comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
gis ac mag̾ ad credendum animauit.
Namq & hostes eius tͣbati dicunt. Si
dimittimus eum sic omnes credent
in eum. & plebs ad credendum magis
animata precipue ꝓpt̾ hoc signũ. post¬
modum uenienti ini iherosolunam cũ
palmis & laudib obuuam ꝓcesfit. Su¬
scitato autem lazaro non longũ erat
ut hoc pharisei audirent. Bethania
abierunt ad phariseos: & narrauerunt
eis que fecit ih̾e. Nec mora fiit post hec
colligendi concilii. Mox enim sic euglista
conungit. Collegerunt pontifices & pha¬
risei conciliũ. Rursum non longum erat
aut difficileillud tunc colligi. Cum emim
ut ait eungłista q proxinnimerat pas¬
cha uideorum muiti ascenderunt hie¬
rosolumam ut scificarent seipsos: tt̃ uͦ
abierant. sollempniter conuenerant.
Contimiata qͦ duorum sollempnitas
dierum .i. sabbati & neomenie quȩ it
supͣ dictum ẽ pͥdie fuerat agenda: conti¬
lio frequentiores atq expeditiores red¬

Expanded text:
gis ac magis ad credendum animavit. gis ac magis ad credendum animavit. Namque et hostes ejus turbati dicunt: « Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum , » et plebs ad credendum magis animata praecipue propter hoc signum, postmodum illi venienti Hierosolymam cum palmis et laudibus obviam processit. Suscitato autem Lazaro, non longum erat ut hoc Pharisaei audirent. Bethania abierunt ad Pharisaeos et narraverunt eis quae fecit Jesus . » Nec mora fuit post hoc colligendi concilii. Mox enim sic evangelista conjungit: « Collegerunt ergo pontifices et Pharisaei concilium. » Rursus non longum erat aut difficile tunc illud colligi. Cum enim, ut ait evangelista, quia « proximum erat Pascha Judaeorum, multi ascenderunt Hierosolymam, ut sanctificarent seipsos, » tunc aberant, solemniter convenerant. Continuata quoque duorum solemnitas dierum, id est Sabbati et neomeniae, quae, ut supra dictum est, pridie fuerat, agendo concilio frequentiores atque expeditiores red
Abbreviated transcription (Latin):
Igit᷑ ex his que dicta st̃ qͦmͦ &e eccłiastici
cõpositor offitii supͣdictum ennͣgłm de
resurrectione lazari ñ sine causa sexta
feria legi uoluit. que & qͥntadecima dies
ẽ ab illa qua dñs crucifixꝰ ẽ: ex his inꝗͣ
que dicta sunt dat᷑ intelligi qd̃ dñs ipsa
die neomemȩ lazarum suscitauerit. De¬
lectat ualde legentib hic regis nr̃i pro¬
cessusi legitimꝰ & sc̃s sũm sac̾dotis nri
clangor indie neomeme huꝰ. Ipse qͥ qͦn¬
dam iusserat filiis isrł ꝑ moysen dicens
si qͣndo exibitis ad bellum cont᷑ hostes
qͥ dimicant adu̾sus uos. si qnͣdo habe¬
bitis epntũ &e dies festos. & kl̃. clangetis
tubis suꝑ holocaustis & pacificis incti¬
nis: ipse rex nr̃ exitutꝰ adbellum passio¬
nis contͣ diabolum pͥncipem mundi ip¬
se suminus sacerdos nr̃ habitur᷑ epulũ
corporis & sanguinis sui. qd̃ cũ traderet
qm patiar. habitur᷑ diẽ festũ suȩ sacro¬
tamq excellentis miraculi: qͦ & hostes
attonitos reddidit: & corda piorũ ma¬

