comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
inferebant. ¶ Si ꝙͦ in eis pec̾e erat: criminale e¬
rat: In ħemim pantũtissimũ ẽ cͥmen sac̾dotũ.
gant. Caueat spũał uidex sicut ñ omisit cͥm̃
nequicie. Ita ñ careat num̾e scĩe. oportet ut sci¬
at cornosce quicquid debeat iudicare. Iudici¬
aria en̾im ꝑotestas hpostulat. ut ꝙ debet iudi¬
care discernat. Diligens gͥ inuestigator sapient᷑

Expanded text:
 ergo in eis peccatum erat, criminale erat. In hoc ergo patentissimum est crimen sacerdotum gant. Caveat spiritualis judex, sicut non commisit crimen nequitiae, ita non careat munere scientiae. Oportet ut sciat cognoscere quidquid debeat judicare. Judiciaria enim potestas hoc postulat, ut quod debet judicare discernat. Diligens ergo investigator sapienter
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ⁊ siaĩe quas uuificant ñ uiuunt quomͦ᷑ ꝑ
eosgrã bñdictionis tranffundr S illuo capłm
Maledicã ⁊ c̃. Quidam referunt adh̾eticos qui
ab eccłia p̃cisi sunt ⁊ ad excominunicatos quoꝵ
bñdictiones fiunt maledictiones his qui eoꝵ se¬
ue eccłie scĩe. ⁊ forma bone uite p̃sumũt liga¬
re. uel solu̾e. S nullus officio sacerdotis uti de¬
bet nisi inmunis sit abilł. que in aliis iudicat.
se oporteat ẽẽ qui alioꝵ udex constituit᷑. aus̾
peccõr añ quem statuit᷑ om̃is langoꝵ. ⁊ ui nt̾illo
eoꝵ sit iudicandus que in alio e iudicare ꝓiuo¬
sibi offerre caueat ut a se ꝓiecetit quicquid in
alio dampnosum repperit animadũtat ꝙ qui
peccatcem qr n̾erat qui iuste ꝓhicẽt lapidem.
Quomͦ lapidaret qui se lapidandum cognos
om̃s fuisse reos. Nam uenialia semꝑ remittebã

Expanded text:
ae quas vivificant non vivunt, quomodo per eos gratia benedictionis transfunditur? Sed illud capitulum, Maledicam, etc., quidam referunt ad haereticos, qui ab Ecclesia praecisi sunt, et ad excommunicatos, quorum benedictiones fiunt maledictiones his qui eorum seve scientiae et forma bonae vitae praesumunt ligare vel solvere. Sed nullus officio sacerdotis uti debet, nisi immunis sit ab illis quae in aliis judicat;  oporteat esse qui aliorum judex constituitur, Augupeccator, ante quem statuitur omnis languor, in nullo eorum sit judicandus, quae in alio judicare est prosibi offerre; caveat ut a se projecerit quicquid in alio damnosum reperit. Animadvertat quod qui peccatricem, quia non erat qui juste projiceret lapidem. Quomodo lapidaret qui se lapidandum cognosctur, omnes crimine fuisse reos. Nam venialia semper remittebantur
Abbreviated transcription (Latin):
icut gͦ nec parentes dm̃s creatores
hominũ nec agricolas c̾atores frugũ
quauis eoꝵ extrinsecus ad hibitis motib
ad ista creanda dĩ uirtus int̾uis oꝑetur ita ñ
solum malos. s nec bonos angłos fas est pu¬
tare ẽatores s prosubtilitate sui sensus. ⁊¬
corporis istarũ rerũ. nobis oceultiora nouer̃.
⁊ ea ꝑ congruas temꝑationes elementoꝵ la¬
tenter spargunt. atq ita gignendarum re¬
rum ⁊ accelandoꝵ inc̾mentoy p̃bent occõnes
s nec boni hec insi quantum d̾c iuibet. nec
mittit. Nam miqui malicia: uoluntatẽ suã
ht̃ inuistã potestatem aũt: ñ nisi iuste accip̃¬
loꝵ uel laudem bonoy.
Sicut iustificatio¬
nem m̃tis. ita c̾atiouẽ rerũ solus ds oꝑat᷑
licet creatura exterius seruiat.
icut ergo mentem nr̃am iustifican

Expanded text:
icut ergo nec parentes dicimus creatores hominum, nec agricolas creatores frugum, quamvis eorum extrinsecus adhibitis motibus ad ista creanda Dei virtus interius operetur; ita non solum malos, sed nec bonos angelos fas est putare creatores. Sed pro subtilitate sui sensus corporis semina istarum rerum nobis occultiora noverunt, et ea per congruas temperationes elementorum latenter spargunt, atque ita et gignendarum rerum et accelerandorum incrementorum praebent occasiones. Sed nec boni haec nisi quantum Deus jubet, nec mittit. nam iniqui malitia uoluntatem suam habent iniustam, potestatem autem non nisi iuste accip vel laudem bonorum. 10. Sicut justificationem mentis, ita creationem rerum solus Deus operatur; licet creatura extrinsecus serviat. Sicut ergo mentem nostram justifican
Abbreviated transcription (Latin):
sacramentũ ac ceꝑit: integr̃sactamentũ
acceꝑit s salutem que uirtus est sacramẽ¬
redire. non ut sacramentum baptisimi
tm̃ accipiat. qd̾ nemo debet in aliquorepe¬
tere. sut insocietate catholica uitã accipiat.
Bap̃s enim extra eccłiam nequit ꝓdẽe. Ibi enĩ

Expanded text:
sacramentum acceperit, integrum sacramentum accepit; sed salutem, quae virtus est sacramensiam redire, non ut sacramentum Baptismi iterum accipiat, quod nemo debet in aliquo repetere, sed ut in societate catholica vitam accipiat. Baptismus enim extra Ecclesiam nequit prodesse. Ibi enim
Abbreviated transcription (Latin):
est. qr compleuit deus die .uii. opus suũ.
⁊ requieuit die .uii. ad uniuerso oꝑe qd̾
patrarat. Requieuisse dicit᷑ d̃s̃ die.uuͦi.
non qͣioperando lassais. s abuniu̾so o¬
ꝑe requieuit. q nouam c̾aturam fac̾e
cessauit. Requiesçere enĩ: cessare dicit᷑.
bant. Requieuisse igitur deus drͣ. qr ces¬
sauit afaciendis gn̾ib creature. qr ultͣ
noua non condidit. Usq nunc tñ ut iu̾¬
tas meugłio ait. oꝑat᷑ pater cum filio.
.s. ãministracionem eoꝵd̾ generum: que
tũc instituta sunt. Creatoris enim iur¬
tus c̾ã subsistendi est. om̃i c̾ature. Qd̾ gͦ¬

Expanded text:
 complevit Deus die septimo opus suum, et requievit die septimo ab universo opere quod patrarat. Requievisse dicitur Deus die septimo, non quasi operando lassus, sed ab universo opere requievit, quia novam creaturam facere cessavit. Requiescere enim cessare dicitur,bant. Requievisse ergo Deus dicitur, quia cessavit a faciendis generibus creaturae, quia ultra nova non condidit. Usque nunc tamen, uangelio ait, operatur Pater cum Filio, scilicet administrationem eorumdem generum quae tunc instituta sunt. Creatoris enim virtus causa subsistendi est omni creaturae. Q
Abbreviated transcription (Latin):
q fcm̃ ẽ ꝙ creator. ñ uoluit: ut impleret ip̃. ꝗ uolu¬
it: bñ utens: ⁊ malis. tamqmͣ sũmebonus. ad eoꝵ
dampnationẽ: quos uiste p̃destinauit ad penã.
⁊ ad eoꝵ salutem quos benigne p̃destinait ad
głiam. Quãt enĩ ad ipos adtinet: ꝙ d̾s noluit fece¬

