comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tantȩ crassitudinis erat sed purus. Sic sol &
luna & sidera: detrim̃tũ sui luminis susti¬
nuerunt. Indie aut̃ iudicii det̾minato illo
examine cũ fuerint om̃s reꝓbi una cũ diabolo
in inferno conclusi: sustollet sẽ dñs iħo part
& tunc mutuabit sibi luna splendorem solis.
& sol septempliciter lucebit quam modo:
sicut lux septẽ dierũ hoc ÷ multiplicit̃. reci¬
pietq lumen &e splendorem quã amisit pec¬
cante primo homine. Dicit etiã beatꝰ i sidorꝰ
in libro creaturarũ. qđ neq sol neq luna ad
occasũ uentura sint postea: sed in hoc loco
quo creata sunt sine fine manebunt. Iuxta
illud abhacuch. Sol & luna steterunt in ha¬
bitaculo suo. ꝓ eo qđ est stabunt. Ꝙ quare
hoc: Ne claritate solis siue lunȩ illi qui
apud inferos erunt ꝑfruantur. De hoc etiã statu:
dicit ꝓpħa quidam. Hon occidet tibi ultra sol
uulnus popłisui: popłm suũ appellat om̃s electos

Expanded text:
tantae crassitudinis erat, sed purus. Sic sol et tantae crassitudinis erat, sed purus. Sic sol et luna et sidera detrimentum sui luminis sustinuerunt. In die autem judicii determinato illo examine cum fuerint omnes reprobi una cum diabolo in inferno conclusi: sustollet se Dominus Jesus pet tunc mutuabit sibi luna splendorem solis, et sol septempliciter clarius lucebit quam modo: sicut lux septem dierum, hoc est, multipliciter, recipietque lumen et splendorem quem amisit peccante primo homine. Dicit enim beatus Isidorus in libro creaturarum. Quod neque sol, neque luna ad occasum ventura sint postea: sed in hoc loco quo creata sunt sinc fine manebunt. Juxta illud Habacuc III: « Sol et luna steterunt in habitaculo suo, » pro eo quod est stabunt. Et quare hoc? Ne claritate solis sive lunae illi qui apud inferos erunt perfruantur. De hoc etiam statu, dicit propheta quidam: « Non occidet tibi ultra sol vulnus populi sui: » populum suum appellat omnes electos
Abbreviated transcription (Latin):
stinus. ieronimꝰ. & reliqui. Riui currentium
sunt doctrina spũ alis euangelii. Dies uero int̃¬
fectionis: dies iudicii intelliguntur. ꝑturres
& interficientur gladio uerbi dĩ om̃s teꝓbi.
& ceciderint ipsi demones qui muniunt
modo suos ut turres: ꝑcolles & montes
riui discurrent. quia & bona oꝑa scõtum
apparebunt. quȩ ꝑ obseruantiam mandato¬
rum dĩ impleuerunt. & pene ꝑ om̃s gentes
doctrina euangłii quȩ modo in illis nor
lucet. apꝓpinquante die iudicii helia &
enoch predicantib clarebit. &erit luxlu¬
nȩ sicut lux solis. & lux solis septemplicit᷑
sicut lux septẽ dierũ: indiequa alligauerit iñ
hoc ÷ sanauerit uulnꝰ popłi sui. & ꝑ cussuras
plage eiꝰ sanauerit Post diem iudici i erit
istud. cũ fuerit clũ nouũ ce t̾ra noua: quod
aꝓpħa prȩdicitur implendũ. Omĩa enĩ quȩ
detrimentũ sustinuerunt Nam t̾ra antea:
spinas & tribulos ñ ꝓferebat Aer iste non

Expanded text:
stinus, Hieronymus et reliqui. Rivi currentium stinus, Hieronymus et reliqui. Rivi currentium sunt doctrina spiritualis Evangelii. Dies vero interfectionis, dies judicii intelligitur. Per turres et interficientur gladio verbi Dei omnes reprobi, et ceciderint ipsi daemones, qui muniunt modo suos ut turres, per colles et montes rivi discurrent, quia et bona opera sanctorum apparebunt, quae per observantiam mandatorum Dei impleverunt, et pene per omnes gentes doctrina Evangelii quae modo in illis non lucet, appropinquante die judicii, Helia et Enoch praedicantibus, clarebit. « Et erit lux lunae sicut lux solis, et lux solis septempliciter sicut luxhoc est, sanaverit, « vulnus populi sui, et percussuras plagae ejus sanaverit. » Post diem judicii erit istud, cum fuerit coelum novum et terra nova, quod a Propheta praedicitur implendum. Omnia enim quae detrimentum sustinuerunt. Nam terra antea spinas et tribulos non proferebat. Aer iste non
Abbreviated transcription (Latin):
& lasciuus extitit sequendo idola Ideoq ñ
inconuenient᷑ isto in loco. ꝑpullos filii illo¬
nĩ intelliguntur: inunitate fidei copulati.
Migna est ordeum parit̃ cũ palea: Per paleas
suꝑficies litteralis intelligitur. Ordeũ aut̃
intelligentiam interiorem significat. Tauri
gͦ & pulli hoc est prȩlati & subiecti in scã
eccła coadunati migma comedunt. qr ea
quȩ spũ aliter intelligenda sunt: sp̃ualit
intelligunt. & quȩ istorialit̾ istoriali sen-¬
su capiunt. Quȩ uero utriq sensui conueniunt.
utrunq mente capiunt: sicut in area hoc
⁊ in scriptura continetur. Eterunt suꝑ om̃em
montẽ excelsũ & suꝑ collem riui aquarum
currentiũ. indie intfectionis multorum:
cum ceciderint turres Hȩc uerba ad diem iudi.¬
cii ꝑtinere uidentur Per montes &e colles intel.¬
liguntur scĩ ꝓpt̾ altitudinem uirtutũ uel
expositores diuinorũ eloquiorũ: sicut augu¬

Expanded text:
et lascivus exstitit sequendo idola. Ideoque non et lascivus exstitit sequendo idola. Ideoque non inconvenienter isto in loco per pullos filii illorum intelliguntur, in unitate fidei copulati. Migma est hordeum pariter cum palea. Per paleas superficies litteralis intelligitur. Hordeum autem intelligentiam interiorem significat. Tauri ergo et pulli, hoc est praelati et subjecti in sancta Ecclesia coadunati, migma comedunt, quia ea quae spiritualiter intelligenda sunt, spiritualiter intelligunt, et quae historialiter historiali sensu capiunt. Quae vero utrique sensui conveniunt, utrumque mente capiunt, sicut in area, hoc est in Scriptura continetur. « Et erunt super omnem montem excelsum et super collem rivi aquarum currentium, in die interfectionis multorum, cum ceciderint turres. » Haec verba ad diem judicii pertinere videntur. Per montes et colles intelliguntur sancti, propter altitudinem virtutum: vel expositores divinorum eloquiorum, sicut Augu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃c gͦ qui fructificatur in cordib electorũ ꝑ
fidem & dilectionem uberrimus est: qr ꝑ
quadriꝑtitũ orbem doctrina illius chorus¬
cat. & in nomine eiꝰ ȩccłȩ sunt fundatȩ. quȩ
uberrimos fructus bonorũ oꝑũ ꝓferunt.
Ipse etiã panis id ÷ xp̃c̃ pinguis est: qr corda
electorũ suorũ grã & pinguedine sp̃s scĩ re¬
ficit. Pascetur inpossessione tua. opopule
xp̃iane indie illo agnus spaciose. Possessio
xp̾ianorum ȩccła est: ubi pascitur agnus.
id÷ quilibet mitis doctrina diuinorum
eloquiorum. Quod aut̃ dicit indie illo. ad
hoc ꝑtinet quod suꝑius dixit: quando po-¬
pulus gentilis idola &e simula chra confre¬
git. Tauri tui &e pulli asinorũ tuorũ cõmix¬
tim migia comedent. sic in area ut uenti.¬
ducatũ prebent. qualit uł ꝑ quȩ ambulare
ierosolimam. incõmitatu suo habuit asinã
& pullũ. Ꝙꝑasinã intelligimꝰ popł miuda¬
icum. ꝑ pullũ aut̃ gentilem qui dissolutus