Expanded text:
e dicta sunt, quoniam ecclesiastici compositor officii supradictum Evangelium de resuscitatione Lazari non sine causa sexta feria legi voluit, quae quinta decima dies est ab illa, qua Dominus crucifixus est. Ex his, inquam, quae dicta sunt, datur intelligi quod Dominus ipso die neomeniae Lazarum suscitaverit. Delectat valde legitimus hic Regis nostri processus, legitimus et sanctus summi Sacerdotis nostri clangor in die neomeniae hujus. Ipse qui quondam jusserat filiis Israel per Mosen, dicens: « quando exibitis ad bellum contra hostes, qui dimicant adversum vos. Si quando habebitis epulum, et dies festos et Kalendas, clangetis tubis super holocaustis et pacificis Victimis . » Ipse rex noster exiturus ad bellum passionis, contra diabolum principem mundi, ipse summus sacerdos noster habiturus epulum corporis et sanguinis sui, quod cum traderet , antequam patiar . » Habiturus diem festum suae sacrotamque excellentis miraculi, quo et hostes suos attonitos reddidit, et corda piorum ma
Abbreviated transcription (Latin):
animo nr̃o inscͥptirꝰ ẽẽt. laudabilẽ fec̃ digres¬
sionẽ. ad mundi recurrens iitiũ: & de dũisis
etatib congruas ȩccł̃ie uoces colligens. qi de
diu̾sis locis septenos choros rationabili acu
nerabili ordine ꝓduxit. Qd ł qͦmͦ singl̃i chori
p̾senti eccłiȩ concinant. paulopꝰt explicandũs
ñc illud pͥmit᷑ dicendũ uidet᷑. c̃ de ore ecclie itil̃

Expanded text:
animo nostro in Scripturis esset, laudabilem fecit digressionem, ad mundi recurrens initium, et de diversis aetatibus congruas Ecclesiae voces colligens, quasi de diversis locis septenos choros rationabili ac venerabili ordine produxit. Quid vel quomodo singuli chori praesenti Ecclesiae concinant, paulo post explicandum est. Nunc illud primitus dicendum videtur, cur de ore Ecclesiae
Abbreviated transcription (Latin):
significari captiuitatẽ nrãm qua ꝑegͥnam᷑ a
dõ in hoc scło. illud statĩ ualde repugnans
ñȩ cõputatiom occurrit. qd̃ dies dm̃cȩ refur¬
rectionis nobilitas aum. decus m̃siũ. arma
dierũ. hunc intͣ numerũ cõputent᷑. Qs emm
dies indigniꝰ captiuitatẽ significare uidetur:
qmͣ ille qͦ uicto captiuatore dñs resurrex it uo
Qs enĩ dies libertatẽ significare merebit᷑. cum
innumero dierũ qͥ captiuitatẽ nrãm significaĩ
significatã qͦndã totidẽ annis.: qñdo ppłs dei
sub nabugodonosor fuit exul in terra babilonis.d
Itẽq & illud repugnat. qd̾ cũ a p̾dicto sabbato
magnis ac mysticis offitiis insignes
a ꝑadysi felicitate & acreatoris sui facie ꝓiectꝰ.

Expanded text:
significari captivitatem nostram, qua peregrinamur a Deo in hoc saeculo , illud statim valde repugnans nostrae computationi occurrit, quod dies Dominicae resurrectionis, nobilitas anni, decus mensium, arma dierum, hunc intra numerum computentur. Quis enim dies indignius captivitatem significare videtur, quam ille, quo victo captivatore Dominus resurrexit? Quis dies libertatem significare merebitur, cum in numero dierum, qui captivitatem nostram significant, significatam quondam totidem annis, quando populus Dei sub Nabuchodonosor fuit exsul in terra Babylonis? Itemque et illud repugnat quod cum a praedicto Sabbato magnis ac mysticis officiis insignes,a paradisi fel
Abbreviated transcription (Latin):
qr ide cõmemorat᷑ offitiis qd̾ significatũ ẽ illa
septuagenaria captiuitate popłi di. qualiten
sedit & fleuit suꝑ flumina babilonis. Qd aut̃
illud ẽ septenaria distinctio etatũ mundi qͣ¬
rũ pͥma ẽ ab adamusq ad noe. scda a noe usq
ad abrahã. uł scđm qͦs dã usq ad moysen.
babylomis usq ad aduentũ dñi. sexta ab ad¬
uentu dm̃ usq ad finẽ scłi: septima iã etas
mundi reqͥes ẽ illa ad quã cotidie tͣnseunt elec¬
iorũ animȩ: &e reqͥescunt inter ubera letantis
ex ipsarũ dñicarũ offitiis clariꝰ lucebit. Nc̃ qua
sic̃ in libro uite eiꝰ ꝯtineri iã sup̃ dixmꝰ
derentur: cui qͣi cõmunes ꝑ os p̾sentis eccłie
red̾ent᷑ exeqͥe. Om̃ium qͥppe sc̃orũ a mundi
constitutione una fuit salꝰ &e expectatio passu

