comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dicaris habere. Non ꝓrsus ñ ẽ qd̾ ꝓ illa timeat᷑. aiu¬
diciis tius. S ẽ qđ non minus sepe. nec noxie minꝰ.
insidiari uidicantib solet. de qͦ maxime qͥd in tua
lateat conscientia. latere te nolim. Qͥd illud sit qͦris:
Acceptio ꝑsonarum. Non par ui te reum pecc̃i existi¬
mes. si facies pecc̃orum sumis. ꝙ ñ potiꝰ causas uidi¬
casmeritorũ. Est item uiciũ. cuiꝰ si te ĩmunẽ sentis.
inter om̃s quos noui ex his qͥ cathedras ascendert̃
sedebis me duce solitarius. quia ueraciter singła¬
riterq leuasti te suprate. iuxta ꝓpħam. Facilitas
credulitatis ħẽ. cuius callidisse iulpecule mag¬
norũ neminẽ comꝑi satis cauisse uersutias.
Inde eis ipsis ꝓ nichilo ire multe. inde innocentiũ
frequens addictio. inde preuidicia in absentes. Gratu¬
lor autem tͥ. nec enĩ assentationis apd̃te uereor incurre¬
omium querela multa. an et sine culpa tu uidis.

Expanded text:
dicaris habere. Non prorsus, non est quod pro illa timeatur a judicaris habere. Non prorsus, non est quod pro illa timeatur a judiciis tuis. Sed est quod non minus saepe, nec noxie minus insidiari judicantibus solet: de quo maxime, quid in tua lateat conscientia, latere te nolim. Quid illud sit quaeris? Acceptio personarum. Non parvi te reum peccati existimes, si facies peccatorum sumis et non potius causas dijudicas meritorum. Est item vitium, cujus si te immunem sentis, inter omnes quos novi ex his qui cathedras ascenderunt, sedebis me judice solitarius: quia veraciter singulariterque levasti te supra te, juxta prophetam. . Facilitas credulitatis haec est, cujus callidissimae vulpeculae magnorum neminem comperi satis cavisse versutias. Inde eis ipsis pro nihilo irae multae, inde innocentium frequens addictio, inde praejudicia in absentes. Gratulor autem tibi: nec enim assentationis apud te vereor incurrec absque horum omnium querela multa: an et sine culpa, tu videris.
Abbreviated transcription (Latin):
irrepsit. Et si recte sapiens hortat᷑ sapientiã scribimn
ocio cauendũ & in ocio. ocium ẽ. Fugienda ꝓide ocio¬
sitas. mater nugarum: nouerca uirtutum. Int̃ secłares.
nuge. nuge sunt. in ore sacerdotis blasphennie. Incer¬
dum tam̃ si incidant. ferende fortassis. referende nũꝗͣ
Mag̃ int̾ueniundũ caute. et prudent̃ nugacitati.
Prumpendũ sane in seriũ quid: qd̾ ñ mͦ utilit̃. sed
libent̃ audiant. ꝙ suꝑ sedeant ociosis. Consecrasti os
tuũ euangłio. talib iam aꝑire illicitũ. assuescere
saclegi ẽ. Labia sacerdotis ait custodiunt scientiã.
et legem requirunt de ore eius. non nugas ꝓfecto uł
fabulas. Uerbum scurrile. qd̾ faceti. urbam̃ ue noĩe
colorant. ñ fufficit pegͥnari ab ore ꝓcul. et ab aure
relegandum. fede ad chachinnos moueris. fediꝰ mo¬
ues. Porro detrahere aut detrahentẽ audire. qͥd hor
dãpnabiliꝰ sit non facile dixerim. De auaritia ñ ẽ

Expanded text:
irrepsit. irrepsit. otio , cavendum et in otio otium est. Fugienda proinde otiositas, mater nugarum, noverca virtutum. Inter saeculares nugae, nugae sunt; in ore sacerdotis, blasphemiae. Interdum tamen si incidant ferendae fortassis; referendae nunquam. Magis interveniendum caute et prudenter nugacitati. Prorumpendum sane in serium quid, quod non modo utiliter, sed libenter audiant et supersedeant otiosis. Consecrasti os tuum Evangelio: talibus jam aperire illicitum, assuescere sacrilegium est. Labia sacerdotis, ait, custodiunt scientiam et legem requirunt de ore ejus : non nugas profecto vel fabulas. Verbum scurrile quod faceti urbanive nomine colorant, non sufficit peregrinari ab ore: procul et ab aure relegandum. Foede ad cachinnos moveris, foedius moves. Porro detrahere, aut detrahentem audire, quid horum damnabilius sit, non facile dixerim. CAPUT XIV.
Abbreviated transcription (Latin):
enis. gaude. Recti cordis hoc. Eregione ꝑuersissimi
si cum in ꝓpͥis deprebendaris fortasse impatiens.
minime tam̃ in alienis cõpatiens sentiaris. Qd si
in ꝓsꝑis: Nich ne est qd̵ consid̾ationẽ sol licitet:
Est utiq si diligent̃ attendas. quã rarꝰ semꝑ exciterit.
qui ñ uel modice in ꝓsꝑitate animũ relaxarit a
sui custodia et disciplina. Quando ħ incautis ñ fuit
ad disciplinã qd̾ ignis ad cerã. qd̾ solis radiꝰ ad niuẽ.
uel glaciẽ: Sapiens dauid. sapientior calomon fuit.
s blandientibi ninus scd̃is reb alter ex parce. alt̾ ex
toto desipuit. Magnus qͥ incedens in aduersa. ñ exci¬
dit uel parum. a sapientia. nec minor. cui presens
felicitas si arrisit. ñ irrisit. Quanꝗͣ faciliꝰ iuenĩs
qui sapientiã retinuert̃ contraria sibi fortuna. ꝗͣ.
qui ꝓpicia ñ ꝑdiderunt. preferendus ille et mag
mo insolentior. aut inmod̾atioꝵ cura uestis uł corꝑis ñ

Expanded text:
enis gaude. Recti cordis hoc; e regione perversissimi, enis gaude. Recti cordis hoc; e regione perversissimi, si cum in propriis deprehendaris fortasse impatiens, minime tamen in alienis compatiens sentiaris. Quid in prosperis? nihilne est quod considerationem sollicitet? Est utique si diligenter attendas, quam rarus semper exstiterit, qui non vel modice in prosperitate animum relaxaverit a sui custodia et disciplina. 425 Quando haec incautis non fuit ad disciplinam, quod ignis ad ceram, quod solis radius ad nivem vel glaciem? Sapiens David, sapientior Salomon fuit: sed blandientibus nimis secundis rebus alter ex parte, alter ex toto desipuit. Magnus qui incidens in adversa, non excidit vel parum a sapientia: nec minor cui praesens felicitas si arrisit, non irrisit. Quanquam facilius inveneris qui sapientiam retinuerunt, contraria sibi fortuna, quam qui propitia non perdiderunt. Praeferendus ille et magnmo insolentior, aut immoderatior cura vestis vel corporis non
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓuidus. modi. loci. temꝑisq obseruator. Prorsus
consid̾anda tͥa hec. inusu uirtutũ harum. ne non
sint uirtutes. si p̃ter hec reꝑiant᷑. Nempe eiꝰ modi
ñ natura uirtutes. s usus facit. Nam ex se indif¬
ferentes eẽ noscunt᷑. Tuũ ẽ aut abaitendo et con-¬
fundendo facere uicia. aut bene ordinate q utendo
uirtutes. Solent discretionis oculo caligante. alte¬
rutrum sͥ p̃riꝑe loca. t̾minos occupare. por rocali¬
ginis due sunt cause. ira. et mollior affectꝰ. Is iudicii
censurã eneruat. illa precipitat. Qͦmͦ ab altero non
ꝑiclitetur. aut pietas clementie. aut zeli rectitudo:
ẽ urbatus p̃ ira oculus. clement̃ nil intuet᷑. suffu¬
sus fluxa quadã. et muliebͥ mollicie. animi rectũ
non uidet. Non eris innocens si aut punias eũ. cui
forte parcendum eẽt. aut parcas ei qui fuerat pum¬
lo dissimules. Si constantẽ intuis. condolentẽ mali¬

