comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
liberalior uita sic et pro sordido partum pro maledios
sauorũ dicta cum sua cõfrrmatõne referanius aut eciã
loci aliquonis exequncõnt adiuues: insi quom eludenda
apud execercirũ mihi fuerit inquit quod ame forũ non
migeris abfueris tã diu et cũ tam loncto mĩuallo ueneris
cum his qui in foro habuarũt de dignitate cõteudae. Pre¬
terca de cõtradiccõnibus interim totũ c̾uit ex ponir᷑ ut
cicero pro scamo arca postarem facit uelut in raciont̃ di¬
uerse partie imiratus. aut plurib preposicõmbus mĩtis.
ut pro uareno quom ner per agros et loca sola facerer cũ
põpulemo in lamiliã mãchariauã incidisse dixerũt. de¬
inde põpuleium ocaisum esse illico uarenũ uiuctũ ad¬
est itiq li erit meredibilis rei ordo et ip̃a exeposicont fidẽ
ꝑdicurꝰ mieri per partes dissoluit. quod cõtextu nocet.
Et pleruq̃ idem tuaius quedã cõtraditcionẽs ab natura

Expanded text:
liberalior vita. sic et pro sordido parcum, pro maledicoliberalior vita. sic et pro sordido parcum, pro maledico adversariorum dicta cum sua confirmation reteramus, aut etiam loci alicuius exsecutione adiuvemus, nisi cum eludenda erunt: apud exercitum mihi fueris, inquit; tot annis forum non attigeris, ab fueris tamdiu et, cum tam longo intervallo veneris, cum his, qui in foro habitarunt, de dignitate contendas Praeterea in contradictione interim totum crimen exponitur, ut Cicero pro Scauro circa Bostarem facit veluti orationem diversae partis imitatus, aut pluribus propositionibus iunctis, ut pro Vareno, cum iter per agros et loca sola faceret cum Pompuleno, in familiam Ancharianam incidisse dixerunt, deinde Pompulenum occisum esse, illico eo fieri si erit incredibilis rei ordo et ipsa expositione fidem perditurus. interim per partes dissolvitur, quod contextu nocet; et plerumque id est tutius. quaedam contradictiones natura
Abbreviated transcription (Latin):
roq inagie ip̃a rey disferẽcia por isse mãifesta illas uo¬
sorril est ciudere exempla rerũ uarie tractãda sur. si moce¬
bi. que si uitera erin fabulosa dicrie licebit si indubra
oimiã in si nasica post occisum gracchũ deffendar᷑ exẽplo
ahale a quo n. Aeluie est inperfectue A aelmã egm
affecturore fuisse a graccho legee modo laras esst popula¬
re ahalam magistiũ equitũ fuisse naficã prinatũ esse
dicat᷑ si defecerint omiã tum uidendũ erit. anobinere
possir. ne illud quidẽ recte factũ qd de exemplis idẽ etiã
de indicane obseruãdũ. quod ancẽ posiui refferre quo qͥdq
accuiaror modo dixerit. hue ꝑtinet. ut si est mi ꝰ efficatitꝰ
eloquũt᷑ ip̃a euus uba ponant᷑. si acri et uehanẽti fuerit
usus or̃one eandẽ rem nostus uerbis mitiorib perferamꝰ
Ut cicero de cornclio codicẽ actigit protinꝰ cũ quadã defen¬
sione it si pro luxnnoso dicendum sir. obiecta est paulo

Expanded text:
 magis ipsarum rerum differentia potest esse manifesta. illas s, facile est eludere. exempla rerum varie tractanda sunt, si nocebunt; quae si vetera erunt, fabulosa dicere licebit; si indubiaria sint per omnia, ut si Nasica post occisum Gracchum defendatur exemplo Ahalae, a quo Maelius est interfectus, Maelium regni adfectatorem fuisse, a Graccho leges modo latas esse populares, Ahalam magistrum equitum fuisse, Nasicam privatum esse dicatur. si defecerint omnia, videndum erit, an obtineri possit, ne illud quidem recte factum. quod de exemplis, idem etiam de iudicatis observandum. quod autem posui, referre, quo quidque accusator modo dixerit, huc pertinet, ut, si est minus efficaciter elocutus, ipsa eius verba ponantur; si acri et vehementi fuerit usus oratione, eandem rem nostris verbis mitioribus proferamus, ut Cicero de Cornelio, codicem attigit; et protinus cum quadam defensione, ut, si pro luxurioso dicendum sit, obiecta est paulo
Abbreviated transcription (Latin):
dixerat accusator epoto poculo concidisse. negat eodem
die mortuũ palam eciã contraria et suꝑnatut et stulta
reprehendere mllus est artis. Ideoqz nec racõne eoꝵ. nnt
exempla tradere neccesse est. id quoq obscurũ uocãt quod
secreto et sine teste aut arguiẽto dr̃. factũ sacis nat᷑a sua
infirinũ est sufficit cũm qd̾ adutisarius nõ probat. Itẽ si ad
causam nõ pertinet. est camẽ inreũ oraroris efficere. ut quid
aur cõtrariũ esse aut a cauia diuersu aut ieredibile aut
suꝑuaeuũ aut nostre pocius cause uidcat᷑ esse cõiuc̃tũ obi¬
icitur oppio quod de militũ abarus decraxerit aspeꝵ cramẽ
sed id conriariũ ostendit cicero. quia idẽ accusacores obiiece¬
rue oppio qd is uoluerit excercuũ largiedo cormpere testes
in corueliũ accusator lecco a tribinio codics pollicet᷑. Faci
hoc acero Iuꝑuacuũ quia ipse faceat᷑ petit accusacionẽ in

Expanded text:
dixerat accusator epoto poculo concidisse, negat eodem die mortuum. palam etiam contraria et supervacua et stulta reprehendere nullius est artis, ideoque nec rationes eorum nec exempla tradere necesse est. id quoque quod obscurum vocant, quod secreto et sine teste aut argumento dicitur factum, satis natura sua infirmum est; sufficit enim, quod adversarius non probat; item si ad causam non pertinet. est tamen interim oratoris efficere, ut quid aut contrarium esse aut a causa diversum aut incredibile aut supervacuum aut nostrae potius causae videatur esse coniunctum. obiicitur Oppio, quod de militum cibariis detraxerit; asperum crimen, sed id contrarium ostendit Cicero, quia iidem accusatores obiecerint Oppio, quod is voluerit exercitum largiendo corrumpere. testes in Cornelium accusator lecti a tribuno codicis pollicetur; facit hoc Cicero supervacuum, quia ipse fateatur. petit accusationem in
Abbreviated transcription (Latin):
aunũ alii ad tocius cause inclinacoem ex quib sunt
qui prexareut animiũ indiais. sunt qui cõfiriuẽt. Sed¬
aliqñ parciũ et proiide ut quorq cõueniũt subutiẽda.
Ideo ꝙ unor nrer duos diuersaꝵ sectaꝵ uelut duces ntõ
mediotr cõte̾none quesuũ singulis ne questiomibus
subutiendi essent loci ur theodoro placer/ an priꝰ do¬
cendus index quã mouẽdus ut precipit appollodorus.
tanquã perierit hec racio media et inhil quom ip̃is
canse utilirate sit deliberandii. Hec precipiũt qui ipsi
nõ dicuuit in foro. ut artes a securis otrosisq cõposire
ipsa pugne neccessitate turbent. 2

