Et cum se invicem sibimet etiam tacente lingua conspectu mutuo corda nuntiant impudica, et secundum concupiscentiam carnis alterutro delectantur ardore, etiam intactis ab immunda violatione corporibus, fugit ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
cionacione. imtigiet ut op̾ssoꝵ. angustias quãta p̃ua¬
let opereleuetut foris obsistẽnbꝰ oponat pastiẽtia ut
intꝯ supbiẽtibꝰ exibeat cu pastia disciplnã ut erga
errata sub ditoꝵ sicmã suetudo. zelu. temperet quat
auisticie studis nõ eneruet sic ad ułcione zelꝯ ferueat
no tũ pietatis lmice feruẽdo trãstendat ut ingratos¬
benesiaiis adamor̃e prouocet ut gratos quoq inist̾iis ni
amorẽ seruet ut proximoꝵ masa cu coruig̾e nõ ualet

Expanded text:
tiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevatiocinatione mitiget, ut oppressorum angustias quanta praevalet ope levet, et foris obsistentibus opponat patientiam, ut intus superbientibus exhibeat cum patientia disciplinam, ut erga errata subditorum sic mansuetudo zelum temperet quatenus a justitiae studio non enervet, sic ad ultionem zelus ferveat, ne tamen pietatis limitem fervendo transbeneficiis ad amorem provocet; ut gratos quosque ministeriis in amore servet; ut proximorum mala cum corrigere non valet,
Abbreviated transcription (Latin):
cta. intẽcione ei anspicit nesuꝑbia eleuet et usq addes¬
pectu proxiini anrnũdeitiẽs exaltot ne cimbicio. cognta¬
cioẽ lamet Cumq hanc adapetẽda aliena dilatat an¬
gustet ne cor luyia polluet et subĩctu desid̾iis ꝑ illicita
corumpat ne na. exasperet et usq ad proferẽ da ꝑcontu.¬
meliã inflamet ne inuidia mordeat et alionis folicitatibꝯ
e mula sua se fac̾e consumat ne inmodate linga locacĩ¬
tas ꝑtrahat eamq usq ad iaculũ maledictionis irra¬
cet Nuisucu cogutat ut ea alt̾i̾ faciat ꝙ ip̃e sibi ab
alt̾o expectat pensat nimiꝵ ut maligbona ut boms
meliora respondeat ut ergaprocaces mãsuetudinẽ lon
des ad concupistõcia uere pacis accẽdat ut indigẽtibꝰ
necessaria ebuat ut errãtibꝰ uia rectitudinis ostendat
ut a flictos u̾bo et compasiõe mulceat ut actẽsos et hiuꝰ¬
modi desid̾iis int̾paciõe ⁊estungat ut minas potẽciu ⁊a¬

Expanded text:
 ad despectum proximi animum dejiciens exaltet; ne ambitio cogitationem laniet, cumque hanc ad appetenda aliena dilatat, angustet; ne cor luxuria polluat, et subjectum desideriis per illicita corrumpat; ne ira exasperet, et usque ad proferendam contumeliam inflammet; ne invidia mordeat, et alienis felicitatibus aemula, sua se face consumat; ne immoderate linguam loquacitas pertrahat, eamque usque ad lasciviam obtrectationis tet. Rursumque cum cogitat ut ea alteri faciat quae sibi ab altero fieri exspectat, nimirum ut malis bona, ut bonis meliora respondeat, ut erga procaces mansuetudinem longdes ad concupiscentiam verae pacis accendat, ut indigentibus necessaria tribuat, ut errantibus viam rectitudinis ostendat, ut afflictos verbo et compassione mulceat, ut accensos in hujusmodi desideriis increpatione restringat, ut minas potentium ra
Abbreviated transcription (Latin):
duobꝯs utusq testamẽti mãdatis ꝑ unũ̃ inalicia comꝑẽ¬
titur ꝑ aliud heinchintas p̾rogatur ut q̃d ño uult nialu
par quisq nõ faciẽs cesfet anostendi opero Et rur suzbonũ
 sibifieri apetit supendẽs erga utilitat̃ẽ proxiiui ex̾ceat¬
tantur coradinuma urrtutu minist̾ia tonditur ⁊ nẽ
uel ad infercda q̃ nõ dzdesidiis et inquietatemẽs ferueat

Expanded text:
usque Testamenti mandatis per unum malitia compescitur, per aliud benignitas praerogatur, ut quod non vult malum pati quisque, non faciens cessat a nocendi opere; et rursum bonum quod sibi fieri appetit, impendetantur, cor ad innumera virtutum ministeria tenditur; ne vel ad inferenda quae non debet desideriis inquieta mens ferveat
Abbreviated transcription (Latin):
de p̾ciosa ueste erubesto. Nondec̃ hanc professioẽ nõ decet
hãc amomcĩoo nõ dec hec mẽbra nõdec̃ hos canos Hunc
diĩs meuãgelio. Ecce qui mollibꝰ uestiutur. indomibꝯ
regu sut mollia dicũtur uestimẽta. eo ꝙ mollere animu
reficuĩt Mollibꝰ uestibꝯ regnia delectãtur. aula asꝑis ẽt
humilibꝰ. xpi delectatur ecłia Taliadebet̾ ẽẽ uestimẽca
clicoꝵ in quibꝰ inchil notari possit nouitatis nichill¬

Expanded text:
hanc professionem, nec decet hanc admonitionem; non decet haec membra, non decet hos canos. Hinc Dominus in Evangelio: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt . Mollia dicuntur vestimenta eo quod mollem efficiunt animum. Mollibus vestimentis regia delectatur domus, asperis et humilibus Christi delectatur Ecclesia. Talia debent esse vestimenta clericorum, in quibus nihil notari possit novitatis, nihil
Abbreviated transcription (Latin):
nis sedecia honestatis decore pollet sicue stptu est florens
mei frutꝰ honoris et honestatis Meligiosum quipe et honestu
est ut sic̾ simil hĩtant fc̃s ita quoq simlanbułot et siĩl stont et᷑
aplꝯ p̾cipit ut omĩa honeste et secundu or diñe fiãt Potest quoq
soçietas triblis ut castror açies ordinata destbit᷑ Castoꝵ nãq
acies cu ad bellu se p̃parat p̾ꝯ seconiuge atq ordiare festi¬
nat ne ab hostibꝰ int̾rumpi aut penetrar i ualeat Sic nimi ꝑ
ut udẽl ex sua coniuctiõe t̾reat antiquu hostem qui in huus
dei nnchil tamẽ timet quã concordie unitatez.S ualde no tan¬