Expanded text:
 qui fructificatur in cordibus electorum per fidem et dilectionem, uberrimus est, quia per quadripartitum orbem doctrina illius coruscat, et in nomine ejus Ecclesiae sunt fundatae, quae uberrimos fructus bonorum operum proferunt. Ipse etiam panis, id est Christus pinguis est, quia corda electorum suorum gratia et pinguedine Spiritus sancti reficit. « Pascetur in possessione tua, » o popule Christiane, in die illo agnus spatiose. Possessio Christianorum Ecclesia est, ubi pascitur agnus, id est quilibet mitis doctrina divinorum eloquiorum. Quod autem dicit « in die illo. » Ad hoc pertinet quod superius dixit, quando populus gentilis idola et simulacra confregit. « Tauri tui et pulli asinorum tuorum commixtum migma comedent sicut in area, ut ventiducatum praebent, qualiter vel per quae ambulare Hierosolymam, in comitatu suo habuit asinam et pullum. Et per asinam intelligimus populum Judaicum, per pullum autem gentilem qui dissolutus
Abbreviated transcription (Latin):
alas habeat. Sed cũ ceperint ei iam alȩ
succrescere ac nisus fuerit uolitare: uo¬
catur atheleh Cum uero plenissime pote¬
rit uolare. efficitur iterũ locusta: & est
multum grauior bruchus quã locusta
& atheleh. quia destint ei alȩ nec potest
cito ambulare: idõ que ubicunq uene¬
rit penitus comedit fruges. Solent aut̃
homines illarũ regionũ ad quas locustȩ
ueniunt eas congregare in fossas: & oꝑi¬
re humo. Ut si hoc uenerit quatinus a
uento ꝓiciantur in mare. & abundis
piciantur ad t̾ram: ex foetibus illarũ
oriantur bruci. Sic enim sępe fit ut ex
ouis nascantur. quȩ ad huc inuentre matris
excelso. Magnificatus est id ⁊ magnus pre¬¬
dicatꝰ & laudatus abetechia. ce ab illis qui
uictoriam dñi uiderunt de hostib suis.
n excelso aut̃ habitabit uł in templo głȩ

Expanded text:
alas habeat. Sed cum coeperint ei jam alae alas habeat. Sed cum coeperint ei jam alae succrescere ac nisus fuerit volitare, vocatur athelech. Cum vero plenissime poterit volare, efficitur iterum locusta. Et est multo gravior bruchus quam locusta et athelech, quia desunt ei alae nec potest cito ambulare: ideoque ubicunque venerit, penitus comedit fruges. Solent autem homines illarum regionum ad quas locustae veniunt, eas congregare in fossas, et operire humo: ut si hoc venerit quatenus a vento projiciantur in mare, et ab undis projiciantur in terram, et foetibus illarum oriantur bruchi. Sic enim saepe fit ut ex ovis nascantur, quae adhuc in ventre matris excelso. » Magnificatus est, id est magnus praedicatus et laudatus ab Ezechia, et ab illis qui victoriam Domini viderunt de hostibus suis . In excelso autem habitabit, vel in templo gloriae
Abbreviated transcription (Latin):
qd sua uirtute tot milia hominũ contra
se suꝑbientiũ. ꝑunũ angłm suũ strauerit.
Tunc om̃ps qs aliquando exaltari dicitur.
cũ se ulciscitur de hostib suis: qr qͥ noluer̃
illũ cognoscere tempore tranquillitatis.
cognoscent tempore tribulationis Ꝙ con¬
gregabunt᷑ spolia urã sicut colligitur bru-¬
chũs: uelut cũ fossȩ plenȩ fuerint de eo
In quibuscdã codicib repperitur spolia nrã
Si dixerimꝰ spolia urã: erit sensus. Omiseri
& suꝑbissimi assirii. cũ ueneritis contra ie¬
rłm congregabuntur spolia urã a iudeis.
& implebuntur eorũ domꝰ spoliis: sicut im¬
pletur fossa ex multitudine bruchorum
Si aut̃ legerimus spolia nrã: erit seti sus.
Qiudei qui habitatis in ierłm: nolite time¬
re a facie assiriorum. qr omĩa spolia &
om̃s diuitiȩ illoꝵ iam nrẽ sunt: & colligen¬
tur a nob sicut colligit᷑ bruchus Exlocasta
nascitur bruchus qui ita uocatur: quotisq

Expanded text:
quod sua virtute tot millia hominum contra quod sua virtute tot millia hominum contra se superbientium, per unum angelum suum straverit. Tunc omnipotens Deus aliquando exaltari dicitur, cum se ulciscitur de hostibus suis: quia qui noluerunt illum cognoscere tempore tranquillitatis, cognoscent tempore tribulationis. « Et congregabuntur spolia vestra sicut colligitur bruchus, velut cum fossae plenae fuerint de eo. » In quibusdam codicibus reperitur spolia nostra. Si dixerimus spolia vestra, erit sensus: O miseri et superbissimi Assyrii., cum veneritis contra Hierusalem, congregabuntur spolia vestra a Judaeis, et implebuntur eorum domus spoliis: sicut impletur fossa ex multitudine bruchorum. Si autem legerimus spolia nostra, erit sensus: O Judaei qui habitatis in Hierusalem, nolite timere a facie Assyriorum: quia omnia spolia et omnes divitiae illorum jam nostrae sunt, et colligentur a nobis sicut colligitur bruchus. Ex locusta nascitur bruchus, qui ita vocatur quousque
Abbreviated transcription (Latin):
in t̾ram suam. & idõ quia illi mare do¬
gnouerunt quid erat gestã: & mane
fugam petierunt: dicit᷑ ꝓpħa. Esto brachiũ
eorũ in mane hoc ÷ expugnatio & repullio
& salus nra in tempore tribulationis auoce
angłi fugerunt populi. ab exaltatione tuã
dispse sunt gentes Nonnulli angłm micha¬
elem autumant fuisse: qui constitut  pa
ceps iudaici popłi. sicut inuolumine da ni¬
helis habetur Hemo est inqͥt adutor ins
inomib his: nisi michael princepsur
Qiudam uero dicunt gabrihelenfui sse. qui
dĩ fortitudo interpretatur: eo quod ipse prȩsit
popłis Idipsum ce doctores uideorũ affir-¬
mant. qđ ipse ꝑcusserit illa tot milia assiri¬
orũ. & illoꝵ corda quȩ remanserunt t̾rore
nimio impleuerit: & hoc ÷ qđ dicit auoce
angłi. id ÷ a trore gabrihelis fugerunt po-¬
puli: id ÷ decẽ duces qui remanserant. qui
etiam cũ ipso sennacherib uenetant Ideo
magnꝰ predicatꝰ. abomĩb qui audierunt

