comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
eum cum sit in culpituse
molumto sidi ꝯmissi care.¬
Qui muita filia dedote ege¬
rat decesit ead̾ ex hrdata fi¬
uo iyrde instituto ⁊ab co fidi¬
missum filie dotis noĩerc¬

Expanded text:
eum, cum sit inculpatus, emolumento fideicommissi carere.Qui inuita filia de dote egerat, decessit eadem illa exheredata, filio herede instituto et ab eo fideicommissum filiae dotis nomine re
Abbreviated transcription (Latin):
iunt petituri.
iegunt ñ põt h̾rs tolimali
erceptione uti si legitanus
uendicare suum uellet no
relicto hrdi usu fructu eus

Expanded text:
sint petituri. legavit. non potest heres doli mali exceptione uti, si legatarius vindicare servum vellet non relicto h
Abbreviated transcription (Latin):
ecti non sint. qui mensenti
si m̾o restator eã ꝑtem nõ
seꝑatim possedit. s uniu̾sita¬
ti prioris fundi ad nĩcxit᷑
sit cuis extestõ ub̾tas legat¬
um sñ lib̾tate acciꝑe po acu

Expanded text:
ecta non sint " qui meus erit", si modo testator eam partem non separatim possedit, sed universitati prioris fundi adiunxit. Posit eius ex testamento libertas, legatum sine libertate accipere posse
Abbreviated transcription (Latin):
omp¶Onmolissimeisq
nõ dum natusẽ itab̾rs insti¬
tuitur. siuenie uiuo sũmor¬
tuo natus fuit h̾rs esto aut
⁊̃ pure ncutnusq temporis
hiti netionesi ait̾ut casus
om̃issus fuit co caũ quiom¬
issus sit. natus rumpit᷑ testa¬
mentum. q hic fuius nec si¬
sub ꝯditoc quid scriptusiors
intelligitur. qui in h̾uc casũ¬
nec nascut᷑. qui in ẜ n est cest¬
amento app̾hensus.

Expanded text:
ommodissime is qui nondum natus est ita heres instituitur: 'siue uiuo me siue mortuo natus fuerit, heres esto', aut etiam pure neutrius temporis habita mentione. si alteruter casus omissus fuerit, eo casu qui omissus sit natus rumpit testamentum, quia hic filius nec sub condicione quidem scriptus heres intellegitur, qui in hunc casum nascitur, qui non est testamento adprehensus.
Abbreviated transcription (Latin):
qiͣ ab mitio in utiłrinitł¬
tus cum ab eo filius exhe¬
datus non sit s ⁊ si ꝑo stu¬
mo fino accidet ut nãtus
uiuo pr̾e a quo ex hrdat̾
sit moriatur eadem licẽ¬
dacrunt de substituto qmͥ
cum natus sit c̾̃ filius loco
eus est qui suꝑstes est. ne

Expanded text:
i ab initio inutiliter institutus, cum ab eo filius exheredatus non sit. quod si in postumo filio idem acciderit, ut natus uiuo patre a quo exheredatus sit moriatur, eadem dicenda erunt de substituto, quoniam cum est natus filius, loco eius est, qui superstes est. 9
Abbreviated transcription (Latin):
nata fuit extriente hrs esto ex
renqua ꝑte uxor h̾rs esto ⁊
filius ⁊ filia naticent dicend̃
estassem distribuendum ce̾
ptem habeat. ita enim sedm
uoluntatem testantis filius
alcõ tanto ampliush̾e̾bitq
uxor : Item uxor alio hebit cã¬
to amplius qmͣ filia. ucet eni
subtin uiris reguic conuemi¬
ebat. ruptum testiñ fitri qui

Expanded text:
nata fuerit, ex triente heres esto: ex reliqua parte uxor heres esto', et filius et filia nati essent, dicendum est assem distribuendum essepartem habeat: ita enim secundum uoluntatem testantis filius altero tanto amplius habebit quam uxor, item uxor altero tanto amplius quam filia: licet enim suptili iuris regulae conueniebat ruptum fieri
Abbreviated transcription (Latin):
iue illiuis filius exheres esto
o stiimꝰ filioq sub stitutꝰ neꝑ¬
os ex cosit. sunitt̾rim moriat᷑
filius postumo nonnatone¬
potem tam pr̃i qmͣ año suũ
hrdem futurum ꝙ si nemoi
filio substitut᷑ sit ⁊ solusm
stitutꝰ sit. tunc qr eo tp̃r quo
ismoritur. c̾tum eẽ incipitn¬
cum sub ea conditoe̾ que in¬

Expanded text:
e illius filius exheres esto', ostumo filioque substitutus nepos ex eo sit, si interim moriatur filius, postumo non nato nepoteuod si nemo filio substitutus sit et solus ipse institutus sit, tunc quia eo tempore, quo is moriatur, certum esse incipit ncum sub ea condicione, quae in
Abbreviated transcription (Latin):
sit omittente titio h̾rclitit¬
em meuiꝰ camadire pot qmͣ¬
datus non sit. ¶Si quis ita sc¬
ripsit illequem seio ex me
ħanc ex heredationem ita n¬
uilius mom̃ti eẽ ait. si pͥbet᷑
ereo natus nõ enim uidĩ ciͣ
filium ex hrdatum et cum

Expanded text:
sit, omittente Titio hereditatem Maeuium eam adire posse, quadatus non sit. Si quis ita scripserit: 'ille, quem scio ex me anc exheredationem ita nullius momenti esse ait, si probetur ex eo natus: non enim uideri quasi filium exheredatum esse. cum
Abbreviated transcription (Latin):
In eo qui miscuit luosgr¬
adus ex hr̃datõm ualc̾ ma¬
itianiis recte putat ucluti
primus hrs esto t̾tius exa¬
lio semisse. si primꝰ h̾rs nõ
erit scđs exsemisse br̾s es¬
to t̾tius exalio semisse hr̃s

Expanded text:
In eo, qui miscuit duos gradus, exheredationem ualere Mauricianus recte putat, ueluti: 'Primus heres esto ex semisse. si Primus heres non erit, Secundus ex semisse heres esto.Tertius ex alio sem
Abbreviated transcription (Latin):
cassius ⁊ iabolemis posse.
Nama uxorem duce adi¬
optãre pot ¶Spadonem
quoq posse postumũ hrõ
scribe ⁊ labo ⁊ cassius scribu¬
nt qm nec̃ etas nec sterelit¬
as ei rei im̃pttimeto eitͥs

Expanded text:
enus posse: nam et uxorem ducere et a‹d›optare potest: spadonem quoque posse postumum heredem scribere et Labeo et Cassius scribunt: quoniam nec aetas nec sterilitas ei rei impedimento est.Sed
Abbreviated transcription (Latin):
tussit ⁊ uiu̾c̾tib pͥmis. ⁊ deli¬
bantib deceoat. quen solet
omittentib pͥmis adiectio¬
nem. utrum ad cos quit̃tiog¬
du scripti sunt. an potiusad
legittimoseim ꝑtineat hra¬
itas. quo ⁊ ip̃o cañ rectius ex¬
istimari putauit ad legitti¬
mos eam ꝑtnie. Nam. ⁊ cum
duob hrdib institutis ⁊ ĩ

Expanded text:
tus sit et uiuentibus primis et deliberantibus decedat, quaeri solet omittentibus primis aditionem utrum ad eos, qui tertio gradu scripti sint, an potius ad legitimos heredes pertineat hereditas. quo et ipso casu rectius existimari putauit ad legitimos eam pertinere: nam et cum duobus heredibus institutis et in
Abbreviated transcription (Latin):
putit cuius sñia utimur
datur ⁊ crit atoto gridu sub¬
motus nisi forteabunius
ꝑsonã cum testator exhr̃da¬
uit nam si hoc fecit itiosae¬
nt cxh̾rdatio qm admedũ