Expanded text:
 est quod Creator noluit, impleret ipse quod voluit; bene utens et malis, tanquam summe bonus, ad eorum damnationem quos juste praedestinavit ad poenam, et ad eorum salutem quos benigne praedestinavit ad gratiam. Quantum enim ad ipsos attinet, quod Deus noluit fece
Abbreviated transcription (Latin):
dores uocant̾. ꝙ sacc̃ dant ꝙ licet sint sacerdo¬
nec scrimate frontem signant. nec ꝑaclitum dant.
ꝗ solis deberi ep̃is lectio actunuim apłoꝵ demon¬
illuid nomenẽ dignitatis. ñ etatis. Sac̾clos nom̃
compositum h̃c ergreco ⁊ latino. qđ ẽ sacrũ das
uł sacer dux.Sicut enimret a regendo. ita sacer¬
dos a scificando dictus ẽ Consecrat enin ⁊ sc̃ificat
antistes sacertlos dictus ab eo ꝗ añ constat. pͥmꝰ
ẽ emm in ordine eccłie. ad p̃brm ã ꝑtinet sacram̃¬
tum corꝑis ⁊ sangͥnis dm maltari di confic̃e. orõ¬
nes dr̃e.  dona dĩ bñdicẽ. Qui cum ordinant᷑ i¬
ungunt᷑ ei manꝰ ⁊ ut intelligat se accepisie grãm
consecrandi ⁊ caritatis oꝑa debere ad om̃s ostende.
accip̃ istolam. que tenet utrũꝙ latus. q debet
ẽẽ inunitus arimis iusticie cc ad uersa ⁊ psꝑa ac¬
ꝑħsciat se accepisse potestatem placabiles dõ ho¬
tias offẽndi. ħ ordo afiliis isrł aaron sumpsit exor¬

Expanded text:
dotes vocantur, quia sacrum dant; qui, licet sint sacerdouia ipsi nec chrismate frontem signant, nec Paracletum dant, quod solis deberi episcopis lectio Actuum apostolorum demon nomen dignitatis, non aetatis. Sacerdos nomen habet compositum ex Graeco et Latino, quod est sacrum dans, sive sacer dux. Sicut enim rex a regendo, ita sacerdos a sacrando dictus est; consecrat enim et sanctificat. Antistes vero sacerdos dictus est ab eo quod ante stat, primus enim est in ordine Ecclesiae. Ad prntum corporis et sanguinis domini in altari conficere, oraciones dicere et dona dei benedicere. Qui cum ordinatur, inunguntur ei manus, ut intelligat se accepisse graciam consecrandi / et caritatis opera debere ad omnes extendere. Accipit et stolam, que tenet utrumque latus, quia debet esse munitus armis iusticie csciant se accepisse potestatem placabiles Deo hostias offerendi . Hic ordo a filiis Aaron sumpsit ini
Abbreviated transcription (Latin):
inquis uirtus ẽ ingeniti. sĩplex ⁊ tñ in hac
simplici uirtute: młta uidis cõmemorare.
cõ dicis d̾s dm̃ genuit. bonꝰ. bonũ genuit.
sapiens sapientẽ. clem̃s clem̃tẽ. potens ꝑo¬
tentẽ. Nunqͥd gͦ bonitas. ⁊ sapientia. ⁊ cle
tys quã simplicẽ eẽ dixistiꝰ Si dixeris ꝑ¬
tes st̃ simꝑler gͦ uirtus exꝑtib constat.
Et simplex ista uirtus te ddifiniente unus
ẽ d̾s. gͦ dm̃ ex partib cõpositũ eẽ dicitis.
Nondico inquis. ñ ft̃ gͦ partes. Sigͦ in una
ꝑsona pr̃is. ⁊ illa inuenis que pła uident᷑.
⁊ partes ñ inuenis:. qr una uirtus sĩplex ẽ.

Expanded text:
inquis, virtus est ingenita, simplex; et tamen in hac simplici virtute multa videris commemorare, cum dicis: Deus Deum genuit, bonus bonum genuit, sapiens sapientem, clemens clementem, potens potentem. Numquid ergo bonitas, et sapitis, quam simplicem esse dixisti? Si dixeris, partes sunt, simplex ergo virtus ex partibus constat. Et simplex ista virtus, te definiente, unus est Deus; ergo Deum ex partibus compositum esse dicis. Non dico, inquis, non sunt partes. Si ergo in una persona Patris, et illa invenis quae plura videntur, et partes non inveneris, q
Abbreviated transcription (Latin):
oluntas ettam mea totam intelligentia.
totamq memoriam meam capit᷑. dum
u̾tor. toto eo quod intelligo. ⁊ memini. Cumi¬
taq inuicem. asingulis: ⁊ omnia. ⁊ tota capi¬
antur: equalia sunt tota singula. totis singn¬
lis. ⁊ tota singula. simul omnib totis. ⁊ hec tͥa
unum. una uita. inia nens. uia ẽentia. Ecce
illius summe unitatas. atq tͥnitatis. ubi una ÷
ẽẽntia. ⁊ tres ꝑsone imago est humana mens.
licet impar qrens autem hic ꝓ animo ip̃o ac-¬
cipitur: ubi est illa imago trinitatis. proprie
liter. sepe accipitur:. Illud etiam sciendum qd̵
memoria est nonsolum absentium ⁊ pieteri¬
torum. s etiam presentium. ut ait augustinꝰ.
in .xiiii. libro de trinitate. Alioquin nan se ca-¬
peret. Ex quo sensu illa tͥa dicant᷑ unũ eẽ ꝯuua¬

Expanded text:
oluntas etiam mea totam intelligentiam totamque meam memoriam capit, dum utor toto eo quod intelligo et memini; cum itaque invicem a singulis et omnia et tota capiantur, aequalia sunt tota singula totis singulis, et tota singula simul omnibus totis: et haec tria unum, una vita, una mens, una essentia. Ecce illius summae unitatis atque Trinitatis ubi una est essentia et tres personae, imago est humana mens, licet impar. Mens autem hic pro animo ipso accipitur, ubi est illa imago Trinitatis. Proprie liter saepe accipitur. Illud etiam sciendum est, quod memoria non solum est absentium et praeteritorum, sed etiam praesentium, ut ait Aug. in lib. 14 de Trin., cap. 14, alioquin non se caperet. 12. Ex quo sensu illa tria dicantur es
Abbreviated transcription (Latin):
tria capiat intelligentia.
im̾ulit̾ cum hec tria intelligo: totam simul
intelligo. neq enim quicquam intelligibi¬
lium est quod non intelligam. nisi quod ignoro.
Quodautem inoro: nec memuni. nec uolo. Quicqͥd

Expanded text:
ta capiat intelligentia. Similiter cum haec tria intelligo, tota simul intelligo, neque enim quicquam intelligibilium est quod non intelligam, nisi quod ignoro. Quod autem ignoro, nec memini, nec volo. Quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt autem ñ nlłi heretiti nuptias
detestantes. qui tãtiani aplłati sunt.
hii nuptias oĩo dampnãt. acpares forncatõ¬
nib. aniq corruptionib faciũt n recipiũt
in suoꝵ nũo ꝯiugio utentẽ. matrẽ ł feminam.
Ꝙ autẽ res bona sit ouigiũ. ñ mͦ exeoꝓbat᷑. qđ¬