Expanded text:
in terram suam. Et ideo quia illi mane coin terram suam. Et ideo quia illi mane cognoverunt quod erat gestum, et mane fugam petierunt, dicit propheta: Esto brachium eorum in mane, hoc est expugnatio et repulsio, et salus nostra in tempore tribulationis. « A voce angeli fugerunt populi, ab exaltatione tua dispersae sunt gentes. » Nonnulli angelum Michaelem autumant fuisse, qui constitutus est princeps Judaici populi, sicut in volumine Danielis habetur: Nemo est, inquit, adjutor meus in omnibus nis, nisi Michael princeps vester . Quidam vero dicunt Gabrielem fuisse, qui Dei fortitudo interpretatur, eo quod ipse praesit populis. Idipsum et doctores Judaeorum affirmant, quod ipse percusserit illa tot millia Assyriorum, et illorum corda quae remanserunt terrore nimio impleverit . Et hoc est quod dicit, a voce angeli, id est a terrore Gabrielis fugerunt populi, id est decem duces qui remanserant, qui etiam cum ipso Sennacherib venerant. Ideo magnus praedicatus, ab omnibus qui audierunt
Abbreviated transcription (Latin):
erpsona popli ierłm qui obsideb at as eeh¬
citu sennacherib: & exorat dnm̃dicens
D nẽ miserere nr̃i & libera nos de manibus
assiriorũ. & ciuitate istam ꝓtege. q tees¬
peclauimꝰ infide ut nos liberes: Non quesi.¬
uimꝰ idola & sculptilia ꝙ ñ possunt noħ
ꝓdesse. s te qui essolus potens Esto huał¬
chiũ eoꝵ inmane Aliqui codices habent
brachiũ nr̃m. Sedsi dixerimꝰ scđm beatũ
ieronimũ esto brachiũ eorũ: ent sensus
Esto brachium. id÷ expugnatio eorũ & re¬
pulsio Si aut̃ clixerimꝰ nrm: erit sensus.
Estobrachium nr̃m. hoc est foratudo &e defen¬
sionrã: & defende nos tua uirtute &r potentia
Nonest aut̃ prȩtenittendũ: quare dicatͤ mane.
Quando intfectus est exercitus aslior ura
eomͦ quo suꝑius dictum est: uli qui reman-¬
serant ex sennacherib ñ cognouerunt qđ
factũ erat in castris eorũ. quo usq mane
surgerent: & uiderent omĩa corpora com¬
busta. Tunc nimio timore ꝑculsi fuger

Expanded text:
ersona populi Hierusalem, qui obsidebatur ab exercitu Sennacherib, et exorat Dominum, dicens: Domine, miserere nostri, et libera nos de manibus Assyriorum, et civitatem istam protege: quia te exspectavimus in fide ut nos liberes. Non quaesivimus idola et sculptilia, quia non possunt nobis prodesse, sed te qui es solus potens. Esto brachium eorum in mane. Aliqui codices habent brachium nostrum. Sed si dixerimus, secundum beatum Hieronymum: esto brachium eorum, erit sensus: Esto brachium, id est expugnatio eorum et repulsio. Si autem dixerimus nostrum, erit sensus: Esto brachium nostrum, hoc est fortitudo et defensio nostra, et defende nos uare dicat in mane. Cum interfectus est exercitus Assyriorum eo modo quo superius dictum est, illi qui remanserant ex Sennacherib non cognoverunt quod factum erat in castris eorum, quousque mane surgerent, et viderent omnia corpora combusta. Tunc nimio timore perculsi fugerunt
Abbreviated transcription (Latin):
in infidelitatis errore ꝑmanserunt. ita
& sententia dĩ omĩpotentis suꝑ illos ue¬
niens tradentur igni ꝑpetuo cruciand
incorpore &r in anima. Beati qͥ seminatis suꝑ om̃s
aquas. imiitentes pedẽ bouis & asini. locut
& sermo diuinꝰ hactenus de subuersione & mi¬
seria iudeorũ: conuertit se iterũ ad apłos &
p̃dicatores scõs qui gentes ad fidẽ uocauer.
dicens Beati qͥ seminatis uerbũ euangłii suꝑ

Expanded text:
nt, ira et sententia Dei omnipotentis super illos veniet, tradenturque igni perpetuo, cruciandi in corpore et in anima. « Beati qui seminatis super omnes aquas, immittentis pedem bovis et asini. » Locutus est sermo divinus hactenus de subversione et miseria Judaeorum; convertit se iterum ad apostolos et praedicatores sanctos, qui ad fidem vocaverunt, dicens: Beati qui seminatis verbum Evang
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃m qui dixit᷑. Pat̾ non iudicat quenquã.
sedomẽ iudiciũ dedit filio.  p̃c gͦ in soli¬
tudine habitat. hoc ÷ incordib gentilium
ꝑfidem & dilectionẽ. & ipse qui : iusticia
&e ueritas sedet in chermel: hoc ÷ in congre.¬
gatione fideliũ. qui uerã circuncisionem
habent. Sic enĩ dicit apłs templũ dĩ scm ÷¬

Expanded text:
 qui dixit: Pater non judicat quemquam, sed omne judicium dedit Filio . Christus ergo in solitudine habitat, hoc est in cordibus gentilium per fidem et dilectionem, et ipse qui est justitia et veritas sedet in Chermel, hoc est in congregatione fidelium, qui veram circumcisionem habent. Sic enim dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
ales. At contra ꝓpħa Tamdiu erit illud
descendit. predicantib helia & enoch re¬
deat ad nos: & emolliat ontla nr̃ã lapidea:
Iunxit se beatꝰ isaias cũ illis qui inaduentii
xp̃i repperientur iusti: ideo ait suꝑ nos
Gerit desertũ in chermel: & chermel in
saltũ reputabitur. Chermel. mons est
ꝓuintiȩ fenicis. Diximus iam suꝑius qr
ꝑdesertũ siue libanũ qui interpretatur
dealbatio seu candidatio. signisicaretur
gentilitas quȩ deserta est: hoc ÷ de relicta
erat a dõ sed de albata est inbaptismate
ꝑ predicationem apłorum. & conuersa
est inchermel: qui intpretatur scientia
circuncisionis. Quod enim carnaliter
agebant: modo gentes ueraciter et
spu̾alit̃ adimplent. ꝑbaptismũ mutati inuerã
cutuncisionem. ludei aut̃ conuersi sunt in de

Expanded text:
ales. At contra propheta: Tamdiu erit illud:ales. At contra propheta: Tamdiu erit illud:descendit , praedicantibus Elia et Enoch, redeat ad nos, et emolliat corda nostra lapidea. Junxit se beatus Isaias cum illis qui in adventu Christi reperientur justi, ideo ait super nos. « Et erit desertum in Chermel, et Chermel in saltum reputabitur. » Chermel mons est provinciae Phoenicis. Diximus jam superius, quia per desertum sive Libanum, qui interpretatur dealbatio seu candidatio, significaretur gentilitas quae deserta est, hoc est derelicta erat a Deo. Sed dealbata est in baptismate per praedicationem apostolorum, et conversa est in Chermel, qui interpretatur scientia circumcisionis. Quod enim carnaliter agebant, modo gentes veraciter et iritualiter adimplent per baptismum mutati in veram circumcisionem. Judaei autem conver
Abbreviated transcription (Latin):
ab habitatorib suis: sicut dĩseis predixit¬
ẜ cce telinquetur uob̾ domꝰ urã deserta. se¬
palpabiles Talȩ quid legimus in exodo¬
ł acteꝙ sunt tenebrȩ palpabiles: suꝑt̾cã
egipti. Domꝰ enĩ thesaurorũ & porticus
& atria quȩ adhȩrebant templo. despectiuȩ
speluncȩ uocantur hoc modo. Cum enĩ spinȩ
& uepres conscendissent: facte sunt ibi tene¬
bix̧. Gaudiũ onagrorum pascua gregũ. sb̃.¬
audiserit ibi. Onager est asinus solitarius.
ꝑquẽ om̃s bestias quȩ solitudinẽ diligunt.
& insuꝑ aues quȩ ibi longa tempora habita¬
uerunt intelligere debem̾us. Allegorice aut̃
ponagrũ intelligunt᷑ pagani : qui illã t̾ra
postea inhabitauerunt. & more bestiarum
insensati fuerunt: adorantes uaria portenta
demonũ. Quod aut̃ addit ꝓpħa. donec ef.¬
fundatur suꝑ nos sp̃s de excelso: sicuidet᷑
sonare quasi aliquis ei diceret. Quamdiu
erit ibi gaudium onagiorũ. id÷ quam diu
habitabunt ibi homines pagani & besti.¬

