comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
no tacuerͣ qͦ ad huc pͣdicante ioħe miracła qͥdẽ fec̾. & seorsũ ali¬
qͦs docuit. s publica p̃dicatione nͣacdo tͣbis in notesc̾e uoluit. li¬
oqͥn uñ illa opinuo nata fuisset. ut qͣndo publice p̃dicando in no¬
tuit. ioħs putaret᷑ surrerisse amortuis : Sic enĩ inmarco scͥptũ ẽ.
Etaudiũ rex herodes manifestũ enĩ factũ ẽ nom̃
bat quia ioħs bapt᷑ surreã amortus. & ꝓptͣa uir¬

Expanded text:
orsum aliquos docuit: sed publica praedicatione non adeo turbis innotescere voluit. Alioquin unde illa opinio nata fuisset, ut quando publice praedicando innotuit, Joannes putaretur surrexisse a mortuis? Sic enim in Marco scriptum est: « Et audivit Herodes rex manifestum enim factum est nomen bat: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
siue timor dñi. nͥ incorde regnat: Igit᷑ hic qͥrationali m̃te ca¬
laniantia detestans oscula conmunionẽ nullã patit᷑ hab̾e cũ
audiamꝰ qͥd ioħs testis & decertator u̾itatis euidentibꝰ roboratꝰ
indicus ad sũmũ libere ꝓclamet insp̃u fortituđĩs. łtego uidi
& testimoniũ ꝑhibui qa hic ẽ filiꝰ dĩ. Non in qͥt solã famã au¬
diui. ñ exincertis coniecturis didici. s ego colũbã uidi descen¬
dentẽ de cȩł. ego uidi sp̃m cdĩ ñsola colube oscula porrigentẽ
s totũ se ipsũ huic hoĩ inferentẽ. & in hoc tẽplo suo manet. unͣ
na qͥete mansurꝰ receptꝰ ẽ. Et nuro mͦ sic in hoc tẽplo suo man.
cipiamꝰ. haurientes aꝗͣ qͦ uirta ie hechielẽ eg̾dit᷑ dehoc teplo
alat̾e dextro. Templũ enĩ magnȩ ciuitatiꝰ quȩ illi ostenssa¬

Expanded text:
sive timor Domini, nisi in corde regnat? Igitur hic qui rationali mente calaniantia detestans oscula, communionem nullam patitur habere cum audiamus quid Joannes testis et decertator veritatis evidentibus roboratus indiciis, ad summum libere proclamet in spiritu fortitudinis. « Et ego vidi, et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. » Non, inquit, solam famam audivi, non ex incertis conjecturis didici; sed ego vidi columbam venientem de coelis, ego vidi Spiritum Dei, non sola columbae oscula porrigentem, sed totum seipsum huic homini inferentem. Et in hoc templo suo manet, undena quiete mansurus receptus est. Et miro modo sic in hoc templo suo manet,cipiamus, « haurientes aquam, quae, juxta Ezechielem, egreditur de hoc templo a late
Abbreviated transcription (Latin):
& lucens. lucẽ uerã xp̃m đm & hoiẽm e̾ẽ ostend. ꝗͣ non conp̾hen¬
der̃ tenebre. scił manicheu̾ atq fotinꝰ. ille uerũ dm̃. hic uerũ
resis nestoriane monstrũ biforme. asserentis sic̃ duas nat᷑as ł sub¬
stantias sic duas nichilominꝰ inxͦ confitendas e̾ẽ ꝑsonas. ut aliiᷤ
filiꝰ dĩ sit. aliꝰ uͦ filiꝰ hoĩs. Hoc sane nec ratio nec ip̃se conmunis
nr̃e locutionis usus admittit. qđ maxime norunt dialectici
Nonẽ enĩ nom̃ aliqd̃ speciale aut generale pͣt hoc qͣ generalissimũ est.
scir substantiã. qͦ simul ds̃ ħo possint appellari generalit᷑. u̾bi gr̃a.
nͥ tantũ eo qͥ generalissimũ ẽ: idẽ substantiȩ uocabulo. Neq enĩ de
dõ u̾e equȩ ut dehoĩe potͣ animal p̃dicari. qͥa uideł des uerꝰ corpꝰ¬

Expanded text:
stendit, quam non comprehenderunt tenebrae, scilicet Manichaeus atque Photinus, ille verum Deum, hic verum resis Nestorianae monstrum biforme, asserentis, sicut duas naturas vel substantias, sic duas nihilominus in Christo confitendas esse personas: ut alius Filius Dei sit, alius vero Filius hominis. Hoc sane nec ratio, nec ipse communis nostrae locutionis usus admittit, quod maxime norunt dialectici. Non est enim nomen aliquod speciale aut generale, praeter hoc quod generalissimum est, scilicet substantia, quo simul Deus et homo possint appellari generaliter, v. g., quonisi tantum eo, quod generalissimum est, id est, substantiae vocabulo. Neque enim de Deo vero aeque, ut de homine potest animal praedicari. Quia videlicet Deus verus corp
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ intimꝰ qͥdã incͥcũscͥptȩ u̾itatis sensꝰ illa significatiõe ex p̃ssꝰ. quẽ
scã m̃s ĩ cͣtẽplatiõe rapta subita intͣdu illustratiõe degͦtare meretur.
At ille sic eode spũ plenꝰ ẽ ut up̃o habitet corporalit᷑ ut supͣdictũ est
semꝑ mansueti pectoris eiꝰ mansiõe cͣtentꝰ. nulloq ũꝗͣ carnaliũ af¬
fectionũ strepitu iniqͥetatꝰ. Spũm supͣdictoꝵ plenitudinẽ qͣsi pͥma
eructuatiõe nob̃ ipse refudit. dũ pͥmũ sermonẽ qmͦ pt hanc mani¬
festationẽ tͣbis ad se cͣfluentibꝰ habuit. hoc mͦ incepͣ. Beati paupes sp̃u.¬

Expanded text:
timus quidam circumscriptae veritatis sensus illa significatione expressus, quem sancta mens in contemplatione rapta, subita interdum illustratione degustare meretur. At ille sic eodem Spiritu plenus est, ut in ipso habitet corporaliter, ut supra dictum est, semper mansueti pectoris ejus mansione contentus, nulloque unquam carnalium affectionum strepitu inquietatus. Spirituum supradictorum plenitudinem, quasi prima eructatione nobis ipse refudit, dum primum sermonem, quem post hanc manifestationem turbis ad se confluentibus habuit, hoc modo incoepit: « Beati pauperes sp
Abbreviated transcription (Latin):
tes linguis.&. magnificant ẽ deũ. pat̾s aũ uet̾is testam̃ti non¬
nulli õpationes uirtutũ.&. plurmi ꝓphetiã ꝑceꝑunt & bap¬
tihati ñ erant in remissionẽ yeccatoꝵ Certũ ẽ enĩ qͥa tc̃ om̃s
baptihatis̃ qnͣdo mortuũ incruce xͦ fluuiũ sanguiniꝰ ꝙ aꝗͦ
desuo ꝓfudit lanceato lat̾e inemundationẽ uniu̾se eccliȩ
ꝗntacuq fuerat ab origine mundi usq in ipsã horã mortis
suȩ. apͥmo iustoꝵ scił abel usq adlat᷑nẽ. qui ĩ cruce nͣaũ effuso
delate .xͥ. tante tãꝙ salutiferȩ in undatiõis fluiuo dñm con

Expanded text:
tes linguis et magnificantes Deum . » Patres autem Veteris Testamenti nonnulli operationes virtutum, et plurimi prophetiam perceperunt, et baptizati non erant in remissionem peccatorum. Certum est enim, quia tunc omnes baptizati sunt, quando mortuus in cruce Christus, fluvium sanguinis et aquae de suo profudit lanceato latere, in emundationem universae Ecclesiae, quantacunque fuerit ab origine mundi, usque in ipsam horam mortis suae, a primo justorum, scilicet Abel, usque ad latronem, qui in cruce, nondum effuso de
Abbreviated transcription (Latin):
habiturꝰ ẽẽt scientiã boni & mali. Hic aũ aceruũ omĩũ scͥpturarũ
habẽs penes se qͦmͦ cołuba demagno tͥtici ac̃uo gͣna ꝯgerͣ candidiora.
sic deom̃ĩ scptͣa temꝑi brei congruas ꝓferas sententiaᷤᷤ. ita ut miran¬
tes dicerent eiꝰ ad u̾sarii. Quomͦ hic litt̾as scit cũ ñdidicerit.
Sru pietatis omino plenꝰ fuit : qͦ nimiũ pͥmꝰ ħo nudatꝰ erat. qͣn¬
do se ipsũ & peros suos etͣnȩ morti addixit. nec ꝙꝰ culpã re¬
qͥsitꝰ animȩ suȩ ẽdoluit. ut penitentiã ageret. immo in dm