Expanded text:
rium, alii ad totius causae inclinationem. Ex quibus sunt rium, alii ad totius causae inclinationem. Ex quibus sunt qui praeparent animum iudicis, sunt qui coaliquando partium, et proinde, ut cuique conveniunt, subiicienda. ideoque miror inter duos diversarum sectarum velut duces non mediocri contentione quaesitum, singulisne quaestionibus subiiciendi essent loci, ut Theodoro placet, an prius docendus iudex quam movendus, ut praecipit Apollodorus, tanquam perierit haec ratio media, et nihil cum ipsius causae utilitate sit deliberandum. haec praecipiunt, qui ipsi non dicunt in foro, ut artes a securis otiosisque compositae ipsa pugnae necessitate turbentur.
Abbreviated transcription (Latin):
uocandu adueriam iccũ prolata erat et quarre si gemina¬
ra captacio est mbis cauere bis repetore oportuerit, que ra¬
cio et ultra ducit. Sed illa eciã. quã supra ostendi si plicẽ
ex affembus acq ex affirmacõne sola. probacoem recipit
refuracio qualis est illa scauri de qua supradixi : quin
nescio: an eciã srequẽtior: ubi quid uegatur uidendum
precipue utuq parti ubi sit rei sũma. Nã fere accidit
in cansis mulca dicant᷑. de pancis̃ iudicer᷑: in hĩs pro¬
bandi refurandiq racio est. sed aduiada inrib dicẽtis¬
oratoris sprritu implent᷑. Quare ex illi cõninẽs loci
de testibus de tabulie de argumẽtis alus qr sunilib
maguã ium aniiis iudicũ afferũt et hi proptũ quib
factũ quoq landamꝰ aut contia iustũ uel ĩustũ docemꝰ
mai ꝰaur iumꝰ asperine̾ aut mitius. Ex his autem alii
ad comparacõem singuloꝵ argrnẽtoꝵ faciũt alii ad plu¬

Expanded text:
evocandum adversarii ictum prolata erat, et quartae, si geminaevocandum adversarii ictum prolata erat, et quartae, si geminata captatio est, ut bis cavere, bis repetere oportuerit; quae ratio et ultra ducit. Sed illam etiam, quam supra ostendi, simplicem ex adfectibus atque ex adfirmatione sola probationem recipit refutatio, qualis est illa Scauri, de qua supra dixi; quin nescio an etiam frequentior, ubi quid negatur. videndum praecipue utrique parti, ubi sit rei summa. nam fere accidit, ut in causis multa dicantur, de paucis iudicetur. In his probandi refutandiqoratoris spiritu implentur. Quare et illi communes loci de testibus, de tabulis, de argumentis aliisque similibus magnam vim animis iudicum adferunt, et hi proprii, quibus factum quodque laudamus aut contra, iustum vel iniustum docemus, maius aut minus, asperius aut mitius. Ex iis autem alii ad comparationem singulorum argumentorum faciunt, alii ad plu
Abbreviated transcription (Latin):
no ẽm̃ eut quoi respondeanius. Est et illud mciũ magͣ¬
mimũ maguũ soliare et arca omĩa momẽta luctantie
suspetrã tm̃ fricit iudicii caniam et frequent̾ que starmm
dicca omc̃m dubitacõem substullissent dilara ipĩs prepa¬
tacionibus fidem perdunt. quia parionus ex alire credide¬
ri opue fuisse fiduciã Ignur orator ꝑst ferar semxq
ira ditat. tanquã de cania optime seutiat quod ficit oiã
in aceront preaipuũ est. Nã illa sũma cuia securitatis
est suilis tantaq moracõe auctorias: ui probacõnis
locum obtintat. dubitare nobie nõ audiẽtibue porio qui
sc̃iom quid pars aduersa: quid nostra habrat ualẽtissiumũ
facite indicabir. quib maxiie rebus uel occuriendũ sir
uel instundũ. Dido quidẽ in parce nulla iiiꝰ asteri iabo
us nã si agamus nostra cõfirmãda sunt tum primũ que
nostrie opponũt refutanda si respondemins pͥus incipuẽdũ
diacoꝵ manꝰ que sec̃de uocant᷑ fuĩt tercie si p̾ma ad

Expanded text:
n enim erit, cui respondeamus. est et illud vitium nimium sollicite et circa omnia momenta luctantis; suspectam enim facit iudici causam, et frequenter, quae statim dicta omnem dubitationem sustulissent, dilata ipsis praeparationibus fidem perdunt, quia patronus et aliis crediderit opus fuisse. fiduciam igitur orator prae se ferat semperque ita dicat, in Cicerone praecipuum est. nam illa summa cura securitatis est similis, tantaque in oratione auctoritas, ut probationis locum obtineat dubitare nobis non audentibus. porro , qui scierit, quid pars adversa, quid nostra habeat valentissimum, facile iudicabit, quibus maxime rebus vel occurrendum sit vel instandum. ordo quuens. Si agimus, nostra confirmanda sunt prius; tum ea quae nostris opponuntur refutanda. Si respondemus, saepius incipiendum diatorum manus, quae secundae vocantur, fiunt et tertiae, si prima ad
Abbreviated transcription (Latin):
tibi istud ree ipsa renũciauit. At quidã contradictione
non contenti totos eciã locos explicant scire se hoc dictõs¬
adueisonos et ia prosequntuior qued factũ i reicuste nĩñ¬

Expanded text:
tibi istud lex ipsa renuntiarit. At quidam contradictione tibi istud lex ipsa renuntiarit. At quidam contradictione non contenti totos etiam locos explicant: scire se hoc dicturadversarios et ita persecuturos. quod factum venuste n
Abbreviated transcription (Latin):
excogitauit. Ruisus aliud in stolis ꝑmntendũ semper.
in foro rarũ. nam loco a petitore primo cõtradicrõne uti qui
possumꝰ. ubi utra res a gitur. quom aduersanns ad huc
nihil dixene: Incidur tanit pleriq in hoc uiciũ᷑ uel cõsue¬
tudine declamaroria. nel eciã cupiditate dicendi dantq
neq tã stulre dictinos modo uene admonitos ab aduersario
agere gracias. quod adiuti suit iocant᷑. Fiequẽtissime ꝟo
id quod furmissimũ est: nũꝙͣ his responsirũ fuisse que pro¬
constiẽcia esset inpłius in procluẽno ciceront̃ hoc per sepe
diici tobi sic reuuciari me habere in aĩo cauiã hãc pre¬
sidio legis defeudere ita ne est ab amicis imprudẽ̾tes ui¬
delieet prodimur. et iste nestio quis de his quos amicos i¬
nobis arbitram᷑. qui nostra consilia. ad aduersariũ deferat
quiiuã hoc tibi renũcianit. quistã improbus fuit: quor
ego antẽ nariam. nemo ut opinor in culpa est minirũ