Expanded text:
 idem commemoratur officiis, quod significatum est illa septuagenaria captivitate populi Dei, qua realiter sedit et flevit super flumina Babylonis . Quid autem illud est? Septenaria distinctio aetatum mundi, quarum prima est ab Adam usque ad Noe, secunda a Noe usque ad Abraham, vel secundum quosdam, usque ad Moysen, Babylonis usque ad adventum Domini, sexta ab adventu Christi usque ad finem saeculi, septima jam aetas mundi requies est illa, ad quam quotidie transeunt electorum animae, et requiescunt inter ubera laetantis ex ipsarum Dominicarum officiis clarius lucebit. Nunc qua rsicut in libro vitae ejus contineri jam supra diximus derentur, cui quasi communes per os praesentis Ecclesiae redderentur exsequiae. Omnium quippe sanctorum a mundi constitutione una
Abbreviated transcription (Latin):
hoc nomine: qua rõne añ passionẽ dm̃ cele¬
bretur: &e curalła de ore ȩcclie tollat᷑. Hec oĩa
tã ueras tãq certas habent rõnes. ut qͥequid
aliud dixeris recalcttret undiq tuta ueritas:
& oppositoꝵ uel repugnantiũ multtitudine
mopẽ & deficientẽ conscientiam reu̾beret.

Expanded text:
c nomine; qua ratione ante passionem Domini celebretur, et cur alleluia de ore Ecclesiae tollatur. Haec omnia tam veras tamque certas habent rationes, ut quidquid aliud dixeris, recalcitret undique tuta veritas, et oppositorum vel repugnantium multitudine inopem et deficientem conscientiam reverberet.
Abbreviated transcription (Latin):
maxime p̾dicauit. scił infinib zabu¬
lon ⁊ neptalim ficut habemꝰ meugłio
trans iordanem galileȩ. nlic ⁊ post re¬
surrectionẽ eandem consuminauit.
doctrinam dando baptrzandi ⁊ docen¬
di p̾ceptum: ut sicut ab eodẽ euugłista
testimonium subiunctum ẽ de ꝓpħa¬
ppłs gentium qui ambulabat intene¬
talim ceruus emissus dans eloquia
pul chritudims. E missus enimꝑ
dini nam potentiam a canum insecu¬
tione de quib ipse dicit pos dd̃. circũ¬
dederunt me canes multi:. emissus inꝗͣ
inplenam securitatem uelocissimo sal¬
tu resurrectionis recurrit infines za¬
bulon ⁊ neptalim. ubi ⁊ ante docere
ceꝑat factus ⁊ ipse neptalim .i. dilatat᷑.
udelicet expeditione caritatis. &e hie
dedit quȩ p̾dicta sunt eloquia pulchri¬
tudinis de nob̾gentib baptizandis:
quȩ sic fimuntur. Ecce ego uobcũ sum
ominib dieb usq ad consuminationẽ¬