Expanded text:
habiturus esset scientiam boni et mali. Hic autem acervum omnium scripturarum habens penes se, quomodo columba de magno tritici acervo grana congerit candidiora, sic de omni scriptura tempori vel rei congruas proferebat sententias, ita ut mirantes dicerent ejus adversarii: « Quomodo hic litteras scit, cum non didiceru pietatis omnino plenus fuit. Quo nimium primus homo nudatus erat, quando seipsum et posteros suos aeternae morti addixit, nec post culpam requisitus, animae suae condoluit, ut poenitentiam ageret, imo, in Deum
Abbreviated transcription (Latin):
qͥore uesꝑa. Eademq die ueniunt ad igħm pͥmo andreas cũ altͣo.
de inde fr̃ eiꝰ symon. incrastinũ uͦ philippꝰ & nathanael. absq miᷤ¬
tica horarũ intͣpositione. die t̃cia nuptie facte s̃. inchana gali¬
leȩ. Igit᷑ q ptea loquens inparabolis significat᷑s erat u̾bis iã in
sius significat factis. dũ illos qͥͦs magnꝰ e̾ẽ uolebat apłõs ꝑoccul¬
tã inspirationẽ thens ultima diei parte. idẽ hora decima uoca¬
re incipͣ. Est & aliut ꝓpt̾ qd mag̃ placeat hunc agnũ dĩ demon¬
sa s̃ egipti pͥmogenita & filioꝵ isrł soluta ẽ captiuitas. qͥ huiꝰ ag¬
ni typũ p̃ferebat. iussꝰ ẽ indomos filioꝵ isrł solut tolli luna
decima inmolandiꝰ ptꝰ quartã decimã lunã sequente uesꝑa.
qnͣdo luna ẽ plenissima. Decima ut dixi luna assumi iussus

Expanded text:
quiore vespera. Eadem namque die veniunt ad Jesum, primo Andreas cum altero, deinde frater ejus Simon, in crastinum vero Philippus et Nathanael, et absque mystica horarum interpositione, die tertia nuptiae factae sunt in Cana Galilaeae. Igitur quod postea loquens in parabolis, significaturus erat verbis, jam in suis significat, dum illos, quos magnos esse volebat apostolos, per occultam inspirationem trahens, ultima diei parte, id est hora decima vocare incipit. Est et illud, propter quod magis placeat hunc Agnum Dei demonfiliorum Israel soluta est captivitas, qui hujus agni typum praeferebat, jussus est in domos filiorum Israel tolli luna decima, immolandus post quartam decimam lunam sequente vespera, quando luna est plenissima. Decima, ut dixi, luna assumi jussus
Abbreviated transcription (Latin):
pulit. apͥma suggestione diaboli usq ad consũmationẽ peccati. Hic
aũ sic̃ colũba ꝓcantu gemitũ habet. ita ꝓdeliciis habuit cũuolun¬
tate pat̾s saturari obꝓbriis dic̃s pomĩa abinicio suȩ ĩtarnatioĩs. dic̃s
ꝓmpte nͣsolũ u̾bis.s & factiᷤ pat̾. ñmea s tua uoluntã fiat. Igit᷑ spc̃
dñi qͥ hactenꝰ in magna silua gnĩs humani reqͥem ñ inuenerat.
tandẽ suꝑħc florẽ reqͥesc̃. inqͦ etͣna statione ꝑmanẽs nullã alicius

Expanded text:
pulit, a prima suggestione diaboli, usque ad consummationem peccati. Hic autem, sicut columba pro cantu gemitum habet, ita pro deliciis habuit, cum voluntate Patris saturari opprobriis, dicens per omnia ab initio suae incarnationis, dicens prompte non solum ni, qui hactenus in magna silva generis humani requiem non invenerat, tandem super hunc florem requiescit, in quo aeterna statione permanens nullam alicujus
Abbreviated transcription (Latin):
te ipsiꝰ baptihati sumꝰ. Igit᷑ hic ẽ qͥ baptihat. hic ẽ qͥsolus peccatoꝵ
remissionẽ dat. hic ẽ qͥ ꝓbrosã atq ignobise expeccato accidentẽ na
nerat. Cur aũ hoc loco ł temꝑe tã certũ tãq eiudens deauctoritate
baptismi datũ sit iudiciũ. iã dudũ catholicȩ eccłiȩ bene cognitũ ẽ.
Primoq sciendũ. quia magnꝰ hic ho qͥmissꝰ ẽ adõ. magnꝰ meriti.: scđm¬

Expanded text:
Igitur hic est qui baptizat, hic est qui solus peccatorum remissionem dat, hic est qui probrosam atque ignobilem, ex peccato accidentem natnerat. Cur autem hoc loco vel tempore, tam certum tamque evidens de auctoritate baptismi datum sit judicium, jam dudum catholicae Ecclesiae bene cognitum est. Primo sciendum, quia magnus hic ho
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ꝑcrucẽ & passionẽ eiꝰ futurã ẽẽ salutẽ gnrĩs humani. Eodẽ con¬
silii sỹũ eyangłihans paupibꝰ nec samaritanoᷤ nec gentilẽ amĩa sua
repellebat. iͣmo & infirmos eoꝵ curabat ueluti colũba qͣitͣdũ pulloᷤ
fouet alienos. & eis aboriente & aboccidente uent᷑is. sinũ abhȩ
adrecũbendũ sese aꝑire ꝓmittebat. Sp̃u qͦ fortitudis tutꝰ ince̾ᷤ¬
sit. qͦ relicto pͥmꝰ ħo. uictꝰ intẽꝑant̾ gulȩ succubuit. & se ipsũ uena

Expanded text:
tamen per crucem et passionem ejus facturum esse salutem generis humani eodem contamen per crucem et passionem ejus facturum esse salutem generis humani eodem consilii Spiritu evangelizans pauperibus, nec Samaritanos, nec gentiles a misericordia repellebat, imo et infirmos eorum curabat , veluti columba quae interdum pullos fovet alienos, et eis ab oriente et ab occidente venturis, sinum Abrahae ad recumbendum sese aperire promittebat. Spiritu quoque fortitudinis incessit. Quo relicto, primus homo victus, intemperanter gulae succubuit, et seipsu
Abbreviated transcription (Latin):
liqͥda maiestate ꝓspiciens. uenientẽ ĩsidiosũ accipitrẽ uid̃ & euasit.
dũ tẽptatioẽs eiꝰ om̃s ĩ deserto sapienti responsiõe cassaũ. S ꝓũ qͦ in
rabolis. qͦ pͥmꝰ ħo fraudatꝰ ñdisc̾uit instat̾a ratiõis qͣnto fideliores
eent conminatioẽs dĩ ꝓmissionibꝰ serpentiꝰ cũ diceret. eritiꝰ sic̃ dũ. In
felle qͥpe amarituis erat. positũq sͥ ẽẽ p̃ceptũ tum̃s suꝑbiȩ sp̃u
dis palato cuncta disc̾nens. nec demoneᷤ admittebat. confitentes
ipsũ ẽẽ filiũ dĩ. nec indignis loquebat᷑ mist̾ia dĩ. ĩmo ꝓhibebat
scm̃ canibꝰ dari. & margaritas añ porcos miti. Spm nichilominꝰ
habens consilii. abscondebat hȩc asapientibꝰ & prudentibꝰ ut reue¬
laret ea pariuilis. qͦ penitus carens pͥmꝰ ħo. contuł sermonẽ cũ ad¬
u̾sario. nec se inhumilitate abscond̃ cũeo. Nic aũ ꝓpositũ suũ omĩno
secretũ habuit adiabolo. ut licet sciret ipsũ ẽẽ filiũ dĩ. nesciret