Expanded text:
putat, qua sententia utimur.edatur et erit a toto gradu summotus, nisi forte ab unius persona eum testator exheredauerit: nam si hoc fecit, uitiosa erit exheredatio. quemadmodum
Abbreviated transcription (Latin):
uxorem po̾t ⁊ qui non clux¬
crit uxorem p̾e̾i maritus esfi
cLan cum maritus postu¬
mu̾ h̾rdem scribat ñ utiq so¬
lus postumꝰ scriptus uidet᷑
qui exea qmͣ ht uxorem na
tus est ł is qui tunc in utor
est. u̾m is quoq qui ex qua

Expanded text:
uxorem potest et qui non duxit uxorem, postea maritus effici. nam et cum maritus postumum heredem scribit, non utique is solus postumus scriptus uidetur, qui ex ea quam habet uxorem ei natus est, uel is qui tunc in utero est, uerum is quoque, qui ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
eorum inea quoq recte ꝑte
iudex ouẽmet ¶ Patriis
testo fr̃is filio tutordatus
cummytalia domialium
haberet tam ytaucaru re¬
rum qmͣ puintialium ad¬
ministrãtois suscepit atq
ita pecuiãm ex uenditõib

Expanded text:
eorum in ea quoque parte recte iudex conueniet.Patruus testamento fratris filio tutor datus cum in Italia domicilium haberet, tam Italicarum rerum quam prouincialium administrationem suscepit atque ita pecuniam ex uenditionibus
Abbreviated transcription (Latin):
mati negotia gesserunt
prare coguntur cum offit¬
ium sponte citrauns am¬
micłm inͣuenerint ⁊ q̃ui
fui̾t ydoneus dec̾t᷑ p̾toris
curatores ł cutores ꝯstitu¬
entis in plorare debuit.

Expanded text:
mati negotia gesserunt. tare coguntur, cum officium sponte citra iuris adminiculum in‹i›uerint et qui fuit idoneus, decretum praetoris curatores uel tutores constituentis impl
Abbreviated transcription (Latin):
pupillox utilitatem ad¬
mittendam suos quoq.
illorum introgarari posse
noĩa que iuste putat nõ
cogitur. non tñ exactomp¬

Expanded text:
pupillorum utilitatem admittendam seruos quoque eorum interrogari possenomina, quae iuste putat non cogitur, non tamen exact
Abbreviated transcription (Latin):
aut hres inꝓinntia uitar
decessit tutores ꝓuintiali¬
um rerum culpe᷑ noie ꝯ de¬
mpnandos existimam sit
cam̃ testamenti non igno¬
rantes utilitatem imp̾ub¬
erio deseruenunt. Namh¬
ereclitatis in puntia fidnĩ¬
ꝯmisso rẽstituto eam qui

Expanded text:
autem heres in prouincia uita decessisset, tutores prouincialium rerum culpae nomine condemnandos existimaui, si causam testamenti non ignorantes utilitatem impuberis deseruerunt: nam hereditatis in prouincia fideicommisso restituto causam qui
Abbreviated transcription (Latin):
datus impubis negotiis
ille qui p̾cͬa nichil gessit ñ
p̾stabit. qui se negotiis in¬
pubis non ĩurc tutor datꝰ¬
utus qui non h̾uit substi

Expanded text:
datus impuberis negotiis ille, qui postea nihil gessit, non praestabit.Qui se negotiis impuberis non iure tutor datutus, qui non habuit substi
Abbreviated transcription (Latin):
qr mille ꝑtes ad ministrati¬
nilocus eritanut enisdemi
petine debitores exaiperede¬
bere piculi sccietatem qd̃
magis ratio suaderet. ¶ Si
quidam ex hiis y doñeinꝰ
sunt honerabuntur sñ clu¬
bio cẽti nemiq cum sing¬
ulor ꝯtumatio pupillod¬
ampnum in solidum de¬
dit unde querendum est

Expanded text:
 nullae partes administratilocus erit an ut eiusdem pecuniae debitores excipere debebunt periculi societatem? quod magis ratio suadet. Si quidam ex his idonei non sint, onerabuntur sine dubio ceteri, nec inique, cum singulorum contumacia pupillo damnum in solidum dederit. Vnde quaerendum e
Abbreviated transcription (Latin):
de descendit qõ que uulgo
crta filium fam̾ tractactaẽ
qui tutor testo datus est¬
pꝰ tutelam gestami emanci¬
emptum siuead cmptum

Expanded text:
de descendit quaestio, quae volgo circa filium familias tractata est, qui tutor testamento datus post tutelam gestam emanciemptum sive ademptum
Abbreviated transcription (Latin):
pet eius testm̃n. s siquid̾ pa¬
gino um illo sconatꝰ. sit. nͦ
oualescit rumptum testm̃
ualescet. sic qĩ denuo scmn¬
s ⁊ si uiuo nascit᷑ postumt
hic no iumpetꝯ tinuo pri

Expanded text:
pet illius testamentum. sed si quidem pagano iam illo facto natus sit, nec conualescet ruptum: ualescet sic quasi denuo factum.Sed et si uiuo auo nascatur postumus, hic non rumpet continuo patris
Abbreviated transcription (Latin):
anstatim bñfitio militirire¬
nũtiauit. nec eoendum estq
iuisqmͣ grnus cestandi clige
aoinpugna̾da sua iudicisset
magis utioq gencit uouusse
pp̃. fortutos casus. qm̃admi
uelle. hex. ⁊̃ codicillor ureualẽ
quisqmͣ dixit si imꝑfem sit tes¬
tanictum codicillos nõ cr̾. na¬
mutum .t. face̾ posse. añ causa¬
riam missionem innũmism

Expanded text:
stati‹m› beneficio militari renuntiauit, nec credendus est quisquam genus testandi eligere ad impugnanda sua iudicia, sed magis utroque genere uoluisse propter fortuitos casus: quemadmodum uelle hoc etiam uice codicillorum ualere. quicquam dixerit, si imperfectum sit testamentum, codicillos non esse, namentum facere posse ante causariam missionem in numeris
Abbreviated transcription (Latin):
ut testmn muitie trmpore
issiõnemualẽ. qm̃tum ad
u̾ba cͥius ad cos cduntaxat
quimitti solent. id biifici
tõs. qui susscessorib accep¬
tis. milĩtire desinunt. hoc
prunlegium habituros.

Expanded text:
ut testamentum militiae tempore missionem ualeret, quantum ad uerba eius ad eos dumtaxat qui mitti solent id beneficiuteros, qui successoribus acceptis militare desinunt, hoc priuilegium habituros.
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquid ⁊̃ qñ. si id hue᷑m¬
nib dcccdebit. ea portio qm̃ĩ
habuerat nunc aut idem fict
de m̾ꝯ stitita qnͣtitite legito¬
rum. que cocliculis oitisunt
ex sum ique essicichitur. qui¬

Expanded text:
aliquid? et quoniam, si adhuc mnibus decedebat ea portio, quam habuerat, nunc quoque idem fiet: deinde constituta quantitate legatorum quae codicillis data sunt ex summa, quae effici
Abbreviated transcription (Latin):
uit deꝑte donor testiri ⁊ de¬
ferẽ om̃s hii qui testi factio¬
nemnon habent.amiliteh¬
credes institui possunt s si
suum pench̾r cem scribat ĩ¬
stitutio non ualebit. s sim¬
ortis tempore inqitite mu

Expanded text:
uit de parte bonorum testfere omnes, qui testamenti factionem non habent, a milite heredes institui possunt. sed si seruum poenae heredem scribat, institutio non ualebit: sed si mortis tempo
Abbreviated transcription (French):
cistrensuum renum. ulium crc¬
crarum scripsiss qi duorum
isteneatur. qui castrensium
rerum hrs institut cit extra
castra contracto ere alienois
solus obligitur. qui arterarũ¬