Expanded text:
uerunt autem nonnulli haeretici nuptias detestantes, qui Tatiani appellati sunt. Hi nuptias omnino damnant, ac pares fornicationibus aliisque corruptionibus faciunt, nec recipiunt in suorum numero conjugio utentem marem vel feminam. Quod autem res bona sit conjugium, non modo ex eo
Abbreviated transcription (Latin):
cens. frustra eccłie claues qui si̾ arbitͥo sac̾dotis
penitenciam agit. si sm̃ oris confessione criminis
indulgencia impetͤtur. ẽ ⁊ alius modus. li⁊s. qui
nicam disciplinam t̾cio uotatꝰ ademendationẽ
eccłie a loco orõnis ⁊ sacͥmentoꝵ commumone. ⁊

Expanded text:
es Ecclesiae, qui sine arbitrio sacerdotis poenitentiam agit, si sine oris confessione criminis indulgentiam imprecatur. Est et alius modus ligandi et nicam disciplinam tertio vocatus ad emendationem Ecclesiae a
Abbreviated transcription (Latin):
dum satiffactionem penitencie peniteu¬
tib imponunt. Soluunt. cum de ea aliquid
dimitunt. uel ꝑ eam purgatos ad sacramentoꝵ
communionem adiniitunt. Quemadmod̾ suꝑiꝰ
toꝵ cominuniom ꝯciliant. alia oꝑa in parõres
ex̾ce nequeunt.⁊ notandum ꝙ quos satisfacti¬
one penitencie ligant: eo ip̃o apeccis solutos ostẽ
factio. insi quem sacerdos u̾e penitentem arbi.¬

Expanded text:
dum satisfactionem poenitentiae confitentibus imponunt. Solvunt, cum de ea aliquid dimittunt, vel per eam purgatos ad sacramentorum communionem admittunt. Secundum ntorum communioni conciliant; alia opera in peccatores exercere nequeunt. Et notandum est quia quos satisfactione poenitentiae ligant, eo ipso a peccatis solutos ostendtentialis, nisi quem sacerdos vere poenitentem arbi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligentes aliquid sumunt de sꝑcilio pha¬
riseoꝵ ut dampnare innorios uelsolne soputẽt
norios. cũ ap̃ dm̃ non sentencia sacerdotum. s
rẽox uita querat. In leuitico ostende se sac̾dotib
iubentur lepsi. quos illi ñ faciunt leꝓsos uł mũ¬
dos s discern᷑ Unt qui mundi uelinꝰ mũdi sut.

Expanded text:
bene intelligentes, aliquid sumunt de supercilio Pharisaeorum, ut damnare innoxios, vel solvere se putant noxios, cum apud Deum non sententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. In Levitico ostendere se sacerdotibus jubentur leprosi : quos illi non faciunt leprosos vel mundos, sed discernunt qui mundi vel immundi sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
głici sac̃dotes ꝙ olim sub lege habebant legales:
incurandis leꝓsis. higͦ dimitunt peccã uel reti¬
nent dum dimissa adõuel tetenta: uidicãt ⁊ ostẽ¬
dunt. ponunt enim sac̾dotes nomen dñi super
filiosisił s ip̃e bñ dicit. ut legit᷑ innu̾is. hunc mod̾¬

Expanded text:
c, quod olim sub lege habebant legales in curandis leprosis. Hi ergo dimittunt peccata vel retinent, dum dimissa a Deo vel retenta judicant et ostendunt. Ponunt enim sacerdotes nomen Domini super filios Israel, sed ipse benedicit, ut legitur in Num
Abbreviated transcription (Latin):
tis eis ordinib ministrare ualeant. ł itm̃ or¬
dinandi non sunt: De huiꝰ mͦi accipiendũ
dicunt. Nam pꝰꝗͣ p̃cisi fiu̾nt ⁊ clampnati
iuditio eccłie. ms ordinandic⁊ ꝯsecͣnti eis de¬
tractum asserunt. ut degͣdatis. ł ex omum¬
catis. alii uõ dnt sacͣmenta ab hereticis. ⁊ p̃ci¬
sis. scdm formam eccłie celebrata ũa eẽ ⁊ rata.

Expanded text:
tis ordinibus ministrare valeant, vel iterum ordinandi non sint, de hujusmodi accipiendum dicunt. Nam postquam praecisi fuerint et damnati judicio Ecclesiae, jus ordinandi et consecrandi eis detractum asserunt, ut degradatis, vel excommunicatis. Alii vero dicunt sacramenta ab haereticis et praecisis secundum formam Ecclesiae cele
Abbreviated transcription (Latin):
ticis. alit̃ qmͣ in eccłia siũt. falsa sunt ⁊ in ama
⁊ qui atalib orclinari udnͣr ñ munꝰ. s uulnꝰ
excipiunt. ⁊ sccłm hanc diffrãm. uarie de his
locunt᷑ doctores. Quidam uõ tłnt ead̾ sacͣmẽta
abħeticis p̃cissis posse celebrari. que acatholi¬
cis. si ab illis forma eccłie seruetur. ⁊ ab eis cele¬
dnr ⁊ in his quȩ male tractant.⁊ in his qui ma
etiam dñt᷑: ꝙ illicite dautib uł accipientib sũt
inuidicium. Polluta etiam dnͦt ñ quantũ ad se:
s pp̃ indignam hereticoꝵ tͣctationem. Io ũb̃. com¬
munionem arrii uocat execrationem:⁊ innocencꝰ¬
h onosii ordinationem: dampnationem. non qđ
ita inse sint: s ꝙ maledantes uł accipientes tale̾
facit.Sic̃ etiam ieix sacͥficia eoꝵ panem luctus

Expanded text:
sa sunt et inania; et qui a talibus ordinari videntur, non munus, sed vulnus accipiunt. Et secundum hanc differentiam varie de his loquuntur doctores. Quidam vero dicunt eadem sacramenta ab haereticis praecisis posse celebrari, quae a catholicis, si ab illis forma Ecclesiae servetur; et ab eis celehis qui male tractant, et in his qui maletiam dicuntur quia illicite dantibus vel accipientibus sunt in judicium. Polluta etiam dicuntur, non quantum ad se, sed propter indignam haereticorum tractationem. Ideo Gregor. communionem Arii vocat execrationem; et Innocentius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, sed quia male dantes vel accipientes tales facit. Sicut etiam Hieronym. sacrificia eorum panem luctus
Abbreviated transcription (Latin):
tus. ⁊ fĩ salus nͥ ꝑmorcem unigeniti tanta fuit uͥ
in eum aditꝰ regni. Magna gͦ in morte unigeni¬
ti p̃stita sunt nob̾ut liceat nob̾ redirempr̾iam.
sicͥ olim inmoite sumini pontificis. his qui ad ci¬
uitatem refugii ofugant. sece ad pͥa remeare.