Expanded text:
providus modi, loci, temporis observator. Prorsus providus modi, loci, temporis observator. Prorsus consideranda tria haec in usu virtutum harum; ne non sint virtutes, si praeter haec reperiantur: nempe ejusmodi, non natura virtutes, sed usus facit. Nam ex se indifferentes esse noscuntur. Tuum est, aut abutendo et confundendo facere vitia; aut bene ordinateque utendo, virtutes. Solent discretionis oculo caligante alterutrum sibi praeripere loca, terminos occupare. Porro caliginis duae sunt causae, ira et mollior affectus. Is judicii censuram enervat, illa praecipitat. Quomodo ab altero non periclitetur, aut pietas clementiae, aut zeli rectitudo? Turbatus prae ira oculus clementer nil intuetur; suffusus fluxa quadam et muliebri mollitie animi rectum non videt. Non eris innocens, si aut punias eum cui forte parcendum esset, aut parcas ei qui fuerat punlo dissimules. Si constantem in tuis, condolentem in ali
Abbreviated transcription (Latin):
liter partiens tuatͥ. & que st̃ di deo. sine fraude
bigo. Sane int̃ consid̾andũ qualissis. etiã qualis
fueris ad memoriã reuorandũ. conferenda posteri¬
ora pͥorib. Profeceris ne in uirtute. in sapientia. in
intellectu. in suauitate morũ. anabhis forte qd̾ ab¬
sit defeceris: patientior sis. an impacientior solito:
iracundior. lenior ue. insolentior an humilior. af¬
fabilior. an austerior. exorabilior. an difficilior:
pusillior animo. an magnanumior. seruis mag̃
an plusculũ dissolutus. timoratior. an forte fiden¬
tior quam oportet. Quã latꝰ tͥ patet campꝰ in hoc
geñẽ consid̾andi. Memoro ego pauca. ueluti que¬
dam seminaria ꝓferens. non tamen ipse serens
s dans semen serenti. Oportet innocescat tͥ ⁊elus
tuus. clementia tua. discretio quoq moderatrix
earundem uirtutũ. Qualis uidelicet u donandis
miuriis. qualissis in ulciscendis. quã in utroq

Expanded text:
liter partiens, tua tibi, et quae sunt Dei, Deo sine fraude liter partiens, tua tibi, et quae sunt Dei, Deo sine fraude bigo. Sane inter considerandum qualis sis, etiam qualis fueris ad memoriam revocandum. Conferenda posteriora prioribus. Profecerisne in virtute, in sapientia, in intellectu, in suavitate morum; an ab his forte quod absit! defeceris. Patientior sis, an impatientior solito, iracundior leniorne, insolentior an humilior, affabilior an austerior, exorabilior an difficilior, pusillior animo an magnanimior, serius magis an plusculum dissolutus, timoratior an forte fidentior quam oportet. Quam latus tibi patet campus in hoc genere considerandi! Memoro ego pauca, veluti quaedam seminaria proferens; non tamen ipse serens, sed dans semen serenti. Oportet innotescat tibi zelus tuus, clementia tua, discretio quoque moderatrix earumdem virtutum, qualis videlicet in donandis injuriis, qualis sis in ulciscendis, quam in utroque
Abbreviated transcription (Latin):
obhuionem. in alia ꝑ manẽ sollicitudinẽ mi¬
grant secula non ꝓfutura. ĩmo nec futura.
Sinuilit auimꝰ distentꝰ in multa. multis laceret᷑
curis ueccesse est. Nempe inmocłata exstensio ex¬
tenuationẽ: extenuatio nimia scissionẽ facit. Iã
uero alta presumptio. quid nͥ riunosa p̃cipi¬
tatio est: Legisti namq ante rumã exaltat᷑ cor.
Qͥd e regione ninue pusillanimitatis deiectio.
nisi desꝑati quedam absortio ẽ: In hanc fortis
non deiciet᷑. prudens longioris uite ñ abdecet᷑
incerto. Modestus moderabitur curas. temꝑabit
a suꝑfluis. non deerit necessariis. Porro iustus
altiora se non presumet. s loquetur cũ iusto.
uerseris. ut nec plus uͦd tͥ tribuas. nec plus
nisto parcas. porro plus uero tͥbius. ñ modo
arrogando tͥ qd non habes. bonũ. s qd̾ habes ascriben¬
do. Uigilant̃ discerne. qualis ex te et qualis sis dono
di. & non sit in spũ tuo dolus. Erit autẽ nisi fide¬

Expanded text:
oblivionem, in alia per inanem sollicitudinem mioblivionem, in alia per inanem sollicitudinem migrant saecula, non profutura, imo nec futura. Similiter animus distentus in multa, multis laceretur curis necesse est. Nempe immoderata extensio extenuationem, et extenuatio nimia scissionem facit. Jam vero alta praesumptio, quid nisi ruinosa praecipitatio est? Legisti namque, Ante ruinam exaltatur cor . Quid e regione nimiae pusillanimitatis dejectio, nisi desperata quaedam absorptio est? In hanc fortis non dejicietur. Prudens longioris vitae non abducetur incerto. Modestus moderabitur curas, temperabit a superfluis, non deerit necessariis. Porro justus altiora se non praesumet, sed loquetur cum justo: verseris, ut nec plus vero tibi tribuas, nec plus justo parcas. Porro plus vero tribuis, non modo arrogando tibi quod non habes bonum, sed et quod habes adscribendo. Vigilanter discerne, qualis ex te, et qualis sis dono Dei; et non sit in spiritu tuo dolus. Erit autem, nisi fide
Abbreviated transcription (Latin):
exilium reputat. Propterea ñ ẽ illi habitare in
longo. qd ultra modum sit. s ne in lato quidem
qđ extra sit. porro nec in alto nec inimo. qd̾ altm̃n
supra. alt̃m infra sit. Deniq et longitudo extermi¬
mũ habere solet. et dilatio scissuram. et altitudo
riunã. et ꝓfundũ absortionẽ. Dico hec planiꝰ. ne
me putes ea loqui que apłs comp̃hendere hortat᷑
cum om̃ib scĩs. longitudinẽ. latitudinẽ. sublimi¬
tatẽ & ꝓfundum: qd alterius erit & disputatio¬
nis et temꝑis. Nuncautẽ longũdico. cum sibi
homo longiorem inittit uitã. latũ cum in suꝑflu¬
as animꝰ distendit᷑ curas. altũ cum de se plus pre¬
sumit. ꝓfundũ: cũ se plus deicit. Qui gͥ longas¬
metit᷑ temꝑa nõne uere ingredit᷑ iter exterminii.
transiens uite terminos. ꝓductiori sollicitudie:
Inde est qđ homines in presenti a se se exules per