Expanded text:
castrensium rerum, alium ceterarum scripsisset, quasi duorum is teneatur, qui castrensium rerum heres institutus esset, extra castra contracto aere alieno is solus obligetur, qui ceteraru
Abbreviated transcription (Latin):
ctionemprimus quide
cessit. s ci concessio cem¬
poralis erat.p̾ti uõ prim̃
citius diuus dedit. p̾ hos
domicunꝰ pẽa diuus nem¬
aplenissimã indulgenti¬
amin milites contulit eĩ
tis cum iñ notitiam mea̾
platum sit sb̃m testaii a cõ¬
possunt. in contrõu̾siam.
deducti si ad diligentium
citati eorum consilendum
existimaui ut quo quo mo

Expanded text:
ctionem primus quidem cessit: sed ea concessio temporalis erat. postea uero primus diuus Titus ded‹i›t: post hoc Domitianus: postea diuus Nerua plenissimam indulgentiam in milites contulit: eamtis: 'Cum in notitiam meam prolatum sit subinde testamenta a copossint in controuersiam deduci, si ad diligentiam citati eorum consulendum existimaui, ut quoquomo
Abbreviated transcription (Latin):
⁊̃inhuis si quehabint ulpos¬
tei acquisierit. namsi ⁊ filios¬
uouno ad̾ut. mo substitu¬
it pꝰ aquisitam ei aui prdititẽ
nemo diceret. ib sub stitutu
ꝑtinere ¶ Si militis adita n¬
fuit fuit hrditas. an substitu¬
tio qmͣ pupillo fecit uneat
queritur.⁊ꝯsequẽs erit. ĩex di¬
cere quia ꝑ mittitur muite¬

Expanded text:
in his, si quae habuerit uel postea adqu‹i›sierit. nam et si filio suo uiuo adhuc auo substituit, post adquisitam ei aui hereditatem nemo diceret ad substitutum pertinere. Si militis adita non fuerit hereditas, an substitutio quam pupillo fecit ualeat, quaeritur. et consequens erit hoc dicere, quia permittitur milite
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt ⁊ postea desierunt si¬
cut ⁊ iꝑe magistratus ꝓbe re¬
cusant hanc actionemita
a hes multo iustius. ¶Ro¬
ussime non alias ut inh¬
am qm̃ si cuident̾ magistr¬
atus cumminus y doneis fi¬
deuissorib contrahunt.
ictitorem dederunt rogores
cum quo potissimũ agit.

Expanded text:
fuerunt et postea desierunt, sicut et ipse magistratus probe recusaret hanc actionem, ita et heres multo iustius. nouissime non alias ait in ham, quam si euidenter magistratus cum minus idoneis fideiussoribus contrahunt.i tutorem dederunt rogo rescum quo potissimum agat.
Abbreviated transcription (Latin):
aꝯtutore suo satis non eẽer
auctum dicebam cum auct¬
ore satis pupulo factum sit
n pupillum ad magistrat᷑
redire posse n cutorem cum
nũqmͣ tutorad u̾sus magis¬
tratus habeit actione̾ senat̾
enimꝯ sultum pupillo sb̾¬
uenit. p̾sertim cum sit ꝙ cu
pte culpa uacet non erit in¬
iquũ ad u̾sus magistratusac

Expanded text:
tutore suo satis non esse exactum. dicebam, cum a tutore satis pupillo factum sit, neque pupillum ad magistratus redire posse neque tutorem, cum numquam tutor aduersus magistratus habeat actionem: senatus enim consultum pupillo subuenit: praesertim cum sit, quodparte culpa uacet, non erit iniquum aduersus magistratus ac
Abbreviated transcription (Latin):
nem subsidiaria am¬
actio non dabitur s in ma¬
gistratus netͥ fi deiussõres eo¬
rum huenimrem publicã
saluam fore ꝓmittut. ñ pu¬
puu ꝓin̾. nec nouitores ma
cꝰbunt᷑ s soli magistratuss
si ordoͣ recipit in sẽ piculum
dicid tenerieos qui p̾ sentes
fuerunt. paruenum reft̾n
ommnau̾erunt uł fideuisser¬
unt anin se piculum recipe¬
rint. utilis gͥ in cos actio cõ

Expanded text:
nem subsidiaria actio non dabitur, sed in magistratus, nec in fideiussores eorum: hi enim rem publicam saluam fore promittunt, non pupilli. proinde nec nominatores mabuntur, sed ‹s›oli magistratus. sed si ordo receperit in se periculum, dici debet teneri eos, qui praesentes fuerunt: parui enim refert, nominauerint uel fideiusserint an in se periculum receperint: util
Abbreviated transcription (Latin):
gistratus tm̃ de facũltatib
tutorum uoluit ut ⁊pẽda¬
rit. iudeamus in ⁊ quatinus
teneinturi exstat diui marci
rescriptum quo uoluit cos
qui p̾sidi renũtuant ñ pinde
tem. atq sip̃i dedissent. s si
deceperunt grã forteaut pec

Expanded text:
gistratus tantum de facultatibus tutorum uoluit, ut ipse daret, uideamus, an et quatenus teneantur. et extat diui Marci rescriptum, quo uoluit eos, qui praesidi renuntiant, non perinde teneri atque si ipsi dedissent, sed si decepe
Abbreviated transcription (Latin):
mutum eẽ defacultatibus¬
fortunas cõtutoris s hoc ⁊ ex
pͥ qualitate ⁊ extpris int̾ cape¬
dine quo testin fcm est usq
pcligo ui cuius bona ueni¬
erunt l ob rectum fuit p̾t¬
ori qui dec̾to cum dedit per¬
mittt ꝯ tutori ad ministra¬
um ignoracum destinatu
haberet. mutare test̾mn i dñ
emptorib pc̃ium non so¬
iucntib retinuit. ⁊ ppuo
se h̾abuit pc̃ium ĩdem rati¬
auo nib pupilli accepto tul
cius candem tutclam amin¬

Expanded text:
utum esse de facultatibfortunas contutoris. sed hoc et ex personae qualitate et ex temporis intercapedine, quo testamentum factum est, usque prodigo uel cuius bona uenierunt licet obreptum fuerit praetori, qui decreto eum dedit permittere contutori administra cum destinatum haberet mutare testamentum, id emptoribus pretium non solventibus retinuit et apud se habuit, pretium idem rationibus pupilli accepto tulieius eandem tutelam admin
Abbreviated transcription (Latin):
nis s ad computatom usu¬
ito ⁊ohuc ipube pupil¬
io qui suꝑ erat exꝑsonap¬
upilli su iidice accrpto
con secutus est cum usuris
qnͣtum̃ extutela ad tutorẽ
defunctum puenerat. EA¬
nesitum est uiditito tute¬
ie quo expitur pũbes fr̃o¬
utrum eiustantum portio¬
nis que. ib initio quid̃ exi
tutele ratoe ꝑuencrat.⁊ di
defunctum cum tutorem
usure uenunt an ⁊̃cisũme¬
buit. ⁊2sicim petuniamĩ
scu̾tiss õim pecuniarum
usuras p̃standas ꝙͣ si pccu¬
maria remassisset in ratoi
potui ss negłessiss cũm id
ꝙab aliodebitore noie usu¬
rarum cum sorte datur ei
qui accepit totum sortis
runt madministratoc tu¬
tele. ⁊ ap̾si de tutor datus
est pupillo. iussi au̾t sũt
hũ quidati erant testo tu¬
tores tutelamad ministr

