comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tromanentib dñs in medio stetit. bonũ ferens
nuntium consolationis & pacis. nisi qͦd his qui
alum euangłistã odunt homines. & separant eoᷤ
sicut iam apłi separati erant. non audentes corã
liarus sese accõmodat ad contemplandũ ut gꝰ¬
tent iam in suis tribulationib et uideant qm̃
suauis est dñs. atq ideo certior spes illos in medio
tribulationis ambulantes consolet᷑. recolentes
id qđ illa de qua loquim᷑ sententia replicando
lectio epłe ñ onuttit᷑. omne qͦd natũ ẽ ex deo.
uincit mundũ. Nam in hac lectione uctoriosa
fides nr̃a p̾ dicatur. et ipsa uictoria mundi nun¬
cupat᷑. que trib adiuta testib. nam pat̾ ꝙ uer-¬
martir un enis sanguis ueritati eius astipulai¬
tur. ternis inqͣm in celo ꝙ in t̾ra defensa testib
regnum celoꝵ adiudicat his quoꝵ uire belli ẽ.
scilicet his qui ꝑsecutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiã.

Expanded text:
tro manentibus, Dominus in medio stetit bonum ferens tro manentibus, Dominus in medio stetit bonum ferens nuntium consolationis et pacis, nisi quod his qui alium evangelistam oderunt homines et separant eos , sicut jam apostoli separati erant, non audientes coramliaris sese accommodat contemplandum, ut gustent jam in suis tribulationibus, ut videant quomodo suavis est Dominus , atque ideo certior spes illos in medio tribulationis ambulantes consoletur, recolentes id quod illa, de qua loquimur, sententia replicando lectio epistolae non omittitur: Omne quod natum est ex Deo vincit mundum . Nam hac lectione victoriosa fides nostra praedicatur, et ipsa victoria mundi nuncupatur, quae tribus adjuta testibus, nam Pater et Vermartyrum ejus sanguis veritati ejus astipulantur; ternis inquam, in coelo et in terra defensa testibus regnum coelorum adjudicat his, quorum jure belli est, scilicet « his qui persecutionem patiuntur propter justitiam.
Abbreviated transcription (Latin):
ctaua beatitudo redit ad caput .i. eadẽ xiii.
est que prima: qm̃ ipsorum ẽ regnũ
cełorum. Uerumptam̃ & paululũ differt. in eo
scilicet qͦd p̾cedens causa beatititudinis alia hic
aliaẽillic. Illic enim .i. in prima dictũ ẽ beati
cutionẽ patiunt᷑ ꝓpt̾ iusticiã. Unde ieronimus.
Et consid̾a inquit qͦd octaua uere circuncisiois
beatitudo martirio t̾minet᷑. Igit᷑ licet octaua die
cantet᷑ id ipsũ offitium qđ &s pͥma. eo qͦd octaua
beatitudo ad caput ut dictum ẽ redeat: recte
tamen quia et p̾cedentes cause beatitudinum
pͥme et octaue differunt. aliud in eodem officio
ab bis qui diligentiores sunt retinet᷑ ebdomade
sequentis euangłm scilicet illud scdm ioħ̃em.
Cum eẽt sero die illo. et cetã. Nam & litt̾a lecti¬
onis huius octauam diẽ cõmemorat. & post dies
octo it̾m inquit erant discipłi intus. & interior
sensus octauã beatitudinis causam ñ p̾tergre¬
ditur. Quid enim ẽ qͦd discipłis forib clausis in¬

Expanded text:
ctava beatitudo redit ad caput, id est eadem est quae prima, « quoniam ipsorum est regnum coelorum . » Verumtamen et paululum differt, in eo scilicet quod praecedens causa beatitudinis alia hic, alia est illic. Illic enim, id est in prima dictum est: « Beati mus: « Et considera, inquit, quod octava verae circumcisionis beatitudo martyrio terminetur. » Igitur, licet octava die cantetur idipsum officium, quod et prima, eo quod octava beatitudo ad caput, ut dictum est, redeat, recte tamen quoniam et praecedentes causae beatitudinum primae et octavae differunt, aliud in eodem officio ab his qui diligentiores sunt, retinetur hebdomadae sequentis evangelium, scilicet illud secundum Joannem. Cum esset sero die illa , etc. Nam et littera lectionis hujus octavam diem commemorat: Et post dies octo iterum, inquit, erant discipuli intus , et interior sensus octavam beatitudinis causam non praetergreditur. Quid enim est quod discipulis, foribus clausis, in
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ab inferiore. Illic inquam in pͥma actione cõ¬
memoratio omniũ fit. quoꝵ ioem sacͥficiũ quiq
illi uera similitudine conueniunt. in eo qͦd cum
corpus eccłe sunt coniuncti: quomͦ panis ille de
multis confectus ẽ granis. et uinũ illud de multis
confluxit acinis. Hi sunt autẽ ñ solũ apłi. et mar¬
tires. s et omẽs fideles. illoꝵ meritis sꝑantes. hocsͥ
ꝓfic̃e ad salutẽ. quib iam ꝓficit ad honorẽ. Igit᷑¬
qm̃ scͥptum ẽ alienigena ñ uescet᷑ ex eis qm̃ sc̃a
sunt. solũ illum assumimꝰ ad esum huiꝰ agni. qͥ
nr̃e comunctꝰ ẽ domui scilicet om̃ẽ domesticum
fidei. a pͥucipe usq ad plebẽ. ab apło. usq ad pu

Expanded text:
quod ab inferiore. Illic, inquam jam in prima actione comquod ab inferiore. Illic, inquam jam in prima actione commemoratio omnium fit, quorum idem sacrificium, quique illi vera similitudine conveniunt, in eo quod cum corpus Ecclesiae sunt conjuncti quomodo panis ille de multis confectus est granis, et vinum illud de multis confluxit acinis. Hi autem sunt, non solum apostoli et martyres, sed et omnes fideles, illorum meritis sperantes, hoc sibi proficere ad salutem, quibus jam proficit ad honorem. Igit scriptum est: Alienigena non vescetur ex eis, quoniam sancta sunt ; solum illum assumimus ad esum hujus Agni qui nostrae conjunctus est domui , scilicet omnem domesticum fidei , a principe usque ad plebeium, ab apostolo usque ad pu
Abbreviated transcription (Latin):
uisq ad eum locũ qui pͥdie quã pateret᷑. qͣ¬
tuor dierũ rationes annotant᷑. quoꝵ in pͥmo uerꝰ
agnus a dõ patre uel a se ipso ut dictum ẽ traditꝰ.
illatꝰ ẽ in domos isrł. ueniens in ciuitatẽ ierłem.
Quȩ illatio uel traditio. trina crucis figura sig¬
nat᷑. dicendo ut accepta habeas hec dona. hec mu¬
nera. hec scã sacrificia illibata: in quarto autem
a uida traditꝰ & uenditus ẽ. que uenditio uel tra¬
ditio item trib crucib insignit᷑. dicendo bñdictã.
ascriptã. ratã. Ilic eccła que pͥus p̃nimia pauꝑ¬
tate non habens hostiam quã offerret. dicebat.
quid retribuã dño ꝓ omib que retͥbuit mͥ: Gr̃as
agit scẽ tͥnitati. qͦd meruit calicẽ salutis acciꝑe
& nomen dñi inuocare. Hec dona. inquit. ħ mu
nera. Padem sacrificia. dona sunt. inun̾a sunt.
dona. quia nob̾ ab ipso data. munera: qͥa a nob̾
illi oblata. Donũ enĩ ẽ qͦd a suꝑiore dat᷑. munꝰ:

Expanded text:
 qui pridie quam pateretur, quatuor dierum rationes adnotantur, quorum in primo verus Agnus, a Deo Patre vel a seipso, ut dictum est, traditus , illatus est in domos Israel, veniens in civitatem Hierusalem. Quae illatio vel traditio trina crucis figura signatur, dicendo uti accepta habeas haec dona, haec munera, haec sancta sacrificia illibata. In quarto autem a Juda traditus et venditus est quae venditio vel traditio item tribus crucibus insignitur dicendo benedictam, ascriptam, ratam. Illic Ecclesia, quae prius prae nimia paupertate non habens hostiam, quam offerret, dicebat: « Quid retribuam Domino pro omnibus quae retribuit mihi , » gratias agit sanctae Trinitati, quod meruit calicem salutaris accipere, et nomen ejus invocare. Haec dona, inquit, haec numera. Eadem sacrificia dona sunt, munera sunt: Dona quia nobis ab ipso data; munera, quia a nobis illi oblata. Donum enim est quod a superiore datur; munus
Abbreviated transcription (Latin):
Orat ut ascriptas. atq ratas faciat¬
Orat ut hoc altaris opͥus ratione geratur.
Sit q qd̾ acceptet. qd̃ probet ipse deu.
Dũ rogat ut dñs quȩ condidit ħ bñdicat.

Expanded text:
Orat ut ascriptas atque ratas faciaOrat ut hoc altaris opus ratione geratur, Sitque quod acceptet, quod probet ipse Deus. Dum rogat ut Dominus, quae condidit, haec
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iam in insidiis. cuius uirulenta folia utinã
gerunt inlucẽ: putantes lucem tenebras.
Urbib & castellis ingerunt᷑ ꝓ luce tenebre.
ꝓ melle uel potiꝰ in melle uenenũ passim
om̃ib ꝓpinat᷑. Transierunt de gente in

Expanded text:
non jam in insidiis; cujus virulenta folia utinam non jam in insidiis; cujus virulenta folia utinam oniam mali sunt, impegerunt in lucem, putantes lucem tenebras. Urbibus et castellis ingeruntur pro luce tenebrae; pro melle, vel potius in melle venenum passim omnibus propinatur. Transierunt de gente i
Abbreviated transcription (Latin):
hoc extre quid̃ ambo pari cupimꝰ uolunta¬
te. s ñ pari intentione. Stulte mͥ dudũ re-¬
quiẽ ꝓmittebam: si quid̃ leonina rabies qͥ¬
euisset. & pax eccłȩ redderet᷑. Nam ecce illa
quieuit: s ñ ego. Nesciebam me esse in ual¬
le lacrimars. aut oblitus fueram habitare
me in terra obliuionis. Non attendebam
terram in qua habito spinas & tͥbulos ger¬
minare mͥ. succisis succełe nouas. & rursũ
illis alias sine fine sine int̾missione suocreᷤ¬
cere. Audieram hoc. s melius ut nc̃ exꝑior
ipsa uexatio dat intellectum auditui. Inno¬
uatus est dolor. ñ ext̾minatus. lacͥmȩ in¬
undau̾unt. qr inualuerunt mala. ⁊ exꝑtiᷤᷤ
priunam irruit suꝑ eos nix. Ante faciem
frigoris huius quis sustinebit: Hoc frigo¬
re refrigescit caritas: ut abundet iniqui¬
tas. Leonem euasimꝰ. s incidimꝰ in dracos¬
nem. qui ñ minꝰ forsitan noceat sedens in
insidiis qm ille rugiens in excelso. Quãqͣm

Expanded text:
hoc exire quidem ambo pari cupimus voluntahoc exire quidem ambo pari cupimus voluntate, sed non pari intentione. 2. Stulte mihi dudum requiem promittebam si quidem Leonina rabies quievisset, et pax Ecclesiae redderetur. Nam ecce illa quievit, sed non ego. Nesciebam me esse in valle lacrymarum, aut oblitus fueram habitare me in terra oblivionis. Non attendebam terram, in qua habito, spinas et tribulos germinare mihi; succisis succedere novas, et rursum illis alias sine fine, sine intermissione succrescere. Audieram hoc: sed melius, ut nunc experior, ipsa vexatio dat intellectum auditui. Innovatus est dolor, non exterminatus; lacrymae inundaverunt, quia invaluerunt mala; et expertis pruinam, irruit super eos nix. Ante faciem frigoris hujus quis sustinebit! Hoc frigore refrigescit charitas, ut abundet iniquitas. Leonem evasimus, sed incidimus in draconem, qui non minus forsan noceat sedens in insidiis, quam ille rugiens de excelso. Quanquam
Abbreviated transcription (Latin):
Necesse ẽ. ut ueniant scandala. Necesse s ñ sua-¬
ue. & ido dicit ꝓpħa. Quis dabit mͥ pennas
sicut columbe. & uolabo & requiescam: Et a¬
płs cupit dissolui. & cũ xp̃o quiescere. Et a¬
lius quidã sc̃oꝵ. Sufficit mͥ dñe ait. tolle ani-¬
mãmeam. neq enĩ melior sum qͣm patres
mei. Est & mͥ nẽ aliquid cõmue cũ scĩs in
uoluntate dũtaxat. ñ in m̾ito. Nam uellẽ
ce ipse mͦ de medio fieri. uictus fateor a pu¬
sillammitate sp̃c & tempestate. Uereor aut̃
ne ñ sicut parit̾ affectus. ita parit̾ ⁊ paratꝰ
imuieniar. Tedet uiu̾e: & anmori expediat
nescio. Et iõ forte etiam inuotis distem a sc̃ĩs. qd̾
ipsi ꝓuocent᷑ desicłio melioꝵ. cũ ego scandalis
zerũpnis compellar exire. Demq ait dissolui
& cũ xp̃o esse multo melius. Gͦ & in sc̃o appe¬
titus. ⁊ in me p̃ualet sensus. s in hac miserri¬
ma uita nͨ ille hab̾e qͦd appetit bonũ. nͨ ego
qd̃ molestum patior ñ hab̾e ualemꝰ. & ob