Expanded text:
bitationem, sapiens exsilium reputat. Propterea non est illi habitare in bitationem, sapiens exsilium reputat. Propterea non est illi habitare in longo, quod ultra modum sit: sed ne in lato quidem quod extra sit: porro nec in alto vel imo, quod alterum supra, alterum infra sit. Denique et longitudo exterminium habere solet, et dilatatio scissuram, et altitudo ruinam, et profundum absorptionem. Dico haec planius, ne me putes ea loqui quae Apostolus comprehendere hortatur cum omnibus sanctis, longitudinem, latitudinem, sublimitatem, et profundum, : quod alterius erit et disputationis, et temporis . Nunc autem longum dico, cum sibi homo longiorem promittit vitam; latum, cum in superfluas animus distenditur curas; altum, cum de se plus praesumit; profundum, cum se plus dejicit. Qui ergo longa tempora, nonne vere ingreditur iter exterminii, transiens vitae terminos productiori sollicitudine? Inde est, quod homines in praesenti a sese exsules per
Abbreviated transcription (Latin):
tans te sũmum pontificẽ. actendas parit̃ uilissi¬
mum cinerẽ. ñ fuisse. s eẽ.Imitet᷑ cogicatio na¬
turam. iicet᷑ et qd̾ digniꝰ ẽ auctorẽ nature. sũma
unaq consocians. Nonne natura in ꝑsona ho¬
minis. uili limo. uite spiracłm colligauit:
Nonne auctor nat᷑e in sui ꝑsona. uerbũ limũ q
contemꝑauit: Ita tͥ sume formã. tam te nr̃e con¬
cretione originis: quam de sacramento redẽp̃tio
lia de te sentiens humilib q consentiens. Proĩ
si consideras quantus es. cogita etian qualis. et max
une. Hec te sane consideratio tenec inte. nec ate auo¬
lare sunt. non ambulare in magnis. neq in mira¬
bilib super te. In te consistito. Non infra deici. non
atcolli supra. non euadere in longiꝰ. ñ extendi mn
latus. Tene mediũ. si ñ uis ꝑdere modũ. Locusme¬
dius: tutus est. Medium. sedes modi. et modus
uirtus. Omnẽ extra modum mansionẽ. sapiens

Expanded text:
tans te summum Pontificem, attendas pariter vilissitans te summum Pontificem, attendas pariter vilissimum cinerem non fuisse, sed esse. Imitetur cogitatio naturam; imitetur et, quod dignius est, Auctorem naturae, summa imaque consocians. Nonne natura in persona hominis vili limo vitae spiraculum colligavit? Nonne Auctor naturae in sui persona Verbum limumque contemperavit? Ita tibi sume formam tam de nostrae concretione olia de te sentiens humilibus consentias. Proinde si consideres quantus sis, cogita et qualis, et maxime. Haec te sane consideratio tenet in te; nec a te avolare sinit, non ambulare in magnis, neque in mirabilibus super te. In te consistito. Non infra dejici, non attolli supra, non evadere in longius, non extendi in latius. Tene medium, si non vis perdere modum. Locus medius tutus est. Medium sedes modi, et modus virtus. Omnem extra modum mansionem  al., ha
Abbreviated transcription (Latin):
nudum consideres. quia nudus egressus es de utero
matͥs tue. Nunqͥd infulatus: Nlunqͥd micansgẽmis.
aut floridus sericis. aut coronatꝰ pennis. aut suffar¬
cinatus mecallis: Si cuncta hec ueluti nubes qͣsdã
matutinas uelociter transeuntes. & cito ꝑtransit᷑as
dissipes. et exsuffles a facie considerationis tuȩ occret
tͥ homo nudus. et paup. et nudus. & miserabilis.
homo dolens qd̾ homo sit. erubescens qđ nudussit.
plorans qđ natus sit. murmurans qd sit. homo ua¬
tus ad laborẽ. non ad honorẽ. homo natꝰ te muliere
et ob hoc cum reatu. breui uiuenstemꝑe. id̾oq eũ
metu. repletus multis miseriis. & ꝓpterea cũ fletu.
Et uere multis. quia corꝑis et anime simul. Quid
enĩ calamitate uacat nascenti in pecc̃o. fragili cor¬
pore et mente sterili : Uere afitẽ repletꝰ. eui infir¬
mitas corꝑis. & facuitas cordis ciumilat᷑. traduce
sorde. mositis addictione. Salubris copula. ut cogi¬

Expanded text:
nudum consideres, quia nudus egressus es de utero nudum consideres, quia nudus egressus es de utero matris tuae . Nunquid infulatus? numquid micans gemmis, aut floridus sericis, aut coronatus pennis, aut suffarcinatus metallis? Si cuncta haec, veluti nubes quasdam matutinas, velociter transeuntes et cito pertransituras, dissipes et exsuffles a facie considerationis tuae, occurret tibi homo nudus, et pauper, et miser, et miserabilis; homo dolens quod homo sit, erubescens quod nudus sit, plorans quod natus sit, murmurans quod sit; homo natus ad laborem , non ad honorem; homo natus de muliere, et ob hoc cum reatu; brevi vivens tempore, ideoque cum metu; repletus multis miseriis , et propterea cum fletu. Et vere multis, quia corporis et animae simul. Quid enim calamitate vacat nascenti in peccato, fragili corpore, et mente sterili? Vere ergo repletus, cui infirmitas corporis, et fatuitas cordis cumulatur traduce sordis, mortis addictione. Salubris copula, ut cogi
Abbreviated transcription (Latin):
intueri qd ñ desisti ẽẽ: Una sane consid̾atio ẽ. qͥd
fueris. ꝙ quid sis. Nam quid sis factꝰ. alta. Non op¬
portet ut ista extundat illã. inscrutinio tui. Es enĩ
ut dixi adhuc qd eras. ꝙ ñ minꝰ ħes quam qđ factꝰ
espost: forte ꝙ magis. Deniq illud natus es: mu¬
tuatus hoc. non in hoc mutatꝰ. Nlon reiectum illud: sed
istud adiectũ. Tractemus utrunq simul. nam ut pre¬
fatũ me menuni collate ex inuicẽ ambe res. utiliores
fient. Dixi sup᷑. ꝯsidanti qͥd sis. nat᷑am occurrere qͣ
maxime es. hominẽ uidelicet. qd̾ ꝙ natus es. Nec
modo qͥd natꝰ. s qͣlis natꝰ oportet attendas. si ñ ius
tuȩ ꝯsiderationis fructu ꝙ utilitate fraudari. Tol¬
le ꝓiae nunc hereditaria hec piromata. ab ini¬
cio maledicta. Dirũpe uelam̃ foliorũ celantiũ igno¬
miniã: ñ plagam curantium. Dele fucum fugacis
honoris huius. & male colorate nitorẽ głie. ut nude