Expanded text:
tanta fuit, ut in eum aditus regni. Magna ergo in morte Unigeniti praestita sunt nobis, ut liceat nobis redire in patriam, sicut olim in morte summi pontificis, his qui ad civitatem refugii confugerant, secure ad propria remeare.
Abbreviated transcription (Latin):
Non est autem uuientus inter homines aliqͥs
quo ioposset impłi. nisi leo de tribu uida. qui a
iusticiam .i. ꝯsumatissimam humilitatem qua
maior ẽe ñ pot̾. Nam alii homines debitores erãt
⁊ uix uncuiq sua uirtꝰ sufficiebat ⁊ humilitas.
Nulls gͦ eoꝵ hostiam offerre ñ potãt sufficientem
fuit hostia qui młto ampliꝰ hũiliatꝰ est. amaritu¬
dinem mortis gustando: qm ille adam suꝑbiit
pesum ligni uetiti noria delectõe ꝑfruendo. Si
gͥ illiꝰ suꝑbia om̃iũ excitit ruia ipm̃ deꝑadiso¬

Expanded text:
Non est inventus inter homines aliquis quo id posset impleri nisi Leo de tribu Iuda, sciliciustitiam et inconsumatissimam humilitatem qua maior esse non potest. Nam omnes alii debitores erant et vix unicuique sua virtus sufficiebat et humilitas; nullus ergo poterat hostiam offerre sufficientem fuit hostia qui multo amplius est humiliatus, amaritudinem mortis gustando, quam ille Adam superbiit per esum ligni vetiti noxia delectatione perfruendo. Si ergo illius superbia omnium extitit ruina, ipsum de
Abbreviated transcription (Latin):
suham creat᷑am uisibiłr apparere. Ab surdiᷤ¬
sime tñ aut afilio qu ĩ genuit. aut asco sp̃u
qui de illo ꝓced̾. missus dic̾etur. Congruent᷑¬
aũ ille misͦsꝰ dr: qui incarne apparuit. misis¬

Expanded text:
am creaturam visibiliter apparere, absurdissime tamen aut a Filio quem genuit, aut a Spiritu sancto qui de illo procedit, missus diceretur. Istautem ille missus dicitur, qui in carne apparuit; misis
Abbreviated transcription (Latin):
te indet̾uis mut arentur. hanc enim uir¬
tutem naturaliter illud lignũ habuisse
dicitur. S forte. I hoc ꝯferebat: nisi sepede
illosumeretur. Pocuit ergofieri ut de illo

Expanded text:
te in deterius mutarentur? Hanc enim virtutem naturaliter illud lignum habuisse dicitur. Sed forte hoc non conferebat, nisi saepe de illo sumeretur. Potuit ergo fieri ut de illo
Abbreviated transcription (Latin):
bat ꝑsona: qm̃ iłł unitum ẽ u̾bum. Nam sibi
caro. alia unione ũbo unita sũt. q alia ẽ imi¬
o aĩe illius ad carnem ⁊ alia ẽ unio ũbi ad a¬
nimam illam ⁊ carnem. Nongͦ accep̃ u̾bũ
dĩ ꝑsonam hominis s natam. q ñ erat in car¬
ne illa. ⁊ aĩa illa: ima ꝯpoĩta persona ꝙͣ u̾bũ

Expanded text:
is unitum Verbum est. Nam sibi ima et caro; alia unione Verbo unita sunt. Quia alia est unio animae illius ad carnem, et alia est unio Verbi ad animam illam, et ad carnem. Non ergo accepit Verbum Dei personam hominis, sed naturam; quia non erat ex carne illa et anima
Abbreviated transcription (Latin):
nosse de pre est. sicut eẽ. Nosse erim⁊ ẽe ibi unũ ẽ.
⁊iõ prĩ sicut ẽẽ. ñ est afilio: ita nec nosse. ꝓm̃ tãꝗͣ
si aliquid minus. au amplius eet̃ in ũbo eiꝰ. qmͣ¬
ꝙiste filius ille pr̃. Sciunt gͦ iuicẽ pat. ⁊ filius.
s ille gigmendo iste nascendo ⁊ omĩa que sunt in
eorum scĩa. meoꝵ sapiencia. in eorum eeñcia unͦ¬
quisq eoꝵ simul uidet. ñ partidãtin. aut singła¬
tim uelut alternante conspectu. hinc illud ⁊ m̃
qua uide ñ possit. nͥ non uidens alia. s omĩa si¬
mul uidet. quorũ nullum ẽ ꝙ ñ semꝑ uideat ⁊
sciat. Eiuis itaq sciencia inamissibił.⁊ inuariabił

Expanded text:
nosse de Patre est, sicut esse. Nosse enim et esse ibi unum est. Et ideo Patri sicut esse non est a Filio, ita nec nosse. Proinde tasi aliquid minus aut amplius esset in ejus Verbo qiste Filius, ille Pater. Sciunt ergo invicem Pater et Filius, sed ille gignendo, iste nascendo. Et omnia quae sunt in eorum scientia, in eorum sapientia, in eorum essentia, unusquisque eorum simul videt, non particulatim aut sigillatim velut alternante conspectu hinc illinc, et iqua videre non possit, nisi non videns alia; sed omnia simul videt, quorum nullum est quod non semper videat et sciat. Ejus itaque scientia inamissibilis et invariabilis
Abbreviated transcription (Latin):
aus̃ĩ uł minui. utrumq enim uidet᷑ pos.¬
se ꝓbari. Quod diuina p̃scĩa possit aub̃i uł mu¬
tari. hoc mͦ ꝓbatur. qr pot̃ deus scire. qd̾ nũꝙͣ
scit. est enĩ aliquis qui ñ est leturꝰ hodie. ⁊ tam̃
pot̾ eẽ ut legat hodie pot̃ enim hodie legere.
Nichil autem potest fĩ. ꝙ ñ possit ad eo sciri. po¬
test gͦ deus scire hunc lecturũ hodie. pot̃ gͥ ali¬
quid scite qd̃ non scit. potest gͦ eius sciencia aub̃i
uel mutari. eademꝙ indet᷑ posseminui. Est enim
hodie aliquis lecturus. quem deus scit lecturum. at
potest esse ut non legat. gͦ pot̃ deus non scire hunclec¬
turum. pot̾ gͥ non icue aliquid ꝙ scit gͦ poẽ minui

Expanded text:
augeri vel minui, utrumque enim videtur posse probari. Quod enim divina scientia possit augeri vel mutari, hoc modo probatur: quia potest Deus scire quod nunquam scit. Est enim aliquis qui non est lecturus hodie, et tamen potest esse ut legat hodie: potest enim hodie legere. Nihil autem potest fieri, quod non possit a Deo sciri. Potest ergo Deus scire hunc lecturum hodie; potest ergo aliquid scire quod non scit, ergo potest ejus scientia augeri vel mutari, eademque videtur posse minui; est enim aliquis hodie lecturus quem Deus scit lecturum. At potest esse ut non legat; ergo potest Deus non scire hunc lecturum; potest ergo non scire aliquid quod scit; ergo potest minui
Abbreviated transcription (Latin):
t cum de corꝑe humano non sit absur¬
dum uel in ꝯueniens hoc existimare:
querisolet utr̃ desensuaĩe ⁊ cognitionene¬
ritatis eod modo senciendum sit. ut .s. hi qͥ
sine peccõ nascẽntur. sensur⁊ intelligencia
mentis in ꝑfectiexistent. ⁊ ꝑ accessum tem
am inoxꝯditi ꝑfectionem sensus ⁊ cognitio¬
nis perciꝑent. Illi qui senciant paruislos
natos instͣura corꝑis ⁊ usu menbroꝵ ꝑ acces¬
sum temꝑis profuturos. non difficent᷑ eosd̾
in exordio natiuitatis sensus inꝑfectos exist̾e.
⁊ ꝑ interuallũ temꝑis in sensir⁊cognitiõe
ꝑfectionem sensiis ⁊ intelligencie ignoran¬
cia ieis ẽet. Ignorancia au̾t: peccati ẽ pena.
S qui ħ dicunt. non satis diligent᷑ ꝯsid̾ant.
ue inignorancia ẽẽ dicendꝰ est. ꝙ ignoran¬
cia ñ dicit᷑. nͥ cumid qd̾ sciri⁊ ñ ignorari deb:
nescitur. Talisq ignorancra penapeccĩẽ. cũ
mens uicio obscuratur. ne cognosc̾e uale