Expanded text:
candala: necesse est, sed non suave. Et ideo dicit propheta: Quis dabit mihi pennas sicut columbae, et volabo, et requiescam? et Apostolus cupit dissolvi, et cum Christo quiescere. Et alius quidam sanctorum, Sufficit mihi, Domine, ait, tolle animam meam; neque enim melior sum quam patres mei . Est et mihi nunc aliquid commune cum sanctis, in voluntate duntaxat, non in merito. Nam vellem et ipse modo de medio fieri, victus, fateor, a pusillanimitate spiritus et tempestate: vereor autem, ne non sicut pariter affectus, ita pariter et paratus inveniar. Taedet vivere, et an mori expediat, nescio; et ideo forte etiam in votis distem a sanctis, quod ipsi provocentur desiderio meliorum, cum ego scandalis et aerumnis compellar exire. Denique ait, Dissolvi et cum Christo esse, multo melius . Ergo et in sancto appetitus, et in me praevalet sensus: sed in hac miserrima vita nec ille habere quod appetit bonum; nec ego quod molestum patior, non habere valemus. Et ob
Abbreviated transcription (Latin):
tunc ⁊ deinceps quanta fecit animȩ tuȩ
quanta ꝑ te ęccłȩ sue. quanta in agro dm̃¬
co celo & terra testib tam potent̾ qͣm sa¬
lubrit̾ euulsa sunt ⁊ destructa. quanta
rursũ bñ edificata. plantata ꝓpagata.
Suscitauit d̾s furorẽ scismaticoꝵ in tuo
tempe. ut tuo ope ꝯt̾erent᷑. Uidi stultũ
firma radice: & statim maledictũ est pulc̾tu
dini eius. uidi inqͣ uidi impiũ suꝑ exaltatũ &
eleuatũ sicut cedros libani. & transiui. & ecce
ñ erat. Oportet aut̃ hereses & scismata esse:
ut qui ꝓbati sunt manifesti appareant Et
inscismate quid̃ iam ut dictũ est dñs ꝓbauit
te & cognouit te: s ne qͥd desit coronȩ tuȩ.
en hereses surrex̾unt. Itaq ad ꝯsũmationem
uirtutũ. ⁊ ne quid minꝰ fecisse inueniamini
a magnis ep̃is antecessorib ur̃is. capite nob
amantissime pat̾ uulpes quȩ demoliunt᷑ ui¬
uulȩ nec pauculȩ. s certȩ grandiusculȩ &

Expanded text:
tunc et deinceps, quanta fecit animae tuae; tunc et deinceps, quanta fecit animae tuae; quanta per te Ecclesiae suae, quanta in agro dominico, coelo et terra testibus, tam potenter quam salubriter evulsa sunt et destructa; quanta rursum bene aedificata, plantata, propagata. Suscitavit Deus furorem schismaticorum in tuo tempore, ut tuo opere contererentur. Vidi stultum firma radice, et statdini ejus. Vidi, inquam, vidi impium superexaltatum, et elevatum 184 sicut cedros Libani; et transivi, et ecce non erat. Oportet autem, ait, haereses et schismata esse, ut qui probati sunt, manifesti fiant . Et in schismate quidem jam, ut dictum est, Dominus probavit te, et cognovit te. Sed ne quid desit coronae tuae, en haereses surrexerunt. Itaque ad consummationem virtutum, et ne quid minus fecisse inveniamini a magnis episcopis antecessoribus vestris, capite nobis, Pater amantissime, vulpes quae demoliuntur vivulae nec pauculae, sed certe grandiusculae et
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitatib magistri scolaꝵ. ⁊ clerici litte¬
rati multi. & rex presens erat. Itaq in p̃-¬
sentia om̃iũ aduersario stante ex adũ¬
so: ꝓducta sunt quedã capitula de libͣs
eius excerpta. Que cũ cepissent legi. no¬
lens audire exiuit: appellans ab electis
tudicib. qd̃ ñ putamus licere. Porro ca-¬
pitula iudicio om̃iũ examinata inuenta
sunt fidei adu̾santia. ꝯtraria u̾itati. Hec
ꝓ me. ne leuitate aut certe tem̾itate usũ
in tanto negocio putarer. uerũ tu o suc-¬
cessor petrri udicabis an debeat hab̾e
refugiũ sedem petri. qui fidem petri im-
quar cũ dño meo attende etiã tͥ ipsi a-¬
mantissime pater. & gr̃ȩ di que in te est.
Nonne cũ esses paruus in oculis tius. ipse
te ꝯstituit suꝑ gentes ⁊ regna: Ad quid nͥ
ut euellas ⁊ destruas. ⁊ edifices ⁊ plantes:
Quigͦ tulit te de domo pat̾s tui & uixit
te unctione misccłie sue. attende queso ex

Expanded text:
civitatibus magistri scholarum, et clerici littecivitatibus magistri scholarum, et clerici litterati multi, et Rex praesens erat. Itaque in praesentia omnium, adversario stante ex adverso, producta sunt quaedam capitula de libris ejus excerpta. Quae cum coepissent legi, nolens audire exivit, appellans ab electis judicibus, quod non putamus licere. Porro capitula judicio omnium examinata, inventa sunt fidei adversantia, contraria veritati. Haec pro me, ne levitate, aut certe temeritate usus in tanto negotio putarer. 5. Verum tu, o successor Petri, judicabis, an debeat habere refugium sedem Petri, qui Petri fidem impuquar cum domino meo, attende etiam tibi ipsi, amantissime Pater, et gratiae Dei quae in te est. Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, ipse te constituit super gentes et regna? Ad quid, nisi ut evellas, et destruas, et aedifices et plantes? Qui ergo tulit te de domo patris tui, et unxit te unctione misericordiae suae, attende, quaeso, ex
Abbreviated transcription (Latin):
certa ac stabili u̾itate ꝯstat esse subnixã.
Dicebam sufficere scͥpta eius ad accusan-¬
set mynsterii de dogmatib iudicare.
Ille nichilominꝰ immo eo ampliꝰ leuauit
uocẽ. uocauit multos. ꝯgregauit cõplice.
que de me ad discipłos suas scͥpserit dic̃e
ñ curo. disseminauit ubiq se mͥ die sta-¬
tuto ap̃ senonas responsurũ. Exiit ser¬
mo ad om̃s: ⁊ ñ potuit me latere. Dissi¬
mulaui pͥmũ. nec enĩ satis ppłari rumo¬
re mouebar. Cedens tam̃ licet uix ami¬
se quasi ad spectaculũ om̃s pararent. time¬
bant ne de nr̃a absentia & scandalũ ppło
& cornua crescerent adu̾sario. & qͥa error
magis ꝯfirmaret᷑. cũ ñ esset qui respond̾et
aut ꝯtradic̾et. occurri ad locũ. ⁊ diem in
pondeatis. dabit᷑ enĩ .u. ĩ .i. ho. qͥd loqua¬
mini. Et illud. Dñs mͥ adiutor. ñ timebo
quid faciat mͥ homo. Quen̾ant aut̃ pret̾
ep̃os & abb̃es plurimi uiri religiosi. ⁊ de

Expanded text:
certa ac stabili veritate constat esse subnixam. certa ac stabili veritate constat esse subnixam. Dicebam sufficere scripta ejus ad accusanorum esset ministerii de dogmatibus judicare. Ille nihilo minus, imo eo amplius levavit vocem, vocavit multos, congregavit complices. Quae de me ad discipulos suos scripserit, dicere non curo. Disseminavit ubique, se mihi die statuto apud Senonas responsurum. Exiit sermo ad omnes, et non potuit me latere. Dissimulavi primum: nec enim, satis rumore populari movebar. Cedens tamen licet vix,qui videntes quomodo se quasi ad spectaculum omnes pararent, timebant ne de nostra absentia et scandalum populo, et cornua crescerent adversario; et quia error magis confirmaretur, cum non esset qui responderet aut contradiceret, occurri ad locum et diem, impondeatis: dabitur enim vobis in illa hora quid loquamini : et illud; Dominus mihi adjutor, non timebo quid faciat mihi homo . Convenerunt autem praeter episcopos et abbates plurimi viri religiosi, et de
Abbreviated transcription (Latin):
habitu habentes formã pietatis. s uirtutẽ
eus abnegantes. eo decipiunt plures. quo
transfigurant se in angłos lucis. cũ sint sa¬
thane. Stans gͦ solias una cũ armigõ suo
int̾ utrasq acies clamat adu̾sus phalangas
isrł exꝓbratꝙ agminib sc̃oꝵ. eo nimirũ
audaciꝰ. quo sentit dauid ñ adesse. Deniq
in suggillatione doctoꝵ eccłȩ magnis ef¬
fert laudib phylosophos. Adinuentioes
illoꝵ ⁊ suas nouitates catholicoꝵ patrũ
doctrine ⁊ fidei p̃fert. Et cũ om̃s fugiant
a facie eius: me om̃iũ minimũ expetit ad
singulare certamen. Deniq scͥpsit m̃ solli¬
citante quid̃ ipso archiep̃s senonensis diẽ
statuens ꝯgressionis. quo ille in p̃sentia
eius & coep̃oꝵ suors deb̾et si posset statu¬
ere praua dogmata sua. ꝯtra que ego au¬
sus mutire fuissem. Abnui. tũ qͥa puer sũ
ille uir bellator. ab adolescentia. tũ qͥa iu¬
dicarem indignũ rationem fidei huma¬
nis cõmuti ratiuncłis agitandã. quã tam