Expanded text:
intueri, quod non desisti esse? Una sane consideratio est, quid intueri, quod non desisti esse? Una sane consideratio est, quid fueris, et quid sis: nam quis sis factus, altera. Non oportet ut ista extundat 423 illam in scrutinio tui. Es enim, ut dixi, adhuc quod eras: et non minus hoc es, quam quod factus es post, forte et magis. Denique illud natus es, mutuatus hoc, non in hoc mutatus. Non rejectum illud, sed istud adjectum. Tractemus utrumque simul: nam, ut praefatum me memini, collatae ex invicem ambae res utiliores fient. Dixi supra consideranti quid sis, naturam occurrere, qua maxime es, hominem videlicet, quod et natus es. 18. Nec modo quid natus, sed et qualis natus, oportet attendas, si non vis tuae considerationis fructu et utilitate fraudari. Tolle proinde nunc haereditaria haec perizomata ab initio maledicta. Dirumpe velamen foliorum celantium ignominiam, non plagam curantium. Dele fucum fugacis honoris hujus, et male coloratae nitorem gloriae, ut nude
Abbreviated transcription (Latin):
cussũ pͥuilegiũ tuũ tͥ. tam in datis clauib quã in
apparebat in lictore. qd̾q iocundiꝰ erat. in corꝑe redi¬
uiuo. Sciens petrus qͥa dñsẽ in mare se misit et sic
uenit ad ipsum. aliis nauigio ꝑuenientib Ed istd̃:
Nempe signum sugłaris pontificii petri. ꝑ qd̾ non
susceꝑit gub̾nandũ. Mare enim secłm ẽ. naues ec¬
cła. Inde ẽ qd̾ altera uice instar dnĩ gradiens suꝑ
aquas. unicũ se xͥ uicariũ qesignauit. qͥ ñ uni ppło
s cunctis p̃ẽẽ deberet. Siquidẽ aque multe ppłi
multi. Ita cum quisq ceterorũ habeat suam. tibi
una cõmissa est. gͣndissima nauis. facta ex omĩb.
ipsa uniuersał eccła. toto orbe diffusa. En quises.
S noli obliuisci: etiam quid. Nam et ego ñ sum
oblitus. id me ꝓmisisse repetiturũ. inoportunita¬
te. Quam oportune cum eo qui es. etiam qd ante
erasconsidas. Quid dico eras: Et nunces. Qͥd tesinas

Expanded text:
cussum privilegium tuum tibi tam in datis clavibus, quam in cussum privilegium tuum tibi tam in datis clavibus, quam in apparebat in littore; quodque jucundius erat, in corpore redivivo. Sciens Petrus quia Dominus est, in mare se misit, et sic venit ad ipsum, aliis navigio pervenientibus . Quid istud? Nempe signum singularis pontificii Petri, per quod nsusceperit gubernandum. Mare enim saeculum est; naves, Ecclesiae. Inde est quod altera vice instar Domini gradiens super aquas, unicum se Christi vicarium designavit, qui non uni populo, sed cunctis praeesse deberet: siquidem aquae multae, populi multi . Ita cum quisque caeterorum habeat suam, tibi una commissa est grandissima navis; facta ex omnibus ipsa universalis Ecclesia, toto orbe diffusa. CAPUT IX.Sed noli oblivisci etiam quid? Nam et ego non sum oblitus, id me promisisse repetiturum in opportunitate. Quam opportune cum eo qui es, etiam quod ante eras, consideras! Quid dico, eras? Et nunc es. Quid desinas
Abbreviated transcription (Latin):
tatem om̃ib cõmendaret in uno grege & uno pas¬
tore sccłm illud. Una ẽ columba mea. formosa me¬
a. ꝑfecta mea. Uͥ unitas: ibi ꝑfectio. Reliqͥ nu¬
meri ꝑfectionẽ ñ habent. s diuisionẽ. receden-¬
tes ab unitate. Inde est qd̾ alii singłi singłas sor¬
titi sunt plebes. scientes sacramentũ. Deniq iaco-¬
b qui uidebat᷑ columpna ẽẽ eccłiȩ. una ẽ conten-¬
tus iherosolimitana. petro uniuersitatẽ prebens.
Pulcre uͦ ibi positꝰ ẽ suscitare sem̃ defuncti frĩs.
ubi occisus ẽ ille. Nam dictus ẽ fr̃ dñi. Porro ceden¬
te dñi frẽ. quisse ingerat alter petri prerogatiue :
Frgo iuxta canones tuos alii in partẽ sollicitudi¬
nis. tu in plenitudinẽ potestatis uocatꝰ es. Aliorum
potestas certis arctat᷑ limitib tua extendit᷑ et in
sa extiterit. tu ep̃o celum cdlaude. tu ipsum ab ep̃a¬
tu deponere ꝙ̃ tradere sathane potes: Stat gͦ incon-¬

Expanded text:
tatem omnibus commendaret in uno grege et uno pastatem omnibus commendaret in uno grege et uno pastore, secundum illud: Una est columba mea, formosa mea, perfecta mea . Ubi unitas, ibi perfectio. Reliqui numeri perfectionem non habent, sed divisionem, recedentes ab unitate. Inde est quod alii singuli singulas sortiti sunt plebes, scientes sacramentum. Denique Jacobus, qui videbatur columna Ecclesiae, una contentus est Hierosolyma, Petro universitatem cedens. Pulchre vero ibi positus est suscitare semen defuncti fratris, ubi occisus est ille: nam dictus est frater Domini . Porro cedente Domini fratre, quis se alter ingerat Petri praerogativae? 16. Ergo, juxta canones tuos, alii in partem sollicitudinis, tu in plenitudinem potestatis vocatus es. Aliorum potestas certis arctatur limitibus: tua extenditur et in sa exstiterit, tu episcopo coelum claudere, tu ipsum ab episcopatu deponere etiam et tradere satanae potes? Stat ergo incon
Abbreviated transcription (Latin):
sonam in eccła dei. Qͥ es: Sacerdos magnꝰ. sũmꝰ
pontifex. Tu pͥnceps ep̃oꝵ. tu heres apłorũ. Tu pͥ¬
mati. abel. gub̃natu noe. pat̾arca̾tu abrahã.
ordine melchisedech. dignitate aaron. auctorita¬
te moyses. iudicatu samuhel. potestate pecrus.
unctione xp̃s. Tu es. cui claues tradite. cui oues
credite sunt. Sunt quidẽ et ali celi ianitores.
& gregum pastores. s tu tanto gloriosiꝰ. quanto
et differentius utrunq p̃ ceteris nom̃ hereditasti.
habent illi sͥ assignatos greges. singłi singłos. tͥ
uniuersi crediti. unus. uni. Nec modo ouiũ s et
pastorum. tu unus omĩum pastor. Unde id ꝓbẽ
sunt ouesut petro: Sime inqͥt amas petre. pasce
oues meas. Quas: Illius uel illiꝰ popłos ciuitatis.
Cu ñ planũ designasse aliqͥd. s assignasse omnes:
Nichil excipit᷑. ubi distinguit᷑ mchil. Ꝙ force
p̃sentes cet̾i condiscipłi erant: cũ cõmittens um uni.¬