Expanded text:
t cum de corpore humano non sit absurdum vel inconveniens hoc existimare, quaeri solet utrum de sensu animae et cognitione veritatis eodem modo sentiendum sit, ut, scilicet hi qui sine peccato nascerentur, sensu et intelligentia mentis imperfecti existerent, et per accessum tean mox conditi perfectionem sensus et cognitionis perciperent. Illi qui sentiunt parvulos natos in statura corporis et usu membrorum per accessum temporis profecturos, non diffitentur eosdem in exordio nativitatis sensu imperfectos existere, et per intervallum temporis in sensu et cognitione ectionem sensus et intelligentiae, ignorantia in eis esset: ignorantia autem peccati est poena. Sed qui hoc dicunt non satis diligenter considerave in ignorantia esse dicendus est, quia ignorantia non dicitur, nisi cum id quod sciri et non ignorari debet, nescitur. Talisque ignorantia poena peccati est, cum mens vitio obscuratur, ne cognoscere vale
Abbreviated transcription (Latin):
i uerba quib dicit. Om̃e qd̾ ẽ inquantũ ẽ.
bonum ẽẽ.⁊ dm̃ habere auctorem. dena
dunt. Sub̾e uero noĩe atq nature dñt
⁊ huiusmodi qd ex uerbis augustini p̃misis
colligitur. ubi bonum hominem appellat bo¬
nam naturam:⁊ malum hominem: malã
nata᷑m. Scdm hanc gͥ assercionem uelac¬
ceptionem̃ maliactus nonsunt nature uł
uemalas. apiens enim quomodo intelli
ab eotraditum ait. Hoc de sub̾iis atq na¬
turis dictum est. Iñ erim disputabatim
ñ debonis accionibus atq peccĩs. aꝑte
hicuidetur duuid̾e inter naturas siue
sub̾aso⁊ acciones siue peccã. Iõq asserũt

Expanded text:
i verba quibus dicit omne quod est, in quantum est, bonum esse et Deum habere auctorem, de nadunt. Substantiae vero nomine atque naturae dicunt  hujusmodi, quod ex verbis Augustini praemissis colligitur, ubi hominem appellat bonam naturam, et malum hominem malam naturam. Secundum hanc ergo assertionem vel acceptionem mali actus non sunt naturae vel ve malas. Aperiens enim quomodo intelligab eo traditum, ait: Hoc de substantiis atque naturis dictum est. Inde enim disputabatur, non de bonis actionibus atque peccatis. Aperte hic videtur dividere inter naturas sive substantias, et actiones sive peccata.
Abbreviated transcription (Latin):
lesunt peccã sũt. neq a dõsunt. Qo uͦ
maliactus. ñ sint nature. ang̃ uidetur
notarem prima resporsione contͣ pe¬
lagianosita dicens. Oꝑa diaboli q̃
ra bonũ ẽ. deus exnichilo fecit ñ diabłs.
Secundum has res alique sunt. que a
deo nonsunt quibus homines mali
r quo colligitur resaliquassunt

Expanded text:
lae sunt, peccata sunt, neque a Deo sunt. Quod vero mali actus non sint naturae, August. videtur notare in prima responsione contra Pelagianos ita dicens: Opera diaboli quae ra bonum est, Deus ex nihilo fecit, non diabolus. 3. Secundum hoc res aliquae sunt quae a Deo non sunt, quibus homines mali sunt. Ex quo colligitur res aliquas
Abbreviated transcription (Latin):
na sunt Potencie uero animisine quib
nis .i. mediis ⁊ minimis non solum bonͤ
s ⁊̃ male quisq uti pot̃. Eciõ uirtute nemo
maleutitur. ꝙ opus uirtutis est: bonus
ususistoꝵ. quib ⁊̃ non bñ utipossumus.
Nemo autem bene utendo maleutitur.
ma bona e̾ẽp̃stitit. bonitas dĩ. Ecce h̾es tͥa
genera bonoꝵ distincta.
Inquib bonis

Expanded text:
na sunt. Potentiae vero animi, sine quibus nis, id est, mediis et minimis, non solum bene, sed etiam male quisque uti potest; et ideo virtute nemo male utitur, quia opus virtutis est bonus usus istorum quibus etiam non bene uti possumus. Nemo autem bene utendo, male utiturma bona esse praestitit bonitas Dei. Ecce habes tria genera bonorum distincta. 11. In quibus bonis
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmus homo habuissecͥdit᷑. Cognouit
enima quo c̾atus fuerat. non eo modocog-¬
noscendi: quo exauditu solo ꝑcipit᷑. Quomͦ
ac̾dentib absens queritur. s quadã int̾iori
inspiratione qua dĩp̃sciãm ꝯtemplabatur.
ñ tñita excellent̃. sic̃ posthancuitam scĩ
onem id homo talem a ccepisseuidr. ut qͥd
ignoraret. Condicionẽ quoq suam ⁊ ordinẽ¬

Expanded text:
mus homo habuisse creditur. Cognovit enim a quo creatus fuerat; non eo modo cognoscendi quo ex auditu solo percipitur, quo modo a credentibus absens quaeritur, sed quadam interiori aspiratione qua Dei praesentiam contemplabatur; non tamen ita excellenter sicut post hanc vitam sancti onem idem homo talem accepisse videtur, ut et quid iori non ignoraret. Conditionem quoque suam et ordine
Abbreviated transcription (Latin):
tuit. Non ẽ nob̃ ꝑspiciũ aꝑire. qͦm sit hoc
uerũ uõ sub silentio potiꝰ eẽt p̾tereundũ.
nisi me suꝑ ħ aliquid loqui cogeret instã¬
tia querentiũ.

Expanded text:
tuit? Non est nobis perspicuum aperire quomodo sit hoc verum, et ideo sub silentio potius esset praetereundum, nisi me super hoc aliquid loqui cogeret instantia quaerentium. 5.
Abbreviated transcription (Latin):
ait pelagius ppͣ. dẽ illo sponso qui pot̾ mor¬
tuo sponso eius sponsã ducit in uxorẽ. Nicħ est
ꝓmoiui ualeat. Si uͦ tał sponsa fuisset int̾quam
⁊ sponsum eius consñsis dep̃senti int̾cessisset:
eo mortuo indua remansiss cui copłatꝰ incõni¬
gio. ult̾ius ad sacros ordines ñ accedẽt c̃uiduã
duxĩt. ⁊ Ionẽ gͥ ambigendum quĩ salus dep̃sẽ¬
ti osensus ꝯugiũ efficiat. ⁊ ex m̃ iũ ꝯnges appł

Expanded text:
ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus sponsam ducit in uxorem. Nihil estpromoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus in conjugio, ulterius ad sacros ordines non accederet, cum viduam duxerit. Non est ergo ambigendum quia solus de praesenti consensus conjugium
Abbreviated transcription (Latin):
macis scient. ⁊ eos qui gnorant̾. Qui. it. scient̃
asymomatis seꝑimserint᷑ olecrari immo exec¬
ri. eorumosecratio omĩo irrita est. Qui nõ
ordinant᷑ a symoniacis. quos cũ orclinant nes¬
ciunt ẽẽ symoniacos. qui ⁊̃ tunc ⁊ ꝑcatholicis
ħnt: eorum ordinatio misicorditer sustinet.