Expanded text:
nis, sed etiam honestatis decore pollet, sicut scriptum est: Flores mei fructus honoris et honestatis ; religiosum quippe et honestum est, ut sicut simul habitant fratres; ita quoque simul ambulent et simul stent. Et Apostolus praecepit ut omnia honestate et secundum ordinem fiant . Potest quoque societas terribilis ut castrorum acies ordinata describitur. Castrorum namque acies cum ad bellum se praeparat, prius se conjungere atque ordinare festinat, ne ab hostibus interrumpi aut penetrari valeat. Sic nimirum ut videlicet ex sua conjunctione terreat antiquum hostem, qui in servis Dei nihil tam timet quam concordiae unitatem. Sed valde notan
Abbreviated transcription (Latin):
tnĩ ut ita simꝰ. set sicut inꝙͥ existimet homo. Non eni suficit
nõ uita sta insisit et boua. fama. Nam uita. iusta ñb est ne¬
O portet nos ab hiis qui foris sunt habere bonũ testimoniũ
sic ergo debemꝯ uiue ut iuta. cordet cu nompe. et professio
teneatur inopere ut si stꝯ̾ est ordo stã sit conu̾sacio et si bene
de nb̃ dr̃ testiinomu bone acciõis conprobetur. Tuc relignose
uiuimꝰ si illicitos mor̃s sub distiplma. cohercemꝰ si m̃ẽbra
et censꝰ nros studeamꝯ restiingiere. ut nõ possint lociuie et
leuitate deseruire. ut aspc̃tꝯn̾ sit simply et humilis ne fixe
aspiciat ocl̾ꝯ ꝙ illicite concupistit animꝰ bt nr̃ ꝯuditꝯsit
purꝯ et distietꝰ eaq. suꝑflua sũt et uana.respuens eaq dei
suit gratant̾ sustipiens ut ẜmonr̃sic sale conditꝰ ociosa et
nostiua detestans bona et utilia comẽdans ut sit incorde
mũdicia in uultu pudicicia. in cessꝰ cu grauitate. statꝯ cu

Expanded text:
n ut ita simus, sed sic nos existimet, inquit, homo. Non enim sufficit nobis vita sancta, nisi sit et fama bona. Nam vita bona nobis netolus: Oportet nos ab his, qui foris sunt habere bonum testimonium . Sic ergo debemus vivere ut vita concordet cum nomine, et professio teneatur in opere, ut si sanctus est ordo, sancta sit conversatio, et sicut bene de nobis dicitur, testimonio bonae actionis comprobetur. Tunc enim religiose vivimus, si illicitos motus sub disciplina coercemus, si membra et sensus nostros studeamus restringere, ut non possint lasciviae et levitati deservire, ut aspectus noster sit simplex et humilis, ne fixe aspiciat oculus quod illicite concupiscat animus, ut noster auditus sit purus et discretus, ea quae superflua sunt et vana respuens, ea quae Dei sunt gratanter suscipiens, ut sermo noster sit sale conditus, otiosa et nocua detestans, bona et vilia commendans, ut sit in corde munditia, in vultu pudicitia, in incessu gravitas, status cum
Abbreviated transcription (Latin):
exrata corugãt uita et mor̃s subditoꝵ u̾bo etexemplo com¬
ponãt ap̃l forma sectates qui ait argue obsecia inepa Inmis¬
cents temporibꝯ tp̃io troribꝰ blanomiẽta Iar distiplinatos
et inquieto debet duriꝯ aignere obediẽtes et mits et pastiẽ¬
tes ut in ineliꝯ proficiãt obsenare Negligõtes et contemꝑ¬
nẽtes et superbos aut increpẽt aut corrĩpiãt neq di simulẽt
pctã delinquetiu sedmox ut ceperĩt oriri radicitꝰ ut p̾ualẽt
anputẽt memors ꝑiculi. Heli sac̾dotis de filiis sus honestio¬
res atq intlligubiles pͥma ot stdã admonicione coripiãt
micio pãi coerceãt stient̃s illud Stultis u̾bis nõ corigitur. Et
it̾u ꝑcute filiu tuu iuugo et liberabis aĩazeiꝯ amorte.¬

Expanded text:
errata corrigant, vitam et mores subditorum verbo et exemplo componant, Apostoli formam sectantes qui ait: Argue, obsecra, increpa . Immiscentes temporibus tempora, terroribus blandimenta, indisciplinatos et inquietos debent durius arguere, obedientes, mites et patientes ut in melius proficiant obsecrare. Negligentes, contemnentes, et superbos aut increpent aut puniant. Neque dissimulent peccata delinquentium, sed mox ut coeperint oriri, radicitus ut praevalent, amputent, memores periculi Heli sacerdotis de filiis suis. Honestiores atque intelligibiliores prima et secunda admonitione corripiant; io peccati coerceat, sciens scriptum: Stultus verbis non corrigitur; et iterum: Percute filium tuum virga, et liberabis animam eius a morte.
Abbreviated transcription (Latin):
UanDOat Aliquis nõ pocest ieui¬
nare nõ tamẽ extra hora prandii aliquid
almmẽtoꝵ sumat nisi cũ egrotat¬
Uin acceditis admẽsazdo¬
nech inde surgatis qd ub secundũ consue¬
tudinẽ legitur sme tumultu. et conten

Expanded text:
uando autem aliqua non potest jejunare, non tamen extra horam prandii aliquid alimentorum sumat, nisi cum aegrotatacceditis ad mensam, donec inde surgatis, quod vobis secundum consuetudinem legitur, sine tumultu et conten
Abbreviated transcription (Latin):
psalla spũ płalla et mẽte Orandi ꝑtinacia ita solu met᷑
ẽe fuctifera si quid ore p̾camur. hoc ecĩa mẽte meditemuĩ
Sepe uamq oramꝯ et alibi corde intẽdiniꝯ nec ipm ꝙdicimnꝯ
recolimꝰ S illa orõe deꝯnõ exaudit cui ip̃e qui orat nõ m¬
tendit Q instinctu diaboli sepelieri sołz Sciẽs emi utilitatẽ

Expanded text:
Psallam spiritu; psallam et mente . Orandi perseverantia ita solum meretur esse fructifera; si quod ore precamur, hoc mente meditemur. Saepe namque oramus et alibi corde intendimus, nec ipsum quod dicimus recolimus. Sed illam Deus non exaudit orationem, cui qui orat non intendit;
Abbreviated transcription (Latin):
tollat Contra ciuꝰ malicçiã debemꝰ hab̾e e mẽtis constã¬
cia. ut quãto plꝯcogitacionu turba nos inpugnatur
tanto robustiꝯ nr̃a m̃es nisui statꝯ rectitudine. fixa piua¬
neat młtu ei iuuat ad orõnis puritate si n onn loco.
uel tempore nos ab actibꝰ illicitis temperemꝯ si sempabo ciolis
ser mombꝰ audituz piter castigemꝰ et luig̃o simlege din an¬
bulare et testimom̃a eiꝯ a sue stamꝯ toto corde strutari Que¬
cunq emz sepio ag̾e loqui ul andue solemo cadez necesse