Expanded text:
maxime praedicavit in finibus Zabulon et Nephtalim, sicut habemus in Evangelio, trans Jordanem Galilaeae, et illic post resurrectionem eamdem consummavit doctrinam, dando baptizandi et docendi praeceptum, ut sicut ab eodem evangelista testimonium subjunctum est de ps gentium, qui ambulabat in tenehtalim cervus emissarius dans eloquia pulchritudinis . » Emissus enim per divinam potentiam a canum insecutione, de quibus ipse dicit per os David: « Circumdederunt me canes multi , » emissus, inquam, in plenam securitatem, velocissimo saltu resurrectionis recurrit in fines Zabulon et Nephtalim, ubi ante docere coeperat, factus et ipse Nephtalim, id est dilatatus, videlicet expeditione charitatis, et haec dedit, quae praedicta sunt, eloquia pulchritudinis de nobis gentibus baptizandis, quae sic finivit: « Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummatione
Abbreviated transcription (Latin):
respondens dix. Potestis bibere calicem quẽ
ego bibiturus sum d ant baptismo qͦ ego
baptiz or baptrzari. Qcũ respondissent
possumꝰ: calicẽ inqͥt meũbibetis. & baptis¬
mo quo ego baptizor baptizabmuni. ⁊ ce
t̾a. Nonne calicis suie baptisim nomine.
passionem uoluit designare
martyrii: qua & seipsum & il¬
los dicebat consummari ad unde & alibi
de passione sua loquitur dicens. Baptis
mo habes baptizari: & qͦmͦ coactor usq dũ
ꝑfitiat᷑. Grece autẽ baptismus. latine ablu
tio ctr. Quas gͦ sordes habebat dñs: ut
baptismo passionis ablueretur .d Nempe
mortalitatẽ nr̃am & passibilitatẽ ꝓpt̾ quã
sordidꝰ & contẽptibilis apparebat hominib
sic̃ in zacharia legimus. Iħc autẽ indu¬
tus erat sordidis uestib. Dix̃ aut̃ angls
his qͥ stabant eorã ed. Auterce ab eo uesti

Expanded text:
Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum, aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? » Qui cum respondissent: « Possumus, calicem, inquit, meum bibetis, et baptismo, quo ego baptizor, baptizabimini , » etc. Nomine calicis sive baptismi passionem voluit designare martyrii, qua et ipsum et illos decebat consummari. Unde et alibi de passione sua loquitur: « Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coaretor usque dum perficiatur? » Graece autem baptismus, Latine ablu io dicitur, Quas ergo sordes habebat Dominus, ut baptismo passionis ablueretur? Nempe mortalitatem nostram et passibilitatem, propter quam sordidus et contemptibilis apparebat hominibus sicut in Zacharia legimus: « Jesus autem indutus erat sordidis vestibus. Dixit autem angelus his qui sta
Abbreviated transcription (Latin):
fud̾it.
ed imus militũ inquit euugłista
lancea lat᷑ eiꝰ aꝑuit &e continuo
exĩitt fanguis & aqua. Cur gͥ hec fieri
maluit a uidelicet ut illam suꝑ nos effim¬
deret aquam cum sanguine suo: quam
dum commindaret dixerat. Nisi qͥs rena¬
tus fuerit ex aqua & sp̃u sc̃o. ñ potest ui¬
dere regnum di. Siqͥ̾e huiꝰ aquȩ sacmtũ
ab hocmiracło sũpsit exordiũ. Baptizatus
gͦ dñs inpassione sua. taiẽ ad nos sue salu¬
titerȩ mortis participationẽ iã mortuus
emisit. Nonẽ nouum hoc aure mirum qd̃
illũ inpassione sua dicimꝰ baptizatũ. Ma¬
tre filioꝵ. zebedei postulante & dicente. ma¬
gist̃ dic it sedeant hii duo filii mei inꝰ ad

Expanded text:
fuderit. Sed unus militum, inquit evangelista, lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua . » Cur igitur hoc fieri maluit? Videlicet, ut illam super nos effunderet aquam cum sanguine suo, quam dum commendaret, dixerat: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu sancto, non potest videre regnum Dei . » Siquidem hujus aquae sacramentum ab hoc miraculo sumpsit exordium. Baptizatus ergo Dominus in passione sua , talem ad nos salutiferae mortis participationem jam mortuus emisit. Non est novum hoc aut mirum, quod illum in passione sua dicimus baptizatum, matre filiorum Zebaedei postulante ac dicente: « Magister, dic ut sedeant hi duo filii m
Abbreviated transcription (Latin):
dñm iħ̃m ꝑpt̾ passionẽ mortis gła oe
honore coronatũ. & a nr̃is que ipse
portau̾at peccatis absolutũ: recte illum
accipimus suo baptismo in morte sua
baptizatũ. atq ut eundẽ suũ ad nos
tnsfundet baptismũ. sangͥnẽ & aquã
de lat̾e suo ꝑfudisse iã mortuum. Bap