Expanded text:
nis, sed ad computatto adhuc impubere pupillo, qui supererat ex persona pupilli sui iudice accepto consecutus est cum usuris, quantum ex tutela ad tutorem defunctum pervenerat: quaesitum est, iudicio tutelae, quo experitur pubes futrum eius tantum portionis, quae ab initio quod ex tutelae ratione pervenerat ad defunctum contutorem, usurae veniant, an etiamit, si eam pecuniam in se vertisset, omnium pecuniarum usuras praestandas: quod si pecunia mansisset in rationpotuisset, neglexisset, cum id, quod ab alio debitore nomine usurarum cum sorte datur, ei qui accipit totum sortis runt in administratione tutelae et a praeside tutor datus est pupillo, iussi autem sunt etiam hi, qui dati erant testamento tutores, tutelam administr
Abbreviated transcription (Latin):
sõuenire cos possent ad sol¬
uendam pecumam aut no¬
muiatom fatiendam cogẽ
nis ad emp̃tis relegatus e¬
rat. cum exꝑmissu pͦncipis
applło eius recepta sit. qmͣ
hus qui ꝓnuntiauat ñccr

Expanded text:
convenire eos possent ad solvendam pecuniam aut novationem faciendam cogere, nis ademptis relegatus erat, cum ex permissu principis appellatio eius recepta sit, quam is qui pronuntiaverat non r
Abbreviated transcription (Latin):
çẽ fuisse tutores n çessatio¬
nes curatorum õb ectutori¬
bdebere. ꝓ̾mntiauit sin
diem funite tutele ydonei
ꝑmansissent tutores l cis
satis ñ eet ex actum curator

Expanded text:
 fuisse tutores neque cessationem curatorum obesse tutoribus debere. pronuntiavit, si in diem finitae tutelae idonei permansissent tutores, licet et satis non esset exactum, curator
Abbreviated transcription (Latin):
dum teneantur. ⁊ qm̃uis u¬
nus induplum pstitit nic¬
hilomimus ⁊ alii teneatur
um hac actoe p̾stare ⁊ qip̃s
sam remaut ipam estimat¬
ionem/ non solum gͦ gess¬
isse tutelam is c̾diturqui
alii gerendam madauit.s
ductore accepit.rem salu¬
am pupillo futuram eiq
ꝑmisit aministratom tu¬
tele totius nec p̃t se defen¬

Expanded text:
dum teneantur et, quamvis unus duplum praestiterit, nihilo minus etiam alii teneantur:um hac actione praestare et quasi sam rem aut eius aestimationem. Non solum ergo gessisse tutelam is creditur, qui alii gerendam mandavit, sed tutore accepit rem salvam pupillo futuram eique permisit administrationem totius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯclam nec qĩ sua pecuniau
ceͣ ibutitur. ⁊ nisi hiis usur¬
is a cõmodato tutore mut¬
uum ei daretur aliunde i ce¬
pͣisset ⁊ mult̾um refert pa¬
iam aꝑteq ebitorem scut
exͥneum ⁊ qml faceret pu¬
pillo. an sub aministratõe
tutrle pupun q utilitate
iatente sua cõmoda pupi
dati sũnt unus tutelam ges¬
sit ⁊ soluendo non est secłs
fitio gerendam madauit.
titius quedam ad ministr¬
auitttius nichil ominog¬
essit quesitum est. quatenu
quisq eor tencatur si tutoꝵ

Expanded text:
pecunia licenter abutitur et, nisi his usuris a contutore mutuum ei daretur, aliunde accepisset: et multum refert, palam aperteque debitorem se ut extraneum et quemlibet faceret pupillo an sub administratione tutelae pupillique utilitate latente sua commoda pupildati sunt, unus tutelam gessit et solvendo non est, secundus Titio gerendam mandavit et Titius quaedam administravit, tertius nihil omnino gessit: quaesitum est, quatenus quisque eorum te
Abbreviated transcription (Latin):
bstintia utrusq reiant cõ¬
mitti contra sideuissorem st¬
pulatom aut ñ ꝯmittidi¬
demus. Namiz onis tutore
sint ⁊ tutelam gerant tñcũ
qͣuis de ca re que extra suam
regionemcrit. exꝑiriładu

Expanded text:
 rei aut committi contra fideiussorem stipulationem aut non committi dicemus: nam licet omnes tutores sint et tutelam gerant, tamen cum quis de ea re, quae extra suam regionem erit, experiri
Abbreviated transcription (Latin):
clegissent usurarum prati¬
onc̃. n pupilli noĩs in fe¬
nꝰ declisent. id pstatur.
ꝙ testator uoluiss. ¶Inti¬
us citus mutuam pecun¬
um atutore accepit ⁊ rem
pereditariam pignori dc
dit p̾trienium iam pͥube¬
rib hus quoꝵ tuttla am¬
mistrata est fiico bona def¬
uncti ad iudicata sunt qr
mortem eius hercͣs nonẽ
uitus. queritur an id no¬

Expanded text:
elegissent usurarum praestationem neque pupilli nomine in faenus dedissent, id praestatur, quod testator uoluisset. Lucius Titius mutuam pecuniam a tutore accepit et rem hereditariam pignori ei dedit: post triennium iam puberibus his, quorum tutela administrata est, fisco bona defuncti adiudicata sunt, quia mortem eius heres non est ultus: quaeritur, an id no
Abbreviated transcription (Latin):
magna est differentia qui¬
ppe cum illis cquidera pͥi¬
cnã rerum aministratio
dũõb aut suꝑiorib sola
custelua ⁊ itrum que detĩ¬
or̃ẽs future sunt uenditio

Expanded text:
magna est differentia, quippe cum illis quidem plane rerum administratio, duobus autem superioribus sola custodia et rerum, quae deteriores futurae sunt, venditio
Abbreviated transcription (Latin):
tia contractus cos ad quos
ad nunistrato ꝑtinet later
Amatre datus test̾o tutore
umpũtn setutorem ẽt di¬
pupillor. ⁊ occessit non sõl
uendo. qran pupillus poss
res pupilli uendiean ab co
osic. ¶Prefectus legion¬
is iti cesto caut uolo ut sit
marbitrio tutoꝵ filui meu
siuolu̾it huius sum̃c u̾ti¬
as infie usurarum noĩci
ta. ne m̾niũqmͣ disparg¬
antur quero si apparũt pec¬
ina fenerita atutorib
uichitio tuteleuntias usurã
an uõ eas quas stipulati sut¬

Expanded text:
ntia contractus eos, ad quos administratio pertineret, lateret. A matre datus testamento tutor cum putaret se tutorem esse, dipupillorum et decessit nouendo: quaeritur, an pupillus res res pupilli, uindicari ab eo posse.Praefectus legionis ita testamento cauit: 'uolo, ut sit in arbitrio tutorum filii mei, si uoluerint, huius summae uncias inferre usurarum nomine ita, ne nummi dispargantur'; quaero, si apparuerit pecunia faenerata a tutoribus, iudicio tutelae uncias usuras an uero eas quas stipulati su
Abbreviated transcription (Latin):
puntialium utrum pecu¬
nia romeaut ubicumq pe¬
tita fu̾it soluatur. quero cũ
n debitores in ytalia cent
ad ytalio rei tutores ꝑtin¬

Expanded text:
prouincialium, ut pecunia Romae aut ubicumque petitum fuerit soluatur: quaero, cum neque debitores in Italia essent ad Italicae rei tutores pertin
Abbreviated transcription (Latin):
a ccĩones dec̾ni placuĩt. ꝓ
eius por toe qui ydoneus¬
non sit magistratus con¬
eiusa tutoꝵ. alia eorum⁊
qui et rei p. negotia adi¬
ministrant. Qtorem
qui pecuiam pupillare
qmͣus sũõ noĩe fenerau

Expanded text:
actiones decerni placuerit, pro eius portion‹e›, qui idoneunon sit, magistratus conest tutorum, alia eorum, qui rei publicae negotia administrant.Tutorem, qui pecuniam pupillarem quamuis suo nomine faenerau
Abbreviated transcription (Latin):
tiam noñ ex̾citum aut fun¬
dor omissam compacõm
tutor si non ad dampnuz
resarciendum ỹdoncus ex
tra orclinema co haercebitur.