Expanded text:
a majestate prospiciens, venientem insidiosum accipitrem vidit et evasit dum tentationes ejus omnes in deserto sapienti responsione cassavit . Spiritu qurabolis . Quo primus homo fraudatus non discrevit in statera rationis, quanto fideliores essent comminationes Dei, promissionibus serpentis, cum diceret: « Eritis sicut dii . » In felle quippe amaritudinis erat, positumque sibi esse praeceptum, tumens superbiae spiritu, t sano cordis palato cuncta discernens, nec daemones admittebat, confitentes ipsum esse Filium Dei : nec indignis loquebatur mysterium Dei, imo prohibebat sanctum canibus dari, et margaritas ante porcos mitti . Spiritum nihilominus habens consilii, abscondebat « haec a sapientibus et prudentibus, ut revelaret ea parvulis . » Quo penitus carens primus, contulit sermonem cum adversario, nec se in humilitate abscondit ab eo. Hic autem propositum suum omnino secretum habuit a diabolo, ut licet sciret ipsum esse Filium Dei, nesciret
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt donatꝰ. a nobis sisapis rebaptihandꝰ ẽs. Clamat contͣ hos cołuba
illa ramũ uirentis oliuȩ semꝑ inore suo portãs. idẽ uerã pacẽ & u¬
nitatẽ sẽꝑ am̃as & pͣdicans. clamat ecce de sũmo u̾tice illiꝰ altissimi
capitis nr̃i & dic̃. Hic ẽ qͥbaptihat. ac sidicat. Quid uo̾ omilui rapa¬
ces & corui litigiosi baptismi grãm tã ꝑtinaribꝰ rostris intot aucto¬
res disthitis: Unꝰ ẽ qͥ baptihat. unꝰ & solus. hic ẽ qͥ sc̃ificat. Unꝰ ẽ fons.
unꝰ ẽ ruiꝰ. baptismi salutaris. qͥ ꝑ qualescunq canale᷑ influat. hic

Expanded text:
inquit Donatus, a nobis, si sapis, rebaptizandus es. Clamat contra hos columba inquit Donatus, a nobis, si sapis, rebaptizandus es. Clamat contra hos columba illa, ramum virentis olivae semper in ore suo portans , id est, veram pacem et unitatem semper amans et praedicans clamat, ecce de summo vertice illius altissimi capitis nostri, et dicit: « Hic est qui baptizat. » Ac si dicat: Quid vos, o milvi rapaces et corvi litigiosi, baptismi gratiam, tam pertinacibus rostris in tot auctores distrahitis? « Unus est qui baptizat. » Unus et solus hic est, qui sanctificat; unus est fons; unus est rivus baptis
Abbreviated transcription (Latin):
dere sͥ daret᷑ ciciꝰ illã qmͣ ꝓpe e̾e̾ sciebat. ꝗͣq inut᷑o matͥs salutaue¬
rat cͣsolatioẽm isrł. Non enĩ minꝰ erat desidiũ huiꝰ desidĩo beatis¬
simi senis symeoniᷤᷤ. cuiꝰ ĩtnꝰ clamor & uociferatio gͣndis tetiꝗͣ au¬
reᷤ altissimi. ut ñcontineret se miseratio dĩ. responsũ dante illi
do magnis desidii uocibꝰ. & orando uigit᷑ hoc asc̃o sp̃ũ obtinue¬
rat ut responsũ danͦ illi diceret. suꝑ quẽ uideriᷤᷤ hoc signũ. hic ẽ
qͥbaptihat. Et huiꝰ signi rationẽ catholica ut p̃dictũ ẽ iã audũ
bene noũ ȩccłia. Futuros nãq sciebat coluba illa quȩ ioħm mitre¬
bat. &. om̃s ꝓpħas miserat. fut᷑os illa sciebat coruos atq miluos qͥ se
inuicẽ rostris lanianteᷤ. & unitatẽ scindenteᷤ. dicerent contͣ altutrỹ
ererti & sp̃ũ ꝓt̾uo tum̃tes. a nob̾ qͣdat᷑ scm ẽ Hic ab illo ebrioso. ille
aũ ab illo fornicario baptihatꝰ. indignꝰ ẽ. tu abillis H illis baptihati

Expanded text:
in utero matris salutaverat consolationem Israel. Non enim minus erat desiderium hujus desiderio beatissimi senis Simeonis, cujus internus clamor et vociferatio grandis, tetigit aures Altissimi, ut non contineret se miseratio Dei, responsum dante illi do magnis desiderii vocibus et orando jugiter, hoc a Spiritu sancto obtinuerat, ut responsum dans illi diceret: « Super quem videris hoc signum, hic est qui baptizat. » Et hujus signi rationem Catholica, ut praedictum est, jam dudum bene novit Ecclesia. Futuros namque sciebat columba illa, quae Joannem mittebat, et omnes prophetas miserat, futuros illa sciebat corvos atque milvos, qui invicem se rostris 110 laniantes, et unitatem scindentes, dicerent, contra alterutrum eautem ab illo fornicario baptizatus, indignus est. Tu ab illis vel illis baptizatus,
Abbreviated transcription (Latin):
ostena. occis. Coluba nãq auis simplex &mitis ẽ. Et caritã seuit
qͥdẽ & celat᷑ s pͥmo blandit᷑ ita ut innominẽ seuiat. nͥ ĩeũ qͣm
ñ flectunt blandim̃ta. nũꝗͣ inuirga ueniat. nͥ adeos aqͥbꝰ sua man¬
suetudo fuerit ẽtẽpta. Utrũq inxͦ sic ȩadẽ caritas ordinaũ. ut pͥmꝰ
na dabat ut supͣdictũ ẽ. & eoxdẽ qnͣtitatẽ siue qͣlitatẽ congruentibꝰ
ungeret electũ suũ dd. ñ lenticłam sic̃ adĩunꝗuendũ sał. s cornu
olei tolłe iussit. uideł significãs doni sui magnitudinẽ simul & for¬

Expanded text:
 mitis est . Et charitas saevit quidem et zelatur, sed primo blanditur; ita, ut in neminem saeviat, nisi in eum, quem non flectunt blandimenta, nunquam in virga venit, nisi ad eos, a quibus sua mansuetudo fuerit contempta . Utrumque in Christo sic eadem charitas ordinavit, ut primus na dabat, ut supra dictum est, et eorumdem quantitatem, sive qualitatem congruentibus  in regem ungeret electum suum David, non lenticulam sicut ad inungendum Saul sed cornu olei tollere jussit ; videlicet significans doni sui magnitudinem simul et for
Abbreviated transcription (Latin):
adipsis ertiores actꝰ sese diffudit. ut inde om̃s acceꝑimꝰ. qͣmͦ si pleni¬
tudo uiuȩ & indeficientiᷤ aqͣ quȩ in altissimo puteo sursũ ad suꝑficiẽ
oris ascendat ut parius qͦ infantibꝰ hauriendi łbibendi det᷑ facultaᷤ.
ita nimirũ usꝙ adext̾iora se diffudit plenitudo qm̃ habebat int̾nsecꝰ.
& diffusa ẽ gr̃a inlabiis eiꝰ. ut audiret᷑ inũbis. & uideret᷑ inmiracłis.