Expanded text:
excogitavit. rursus aliud in scholis permittendum semper, excogitavit. rursus aliud in scholis permittendum semper, in foro rarum. nam loco a petitore primo contradictione uti qui possumus, ubi vera res agitur, cum adversarius adhuc nihil dixerit? incidunt tamen plerique in hoc vitium vel consuetudine declamatoria vel etiam cupiditate dicendi, dantquneque tam stulte dicturos; modo, bene admonitos ab adversario et agere gratias, quod adiuti sint, iocantur; frequentissime vero, id quod firmissimum est, nunquam iis responsurum adverconscientia esset impulsus; ut pro Cluentio Cicero: nam hoc persaepe dixisti, tibi sic renuntiari, me habere in animo causam hanc praesidio legis defendere. itane est? ab amicis imprudentes videlicet prodimur? et est nescio quis de iis, quos amicos nobis arbitramur, qui nostra consilia ad adversarium deferat? quisnam hoc tibi renuntiavit? quis tam improbus fuit; cui ego autem narravi? nemo , ut opinor, in culpa est; nimirum
Abbreviated transcription (Latin):
sthent̃ querit᷑. Declamatoree uero in primis sũt admont̃¬
di nec contiadicrõnee eos ponãr. quib facillume respõderi
posstit. ne ue sibi stultũ aduersariũ fiigãt. Sacimꝰ antẽ
qd maxime uberce loci popularer q sturẽae nascuir. ma¬
reriã dicendi nobis quod uolum ꝰ duaẽtibus. ut nõ sit ille ĩ¬
urilie usus. nõ male respondit. male em̃ prior il le rogarai
faller hec nos in foro cõsuetudo ubi aduersano nõ ipsi nobis
respondebimꝰ auiunt accium inceriogatũ quor causas non
agreret. quom apud cum in tragoedus tanra ue ess op
tunt hant ⁊etdĩsse raciõem. quod illhie ea dicerent᷑ que
ipse ueller in foro dicturi aduersari esset que mũne uellet.
Ridiculũ est ergo in excercitacõnib que foro p̾parantur.
prins cogirare quid responderi. quã quid ex diuerso dici possit.
et bomie preceptor nõ minꝰ landare diiapulũ deber. si
quid pro diuersa ałs aduersa quã si quid pro sua ꝑte acruer

Expanded text:
inprimis sunt admonendi, ne contradictiones eas ponant, quibus facillime responderi possit, neu sibi stultum adversarium fingant. facimus autem quod maxime uberes loci popularesque sententiae nascuntur materiam dicendi nobis, quod volumus, ducentibus ut non sit ille inutilis versus: Non male respondit, male enim prior ille rogarat. Fallet haec nos in foro consuetudo, ubi adversario, non ipsi nobis respondebimus. aiunt Accium interrogatum, cur causas non ageret, cum apud eum in tragoediis tanta vis esset op hanc reddidisse rationem, quod illic ea dicerentur quae ipse vellet, in foro dicturi adversarii essent quae minime vellet. ridiculum est ergo in exercitationibus, quae foro praeparant, prius cogitare quid responderi quam quid ex diverso dici possit. et bonus praeceptor non minus laudare discipulum debet, si quid pro diversa quam si quid pro sua parte acriter
Abbreviated transcription (Latin):
¶UT In rormẽtis quoq qui est locus frequẽ¬
tissimus. quom pars altera qõnem uera fa¬
tendi neccestiratem uocet. Altera sepe eciam
icaniam falsa dicendi. quod aluis paciẽcia
facile mendaciũ faciat: alus inferiutas neccessarmꝰ
quid actinet de his piura: plenae sunt orõnes uereꝵ
ac nouoꝵ quedã tamẽ in hac ꝑte erũt propria quo¬
iusq luis. Nã suit de habenda q̃stione agetur plu¬
rimũ. intererit quis et quẽ postulet: aut offerat et
in quẽ et ex qua cansa sine iã habit̾a erit quis ei pro¬
fuerit. quis et quomodo sit torts an credibilia dixerit.
an inter se constãtia perseuerauerit in eo qd̾ ceperit
an aliquid dolore mutarit. Puima parit questioins
an procedence cinciatuq utrĩq tã in funta sunt
quã ipsa reꝵ uarietas . i¬

Expanded text:
ut in tormentis quoque, qui est locus frequetissimus, cum pars altera quaestionem vera fatendi necessitatem vocet, altera saepe etiam causam falsa dicendi, quod aliis patientia facile mendacium faciat, aliis infirmitas necessarium. quid attinet de his plura? plenae sunt orationes veterum ac novorum. quaedam tamen in hac parte erunt propria cuiusque litis. nam sive de habenda quaestione agetur, plurimum intererit, quis et quem postulet aut offerat et in quem et ex qua causa; sive iam erit habitat, quis ei praefuerit, quis et quomodo sit tortus, incredibilia dixerit an inter se constantia, perseveraverit in eo quod coeperat. an aliquid dolore mutarit, prima parte quaestionis an procedente cruciatu. Quae utrinque tam infinita sunt quam ipsa rerum varietas.
Abbreviated transcription (Latin):
institurebamꝰ orator a dicẽdi. magiseris dimissus
aur inde sno impetu fert᷑. aut maiora sibi auxi¬
lua ex ip̃is saprene perretialib petit: quom mal¬
tum sunꝰ ablan sentire cepimius nũs caclum
uondiq et undiq pontus. unũ modo in illa iniẽ¬
sa uastirate cernere indemui N. tullii qui tamit
ipse quõns tanta atq ira instructa naue. hoc
mare ingrestus contrahit uela. in hibetq remos
et de ipso demũ genere dicendi quo sit utrirus per¬
sectus oraror ratis habet dicere. At nostra tenreri¬
tas eciam mores ei conabit᷑ dare et astruabit ot¬
ticia ia nec antecedentẽ consequi possumꝰ. et lõ¬
gus eñdum est. u res feret et probabilis tamen
cupiditas honestorũ et tuaoris audacie ẽ tentare