Expanded text:
iam non exercitum aut fundorum omissam comparationem tutor, si non ad damnum resarciendum idoneus est, extra ordinem coercebitur.
Abbreviated transcription (Latin):
nb cessauerat in exigenda
satidatõe de m̾ aquib dam
excusatis ascͦque̾tib magis¬
tratib dert tutor a sump̃t
fuat᷑ creitus conuenisbatur

Expanded text:
 cessauerat in exigenda satisdatione, deind‹e› quibusdam excusatis a sequentibus magistratibus Dexter tutor adsumptus fuerat: creatus conueniebatur
Abbreviated transcription (Latin):
pupillo ⁊ alt̾ ex hiis uita fu¬
nccus fuiss in locum eiusp¬
etente m̃re expsidis ꝓ uin¬
cie pcepto amagistratibus
tutor diͣtus ẽalius a qͦ mag¬
istratus satis exegit rem sal¬
uam foretutor ce̾sto̾ datus

Expanded text:
pupillo et alter ex his vita defunctus fuisset, in locum eius petente matre ex praesidis provinciae praecepto a magistratibus alius tutor datus est, a quo magistratus satis exegerunt rem salvam fore: tutor testamento datus
Abbreviated transcription (Latin):
couacio est si non constet s cli¬
ciñturqueda non ec̃incomu¬
atione suus lors h̾red dicẽ¬
dum emancipatum satiscon¬
tursseuidi. ¶ Id̾.i si nomen
pat̾ni debitoris delegunt ł
fund uł remalum dcdit pre¬

Expanded text:
uisio: si non constet, sed dicantur quaedam non esse in commulatione suus habere debet, dicendum est emancipatum satis contulisse uideri: idem et si nomen paterni debitoris delegauerit uel fundum remue aliam dederit pr
Abbreviated transcription (Latin):
facta ꝓsit uideamnꝰ gͦ ne cõm¬
oclissimu sit emacĩpatos qrͣ¬
tam ꝑtem ex bõis pat̾ruis
xemplo manisfestius fiet po¬
ta reliquisse ⁊ duos inpotes¬
tate filios ⁊ duos emacipat¬

Expanded text:
deamus ergo, ne commodissimum sit emancipatos quartam partem ex bonis paternis xemplo manifestius fiet. pota reliquisse et duos in potestate filios, duos emancipat
Abbreviated transcription (Latin):
cid̾u ẽ singulos singuł qui st̃
inpotestate cẽtena confre cente¬
na retuit. s ipõs inucem nicħ
fie dotis quoq collatio incũ
mod̾u fict ut quicuq confer

Expanded text:
cendum est singulos singulis, qui sunt in potestate, centena conferre, centena retinere, sed ipsos inuicem nihil conferre. dotis quoque collatio in eundem modum fiet, ut quicumque confert,
Abbreviated transcription (Latin):
cogiturad collationẽ et ita tes¬
cĩpto duoꝵ fratrũ ꝙx p̾ssum
c̃. S iti demuadoptius on¬
incipitus couatione fres p¬
uabit si sinc fraude hoc factũ
sit. ¶ Nec ea strense nec qiͣ aas¬
trẽse pecunum fritribo fertu
hor a enim pc̃ipuum et̃ opor¬
teremelius multis ꝯstitutio¬
nib continetur. ¶S anisis

Expanded text:
onem, et ita rescripto diuorum fratrum expressum est: sed ita demum adoptiuus emancipatus collatione fratres priuabit, si sine fraude hoc factum sit. Nec castrense nec quasi castrense peculium fratribus confertur: hoc enim praecipuum esse oportere multis constitutionib
Abbreviated transcription (Latin):
cipatos admittat ꝑticipes¬
q fatiat cum hus qui sunt
in pocestate bonor pat̾noꝵ
conseques cẽ c̾didit ut sua
quoq bona in mediũ con¬
ferant qui appetunt patna.¬
Int̾cosdabitur collitio qui¬
bus posso dãtaest. ¶ Pianc
si minõrem uł aluiquẽ resti¬
tue mintegium solet p̃torit

Expanded text:
cipatos admittat participesque faciat cum his, qui sunt in potestate, bonorum paternorum: consequens esse credit, ut sua quoque bona in medium conferant, qui appetant paterna.Inter eos dabitur collatio, quibus possessio data est.Plane si minorem uel alium, quem restituere in integrum solet praetor,
Abbreviated transcription (Latin):
postumũ nepotem pꝰ. ui mor¬
tem edictum dicimus bonoꝵ¬
possõnem accipe oportẽ necessa¬
rium crit dicere bona sui eum.
frre licet non po̾t cdicimortis
tempore aui bonahabuisse qui
ip̃e nũdum mrerum natura es¬
set. EIgitur siuic hr̾ditatem a
pr̃e siuc legatum acciꝑit hoc cõ¬
fre debebit. ¶Ilud aut inteni

Expanded text:
ortem editum dicimus bonossionem accipere oportere, necessarium erit dicere bona sua eum conferre, licet non potest dici mortis tempore aui bona habuisse, qui ipse nondum in rerum natura erat. igitur siue hereditatem a patre siue legatum acceperit, hoc conferre d
Abbreviated transcription (Latin):
rito ꝯcrescat ⁊ sentiat eiꝰ fulgo¬
mitũ. ¶ Simili qͦ mͦ si pͥuati
at papie legis crudelissima scĩo
legis papie seu̾itatẽ in utroq
fortuna. Cum enĩ ex una radite
uitium nascit᷑. seq̃ns ẽ ut una
lege tollat᷑. Impr̃⁊¬

Expanded text:
rito concrescat et sentiat eius fulgonutum. Simili modo si privati at Papiae legis crudelissima sanctilegis papiae severitatem in utroqrius partis fortuna: cum enim ex una radice vitium nascitur, consequens est, ut una lege tollatur. I
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑstitem ꝑtin̾e p̾cipimꝰ dimi¬
sa obierit totam int̾mari dona¬
cõm ⁊ donatori sponso uł here¬
osculo donõis titulo ꝙ raro ãcei¬
dit fu̾it aliꝙ sponso largita ⁊
cessores donataꝵ rer̃ dñiũ trant¬

Expanded text:
stitem pertinere praecipimus, dimisa obierit, totam infirmari donationem et donatori sponso sive hereosculo donationis titulo  quod raro accidit fuerit aliquid sponso largita etcessores donatarum rerum dominium tran
Abbreviated transcription (Latin):
aiua. ex lat̾e ãm̃it᷑a ac mat̾ca. sor¬
re. sororis ue silia. ⁊ ex ea nepte. p̾¬
phibent᷑ a quib cunctos se uo¬
lumus abstin̾e. Imp̃i
ẽ si emancipatõnis lib̾tate gau¬
dent. tñ in scd̃as nuptias sine
luntas repugnat pr̃is sñie ⁊¬
quoq iudiciarie ꝯiunctõis ad¬
uingi. ut sipares sunt gñe ac

Expanded text:
a et ex latere amita ac matertera, sorore sororis filia et ex ea nepte, prprohibentur: a quibus cunctos volumus abstinere. DI si emancipationis libertate gaudent, tamen in secundas nuptias sine luntas repugnat sententiae pquoque iudiciariae cognitionis adiungi, ut, si pares sunt genere ac
Abbreviated transcription (Latin):
crastinatõne redd̾e ꝯpellantur
sciturĩ ⁊ ip̃is qui suam facultatẽ
apud ꝯpetentes uidices acc̾atõis
ut qͥ ihac cã delator eristat. lau¬
nur pena aut̃ cẜ ᷤ milites nr̃oꝵ¬