Expanded text:
nstantiam, ut quanto plus cogitationum turba nos impugnat, tanto robustius mens nostra in sui status rectitudine fixa permaneat. Multum enim juvat ad orationis puritatem si in omni loco et tempore nos ab actibus illicitis temperemus; si semper ab otiosis sermonibus auditum pariter castigemus et linguam; si in lege Dei ambulare et testimonia ejus assuescamus toto corde scrutari. Quaecunque saepius agere loqui, audire, solemus; eadem nece
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ agut eciã abstondit de ocultis lit̾is et munustulis Beatꝯiero¬
nimꝰ ita stbit dulces inquid lit̾as et sudariola et creba munius¬
cula sc̃s amornõ habet Quis quis talibꝰ deletatur magna
uanitate seducitur. Et quo ampliꝯ plꝯ delctatur in isimis ro
ampliꝯ deicitur asuper asuperis Ex huiꝯ modi ãt malo solet
ut ea que ꝑsesunt mala caueat sed eciã ula refugit Unde
uł praua accio. bel mala opino proced̾e possit Nos u̾o quos
oportet bene uiu̾e et bonuz. exempluz aliis demostrare nõ con¬
uent clia agere unde quis posset mala suspecciõe habere

Expanded text:
 agit etiam abscondit. De occultis litteris et munusculis beatus Hieronymus ita scribit: Occultas, inquit, litteras et sudariola et crebra munuscula sanctus amor non habet. Quisquis talibus delectatur, magna vanitate seducitur. Et quo plus delectatur infimis, eo amplius ejicitur a suut ea quae per se mala sunt caveat, sed etiam illa refugit, unde etiam vel prava actio, vel mala opinio procedere possit. Nos vero quos oportet bene vivere et bonum exemplum aliis demonstrare, non convenit talia agere, unde quis possit vel malam suspicionem habere
Abbreviated transcription (Latin):
de adrecõsiliacioẽ dissiliari acdistiai patit᷑ deꝯ quãto ma¬
giis curari hoc maliis temporibꝰ iubet Si forte accidat
ut iacundia ulna solis t̾minũ prodictamꝯ fet et insidias m¬
uice instruamꝰs uierebꝯ sine berbis sub plantare cupiẽtes
est Quideni alind faciũt insam et de mone rẽpleti mu mẽ
bra morsibꝰ laniãtur. ffeusta gͦ est in monassio qui distor¬
dia ht̃ cu sie̾ suo quia nec deu placat isiis sa cficiis
nec profic̾e ualet operibꝰ bois
Roinde ub auerbis
durioribꝰ parcite

Expanded text:
ari ac differri patitur Deus, quanto magis curanda sit haec in aliis temporibus. Si forte accidat ut iracundiam ultra solis terminum producamus, sed et insidias invicem instruimus sive rebus siveest. Quid enim aliud faciunt insani et daemone repleti, nisi membra sua morsibus dilaniant? Frustra est ergo in monasterio qui discordat cum fratre suo, quia nec Deum placat sacrificiis nec proficere valet operibus roinde vobis a verbis durioribus parcite
Abbreviated transcription (Latin):
magus ẽ qui et cãs pcti dedit S necsiquide emẽdamur ꝑ¬
sistimꝰ em eciã prorebꝰ nullis cont̾stari. Rẽs et quasi nist
mali fec̾imꝰ desatisfacãoe neclegimꝰ et obliuioni tradimꝰ
culpa acq ilongn tp̃ꝯ protray petimꝰ ignorãtes ꝙ tãto

Expanded text:
magis est qui causam peccati dedit. Sed nec sic quidem emendamur. Pmagis est qui causam peccati dedit. Sed nec sic quidem emendamur. Persistimus enim pro rebus nullis contristarmali fecerimus de satisfactione negligimus, et oblivioni tradimus culpam atque in longum tempus protrahi patimur, ignorantes quod tanto
Abbreviated transcription (Latin):
pocauĩs ad pate de. ⁊ogamꝯ uemamꝰ Erubestat ergo hu¬
mana superbia confundat᷑ quisq siño sacisfaciat prox imo
suo qm̃ post culpa nr̃a ut ei reconsiliari debeamꝯ et ip̃e
qui ofensꝯẽ legatis int̾uemẽtibꝰ obserrat deꝯ
aut nõ ex aĩo petit sine cã est
in monast̾io ecia si inde nõ pro¬
iclatll ⁊ habeat ut pastia tur mun̾a rolinqui et ance
altare iꝑfctã re mane atq int̾rumpi mistia sua donech
cueas et resoluas et iracundia dimitas iminicita cu fiatie
tico nos nec ipm̃ erubestimꝯ sedꝑ mltos pacimur manere
mi miacias et trahimꝯsic̃ fime longã distordia Non eniz¬
nã ciuidos tmñ et malicie memor̃s puuit deꝯ sed et eos qui iras¬
u̾o fec̾ũt nec doloris aliꝙͥ nec nacundie gerũt Obhoc ergo
hunc qui ab nacũdia liber est ad huc ad illu qui idolore est
liber nõ est ostendẽs quia crimiis huiꝯ noxia penes hunc

Expanded text:
peccavimus, ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo hupeccavimus, ad pacem Dei rogati veniamus. Erubescat ergo humana superbia. Confundatur quisque si non satisfaciat proximo, quando post culpam nostram, ut ei reconciliari debeamus, et ipse qui offensus est legatis intervenientibus obsecrat Deus. aut non ex animo petit, sine causa est in monasterio, etiamsi inde non prostrae habeat, ut patiatur munera sua derelinqui ante altare et imperfecta manere atque interrumpi ministeria sua, donec eas et resolvas iracundiam et disjungas inimicitias cum fratre tuo, nec nos ipsum erubescimus, sed dies multos patimur manere inimicitias, et trahimus sicut funem longam discordiam. Non iracundos tantum et malitiae memores punit Deus, sed et eos qui irasvero fecerunt, nec doloris aliquid nec iracundiae gerunt. Ob hoc ergo hunc qui ab iracundia liber est adducit ad illum qui in dolore est, et liber non est, ostendens quia criminis hujus noxa penes hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Nolli ẽe assiduꝯ. cũ hom̃ine ira cudo nedistas semitas eio et
sinas standalu ammnetue. Nam qui se exhumanoraçione. nõ
temꝑat nccͣe est ut bestialitersolo buiat aliqũo ãt cũira ad¬
manus nõ exierit sed in maledictiõis iacula linga u̾tit Na¬
nũqua uo duz accẽsꝯ animꝯ acõsueta locuaõs ñorestringit᷑
ꝑ accessu temporis penitꝰ aproximi amorese paratur et
acͥor̃s stimuli ad mẽtem uenu̾it causeq qmĩut grauiꝯ ex¬
asperẽt oriunt᷑ atq mirati ođ festuca intrãbem u̾citiur
duzira modiu ꝑmutatur. Ueromur sepe aproymis dẽdipi.
de dignaniur iniurias tollerare u̾bi Si contingat iurgiu
fortasse cu proximo erubestunꝯ pͥor̃s satisface Cor quipe
carnale du hinꝯ uiteglia q̃rit humilitate respuit Et
ploꝵq homo ipẽ qui irastitur distordanti sibi roconsiliari
apent sed ire ad satisfaciẽdu por erubestit pensemꝯ facta
et camẽ adnos deꝯlegatos suos p̾or misit ut nos ip̃i qui