Expanded text:
instituebamus, orator a dicendi magistris dimissus instituebamus, orator a dicendi magistris dimissus aut suo iam impetu fertur aut maiora sibi auxilia ex ipsis sapientiae penetralibus petit, quam in altum simus ablati sentire coepimus. nunc caelum undique et untdique pontus. unum modo in illa immensa vastitate cernere videmur M. Tullium, qui tamen ipse, quamvis tanta atque ita instruct nave hoc mare ingressus, contrahit vela inllibetque remos et de ipso demum genere dicendi, quo sit usurus perfectus orator, satis habet dicere. at nostra temeritas etiam mores ei conabitur dare et adsignabit officia. ita nec antecedentem consequi possumus, et longius eundum est, ut res feret. probabilis tamen cupiditas honestorum et velut tutioris audentiae est temptare
Abbreviated transcription (Latin):
ENT UN .EST AD PARTEM
operis destinati longe grauis simõs quie
equidẽ omis si tautũ opiione pmai
conapere potuissem. quãto int pre¬
miferens sentio. maturiꝰ cõtuluisse
unes meas: sedinicio pudor omntr̃di:
Qque promiserã tenuit. Mox quãꝙͣ
ꝑ iungulas prope partes labor cresceret. ne ꝑderẽ que
iam estecta eiant ꝑ omẽe difficultares ãĩo ie sub¬
stencaut. Quare nĩc quoq licet maior quã tunt
moles premat: tamẽ prospiciẽti furẽ inrhi cõsti¬
turũ est. uel deficere pocius ꝙ desperare. fefellit
aucẽ qd̾ miciũ a parius ceperamꝰ mox uelut ama
soliarãn prouecti lo̾gius. dũ tamẽ nota illa. et ple¬
risb parciũ striptoribus tractata precipimꝰ nec
ad huc a lictore prouil indebami᷑. Et multos uelut
nidem se uentis credere ansos habebamꝰ. iã cũ elo¬
quẽdi racionẽ nouissue repertã pancissinuis ꝙ
tentarã ingressi sumꝰ rarus qui iã procul a portu
recestisset reperiebatur. Postꝙͣ uero nobis ille quẽ

Expanded text:
entum est ad partem operis destinati longe gravissimam. cuius equidem onus si tantum opinione prima concipere potuissem, quanto me premi ferens sentio, maturius consulmssem vires meas. sed initio pudor omittendi, quae promiseram, tenuit; mox, quanquam per singulas prope partes labor cresceret, ne perderem, quae iam effecta erant, per omnes difficultates animo me sustentavi. quare nunc quoque, licet maior quam unquam moles prernat, tamen prospicienti finem mihi constitutum est vel deficere potius quam desperare. fefellit autem quod initium a parvis ceperamus. mox velut aura sollicitante provecti longius, dum tamen nota illa et plerisque artium scriptoribus tractata praecipimus, nec adhuc a litore procul videbamur et multos circa velut iisdem se ventis credere ausos habebamus. iam cum eloquendi rationem novissime repertam paucissimisque temptatam ingrcssi sumius, rarts, qui tam procul a portu recessisset, reperiebatur. postquam vero nobis ille, quem
Abbreviated transcription (Latin):
alia lemus. alia cõcitacius. alia iublim .ꝰ. alia pugna¬
cius. alia gratius. alia graciliꝰ esse dicẽda graiub
sublimib. oruatis lõgas magis syllabas cõuenire. ita
ut leuia spaciũ sublunia et ornata claritarẽ quoq uo-¬
cabilia potest. quã his cõtraria magis landare breub
argumẽta particõe locos. sed quid quod est sermoni ma¬
gis simile. naq cõponemꝰ prohemiũ. uarie arq ut
senius eius postulabit. Neq eñs accesser̃ celso qui
unã quadã huic parti formã dedir et optimã cõposici¬
one esse prohenii: ut apud asianũ dixi. si cesas ex
om̃ib mortalib qui sint ac tuerint posset hunic cause
disceptator legi nõ quisꝙͣͣ rẽporis optãdus nobie tuit.
nõquia nege hoc. aut uene esse composit sed quia
iegẽ hant esse cõponẽdi in omib p̾ncipius recusem.
Nam iudicis aĩmꝰ narie preporatur. tũ misera¬

Expanded text:
alia lenius, alia concitatius, alia sublimius, alia pugnaalia lenius, alia concitatius, alia sublimius, alia pugnacius, alia ornatius, alia gracilius esse dicenda; gravibus, sublimibus, ornatis longas magis syllabas convenire? ita ut lenia spatium, sublimia et ornata claritatem quoque vocalium poscant; his contraria magis gaudere brevibus, argumenta, partitiones, iocos et quidquid est sermoni magis simile. itaque componemus prooemium varie atque ut sensus eius postulabit. neque enim accesserim Celso, qui unam quandam huic parti formam dedit, et optimam compositionem esse prooemii, ut est apud Asinium, dixit, Si , Caesar, ex omnibus mortalibus, qui sunt ac fuerunt, posset huic causae disceptator legi, non quisquam te potius optandus nobis fuit. non quia negem hoc bene esse compositum, sed quia legem hanc esse componendi ut omnibus principiis recusem. nam iudicis animus varie praeparatur: tum misera
Abbreviated transcription (Latin):
hiodos aptas prohemiuis maioꝵ caniaꝵ quib solur ndĩ
cõmendacõne miseracõne res eget. irem cõibus locis et
in omiamplisicacõne. sed possit. tum austera. si accuses.
cum fusa. si laudes multũ et in epilogis pollet totum.
aut adhibendũ est. quod fit ampliꝰ cõposicõnis genꝰ quom
iudex nõ solũ rem tenet. sed eciã captus ẽ orõne et se
credit actori et uoluptate iã ducitur. Historia nõ tã fun¬
toe mios quã obicẽ quãdã cõtextãq desiderat. Nãq oĩa
eius mẽbra cõnexa suit. et quoniã lubrica est ac fluit ut
honnẽs qui manib m̃nicẽ ad prehensis gradũ birmant
cõtinent et cõtinent᷑. Demõstraciuũ genꝰ om̃e fusiores
habet liberioresqz mĩos. iudiciale et cõcionale: ut man̾a
uariũ est. sic eciã ip̃a collocacõne uerboꝵ. ubi iã nobis pars
ex duob quas modo fecimꝰ. secũda tractãda est. nã dubitãt

Expanded text:
iodos apta prooemiis maiorum causarum, ubi sollicitudine, iodos apta prooemiis maiorum causarum, ubi sollicitudine, commendatione, miseratione res eget, item communibus locis et ut omni amplificatione; sed poscitur tum austera, si accuses, tum fusa, si laudes. multum et ut epilogis pollet. totum autem hoc adhibendum est, quod sit amplius compositionis genus, cum iudex non solum rem tenet, sed etiam captus est oratione et se credit actori et voluptate iam ducitur. historia non tam finitos numeros quam orbem quendam contextumque desiderat. namque omnia eius membra connexa sunt et, quoniam lubrica est, hac atque illac fluit, ut homines, qui manibus invicem apprehensis gradum firmant, continent et continentur. demonstrativum genus omne fusiores habet liberioresque numeros; iudiciale et contionale, ut materia varium est, sic etiam ipsa collocatione verborum. ubi iam nobis pars ex duabus, quas modo fecimus, secunda tractanda est. nam quis dubitat
Abbreviated transcription (Latin):
pretonis. reliqua habet pethiodos mẽbra mĩme duo.
cõmedius mi̾ꝰ indet᷑ quatuor. sed reapit frequenter
et plura modus ei a cicerone. aut quanor senarus
uersibus aut ipius spiritus modo terminatꝰ pstare
debet ur sensũ cõcludat. sir aperta ut incelligi postir
nõ ĩnodica. ut mẽoria cõtineri mẽbrũ longiꝰiusto.
tardũ breuiꝰ stabile est. Ubicũq acriter erit et instã¬
ter pugnaciter dicendũ. mẽbratim cesimq dicenus
Nam hoc in oiõue nlurimuã ualet. adeoq reb accrmoda¬
ta composino. aut asperis asperas eciã muĩos. adhiberi
oporteat. et cũ dicẽteq acq audiẽte in horreicere mẽbra¬
tun plerũq nariaumꝰ aat ipos p erhiodos maioribus
interuallis et uelur laziorib nodis resoluemꝰ exceptis
q nõ docendi grã. sed ornãdi nariãt᷑. ut in uerrẽ proser¬
pine raptus. hic eĩm lems et sluẽs cõtextus docet. per