Expanded text:
crastinatione reddere compellantur. Scituris et ipsis, qui suas facultates apud competentes iudices accusationis, ut, qui in hac causa delator existat, lautur : poena, quam contra milites no
Abbreviated transcription (Latin):
ditiores: ꝑnitio sum urbib m̾ci¬
moniũ ex̾ce̾ ꝓ hibemꝰ. ut inter
plebrios ⁊ negotiatores facilius
natõne nobis ꝯuenit nundinas
ex̾cere minime o. ne alieni reg¬
ni qd̾ ñ ꝯuenit. scrutent᷑ archa
iectut ultra inribin callimcsi
⁊ artaratem emendi seuuendẽ¬
di sp̃es cã ꝓficisci audear nec pꝰ
memaratas ciuitates cum ꝑsa
m̾cez existiment ꝯmutandas
sciente utroq qui ⁊tͣhit. ⁊ spẽs q̃¬

Expanded text:
ditiores perniciosum urbibus mercimonium exercere prohibemus, ut inter plebeium et negotiatorem faciliusnatione nobis convenit, nundinas exercere minime oportet, ne alieni regni, quod non convenit, scrutentur arcaiectus ultra Nisibin Callinicum et Artaxata emendi sive vendendi species causa proficisci audeat nec praeter memoratas civitates cum Persa merces existimet commutandas: sciente utroque qui contrahit et spe
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ ac sius curiis ad angustiariũ
suaꝵ solati q̃sierũt sũ ulla fũc¬
tõnib curialium ordinũ ꝓfu¬
turas sunt sen quib cũz aluis ea¬
rumdẽ ciuitatum usib desigͣt᷑.
firmabis atq adhibend̃ ꝑpetua ma¬
supplicantiũ hii molestiam for¬

Expanded text:
 ac suis curiis ad angustiarum suarum solacia quaesierunt, sive illa functionibus curialium ordinum profutura sunt seu quibuscumque aliis earundem civitatum usibus designantur, firma his atque ad habendum perpetua masupplicantiu
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ennium n pecunias solu̾it nec
apoches dño t̾butoꝵ reddi dit uo¬
ienͣti ei lic̃e eum a p̾diis emphite¬
otecarus ex penere mła ei alega¬
tõne in post̾pi noĩe melioratõis

Expanded text:
ennium neque pecunias solverit neque apochas domino tributorum reddiderit, volenti ei licere eum a praediis emphyteuticariis repellere: nulla ei adlegatione nomine meliorationis
Abbreviated transcription (Latin):
nec retentio obres amotas necͣ
tentio. Cum ip̃enlis stimulus ꝑẽ
si culpa mulieris dissolutũ sit
sas in res dotis fcãs retentio satis
nob̾uidet᷑ ydonẽã ẽẽ / Cum enĩ
ncͣcͣie qͥd̾ expense dotis miniit
qͣntitatẽ. utiles aut̃ expenie ñ

Expanded text:
nec retentio ob res amotas necestentio, cum ipse naturalis stimulus paresi culpa mulieris dissolutum fuersas in res dotis factas retentio satis esse nobis videtur idonea. Cum enim necessariae quidem expensae dotis minuunt quantita
Abbreviated transcription (Latin):
cãntõne uidel ab eo exponẽda.
Exactio aut̃ dotis celebret᷑ ñ an¬
nua bina tͥna die. s om̃i mͦ intͣ¬
añnũ inreb mobilib uł semo¬
uentib uł incorꝑalib cet̾is ui

Expanded text:
cautione videlicet ab eo exponenda, Exactio autem dotis celebretur non annua bima trima die, sed omnimodo intannum in rebus mobilibus vel se moventibus vel inco
Abbreviated transcription (Latin):
un a socero tuo ꝓ urore dos tͥ dã¬
retur. s eã instipulatõm deducta
tũ tecum p̾ac̾iscendo si id ñ ex uo¬
luntate filie sue fecit. ꝯditõnẽ¬
indotem data sunt ut eã seqͣrẽt᷑
uł ad se ꝑtiueant ĩ mͦiͦ defũcta
filiastipulata sit durãte mͦmͦ
filia decedente actõm ex stipła¬
tu uid̾i qͣsitam eqͥssimũ ẽẽ udi¬

Expanded text:
um a socero tuo pro uxore dos tibi daretur, si ea in stipulationem deducta tuus tecum paciscendo, si id non ex voluntate filiae suae fecit, conin dotem data sunt, ut eam sequerentur vel ad se pertineant in matrimonio defuncta filia, stipulata sit, durante matrimonio filia decedente actionem ex stipulatu videri quaesitam aequissimum esse iudi
Abbreviated transcription (Latin):
Qnsi maior successionẽ fu̾it adeptꝰ
minoris si qͥd̃ ciuili iure ab intestato
uł ex tectõ successerit max cũ fu̾it ad¬
ita h̾edĩtas ꝯi u̾o honorario ie ex qͦ
bonoꝵ possõ fu̾it accepta examinan¬

Expanded text:
 maior successionem fuerit adeptus minoris, si quidem civili iure ab intestato vel ex testamento successerit, mox cum fuerit adita hereditas, si vero honorario iure, ex quo bonorum poss
Abbreviated transcription (Latin):
reliq̃runt. s nos qui om̃s sb̾iec¬
tos nr̃os ⁊ filios ⁊ nepotes hr̃e exi¬
ꝯmodo om̃iũ ꝓspicientes: iube¬
m̾ intali sp̃e eadem iura nepon
eamdem cãm ꝓpon̾e ⁊ si ñ heres
aptissimis ꝓbõnib ostend̾it ĩ¬
gratum pr̃em nepotis cͥca testato

Expanded text:
reliquer un Sed nos, qui omnes subiectos nostros et filios et nepotes habere eximodo prospicientes iubemus in tali specie eadem iura nepotieandem causam proponere: et si non heres apertissimis probationibus ostenderit ingratum patrem nepotis circa testato
Abbreviated transcription (Latin):
malu̾it litem ꝙł. ꝯt estari. expecta¬
reaut̃ h̾editatu petitõnis euentũ
ħei liceat fac̾e ut restitutiosi ꝯpe
t̾et. cum łimis augmentis lega¬
tario uł fidĩ missario accedat:
Sm aut̃ ex ꝯtͣctib defuncti agit᷑¬

Expanded text:
maluerit litem quidem contestari, expectare autem hereditatis petitionis eventum, hoc ei liceat facere, ut restitutio, si legitimis augmentis legatario vel fideicommissario accedat. autem ex contractibus defuncti agat
Abbreviated transcription (Latin):
unamrẽ domũ filii tesciente
uendicantem.simr̃i ñ successit.
nlła te exceptõne tueripotes. ꝯr
siuenditͥtu optinet beditatem.
dolimali exceptõne ꝓ qͣ portõe

Expanded text:
atre domum filii te sciente vindicantem, si matri non successit, nulla te exceptione tueri potes. Quod si venditricis obtinet hereditatem, doli mali exceptione, pro qua portione
Abbreviated transcription (Latin):
l̾ si ex lege falcidia minnantur
mentum introduci: ne dum to¬
tam falcioiam acciꝑe hr̃s nitit᷑¬
scimus itaq in om̃ib istis casib
iuitotum enictio sb̾ seqͣtur. sũ
ente. ut sũ ab mitio minꝰ fu̾it
delictum. sũ extͥnsetus qͣlis cũq¬

Expanded text:
vel si ex lege Falcidia minuantur c casu supplementum introduci: ne, dum totam falcidiam accipere heres nititcimus itaque in omnibus istis casibus, sive in totum evictio subsequatur sive iente, ut, sive ab initio minus fuerit derelictum sive extrinsecus qualiscumq
Abbreviated transcription (Latin):
atinis s̾ obsecundantib
exigant. ⁊ ꝯsueta deposcant. pala¬
tinũ u̾o postõr nõ hoireat. qͥ ñ sibi
s uidicib acq off̾iis p̾ceptus ẽ. imi¬
minere. Amp̃r.