Expanded text:
ab habitatoribus suis, sicut Dominus eis praedixit: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . « Te tenebrae palpabiles. Tale quid legimus in Exodo: Factaeque sunt tenebrae palpabiles super terram Aegypti . Domus enim thesaurorum, et porticus, et atria quae adhaerebant templo, despective speluncae vocantur modo. Cum enim spinae et vepres conscendissent, factae sunt ibi tenebrae. « Gaudium onagrorum pascua gregum. » subaudis erit ibi. Onager est asinus solitarius, per quem omnes bestias quae solitudinem diligunt, et insuper aves quae ibi longa tempora habitaverunt, intelligere debemus. Allegorice autem, per onagrum intelliguntur pagani, qui illam terram postea inhabitaverunt, et more bestiarum insensati fuerunt, adorantes varia portenta daemonum. Quod autem addit propheta: « Donec effundatur super nos spiritus de excelso, » sic videtur sonare, quasi aliquis ei diceret: Quamdiu erit ibi gaudium onagrorum, id est, quamdiu habitabunt ibi homines pagani et besti
Abbreviated transcription (Latin):
Quod spinę significent punctiones peccatoꝵ
demonstratur illo in loco ubi dr̃. t̾ratua
dite ogentiles qui longe estis abhac t̃ra
uł adeo. quȩ fecerim. & cognoscite uicini
moabitȩ c&e aliȩ gentesquȩ fecerim ego:
quomꝰ ultꝰ sum me de inimicis meis iude¬
is Uastatione iudeoꝵ ꝑacta: conuertit fẽ
sermo diuinꝰ ad gentes. Cont̾riti sunt ul ÷¬

Expanded text:
Quod spinae significent punctiones peccatorum, Quod spinae significent punctiones peccatorum, demonstratur illo in loco, ubi dicitur: « Tdite, » o gentiles « qui longe estis » ab hac terra, vel a Deo « quae fecerim, et cognoscite vicini, » Moabitae et aliae gentes, quae fecerim ego; quomodo ultus sum me de inimicis meis Judaeis. Vastatione Judaeorum peracta, convertit se sermo divinus ad gentes. « Contriti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
dientes nom̃ meũ predicari ab apłis meis
etis stipulã. id s uerba blasphemiȩ: quȩ ꝓ
nichilo ita ducentur ut stipula. leginiꝰ enĩ
qr contradicebant his quȩ apaulo diceban-¬
tur. blasphemantes. Dicamus & altter
Concipietis ardorẽ hoc ÷ angustiam &
malã uoluntatẽ. & parietis uerba inania
uł oꝑationẽ iniquã Tam̃ & conceptum
& partũ. hoc ÷ cogitationẽ & opacionẽ de¬
uorabit utrunq P ignis romanoꝵ aduentꝰ.¬
uł ignis gehennȩ tribulationis indie iudicii
Sp̃s ur̃ id÷ mala urã uoluntas. ut ignis uora¬
bit uos: & erunt popłĩ quasi de incendio
cinis. Sicut ex multitudine lignorũ post
incendiũ ad indiciũ pauci remanent cine¬
res: ita exmultitudine uideoꝵ post finitã
captiuitatẽ pauci remanserunt iudei. Spinȩ
congregatȩ. hoc ÷ peccata iudeorũ: coaduna¬
ta igni ꝑpetuo comburentur. Peccata enĩ
cũ consummata fuerint: generant mortẽ

Expanded text:
dientes nomen meum praedicari ab apostolis meis dientes nomen meum praedicari ab apostolis meis etis stipulam, » id est verba blasphemiae, quae pro nihilo ita ducentur, ut stipula. Legimus enim, quia contradicebant his quae a Paulo dicebantur, blasphemantes. Dicamus et aliter: Concipietis ardorem, hoc est angustiam et malam voluntatem, et parietis verba inania vel operationem iniquam. Tamen et conceptum et partum, hoc est cogitationem et operationem, devorabit utrumque, vel ignis Romanorum adventvel ignis gehennae tribulationis in die judicii id est mala vestra voluptas, « ut ignis vorabit vos, et erunt populi quasi de incendio cinis. » Sicut ex multitudine lignorum post incendium ad indicium pauci remanent cineres, ita ex multitudine Judaeorum post finitam captivitatem pauci remanserunt Judaei . « Spinae congregatae, » hoc est peccata Judaeorum coadunata igni perpetuo comburentur. Peccata enim, cum consummata fuerint, generant mortem.
Abbreviated transcription (Latin):
tur. Basan quoq regio est transiordanem
quȩ fuit og regis: quam tradidit moises
duab tribub ac dimidiȩ ad possidendũ.
& int̾pretat᷑ uberrima uł pinguis. Car.¬
melus aut̃ mons est t̾rȩ repmissionis
fertilissimus. Ꝙ ꝑbasan &e saronas ac
carmelũ. debemꝰ intelligere om̃em fer¬
tilitate t̾rȩ iudeorũ : quȩ omĩa amiser̃.
quia dñm cũ suis discipłis spreuerunt¬
s ħ unc consurgam dicit dñs de nimia pace
mea. ad ꝑcutiendũ & int̾ficiendũ iuda¬
Sicum popłm. Nunc exaltabor. hoc est
glorificabor agentib: cũ uiderint me hoc
fecisse. & sulleuabor id ÷ magnꝰ predicabor
Potest & hoc referri ad resurrectionẽ ascen¬¬
sionemq dñi Nunc consurgã inquit dñs
Sabinferis. deuicto mortis imꝑio: ce exal¬
Stabor & sulleuabor ascendendo ad patrẽ.
s Concipietis ardorem õ miseri udei cum
ego ascendero ad celos: concipietis ardorẽ.
hoc ÷ feruore inuidiȩ replebimim: au-¬