Expanded text:
habitu habentes formam pietatis, sed virtutem ejus abnegantes, eo decipiunt plures, quo transfigurant se in angelos lucis, cum sint Satanae. Stans ergo Golias una cum armigero suo inter utrasque acies, clamat adversus phalangas Israel, exprobratque agminibus sanctorum, eo nimirum audacius, quo sentit David non adesse. Denique in suggillationem doctorum Ecclesiae, magnis effert laudibus philosophos; adinventiones illorum et suas novitates catholicorum Patrum doctrinae et fidei praefert: et cum omnes fugiant a facie ejus, me omnium minimum expetit ad singulare certamen. 4. Denique scripsit mihi, sollicitante quidem ipso, archiepiscopus Senonensis, diem statuens congressionis, quo ille in praesentia ejus et coepiscoporum suorum deberet, si posset, statuere prava dogmata sua, contra quae ego ausus mutire fuissem. Abnui, tum quia puer sum, et ille vir bellator ab adolescentia: tum quia judicarem indignum, rationem fidei humanis committi ratiunculis agitandam, quam tam
Abbreviated transcription (Latin):
sũ. cuncta pret̾ solitum. & pret̾ qͣm acce¬
pimꝰ ministrant᷑. ꝓcedit solias ꝓcero corꝑe.
nobili illo bellico suo apparatu circũmuni¬
tus. antecedente qͦ ipsum armigero eius¬
arnaldo debrixia. Squama squamȩ con¬
ungit᷑: & nͨ spiraculũ incedit ꝑ eas. Si qͥd̃
sibilauit apis que erat infrancia api de

Expanded text:
sum, cuncta praeter solitum, et praeterquam accepimus, ministrantur. 3. Procedit Golias procero corpore, nobili illo suo bellico apparatu circummunitus antecedente quoque ipsum ejus armigero Arnaldo de Brixia. Squama squamae conjungitur, et nec spiraculum incedit per eas. Siquidem sibilavit apis quae erat in Francia, api de
Abbreviated transcription (Latin):
tiem suam nob̾ complacuit dare grãm. fruc¬
tus namq et pinguedo ẽ olee: que arbor pa-¬
cis et luminis ministra ẽ. cõmixtͦ balsamo.
cuiꝰ arbor odorifera una ẽ & p̃cipua arborũ
pinguedo ẽ. ita ut quicunq ex eo refectꝰ fue¬
rit. dicat. Inpinguasti in oleo caput me¬
um. & balsami odor in oleo suauitatẽ sp̃c
id ẽ uirtutẽ babent discretionis bono odore
allicit. et suimet appetentes efficit. Quẽ quic̃q

Expanded text:
 speciem suam nobis complacuit dare gratiam. Fruc speciem suam nobis complacuit dare gratiam. Fructus namque et pinguedo est oleae, quae arbor pacis et luminis ministra est, commisto balsamo, cujus arbor odorifera una est et praecipua arborum pinguedo est, ita ut quicunque ex eo refectus fuerit, dicat: « Impinguasti in oleo caput meum . » Et balsami odor in oleo suavitatem ejusdid est virtutem habent discretionis, bono odore allicit et suimet appetentes efficit. Quem quicunque
Abbreviated transcription (Latin):
lus: uenit suꝑ eos sp̃s sc̃s ⁊cet̾a. Item in alio lo¬
co legitur. qͦd̾ apłi ab ierosolimis petrũ et
iohem miser̃t samariã. ut iam baptizatis
uicarus deberi: ut consignent & paraclitum
tradant. Legitur autẽ in gestis pontificalib ꝙͣ
siluester papa constituit. ut baptiratũ limat
p̾sbiter cͥsmate leuatũ de aqua ꝓpt̾ occasiones
transitus mortis. ne ꝓpt̾ absentiã epĩ et difficul¬
tatẽ eum ꝯsequendi sine manus impositione
baptirati migrent. Presbit̾is itaq cͥsmate bap¬
tiratos ungere licet. S pꝰ ab ep̃o fuerit conse¬
onis: Nam si post fontem adiectione noui-
geñis indigemus. quanto uideo ñ totũ de fon-¬
te suscepimus. Non ita intelligendũ ẽ. Nam
quid ꝓdest si quisqͦm parentũ magnã par-¬
uulo conferat hereditatẽ. nisi ꝓuideat illi
tutorẽ: Paradẏtꝰ quippe regeneratis in xp̃o
custos. & consolator et tutor ẽ. qͥ possent sua¬
dente inunico sicut paruuli facultatẽ ꝑdere¬

Expanded text:
. Item in alio loco scribitur quod apostoli Hierosolymis Petrum et Joannem miserunt Samariam, ut jam baptizatis olorum vicariis deberi, ut consignent, et Paracletum tradant. Legitur autem in Gestis pontificalibus quod Sylvester papa constituit ut baptizatum linat presbyter chrismate, levatum de aqua, propter occasiones transitus mortis, ne propter absentiam episcopi, et difficultatem eum consequendi, sine manus impositione baptizati migrent. Presbyteris itaque chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit conseonis? Nam si post fontem, adjectione novi generis indigemus, quantum video, non totum de fonte suscepimus. Non ita intelligendum est. Nam quid prodest, si quisquam parentum magnam parvulo conferat haereditatem, nisi provideat illi tutorem? Paracletus quippe regeneratis in Christo custos et consolator, et tutor est, qui possent suadente diabolo, sicut parvuli facultatem, per
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. ideo scilicet qd̾ abhac feria quinta usq in
uesꝑam salbati qua bora utendũ ẽ cͥsmate
loco quo pacem accipimus. fas ẽ consecrari. Et
ante hoc baptismũ celebrari sabb̃o scõ ratio exig̃.
delquo dicendum ẽ suo loco .i. in magno sancti