Expanded text:
praetoris, reliqua. habet periodus membra minimum duo. praetoris, reliqua. habet periodus membra minimum duo. medius numerus videntur quattuor, sed recipit frequenter et plura. modus eius a Cicerone aut quattuor senariis versibus aut ipsius spiritus modo terminatur. praestare debet ut sensum concludat; sit aperta, ut intelligi possit, non immodica, ut memoria contineri. membrum longius iusto tardum; brevius instabile est. ubicunque acriter erit, instanter, pugnaciter dicendum,membratim caesimque dicemus, nam hoc ut oratione plurimum valet; adeoque rebus accommodanda compositio, ut asperis asperos etiam numeros adhiberi oporteat et cum dicente aeque audientem inhorrescere. membratim plerumque narrabimus, aut ipsas periodos maioribus intervallis et velut laxioribus nodis resolvemus, exceptis quae non docendi gratia, sed ornandi narrantur, ut ut Verrem Proserpinae raptus. haec enim
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃raus mrent illud prorsut oratorie istire serbi quoa
tale est cim quo citeio unit᷑ domꝰ tibi deerat. ar habe¬
bas pecuma iuꝑabat. ar egebas fum̃ autẽ eciã sigulis
uerbis maisa u diximꝰ. testes dare uolumꝰ mahũ e
to corpore abruptus. et ꝑ se nihil esticiõs. Ideo callidos
honñes ꝑfectũ essẽ ac remotũ a ceteris uim non habet
ui ꝓ se manus et pes. et caput. o rem excogiratã quãdo
eigo mapit corpus essẽ : mom uenuit᷑ extrema cõclusio
qͣuẽ quasi nostrũ fefellit. id uos ita esse factiros quã
titero brenissinãi purat. Itaq fere incita et ĩ mẽbra
mixta sunt et cõclusionẽ utiq desiderãt. periodo pluri
ma nomĩa dat. acero ambitũ circuitũ comprehẽsiões.
cõtumatõem cucũstripciõẽm. genera ei duo fant. al¬
terũ simplex quom sensus unus longiore ambitu or¬
cũducit᷑. aliciũ quod constat nrẽbris incisis qd płres
sensus habent aderar ianitor carceris et carinfey

Expanded text:
i ars inerit. illud prorsus oratoris, scire ubi quoque tale est enim quo Cicero utitur, «domus tibi deerat? at habebas. pecunia superabat? at egebas». fit autem etiam singulis uerbis incisum, «diximus, testes dare uolumus». incisto corpore abruptus et per se nihil efficiens, «o callidos homines»; perfectum est, sed remotum a ceteris uim non habet, ut per se manus et pes et caput: «o rem excogitatam». quando ergo incipit corpus esse? cum uenit extrema conclusio, «quem quaeso nostrum fefellit id uos ita esse facturos?» quam Cicero breuissimam putat. itaque fere incisa et membra multa sunt et conclusioma nomina dat Cicero, ambitum, circuitum, comprehiensiones, continuationem, circumscriptionem. genera eius duo sunt, alterum simplex, cum sensus unus longiore ambitu circumducitur, alterum, quod constat membris et incisis, quae plures sensus habent: aderat ianitor carceris, carnifex
Abbreviated transcription (Latin):
cr sora duretsa natina ad dissimilẽ cẽponedi ꝯmnor
raiont depideiat. an sumilibo tioero uiue este mamnt
meconrdis pro iulone. pro cluc̃tio. pio ligauo nauaco
prrer caidioret aq ur fit dixerum mrodestioret desiderat
prssa estrñt iurerĩ infutu. seo docire et infigere añmie
ies senoꝑ cupir. quid iniune fesemãtto opeu

Expanded text:
a dissimilem componendi quoque rationem desiderant. An similibus Cicero usus est numeris ut exordio pro Milone, pro Cluentio, pro Ligario? narratio fere tardiores atque, ut sic dixerim, modestiores desiderat pressa est, ita interim insurgit; sed docere et infigere animis res semper cupit, quod minime festinantium opu
Abbreviated transcription (Latin):
s maroner pair surabit bieiub temporib tamẽ laue¬
plim aliria aspera cõtia ĩabis maxĩe cõtiratus nõ solũ
quod sunt .e. duob modo syllabis eoq frequẽtior est qua¬
si pulsum habenrq res leuiran cõtiaria est. sedeciã quod
om̃ib pedibus insinrgñt. et abreuib in lõgas intũtur
et crescũe ideoq meliores choreis. qui ab lõgis in breues
cadur. suuissa qualia in epilogis fir lemias et ipãs et
mmnꝰ exclamãtis exigiũ uuli esse celtus aliqua et iupe¬
riorẽ composicoem. quã et quidẽ si scirẽ docerem. Sed fit
semeł suẽ sic fere cõponẽdũ quo modo pronuĩciadũ eut. ar
eñ in prophetis plerũq hũmis nisi quom ĩ accusatõne.
concuõdus est index. aut aliqua indignacõne cõplen
dus in narracõne pleui atq expressi. in argumẽtis
nitani atq ip̃o eciõ motu celeres sumꝰ. ut in locis ac
destripcionib. tusi ac fluẽtes in epilogis plerũq dei¬

Expanded text:
 syllabis brevibus, temporibus tamen satis pleni. aspera contra iambis maxime concitantur, non solum quod sunt e duabus modo syllabis eoque frequentiorem quasi pulsum habent, quae res lenitati contraria est, sed etiam quod omnibus pedibus insurgunt et e brevibus ut longas nituntur et crescunt, ideoque meliores choreis, qui ab longis ut breves cadunt. summissa , qualia ut epilogis sunt, lentas et ipsa, sed minus exclamantes exigunt. vult esse Celsus aliquam et superiorem compositionem, quam equidem si scirem, non docerem; sed sit semel finiam, sic fere componendum quomodo pronuntiandum erit. An non ut prooemiis plerumque summissi, nisi cum ut accusatione concitandus est iudex dus ut narratione pleni atque expressi, ut argumentis citati atque ipso etiam motu celeres sumus, ut locis ac descriptionibus fusi ac fluentes, ut epilogis plerumque dei
Abbreviated transcription (Latin):
ent tã disticile. qd̾ nõ cõmode iieri possit. nisi qued ĩ
euitandis einsmodi uerbis nõ decorẽ composicõis que¬
rimꝰ sed facilitatẽ. Non tamẽ mirabor latinos magio
indulfiste cõposiciomi quã articos ꝙͣuis in uerbis habeãt
uenitatis et grẽ. noe intiũ dixerim si cicero a demosthent
paulũ in hac ꝑte desciunt. Sed qua siit differẽtiã nũ
greciq sermonis explicauit sũmꝰ liber composicio.
nã tins̃ imponere egresso destinatũ modũ uolunum
festino debet esse honesta. iocũda uaria. eins tros ꝓtes
ordo cõĩtio. nũꝰ. tacio in adiectione. decratrione.