Expanded text:
tur. Basan quoque regio est trans Jordanem tur. Basan quoque regio est trans Jordanem quae fuit Og regis, quam tradidit Moses duabus tribubus ac dimidiae ad possidendum, et interpretatur uberrima vel pinguis. Carmelus autem mons est terrae repromissionis fertilissimus; et per Basan et Saronas ac Carmelum, debemus intelligere omnem fertilitatem terrae Judaeorum, quae omnia amiserunt, quia Dominum cum suis discipulis spreverunt. « Nunc consurgam, dicit Dominus » de nimia pace mea ad percutiendum et interficiendum Judaicum populum. « Nunc exsultabor, » hoc est glorificabor a gentibus, cum viderint me hoc fecisse, « et sublevabor, » id est magnus praedicabor: Potest et hoc referri ad resurrectionem ascensionemque Domini. Nunc consurgam, inquit Dominus, ab inferis devicto mortis imperio. Et exaltabor et sublevabor ascendendo ad Patrem. « Concipietis ardorem, » O miseri Judaei, cum ego ascendero ad coelos, concipietis ardorem, hoc est fervore invidiae replebimini, au
Abbreviated transcription (Latin):
salomonem fritq nom̃ meũ ibi usq in
sempit̾nũ. Piecit ciuitates illorũ: non re¬
putauit eos. ẽẽ. homines ldeo reputati ft̃
ad nõ ad instar iumentoꝵ. quia illi non
cognoscentes se homines esse bestiarũ more
uixerunt luxuriose inuentes: om̃iq im¬¬
mundicia pullulantes. luxit & elanguit
t̾ra. luxit id ÷ defecit. Tabefacta ÷ ñ terra.
sed habitantes inea: Confusus : libanꝰ &
obsurduit: nondubiũ quin ꝑlibanũ signi.¬
ficet᷑ templũ. De quo legimꝰ in tacharia
Aꝑi libane portas tuas: & deuoret ignis
cedros tuas. & in ez echiel. Aquila magnarũ
alarũ uenit adlibanũ: & tulit medullam
cedri. Illud gͦ teniplũ inquo antea exaudi.¬
ebantur preces postulantiũ: insurditatẽ
redactum est tempore ultimȩ captiuitatis.
ꝓpt̾ peccata popłi: qr licet orarent dñm
ut miserȩtur eorũ. non meruerunt exau-
omĩs illa ꝓuincia int̾ iõppem & liddam.
in qua latissimi campi fertilesq tendun.¬

Expanded text:
t nomen meum ibi usque in sempiternum. « Projecit civitates » illorum, « non reputavit » eos esse « homines. » Ideo reputati sunt a Domino ad instar jumentorum, quia illi non cognoscentes se homines esse, bestiarum more vixerunt luxuriose viventes, omnique immunditia pullulantes. « Luxit et elanguit terra. » Luxit, id est defecit. Tabefacta est non terra, sed habitantes in ea. « Confusus est Libanus, et obsurduit: » non dubium quin per Libanum significetur templum. De quo legimus in Zacharia: « Aperi, Libane, portas tuas, et devoret ignis cedros tuas ; » et in Ezechiele: « Aquila magnarum alarum venit ad Libanum, et tulit medullam cedri . » Illud ergo templum, in quo antea exaudiebantur preces postulantium, in surditatem redactum est tempore ultimae captivitatis propter peccata populi, quia licet orarent Dominum ut misereretur eorum, non meruerunt exaudiomnis provincia inter Joppen et Liddam, in qua latissimi campi fertilesque tendun
Abbreviated transcription (Latin):
sermo ꝓphecicus. Dñs ipse iniusticia regnat.
qr ipsẽ docet nos: quomodo iuste & recte
uiuamꝰ. Nam ipse ÷ rex qui regit mentes
electoꝵ suoꝵ. Ipse ÷ rex qui daturus est
electis suis regnũ patris in die iudicii dicens
ꝑcipite regnũ quod uob̾ paratũ ÷ ab origine mun
Iniusticia etiã regnabit xp̃c. qr ꝑsonã alicuius
hominis in iudicio non accipiet in scđo ad¬
uentu: sicuti nec in pͥmo. Cuiꝰ principes ap¬¬
pellant᷑ apłi. qui docti aueritate & iusticia
iudiciũ predicauerunt. Ipso enĩ sp̃s iudicio

Expanded text:
sermo propheticus. Dominus ipse in justitia regnat, sermo propheticus. Dominus ipse in justitia regnat, quia ipse docet nos quomodo juste et recte vivamus. Nam ipse est rex, qui regit mentes electorum suorum. Ipse est rex, qui daturus est electis suis regnum Patris in die judicii, dicens: Percipite regnum, quod vobis paratum est ab origine mundi . In justitia etiahominis in judicio non accipiet in secundo adventu, sicuti nec in primo. Cujus principes appellantur apostoli, qui docti a veritate et justitia judicium praedicaverunt. Ipso spiritus judicio
Abbreviated transcription (Latin):
ctionis inȩccła posita ad huc int̾ra. & cuiꝰ
caminus ÷ id est plenitudo dilectionis in
cȩlesti ierłm. cuidicere facere est: qr si ꝓ¬
ieceritis idola urã. illũ uris bonis oꝑib pla¬
cauertis. ipse pugnabit ꝓ uob̾: & cadet
assur ingladio nõn uiri. sed deuorabitur
abigne gelesti. Dicunt etiã aliqui doctoꝵ
alio modo istud qđ dr̃ Indie enĩ illa ꝓici¬
et uir idola argenti sui. hoc ÷ cũ cecidentt
assur ingladio non hominis. & fugerint
pauentes principes eiꝰ : abiciet uir idola
argenti sui. & conuertet᷑ ad dñm. Hoc
adimpletũ ÷ temporib et echiȩ. Ham
cũ esset iustus & liberasset eũ dñs de
manib assiriorũ. conuertit popłm ui-¬
dȩ amalis: inquib pat̾ eiꝰ fecit declina:¬
re iuda & beniamin auia dnĩ Q ñ solũ
illos conuertit adritũ dĩ. qui sub eiꝰ regi¬
mine degebant uidelicet iuda & benia-¬
min: uerũ etiã ꝑ eccłas suas reuocauit
illos qͥ remanserant indecẽ tribus. Ecce in¬

Expanded text:
ctionis in Ecclesia posita adhuc in terra, et cujus caminus est, id est plenitudo dilectionis in coelesti Hierusalem, cui dicere facere est: quia si projeceritis idola vestra, illum vestris bonis operibus placaveritis, ipse pugnabit pro vobis, et cadet Assur in gladio non viri, sed devorabitur ab igne coelesti. Dicunt etiam aliqui doctorum alio modo istud quod dicitur: In die enim illa projiciet vir idola argenti sui, hoc est cum ceciderit Assur in gladio non hominis, et fugerint paventes principes ejus, abjiciet vir idola argenti sui, et convertetur ad Dominum. Hoc adimpletum est temporibus Ezechiae. Nam cum esset justus, et liberasset eum Dominus de manibus Assyriorum, convertit populum Judae a malis, in quibus pater ejus fecit declinare Judam et Benjamin a via Domini . Et non solum illos convertit ad ritum Dei, qui sub ejus regimine degebant, videlicet Judam et Benjamin: verum etiam per Ecclesias suas revocavit illos qui remanserant in decem tribus. CA
Abbreviated transcription (Latin):
habebant ante aduentũ dni scientiã neq fidẽ
uti suerunt apłi. Palbus est qui ñ potest expe¬
dite loqui. uł qui ñ habet ꝑfectam fidem
Sed quid fecit dns ueniens inmundũ ꝑ incarna-¬
tionis misteriũ: Uocauit stultos. inscios ce il¬
litteratos. & qui lum̃ uerȩ fidei non habebant.
repleuit illos sua sapientia. & ꝑ illos adnichi¬
lũ redegit sapientes huiꝰ scłi Infirma enim
mundi elegit ds ut confunderet forcia.
otest &e pcor stultoꝵ popłs gentilis intelli¬
quierat stultus: alienus sclicet axp̃o ante p̃dica¬
tionẽ apłorũ Post ascensione gͥ filiidi ad celos
doctrina & miraculis apłorũ de stulticia ioo¬
lorũ conuersi sunt aduera scientiã : & lingua.
incredulorũ qui ñ nouerant dicer credo m