Expanded text:
ad ipsos exteriores actus, sese diffudit, ut inde omnes acciperemus, quomodo si plenitudo vivae et indeficientis aquae, quae in altissimo puteo sursum ad superficiem oris ascendat, ut parvis quoque infantibus hauriendi vel bibendi detur facultas. Ita nimirum, usque ad exteriora se diffudit plenitudo, quam habebat intrinsecus, et diffusa est gratia in labiis ejus , ut audiretur in verbis, et videretur in mira
Abbreviated transcription (Latin):
sco conceptꝰ ẽ. ut peccatũ oͣriginale haberet. nec actuale admitteret.
ẜ de illo dũ taxat baptismo suo deqͦ ipse iã baptihatꝰ aiohanne dicit.
Baptismo habeo baptihari. & qͦmͦ coartor usq du ꝑficiat᷑. Qͦd uideł de¬
passiõe sua dix̃ inqͣ tota ȩccłia ꝗͦ ẽ corpꝰ eiꝰ baptihari habebat. Ilioqͥn.
si in iordane. baptihato illo facta ẽ peccatoꝵ nr̃oꝵ remissio. qͥd nobis
necessaria fuisset eiꝰ passio: Anullo gͦ hoĩe baptismũ accep̃ remissiõis
peccatoꝵ. ẜ ipse nob̾ ꝑpassionẽ suã fons remissioĩs factꝰ ẽ. Uñ recte sc̃a
romana ȩccłia ñ indie epiphanioꝵ s in sacro sc̃a sollẽpnitate pasca¬
li conmunit᷑ atq uniu̾salit᷑ baptismi sacram̃tũ celebrare consueu.

Expanded text:
o conceptus est, ut peccatum nec originale haberet, nec actuale admitteret. sed de illo duntaxat baptismo suo, de quo ipse jam baptizatus a Joanne, dicit: « Baptismo habeo baptizari, et quomodo coarctor usque dum perficiatassione sua dixit, in qua tota Ecclesia baptizari habebat. Alioquin si in Jordane baptizato illo, facta est peccatorum nostrorum remissio, quid nobis necessaria fuisset ejus Passio? A nullo ergo homine baptismum accepit remissionis peccatorum, sed ipse nobis per passionem suam fons remissionis factus est. Unde recte sancta Romana Ecclesia, non in die Epiphaniorum, sed in sacrosancta solemnitate Paschali communiter atque universaliter baptismi sacramentum cel
Abbreviated transcription (Latin):
te spm̃ scm. Quoꝵ remiseritis pecc̾a. remittunt᷑ eis. Hoc solo mun̾e
baptihati paruili. morienteᷤ transmigrant in regnũ dĩ. Illo aut̃
cuiꝰ indie pentecostes adiectio fuit. sic potuer antiqͥ patre̾ clarisi¬
cari. & apͣ inferos ꝓpt̾ originale peccatũ detineri. quomͦ potuit &
iudas cũ eodẽ mun̾e fungeret᷑ diabolus uocari. & ẽẽ fur loculoꝵ
dñi & habe̾ locũ in ꝓfundissimiᷤᷤ inferni. inquẽ abiret p̃uaricatiõe
ꝑ acta filiꝰ ꝑdicioĩs. Ipsũ dñm informa serui dona hȩc accepisse ꝓpħa¬

Expanded text:
 sanctum: quorum remiseritis peccata, remittuntur eis . » Hoc solum munere baptizati parvuli morientes transmigrant in regnum Dei. Illo autem cujus in die Pentecostes adjectio fuit, sic potuerunt antiqui Patres clarificari, et apud inferos propter originale peccatum detineri, quomodo potuit et Judas, cum eodem munere fungeretur, diabolus vocari, et esse fur loculorum Domini, et habere locum in profundissimis inferni, in quem abiret, praevaricatione peracta filius perditionis. Ipsum Dominum in forma servi dona haec recepisse, p
Abbreviated transcription (Latin):
nimirũ & illic unctionẽ electi regi. & hic manifestationẽ salua¬
quentia secretã t̾e̾ uoluit. resq effecta ẽ. consulte mag̃ qmͣ oc¬
culte qͥa uideł iccirco facta ẽ ut sciret᷑ in suo tempore. Dehis
qͥ baptihabant᷑ in iordane ab eodẽ iohanne ut ait lucaᷤ confiten¬
ẽẽ debet. qͥn pecc̃a illoꝵ hic inĩnocentia penͥtens. & inpeniten¬
tia ĩnocẽs. suꝑ se tulerit. cũ peccĩs omĩũ e̾ illũ ap̃ infero ᷤᷤ expec¬
tabant. ita uideł ut post modu ꝑ passionẽ xͥ saluarent᷑. qͦd qͦt
exeiꝰ abhac uita decederent añ reuelatũ eiꝰ baptimũ. cuiꝰ dif¬
finicio ł regła ẽ. baptihari innoĩe patͥs. & filii. & sp̃c sc̃i. Nam¬

Expanded text:
nimirum et illic unctionem electi regis, et hic manifestationem Salvanimirum et illic unctionem electi regis, et hic manifestationem Salvaquentia secretam esse voluit, resque effecta est consulte magis quam occulte. Quia videlicet idcirco facta est, ut sciretur in suo tempore. De his qui baptizabantur in Jordane ab eodem Joanne, ut ait Lucas ,esse debet, quin peccata illorum hic in innocentia poenitens, et in poenitentia innocens, super se tulerit, cum peccatis omnium qui illum apud inferos exspectabant, ita videlicet, ut postmodum per passionem Christi salvarentur, quotquot ex eis ab hac vita decederent, ante revelatum ejus baptismum, cujus definitio vel regula est baptizari in nomine Patris, et Filii, et Sp
Abbreviated transcription (Latin):
penitentiȩ modiꝰ afflictã tandẽ ꝓpecc̾is nr̃is oblatꝰ erat dõ patͥ
hostiã inodorẽ suauitatiꝰ acceptã. Hoc aũ totũ sic oportebat fie¬
ri. qͣtinꝰ & curiosã diaboli maliciã totãq eiꝰdẽ sathanȩ synago¬
gã c̃siliũ di ꝓtẽpore lateret. & de ipso latibulo suo c̾bris int᷑mi¬
cans beneficiis eiꝰ sapĩa simplicibꝰ ꝓficeret. Propositũ naͣq erat
utilit᷑ ut pͥmo aduentu occultꝰ ueniret filiꝰ dĩ. nã scdõ ide ds̃ nr̃¬
nũ pͣdicans. cuncto̾q baptihanꝰ inpenitentiã. ut du idẽ inplu¬
ribꝰ cernit᷑. occasio dissertandi de uno adp̃sens subt̾hat᷑. Sic pro¬
fecto samuel deqͦ supͣ dictũ ẽ. missung̾e regẽ qm ꝓuiderat sͥ dñs
infilus isai. & timens neaudiret saul. uitulũ de arm̃to tuł ex pͣ¬
cepto d̾ni. ueniensq betleẽ admirantibꝰ senioribꝰ & dicentibꝰ. pa
ficamini. & uenite mecũ ut inmołe. It edux̃ eoꝰ ad sacͥficiy Sic

Expanded text:
 peccatis nostris oblaturus erat Deo Patri, « hostiam in odorem suavitatis » acceptam . Hoc autem totum sic oportebat fieri, quatenus et curiosam diaboli malitiam, totamque ejusdem Satanae Synagogam consilium Dei pro tempore lateret, et de ipso latibulo suo crebris intermicans beneficiis, ejus sapientia simplicibus proficeret. Propositum namque erat utiliter, ut primo adventu occultus veniret Filius Dei. Nam secundo idem « Deumum praedicans, cunctosque baptizans in poenitentiam, ut, dum idem pluribus cernitur, occasio dissertandi de uno ad praesens subtrahatur. Sic profecto Samuel, de quo supra dictum est, missus ungere regem, quem providerat sibi Dominus in filiis Isai, et timens ne audiret Saul, vitulum tulit de armento ex praecepto Domini, veniensque Bethlehem admirantibus senioribus, et dicentibus: ficamini et venite mecum, ut immolem. Et eduxit eos ad sacrificium . » Sic
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ intuens. & ascendit inqͥt siurgultũ. ⁊ sic̃ radix det̾ra sicien¬
ti ñẽ speciẽ ei neq decor & uidimꝰ eũ. & ñ erat aspectꝰ &cȩt̃a
Iꝗit adagendã ꝓcuncto mundo penitentiã qua pecc̃a cunctoꝵ ex¬
piaret. anm nrm uenisse dubiũ ñ ẽ. At ipse uuenilẽ iã attigerat
etate᷑ &cũ sciret se ad hoc uenisse ut tanto ꝓcunctiꝰ ut dictũ e of¬
ficio fungeret̃ humilit᷑ ap̃se latebat. expectans informa serua ui¬