Expanded text:
est, ideo scilicet quod ab hac feria quinta usque in est, ideo scilicet quod ab hac feria quinta usque in vesperam Sabbati, qua hora utendum est chrismate, loco quo pacem accipimus fas est consecrare. Et ante haec baptismum celebrari hoc Sabbato sancto, ratio exigit, de quo dicendum est suo loco, id est magno Sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
Nunc autẽ licet dñica passio salutis nr̃e sum¬
ma sit. rationabilit̾ tamen scã eccłia diẽ illũ
in quo passus ẽ luctui potius & silentio de¬
dicauit. et gaudiũ sollemnitatis eiusdẽ qͣ
sumus redempti. usq in diem t̾ciũ qͦ uicto
ille resurrexit. differendũ censuit. ut tunc
demũ ꝑ recuꝑata animarũ salute que uͣi f&
patrat᷑a ẽ. et ꝓ futura corꝑm resurrectione
que illo resurgente pͥma sabbati nob̃ donata
est. comiuiũ paschalis agni celebremꝰ in do¬
unde postes nr̃arũ frontiũ signemus. quiesci¬
mus usq in uesꝑam salbati. que nob̃ ẽ uesꝑa
paschalis conuiiui. et tunc signatis frontib
baptizatoꝵ. qui uerũ pharionẽ .i. diabolum
effugientes ꝑ mare rubrũ baptismi ad deũ
tendunt. illud nr̃m in uoce exultationis et
confessionis inchoamus ꝯuuiũ. & si queras
cur non ipsa quoq cͥsmatis consecratio dilata

Expanded text:
Nunc autem licet Dominica passio salutis nostrae sumNunc autem licet Dominica passio salutis nostrae summa sit, rationabiliter tamen sancta Ecclesia diem illum, in quo passus est, luctui potius et silentio dedicavit, et gaudium solemnitatis ejusdem, qua sumus redempti, usque in diem tertium, quo victor ille resurrexit, differendum censuit, ut tunc demum et pro recuperata animarum salute, quae sexta feria patrata est, et pro futura corporum resurrectione, quae illo resurgente prima Sabbati nobis donata est, convivium paschalis agni celebremus in dounde postes nostrarum frontium signemus, quiescimus usque in vesperam Sabbati, quae nobis est vespera paschalis convivii, et tunc signatis frontibus baptizatorum, qui verum Pharaonem, scilicet diabolum, effugientes, per mare Rubrum baptismi ad eum tendunt, illud nostrum « in voce exsultationis et confessionis » inchoamus convivium. Et si quaeras cur non ipsa quoque chrismatis consecratio dilata
Abbreviated transcription (Latin):
lius inuisibilia queamꝰ caꝑe. ꝑ hoc simile su¬
am nobis suauẽ et odoriferã infundit gr̃am.
mensis referri. quo agnus immolari ad ues¬
pam uissus est. et de sanguine eius ut̾q
postis signari. et suꝑliminare domoꝵ in quib
comedendis eẽt. ut eo signo uiso exterminator
egypti saeri conuiuii domos intactas p̾teriret.
sonstat autẽ ideo frontib nr̃is ex ipso cͥsmate
impͥmi signum crucis xp̃i: ut exterminator
diabolus in domib animarũ corꝑmq nr̃orũ
ius nocendi nullũ habeat. & hoc illius typi¬
ci agni sanguine. quo postes signabantur
fuisse p̃figuratum. Recte gͦ quã die figura
tiuũ illud agebat᷑. nob̾ hoc presentis diei sa¬
crũ sollenniter conficit᷑. Sca̾m hanc similitu¬
dinẽ consequens uidet᷑. ut hac ipsa nocte domꝰ
eor in quoꝵ mentib fides agni dei xꝑi recon¬
ditur sacro cͥsmate signarent᷑. Qd̾ recte uidet᷑
si hac eadem nocte paschale conuuiũ celebra¬
ri ꝯueniret. cum eo qd̾ lugemꝰ scelus iudeoꝵ.

Expanded text:
us invisibilia, per hoc simile suam nobis suavem et odoriferam infundit gratiammensis referre quo agnus immolari ad vesperam jussus est, et de sanguine ejus uterque postis signari, et superliminare domorum, in quibus comedendus esset, ut eo signo viso, exterminator Aegypti sacri convivii domos intactas praeteriret. Constat autem, ideo frontibus nostris ex ipso chrismate imprimi signum crucis Christi, et ut exterminator diabolus in domibus animarum corporumque nostrorum jus nocendi nullum habeat, et hoc illius typici agni sanguine, quo postes signabantur, fuisse praefiguratum. Recte ergo, qua die figura tantum illud agebatur, nobis hoc praesentis rei sacrum solemniter conficitur. Secundum hanc similitudinem consequens videretur ut hac ipsa nocte domuseorum, in quorum mentibus fides, Agni Dei Christi reconditur, sacro chrismate signarentur. Quod recte videretur, si hac eadem nocte, paschale convivium celebrare conveniret cum eo quod lugemus scelere Judaeorum.
Abbreviated transcription (Latin):
Risma grece. latine dicit᷑ unctio. a quo
tur. Crismate unguendum pͥmũ moyses insti¬
tuit. in exodo. qͦd iubente dño cõposuit. & eo
pͥmũ aaron & filii eius uncti sunt. Eratq eo
temꝑe mystica unctio tantum in regib q sa¬
cerdotib qua xp̃c rex summꝰ et sacerdos preͤ
figurabat᷑. S postqͣm ꝑ se ipsum ueniens xp̃c
dei filius a deo patre celesti. et uero un gen¬
to ẽ delibutꝰ. iam ñ soli pontifices et reges s
omĩs eccła unctione cͥsmatis ꝑ impositionem
manuũ ꝯsecrat᷑. qͦd solis debet᷑ epĩs. ut consig¬
nent & sp̃m paraclitũ tradant. Que ñ solum̃
ꝯsuetudo eccłistica demonstrat. uerũ & illa le¬

Expanded text:
risma Graece, Latine dicitur unctio, a quo tur. Chrismate ungendum primus Moses instituit in Exodo , quod et jubente Domino composuit, et eo primum Aaron et filii ejus uncti sunt . Eratque eo tempore mystica unctio tantum in regibus et sacerdotibus, qua Christus rex summus et sacerdos verus praefigurabatur. Sed postquam per seipsum veniens Christus Dei Filius, a Deo Patre coelesti et vero unguento est delibutus, jam non soli pontifices et reges, sed et omnis Ecclesia unctione chrismatis per impositionem manuum consecratur. Quod solis debeatur episcopis ut consignent et Spiritum Paracletum tradant, non solum consuetudo Ecclesiae demonstrat, verum et illa le
Abbreviated transcription (Latin):
nas p̃scripta ualde ꝯgruit. Sicut enĩ offitium
totum in uerã saluatoris decantat᷑ felicitatẽ. qͥ
p̃ om̃ib ⁊ ꝑ om̃ib suꝑ aspidẽ et basiliscũ ãbu¬
lauit. et totũ ꝓpħicum ẽ. sic eadẽ lat̾anensis ec¬
cła. et in nomine eusdẽ saluatoris. et in honore
illic apłica statione celebr̃atur