Expanded text:
non commode inseri possit, nisi quod ut evitandis eiusmodi verbis non decorem compositionis quaerimus, sed facilitatem. non tamen mirabor Latinos magis indulsisse compositioni quam Atticos, cum minus ut verbis habeant severitatis et gratiae; nec vitium duxerim, si Cicero a Demosthene paulum ut hac parte descivit. Sed quae sit differentia nostri Graecique sermonis, explicabit summus liber. compositio nam finem imponere egresso destinatum modum volumini festino debet esse honesta, iucunda, varia. eius tres partes: ordo, coniunctio, numerus. ratio ut adiectione, detractione,
Abbreviated transcription (Latin):
ergo retrigerer si calor et impetꝰ percat incioꝵ qz cursum
quasi uero fecerint in cõposicõne deprehensi. sicut
poemia nemo dubitauerit perituro quodã micio fuiũ
et auriũ mẽura et similiter decurrẽtiũ spacioꝵ ob¬
semacõne esse generatũ mox in eo repertos pedes sans
ititur in hoc nos cõponet multa stribendi exirritacio.
ut ex tempore eciã similia fudamꝰ. Neq uero tã sint
intuẽdi pedes ꝙͣ uniuersa cõprehensio ut uersũ Iaciẽtes
totũ illũ decrirsum nõ sex uel quĩq ꝑtes ex qͥb cõstat
uersus asꝑicĩt. ance cũm cariux orcũ est quã obserua
ciõ caruus. Ideoq illud saumi uatesq canebãt. ergo
que in poemate locũ habet uersificacõ eũ in oraciõt
composicio optr̃e aurẽ de illa indicãt aures que plena
sentiuit. et parũ expleta deiderãt et fragosis ostendũt᷑
lenib mulcent᷑ et cõtoruis excitãt᷑ et stabilia probat:

Expanded text:
ergo refrigeretur sic calor et impetus pereat, ut equorum cursum ergo refrigeretur sic calor et impetus pereat, ut equorum cursum quasi vero numeri non sint ut compositione deprehensi, sicut poema nemo dubitaverit impetu quodam initio fusum et aurium mensura et similiter decurrentium spatiorum observatione esse generatum, mox ut eo repertos pedes. satis igitur ut hoc nos componet multa scribendi exercitatio, ut ex tempore etiam similia fundamus. neque vero tam sint intuendi pedes quam universa comprehensio, ut versum facientes totum illum decursum non sex vel quinque partes, ex quibus constat versus, aspiciunt. antio carminis, ideoque illud Fauni vatesque canebant. ergo quem ut poemate locum habet versificatio, eum ut oratione compositio. optime autem de illa iudicant aures, quae plena sentiunt et parum expleta desiderant et fragosis offenduntur et levibus mulcentur et contortis excitantur et stabilia probant,
Abbreviated transcription (Latin):
tacit iuide uliiue sullabe pio una solẽt melior tiet pre¬
cedente spondeo. uel bachio: ut slide mutes. leue mocã¬
cie presidiũ est . nõ me capit ut a magnis uiris disten¬
ciam pean. qui est et trib brenib et longa. nõ est et ip̃a
una plus breui anapestos taciliras et agilitas qͥcquid
ira placuentis nõ iudeo. insi quod illũ ferie probauerĩt
quib loquẽdi magis ꝙͣ orandi studiu fuit. Nã et ante
sit ꝑ se quoq ei cõtrarius p̾napus merito landat᷑: nã
et pruã stabilẽ. et tres celeres hẽ. tame hec quoq
meliores alios puto: totus uero hic locus non ideo
tractat᷑ a nobie ut oracio que ferie debet ac fluere de meti¬
endis pedibus ac ꝑpendendis sallabis cõseneicat. nã id
quom miieri tũ in muniuis occupati est: neq cum qui se
totũ in hac cura cõsũpserit pociorib uacabit. se quidem
reluto reꝑ pondere ac intore cõcẽpto tesserulat ut air
lucilius seruet. et uermiculate in se lexis cõmutet nõ

Expanded text:
ent. melior fiet praecedente spondeo vel bacchio, ut si idem mutes leave innocentiae praesidium est. non me capit ut a magnis viris dissentiam paean, qui est ex tribus brevibus et longa. nam est et ipse una plus brevi anapaestos facilitas et agilitas. quid ita placuerit is, non video, nisi quod illum fere probaverunt, quibus loquendi magis quam orandi studium fuit. nam et ante sit per se quoque. ei contrarius principiis merito laudatur, nam et primam stabilem et tres celeres habet. tamen hoc quoque meliores alios puto. totus vero hic locus non ideo tractatur a nobis, ut oratio, quae ferri debet ac fluere, dimetiendis pedibus ac perpendendis syllabis consenescat; nam id cum miseri, tum ut minimis occupati est, neque enim, qui se totum ut hac cura consumpserit, potioribus vacabit, si quidem relicto rerum pondere ac nitore contempto tesserulas, ut ait Lucilius, struet et vermiculate inter se lexis committet. nonne
Abbreviated transcription (Latin):
ine. sed intei piuintis quibdã et trib quasi mutut su
plinũ auctoritatis. Nec ego quom precedẽtis pedee po¬
Iue megr dedi. ne alirs essent. sed quid fere a caderet
ꝯuidẽ uit presencia inderet᷑ optimũ ostendi  quidem
optue est sibi m̃ctus anapestos. int qui su pẽtaueti¬

Expanded text:
 sed interpunctis quibusdam et tribus quasi initiis fit plenum auctoritatis. nec ego, cum praecedentes pedes posui, legem dedi ne alii essent, sed quid fere accideret et quid ut praesentia videretur optimum, ostendi. non quidem optime est sibi iunctus anapaestos
Abbreviated transcription (Latin):
quid hic põt ne possumꝰ sed uerius erit clanders choreũ
procedentes pondere. hic pocins est mu̾ꝰ nos possemus.
et romanꝰ sum clandet et dichoreus idest idẽ pes sibi
ip̃e iuget᷑ quo asiam sunt usi plurimũ quoiis exẽplũ
cicero pouit patrie dictũ sapieus temeritas filii cõpeo¬
bauit. ut accipiet ance se choreus. et pirricheũ omnis
prope cinee uirturẽ. gloria dignitate iuꝑabãt. cu¬
det et dactilus nisi eñ obseruacio ultime creticũ facit:
re habebir ante se bene crericũ et iãbũ spondeũ. male
peine choicum cludit amphibrachiusq G. ligariũin