Expanded text:
s scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nesciunt esse simoniacos, qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio misericorditer sustinetur.
Abbreviated transcription (Latin):
gͣdationis: ⁊ ordinaut ⁊ consecrant. ⁊ licet sy¬
momiaci pͥe dicant᷑. qui ad istar symonis ma¬
gimp̃ciabilem grãm p̃cio ꝯduc̃e uolunt:⁊ qui
ꝓministi̾o sacto p̃ciũ recipiunt inmodum gy¬
eri. Gyerite uocandi sunt. om̃s tñ ⁊ dantes ⁊ ac¬

Expanded text:
gradationis, et ordinant et consecrant. Et licet simoniaci proprie dicantur qui instar Simonis magi impreciabilem gratiam pretio conducere volunt, et qui pro ministerio sacro pretium recipiunt in modum Giezi, Giezitae vocandi sunt; omnes tamen, et dantes et ac
Abbreviated transcription (Latin):
aus̃ ait. Porro de affinitate qmͣ dicitis
parentelam eẽ. que ad uirũ exparte uxoris.
seu que ex parte uiri ad uxorem ꝑtinet: mani¬
festa rõ ẽ. q si scdam diuinam sententiam ego
⁊ uxor mea sumus una caro ꝓfecto micħ⁊ illi.
mea suaq parentela ꝓpinquitas una efficit᷑.
Quo circa ego ⁊ soror uxoris mee: in uno ⁊ pͥmo
grachui erimus. filius uõ etꝰas: sccło gͣdu exit a
cumq gradus sit: ita me oportet aitendere:
qm̃iad modum ipsius gradus quoq aliqua feĩa
ꝓprie ꝓpinquitatis sit. Ꝙ nimirum uxori mee.
deꝓpinquitate uiri si incunctis cognations
gͣdib conuenit obseruare. Qui uõ aliorsimm
sencitint: antix sunt. Item uilus ppͣ. e qualit̾¬

Expanded text:
us ait: « Porro de affinitate, quam dicitis parentelam esse, quae ad virum ex parte uxoris, seu quae ex parte viri ad uxorem pertinet, manifesta ratio est, quia secundum divinam sententiam, ego et uxor mea sumus una caro, profecto mihi et illi sua meaque parentela propinquitas una efficitur. Quocirca ego et soror uxoris meae in uno et primo gradu erimus, filius vero ejus secundo gradu erit a i ejusque gradus sit. Ita me oportet attendere, quemadmodum ipsius quoque gradus aliqua femina propriae propinquitatis sit. Quod nimirum uxori meae de propinquitate viri sui in cunctis cognationis suae gradibus convenit observare. Qui vero aliorsum senserint, Antichristi sunt; » item Julius papa: « Aequalit
Abbreviated transcription (Latin):
tas que inp̃prio conseruanda ẽ ñ muxoris pa¬
rentela. denpciarum custodienda ẽ. q constat
ꝑmittimus ex ꝓpinquitatẽm sin sanguinis
uł uxors: usq in .uii. gn̾a̾tõis gradum urorẽ
ducere uel incesti macula copulari. q sicut ñ
licet cuiqmͣ xp̃iano. de sua consanguutate sic¬
õb̃. de affintate consanguinitatis ꝑ gradus
cognationis placuit usq ad .uii. gnãcionẽ ob¬
ꝓtendit successionem. Non . N. eis succedent: nͥ
deꝓpagineonationis deberet᷑. his auctoritati.¬
b insinuat᷑: ⁊ que sit affinitas. ⁊ usq ad q̃ gͣclum

Expanded text:
o viro conservanda est, etiam in uxoris parentela de lege nuptiarum custodienda est, quia constat permittimus ex propinquitate sui sanguinis vel uxoris, usque in septimum generationis gradum, uxorem ducere, vel incesti macula copulari: quia sicut non licet cuiquam christiano de sua consanguinitate, sicffinitate consanguinitatis per gradus cognationis placuit usque ad septimam generationem obum haeredum protendit successionem. Non enim eis succederent, nisi de propagine cognationis deberetur. His auctoritatibus insinuatur, et qu
Abbreviated transcription (Latin):
qualẽ filiũ gentusset. Quis gͦ audeat drẽ
qd i oim̃potens ñ potuit: Addo ⁊̃ qr si poss
ho maiorẽ meliorẽq seip̃o gign̾et filiũ. s mas
ut ais geniuit filium. cui nec anni neces¬
sarii fuert̃ ꝑ quos adimplet᷑ eqͣlitas. nec
oĩpotentia defuit: anforte noluit: Ergo
qd absit inuidit. s ñ iniuidit. Equalẽ gͥfiliũ

Expanded text:
qualem filium genuisset. Quis ergo audeat dicere quod hoc Omnipotens non potuit. Addo etiam, si posset homo, majorem melioremque seipso gigneret filium. Sed majus ualem genuit Filium, cui nec anni necessarii fuerunt per quos id impleretur, nec omnipotentia defuit? An forte noluit? Ergo, quod absit, invidit. Sed non invidit: aequalem igitur
Abbreviated transcription (Latin):
est quia con iom̃ib aliis uir p̃sit mulie
ens. Uir debitum redlat uxori. siłr ⁊ uxor uito.
m. quia nec mulier. ad alium uirum. nec uir
ad aliam mulierem potestatem sun corꝑis. ħt.
nec uirum ad continendum. nec mulier pote¬
statem ħt sine mutuo consensu. s alt̾ alt̾nus po¬
testatem ħt corꝑis ut poscenti alteri ñ liceat altĩ
negare debit̾. In ħ .n. pares sunt qi nec uto nec
mulieri corpus suum liceat ali tradere st̾sibi m¬
enim sibi conuigati non solum ip̃iꝰ sexus suio¬
miscendi fidem liberoꝵ ꝓcreandoꝵ cã. que pͥmaẽ
in ista mortalitate societas: uerum ⁊̃ infirmita¬
tis inuicem excipiende ad illicitos concubitꝰ deui¬
tandoᷤ mutuã quodam mͦ seruitutem. ut ⁊ si alti
eoꝵ continencia placeat nisi ex alt̾ius consensu

Expanded text:
 quia, cum in omnibus aliis vir praesit mulierens: Vir debitum reddat uxori: similiter et uxor viro;  quia nec mulier ad alium virum, nec vir ad aliam mulierem potestatem sui corporis habet; nec vir ad continendum, nec mulier potestatem habet sine mutuo consensu, sed alter alterius potestatem habet corporis, ut poscenti alteri non liceat alteri negare debitum. In hoc enim pares sunt, quia nec viro, nec mulieri corpus suum licet alii tradere; sed sibi ienim sibi conjugati non solum ipsius sexus sui commiscendi fidem liberorum procreandorum causa, quae prima est in ista mortalitate societas; verum etiam infirmitatis invicem excipiendae ad illicitos concubitus devitandos, mutuam quodammodo servitutem, ut etsi alteri eorum continentia pl
Abbreviated transcription (Latin):
De aucem miremur ⁊ intellectu trabe¬
mur audientes peccm̃ originale fili¬
os traduc̾e aparentib iam ꝑbaptismũ ab
illo peccõ mundatis. diuersarum similitu¬
dinum in ductione: idposse sĩ insinuat. an¬
s̾. in lib̾ de bapo par. ita inquiens. Quomͦ
p̃pucium ꝑ cirtumcisionem aufertur. ma¬
net cñ ineo quẽ genuerunt circoncisi. Quo¬
modo ⁊̃ palea que op̾e humano tanta di¬
ligencia seꝑat manet tñ infructu. qui de
purgato nascitur tritico. ĩca pecẽ qd̃ inpa¬
rentib ꝑ baptismũ mundat᷑: manet in
eis quos genuerunt. Ex hoc enum gignũt
qł ad huc uetustum trahunt. nonex hoc
qd̾ lex in nouitate ꝓmouit eos inter filios di.
Non enun generant parentes filios scdm
sunt generati
Quare dicatur originale:

Expanded text:
e autem miremur et intellectu turbemur audientes peccatum originale filios traducere a parentibus, jam per baptismum ab illo peccato mundatis, diversarum similitudinum inductione id posse fieri insinuat Aug. in lib. de Baptismo parvulorum, inquiens: Quomodo praeputium per circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem genuerunt circumcisi; quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nascitur tritico; ita peccatum quod in parentibus per baptismum mundatur manet in eis quos genuerunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, quod lex in novitate promovit eos inter filios Dei. Non enim generant parentes filios secunsunt generati. 8. Quare dicatur originale
Abbreviated transcription (Latin):
nis diuinitus constituta est. ut dm pp̃ se ⁊ toto
corde.⁊ prorimum diligas sicut te ipm̃ .i. ad ꝙ
omẽm hominem oportet intelligi. Qtua nemo
est cum quo sit oꝑanlum male. Qui gͦ amat
homines uel quia iusti sunt. uel q ut iustisũt.

Expanded text:
nis divinitus constituta est, ut Deum propter se ex toto corde, et proximum diligas sicut teipsum, id est, ximum vero, omnem hominem oportet intelligi, quia nemo est cum quo sit operandum male. Qui ergo amat homines vel quia justi sunt, vel ut justi sint,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsit sibi. Quin autem se diligat ⁊ ꝓdẽe sibi ue¬
lit: cdubitare dementis est. Modus autem p̃ci¬
pitur cumait. sicut te ipm̃ ut ꝓrimum di¬
ligas. Ad qd̾ teipm̃. Si ergo ce ñ pꝑte diligẽ de¬
⁊ nisi ipm̃ pp̃ dm̃ diligis. huius dilectionis
modum ueritas insinuat dicens. Manclatũ

Expanded text:
ut prosit sibi. Quin autem se diligat, et prodesse sibi velit, dubitare dementis est. Modus autem praecipitur cum ait, sicut teipsum, ut proximum diligas ad quod teipsum. Si ergo te non propter te diligere det ipsum propter Deum diligis. Hujus dilectionis modum Veritas innuit dicens: Mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
non esse abmnicio inter cetãs intelletuales
naturas. nec simł creatas sicut orig̾ singie:¬
dm̃s. neq cum corporib ꝑcoitum seminari
sicut luciferiam. ⁊ cyrillus. ⁊ quidam latinoꝵ
p̃supfores affirmant. S dm̃s corpustm̃ ꝑ¬
coniugu copsamseminari. Creationem uero
anime solum creatorem nosse. euisq uidi¬
cio: corpus coagularim uulua.⁊ ꝯpingi. atq
formari. ac formato iam corꝑe: animã c̾ari.
⁊ infundi. ut uiuat in utero ho. exanima ꝯs¬
tans⁊ corꝑe. ⁊ egrediatur uiuus ex ut̾o plenꝰ
uincło illos condenpnat. qui anumas extra¬
duce dñt. inducens auctoritatẽ ꝑpħe. Qui

Expanded text:
non esse ab initio inter creaturas intellectuales naturas, nec simul creatas, sicut Origenes fingit, neque in corporibus per coitum seminari, sicut Luciferani et Cyrillus, et quidam Latinorum praesumptores affirmant. Sed dicimus corpus conjugii copulam seminari, creationem vero animae solum Creatorem nosse, ejusque judicio corpus coagulari in vulva, et compingi atque formari; ac formato jam corpore animam creari atque infundi, ut vivat in utero homo ex anima constans et corpore, et egrediatur vivus ex utero plenus vinculo illos condemnat, qui animas ex traduce dicunt, inducens auctoritatem Prophetae,
Abbreviated transcription (Latin):
ħmes. Siiur scierit urorẽ suã deliquisse ⁊ ñ eg̃it
penitenciam mulier s ꝑmanet ĩ forncõe sua.
reu̾ti debet recip̃e peccatͥtẽ q̃ penitẽtiã eg̃. s nõ
sepe. de ilł qui añ sepolluertͥ ꝑ adultium.

Expanded text:
it uxorem suam deliquisse, et non egerit poenitentiam mulier, sed permanet in fornicatione sua, reverti, debet recipere peccatricem quae poenitentiam egit, sed non saepe. 6. De illis qui se ante polluerunt per adulterium.
Abbreviated transcription (Latin):
nutis animantibus qõ est utr̃ in
primis condicionib creata sint auexre¬
bus corruptis postea ortasint. Płaq
Quedameciam decorruptione lignoꝵ.
⁊ herbarum⁊ fructuum. ⁊ ds̃ auctor
omnium est. Potest aũt dici qd̾ ea q̃ d cor¬
poribus animalium. maxĩe mortuoy nã¬
cuntur: cumaĩalib creata non fum̃t: nͥ
potencialiter. ⁊ materialiter. Eauero que
ex terra uel exaquis nascuntur. uel exeis q̃
terra germinante orta sunt. tũc creata fu¬
isse. non incongrue dici potest.

Expanded text:
nutis animantibus quaestio est utrum in primis conditionibus creata sint, an ex rebus corruptis postea orta sint. Pleraque quaedam etiam de corruptione lignorum et herbarum et fructuum; et Deus auctor omnium est. Potest autem dici quod ea quae de corporibus animalium, maxime mortuorum, nascuntur, cum animalibus creata non fuerint, nisi potentialiter et materialiter. Ea vero quae ex terra vel ex aquis nascuntur, vel ex eis quae terra germinante orta sunt, tunc creata fuisse non incongrue dici potest.
Abbreviated transcription (Latin):
pietatꝭ Nõ est ergo birtꝰ ĩ deo ad ea q̃ ĩuiste
fuĩt nõ cõmoueri. Nã muidus tãꝙͣ dei domꝰ est
et homines tãꝙͣ qui. quibus si ludribio sit nomen
ens qualis erit aut quãta est patientia ut
honoribus suis cedat. praua et miqua fe uideat
et non Indignetur quod propoud et natua̾le est
fit. ed stõrci non uideriã ẽẽ discriẽ rect
et pͣm Iram ẽẽ iustã esse et iu̾stam. et quia mede¬
la rei nõ inemobar̾. uolueriũ eĩ penitus excide̾
Paripatetit sero nõ ad eptidendã sed temꝑandã et
diperuũ / quibus in sexto libro Instetutionũ sãtis

Expanded text:
is in deo ad ea quae iniuste fiunt non commoueri. nam mundus tamquam dei domus est et homines tamquam serui: quibus si ludibrio sit nomen eius, qualis aut quanta patientia est ut honoribus suis cedat, praua et iniqua fieri uideat et non indignetur? quod proprium et naturale est fit. sed Stoici non uiderunt esse discrimen recti et praui, esse iram iustam, esse et iniustam, et quia medellam rei non inueniebant, uoluerunt eam penitus excidere. Peripatetici uero non excidendam, sed temperandam esse dixerunt: quibus in sexto libro Institutionum satis
Abbreviated transcription (Latin):
seperatio q legibus sõla ⁊ guet audacia ut nemo deniq
lire ste possit insi qui uirib p̃ualeat. It liq quosi
cõmumi latibtinuo terrã om̃io depopulabit᷑: Nuuc
orto qũ et masi penã et bom rãm. et affliti opẽ