Expanded text:
habebant ante adventum Domini scientiam neque fidem, habebant ante adventum Domini scientiam neque fidem, uti fuerunt apostoli. Balbus est qui non potest expedite loqui, vel qui non habet perfectam fidem. Sed quid fecit Dominus veniens in mundum per incarnationis mysterium? Vocavit stultos, inscios et illitteratos, et qui lumen verae fidei non habebant; replevit illos sua sapientia, et per illos ad nihilum redegit sapientes hujus saeculi. « Infirma enim mundi elegit Deus, ut confunderet fortia . » Potest et per cor stultorum populus gentilis intelliqui erat stultus, alienus scilicet a Christo ante praedicationem apostolorum. Post ascensionem ergo Filii Dei ad coelos, doctrina et miraculis apostolorum, de stultitia idolorum conversi sunt ad veram scientiam, et linguae incredulor
Abbreviated transcription (Latin):
ditur auento. De popło credentiũ loqutt᷑ mͦ.
qui a dñõ ꝓtegitur & defendit᷑ ab incursu
demonũ : dans inde tres similitudines . Sic̃
inquiens qui abscondit se indomo ꝓpt̾ uentũ
ualidũ &etempestatẽ nimiã & requiescit. &
sicut qui sitit cũ inuenerit riuos aquarũ bibit
& refocilat᷑ anima illius. & sicut qui ambu¬¬
lat ꝑ desertũ urente sole cũ inuenerit mure
magnitudinis petrã subumbra illius ꝑtegit᷑
a calore nimio: sic erit qui crediderit ꝑtectꝰ
eiꝰ Hidentes & audientes appellant᷑ isto in
istice oculis corporis. & oculis m̃tis uiderunt.
Aures etiã possunt appellari apłici uiri&e cre¬
dentes: qui libent uerba dni susceperunt
ns enĩ dicit in euglo. Qui habet aures audiendi
audiat. Si milit̃ & iob̾s: in apocalipsi sua
loquens ad septẽ ecclas. Cor stultorũ intelli¬
get scientiam: & lingua balborũ uelocit᷑ loque¬
tur & plane. Stulti appellabantur qui non

Expanded text:
ditur a vento. » De populo credentium loquitur modo, qui a Domino protegitur et defenditur ab incursu daemonum, dans inde tres similitudines: Sicut, inquiens, qui abscondit se in domo propter ventum validum et tempestatem nimiam et requiescit; et sicut qui sitit, cum invenerit rivos aquarum bibit et refocillatur anima illius; et sicut qui ambulat per desertum urente sole cum invenerit mirae magnitudinis petram, sub umbra illius protegitur a calore nimio: sic erit qui crediderit protectus ejus. Videntes et audientes appellantur isto in isti et oculis corporis et oculis mentis viderunt. Aures etiam possunt appellari apostolici viri et credentes, qui libenter verba Domini susceperunt. Dominus enim dicit in Evangelio: « Qui habet aures audiendi, audiat . » Similiter et Joannes in Apocalypsi sua loquens ad septem ecclesias. « Cor stultorum intelliget scientiam, et lingua balborum velociter loquetur et plane. » Stulti appellabantur qui non
Abbreviated transcription (Latin):
ticudinẽ linguȩ eiꝰ. In quo subaudis philosopho
uł gentili: non ÷ sapientia uera. Popłm impu¬
dentem uocat platonem aristotilem. cȩteros¬
q gentiũ philo sophos. qui inuerecundo se
miscuerunt falsa ueris. Similit̃ popłm al¬
titudinis habentẽ disertitudinẽ linguȩ. ap¬¬
pellat philosophos humanȩ sapientiȩ qui
diserte & polite locuntur. Aliqui scđm
tulliũ. aliqui scdm aristotilem qui tantũ¬
modo pompã habent uerborũ: non scien.¬
tiã diuinoꝵ misterioꝵ. Respice sionciuitatẽ.
solennitatis nĩx̧ Alloquitur isaias ꝓpħa iustũ
de quo supra locutꝰ est: & iungit se numero
electorũ. loquens de ierłm celesti. Oiuste cui
supradictũ est cortuũ meditabit᷑ timorem.
& popłm impudentẽ non uidebis: respice
cȩlestẽ sion ciuitatẽ solennitatis & lȩticiȩ

Expanded text:
udinem linguae ejus. « In quo » subauditur philosopho vel gentili « non est sapientia vera. » Populum impudentem vocat Platonem, Aristotelem, caeterosque gentium philosophos, qui inverecundose miscuerunt falsa veris. Similiter populum altitudinis habentem disertitudinem linguae appellat philosophos humanae sapientiae, qui diserte et polite loquuntur, aliqui secundum Tullium, aliqui secundum Aristotelem, qui tantummodo pompam habent verborum, non scientiam divinorum mysteriorum. « Respice Sion civitatem solemnitatis nostrae. » Alloquitur Isaias propheta justum de quo supra locutus est, et jungit se numero electorum, loquens de Hierusalem coelesti: O juste, cui supradictum est, cor tuum meditabitur timorem, et populum impudentem non videbis: respice coelestem Sion civit
Abbreviated transcription (Latin):
tib mali filii nascuntur.: &e expessimis
magistris pessimi discipli Ham sicut
uiꝑa uꝑam pario: sic stribe &e pharisei
pessimnos discipłos docuere. De quib ae dr̃
rum ce phariseorũ iniqua & falsa concin¬
nauit hoc ÷ p̃parauit & cogitauit. ad ꝑ-¬
dendos mites in sermone mendacii. Co¬
Stationes ꝑuersas cogitauerint ad ꝑden-¬
dosmites. id ÷ simplices quosq quando
dixerunt nichodemo Scrutare diligent
scripturas. & uidebis q agalilea xp̃c ñ¬

Expanded text:
tibus mali filii nascuntur, et ex pessimis tibus mali filii nascuntur, et ex pessimis magistris pessimi discipuli. Nam sicut vipera viperam parit: sic scribae et Pharisaei pessimos discipulos docuere. De quibus et dicrum et Pharisaeorum, « iniqua et falsa concinnavit, » hoc est praeparavit et cogitavit « ad perdendos mites in sermone mendacii. » Cogitationes perversas cogitaverunt ad perdendos mites, id est simplices quosque quando dixerunt Nicodemo: « Scrutare diligenter Scripturas, et videbis quia a Galilaea C
Abbreviated transcription (Latin):
bȩ ce pharisei ypocritȩ. qui similes estis
sepulcris de albatis Haudulent᷑ locuti sunt:
quando dixerunt. Magister scmus quia
uerax es & uiã di inueritate doces usq licet
censũ dari cesari annon: Sedquid audier̃
adnõ: Quid me inquit temptatis hipocritȩ:
Ꝙ uacuã hoc ⁊ alienã apane uerbi dĩ faciet
batur. Dicebant illi doctores. non docto¬
res sed potius seductores. Cur recipitis p̃¬
dicationẽ huius & cur creditis in illum÷
Non est iste qui nob̾ ꝓmissusest in lege & ꝓ.¬
phetis. Ap̃o cũ uenerit: nemo scitꝰ unde
sit. Mendaces mendaciũ loquebantur
qr a cdiabolo qui mendax est: & inueritate
non stetit: docti fuerant Fraudulenta
uasa pessima sunt Fraudulentos appellat
scribas & phariseos: sicut & suꝑius. Uasa
aut corda illorũ. uł etiã sub iectorũ eoꝵ:
quorũ corda ipsi sua doctrina praua &
fraudulenta fecerant. Ex malis enĩ paren¬