Expanded text:
forte discas semitas ejus et sumas scandalum animae . Nam qui se humana ratione non temperat, necesse est ut bestialiter solus vivat. Aliquando autem ira manus non exerit, sed in maledictionis jacula linguam vertit. Nonnunquam vero dum accensus animus a consueta locutione restringitur, per accessum temporis penitus a proximi dilectione separatur, et acriores stimuli ad mentem veniunt, causaeque quae gravius exasperent oriuntur, atque in irati oculo festuca in trabem vertitur, dum ira in odium permutatur. Veremur a proximis despici, dedignamur injurias verbi tolerare, si contingat jurgium fortasse cum proximo, erubescimus priores satisfacere. Cor quidem carnale dum hujus vitae gloriam quaerit, humilitatem respuit, et plerumque ipse homo qui irascitur discordanti sibi reconciliari appetit, sed ire ad satisfaciendum prior erubescit. Pensemus ergo facta et tamen ad nos Deus suos legatos prior misit, ut nos ipsi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
¶elior est ãt quiqͣius ira
sepe temptat᷑ tñ inpetrare festi¬
nat ut sibi dimitat cui se fecis¬
se agnoscit iniuria q̃z quitar¬
duis irascit᷑ et ad uemã petẽda
tardis inclinat᷑ qui ãt nõuult

Expanded text:
elior est autem qui quamvis ira sepe temptetur tamen impetrare  sibi dimittat cui se fecisse agnoscit iniuriam quam qui tardius irascitur ad veniam petendam tardius inclinatur Qui autem non wlt
Abbreviated transcription (Latin):
benificiu qui tibi mł malifec̾it ilłd młto grãdiꝯ et magni¬
fitẽtissime bonitatis est ut tuu quoq iminicu diligas et ci
q̃ tibi malu uult sempbonũ uelis fccies quoq q̃d possis audĩes
dicẽtem ihin Diligite immicos urõs benefacite lyis qui uos¬
oderĩt et orate pro̾eis quiuos ꝑsequĩtur. S qũi ꝑfectoꝵ st̃
ista filioꝵ dci quo quide se debet omĩs fidelis extende et hu¬
monu animu ad hũc afectu orãdo deu seciunq agẽdo
luctadoq ꝑduc̾e tũ quia hoc tam magnũbonu tañte mł¬
dimite ub debita nr̃a sicut et nos dimitimꝰ debitoribꝯ
nũs procul onbio sponsiomis huiꝯ u̾ba implentur si homo
quino du ita profeat ut ecia diligat iniicu tũ quõ ro¬
gatur ab homme qui pecauit men ut ei dimitat dimitit
excorde quia ecia sibi roganti utoq iuilt dimiti cu orat et
si pcto suo mouetur ut rogaet nõ est adeo deputãdꝰ mimico

Expanded text:
beneficum qui tibi nihil mali fecerit, illud multo grandius et magnificentissimae bonitatis est ut tuum quoque inimicum diligas, et ei qui tibi malum vult semper bonum velis, facias quoque quod possis audire dicentem Jesum: Diligite inimicos vestros, benefacite his qui oderunt vos, et orate pro eis qui vos st istud, quo quidem se debet omnis fidelis extendere, et humanum animum ad hunc affectum orando Deum, secumque agendo luctandoque perducere, tamen quia hoc tam magnum bonum tantae muDimitte nobis debita nostra sicut et nos dimittimus debitoribus nostris, procul dubio sponsionis hujus verba implentur si homo qui nondum ita proficit ut etiam diligat inimicum, tamen quando rogatur ab homine qui peccavit in eum ut ei dimittat, dimittit, ex corde, quia etiam sibi roganti utique vult dimitti cum orat et si peccato suo movetur ut roget, non est adeo deputandus inimicus,
Abbreviated transcription (Latin):
gistrũ diligentẽ in eoꝵ nistructiõe p̾ponat
qui eos deordmedoceat medici excitet
potĩt eos studeat emẽdare. Necessaria prout potest de¬
bet eis prociuare Deapertis negligẽciis cũ ante eu pe¬
et corporis doceat eos habere iuxta illud. Dicite ame
quia mitis sum et humilis corde frequẽter pure et dis¬
crece doceat eos confiteri sine ꝓpio uiuere ꝓpia uolun¬
tatẽ desere prosui p̾lati uoluntate obediençia in onbꝯ
uoluntariã. obseruare Quomiodo ubiq et monibꝰ se ha
bero debeãt instruere ẽos debet ꝙ locũ ubi positi fuerint¬
ubiq teneãt. quomodo. sibi danti aliquid uel auferẽti ma¬
le bel benedicett inclinare debeat Qualiter se contineãt¬

Expanded text:
gistrum diligentem in instructione eorum preponat, qui eos de ordine doceat, in ecclesia excitet poterit, eos studeat emendare. Necessaria prout potest debet eis procurare, de apertis negligentiis, cum ante eum pat verbis et exemplis habere, iuxta illud: «Discite a me, quia mitis sum et humilis corde». Frequenter, pure et discrete doceat confiteri, sine proprio vivere, propriam voluntatem deserere, pro sui voluntate prelati obedientiam in omnibus voluntariam obse debet instruere, et quod locum, ubi positi fuerint, teneant, quomodo sibi danti aliquid vel auferenti, maledicenti vel benedicenti inclinare debent, quomodo vel qui
Abbreviated transcription (Latin):
da. Siqͥs ffratru instigante inimioo mortali peça¬
u̾it pro ipĩs pet̾is dequĩb ordiatu fu̾it int̾ fratr̃s
ut ⁊ecurratur ad solos ministros prouĩçiales tene¬
antur p̾dieti ffrẽs ad eos recuriere quã ciciꝯ poterit
sine mora ip̃i u̾õ mimstrisi p̾soit̾i sũt cũ miẜicordia
in iũgat illis penitẽciã siuo p̾sbitiꝰ nõ sũt in iungi¬

Expanded text:
da : “Si qui Fratrum, instigante inimico, mortaliter peccaverint; pro illis peccatis, de quibus ordinatum fuerit inter Fratres, ut recurratur ad solos Ministros Provinciales, teneantur prædicti Fràtres ad eos recurrere, quam citiùs poterunt sine mora. Ipsi verò Ministri, si Presbyteri sunt, cum misericordia injungant illis pænitentiam: Si verò Presbyteri non sunt
Abbreviated transcription (Latin):
Saciabimur inꝙ cu aparuerit glia tua. Illa ergo sacietas
quos foris accedere nõ audebãt S
sursum corhabeat et t̾tena uana
nõ querãt ñc incipiat eẽ monast̾ia
diuitibus utilia nõ pauꝑibꝰ Qsic
diuites illichumiliat᷑ et pauperes¬
llis infl itiax ¶ Ceruicẽ erigere signu suꝑbieẽ.¬
illic inflatuł. Si suꝑbis angłis nõ suit utile celu
constat quia suꝑbis hominibꝰ nõ erit utile monast̾iu Et si
stꝯ̃ sitilocꝰ si stꝰ sit habitꝰ si stõ opera uideãtur totii ex uicio
suꝑbie iubtilis habecur. Suꝑbia enicasu habet. Ideo st̃s̃¬