Expanded text:
nas praescripta, valde congruit. Sicut enim hoc officium nas praescripta, valde congruit. Sicut enim hoc officium totum in veram Salvatoris decantatur felicitatem, qui prae omnibus et pro omnibus super aspidem et basiliscum ambulavit, et totum propheticum est; sic eadem Lateranensis ecclesia, et in nomine ejusdem sancti Salvatoris, et in honore illic apostolica statione celebrantur
Abbreviated transcription (Latin):
geminat oracłm: s ñ mutatione rerũ ac ꝑsona¬
Spectat dnĩca hec quartã mundi etatẽ. qua mũ¬
dus plenaria iuuentute roboratus. ꝙ ppłs dei qͣsi
uiriles annos ingressus. coronatus diademate
pͥmus regũ. p̃cipuus ꝑꝑħarũ. manu fortẽ uel
desiderabilẽ xp̃m nomine p̃signat. uictoriis p̃¬
figurat. ꝓpħicis oraculis. ac sp̃ualib canticis an¬
nuntiat᷑. & quia clausa fuit usq ad xp̃i aduen¬
tum huiꝰ et ceto̾rum scͥptura ꝓpħarũ. acsicut
tenebrosa aqua in nubib aeris. ita obtenebra-¬
bat᷑ occulta scientia in ꝓpħis. donec agnus dei
solus dignus acciꝑe librũ et soluere signacła eiꝰ.
passione sua cõplendo uoces ꝓpħicas ãꝑiret: iccir¬
co ab hac die dñca uela dependent ante sca ec-¬
leonẽq et draconẽ conculcasse. ꝓpħice deuoto of¬
ficio circunsonant tubȩ: uictoriã eandẽ cunctis
menbris eiusdẽ capitis. ꝙ toti repmittentes cor¬
ꝑi eccłe. Cuius offitii statio ad scm ioħem ad lat̾a¬

Expanded text:
geminat oraculum, sine mutatione rerum ac personaSpectat Dominica haec quartam mundi aetatem, qua 45 mundus plenaria juventute roboratus est, et populus Dei quasi viriles annos ingressus, coronatus est diademate primus regum, praecipuus prophetarum, manu fortem vel desiderabilem Christum nomine praesignat , victoriis praefigurat, propheticis oraculis ac spiritualibus canticis annuntiat. Et quia clausa fuit, usque ad Christi adventum, hujus et caeterorum Scriptura prophetarum, ac sicut tenebrosa aqua in nubibus aeris, ita contenebrabatur occulta scientia in prophetis, donec Agnus Dei, solus dignus accipere librum et solvere signacula ejus , in passione sua complendo propheticas aperiret voces; idcirco ab hac Dominica vela dependent ante sancta Eccleonemque et draconem conculcasse , propheticae de toto officio circumsonant tubae, victoriam eamdem cunctis membris ejusdem capitis, et toti repromittentes corpori Ecclesiae. Cujus officii statio ad sanctum Joannem ad Latera
Abbreviated transcription (Latin):
quent̾ tripudiat. et leta ꝓnuntians uelut a lau-¬
de matutina ꝑ uocum suarũ sepe uolitat acumi¬
na. hec gͥ statio nob̃ illud festuo concentu cõme¬
morat. qd̾ in galilea iussi a creatore suo celi enar.¬
rauert̾ głam dei. głam resurrectionis xꝑ̃i sicut

Expanded text:
quenter tripudiat, et laeta pronuntians, velut alauquenter tripudiat, et laeta pronuntians, velut alauda matutina per vocum suarum saepe volitat acumina. Haec igitur statio nobis illud festivo concentu commemorat, quod in Galilaea jussi a Creatore suo coeli enarraverunt gloriam Dei , gloriam resurrectionis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
gruit. obseruamus. ut in hac ꝓcessione nulla
pͥncipali die pasche sermo nunc ẽ. a quo oĩs
pͥma salbati insignita. & dnĩca dies dicta ẽ.
quo dñs nr̃ patres nr̃os apłos ad audien dũ
ut dictum ẽ grẽ cõ¬
silium in galileã euo¬
care dignatꝰ ẽ.
huius diei statio qͣ
splendide ordinata. rem ipsam de qua dictum ẽ.
pulchre cõmendat. dum sacer eccłie chorus totus
festuus sexii utriusq ppłi circumstante totis ui¬
rib in uocẽ exultationis ꝙ salutis. felicit̾ erum¬
pit cantando antiphonam. sedit angłs ad sepul¬
crum dñi. hec enĩ antiphona rẽ ipsã patent̾ ex¬
primit. qm ꝑdocere om̃s gentes uissi sunt apłi.
scilicet quod ̃s homo factus. mortẽ nram mori¬
endo deuicit. ꝙ uitã resurgendo nob̃ reparauit
Cui rei ualde & ipsa que dictis infita ẽ congruit
melodia. dum cantus is tetrardi garrulitate ꝯ-
cinnus. agili cursu festiua dicta suspendens fre-¬

Expanded text:
gruit, observamus, ut in hac processione nulla gruit, observamus, ut in hac processione nulla  Sed de hoc principali die paschae sermo nunc est, a quo omnis prima Sabbati insignita, et dominica dies dicta est, quo Dominus noster patres nostros apostolos ad audiendum, ut dictum est, gratiae consilium, in Galilaeam evocare dignatus est. Hujus diei statio, qusplendide ordinata, rem ipsam, de qua dictum est, pulchre commendat, dum sacer Ecclesiae chorus totus festivus, sexus utriusque populo circumstante, totis viribus in vocem exultationis et salutis feliciter erumpit, cantando antiphonam: Sedit angelus ad sepulcrum domini . Haec enim antiphona rem ipsam patenter exprimit, quam perdocere omnes gentes jusram moriendo devicit, et vitam nobis resurgendo reparavit. Cui rei valde et ipsa, quae dictis insita est, congruit melodia, dum cantus is tetrardi  tetradis  garrulitate concinnus, agili recursu festiva dicta suspendens fre
Abbreviated transcription (Latin):
omĩb gentib construit᷑. ꝙ sub nomine por¬
tarum eius nomen patris q filii et sp̃s scĩ in quo
baptizantur significat᷑ scđm apocalypsim. ubi in
significationẽ eiusdẽ diuini nominis patent ci¬
uitatis. que significat eccłiam. ab oriente porte
tres. ꝙ ab occidente porte tres. et ab aquilone por¬
te tres. & a meridie porte tres. quia quac̾q etate
ueniant ad fidem xp̃i. seu in pueritia. seu in
adolescentia. seu in iuuentute. seu insenectu¬
te ut ait prudentius. occurit trinũ quadri¬
na ad compita nomen. Sioq fit. ut tota hec ꝓ¬
cessio nichil aliud quam grãrum actiostera
eo quod resurgens dñs statim memornr̃i qui
eramus absq deo. discipulos suos in galileam
ad hoc consiliũ euocauit. ut baptizarem᷑ in no
quo summa statione ꝓcessionẽ t̾minamus:
nos galileam nominãmus. ut preeuntẽ sacer-
digniora menbra secuntur. & illud quoq ma-¬
iorum exemplis edocti. quia rei iam dicte con-¬

Expanded text:
omnibus gentibus 92 construitur, et sub nomine portarum ejus, nomen Patris, et Filii, et Spiritus sancti in quo baptizantur, significatur secundum Apocalypsim, ubi in significatione ejusdem divini nominis, patent civitatis quae significat Ecclesiam, « ab oriente portae tres, et ab occidente portae tres, et ab aquilone portae tres, et a meridie portae tres , » quia, quacunque aetate veniant ad fidem Christi, seu in pueritia, seu in adolescentia, seu in juventute, seu in senectute, ut ait Prudentius, occurrit quadrina ad compita nomen. Sicque fit, ut tota haec processio nihil aliud, quam gratiarum actio sit, eo, quod resurgens Dominus statim memor nostri, qui eramus absque Deo , discipulos suos in Galilaeam ad hoc consilium evocavit, ut baptizaremur in noquo suprema statione processionem terminamus, nos Galilaeam nominamus, et praeeuntem sacerdo ut caput digniora membra sequuntur. Et illud quoque majorum exemplis edocti, quia rei jam dictae con
Abbreviated transcription (Latin):
de reor inquit beatꝰ ieronimꝰ traditionẽ apłicam ꝑ
mansisse. ut die uigiliarũ ante noctis medium di¬
mitt̾e non liceat ppłos expectantes aduentũ xxp̃i.
et postquã aduenerit illud tempꝰ securitate p̃sũp¬
ta. festum cunctos agere diem.