Expanded text:
ra sitienti. Non est species ei neque decor, et vidimus eum, et non erat aspectus , etc. Igitur ad agendum pro cuncto mundo poenitentiam, qua peccata cunctorum expiaret, Dominum nostrum venisse dubium non est. At ipse juvenilem jam attigerat aetatem, et cum sciret se ad hoc venisse, ut tanto pro cunctis, ut dictum est, officio fungeretur, humiliter apud se latebat, exspectans in forma servi, ju
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sarũ ornam̃ta gr̃arũ conferendo. De gr̃a nãq remissioĩs peccatoꝵ ip¬
sa die qͣresurrexͣ dic̃ ipse insufflans discpłis suis. quoꝰ utiq iã lauerat a
sione᷑ peccatoꝵ testat᷑ ipse ꝓtinꝰ adiungens. Quoꝵ remiseritiᷤᷤ peccã remit¬
tunt᷑ eis & quoꝵ retinueritiꝰ retenta s̃. Deilla uͦ donoꝵ largitate qua
diu̾sarũ ut pͣdictũ ẽ. confert ornam̃ta grarũ. dic̃ ipse luca referente

Expanded text:
sarum ornamenta gratiarum conferendo. Do gratia namque remissionis peccatorum ipsa die, qua resurrexit, dicit ipse insufflans discipulis suis, quos utique jam laverat a sionem peccatorum testatur ipse, protinus adjungens: « Quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et, quorum retinueritis, retenta sunt . » De illa vero donorum largitate, qua diversarum ut praedictum est confert ornamenta gratiarum, dicit ipse, Luca referente
Abbreviated transcription (Latin):
de & nullo minor apłoꝵ s dese ipso humilit᷑ sentiens. &
grãm quȩ inse ẽ conparatione illoꝵ qͥ illã dĩ głam enar¬
calciam̃ta deponat. siusq electis ꝑ totũ mundũ portanla qͥe¬
ponat. ipse inangustiis iudeȩ consumandus & adinferos des¬
censurus sit. ut uiuc q officiũ suȩ ꝑagat p̃eursiors. Genui
ꝗͣ prositens qͣ calciam̃ta eiꝰ portare. rcorrigiã eiꝰ solu̾e indig
eiꝰ ñ mereatur cũ beatis annunciare apłis. Heriutam̃ non
macherunta galilee oppidułu. ñ carcer herodis adułmtaꝵ
tũ cap̃ continere potuit. qn ꝑom̃ẽ mundũ quadrigiꝰ emicãs
eugłiris cũ firmam̃to cȩli enararet di głam. idẽ cũ beatiꝰ a¬
postolis altisonũ ferret testimoniũ u̾bodi sic̃ usq hodie pso¬
nare ñ desinit in eugłio eiꝰde filii di notꝰ & inclitꝰ maxime eas

Expanded text:
iliter sentiens, et gratiam, quae in se est comparatione illorum qui illam Dei gloriam enarcalceamenta deponat, suisque electis per totum mundum portanda imponat, ipse in angustiis Judaeae consummandus, et ad inferos descensurus sit, ut illuc quoque officium suae peragat praecursionis. Gemit ergo, profitens quod calceamenta ejus portare, vel corrigiam ejus solvere indignrrectionis non mereatur cum beatis annuntiare apostolis. Verumtamen non Macherunta Galilaeae oppidulum, non carcer Herodis adulteri, tantum caput continere potuit, quin per omnem mundum quadrigis emicans evangelicis, cum firmamento coeli enarraret gloriam Dei, id est cum beatis apostolis altisonum ferret testimonium Verbo Dei. Sicut usque hodie personare non desinit in Evangelio ejusdem Filii Dei, notus et inclytus, maxime ex
Abbreviated transcription (Latin):
in maculata mea. Una qͥppe coluba ẽ dũ exqͣlibet multis ho¬
minibꝰ collecta. unũ habe̾s sp̃minanimiꝰ ẽ eccłia. id ipsũ dic̃s.
idipsũ sentiens. nec se ꝑfectarũ scandala diuidẽs. Nã qͥcũq
alio sp̃u agunt᷑. corui st̃. corui rapaceᷤᷤ. corui litigiosi. Tał fuit
macedoniꝰ qͥ inm̃bris colũbȩ .i. ȩccłiȩ conputari indignꝰ dixͣ
mi totꝰ niger & sinister euasit. nec eũ cobaba illa quȩ super
dñm apparuit donoꝵ suoꝵ aliqͣ parte respeã sic̃ scͥptũ ẽ. Sc̃s

Expanded text:
immaculata mea . » Una quippe columba est, dum ex qualibet multis hoimmaculata mea . » Una quippe columba est, dum ex qualibet multis hominibus collecta, unum habens spiritum, unanimis est Ecclesia, idipsum dicens, idipsum sentiens, nec se per sectarum scandala dividens . Nam quicunque alio spiritu aguntur, corvi sunt, corvi rapaces, corvi litigiosi. Talis fuit Macedonius, qui in membris columbae, id est Ecclesiae computari indignus dixitmi, totus niger et sinister evasit: nec eum columba illa, quae super Dominum apparuit, donorum suorum aliqua parte respexit, sicut scriptum es
Abbreviated transcription (Latin):
riunt & siciunt iusticiã. Fortitudinis nãq ẽ aĩmũ ado ab
oni mortifera iocunditate rerũ transeuntiũ ertͣhere ut
uacet ei iusticiã esurire ac sitire. Deinde ĩ consilio mĩȩ pur
tu inferioꝵ conceptis sordibꝰ. Uñ &. seqͥt᷑. Beati miscde̾. Hinc
ascenđ in sextũ gͣdũ intellectꝰ. uͥ iã ipsũ purgat occłm qͦui¬
di ds pot̃. in qntũ pot̃ abeis qͥ huic scło morunt᷑. ĩqnͣtũ posst᷑.
Deqͥbꝰ sub dit᷑. Beati mundo corde. In hoc gͣdu ita purgat occłm
cordis ut u̾itati nec se ipsũ p̃ferat. nec ꝓrimũ. quẽ diligͣ sic̃
se ipsũ. Tat filiꝰ ascend ad sapĩam. quȩ ultima & septima est.
dĩ uocabunt᷑. Octaua beatitudo. eadẽ qͦ pͥma ẽ. C ũ gͦ hȩc dic̃
isinquo manet & reqͥesc̃ ueł cołuba sp̃c septiformis. hoc n¬
mirũ intendit. ut eode sp̃u regenerata ȩccłia tał sit. deqͣ
ipse m̾to dicat incanticis. Una ẽ coluba mea. formosa mea.

Expanded text:
animum adeo ab omni mortifera jucunditate rerum transeuntium extrahere, ut vacet ei justitiam esurire ac sitire. Deinde in consilio misericordtu inferiorum conceptis sordibus. Unde et sequitur: « Beati misericordes . » Hinc ascendit in sextum gradum intellectus; ubi jam ipsum purgat ocDeus potest, in quantum potest ab eis, qui huic saeculo moriuntur, in quantum possunt, de quibus subditur: « Beati mundo corde . » In hoc gradu ita purgat oculum cordis, ut veritati nec seipsum praeferat, nec proximum, quem diligit sicut seipsum. Talis Filius ascendit ad sapientiam, quae ultima et septDei vocabuntur . » Octava beatitudo eadem quae prima est. Dum ergo haec dicit is, in quo manet et requiescit, velut columba Spiritus septiformis, hoc nimirum intendit, ut eodem spiritu regenerata Ecclesia talis sit, de qua ipse merito dicat in Canticis: « Una est columba mea, formosa mea,
Abbreviated transcription (Latin):
descendentẽ sic̃ cosubã. & manentẽ in eo. hic ẽ qͥbaptihat in sp̃u
sc̃õ. Notandũ diligent᷑ qđ cũ ꝓpͥa posset eiꝰ appellatione. designa¬
desc̃ptione uti dicendo. hic ẽ qͥbaptihat inspũ sc̃o. Primo diffinien¬
dũ ẽ qͥd sit baptihari in spũ sc̃o ac deinde dicendy cur maxime hoc
loco dice uoluit qͥbaptihat inspũ sc̃o. In spu scõ baptihari ẽ grãm ac
cata p̃beat delendo pͣterita. repellendo instantia. atq ita deser¬
uis peccati faciat filioꝰ di. defiliis irȩ. filio gr̃ȩ: de ignoriꝰ & adueniꝰ
ꝗenꝰ regale & sac̾dotale. Baptismũ enĩ xͥ unctio ẽ regał & sac̾dotal
qua ipse unctꝰ p̃cunctiꝰ participibꝰ suis. xͦ nuncupat᷑ q hebraice meꝰ¬
sias ꝗrece .xͦ. latine dr unctꝰ qͣ ipse plenarie solus sic unctꝰ ẽ ut par¬
ticusarit᷑ungere alios & fac̾e possit adoptioniꝰ filioᷤ. &ase qͥ pͥncipa