Expanded text:
Satiabor cum apparuerit gloria tua . Illa ergo satietas quos foris accedere non audebant; sed sursum cor habeant et terrena vana non quaerant, ne incipiant monasteria divitibus esse utilia non pauperibus, si divites illic humiliantur et pauperes inflantur. Cervicem erigere signum superbiae est. Si superbis angelis non fuit utile coelum, constat quia superbis hominibus non erit utile monasterium. Et si sanctus sit locus, si sanctus sit habitus, si sancta opera videantur, totum ex vitio superbiae inutil
Abbreviated transcription (Latin):
deꝯ afectũ quã sensu. Hnic ꝑsapiã dr̃ fili da michi cor tuũ
Quod utiq fieri nõ potest insi ꝑ ꝯcarnalis apetitꝰ reseq̃tur
Primuz ergo iubemur habita deserere. denide t̾rena nõ que¬
rere ut postmodu liberiꝯ ac celestia. possuꝯ anelare. Et
ne uderetur pauꝑibꝯ stliqui ad xpm̃ conu̾tuntur necessa¬
ria nõ debere ministrari quia nichil qrere inmonastio p̾ai¬
piũtur. subuictu est
¶S tñ eoꝵ infir mitati q̃d opus est
tbuatur ecia si pauptas eoꝵqũo
foris erãt nc̃ ip̃a nc̃caria poterãt
inuenire ¶ Siue em̃ diuites sint suie pauper̃s¬
mue nirE siue nõbiles siue ignobiles quicũq accedũt

Expanded text:
Fili, da mihi cor tuum . Quod fieri non potest nisi prius carnalis appetitus resecetur. Primum ergo jubemur habita deserere; deinde terrena non quaerere, ut postea liberius ad coelestia possimus anhelare. Et ne videretur pauperibus saeculi qui convertuntur, necessaria non debere ministrari, quia nihil in monasterio quaest: Sed tamen eorum infirmitati quod opus est tribuatur, etiam si paupertas eorum, quando foris erant, nec ipsa necessaria poterat invenire. Sive enim divites sint, sive pauperes, sive nobiles, sive ignobiles: quicunque accedunt
Abbreviated transcription (Latin):
aliquõ fit eciã de paruis rebꝯ ẽt uilibꝰ Nam pͥmꝯ homo tep¬
cats ẽ nõ de porcosedde pomo. Esau nõde gallma seodelenti¬
cula Item saluator nr nõ decarne sed de pane. Sũt ãt huiꝯ
uicis tria gen̾a unu genꝯ ẽ quõ cibo uel potu in moderate¬
quis utitur. Alt̾u genꝯ ẽ quõ extrahorãcibu hel potum
uult sum̾e Extia horã c̃dimꝰ ẽẽ usq ad t̾tia.nã usqad istã
horã nõ dec̃ frẽ comed̾e̾ aut bibere sinõ ogrotat Egrotanti
onu hora licet Infirnus eni nõ est lex põsita nõ ieiunã¬
tibꝯ ne tñ insirmãtibꝯ recta horã reficiẽdi melligiinꝯ ab ho¬
ra t̾cia usq ad sextaz Ieuinãtibꝰ u̾o ab hora nona usq ad
ordinez fiat̾ nõ solu nos cibo et potu temperate uti opor¬
tet sed eciaz horas constitutas obhuaro nec cui de uita nr̃a
p̾beaniꝯ ofendiculu. Ualde eni indecẽs est smos rep̾hen¬
sibilit̾ uiumꝰ qui formã recte uiiẽdi aliis de mostrare de

Expanded text:
aliquando fit de parvis rebus et vilibus. Nam primus homo tentatus est non de porco, sed de pomo; Esau non de gallina, sed de lenticula. Ipse Salvator noster non de carne, sed de pane. Sunt autem hujus vitii tria genera. Unum genus est quando cibo vel potu quis immoderate utitur. Alterum genquis sumere. Extra horam credimus esse usque ad tertiam. Nam usque ad istam horam non decet fratrem comedere aut bibere nisi aegrotet. Aegrotanti omni hora licet. Infirmis enim non est lex posita. Non jejunantibus nec tamen infirmantibus rectam reficiendi intelligimus ab hora tertia usque ad sextam; jejunantibus vero ab hora nona usque adordinem fiant . Nec tantum cibo et potu temperate uti oportet; sed etiam horas constitutas observare, ne cui de vita nostra praebeamus offendiculum. Valde indecens est si nos reprehensibiliter vivimus, qui formam recte vivendi aliis demonstrare deb
Abbreviated transcription (Latin):
Ites nullas habeatis
ant q̃ celerrimefim¬
atis ne crescat modiuz et tra¬
bem façiat defestuça et animã
faciat homicida sic enĩlegitur
Qui odit fratrẽsiuz homicida
ost ¶Sicpaulati aestunt uicia. Sepecu ab ocioso¬
Ent uerbo linga restrig̾e nolumꝯ ad noxia dilabimur
In de aliquõ ad murmura et detractioẽs decidiniꝯ pleꝵq eciã
usq adlits et contẽciões inde adirã et odiu Iuxta salomo¬
ns uocẽ du negligimꝯ corrigere ininima prolabimur ad
maiora Duzergo uiciu ex uicio orit᷑ iiquitas prelongat᷑
Hinc ꝓpha ait De qui trahitis iniquitate in funiculis uani

Expanded text:
tem nullas habeatis aut quam celerrime finiatis, ne ira crescat in odium, et trabem faciat de festuca, et animam faciat homicidam. Sic enim legitis: Qui odit fratrem suum homicida est . Sic paulatim saepe crescunt vitia. Sane cum ab otioso verbo linguam restringere nolumus, ad noxia dilabimur; inde aliquando ad murmura et detractiones decidimus; plerumque etiam usque ad lites et contentiones; inde ad iram et odium, et juxta Salomonis vocem dum negligimus corrigere minima, prolabimur ad majora . Dum ergo vitium ex vitio oritur, iniquitas prolongatur. Hinc propheta ait: Vae qui trahitis iniquitatem in
Abbreviated transcription (Latin):
p̃lo dicẽs domꝯ mea domꝯ oracionis uocabit᷑ ut doc̾et indo¬
minica domo nichil aliuid agendu ẽe quã orãdu Adhoc.
eni om̃ĩs ecł̃ia construit̾ ut mea oretur Ipã e in domꝯ dei
et porta celi ibi pc̃tores ⁊ econsiliãtur. et iusti sanctisicã tur
ibi explentur diuina mist̾i̾a et tractãtur celestia sacramẽta
summo opere cauẽdu est ne aliquid.nisanctuario dñi fiat
ꝙ odos diuine magestatis ofendat aut ibi orare uolents
impediat quãl at̾ orare debemꝯ ostẽdit̾ cũ subinfertur.¬
Salmis et ymnis cum
oratis deumhpc u̾setur