Expanded text:
de reor, inquit beatus Hieronymus, traditionem apostolorum de reor, inquit beatus Hieronymus, traditionem apostolorum permansisse, ut die vigiliarum Paschae ante noctis medium dimittere non liceat populos exspectantes adventum Christi, et postquam advenerit illud tempus, securitate praesumpta. festum cunctos agere diem.
Abbreviated transcription (Latin):
nob̃ illud cõmemorat. de passione dñi. qͦd
iam eg̃sso uida. pauere cepit et tedere. factusq
magonia plixius orauit. et sanguineas guitas ꝓs¬
trato corꝑe sudauit. toreular tunc solus calcans.
et in futuro sanguinẽ martirũ ꝓ se fundendũ
presignans. Itemq de resurrectione eius qͦd pꝰ¬
quam fecerat pacem int̾ dm̃ et hominẽ. legatus
fidelis rediens. euangłizauit nob̃ stans in medio
quit nocte surgebã ad confitendũ tibi. itẽ
euuangłice nob̃ gr̃e claritas magnificentiꝰ inst¬
tuit. Nam dñs nr̃ media nocte de uirgine na¬
tus. itidem ut saison qondam obsessus ab allo¬
philis media nocte confractis portis inferi sur¬
rexit a mortus. Media nichilominꝰ nocte uen¬
turus asserit᷑. in similitudinẽ egiptii temꝑis:
quando pascha celebratum ẽ. et ext̾minator uenit. &
dñs suꝑ tab̾nacula israhelis transiit. et in tipo nr̃ar̃
frontium sanguine agni postes consecrati sunt. Un¬

Expanded text:
nobis illud commemorat de passione Domini, quod jam egresso Juda, « pavere coepit et taedere , » factusque in agonia, prolixius oravit, et sanguineas guttas prostrato corpore sudavit , torcular tunc solus calcans , et in futuro sanguinem martyrum pro posse fundendum praesignans. Itemque illud de resurrectione ejus, quod priusquam fecerat pacem inter Deum et homines , legatus fidelis rediens evangelizavit nobis, stans in medio Media, inquit, nocte surgebam ad confitendum tibi , » item evangelicae nobis gratiae claritas magnificentius instituit. Nam Dominus noster, media nocte de Virgine natus ; itidem, ut Samson quondam obsessus ab Allophylis , media nocte confractis portis inferi surrexit a mortuis . Media nihilominus nocte venturus asseritur , in similitudinem Aegyptii temporis, quando pascha celebratum est, et exterminator venit, et Dominus super tabernacula transiit, et in typum nostrarum frontium sanguine agni postes consecrati sunt . « Un
Abbreviated transcription (Latin):
Hic locus hic sacrifex. ea mun̾a signa fuere.
Signa recesserunt. significata manent
Erpͥmit ectłam prior edes. altera celum.
Antistes xp̃m. sanguis amara crucie.
Carbones sũmam uirtutũ xp̃e tuarum.
⁊ huribulũ carnem. thura cremata preces.
Sũma tabella patrẽ. celeste ara cohortes.
Ueste notat᷑ homo. uesꝑe mors hominis.
Hec ꝑstricta tibi rerũ uelamina pandunt.
His ea. s ueluti semiretecta uide
Ex his ñ alit̾ fit res tibi peruia. quanisi
E forib spectes interiora domu
Interiora sacri te xp̃e docente patebunt.
Cuius morte patent interiora poli.
Quas igit᷑ partes ꝑstringere nitor. easdem.
S icut habet series canonis apposui
Sic leuiꝰ disces. qd opus. q̃ uerba mmistri.
Quid reminiscant᷑ legis. a gant ue crucis.

Expanded text:
Hic locus, hic sacrifex, ea munera signa fuere; Hic locus, hic sacrifex, ea munera signa fuere; Signa recesserunt, significata manent. Exprimit Ecclesiam prior aedes, altera coelum, Antistes Christum, sanguis, amara crucis, Carbones, summam virtutum, Christe, tuarum, Thuribulum, carnem, thura cremata, preces. Summa tabella Patrem, coelestes ara cohortes, Veste notatur homo, vespere mors hominis. Haec perstricta tibi rerum velamina pandunt, His ea, sed veluti semiretecta, vides. 1142 Ex his non aliter fit res tibi pervia, quam si E foribus spectes interiora domus. Interiora sacri, te, Christe, docente, patebunt, Cujus morte patent interiora poli. Quas igitur partes perstringere nitor, easdem, Sicut habet series canonis, exposui. Sic levius disces quod opus, quae verba ministri: Quid reminiscantur, legis agantve crucis.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad sũmam rerũ curret stilus. ⁊ qͥb umbrã
Legis. opusq crucis expͥmat ara. canam.
Et semel ⁊ soli scõꝵ sc̃a patebant.
P ontifici. precib plebe uacante foris
Angulus is uelo distabat ab ede priori.
Aduentu suꝑum. colloquioꝙ sacer.
Idem thuribulo simul ⁊ tymiamatis ara.
Et testamenti federe clarus erat
Clarus ⁊ insigni tabula q̃ p̃minet arche.
¶uam suꝑ obnubit ꝓnus uterq cherub.
Summꝰ eͥo p̃sul semel accedebat in ãño:
Pro se. ꝓ ppło mystica donaferen.
Scilicet ulius hyrci uituliq cruorem:
Quos ples aaron immolat ante fore.
Carbonesq simul. quos desuꝑ ext̾iorem.
Sumendos aram pagina sacra docet
Hos in thuribulo ponit. tantũq sacerdos.
Thus cremat. ut fumus uber obumbret eũ.
Asꝑgit tabulam. post hec asꝑgit ⁊ aram.
Interiusq sacrum sanguine pacifico.
Hinc redit ad ppłm. uestes lauat. attam̃ idẽ.
Non nisi sub sero uespere mundus abit.