Expanded text:
bae et Pharisaei, et hypocritae, qui similes estis bae et Pharisaei, et hypocritae, qui similes estis sepulcris dealbatis. » Fraudulenter locuti sunt, quando dixerunt: « Magister scimus, quia verax es, et viam Dei in veritate doces, » usque: « Licet censum dari Caesari, an non? » Sed quid audierunt a Domino? Quid me inquit tentatis, hypocritae? « Et vacuam » hoc est alienam a pane verbi Dei « faciet batur. Dicebant illi doctores, non doctores sed potius seductores: Cur recipitis praedicationem hujus, et cur creditis in illum? Non est iste qui nobis promissus est in lege et prophetis. Christus cum venerit, nemo scit unde sit . Mendaces mendacium loquebantur, quia a diabolo, qui mendax est et in veritate non stetit, docti fuerant . « Fraudulenti vasa pessima sunt. » Fraudulentos appellat scribas et Pharisaeos, sicut et superius. Vasa autem corda illorum, vel etiam subjectorum eorum, quorum corda ipsi sua doctrina prava et fraudulenta fecerant. Ex malis enim paren
Abbreviated transcription (Latin):
neq fraudulentꝰ appellabit᷑ maior. Insipi¬
entes uocat philo sophos humanȩ sapientiȩ.
qui pͥncipatũ uidebantur habere in popłis
ute fute plato. aristotiles aliiq quã plurimi:
qui postap̃ĩ predicamenta stulti sunt repu¬
tati. ꝙr om̃em illoꝵ sapientiã ap̃i transcen¬
dit doctrina. & idõ illorũ inanis doctrina
stulta reputata est: sicut egregiuis p̾dicator
fideliũ Fraudulentꝰ appellat᷑ scriba &e pha¬
riseus. qui fraudabant legẽ.ap̃ĩ simplicib ob
suas traditiones. ce etiã contra ipsũ dñm frau¬
quitatẽ. Stultꝰ iterũ appellat᷑ scriba ce pha¬
riseus fatua enĩ locutisunt: quando dixerꝰ.
Demoniũ habes. & in beele ebub eicis demo¬
nia. Cor eorũ iniquitate fecit: cũ dixerunt
Non ÷ hic homo a dõ: qui sabbatũ noncusto¬
dit Ut ꝓferat simulationẽ. & loquatur
ad dñmꝰ fraudulenter. Simulatores illi erant.
qr ostendebant se ẽẽ. iustos. cũ essent pleni
iniquitate: quib & dñs dixit. Ne uob̾ scri¬

Expanded text:
entus appellabitur major. » Insipientes vocat philosophos humanae sapientiae, qui principatum videbantur habere in populis, ut fuit Plato, Aristoteles, aliique quamplurimi, qui post Christi praedicamenta stulti sunt reputati, quia omnem illorum sapientiam Christi transcendit doctrina. Et ideo illorum inanis doctrina stulta reputata est, sicut egregius praedicator fidelium. Fraudulentus appellatur scriba et Pharisaeus, quia fraudabant legem Christi simplicibus ob suas traditiones, et etiam contra ipsum Dominum frauiquitatem. » Stultus iterum appellatur scriba et Pharisaeus. Fatua enim locuti sunt, quando dixerunt: « Daemonium habes, et in Beelzebub ejicis daemonia . » Cor eorum iniquitatem fecit, cum dixerunt: « Non est hic homo a Deo qui sabbatum non custodit . » « Ut proferat simulationem, et loquatur ad Dominum fraudulenter. » Simulatores illi erant, quia ostendebant se esse justos, cum essent pleni iniquitate, quibus et Dominus dixit: « Vae vobis, scri
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfunda: gehenna impiis &e dilatata
N utrimenta eiꝰ id ÷ gehennȩ ignis & ligna
dens eam: subaudis gehennam. Sulphur
t̃rȩ putorẽ emanans: & ardorem generans.
Hȩc omĩa erunt impi is in inferno Eritibi
ignisin extinguibilis. & fetor & putor in¬
tolerabilis. & cruciabuntur incompre-¬¬
Hactenus de gła electorũ & poena reꝑboꝵ
locutꝰ est: nunc uero reuertit᷑ iteru᷑ ad
reliquias quȩ remanser̾ in t̾ra uida. du.¬
cto sedechia & om̃ib principib in habi¬
lonẽ. de quib iã suꝑius multa dixit. Sed hoc
distat int̾ illud quod suꝑius dixit & istud
quod modo loquitur. Qui illic ptȩmonuit¬
illos ne irent inegiptũ sed manerent in t̾ra uida:
& bene esse. & hic uero qui contra uoluntatẽ
preceptorũ dñi ierunt. habentes magis fidu.

Expanded text:
profunda gehenna impiis, « et dilatata. profunda gehenna impiis, « et dilatata. Nutrimenta ejus, » id est gehennae « ignis et ligna dens eam, » subaudis gehennam. Sulphur terrae putorem emanans, et ardorem generans. Haec omnia erunt impiis in inferno. Erit ibi ignis inexstinguibilis, et fetor et putor intolerabilis, et cruciabuntur incompreHactenus de gloria electorum, et poena reproborum locutus est: nunc vero revertitur iterum ad reliquias quae remanserunt in terra Juda, ducto Sedecia et omnibus principibus in Babylonem, de quibus jam superius multa dixit. Sed hoc distat inter illud quod superius dixit, et istud quod modo loquitur. Quia illic praemonuitillos, ne irent in Aegyptum, sed manerent in terra Juda, et bene eis esset: hic vero qui contra voluntatem praeceptorum Domi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s reꝓbi: Passiriũ debemꝰ intelligere
diabolũ om̃sq satellites illius. & quos ipse
falso errore seduxit: qui eũ imitati sunt
Uugam appellat sententiã iudicis t̾ribilẽ.
Quod aut acddit. & erit transitꝰ uirgȩ fun¬
datus. hoc ÷ ꝑsecutio sententiȩ dñiꝰ: aꝑte
manifestat quia illa dura & asꝑa senten¬¬
tia semꝑ manebit illos Hon eni releuabit
eam dñs postquã dederit sicut origenes
dicit. sed in ȩt̃nũ faciet eã requiescere suꝑ
illos in timpanis & citharis & in bellis
prȩcipuis expugnabit eos Acsi diceret
aluis uerbis Inlȩticia omĩum scõrũ suoꝵ
&e in p̃cipua gła expugnabit om̃s reꝓbos
cũ principe illorũ: tradens eos igni ꝑpe¬
tuo cruciandos. qui se & scõs suos ꝑsecuti
sunt Prȩparata ÷ enĩ ab heri hoc ÷ a p̃ce¬
rtto tẽpore. abinitio mundi in prȩsentia
dĩ a rege om̃ĩpotente tophet. id ÷ uallis