Expanded text:
plo dicens: Domus mea domus orationis vocabitur ; ut doceat in Dominica domo nihil aliud esse agendum quam orandum. Ad hoc enim omnis ecclesia constituitur ut in ea oretur. Ipsa enim est domus Dei et porta coeli. Ibi peccatores reconciliantur, et justi sanctificantur; ibi explentur divina mysteria et tractantur coelestia sacramenta.summopere cavendum est ne aliquid in sanctuario fiat quod aut oculos divinae majestatis offendat aut ibi orare volentes impediat. Qualiter autem orare debemus ostenditur cum subinfertur.salmis et hymnis cum oratis Deum: hoc versetur
Abbreviated transcription (Latin):
eni ciinale pã est sicut stͥptuẽ Nonadult̾abis nõ facies
furtu nõ falsu testimoniu dices ⁊c Quia ergo int̾cu¬
minalia deputãtur uxea canonu fuĩa sic uidicore debet
quisq defurto quomodo de adult̾io quomodode homicidio
quomodo de falso testimomno. rat̾ orgo quireiu sibi col¬
firerat et latro et loculos habens eaq comitebantin
sibi adñõ asportabat et abstondebat Quitanto cupi¬
ditats et auaricie uicio exarct ut dimsiu sic̃ diobolꝯ
ei ncormiẜat uend̾et et trad̾e̾t S apetẽdo lutru mor

Expanded text:
enim criminale peccatum est, sicut scriptum est: Non adulterabis, non furtum facies, non falsum testimonium dices, etc. Quia ergo inter criminalia mala deputatur juxta canonum sententiam, sic judicare debet quisque de furto, quomodo de adulterio, quomodo de homicidio, quomodo de falso testimonio. Frater qui rem sibi cola, qui fur erat et latro et loculos habens, et ea quae mittebantur Domino, asportabat et abscondebat. Qui tanto cupiditatis et avaritiae vitio exarsit, ut Dominum suum sicut diabolus in cor miserat, venderet et traderet. Sed appetendo
Abbreviated transcription (Latin):
endie actiomiboq gir̃aꝵ ut cultor eiq no in se ip̃o eDInuo
glorietur.
Ubi at sic quicũq urm uidet aliꝙͥ
deesse doleat dep̾t̾ito caueat defu
turo orans ut ei debituz oimita¬
tatur et intemptacionẽ non

Expanded text:
e actionibus, ut cultor ejus non in seipso sed in Domino glorietur. Ubi autem sibi quicunque vestrum videt aliquid deesse, doleat de turo orans, ut et debitum dimittatur et in temptationem non
Abbreviated transcription (Latin):
Raius culpa ẽ. Siquis
in honeste maudiẽcia seculariu cũ ali.¬
quo contend̾it Si frat̾ cu fratie iutꝯ
dixit siquas mẽdaciui de industria dixisse dep̾hensus
religiosa maleciosse in uexisse de p̾hensꝯ fuĩt Siquis

Expanded text:
ravis culpa est si quis inhoneste in audientia secularium cum aliquo contenderit. Si frater cum fratre intus dixerit. Si quis mendacium de industria dixisse deprehensus religiosa malitiose invexisse deprehensus fuerit. Si quis
Abbreviated transcription (Latin):
litaits ammeq afectꝯ disterint in eo bnũ quẽq temptet
iquo se magie pͥuole cogmostit Nec cuuatꝰ btaitex ptog¬
no ui ex pa̾r uo decipiat tantu ut coritate Naaꝵ corsi¬
nue ualeat Debemꝯ ergo contra hostoz callid sza cruaot
iugulants̃ cẽ atq ero laqueos mom̃i reꝵ mat̾ia p̃caue

Expanded text:
t in eo unumquemque tentat in quo se magis praevalere cognoscit. Nec curat utrum ex magno vel ex parvo decipiat, tantum ut charitatem fratris corrumpere valeat. Debemus contra hostem callidum cauti et vigilantes esse, atque ejus laqueos in omni rerum materia prae
Abbreviated transcription (Latin):
sut ut q̃d tibi nõ ius sieri alii ne fo̾cis Et q̃ iuiltis ut faciãt ub
homines et uos facite illis Exhac geniina uii tute dilctio¬
nis inproximu om̃s orĩut᷑ uiitũt᷑s quibꝰ ãt utilit̾ q̃s ut
apetẽda cupimꝰ aut que uitãda sunt uitaniꝯ Ex hiisduo¬
bꝯarticulis congrue diligit᷑ proximꝰ duzet benesiciis fo¬
uetur et nulla. inalicia leditur In om̃ibꝰ ergo quibꝰ utit᷑
trãsitura necessitas debet sem̃ꝑ emin̾e caritas quia quid¬
quid agimꝰ aut loquinuir aut cogntamꝰ adcaritateꝵ¬
doi debet respic̾e aut proximi ut in om̃i nr̃a conu̾saciõẽ
ñe intẽcionis simima uersetur semꝑ in caritate. Inhiis ãt
duobꝯ p̾coptis tota. lex pendet et ꝓpħe¬

Expanded text:
sunt. Ut quod tibi non vis fieri aliis ne feceris . Et quae vultis ut faciant vobis homines, et vos facite illis . Ex hac gemina virtute dilectionis in proximum omnes virtutes oriuntur, quibus aut utiliter quae sunt appetenda cupimus, et quae vitanda sunt vitamus. Ex his duobus articulis congrue diligitur proximus, dum et beneficiis fovetur et nulla malitia laeditur. In omnibus ergo quibus utitur transitura necessitas, debet semper eminere charitas. Quia quidquid agimus aut loquimur ad Dei charitatem debet respicere aut proximi, ut in omni nostra conversatione, nostrae intentionis summa versetur semper in charitate. In his autem duobus praeceptis tota lex pendet et p
Abbreviated transcription (Latin):
neat q̃ꝑmanet caritas: stua
quipo necessitas utitur temporalibꝰ rebꝯ temporalibꝯ stu¬
diis in quibꝯ d semꝑcaritas eru̾e quia nichil potest plac̾e
deo sme caritate Incũctis ergo q̃ agimꝯ nc̃ce ẽ ut samꝑ e¬
Ad huc excellenaore uia ũb demostro Multu profiat inhac
caritate q̃ proamoredei. cuct̃a q̃ mũdi huiꝯ sunt despicit ni¬
chil sibireninere apent quidquid habet incomuni diuidit
Uere ꝑ excelsaz miaz graditur qui calcatis trenemẽte et de¬
si dio adcelestia subleuetur Caritus in amore dei constat et
in homine ꝙ nõ diuine dilectioni subdat᷑ Nam p̾cipimur deũ¬