Expanded text:
atinis tibi obsecundantibusexigant et consueta deposcant, palatinum vero possessor non horreat, qui non sibi, sed iudicibus atque officiis praeceptus est imminere. D.
Abbreviated transcription (Latin):
otioris gradus udĩtib ab infio¬
rib ⁊ petens rx̾fentia tͥbuãtur
d ubi publica tͣctat᷑ urilitas
⁊ simitior uder u̾itatẽ ĩuestigau̾it
ntia maiorurrõgat᷑ inuiria. Sane
qͥnisignia dignitatis adħ ex̾cet
ut indignis iniuriis existimet
cum pot̾ate mod̾ant᷑. nec declina¬
bit nr̃e indignoͣis aculeos mꝑ̃r¬

Expanded text:
Potioris gradus iudicibus ab infecompetens reverentia tribuatur. sed ubi publica tractatur utilitas, etsi minor iudex veritatem investigaverit, nulla maiori inrogatur iniuria. sane qui insignia dignitatis ad hoc exercet, ut indignis iniuriis existimet cum potestate moderantur, non declinabit nostrae indignationis aculeos
Abbreviated transcription (Latin):
gatũ ẽ a creditore pignori obstͥn¬
gi posseiam dudũ placuit .s. ut
seq̃nti creditori utił actio detur.
n eius qui dedit. ¶ p siuos usumf
pignorauit. creditor eius inid qd

Expanded text:
gatum est a creditore pignori obstringi posse iam dudum placuit, scilicet ut sequenti creditori utilis actio detur tet eius qui dedit. Sed si vos usum fpigneravit, creditor eius in id, q
Abbreviated transcription (Latin):
dati ad exigerda debita ea q̃ timi¬
lit̾ poscunt᷑. suos aratores aũ bo¬
ues aratarios au instr̾m aratori¬
ũ pagnorii cã de posiõnib ñ abstͣ¬
hant ex quo tͥbutoꝵ illatio retar¬
dat. hi quis gͥ int̃cesior ant credi¬
in hͣc re su̾it detectus estimando a¬
utoice supplicio subiunget᷑¬
ignoꝵ gr̃a ad ꝙ ad iunurũ agri ꝑ

Expanded text:
dati ad exigenda debita ea, quae civiliter poscuntur, servos aratores aut boves aratorios aut instrumentum aratorium pignoris causa de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum dati ad exigenda debita ea, quae civiliter poscuntur, servos aratores aut boves aratorios aut instrumentum aratorium pignoris causa de possessionibus abstrahunt, ex quo tributorum il
Abbreviated transcription (Latin):
distrahendo uirituo ad deroga¬
u̾nt. uñ intelligis si quid tuo ne¬
mine teabsente ab actoribus
nerar ꝑsequi te posse
ita nt p̾tium ꝑueniret ad eos dẽ
pͥores creditores: inius eoꝵ succes¬
sisti. ⁊ ⁊tra eos qui infirnmores
itlis fu̾nt. insta defenuone te ru̾i¬

Expanded text:
distrahendo iuri tuo aliquid derogaverunt. Vnde intellegis, si quid tuo nomine te absente ab actoribus nexa persequi te posse.ita ut pretium perveniret ad eosdem priores creditores, in ius eorum successisti et contra eos, qui infirmiores illis fuerunt, iusta defensione te tuer
Abbreviated transcription (Latin):
rem ꝑsuppositam ymagniarii
isse. nec uenditabona fide p̃dia
pꝰ ea sinc̾it̾ ⁊ ꝑasse potes oblata pe¬
cunia cum usurit ad restõmcre¬
ditorem ⁊ peslere.

Expanded text:
r suppositam imaginarii isse nec vendita bona fide praedia postea sinceriter comparasse, potes oblata pecunia cum usuris ad restitutionem creditorem compellere.
Abbreviated transcription (Latin):
isccutus sit distrahendi rẽ obliga¬
tam ñ admiitat facutatem.
luictante lege  ͣctus ea q̃ sͥ pignori
ugxacrant distraxit: reuocariuen¬
ditionẽ iuiquĩ ẽ. cumsi quid ĩ ca

Expanded text:
consecutus sit, distrahendi rem obligatam non amittit facultatem.luctante lege contractus ea quae pignori sibi nexa erant distraxit, revocari venditionem iniquum est, cum, si quid in ea
Abbreviated transcription (Latin):
iaum uoluatatis ⁊ͣ hentiũ mas¬
gis qͣm u̾boꝵ ⁊ceptõem inspicere
suꝑq gñ̾ali ẏpotheca illud cͦs ad
bitordix̾it ñ adiecto tam psẽtes
anrtum obtisciss is ꝙ acciꝑe nolu¬
iss eam ousĩga̾nit. ⁊ deposuit. nec

Expanded text:
iustum voluntates contrahentium magis quam verborum conceptionem inspicere. Super qua generali hypotheca illud quoque bitor dixerit, non adiecto" tam praesentes aut, cum obtulisset isque accipere noluisset, eam obsignavit et deposuit nec
Abbreviated transcription (Latin):
eius eẽ incipiat. ordinariam ꝙ
ue p̃dium infiuos a se titulo do õ¬
patõnũ tͥnslatum creditori suo
dat pignori: se mag̃. ĩ uo pignora¬
ticio obligat uiditio. qũ qͥcꝗͣ dñi

Expanded text:
eius esse incipiat, ordinariam quedium in filios a se titulo donationis translatum creditori suo dat pignori, se magis contrario pigneraticio obligavit iudicio, quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
tredidisti. ille ꝰ nomen tͥ pignori
datum ẽ. nͥ ei cui debuit solũit ñ¬
dum c̾tior ate de obligatõe tua
fcũs utilib actõnib satis sͥ fac̾e
us ad id ꝙ tͥ deb̾i a creditore eius

Expanded text:
credidisti, ille, cuius nomen tibi pignori datum est, nisi ei cui debuit solvit nondum certior a te de obligatione tua factus, utilibus actionibus satis tibi facere usque ad id, quod tibi deberi a creditore eius
Abbreviated transcription (Latin):
umr̃ l̾ima lib̾toꝵ tutela fuscepta.
ad sed̾as ⁊ tra sacramentum p̾stitũ
aspirau̾it imptias ante ꝙͣ eis tu¬
tutorem alium fec̾it ordinari. eis
ꝙ debet᷑ ex rõne tutele geste ꝑsol

Expanded text:
ima liberorum tutela suscepta ad secundas contra sacramentum praestitum adspiraverit nuptias, antequam ei tutorem alium fecerit ordinari eique quod debetur ex ratione tutelae gestae persol
Abbreviated transcription (Latin):
possõres u̾o qui ñ erunt curiales
murbib in quib domus poflidẽt
eascem domꝰ diruptas nec electas¬
q̃ reꝑent iudiciaria ad ⁊ s̾uands̃
ħ p̃ceptum auͣcte retinenda.
spatio int̾iecto int̾ publita ac pͥ¬
uata edificia ita s nou̾it fab̾cãd
ut tau int̾uauo ⁊ puplite edes
ficator uł ut ꝑꝑam fab̾cato loco¬

Expanded text:
Possessores vero, qui non erunt curiales, in urbibus, in quibus domus possident, easdem domos dirutas neglectasque reparent, iudiciaria ad conservandum hoc praeceptum auctoritate retinendi.spatio interiecto inter publica ac privata aedificia ita sibi noverit fabricandum, ut tali intervallo et publicae aedes ficator velut
Abbreviated transcription (Latin):
si sero tñ in cognita adhuc. ⁊ silioꝵ
archana parefec̾it. ab solutõe tm̃
ac uenia dignus hẽbit᷑¬
statem imꝑatoris imisiũ dicat᷑.
⁊̃ pꝰ̾ mortem rei id crunen instau¬
p̾mortẽ fiseo uendicari iussit