Expanded text:
omnes reprobi? Per Assyrium debemus intelligere omnes reprobi? Per Assyrium debemus intelligere diabolum omnesque satellites illius, et quos ipse falso errore seduxit, qui eum imitati sunt. Virgam appellat sententiam judicis terribilem. Quod autem addit: « Et erit transitus virgae fundatus, » hoc est, persecutio sententiae Domini, aperte manifestat quia illa dura et aspera sententia semper manebit super illos. Non enim relevabit eam Dominus postquam dederit, sicut Origenes dicit, sed in aeternum faciet eam requiescere super illos. « In tympanis et citharis et in bellis praecipuis expugnabit eos. » Ac si diceret aliis verbis: In laetitia omnium sanctorum suorum, et in praecipua gloria expugnabit omnes reprobos cum principe illorum, tradens eos igni perpetuo cruciandos, qui se et sanctos suos persecuti sunt. « Praeparata est enim ab heri, » hoc est, a praeterito tempore, ab initio mundi, in praesentia Dei a rege ommnipotente « tophet, » id est, vallis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdendos om̃s impios cũ patre ipsorũ diabo¬
cta qua damnabit iniquos. ipsamq głam
auditã faciet ds pat̾ om̃ib uirtutib c¬
lorũ: & omĩb elec̾tis sus. & t̾rorem eius
ostendet cũ dixerit. Ite maledicti in ignem
ȩt̃nũ. Uł etiam głam uocis suȩ hoc ÷ filii
sui audire faciet: ꝙ aduocem filii om̃s
resurgent. Sicut ipsedixit Ueniet hora
quando om̃s qui inmonumentis sunt au¬
dient uocẽ filii dĩ In cõminatione furoris
oe flammȩ ignis deuorantis Cũ oftenderto
ds̃pat̾ reꝓbis t̾rorem filii sui: minabitur illos.
Uoxfilii dĩ in cõminatione furoris. & cõmina.¬
tione flammȩ ignis deuorantis. Sententia
enĩ iudicis uorabit illos. & allidet intur¬
bine hoc est tempestate & in lapidegran.¬
dinis hoc ÷ tribulatione. Auoce enĩ dñi
pauebit assur: uirga ꝑcussus. Si assirius
solus pauebit in diẽ udicii. quid facient

Expanded text:
perdendos omnes impios cum patre ipsorum diaboperdendos omnes impios cum patre ipsorum diabocta qua damnabit iniquos, ipsamque gloriam auditam faciet Deus Pater omnibus virtutibus coelorum, et omnibus electis suis, et terrorem ejus ostendet cum dixerit: « Ite, maledicti, in ignem aeternum . » Vel etiam gloriam vocis suae, hoc est, Filii sui audire faciet, quia ad vocem Filii omnes resurgent. Sicut ipse dixit: « Veniet hora, quando omnes qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Dei . » « In comminatione furoris et flammae ignis devorantis. » Cum ostenderit Deus Pater reprobis terrorem Filii sui, minabitur illis. « Vox Filii Dei in comminatione furoris, et comminatione flammae ignis devorantis. » Sententia enim judicis vorabit illos, « et allidet in turbine, » hoc est, tempestate, « et in lapide grandinis, » hoc est tribulatione. « A voce enim Domini pavebit Assur, virga percussus. » Si Assyrius solus pavebit in die judicii, quid facient
Abbreviated transcription (Latin):
ctam ce ꝑditam. cantauerunt dño: & nos
modo cantamus. Qm̃ om̃s dii gentium
demonia: dñs aut̃ cȩlos fecitꝰ. & simu¬
lachragentiũ argentũ & aurũ: non ÷
enĩ sp̃s inore ipsõrum. ẜrit inquit frenis
erroris hoc ÷ idolatria in canticũ dñi.
& laudabitis illũ sicut laudauerunt fi¬
li isrł: transito mari. uł sicut laudabar
quando munera & decimas suas ad tem¬
plũ cũ leticia cordis deferebant. & audi.¬
tam faciet dñs głam uocis suȩ. & t̾rorem
brachii sui ostendet. Iterũ reuertitur ꝓ.¬
pħa adimpios: loquens de die iudicii
Auditã faciet in diȩ iudicii dñs pat̾ głam
uocis suȩ. Uox dñi patris & brachiũm
filius eiꝰ est: qui ꝑ illũ cuncta oꝑatꝰ est.
& ꝑ illũ redemit mundũ. & iudicabit
unuiersũ orbem in ȩquitate Indie enĩ
iudicii non apparebit ꝑsona dĩ patris
repbis sed filii: ut ipse qui primo aduentii
humilis apparuit. appareat t̾ribilis ad

Expanded text:
cta et perdita cantaverunt Domino, et nos cta et perdita cantaverunt Domino, et nos modo cantamus: « Quoniam omnes dii gentium daemonia, Dominus autem coelos fecit: et simulacra gentium argentum et aurum : » non enim in ore ipsorum. Erit, inquit, frenum erroris, hoc est, idololatria, in canticum Domini, et laudabitis illum sicut laudaverunt filii Israel transito mari: vel sicut laudabant quando munera et decimas suas ad templum cum laetitia cordis deferebant. « Et auditam faciet Dominus gloriam vocis suae, et terrorem brachii sui ostendet. » Iterum revertitur Propheta ad impios, loquens de die judicii. Auditam faciet in die judicii Dominus pater gloriam vocis suae. Vox Dei Patris et brachium filius ejus est, qui per illum cuncta operatus est et per illum redemit mundum, et judicabit universum orbem in aequitate. In die enim judicii non apparebit persona Dei Patris reprobis, sed Filii: ut ipse qui primo adventu humilis apparuit, appareat terribilis ad
Abbreviated transcription (Latin):
precepit filiis isrł ut cũ ingressi essent t̾ram
reꝓmissionis. exomĩb frũgib & bonis sibi
adõ datis. decimas ferrent᷑ ad domũ dñi
sicut illi tempore illo cũ ferrent suas deci¬
mas ad ierłm adoraturi in templo dñi. cũ
tibia hoc: cũ gaudio & lȩticia ferebant eas.
laudantes dmꝰ qui eis bona t̾rȩ dabat. sic scĩ
cũ ingressi fuerint indie iudicii in clestem
patrĩam. quȩ significat t̾ram reꝑmissionis:
gaudebunt & exultabunt. ferentes decimas
inmanib hoc ÷ bona oꝑa. laudantes creatore¬
suum: cuius auxilio impleuerunt ꝑquȩ ad
cit. referens hoc ad tempora apłorũ & pͣ¬¬
sentiã. quando ꝑ illorũ predicationem
idola reliquerunt gentes: & idolatria
cessauit abore illorum: Frenũ appellat
idolatriam: & cultũ demonũ Nampa-¬
tres nr̃i & nof. qui antea dicebant ioui
uł mercurio. tues ds ms. &. tu me genu-¬
isti: illad frenti hoc ÷ idolatria de reli-¬

Expanded text:
praecepit filiis Israel ut cum ingressi essent terram praecepit filiis Israel ut cum ingressi essent terram repromissionis, ex omnibus frugibus et bonis sibi a Deo datis decimas ferrent ad domum Domini . Et sicut illi tempore illo cum ferrent suas decimas ad Jerusalem adoraturi in templo Domini cum tibia, hoc est cum gaudio et laetitia ferebant eas, laudantes Deum qui eis bona terrae dabat: sic sancti, cum ingressi fuerint in die judicii in coelestem patriam, quae significat terram repromissionis, gaudebunt et exsultabunt, ferentes decimas in manibus, hoc est, bona opera, laudantes Creatoresuum, cujus auxilio impleverunt, per quaecit, referens hoc ad tempora apostolorum et praesentiam, quando per illorum praedicationem idola reliquerunt gentes, et idololatria cessavit ab ore illorum. Frenum appellat idololatriam, et cultum daemonum. Nam patres nostri qui antea dicebant Jovi vel Mercurio: Tu es Deus meus, et tu me genuisti: illo freno, hoc est, idololatria dereli