Expanded text:
re personam in Ecclesia Dei. Quis es? Sacerdos magnus, summus re personam in Ecclesia Dei. Quis es? Sacerdos magnus, summus Pontifex. Tu princeps episcoporum, tu haeres Apostolorum, tu primatu Abel, gubernatu Noe, patriarchatu Abraham, ordine Melchisedech, dignitate Aaron, auctoritate Moyses, judicatu Samuel, potestate Petrus, unctione Christus. Tu es cui claves traditae, cui oves creditae sunt. Sunt quidem et alii coeli janitores, et gregum pastores: sed tu tanto gloriosius, quanto et differentius utrumque prae caeteris nomen haereditasti. Habent illi sibi assignatos greges, singuli singulos: tibi universi crediti, uni unus. Nec modo ovium, sed et pastorum tu unus omnium pastor. Unde id probesunt oves? Si me amas, Petre, pasce oves meas . Quas? illius vel illius populos civitatis, Cui non planum, non designasse aliquas, sed assignasse omnes? Nihil excipitur, ubi distinguitur nihil. Et forte praesentes caeteri condiscipuli erant, cum committens uni, uni
Abbreviated transcription (Latin):
stimet homo ut ministrũ xp̃i. ⁊ qđ absq p̃uidi¬
cio cuiuspiã scĩtatis dixerĩ. sũmũ plane int̃ my¬
nistros. Alias inti te ad sũmũ uelim. ñ pucare
sũmũ. aut uelle putari antequã sis. Nam qͦmͦ ꝓ
ficis. si iam sufficis tͥ: Non sit ꝓinde pigrũ tibi¬
aut uestigare quid desit. aut fateri. qͦd desit ue¬
recundum. Loquere & tu uoce antecessoristui. ñ
qd iã acceꝑim aut iam ꝑfectus sim. ꝙ rursum.
ego me non arbitror apprehendisse. Hec scientia
scõrum. hec longe ab illa que inflat. Hanc qui ap¬
ponit. apponit & dolorẽ. s dolorem hunc. ne mo
unquã subterfugit. Est qͥppe medicinalis dolor.
ꝑ quẽ stupor ille letalis animi duri. & impeni¬
tentis excludit᷑. Et ideo sapiens qui dicere potu¬
it. et dolor meus in conspectu meo semꝑ. Nune
iam repeͣnde reliquiȩ. si que sunt loci illiꝰ. a quo
paulo ante diuertimꝰ. Age indagemꝰ ad huc dili

Expanded text:
stimet homo, ut ministrum Christi, et quodstimet homo, ut ministrum Christi, et quodis cujuspiam dixerim summum plane inter ministros. Alias niti te ad summam velim, non putare summum, aut velle putari antequam sis. Nam quomodo proficis, si jam sufficis tibi? Non sit proinde tibi aut pigrum vestigare quid desit, aut fateri quod desit verecundum. Loquere et tu voce antecessoris tui, Non quod jam acceperim, aut jam perfectus sim: et rursum, Ego me non arbitror comprehendisse . Haec scientia sanctorum: haec longe ab illa quae inflat. Hanc qui apponit, apponit et dolorem : sed dolorem hunc nemo unquam sapiens subterfugit. Est quippe medicinalis dolor, per quem stupor ille lethalis animi duri et poenitentis extunditur. Et ideo sapiens, qui dicere potuit: Et dolor meus in conspectu meo semper . Nunc jam repetendae reliquiae, si quae sunt, loci illius, a quo paulo ante divertimus.
Abbreviated transcription (Latin):
głeris testimonio conscientie. s ñ minꝰ. ut eodem
ipso humilieris. Rara uox. nichil mͥ conscius sũ.
Cautior in bonis ambulas. si et mala non lateant.
Quãobrem ut dixi noueris te. ut int̾ angustias qͤ
ñ desunt. fruaris conscientie bono. magisautem
ut scias quid sit tͥ. Nam cui ñ desit: Omĩa illide sunt.
qͥnil sͥ deesse putat. Qdsi summꝰ pontifex sis: num¬
qͥd quia sũmus pontifex. id̾o sũmus: Insimũ noris
ẽe. si sũmum putas. Quis sũmus: Cui addi ñ possit.
Grauit̃ erras.site illũ existimes. Absit. Non tu de
illises: qͥ dignitates uirtutes putant. Tibi ante exꝑ¬
ta uirtus. quã dignitas fuit. Augustis relinquito
erunt. uerbi grã. nabuchodonosor. alexandro. an¬
tiocho. herodi. Tu uͦ considera. ñ consũmatione
suminũ te dici: s comꝑatione. Nec me putes cõ¬
ꝑationẽ dic̃e meritorũ. s minysterioꝵ. Sic te exi¬

Expanded text:
glorieris testimonio conscientiae tuae, sed non minus ut eodem glorieris testimonio conscientiae tuae, sed non minus ut eodem ipso humilieris. Rara vox, Nihil mihi conscius sum . Cautior in bonis ambulas, si et mala non lateant. Quamobrem, ut dixi, noveris te, ut inter angustias quae non desunt, fruaris conscientiae bono; magis autem ut scias quid desit tibi. Nam cui non desit? Omnia illi desunt, qui nihil sibi desse putat. Quid si summus Pontifex sis? Numquid quia summus Pontifex, ideo summus? Infimum noris esse, si summum putas. Quis summus? Cui addi non possit. Graviter erras, si te illum existimes. Absit. Non tu de illis es qui dignitates virtutes putant. Tibi ante experta virtus, quam dignitas fuit. Augustis relinquito erunt: verbi gratia. Nabuchodonosor, Alexandro, Antiocho, Herodi. Tu vero considera non consummatione summum te dici, sed comparatione. Nec me putes comparationem dicere meritorum, sed ministeriorum. Sic te exi
Abbreviated transcription (Latin):
in onũ p̃cipuo ornatu sũmi pontificis. Quo enĩ
celsior ceteris. eo in bumilitate apparet illustrior
tis partib in scd̃as nescio qͦmͦ stilus excurrerit.
describere inchoans qualẽ te oporceat ẽe. cũ needũ
quissis plenius exp̃ssisset. Credo erubescens in
sũmo positũ apice uideri hominẽ nudũ. festinauit
induere insignibsuis. Absq his nempe eo deformior.
extincte suꝑ candelabrũ : Simia in tecto. rex fatuꝰ
in solio sedens. Et nunc audi canticũ meũ. minus
suaue. s salutare. Monstruosa resgradus sũmus.
ꝙ animꝰ infimꝰ. sedes pͥma. uita ima. lingua mag¬
iloqua:̃ manus ociosa. sermo multꝰ. Fructꝰ nul¬
lus. iuiltꝰ grauis. & actꝰ leuis. ingens auctoritas.
⁊ nutans stabilitas. Admeti specłm. fedusse in eo
uultus agnoscat. tu tuũ gaude dissimilẽ inueni¬
ri. Inspice cam̃ et tu. ne forte. & si sit uñ placeastͥ.¬
ierito. etiã in qͦ debeas displicere. ñ desit. Uolo

Expanded text:
in omni praecipue ornatu summi Pontificis. Quo enim in omni praecipue ornatu summi Pontificis. Quo enim celsior caeteris, eo humilitate apparet illustrior tis partibus, in secundas nescio quomodo stilus excurrerit, describere inchoans qualem te oporteat esse, cum necdum, quis sis, plenius expressisset. Credo erubescens in summo positum apice videri hominem nudum, festinavit induere insignibus suis. Absque his nempe eo deformior, exstinctae super candelabrum? Simia in tecto, rex fatuus in solio sedens. Et nunc audi canticum meum, et quidem minus suave, sed salutare. Monstruosa res gradus summus, et animus infimus: sedes prima, et vita ima; lingua magniloqua, et manus otiosa; sermo multus, et fructus nullus; vultus gravis, et actus levis; ingens auctoritas, et nutans stabilitas. Admovi speculum: foedus se in eo vultus agnoscat: tu tuum gaude dissimilem inveniri. Inspice tamen et tu, ne forte, etsi sit unde merito placeas tibi, etiam in quo debeas displicere, non desit. Volo
Abbreviated transcription (Latin):
hanc uicerunt regna. oꝑati st̃ iusticiã. adepti sunt
ꝓmissiones. Hoc eirographũ paterne tue heredita¬
tis qd̾ tibi euoluimꝰ. ubi inspicias portionẽ que te
ꝯtingit. In duere fortitudinẽ et heredistasti. possi¬
de fidem. posside pietatẽ. posside sapientiã. s sapi¬
ennã scõrum ipsa ẽ timor dni. & babes qđ tuum ẽ.
habessine defraudatione integrũ paternũ fundũ.
Ureciosissimꝰ fundus uirtus ẽ. Bonus fundus humi¬
litas. in quo om̃e edificiũ spirituale constructum
crescit in cemplũ scm̃ in dño. ꝑ hanc ñ nulli posse¬
dere etiã portas inunicorũ. Qenĩ uirtutũ eque po¬
tis demonũ omnẽ debellare suꝑbiã. & tirannidẽ
hominũ : Ceterũ. cum omĩ indifferent̃ ꝑ sone.
ħ sit quedã turris fortitudinis a facie inunici:
nescio qͦ pacto tam̃ uis eiꝰ maior in maiorib & in
clariorib clarior cõparat᷑. Nulla splendidior gẽma