Expanded text:
c est qui baptizat in Spiritu sancto. » Notandum diligenter, quod cum propria posset cum appellatione designadescriptione uti, dicendo: « Hic est, qui baptizat in Spiritu sancto. » Primo definiendum est quid sit baptizari in Spiritu sancto, ac deinde dicendum, cur maxime hoc loco dicere voluit: « qui baptizat in Spiritu sancto. » In Spiritu sanccata praebeat, delendo praeterita, repellendo instantia, atque ita de servis peccati faciat filios Dei, de filiis irae filios gratiae , de ignotis et advenis genus regale et sacerdotale. Baptismus enim Christi unctio est regalis et sacerdotalis , qua ipse unctus prae cunctis participibus suis, Christus nuncupatur , quod Hestus, Latine dicitur unctus. Qua ipse plenarie solus sic unctus est, ut particulariter ungere alios, et facere possit adoptionis filios, et a se qui pri
Abbreviated transcription (Latin):
baptihat̾ inspũ sc̃o. & igni. Baptihat enĩ nos spũ sc̃o. cũ infontem
censos fortes in amore. & fide constantes. ł scientia lucente̾. & helo
bono calente᷑ effic᷑. Et inremissione qͥde peccatoꝵ nulla diuisioẽ:
s equalit᷑ atq uniformit᷑ una eadẽq om̃ĩbꝰ gr̃a remissionis ad est.
deponẽs om̃s iniqͥtatẽ nr̃as. & ꝓiciens in ꝓfundu maris. omĩa pec¬

Expanded text:
piritu sancto et igni . » Baptizat enim nos Spiritu sancto, cum in fontem censos, fortes in amore et in fide constantes, vel in scientia lucentes, et zelo bono calentes efficit. Et in remissione quidem peccatorum nulla divisio est, sed aequaliter atque uniformiter una eademque omnibus gratia remissionis adest, deponens omnes iniquitates nostras, et projiciens in profundum maris omnia pec
Abbreviated transcription (Latin):
idẽ samu hel eroccursu faciei dauid agnou̾. erat enĩ rusus & pul¬
cher. aspectu decoraq facie. certior autͣ factꝰ ẽ dicente dno. sur¬
ge & unge eũ. ipse ẽ enĩ. sic & ego uenientẽ hunc adme & reue¬
lante spͣu agnoui. & dixi. ecce agnꝰ dĩ. & ego ate debeo baptiha¬
ri. & tu uenis ad me. certior aũ factꝰ sũ ueniente suꝑ eũ sp̃u ĩ

Expanded text:
idem Samuel ex occursu faciei David agnovit, « erat enim rufus et pulidem Samuel ex occursu faciei David agnovit, « erat enim rufus et pulcher aspectu, decoraque facie » certior autem factus est, dicente Domino: « Surge et unge eum, ipse est enim, » sic et venientem hunc ad me, et revelante Spiritu agnovi et dixi: « Ecce Agnus Dei, et ego a te debeo baptizari, et tu venis ad me? » Certior autem factus sum veniente super eum Spiritu in
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniis. & adultimũ concludẽs sic Et ego uidi. & testimoniũ
phibui. quia hic ẽ filiꝰ dĩ. Igit᷑ cũ dixisset ecce agnꝰ di. & cet̃a protui
ad confirmationẽ sui sermonis & c̃futationẽ adu̾sarii sumptũ de
cxlo testimoniũ infert cũ dic̃. Quia udi sp̃m dĩ descendentem
sic colũbã & manentẽ in eo. Et ut purũ ẽẽ ostendat testimoniũ
suũ ab om̃i humano fauore ł gr̃ã. & ego inqͥt nesciebã eũ. aesi
apte dicat. Tur me estimes gra ł fauore humano conductũ hoc
ulli ꝑhibe testimoniũ ł gonesciebã eũ. qͥpe qui cũ in deserto ana¬
choreta ẽẽm. nullã añ hac habuerã cũ illo c̾usationẽ. nullũq col¬
loqͥũ. d ut manisestaret᷑ in isrł ꝓp̃tta ueni ego inaqͣbaptibaris.
ebas eu: ad hec inqͣm. Et egonesciebã eũ. s qͥ misit me inaqua bai¬
humana s auctoritate diuina ueni inaqua baptihans. Et qͦ¬
mͦ mittebat᷑ samuhel inbetleẽ. sciens e̾e̾ infiliis ysai quẽ un¬

Expanded text:
ad ultimum concludens sic: « Et ego vidi et testimonium perhibui, quia hic est Filius Dei. » Igitur cum dixisset: « Ecce Agnus Dei, » et caetera, protinus ad confirmationem sui sermonis, et confutationem adversarii, sumptum de coelo testimonium infert, cum dicit: « Quia vidi Spiritum Dei descendentem, sicut columbam, et manentem in eosuum, ab omni humano favore vel gratia, et « ego, inquit, nesciebam eum. » Ac si aperte dicat: Cur me aestimes gratia, vel favore humano conductum, hoc illi perhibere testimonium? « Ego nesciebam eum, » quippe qui cum in deserto anachoreta essem, nullam antehac habueram cum illo conversationem, nullumque colloquium. « Sed ut manifestaretur in Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. ebas eum? Ad haec, inquam: « Et ego nesciebam eum, » sed qui misit me in aqua baphumana, sed auctoritate divina, veni in aqua baptizans. Et quomodo mittebatur Samuel in Bethlehem , sciens esse in filiis Isai, quem un
Abbreviated transcription (Latin):
Hic ẽ deqͦ dixi. Iui post me uenturꝰ ẽ. ante me factꝰ ẽ. qͥa prior
me erat. ac si dicat. Ne aliũ suscipiatis in nõĩe xͥ. tãꝗͣ ipse sit
benedictꝰ in noĩe dñi. aliꝰ cũ uenerit in noĩe suo. uidete ne illũ
nitis diebꝰ natꝰ inbetleẽ exsemine dauit. scił qnͣdo ablato scep¬
tro deuida. & duce defemore eiꝰ alienigena herodes in regno
dauid pͥncipabat᷑. Et ego nesciebã eũ. s ut manifestaret᷑ inisrł.
ꝓpterea ueni ego in aqͣbaptihans. Nequeo satis ad mirari.
rerũ om̃iũ artificẽ. omnẽ habentẽ uirtutẽ. omĩa ꝓspicien¬
tẽ dĩ sapĩam. qͦmͦ sũmis innegotus ñ dedignata comitem
hab̾e scłarẽ eloqͣntiã. sic utat᷑ illa ueluti ancilla. sic secũ il¬
lã abducat. ut magnitudine sua totã opiat. ado ut nͣ nͥ
adiligentissimis in t̾nosci qͣat garrulȩ huiꝰ pedissequȩ
p̃sentia. E cce enĩ du sapientẽ in astucia ipsoꝵ conp̃henđe gestit.