Expanded text:
Ad summam rerum curret stylus, et quibus umbram Ad summam rerum curret stylus, et quibus umbram Legis, opusque crucis exprimat ara, canam. Et semel, et soli sanctorum Sancta patebant Pontifici, precibus plebe vacante foris. Angulus is velo distabat ab aede priori, Adventu superum, colloquioque sacer. Idem thuribulo, simul et thymiamatis ara, Et testamenti foedere clarus erat. Clarus et insigni tabula, quae praeminet arcae, Quam super obnubilat pronus uterque cherub. Summus eo praesul semel accedebat in anno, Pro se, pro populo mystica dona ferens. Scilicet illius hirci vitulique cruorem, Quos proles Aaron immolat ante fores, Carbonesque simul, quos desuper exteriorem Sumendos aram pagina sacra docet, Hos in thuribulo ponit, tantumque sacerdos Thus cremat, ut fumus uber obumbret eum. Aspergit tabulam, post haec aspergit et aram Exterius sacram sanguine pacifico. Hinc redit ad populum, vestem lavat, attamen idem, Nonnisi sub sero vespere, mundus erat.
Abbreviated transcription (Latin):
Turtur ab his qui flent p̾mia sũma ꝓcul
In clibano coctos panes altarib offers.
Si robur mentis nulla flagella mouent.
Consꝑsos oleo si ius pietas moderetur
Inq reos infra quã liceat libeat
Non fermentatos simens tͥ purior assit.
Excoquat ⁊ carnis flura suꝑnus amor
Offers ⁊ similam. si quos diuiserat error.
Colligis. inq fidem iuingis. idemq facis.
Hos catecitans molis. in baptismate m̾gens
Unis. informans asꝑa ferre coquis.
Sic eadem moresq docent. xp̃mq figurant.
Sic geminos usus cetera legis habent.
Qd̾ uero misse suꝑest ita sacra recenset
Legis. ut exhibeat sub cruce sacra crucis.
Quippe recenset᷑ quieqͥd lex p̃co futur
Intra scoꝵ sancta iubebat agi.
Hoc aꝑtre labor. qr metro nominibq.
Ignaris metri. materiaq premor.
N on speciem nr̃is uersib esse sat est
Non tñ expectes ut singła uerba uł actus
Quosubet aggrediar nõtificare tibi:

Expanded text:
Turtur ab his qui flent, gaudia summa procul. Turtur ab his qui flent, gaudia summa procul. In clibano coctos panes altaribus offers, Si robur mentis nulla flagella movent: Conspersos oleo, si jus pietas moderetur, Inque reos infra, quam liceat, libeat. Non fermentatos, si mens tibi purior adit, Excoquat et carnis fluxa supernus amor. Offers et similam, si quos diviserat error, Colligis, inque fidem jungis, idemque facis. Hoc catechizans, mollis; in baptismate mergens, Unis informans aspera ferre, coquis. Sic eadem moresque docent, Christumque figurant, Sic geminos usus caetera legis habent. Quod vero missae superest, ita sacra recenset Legis, ut exhibeat sub cruce sacra crucis. Quippe recensentur quidquid lex praeco futuri, Intra sanctorum Sancta jubebat agi. Haec aperire labor, quia metro, nominibusque Ignaris metri, materiaque premor. Non speciem, nostris versibus esse sat est. Non tamen exspectes ut singula verba vel actus Quoslibet aggrediar clarificare tibi.
Abbreviated transcription (Latin):
Acclamat dominꝰ atq deus sabaoth.
His tͥb huic uni sacͥfex litat. angłs offert.
Ascribit clerus. plebs ueneratur idem.
Et quia ꝑcipiunt in sacro munere qͥddam.
Pro sacro dominũ munere glorificant.
Laudib his uenerant᷑ eũ. quib ethra resultant.
Quas duo de seraphin nocte dieq canunt.
Has ꝓ ꝑceptis quasi grates rite repensant.
Nequando frustra percipienda putent
Officio misse. quid ue minister agat.
Ex quib hoc totum qd̃ in ede pͥore iubet᷑.
Offerri. coram commemorare licet
Quicqͥd enĩ fit in ecclesia tantum modo ꝓsit.
Morib aut fidei uictima grata deo est
Offerimus uitulũ lingue. mactamꝰ ⁊ hyrcũ.
Soluimꝰ in cineres tħus. ouiumq uirum.
Nũ canimꝰ uel dũ legimus qd̾ praua refrenet.
Qd̃ ppłm. qd̾ nos ad meliora uocet
Tunc etiam uitultis tẽ sacrificatꝰ᷑ ⁊ hyrcus.
Cum fastum calcas. luxuriamq premis.
Agnus ab innocuis. ã simplicib q columba.

Expanded text:
Declamat Dominus atque Deus Sabaoth Declamat Dominus atque Deus Sabaoth His tribus, huic uni sacrifex litat, angelus offert. Ascribit clerus, plebs veneratur idem. Et quia percipiunt in sacro munere quidam, Pro sacro Dominum munere glorificant. Laudibus his venerantur eum, quibus aethra resultant, Quas duo de seraphim nocte dieque canunt. Has pro perceptis quasi grates rite rependunt, Nequando frustra percipienda petant.Officio missae, quidve minister agat: Ex quibus hoc totum, quod in aede priore jubetur Offerri, coram commemorare licet. 1141 Quidquid enim fit in Ecclesia, tantummodo prosit Moribus aut fidei, victima grata Deo est. Offerimus vitulos linguae, mactamus et hircos Solvimus in cineres thus, oviumque virum . Dum canimus, vel dum legimus, quod prava refrenet. Quod populum, quod nos ad meliora vocet: Tunc etiam vitulus, tunc sacrificatur et hircus, Cum fastum calcas, luxuriamque premis. Agnus ab innocuis, a simplicibusque columba,
Abbreviated transcription (Latin):
Quippe salus anime si uigilamus adest.
Dũ iubet orari. sursum cor habere suadet.
Orari siquidem sola superna iubet
Tũ tandem uocat ad requiẽ. monet ed̾e gͣtes.
Mentis enĩ requie gratificamur ei.
Nam grates agere est. dño nos reddere gratos.
Q d facit a uiciis mens. manꝰ. osq uacans.
Ut talis fiat quisquis sub iudice xp̃o
Sa crificat. sub quo iustus & ipse tremit.
Cũ suꝑum cantu quos aro constat adesse.
Quos astare sacris pagina multa docet.
Si uerbis hominis quẽ nectar ubiq suꝑnũ:
Fructasse liquet. uis adhibere fidem.
Temꝑe quo supplex assistit presbit̾ aris.
Mactatur patri filius ipse manene.
Ethra patent. celestis ad est chorꝰ. ima suꝑnis.
Iunguntur. fiunt auctor ⁊ auctus idem.
Concordant. grates indubitanter agit.
Antea quã sacret mystica dona canit
Credimus has laudes assũptas ex ysaya.
In quib innuitur trinus ⁊ unus apex.
Ter positũ sc̃s trinũ notat esse s unum.

Expanded text:
Quippe salus animae, si vigilemus, adest. Quippe salus animae, si vigilemus, adest. Dum jubet orari, sursum cor suadet habere, Orari siquidem sola superna jubet. Dum tandem vocat ad requiem, monet edere grates. Mentis enim requie gratificamur ei. Nam grates agere, est Domino nos reddere gratos, Quod facit a vitiis, mens, manus, osque vacans. Ut talis fiat quisquis sub judice Christo Sacrificat, sub quo justus et ipse tremit. Cum superum cantu, quos arae constat adesse, Quos astare sacris pagina multa docet. Si verbis hominis, quem nectar ubique supernum Eructasse liquet, vis adhibere fidem. Tempore quo supplex assistit presbyter aris, Mactaturque Patri Filius ipse manens: Aethra patent, coelestis adest chorus, ima supernis Junguntur; fiunt auctor  f. actor et Concordant, grates indubitanter agit. Antea quam sacret mystica dona, canit. Credimus has laudes assumptas ex Isaia, In quibus innuitur trinus et unus apex. Ter positum Sanctus, trinum notat esse; sed unum