Expanded text:
hanc vicerunt regna, operati sunt justitiam, adepti sunt hanc vicerunt regna, operati sunt justitiam, adepti sunt repromissiones . Hoc chirographum paternae tuae haereditatis, quod tibi evolvimus, ubi inspicias portionem  al. add. substantia quae te contingit. Induere fortitudinem, et haereditasti. Posside fidem, posside pietatem, posside sapientiam, sed sapientiam sanctorum ipsa est timor Domini, et habes quod tuum est. Habes sine defraudatione integrum paternum fundum. Pretiosissimus fundus virtus est. Bonus fundus humilitas in quo 421 omne aedificium spirituale constructum crescit in templum sanctum in Domino. Per hanc nonnulli possedere etiam portas inimicorum. Quae enim virtutum aeque potest daemonum omnem debellare superbiam, tyrannidem hominum? Caeterum cum omni indifferenter personae haec sit quaedam turris fortitudinis a facie inimici; nescio quo pacto tamen vis ejus major in majoribus, et in clarioribus clarior comprobatur. Nulla splendidior gemma,
Abbreviated transcription (Latin):
preiuit. Si cor mouisti. mouenda iam lingua. mo¬
uenda ẽ ꝙ manus. Accing̾e gladio tuo. gladio sp̃s.
qd̃ ẽ uerbum di. Głifica manũ. & brachiũ dextrũ.
in faciendo uindictam in nationib increpationẽ
in popłis. in alligando regeseorũ in cõpedib ⁊ no¬
biles eorũ in manicis ferreis. Si ħ facis: honorificaꝰ
ministeriũ tuũ. ꝙ ministeriũ te. Non mediocris
iste pͥncipatꝰ. Exturbare ẽ hoc malas bestias ater¬
minis tuis. qͦ greges tui securi in pascua educant᷑.
Domabis lupos. s ouib ñ dñab̾is. Pascendas utiq:
ñ p̃mendas suscepisti. Si bene ꝯfidasti qͥs sis: hec te
oportere facere non ignoras. Porro scienti et ñ faci¬
enti: pecc̃m ẽ tͥ. Nones oblitus ubi legeris. Seruus
fortes fuere in bello. ñ molles in sericis. Si filius es
bile genu̾s. similib morib qđ ñ aliunde nobile.
quã morũ ingenuitate. et fidi fortitudine fuit. ꝑ

Expanded text:
praeivit. Si cor movisti, movenda jam lingua, mopraeivit. Si cor movisti, movenda jam lingua, movenda est et manus. Accingere gladio tuo, gladio spiritus, quod est verbum Dei . Glorifica manum et brachium dextrum in faciendo vindictam in nationibus, increpationes in populis, in alligando reges eorum in compedibus, et nobiles eorum in manicis ferreis. Si haec facis, honorificas ministerium tuum, et ministerium te. Non mediocris iste principatus. Exturbare est hoc malas bestias a terminis tuis, quo greges tui securi in pascua educantur. Domabis lupos, sed ovibus non dominaberis. Pascendas utique, non premendas sucepsisti. Si bene considerasti quis sis, haec te oportere facere non ignoras. Porro scienti et non facienti, peccatum est tibi . Non es oblitus ubi legeris: Servus Fortes fuere in bello, non molles in sericis. Si filius es bile genus similibus moribus; quod non aliunde nobile, quam morum ingenuitate, et fidei fortitudine fit. Per
Abbreviated transcription (Latin):
siñ sunt mag̃ sicce ad ignẽ ꝗͣ albe ad messem. Quam
multȩ quas putaueras fruges. diligent̃ inspecte.
uepres potuis apparabt̃. Immo ne uepresquidẽ. anno-¬
se ꝙ uet̾nose arbores st̃. S ñ ꝑfecto fructifere. nͥ forte
glandiũ. aut siliquarũ. quas porei manducant.
Qͦusq occupant t̃ram: Nõne si exis ꝙ cernis ista.
pudebit ocisam iacere securim. pudebit sine cau¬
sa falcẽ apłicam accepisse: In hc̃ qͦndã agrũ patri-¬
archa ysaacexierat. cũ pͥmo rebecca occurrit ei:
& ut scͥptura habet exierat ad meditandũ. Ille ad
meditandũ: tu ad extir pandũ egrediaris necesseẽ.
Tibi iam p̃cessisse meditatio debet. tempꝰ faciendi
Ante. iuxta consiliũ saluatoris sedisse debueras. añ
estimasse opus. metiri uires. ponderasse sapientiã.
merita comꝑasse. sũptus cõputasse uirtutũ. Age
gͦ puta tempꝰ putationis adẽẽ. si tam̃ meditationis

Expanded text:
si non sunt magis siccae ad ignem, quam albae ad messem. Quam si non sunt magis siccae ad ignem, quam albae ad messem. Quam multae, quas putaveras fruges, diligenter inspectae, vepres potius apparebunt? Imo ne vepres quidem: annosae et veternosae arbores sunt, sed non profecto fructiferae; nisi forte glandium aut siliquarum, quas porci manducant. Quousque occupant terram? Nonne, si exis et cernis ista, pudebit otiosam jacere securim; pudebit sine causa falcem apostolicam accepisse? 13. In hunc quondam agrum Isaac patriarcha exierat, cum primum Rebecca occurrit ei: et, ut Scriptura habet, Exierat ad meditandum . Ille ad meditandum, tu ad exstirpandum egrediaris necesse est. Tibi jam praecessisse meditatio debet: tempus faciendiAnte, juxta consilium Salvatoris, sedisse debueras, ante aestimasse opus, metiri vires, ponderasse sapientiam, merita comparasse, sumptus computasse virtutum. Age ergo, puta tempus putationis adesse, si tamen meditationis
Abbreviated transcription (Latin):
tibi. agnosce hereditatẽ tuã in xp̃i cruce. in laborib
płimis. Felix qui dicere potuit. plus omnib laboraui.
Gła ẽ. s nil in ea mane. nil molle. nil resupinum.
Si labor terret merces inuitet. Unusqͥsq enim scd̃m
suũ laborẽ mercedẽ accipiet. Et sulle plus omĩb la¬
borauit. ñ tam̃ totũ elaborauit. Et adhuc locus est.
Exi in agrũ dñi tui. et consida diligent̃. hodieq
quantis de ueteri maledicto siluescat spinis ac tri¬
bulis. Exi inquã in mundũ. ager ẽ enĩ mundus.
isq creditustͥ. Exi in illũ ñ tanquã dñs. s tanquã
uillicus. uidere. et ꝓcurare. uñ exigendus es ratio¬
nem. Exi dixerim. passib qͥb dã tue intentȩ sollici¬
tudinis. ꝙ sollicite intentionis. Neq enĩ ipsi qͥius
si sunt ire in orbẽ uniuersũ. orbẽ circuier̃t pre¬
sentia corporis. s mentis ꝓuidentia. Et tu leua ocu¬
los quosdam considerationis tuȩ.& uide regiones.