Expanded text:
m propter passionem mortis gloria et honore coronatum, et a nostris quae ipse portaverat peccatis ablutum , recte illum accipimus suo baptismo in morte sua baptizatum atque ut eumdem suum ad nos transfunderet baptismum, sanguinem et aquam de latere suo profudisse jam m
Abbreviated transcription (Latin):
nos redeurit de maledicto legis. fact᷑ ꝓ
nob̃ maledictũ. Hoc in incesimo pͥmo
psalmo loquit᷑: longe a salute mea u̾ba
delictoꝵ meoꝵ Et in sexagesinio octauo.
d̃s tu scis insipientiam meam: & deli¬
cta mea a te ñ st̃ abscondita. Que un

Expanded text:
nos redemit de maledicto legis, factus pro nobis maledictum . » Hic in vicesimo primo psalmo loquitur: « Longe a salute mea verba delictorum meorum. » Et in sexagesimo octavo: « Deus, tu scis insipientiam meam, et delicta mea a te non sunt abscondita. » Quae un
Abbreviated transcription (Latin):
natał noctẽ diaconꝰ ⁊ subdiaconꝰ mmmum¬
ti ꝓcedunt. Nam neq diaconꝰ clalmaticã
neq subdiaconꝰ induit tunicã. Subdia¬
con tãqm̃ lex q̃ ante incarnationẽ dm̃.
carebat ornatu euugłii: dia conꝰ tãqͣm ip¬
sum euũgłm. cuuis clarttas qnͣta sit ñdũi
apparuerat. ante sacram̃ta natiuitatis.
passionis. Resurrectionis. ⁊ ascensionis qdͥm̃.
Horum enim ñ p̾sentiam s expectationẽ
int̾dum casulis. quã uestem sac̾dotis esse
diximus. cum de habitu euis loquerem᷑:
qͦd neminem mouere debet. Non enum
sicutuntir casulis subdiaconi aut diaco¬
m. uit mipsis legant ł ministrent: s lecti
aut ministraturi illas exuunt: manifeste
ꝓfitentes. illam ñ suam esse uestẽ. nec ꝓpt̾
suum ordinem sͥ debitam. s ꝓpt̃ dm̃ce uł¬
alicuns festi reuerentiam se acciꝑe accõ¬
modatã: ut mopẽ atq indecentẽ ꝯsolen¬
tur expoliationẽ. Fadem causa ⁊ gla

Expanded text:
natalis noctem, diaconus et subdiaconus imminuti procedunt. Nam neque diaconus dalmaticam, neque subdiaconus induit tunicam. Subdiaconus tanquam lex, quae ante incarnationem Domini carebat ornatu Evangelii; diaconus tanquam ipsum Evangelium, cujus claritas, quanta sit, nondum apparuerat ante sacramenta nativitatis, passionis, resurrectionis et ascensionis Domini. Horum enim non praesentiam, sed exspectationem interdum casulis quam vestem sacerdotis esse diximus, cum de habitu ejus loqueremur. Quod neminem movere debet. Non enim sic utuntur casulis subdiaconus aut diaconus, ut in ipsis legant vel ministrent, sed lecturi aut ministraturi illas exuunt, manifeste profitentes, illam suam non esse vestem, nec propter suum ordinem sibi debitam, sed alicujus festi reverentiam se accipere accomodatam, ut inopem atque indecentem consolentur exspoliationem. Eamdem ob causam, Gloria
Abbreviated transcription (Latin):
ponitur lectio libri genesis. inꝑtineat.
pͥncipio creauit ds cęlum &e terram. forte
querat aliquis quid ad baptisim ꝑtineat
sacramentum. Et qui talis ẽ ei quasi ad¬
huc clausus sacculus ẽ qͥ anteqmͣ excrtti¬
atur ñ apparet quid in illo contineatur.
S ꝓphe quorum moyses pͥmus ł maximꝰ
ẽ. iam extussi sunt: ut inde quȩ clausa
& aꝑta sacramenta continebant. manife
nob̃ ꝓphas apperuerunt: iccuro dicuit
inpsalmo fuii exeussor Et hec mari¬
me lectio iam a magnis ce fortib uris
excussa & exposita ẽ. a quib & uocatur
exameron .i. opꝰ sex dierum: de quorum
dictis si om̃ia ꝯgregent᷑ que ad baptisim
ꝑtinent sacram̃tum. nimia ꝓlxitas pͥ¬
senti loco magnum afferret fastidium.
Breuit̃ gͦ dicendum quia maxime ex hic
p̾clarum baptismo xp̃i ꝑhibet testimo¬
aquas. simulq diuim nominis in quo
euidens ꝑsonat oraculum. Ait enun. In
pͥncipio creauit ds celum & terram. Ed
aluid pͥncipium intelligendum putabi¬