Expanded text:
uod hic potest, nos possemus. sed versus erit claudere choreum praecedente spondeo, nam hic potius est numerus, nos possemus et Romanus sum. claudet et dichoreus, id est idem pes sibi ipse iungetur, quo Asiani sunt usi plurimum; cuius exemplum Cicero ponit, patris dictum sapiens temeritas filii comprobauit. accipiet ante se choreus et pyrrhichium: omnes prope cives virtute, gloria, dignitate superabat. cludet et dactylus, nisi eum observatio ultimae creticum facit: nte se bene creticum et iambum, spondeum male, peius choreum. cludit amphibrachys: Q. Ligarium ut
Abbreviated transcription (Latin):
Num psł̾ptũ eius rer ullũ est. occasionib urendũ
et quom re p̾senti deliberãdũ eciã uero spacia ip̃a que
in hac quide parte plurimũ nalent quod postnt insi
amiũ habere iudiciũ quor alia panciorib uerbis sa¬
tis pleua uel niiũ alia plurib brema et abscisa
sunt. quor in arcũduitionib eciã quom sensus fim¬
tus est. aliquid tamẽ loa uocare indeat᷑. Neminẽ

Expanded text:
ibus utendum et cum re praesenti deliberandum est. iam vero spatia ipsa, quae ut hac quidem parte plurimum valent, quod possunt nisi aurium habere iudicium? cur alia paucioribus verbis satis plena vel nimium, alia pluribus brevia et abscisa sunt? cur ut circumductionibus, etiam cum sensus finitus est, aliquid tamen loci vacare videatur? ne
Abbreviated transcription (Latin):
syllaba dnab ne dactilus quidẽ spondeo bene preponit᷑.
quia sine uersus dãnamꝰ in sine orõis bachins. et clau¬
dir et sibi iũgitui uenenũ tuuere uel choreũ et spõdeũ¬

Expanded text:
syllaba, duabus, una. Ne dactylus quidem spondeo bene praeponitur, syllaba, duabus, una. Ne dactylus quidem spondeo bene praeponitur, quia finem versus damnamus ut fine orationis. bacchius et claudit et sibi iungitur: uenenum t
Abbreviated transcription (Latin):
archipirate mollius sit tribachi precedat tacilitates.
temeritates est em̃ quod ab ip̃a diuitione uerborum
Larens tempus ut in pẽtametu medio spondeo qui insi
alterus ii uerbi. fine alt̾i̾us micio cõstat uersũ nõ esfi¬
cit. potest eciã si minꝰ bene preponi anapestos nuiliere
nõ solũ nobili. uerũ eciã nota quom anapestus et cretieꝰ
iamb quoq qui est itroq similis mnĩõr p̾cedet. ita trge
longas breuis. Sed spõdeus iãbo recce proponit᷑ usdem
Tarmie frui quom sponideue et bachiue sic er̃m tret ultꝰ
dochinus in anuis fui ex his que supra probaui apparet
moloson quoq clansule cõuene dũ habeat ex quotũq
pede aure se brenẽ. illud stimꝰ ubicũq suiit esse pro nob
taui. nisi potiꝰ hos esse uolumꝰ dactilũ et bachiũ duos
spondei nõ fere iugi patint᷑ que in uersu quoq nob̃ clan¬
sula est. ne quom id fieri potest ex tribz quasi mẽbris cu¬
ride perfugus nostris copias cõparatis contia nos una

Expanded text:
archipiratae , mollius, si tribrachys praecedat, facilitates, temeritates. est enim quoddam ipsa divisione verborum latens tempus, ut ut pentametri medio spondeo, qui nisi alterius verbi fine, alterius initio constat, versum non efficit. potest , etiamsi minus bene, praeponi anapaestos: muliere non solum nobili, verum etiam nota. cum anapaestus et creticus, iambus quoque, qui est utroque syllaba minor praecedet enim tres longas brevis, sed et spondeus iambo ut armis fui. cum spondeus, et bacchius, sic enim fiet ultimus dochmius: In armis fui. ex iis quae supra probavi apparet molosson quoque clausulae convenire, dum habeat ex quocunque pede ante se brevem: illud scimus ubicunque sunt, esse pro nobis. tavi; nisi potius hoc esse volumus dactylum et bacchium. Duo spondei non fere se iungi patiuntur, quae ut versu quoque notabilis clausula est, nisi cum id fieri potest ex tribus quasi membris: cur de perfugis nostris copias comparat is contra nos? una
Abbreviated transcription (Latin):
uacare. Ideoq nteũ quedã quasi soluẽda de ĩdustria
funt quedã illa maxinu laboris ne laborata uideãt᷑.
ses neq longiorib quã oportet coneperabatis. cõposi¬
ciomi seruuiamꝰ neq eius rei gracia fecerimꝰ propter

Expanded text:
vacare. ideoque interim quaedam quasi solvenda de industria vacare. ideoque interim quaedam quasi solvenda de industria sunt; et quidem illa maximi laboris, ne laborata videantur. sed neque longioribus, quam oportet, hyperbatis compositioni serviamus ne, quae eius rei
Abbreviated transcription (Latin):
ta nuhi licuit pelops. at ille comicus eque senatins
que nochanũ uocãt plurib choreis qui trocher abalus
diũt pyricheisq decurut. sed quãtũ accipit celeritutis.
tantũ grauitans aunttit. Quid igitur faciã nõ eam
ne nñt quidẽ aspere uero. et malẽ dicũt. dixit eciam
in carũt iãbis ciassant᷑. quis hoc potest iudere. quis
potest pati ist impuditus et uerax. et aleo in uniiei¬
sum autẽ s. tuc ueccesse: diã pociꝰ arq aspetã cõposin¬
ont̃ malũ esse ꝙ̃ effeminatã et enerut qualis apud
multos et quõttidit magie lasciuistimis sun tonorũ
modis saltitantes. Ac ne tãbona quidẽ ulla erit. Dt
debeat esse cõtuima. et ideo eosdẽ semꝑ pedes ire. nã et
uersificandi genus ẽ unã legẽ omib sermoib dare a
id quom maĩfeste affectatõire quoi rei maxime caliẽda
q om̃ĩs qui est in hac cura deprehensus. nec pot ei ciede
ant propter eum olere et iasci index quoi putat hos

Expanded text:
a mi liquit Pelops. At ille comicus aeque senarius, quem trochaicum vocant, pluribus trochaeis, qui trochaei ab aliis dicuntur, pyrrhichiisque decurrit; sed quantum accipit celeritatis, tantum gravitatis amittit: quid igitur faciam? non eam ne nunc quidem Aspera vero et maledica, ut dixi, etiam ut carmine iambis grassantur: quis hoc potest videre, quis potest pati, nisi impudicus et vorax et aleo? In universum autem, si sit necesse, duram potius atque asperam compositionem malim esse quam effeminatam et enervem, qualis apud multos et cotidie magis lascivissimis syntonorum modis saltat. ac ne tam bona quidem ulla erit, ut debeat esse continua et ut eosdem semper pedes ire. nam et versificandi genus est unam legem omnibus sermonibus dare; et id cum manifestae adfectationis est cuius rei maxime cavenda ue omnes, qui est ut hac cura deprehensus. nec potest ei credere aut propter eum dolere et irasci iudex, cui putat hoc
Abbreviated transcription (Latin):
precipites uel obscinre. Mam ea nũt uirtus est. et płchre
fuerit cum maceria tultu et clamore traniactũ.
Illi uero quib propositũ quidẽ meliꝰ sedcura ĩ proxiõ
est. et uelut in narãcia uidebur excusatũ esse iusticũ