Expanded text:
superatisque legibus sola regnet audacia, ut nemo denique superatisque legibus sola regnet audacia, ut nemo denique tutus esse possit nisi qui uiribus praeualeat: ita quasi communi latrocinio terra omnis depopulabitur. nunc uero quoniam et mali poena
Abbreviated transcription (Latin):
de subeat ingrati culpã q̃ est homim ecl ꝓminosa
Tontra aũ sũd ad qui fatmorei et nephanii quis
rapiet ꝑmient Net consanguineis nec paire̾tibꝰ
pareant᷑. reges et piũ etꝭ deum negligaĩ . habet᷑
Ita in deo materiãi. Non ẽm̃ est phas eũ cũ tliã
oĩdeat nõ moueri et insurge̾ ad ultionẽ steleratoꝵ
et pestiferos nocentesqz delere ut boius onuibus
cõsulat. a deo et sĩ ipã ira ĩ est gratifitatio Ĩu¬
ama ergo et falsa reperĩtur argniñta uol eoꝵ
qui cũ irasti deũ uoliũ gratifitai nolũ. quia
ne homo qd fieri sñ Ira potest nel eoꝵ qui nullã
animi mõtũ ese In deo putar. Et quia sũ ãqui
affectus qui non cadũt in deu̾. ut libido tunor
auaritia. meror iuidia om̃i prorsus affectu
in bonos misetio in afflirtos qm̃ diuima ptãte
sũt digna propuiosꝰ et iustos et ueros h. Qure
profecto insi habegt hoana uĩta turbabit᷑ atq ad
rantã confusione deuemet status ł ꝑ. ut cõtemptis

Expanded text:
 criminosa. Contra autem sunt alii facinorosi et nefarii, qui rapiant, perjurent; nec consanguineis, nec parentibus parcant; leges et ipsum etiam Deum negligant. Habet igitur ira in Deo materiam. Non est enim fas eum, cum talia fieri videat, non moveri, et insurgere ad ultionem sceleratorum, et pestiferos nocentesque delere, ut bonis omnibus consulat: adeo et in ipsa ira inest et gratificatio. Inania ergo et falsa reperiuntur argumenta, vel eorum, qui, cum irasci Deum nolunt, gratificari volunt, quia ne hoc quidem fieri sine ira potest; vel eorum, qui nullum animi motum esse in Deo putant. Et quia sunt aliqui affectus, qui non cadunt in Deum, ut libido, timor, avaritia, moeror, invidia, omni prorsus affectu in bonos, miseratio in adflictos, quoniam diuina potestate sunt digna, proprios et iustos et ueros habet. quae profecto nisi habeat, humana uita turbabitur atque ad tantam confusionem deueniet status rerum, ut contemptis
Abbreviated transcription (Latin):
occultantur. ꝑlurum qui delatorẽ comprinũt aut
p̃cibus aut spino. ꝑlurum qui iuditia elidunt
ꝑ grãm uel potentia. Q si eos om̃es qui humanã
bitã effugiaĩ censura diuina dap̃naret esset homo
ant ⁊ cerus aut nulluꝰ in stra. Demqz uel dua illa
cã delendi generis humam Iusta uẽ potuisfet. qd
hominen ꝯtempto deo unio terreis ⁊ fragelibus q
figniẽtis honorem diuinũ toeꝙ celestibuꝰ defere
adorãtes oꝑa huãiꝰ digitis laborata/ Cũq illos
deus artifes ore sublimi statu r ecto figuratoꝰ ad
cõlemplationẽ celi et notitiã dei excitam̾t curucie̾
aduersꝯ trã quã calcae̾ debuea̾t Idest de t̾ra
ficta et formata benent : In tõta igit᷑ nupieᵗ ͤ
hominũ tãtes q pctis id apequit᷑ paciã des Et
se ipi hoĩes dap̃natis bitt prioriꝰ errorib prrigat̾

Expanded text:
occultantur, plurimi qui delatorem conprimunt aut precibus aut praemio, plurimi qui iudicia eludunt per gratiam uel potentiam. quod si eos omnes so qui humanam poenam effugiunt, censura diuina damnaret, esset homo aut rarus aut etiam nullus in terra. denique uel una illa causa delendi generis humani iusta esse potuisset, quod homines contempto deo uiuo terrenis fragilibusque figmentis honorem diuinum tamquam caelestibus deferunt adorantes opera humanis digitis laborata. cumque illos deus artifex ore sublimi, statu recto figuratos ad contemplationem caeli et notitiam dei excitauerit, curuare auersus terram quam calcare debuerat, id est de terra ficta et formata ueneratur. in tanta igitur inpietate hominum tantisque peccatis id adsequitur patientia dei, ut se ipsi h
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣtint illa quia ꝑstã efi In eo uirtubi nceꝭ est ycciãm
quoq enisꝰ ege perfectam . q̃ et ip̃a bictus est ¶ꝵ
iulns os peccatoibus iusti . postĩꝰ affecti su̾ de
malis boms ee Improbis tontiue̾tes/ M multi In
prinia etate turpes et oiii Iuditio damipnaituipꝰ¬
mod̾ tni landabileꝰ extiteuiũ. quod utiq nõ fieret
se ome peccatĩ pena se q̾retur. leges̾ publice ma

Expanded text:
in eo uirtus, necesse est patientiam quoque eius esse perfectam, quia et ipsa uirtus est. quam multi ex peccatoribus iusti posterius effecti sunt, ex malis boni, ex inprobis continentes! quam multi in prima aetate turpes et omnium iudicio damnati postmodum tamen laudabiles extiterunt! quod utique non fieret, si omne peccatum p
Abbreviated transcription (Latin):
uel q̃ suĩ in humndis incocta et ferueftã mitestar̾
Linia quoq noct᷑m temporis guberualx amissi
ac ⁊cepti liũs uicibus me̾strua spatia moderat᷑
clari᷑ illustrat : ut estuia itineua et eppeditõdd̃
et opera sine labort ac molestia confici possut
.Si quidemn norte leues melius stixule norte arida
prata tondentur.. astra et elta nel ortu ud ouasu
suo ntis stationibus oportuntates tempoꝵ  sudꝰ¬
nuiustrent. Red et nauigiis quo minꝰ exrdebundo
uts gubuator obsinãs ad portũ destinati latorio
prehatuu. uentoꝵ spũ actrahũtur nibes ut scita
uubuibus euigentut. ut uites fecibus aubufta
cedas ammates eade terra mu̾t et cꝯdfetusera¬

Expanded text:
uel quae sunt in umidis, incocta et feruefacta mitescant. uel quae sunt in umidis, incocta et feruefacta mitescant. luna quoque nocturni temporis gubernatrix amissi ac recepti luminis uicibus menstrua spatia moderatur claritatis inlustrat, ut aestiua itinera et expeditiones et opera sine labore ac molestia confici possint, siquidem nocte leues melius stipulae, nocte arida prata tondentur. astra etiam cetera uel ortu uel occasu suo certis stationibus opportunitates temporum subministrant. sed et nauigiis, quominus errabundo rite gubernator obseruans ad portum destiehatur. uentorum spiritu attrahuntur nubes, ut sata imbribus inrigentur, ut uites fetibus, arbusta ceteras animantes eadem terra nutrit et eiusde