Expanded text:
tibi. Agnosce haereditatem tuam in Christi cruce, in laboribus plurimis. Felix qui dicere potuit: Plus omnibus laboravi . Gloria est, sed nil in ea inane, nil molle, nil resupinum. Si labor terret, merces invitet. Unusquisque enim secundum suum laborem mercedem accipiet. Et si ille plus omnibus laboravit, non tamen totum elaboravit, et adhuc locus est. Exi in agrum Domini tui, et considera diligenter, quantis hodieque de veteri maledicto silvescat spinis ac tribulis. Exi, inquam, in mundum: ager est enim mundus, isque creditua tibi. Exi in illum non tamquam dominus, sed tamquam villicus, videre et procurare, unde exigendus es racionem. Exi, dixerim, quibusdam passibus tue intente sollicitudinis et sollicite intesi sunt ire in orbem universum, orbem circumierunt praesentia corporis, sed mentis providentia. Et tu leva oculos quosdam considerationis tuae, et vide regiones,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ne dictũ sola humilitate putes. ñ etiã ueritate.
uox dñi ẽ ineuangłio. Reges gentiũ dñant᷑ eorũ.
⁊ qͥ potestatẽ habent suꝑ eos bñfici uocant᷑. ꝙ in¬
fert. Uosautẽ ñ sic. Planũ ẽ. apłis interdicitur
hiberis. Si utrunq simul habere uoles ꝑdes utrũ¬
quib querit᷑ deussic. Ipsi regnauerunt & ñ ex me.
pͥncipes extiterunt et ego non cognoui. Iamsi reg¬
nare sine deo iuuat. habes głam.s ñ apud deum.
At si interdictũ tenemꝰ. audiamꝰ edictũ. Qͥ maiorẽ
ur̃m ait fiat sicut iunior & qͥ precessor ẽ sicut qui
citur ministratio. Que et cõmendat᷑ ipsius exemplo.
legis latoris. qui secutus adiungit. Ego autẽ in medio
urm sum tanquã qͥ ministrat. Quisse iam titulo h
ingłium putet. quo se pͥor dñs głe presigniuit :
Merito paulus głatur in eodicens. Ministri xp̃ist̃.
& ego. Ꝙ addit. It minus sapiens dico: plus ego.

Expanded text:
Et ne dictum sola humilitate putes, non etiam veritate, Et ne dictum sola humilitate putes, non etiam veritate, vox Domini est in Evangelio: Reges gentium dominantur eorum, et qui potestatem habent super eos, benefici vocantur: et infert: Vos autem non sic . Planum est: Apostolis interdicitur hiberis. Si utrumque simul habere voles, perdes utrumquibus queritur Deus sic: Ipsi regnaverunt, et non ex me; principes exstiterunt, et ego non cognovi . Jam si regnare sine Deo juvat, habes gloriam, sed non apud Deum. At si interdictum tenemus, audiamus edictum. Qui major est vestrum, fiat sicut junior; et qui praecessor est, sicut qui citur ministratio, quae et commendatur ipsius exemplo Legislatoris, qui secutus adjungit: Ego autem in medio vestrum sum, tanquam qui ministrat . Quis se jam titulo hoc inglorium putet, quo se prior Dominus gloriae praesignivit? Merito Paulus gloriatur in eo, dicens: Ministri Christi sunt, et ego. Et addit: Ut minus sapiens dico, plus ego.
Abbreviated transcription (Latin):
Pat̃nã tͥ uendicato ħeditatẽ. Nam si filu
& heres. Ut ꝓbes heredem. eui gila ad curam
q ñ ocio torpeas. ne ꝙ tibi dicat᷑. Qd hic stas tocadie
solutum. aut resupinũ ponpis. Nil horũ tibi ta¬
bule testatoris assignant. S quid: Si illarũ te nore
contentꝰ sis. curã potius hereditabis ꝙ oꝑam. quã
głam. &. diuitias. Blandit᷑ cathedra: Specula est.
ꝓspectes. qui speculator suꝑ omĩa constitueris:
uͥ sedula ur get sollicitudo omĩum eccłarum.
Sic eris utens illis. quasi non utens. Ipsa qͥdẽ qd̾ ad
animmi bonũ spectat: nec bona st̃ nec mala. esus
tam̃ horũ bonus. abusio mala. sollicitudo peior.
questus turpior. Esto ut alia quaẽq ratione hec
tͥ uendices. s ñ apłico iure. Nec enim tͥ ille dare qͥ
ñ habuit potuit. Qd̃ habuit ħ dedit. sollicitudinẽ
ut dixi suꝑ eccłas. Numqͥd dñationẽ: Audi ipsum:
Non dñantes inqͥt in clero. s forma facti gregis.

Expanded text:
Paternam tibi vindicato haereditatem. Nam si filius, et haeres . Ut probes haeredem, evigila ad curam; et non otio torpeas, ne et tibi dicatur: Quid hic stas tota die solutum, aut resupinum pompis. Nihil horum tibi tabulae testatoris assignant. Sed quid? Si illarum tenore contentus sis, curam potius haereditabis et operam, quam gloriam et divitias. Blanditur cathedra? Specula est. ospectes omnia qui speculator super omnia constitueris? ubi sedula urget sollicitudo omnium Ecclesiarum. Sic eris utens illis, quasi non utens. Ipsa quidem, quod ad animi bonum spectat, nec bona sunt, nec mala: usus tamen horum bonus, abusio mala, sollicitudo pejor, quaestus turpior. Esto, ut alia quacunque ratione haec tibi vindices: sed non apostolico jure. Nec enim tibi ille dare quod non habuit potuit. Quod habuit, hoc dedit, sollicitudinem, ut dixi, super Ecclesias. Nunquid dominationem? Audi ipsum. Non dominantes, ait, in clero, sed forma facti gregis .
Abbreviated transcription (Latin):
ueris. uentis obnoxiũ. Nongͦ sapiens: qͥ sibi ñ ẽ.
Sapiens sibi sapienserit. ⁊ bibet de fonte putei sui
pͥmus ip̃ẽ. A te ꝓinde incipiat tua ꝯsideratio. ñ
solũ autẽ: inte finiat᷑. Qͦcunq euaget᷑. ad te reuo¬
caueris eã cum salutis fructu. Tu pͥmus tͥ. tuultimꝰ.
Sume exemplũ de sũmo omĩum patre. uerbũ suũ.
Que si ꝓcedit. ñ recedat. Sic ꝓgrediat᷑. ut ñ egrediat᷑.
Sic exeat. ut ñ teserat. In acquisitione salutis ne¬
mo tͥ germanior unico matristue. Contͣ salucem
ꝓpriam cogites nichil. Minus dixi cont᷑. p̃ter. dyx¬
isse debuerã. Quicqͥd se considationi offerat. qd̾ ñ¬