Expanded text:
praecipites vel obscurae nam ea nunc virtus est, et pulchre praecipites vel obscurae nam ea nunc virtus est, et pulchre fuerit cum materia tumultu et clamore transactum. illi vero, quibus propositum quidem melius, sed cura ex proximo est, haec velut innatantia videbu
Abbreviated transcription (Latin):
de schola controncisia nõ ita sane difficillima aut no¬
ua proponã in exemplũ. qui reo prodicionis parri non
affucrit exheree sir prodicõnis dãnatus cũ aduocato in¬
exulet reo prodicõius patu diiertus filiꝰ affunit rustitꝰ
nõ affint dãnatus abnt cum aduoçaro in exiliũ iustitꝰ
quom fornit̾er fecisset premi nonue impetrauit restituci¬
onẽ parus et fratris. pater reuerus iurestatꝰ decestit.
perit iusticus partẽ bonoꝵ. orator totã sibi uindicat.
hic illi eloquẽtes quibusq nos arca litrs raras solitiores
ridiculi uidenur. Inuadent personas fauorabiles accio
prorustico contra disertũ pro uno forte contra ĩbellem.
pro restieutore contra ingratũ pro eo qd̾ parte cõterirꝰ
nit contra cum qui fratũ nrhil dare ex parerius uelit
que omĩa sunt in materia et multũ inuant uictoriã
tamẽ non erahũt in hac q̃rent᷑ seurecie si ficri poterit

Expanded text:
de schola controversiam, non ita sane difficillimam aut node schola controversiam, non ita sane difficillimam aut novam, proponam ex exemplum. qui reo proditionis patri non adfuerit, exheres sit. proditionis damnatus cum advocato exulet. reo proditionis patri disertus filius adfuit, rusticus non adfuit: damnatus abiit cum advocato ex exilium. rusticus cum fortiter fecisset, praemii nomine impetravit restitutionem patris et fratris. pater reversus intestatus decessit: petit rusticus partem bonorum, orator totum vindicat sibi. hic illi eloquentes quibusque nos circa lites raras sollicitiores ridiculi videmur, invadent personas favorabiles. actio pro rustico contra disertum, pro viro forti contra imbellem, pro restitutore contra ingratum, pro eo, qui parte contentus sit, contra eum, qui fratri nihil dare ex paternis velit. quae omnia sunt ex materia et multum iuvant, victoria tamen non trahunt. In hac quaerentur sententiae, si fieri poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
sore cõcessum sit. sed in plirrinus cõtrouersus ne ĩueire
quidẽ potest ur in illa qui tres liberos habebat. oratorẽ
philosophum mediai testaniet̃o quatuor partẽ fecit. et
singulas singulis de dit unã eius esse uoluit que esse
ualissimꝰ cuntati cõtendũt. quis p̃mꝰ dicat mocitũ est.
proposino tamẽ cerra ab eo eñ quouis persona utenu
mopiendũ erit. et hec quidẽ de diuidendo in uniuersum
preapi possũt. aut quomodo inueniemꝰ eciã illas occul¬
nores que questionts stilicet quomodo sentẽticis uerba
figuras colores ingenis cura excercitacõne nõ tamẽ fere
umꝙͣ. insi imprudentẽ fugerĩt si ut dixi naturã sequi
ducẽ uelit. Sed pleriq eloquẽtie famã affectantes cõ¬
tenti sunt locis speciosis modo uel inhil ad probationem
conferemib. alii nhil uitare aque in occulis ĩcurrũt.
Exquirendũ putant quod quo facilius appareat unam

Expanded text:
sore concessum sit. sed ex plurimis controversiis ne inveniri sore concessum sit. sed ex plurimis controversiis ne inveniri quidem potest: ut ex illa, Qui tres liberos habebat, oratorem, philosophum, medicum, testamento quattuor partes fecit et singulas singulis dedit, unam eius esse voluit, qui esset utilissimus civitati. contendunt ; quis primus dicat, incertum est, propositio piendum erit. Et haec quidem de dividendo ex universum praecipi possunt. at quomodo inveniemus eniam illas occultiores quaestiones? scilicet, quomodo sententias, verba, figuras, colores: ingenio, cura, exercitatione. non tamen fere unquam nisi imprudentem fugerint, si, ut dixi, naturam sequi ducem velit. sed plerique eloquentiae famam adfectantes contenti sunt locis speciosis modo vel nihil ad probationem conferentibus. alii nihil ultra ea quae ex oculos incurrunt exquirendum putant. quod quo facilius appareat, unam
Abbreviated transcription (Latin):
ad defensioẽm. Adhuc aut utiq uoluit occidere insidiatorẽ
clodine aut nõ tuane. si uoluit fecerũt ergo serui milonii.
nreq iubence. neq stience nulone ad hec tanie trunda de¬
ftusio detrahit auccoritatẽ illi qua recte dicebamꝰ occi¬
sum aduciẽt᷑ quod suos quosq sernos in tali re facere uo¬
iuisset. Hoc eo ẽntilis ꝙ sepe inhil placer et aliquid di¬
cendum est Iuturamiu ergo omia ira apparebit. aut
id qd optimũ est. aur id qd̾ mnimine malũ. proposicõne
aliquãdo adueriam utcndũ est esse nõ mĩquã coniuẽ
eam suo loco dictũ est mnultis milib uersuũ scio apud
quosdã esst quesitũ quomodo inueniremꝰ utia pars debe¬
ret prior dicere quod in foro uel acrocitate formulaꝵ.
uel modo peticionũ. uel nouissime forte diiudicat᷑ ĩ stola
queri inhil actunet. quom in declamacõnibus uĩdẽ naria¬
re et contradictionce soluere. tam ab accore ꝙͣ a posses¬

Expanded text:
ad defensionem? adhuc , aut utique voluit occidere insidiatorem ad defensionem? adhuc , aut utique voluit occidere insidiatorem Clodium aut non. tutius , si noluit. fecerunt ergo servi Milonis neque iubente neque sciente Milone. at haec tam timida defensio detrahit auctoritatem illi, qua recte dicebamus occisum. adiicietur : quod suos quisque servos ex tali re facere voluisset. hoc eo est utilius, quod saepe nihil placet et aliquid dicendum est. intueamur ergo omnia: ita apparebit aut id quod optimum est aut id quod minime malum. propositione aliquando adversarii utendum et esse nonnunquam commune eam, suo loco dictum est. multis milibus versuum scio apud quosdam esse quaesitum, quomodo inveniremus, utra pars deberet prior dicere; quod ex foro vel atrocitate formularum vel modo petitionum vel novissime sorte diiudicatur. In schola quaeri nihil attinet, cum ex declamationibus iisdem narrare et contradictiones solvere tam ab actore quam a posses