Expanded text:
ae permanet, charitas. Transitura quippe necessitas utitur temporalibus rebus, temporalibus studiis, in quibus debet semper charitas eminere, quia nullus potest placere Deo sine charitate. In cunctis ergo quae agimus neceAdhuc excellentiorem vobis viam demonstro . Multum proficit in hac charitate qui pro amore Dei cuncta quae hujus mundi sunt despicit, nihil sibi retinere appetit, quidquid habet in commune dividit. Vere per excelsam viam graditur, qui, calcatis terrenis, mente et desiderio ad coelestia sublevatur. Charitas in amore Dei constat et in homine quod non divinae dilectioni subdatur. Nam Deu
Abbreviated transcription (Latin):
ociosa locutꝰ fu̾t beleg̾it si dissolute ridens taxns uel
ludis dictis uel factis alios adridendu concitau̾it Si
oculos uagos per plateas uel uillas eundo ad uanita¬
tes fiequẽter quis direx̾it. Siquis inuigilia anũcia¬
ciomis et natiuitatis dñi iupͥncipiocapituli ꝓnegli¬
gẽciã nõ asiu̾t ut pronũciatis redempcionis me ex¬
ordiis cordeet corpore. gracias agat deo. et ⁊edemp¬
tori Siquis deuia ueniens eadem hora si fieri potest
benedictĩõe aiccipere. neglex̾it uel absq ea płꝯ una
nocte. moraturꝯ exierit Siquis inchorodornnerit
alia data ffratri uel concessa sine ip̃iꝯ fratris licẽcio

Expanded text:
is culpa est si dissolute ridens cachinnis vel ludis, dictis vel factis alios ad ridendum concitaverit. Si oculos vagos per plateas vel vias eundo ad vanitates frequenter direxerit. Si in vigilia Nativitatis Domini in principio capituli per negligentiam non affuerit, ut, pronuntiatis redemptionis nostre exordiis, corde et corpore gratias agat Deo Redemptori. Si quis de via veniens eadem hora, si fieri potest, benedictionem accipere neglexerit, vel absque ea plus una nocte moraturus exierit. Si quis ad lectiones alia data fratri vel concessa sine ipsius licentia
Abbreviated transcription (Latin):
infir̾initates arigore abstinẽcio di sftꝰ inogrdi stupulu¬
temꝑat ne .s. fiequẽtibꝰ passiombꝰ fracto abono opere¬
ꝑ ditotionis elanguestat. Donu quipe erat ut distipula¬
stꝰ exnfirmitate fructu pastiencie redd̾e̾t sed utilis ẽe
p̾uidebat apło si usumeditine ali qũotu conualestens
alioꝵ aĩas deo lucri fac̾et Exdiu̾si at homs utiliora oli¬
giẽda sunt hac ergio actoritate fulti ad hoc medicina¬
corporalom q̃rere dobomꝯut inde maiore fructũdũoreferãꝯ¬

Expanded text:
infirmitates . A rigore ergo abstinentiae discretuet frequentibus passionibus fractus a bono praedicationis elanguescat. Bonum quippe erat ut discipulus ex infirmitate patientiae fructum redderet, sed utilius esse providebat Apostolus si usu medicinae aliquantulum convalescens animas Deo lucrifaceret. Ex diversis autem bonis utiliora eligenda sunt. Hac autem auctoritate fulti ad haec medicinacorporalem quaerere debemus, ut inde majorem fructum Domino refera
Abbreviated transcription (Latin):
muiciu Illi u̾o qui carnalit̾ uolũt uiu̾e cucura carnis stu¬
dẽt et ꝓpiã de sidi̾a nut̾ie Ponẽdus est igitur ut̾sq modus
et cogendisũt illi fac̾e̾ ꝙ faciẽdu est prosalute. Hiiu̾o repri¬
mẽdĩ sũt ne faciãt ꝙ carnałr concupistũt Sali squiden cor¬
poris adẜuiẽdu deo seruãda ẽ cupiditas uero carnis extin

Expanded text:
ur. Illi vero qui carnaliter volunt vivere, cum cura carnis student et propria desideria nutrire. Ponendus est igitur utriusque modus, et cogendi sunt illi facere, quod faciendum est, pro salute. Hi vero reprimendi sunt ne faciant quod carnaliter concupiscunt. Salus quidem corporis ad serviendum Deo ser
Abbreviated transcription (Latin):
sedsi diligenter ateno̾ent ip̃i recognosterẽt quiahec ꝙ mã¬
ducaniꝯ et bibinꝰ ꝙ uestibꝰ opimiur ec t̾rens rebꝯ ad necessi¬
tate utimur corporal me diana ẽ. ffiat ergo smne murmu¬
re deconsilio medicine Et bene ait nõles ni necessitate coga¬
cur Uolens ex necossitate excupiditate repͥmatur quia ne¬
cessitati quide nõ apeditati obedienduzẽ.
Nam aliquo eciã si noceat ꝓdes¬
se c̾ditur ꝙ delectat Epditid obessieñs
debet quiasic sua cupiditate decipiatur ut c̾dat id sibi prodes¬
se ꝙ nocet Sic fallit homine cpiditas sic simułubonũ ẽ ẽ
re satre cupiditatez et carnale ⁊ deletaçĩoez qr uidelzad mor

Expanded text:
i recognoscerent quia hoc quod manducamus et bibimus, quod vestibus operimur, et terrenis rebus ad necessitatem utimur, corporis medicina est. Fiat ergo sine murmure de consilio medicinae. Et bene ait: Nolens in necessitate cogatur, volens ex cupiditate reprimatur, quia necessitati non cupiditati obediendum est. Nam aliquando etiam si noceat, prodesse creditur, quod delectic ipse sua cupiditate decipitur, ut credat id sibi prodesse, quod nocet. Sic fallit homines mala cupiditas; sic simulat bonum esse, damnant cupiditate
Abbreviated transcription (Latin):
ris infirmitatis neces¬
sitas cogit minime deneget᷑
fiat sine mur mure decõsilio
sito facia qdfaciẽduz est prosa¬
expe dit sue cupiditati nõ obe¬

Expanded text:
 infirmitatis necessitas cogit minime denegetur set fiat sine murmure de consilio sito faciat quod faciendum est pro saexpedit sue cupiditati non obe
Abbreviated transcription (Latin):
quãto ceꝑit ẽẽ relignosior tanto u̾bis erꝯ maior fides pstat
Et qrua nisitiuitãt ncͣcitas aliqũo apetit ea q̃ sibi ipĩ
sunt contraria i deoadiũgnt
¶Stũ utru sanado illidolori ꝙ
delctat expediat si nõ est c̾tum
medics consulatur : E o rdonre

Expanded text:
nto verbis ejus major fides praestatur. Sed quia infirmitatis necessitas aliquando appetit ea, quae sibi ipsi sunt contraria, ideo adjungit: Sed tamen utrum sanando illi dolori, quod delectat expediat, si non est certum, medicus consulatur. Cre
Abbreviated transcription (Latin):
Iue at qui cellariosine
qui uestibꝰ siue qui
codicibus p̾ponutursine mur¬
ex hibeãt utea caritate featbꝯ sius deẜuiãt me ip̃i de
numsterio sibi comisso peccẽt in murmure nec alios
murmurat apetit accep̾it nullꝰ qui accipit murinũ¬
rore potest Salomõ Precordia. facui sicut rota caru
fenu portat et semꝑ murmurat Tales sunt multi
fratẽs incongꝰ. gaciõe qui carii subditi nũquã cessat amur