Expanded text:
 sero, tamen incognita adhuc consiliorum arcana patefecerit, absolutione tantum ac venia dignus habebitstatem imperatoris commissum dicatur, etiam post mortem rei id crimen instaupost mortem fisco vindicari iussit
Abbreviated transcription (Latin):
innocens ab soluat᷑. Ꝙ si acc̾ator
aberit ad ip̃c aut socioꝵ p̾senti¬
lerrime ꝓcurari. Int̾ẽa u̾o exhi¬
bito ñ freas manicas. ⁊ inh̾entes
ossib mitti o. s ꝓ lixiores ca¬

Expanded text:
innocens absolvatur. Quod si accusator aberit ad tempus aut sociorum praesentilerrime procurari. Interea vero exhibito non ferreas manicas et inhaerentes ossibus mitti oportet, sed prolixiores c
Abbreviated transcription (Latin):
um uͥ nubit infeminã ¶oꝑt.
uires por recturã quid cupiat
ubi sexus ꝑdidit locum. ubi scelꝰ¬
in alt̾am forͣm ubi amor q̃rit᷑ nec
uidet᷑ubemus in surg̾e leges. ar
sunt uł futi  sunt rei

Expanded text:
um vir nubit in feminam, femina viros proiectura quid cupiat? ubi sexus perdidit locum, ubi scelin alteram formam, ubi amor quaeritur nec videtur, iubemus insurgere leges, armsunt vel qui futuri sunt rei
Abbreviated transcription (Latin):
paue ꝓuintie cum antiqͥs fmib
integre resuent᷑. ⁊ iugilus ⁊ labo¬
rib deuotissimoꝵ militũ ⁊ enra
spectabiliũ ꝓ tp̃rducum custodi
det᷑ hostib ln̾ia incurrendi aut

Expanded text:
ntiquis finibus integrae serventur et vigiliis ac laboribus devotissimorum militum et cura spectabilium pro tempore ducum custodiadetur hostibus licentia incurrendi aut
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatẽ ⁊ timorẽ dĩ ⁊ nr̃am e¬
lcd̃m atq ordinatõm sic suas
a dmilstrd̃es gubnare studeãt. nt
nlłłeoꝵ aut clpiditati sit dedixꝰ
aut iuoientiat aliqͣs uł ip̃e infe¬

Expanded text:
voluntatem et timorem dei et nostram electionem atque ordinationem sic suas administrationes gubernare studeant, ut nullus eorum aut cupiditati sit deditus aut violentias aliquas vel ipse infe
Abbreviated transcription (Latin):
castra ⁊ loca q̃ p̃uid̾it tua mag¬
nitudo eos ad silitudinẽ nr̃i ex¬
limitaneoꝵ ꝯstituas nc̃ ĩ iio¬
qͦ limite ut si forutan ꝯ motio
aliqͣ fu̾it. possint ip̃i limitanei
sñ comitatensib militib una
tudines de eoꝵ stipendiis ꝑfͣudes
ad suum lucrum ⁊u̾tant. ħ at̃
ñ solum in limitaneos uolumꝰ¬
uolumꝰ obsuari. s ⁊ ĩ comitatẽ¬
nos eoꝵ dem nulitũ Iubem᷑ ut sꝑ̃¬

Expanded text:
castra et loca, quae providerit tua magnitudo, eos ad similitudinem nostri exlimitaneorum constituas numero in unoquoque limite, ut, si forsitan commotio aliqua fuerit, possint ipsi limitanei sine ctudines de eorum stipendiis per fraudes ad suum lucrum convertant. Haec autem non solum in limitaneos volumus observari, sed etiam in comitatennos eorundem
Abbreviated transcription (Latin):
baptirando ad suam ꝑfidiam tͣn¬
febant. Corꝑa u̾o lib̃n natanbus
clara ugo barbarico durissime sb̾¬
rabiles uiro qui abscissis radicitꝰ
lingis penas suai mirabilr loque¬
bant᷑. Ani ilo pꝰ diu̾sa tormenta

Expanded text:
baptizando ad suam perfidiam transferebant: corpora vero liberis natalibus clara iugo barbarico durissime rabiles viros, qui abscissis radicitus linguis poenas suas mirabiliter loquebantur: alii vero post diversa tormenta
Abbreviated transcription (Latin):
affrita sic detenta fu̾it. si cur erat.
Cum gͦ ħ om̃ia dõ inuante p̾sente
tua magnitudine dispõrta ⁊ ꝑfc̃a¬
om̃is affrica receꝑtr. ⁊ docu̾it no
de om̃i ordinatõe totuis affcane
dioceseos .i. qͣnti. ⁊ qui milites in
miliciis ⁊stituti sunt. tũc iubemꝰ
tuam magintudinẽ ad nr̃am
clementiam remeare. Int̾ea u̾o
si aliqͣs cuutates sen castella ꝑ li¬
⁊ pp̃ ħ ñ posse hñ custodiri ad tasẽ
modum ea ⁊sticui disponat. ut
tum ꝑ affricam sig̃cent ut ip̃e que
ncnia fiuint festinet face ut nẽ aliqͣ¬

Expanded text:
a sic detenta fuerit, sicut erat, cum ergo haec omnia deo iuvante, praesente tua magnitudine, disposita omnis Africa receperit, et docuerit nos de omni ordinatione totius Africanae dioeceseos, id est quanti et qui milites in limitibus constituti sunt, tunc iubemus tuam magnitudinem ad nostram clementiam remeare. Interea vero si aliquas civitates seu castella per li hoc non posse bene custodiri, ad talem modum ea construi disponat, ut tum per Africam significent, ut ipse quae necessaria fuerint festinet facere, ne aliq
Abbreviated transcription (Latin):
hũit donatõem nec ꝙ tͥ dari mã¬
uau̾at. si nec dumtͥ traditũ pet̾e̾¬
e potes a ꝓcͥuiãtore ¶ Ꝙ si mutuo
dedũti nec a deleͣgato dan nouan¬
di cã stipłatus es successores eus

Expanded text:
nec quod tibi dari mandaverat, necdum tibi traditum pete potes a procuratore. quod si mutuo dedisti nec a delegato dacausa stipulatus es, successores eius
Abbreviated transcription (Latin):
sibto tͣnsferunt. pscriptio autꝰ
longitp̃ris si iustam tãm iuitii
tatuas sepulcro suꝑĩpon̾e. uł mo¬
numento qd̾ te extructurũ ꝓfiu̾s:
ornamenta q̃ ꝑutai suꝑaddere

Expanded text:
libertos transferunt. praescriptio autem longi temporis, si iustam causam initii tatuas sepulchro superimponere vel monumento, quod te extructurum profiteris, ornamenta quae putas superaddere
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse d̾elictum. apud antiqis q̃re¬
bat᷑ utrũ iuruurando standũ ẽ
an restitu̾e d ħ qd̾ accepit. ułsi¬
fidĩꝯmissum si det᷑ lñia h̾edi fal¬
tidiam si ꝯpetat ex ħ retiu̾e. Nob̾
itaq melu uisum ẽ. repeti ab
eolegatum uł fidiꝯmissũ nlłm¬

Expanded text:
fuisse derelictum, apud antiquos quaerebatur, utrum iureiurando standum est, an restituere debet hoc quod accepit: fideicommissum, si demus licentiam heredi Falcidiam, si competat, ex hoc retinere. Nobis itaque melius visum est repeti ab eo legatum vel fideicommissum nullum