Expanded text:
Hic est de quo dixi: Qui post me venturus est, ante me factus est, quia prior me erat. » Ac si dicat: Ne alium suscipiatis in nomine Christi, tanquam ipbenedictus in nomine Domini ; » alius cum venerit in nomine suo, videte ne illum nitis diebus natus in Bethlehem ex semine David, scilicet quando ablato sceptro de Juda, et duce de femore ejus , alienigena Herodes in regno David principabatur. « Et ego nesciebam eum, sed ut manifestaretur in Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. » Nequeo satis admirari rerum omnium artificem, omnem habentem virtutem, omnia prospicientem Dei sapientiam, quomodo summis in negotiis, non, dedignata comitem habere saecularem eloquentiam, sic utatur illa veluti ancilla, sic secum illam abducat, ut magnitudine sua totam operiat; adeo, ut nonnisi a diligentissimis internosci queat garrulae hujus pedissequae esentia. Ecce enim dum sapientes in astutia ipsorum comprehendere gestit,
Abbreviated transcription (Latin):
suo quẽq tempore. du ionẽ m adeserto expulit. ut iret ad p̃dican¬
dũ baptismũ penitentiȩ. Non enĩ sterilis iud ea ualde dignos at¬
tulit penitentie fructos: Nec u frustrari potuit in hoc facto que¬
ciunt᷑. ł rigenda ẽ qͥ consideratio abilla exili penttentia ppłi.
qͣ ꝓfecto quantulacũq fuerit. nichil dignũ attuł tanto mo¬
limine uocis clamantĩ in deserto. dirigite uiã dñi. In ipso
pãq dño nr̃o causã eandẽ qͥquerit hoc modo inuenierue

Expanded text:
suo quemque tempore, dum Joannem a deserto expulit, ut iret ad praedicandum baptismum poenitentiae? Non enim sterilis Judaea, valde dignos attulit poenitentiae fructus . Nec vero frustrari potuit in hoc facto, quaeciuntur. Erigenda est igitur consideratio ab illa exili poenitentia populi, quae profecto, quantulacunque fuerit, nihil dignum attulit tanto molimine 107 vocis clamantis in deserto: « Dirigite viam Domini. » In ipso namque Domino nostro causam eamdem qui quaerit, hoc modo invenie
Abbreviated transcription (Latin):
dect. & sic ꝓpħȩ indicauerant: de illo. lanto gͦ attentiꝰ audierãt.
& tanto ꝓcliuiꝰ testisicanti ioit̾i c̃cesserãt: qnto carnalibꝰ subdi¬
ti a fectibꝰ uoluptates corporis. & om̃iũ rerũ afluentiã & ponĩa
stante ap̃ auditores tanti p̃conis ꝓposicione: ueniente tandẽ
auditor qͥ supͣ. nullatenꝰ cͣqͥescit. inmo quantiꝰ pot̾ argum̃tis
depugnando contradic̃. Iħc enĩ hõ galileꝰ erat. inter eos ut eȩ̃t
hou̾im hactenꝰ ambulauerat. tãꝙ̃ in pata sua. S ꝓfecto uerũ¬

Expanded text:
icaverant de illo. Tanto ergo attentius audierant, et tanto proclivius testificanti Joanni concesserant, quanto carnalibus subditi affectibus voluptates corporis et omnium rerum affluentium, et per omnia cstante apud auditores tanti praeconis propositione, veniente tandem auditor, qui supra nullatenus conquiescit, imo quantis potest argumentis de pugnando contradicit: Jesus enim homo Galilaeus erat, inter eos, ut caeteri hominum, hactenus ambulaverat, tanquam in pat
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ipsũ nc̃ rec̃ciliatiõe accepimꝰ. Igit᷑ solus & uerꝰ hic ẽ agnꝰđi. qͥ
tollit pecc̃a mundi. Quo dicto mirabilis p̃co u̾itatis breuit᷑ utͣmo
in una ꝑsona &ͥ substantiã scił di & hoĩs ostendit. utrãq idest
passibilẽ humanitatiᷤᷤ. inpassibilẽ uͦ diuinitatis natur̃a confiten¬
da ex pͥmit. Nã exeo qͣ ħo ẽ potuit quasi agnꝰ mansuetꝰ portari¬

Expanded text:
 ipsum nunc reconciliationem accepimus. Igitur solus et verus « hic est Agnus Dei, qui tollit peccata mundi. » Quo dicto mirabilis praeco veritatis breviter utramque in una persona substantiam, scilicet Dei et hominis ostendit, utramque, id est passibilem humanitatis, impassibilem vero Divinitatis naturam confitendam exprimit. Nam ex eo, quod ho
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ẽ potuit tolłe pecc̃a mundi. ascendes ad p̃da. & rugiens ap̃ infe¬
ros ut catulus leonis. ñ ualente resiste. antiqͦ pͣdone. tyranno mor¬
tis. & nc̃ morte superata sedens addexterã patͥs. tͣdentiũ inse. po¬
tent᷑ pecc̃a dimittet. Bene gͦ hic eugłista cui ꝓpositũ ẽ testimonia
c̃ gerere diuinitatiᷤᷤ.xͥ. dictũ hoc ñomittend̃ putaũ. p̃sertĩ cũ

Expanded text:
d potuit tollere peccata mundi, ascendens ad praedam, et rugiens apud inferos, ut catulus leonis , non valente resistere antiquo praedone tyranno mortis, et nunc morte superata, sedens ad dexteram Patris, credentium in se potenter peccata dimittit. Bene ergo hic evangelista, cui propositum est testimonia congerere divinitatis C
Abbreviated transcription (Latin):
ultau̾ tͥpudio iuuenis pͣdicans cũ idẽ rex xͦ corã alloqͤndus ad¬
eẽt᷑ Et qͥ tã digna quȩ supͣ elocutꝰ ẽ. deillo sentire meruit. du
sola mente uidens exterioribꝰ ilłu quereret ocłis. qnͣtomaꝗ uͥ
illũ inueñ. dignũ aliqͥd exclamando effari debuit aut potuit᷑
ro mundo ꝗẽmã p̃ciosã suꝑ addid̃. dũ gaudio m̃tis inuocẽ erũ¬
pentẽ dix̃. Ecce aqnꝰ dĩ ꝗͥ tollit pecc̾a mundi. Cunctꝰ naͣq suꝑto
sermo eiꝰ quasi aurũ subselliũ rutilat in euglĩca xͥ qͣdriga. hoc¬

Expanded text:
uvenis praedicans, cum idem Rex Christus coram alloquendus adesset? Et qui tam digna, quae supra elocutus est, de illo sentire meruit, dum sola mente videns, exterioribus illum quaereret oculis, quanto magis ubi illum invenit, dignum aliquid exclamando effari debuit aut potuit? ro mundo gemmam pretiosam superaddidit, dum gaudio mentis in vocem erumpente, dixit: « Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi. » Cunctis namque superior sermo ejus, quasi aureum subsellium rutilat in evangelica Christi
Abbreviated transcription (Latin):
guis huiꝰ agni idẽ hoĩs innocentis. qͥ nullũ omĩno peccatũ
fecͣ agni ueri absq macła. quẽ nec originale nec aliqͦd ac¬
tuale peccatũ obfuscat liberos nos ab illo mortiꝰ p̃posito &
pͥncipe tenebrarũ transire faciet in illã ꝙͣ in pͥmo parente
ꝑdidimꝰ. patriã lucis. & uerã t̾rã reꝓmissionis. Non enĩ ina
pͣceptis tamꝗͣ indecẽ plag̃ resistendo spũali pharaoni. neq¬
in carnalibꝰ sacͥficiis potirimꝰ ad ꝑfectũ iustificari. nõ aut pa¬
treꝰ nr̃i. s hic agnꝰ tollet pecc̃a mundi. qnͣdo pendens incru
qm̃ om̃s electi baptibari in sanguine xͥ. quia uideł þactenꝰ
ereubabat foris uniu̾sa ab origine mundi eçcłia. ñ admit¬
tende sũme iusticiȩ censura. ut cȩleste scuariũ ing̾deret᷑
antiq p̃uaricationiꝰ delicto menstruata. Inde dic̃ unꝰ ex
sc̃is ułis. sc̃s & magnus ysaias ꝓpħa. Facti sumꝰ ut inmundi
om̃s noꝰ. om̃s iusticiȩ nr̃e qͣsi pannꝰ m̃struatȩ. Ergo qͥ ait ions