Expanded text:
iue autem quae cellario sine quae uestibus siue quae codicibus praeponuntur, sine murexhibeant, et ea charitate fratribus suis deserviant, ne ipsi de ministerio sibi commisso peccent in murmure, nec alios murmurat accipit, nullus qui accipit murmurare poterit. Et Salomon: Praecordia fatui sicut rota carri , fenum portat et murmurat. Tales ergo sunt in congregatione qui carne subditi non cessant a mur
Abbreviated transcription (Latin):
ro yp ¶ Ex hoc aparet quia cet̾is inciis maior est
Lali suꝑbia ꝑuicia eni et birtut̃s ext̾mmat humanã
mẽte. Suꝑbia deo et honiimbꝰ odibilis ast De hac stptũ
ast Inciu onĩs pcti suꝑbia Prima ẽ emi inpecado ulti¬
maremanet inconflictũ Nam cu huusdei ceta uicia suꝑa¬
ui̾t eciã ia ad uii̾tutu alta concend̾it ad huc hẽt pugnã
contra suꝑbia qͣ insi expugnau̾it frusta intet̾is labo
rauit Ouz ergo foris bond agninꝰ intꝯcor abelacĩoe custo¬
Dire debeniꝯ quia nulla deo plac̾et cũ suꝑbia oꝑa unde st̃p¬
tura nos annonet dicõs Onũ custodia hua cortuu qm̃¬

Expanded text:
paret quia caeteris, vitiis major est superbia. Per vitia enim et virtutes exterminat humanam mentem; superbia Deo et hominibus odibilis est, de qua scriptum est: Initium omnis peccati superbia . Prima est in peccando; ultima remanet in conflictu. Nam cum servus Dei caetera vitia superavit; et jam ad virtutum alta conscenderit; adhuc habet pugnam contra sravit. Cum ergo foris bona agimus, intus cor ab elatione custodiamus; quia nulla Deo placet cum superbia operatio. Unde Scriptura nos admonet dicens: Omni custodia custodi cor tuum
Abbreviated transcription (Latin):
abstondito. et ille qui uidet mabstondito reddẽt tibi per
dext̾a rectã õperaciõ ꝑsirñsttã fauor seli uel elacio desig¬
nãtur Exhiis ergo uerbis an̾monẽmur ut rectaq aginiꝯ
abstonde abelaçione studẽamꝯ alioquin niçedez nõ habe¬
bimꝰ apud prẽ nr̃ de inde ostendit quãtu sit biciu suꝑ¬

Expanded text:
abscondito; et ille qui videt in abscondito reddet tibi . Per abscondito; et ille qui videt in abscondito reddet tibi . Per dexteram recta operatio; per sinistram favor mundi atque elatio designatur; ex his verbis admonemur ut recta quae agimus abscondere ab elatione studeamus, alioquin mercedem non habebimus apud Patrem nostrum. Deinde ostendit quantum sit vitium sup
Abbreviated transcription (Latin):
diues in suis diuiciis Noneni ꝑsonaꝵ accepcio est apud
deu Nam idem dñs diũs in om̃s qui inuocãt eu Bene ãt
nõ de dignitate diuitu parẽtuz sed sed de societate pauꝑu
te. mũdi de pauꝑtate gloriari ꝑtinet ad beatitudnĩẽ
¶Neq extollãtur si cõi uite aliꝙͥ desins
facultatibꝰ contulerũt Nec desius
signãtur unu carnale aliud̃ spũale Nam pauper̃s fastidi¬
re et de nobilitate gloriari adcarnale suꝑbia ꝑtinet que
int̾ homines stlãres frequẽter solet euenire. De oꝑibo at mi¬
sericordie extollere suꝑbia spñalis est que solet eçiã regulars̃
corumpere Magis at timẽda est suꝑbia spũalis quãcar¬
nalis quia/ se extollere de bono opere aut uirtute ab altoca¬
derẽ est et quãto est alçior astensꝯ tanto ꝑiculosior casus¬
est dicit dñs ineuãgelio Cuz facis elemosmã nesciat si¬
nistra tua quid faciat dext̾a tua ut elemosma tuo fit /in

Expanded text:
ud Deum . Nam idem Dominus dives in omnes qui invocant eum. Bene autem non de dignitate divitum parentum, sed de societate pauperum tem mundi; de paupertate vero gloriari pertinet ad beatitudinem. Nec extollantur si communi vitae aliquid de suis facultatibus contulerint; nec de suis signantur. Unum carnale, aliud spirituale. Nam pauperes fastidire et de nobilitate gloriari ad superbiam pertinet, quae inter homines saeculares frequenter solet evenire. De operibus misericordiae se extollere superbia spiritualis, quae solet etiam spirituales corrumpere. Magis autem timenda est superbia spiritualis quam carnalis, quia se extollere de bono opere aut de virtute, ab alto cadere est. Et quanto altior est ascensus, tanto periculosior esgelio: Cum facis eleemosynam, nesciat sinistra tua quid faciat dextera tua, ut sit eleemosyna in
Abbreviated transcription (Latin):
res suas instlo tene qͣ ita eas in monastio distribuere ut
uelint se inde extollere. Na si excollũtur deiciũtuir. Quis qͥs
eiu meo ꝙ beneagit intumestit eo ip̃o tramite qd proficit
cadit Bona quippe accio. cu elacione nõ eleuat sedgra.
uat bta ẽ illa aĩa que potest dic̾e cu profeta. Dnẽnõ est
exaltatu cor meu neq elati sũt ocli mei Neq anibulaui
in magnis neq in mirabilibꝰ suꝑine. ffelix plane ẽ qui nõ
habet ocultã suꝑbia incordę nec apeita incorpore nõ
m̾ uultu nõ nihabitu neq inẜmõe neq mopere neq i

Expanded text:
res suas in saeculo tenere, quam eas ita in monasterio distribuere, ut velint se inde extollere. Nam si extolluntur, dejiciuntur. Quisquis enim in eo quod bene agit intumescit, eo ipso tramite quo proficit cadit. Bona quippe actio cum elatione non elevat, sed gravat. Beata est ergo illa anima quae potest dicere cum Propheta: exaltatum cor meum, neque elati sunt oculi mei, neque ambulavi in magnis, neque in mirabilibus super me . Felix plane est qui non habet occultam superbiam in corde, nec apertam corpore, nec in vultu, nec in habitu, neque in sermone, neque i
Abbreviated transcription (Latin):
xet̾ ininꝯ ꝑfetõs temperat sentẽcia cu sub tũgit
Samẽ si ur̃a tolleratur infir
mitas ut hoc recipiatis q̇d po¬
suitis hinc de in uno tm̃ loco
sub comunibs custodibo ha¬

Expanded text:
er minus perfectos temperat sententiam cum subjungit: Tamen si vestra toleratur infmitas, ut hoc recipiatis quod deposueratis, in uno tamen loco sub communibus custodibus ha