Expanded text:
veris, ventis obnoxium. Non ergo sapiens, qui sibi non est. veris, ventis obnoxium. Non ergo sapiens, qui sibi non est. Sapiens sibi sapiens erit: et bibet de 418 fonte putei sui primus ipse. A te proinde incipiat tua consideratio; non solum autem, sed et in te finiatur. Quocunque evagetur, ad te revocaveris eam cum salutis fructu. Tu primus tibi, tu ultimus. Sume exemplum de summo omnium Patre, Verbum suum quae si procedit, non recedat. Sic progrediatur, ut non egrediatur; sic exeat, ut non deserat. In acquisitione salutis nemo tibi germanior unico matris tuae. Contra salutem propriam cogites nihil. Minus dixi, Contra: Praeter, dixisse debueram. Quidquid se considerationi offerat, quod n
Abbreviated transcription (Latin):
Non emim id ꝑ omĩa. qd̵ contẽplationẽ incelligi uolo.
qd̾ ħ ad rerũ certitudinẽ. illa adqͣuisitionẽ magis
se habeat. Iuxta quem sensũ pͭ ꝯtẽplatio qͥdem dif¬
finiri uerus certusq intuitꝰ animi de quac̃q re
siue apprehensio ueri ñ dubia. Consid̾atio autem
intensa ad inuestigandũ cogitatio. uel intensio
Animi inuestigantis uerũ. Qluanquã soleant indif
tinet fructũ quatuor ut occur runt tͥ ꝯsid̾anda reor.
te. qͦ sub te. que circate. que supͣ te st̃. Ate tua ꝯside¬
ratio inchoet. ne frustra extendaris in alia. te ne¬
glecto Qd tͥ ꝓdẽ si uniũsũ mundũ lucreris. te uñ
ꝑdens: Et si sapiens sis deẽ tͥ ad sapientiã. si tͥ ñ fu¬
eris. quantũ uero: Et quidẽ ego senserĩ: totum.
Noueris licet oĩa mysteria. noueris lata terre. al¬
ta celi. ꝓfunda maris. si te nescieris. eris similis edi¬
ficanti sine fundam̃to. ruinã ñ structurã faciens.
Quicqͥd extruxeris extrate. erit instar ꝯgesti pul¬

Expanded text:
m per omnia quod contemplationem intelligi volo; quod haec ad rerum certitudinem, illa ad inquisitionem magis se habeat. Juxta quem sensum potest contemplatio quidem definiri, verus certusque intuitus animi de quacunque re, sive apprehensio veri non dubia. Consideratio autem, intensa ad investigandum cogitatio, vel intentio animi vestigantis verum. Quanquam solebant ambae tinet fructum, quatuor, ut occurrunt, tibi consideranda reor: te, quae sub te, quae circa te, quae supra te sunt. A te tua consideratio inchoet, ne frustra extendaris in alia, te neglecto. Quid tibi prodest si universum mundum lucreris, te unum perdens? Etsi sapiens sis, deest tibi ad sapientiam, si tibi non fueris. Quantum vero? Ut quidem senserim ego, totum. Noveris licet omnia mysteria, noveris lata terrae, alta coeli, profunda maris; si te nescieris, eris similis aedificanti sine fundamento, ruinam, non structuram faciens. Quidquid exstruxeris extra te, erit instar congesti pul
Abbreviated transcription (Latin):
audiuit. Ut euellas & destruas. & disperdas. ꝙ dis¬
sipes. et edifices & plantes. Qd horũ fastũ sonat:
Rusticani mag̃ sudoris scemate qͦdam. labor spiri¬
nob̾. impositũ senserimꝰ minysteriũ. ñ dñium
datũ. Non sũ ego maior ꝓpħa. & si forte par pocesta¬
te. s meritorũ nulla ẽ cõparatio. Hec loquere tibi ce
doce te ipm̃. qͥ alios doces. Puta te uelut unũ aliquẽ
Si sapis: eris ꝯtentus mensura quã tͥ mensus ẽ
deus. Nam qd̾ ampliꝰ ẽ. a malo ẽ. Disce exemplo
ꝓpħico presidere. ñ tam ad imꝑitandũ. quã ad facti¬
tandũ qd̾ tempꝰ requirit. Disce sarculo tͥ opꝰ eẽ. non
sceptro. ut opꝰ facias ꝓꝓħe. Et quidẽ ille non regna
testui tͥ. S nec tuad om̃e sufficies. aliqͥd ꝓfecto
tuo relicturꝰ es successori. ⁊ ille aliis. & alnialususq
infinẽ. Circa undecimã demiq horam. oꝑar ii ocii
arguunt᷑. & mittunt᷑ in uineã. Antecessores tui apłi

Expanded text:
audivit: Ut evellas et destruas, et disperdas et dissipes, et aedifices et plantes . Quid horum fastum sonat? Rusticani magis sudoris schemate quodam labor spirinobis, impositum senserimus ministerium, non dominium datum. Non sum ego major propheta; et si forte par potestate, sed meritorum non est comparatio. Haec loquere tibi, et doce te ipsum, qui alios doces. Puta te velut unum aliquem Si sapis, eris contentus mensura quam tibi mensus est Deus. Nam quod amplius est, a malo est. Disce exemplo prophetico praesidere non tam ad imperitandum, quam ad factitandum quod tempus requirit. Disce sarculo tibi opus esse, non sceptro, ut opus facias prophetae. Et quidem ille non regnattes tui tibi. Sed nec tu ad omne sufficies. Aliquid profecto tuo relicturus es successori, et ille aliis, et alii aliis usque in finem. Circa undecimam denique horam operarii otii a
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯdum ea que uidisti & audisti. aut certe scđm quod
inspirauerit tibi deus. S forte nraris me ꝓsequi
ista. qui aliud ꝓposuerã. facio. non oblitꝰ proͣsiti: sed
qd̃ a ꝓposito non uidicem alina. Nempe de considera¬
tione ut memini. sermo mͥ ad tuam dignationem.
Et sane magna ista res. & egens consideratione non
minuna. Qd̃ si res rnagnas a magnis considerati opor¬
tet. cui eque iã studii ut tibi competit. qui parem
suꝑterram. non habet: S tu scđm sapientiã & po¬
testatẽ datã tͥ desuꝑ facies de hoc. Non ẽ mee humi¬
litatis dictare tͥ. sic uel sic fieri quicquã. Sufficit
intimnasse. oportere aliquid fieri. unde ᷤ.ꝙͦ eccła ꝯ
solet᷑. ꝙ obstruat᷑ os loquentiũ iniqua. hec pauca
uice apologie dicta sint :: ut ipsa qualiac̃q habe¬
at conscientia tua ex me. unde me & te pariter
tib estimant: certe apd̃ te ipm. Per fecta cuiq et

Expanded text:
cundum ea quae audisti, et vidisti; aut certe secundum quod cundum ea quae audisti, et vidisti; aut certe secundum quod tibi inspiraverit Deus. Sed forte miraris me prosequi ista, qui aliud proposueram. Facio non oblitus propositi, sed quod a proposito non judicem aliena. Nempe de consideratione, ut memini, sermo mihi ad tuam Dignationem. Et sane magna ista res, et egens consideratione non minima. Quod si res magnas a magnis considerari oportet, cui aeque, ut tibi, id studii competit, qui parem super terram non habes? Sed tu secundum sapientiam et potestatem datam tibi desuper, facies de hoc. Non est meae humilitatis dictare tibi sic vel sic fieri quidquam. Sufficit intimasse oportere aliquid fieri, unde et Ecclesia consoletur, et obstruatur os loquentium iniqua. Haec pauca vice apologiae dicta sint, ut ipsa qualiacumque habeat conscientia tua ex me, unde habeat me excusatibus aestimant, certe apud te ipsum. Perfecta et