Expanded text:
s hujus Agni, id est hominis innocentis, qui nullum omnino peccatum fecit, Agni veri absque macula, quem nec originale, nec aliquod actuale peccatum offuscat, liberos nos ab illo mortis praeposito et principe tenebrarum, transire faciet in illam, quam in primo parente perdidimus, patriam lucis et veram terram repromissionis. Non enim decem praeceptis, tain carnalibus sacrificiis, potuimus ad perfectum justificari nos, aut patres nostri, sed hic Agnus tollet peccata mundi, quando pendens in cruquam omnes electi baptizari in sanguine Christi quia videlicet hactenus excubabat foris universa ab origine mundi Ecclesia, non admittente summae justitiae censura, ut coeleste sanctuarium ingrederetur antiquae praevaricationis delicto menstruata. Unde dicit unus ex sanctis illis sanctus et magnus Isaias propheta: « Facti sumus ut immundi omnes nos, omnes jus
Abbreviated transcription (Latin):
itide clamare ñ desinit. uos inpietatiꝰ accusãs. nos infide
suo teatnionio corroborans. Interea nemo qͥ ambigat ioũiꝰ
animã desiderio suspensã cȩlo inherere. & eũ que intꝰ agno¬
uerat foris querere. ocłis intentis & aĩo iugit᷑ orante. Nã spũ
sc̃o edoetꝰ iccireo adeserto uenerat. & confluentes ad se: tbas
excipiens baptibabat. ut eũ qͥ mundi pecc̃a tolleret uenient̾e in¬
t̃ peccatorẽ ꝙ ꝓculdubio futurũ erat. & ipse agnosceret. & cet̾is pa¬
lã ostenderet. Sic enĩ & ipse paulopꝰ dicturꝰ ẽ. Et ego nesciebam
eũ. s ut manifestaret᷑ in isrł: ꝓpterea ueni ego in aqͣ baptihans.
Cũ gͦ staret in excelso speculator omi mundo sublimior. desi¬
derio uulneratꝰ & cęlũ pulsans gemitibꝰ. salutẽ suã uide sici¬
ens. ut eã uiuis ostendẽt & mortius nunciaret. Alt̾a die uid̃
eũ uenientẽ ad se. Alta in qͥt die Postꝗͣ tanto clamore p̾co ui

Expanded text:
itidem clamare non desinit, vos impietatis accusans, nos in fide Christi suo testimonio corroborans. Interea nemo qui ambigat, Joannis animam desiderio suspensam coelo inhaerere, et eum quem intus agnoverat, foris quaerere oculis intentis et animo jugiter orante. Nam Spiritu sancto edoctus, idcirco a deserto venerat, et confluentes ad se turbas excipiens, baptizabat, ut eum qui peccata mundi tolleret, venientem inter peccatores, quod procul dubio futurum erat, et caeteris palam ostenderet. Sic enim et ipse paulo post dicturus est: « Et ego nesciebam eum, sed ut manifestetur in Israel, propterea veni ego in aqua baptizans. » Cum ergo staret in excelso speculator, omni mundo sublimior, desiderio vulneratus, et coelum pulsans gemitibus salutem suam videre sitiens, ut eam et vivis ostenderet, et mortuis nuntiaret. « Altera die vidit eum venie
Abbreviated transcription (Latin):
scił celebris an desertꝰ sit. isinqͦ actũ qͥd rdictũ asserit᷑. bene
locũ qͦ eugłista in qͦ tanta uer clamantis insonuit. subicit.
dic̃s. Nec inbethania facta s̃. trans iordanen ubi erat ioñs
baptihans. Ac sidicat. Quos scͥbe & pharisei. testimoniũ hoc qd
decelo ẽẽ ñ potestiꝰ diffiteri. latere quẽꝗͣ ur̃m ñ potuit. Non
& ꝓpinquis erat locꝰ ut pote tantũ qͥndecĩ stadis distans ab
hiero solimis & tẽ nimiũ çȩlebris. qͥa uideł ibi erat ioħs baptian¬
riographi. om̃is regio udee & hiero solunitȩ uniu̾si. & baptihan¬
tur ab eo consitentes pecc̃a sua. Excusabiles gͥuos esse ñ sintt.
ubũ dni qđ transiordanen tã ꝓpe aduos accessit. & tali in loco

Expanded text:
lebris, an desertus sit is, in quo actum quid, vel dictum asseritur: bene locum quoque evangelista, in quo tanta vox clamantis insonuit, subjicit dicens: « Haec in Bethania facta sunt trans Jordanem, ubi erat Joannes baptizans. » Ac si dicat: O vos Scribae et Pharisaei, testimonium hoc quod de coelo esse non potestis diffiteri, latere quemquam vestrum non potuit. Nam et propinquus erat locus, utpote, tantum quindecim stadiis distans ab Hierosolriographi, « omnis regio Judaeae et Hierosolymitae universi, et baptizabantur ab eo, confitentes peccata sua . » Excusabiles igitur vos esse non sinit Verbum Domini, quod trans Jordanem, tam prope ad vos accessit, et tali in loco,
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ. Uidit illũ & ait. Ecce agnꝰ dĩ. ecce dͥ tollit pecc̾a mundi.
oc plane qđ dilatata m̃te uid̃. hac breui enunciatione mirabilit᷑
expͣssit. Suauitatẽ dĩ ꝗͣ excorporali parit᷑ & spũali eiꝰ aspectu du¬
plicit᷑ delectatꝰ degustauit. nob̾ ꝓtinꝰ degustandã gratulatioĩs
uoce refud. Qm enĩ exultaũ infans ingaudio cũ adhuc ẽẽt par

Expanded text:
 ait: « Ecce Agnus Dei, qui tollit peccata mundi. » Hoc plane, quod dilatata mente vidit, hac brevi enuntiatione mirabiliter expressit. Suavitatem Dei, quam ex corporali pariter et spirituali ejus aspectu dupliciter delectatus degustavit, nobis protinus degustandam, gratulationis voce refudit. Qui enim « exsultavit infan
Abbreviated transcription (Latin):
& grẽ symistes. num qͥd ñ saltẽ hoc scire potes ꝗͣ obcausã illa
corrigia ligata ẽ. Nũqͥd ignoras qͦ ł quali indiu̾sorio diuinitaᷤ
calciata ẽ. Nũqͥd nescis quali exmuliere u̾bũ caro factũ ẽ.
Ignoras tu cȩlestis paranymphus & sponsi amicꝰ. qđ no paruuili
eccłiȩ filii sumꝰ ñ ignoramꝰ: cur qͦ silet de hoc uarclamantis inde
serto : Cur non hoc euangelihas. & uocẽ ex altas: N ideł quia t̾epꝰ
non du ẽ. Tempꝰ enĩ loquendi. & tempꝰ tacendi. Tempꝰ hȩc lo¬
quendi tc̃ erit. cũ filiꝰ hõis amortuis resurrex: Non gͦ abre ge¬
mit affectꝰ amantis. & magno desidĩo clamantis. suęq in¬
putat indignitati q̃ tẽpꝰ ñ habitꝰ sit ut currat cũ speciosis
pedibꝰ. suꝑ monte̾ euangelihantiᷤ & pͣdicantiꝰ pace̾. annun¬
ciantis bonũ. p̃dicantis salutẽ. dicentis. syon regnab̾ d̾s tuũ¬

Expanded text:
e symmistes, nunquid non saltem hoc scire potes quam ob causam illa corrigia ligata est? Nunquid ignoras quo vel quali in diversorio divinitas calceata est? Nunquid nescis quali ex muliere Verbum caro factum est? Ignoras tu, coelestis paranymphus et sponsi amicus, quod nos parvuli Ecclesiae filii non ignoramus? Cur ergo silet delizas, et vocem exaltas? Videlicet, quia tempus nondum est. « Tempus enim loquendi, et tempus tacendi . » Tempus haec loquendi tunc erit, cum Filius hominis a mortuis resurrexerit. Non ergo ab re gemit affectus amantis, et magno desiderio clamantis, suaeque imputat indignitati quod tempus non habiturus sit, ut currat cum speciosis pedibus super montes evangelizantis et « praedicantis pacem, annuntiantis bonum, praedicantis salutem, dicentis