Expanded text:
ponitur lectio, libri Genesis, In principio creavit Deus coelum et terram, fortasse quaerat aliquis quid ad baptismi pertineat sacramentum. Et qui tanis est, quasi clausus adhuc sacculus est, qui antequam excutiatur non apparet quid in illo contineatur. Sed prophetae quorum Moses primus vel maximus est, jam excussi sunt, ut inde, quae clausa et operta sacramenta continebant, manifesnobis prophetas aperuerunt, idcirco dicuntur in psalmo « filii excussorum . » Et haec maxime lectio jam a magnis, et fortibus viris excussa et exposita est, a quibus et vocatur hexameron, id est, opus sex dierum. De quorum dictis si omnia congregarentur, quae ad baptismi pertinent sacramentum, nimia prolixitas praesenti loco magnum afferret fastidium. Breviter ergo dicendum, quia maxime ex hoc praeclarum baptismo Christi perhibet testimoaquas, simulque divini nominis in quo evidens personat oraculum. Ait: « In principio creavit Deus coelum et terram . » Quod aliud principium intelligendum putabi
Abbreviated transcription (Latin):
enũgłista narrat. & sine ipso factum ett
nichil. Nam ꝓculdubio in nomine di¬
pat̃: in principii nomine. filius intelli¬
gendus ẽ. Pfecto cum dixiss in pͥncipio
fecit ds celum &e terrã: subseciit᷑ admuxis
Et sp̃c di ferebatur suꝑ aquas: qͥ t̾ciac̾ m¬

Expanded text:
es narrat, et sine ipso factum est nihil . Procul dubio in Dei nomine Pater, in principii nomine Filius intelligendus est. Profecto cum dixisset, In principio fecit Deus coelum et terram; subsecutus adjunxit, Et spiritus Dei ferebatur super aquas : qui t
Abbreviated transcription (Latin):
ferebatur suꝑ aquas. & de similitudine
quȩ hic posita ẽ faciamus hominem ad
maginem & similitudinem nr̃am plꝰ
aquas: ut similitudinem di que in ho¬
mine ꝑ peccatum abolita fuerat. ꝑ rege¬
nerantem di grãm restituat. Qd̾ ut com¬
modiis fieripossit. dicendum pꝰ est que
inter maginem similitudinemq dei
distantia sit.

Expanded text:
quas, et de similitudine, quae hic posita est: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, plus aquas, ut similitudinem Dei, quae in homine per peccatum abolita fuerat, per regenerantem baptismi gratiam restituat. Quod ut commodius fieri possit, dicendum prius est quae inter imaginem similitudinemque Dei distantia sit.
Abbreviated transcription (Latin):
orfr̃. ut qd̃ se recipto ꝯuiuante cũ patre maior
iratꝰ suꝑigredi recusat: s int̃ ꝯunua roget pa¬
trẽ sinĩ ut exeat: & blandis delinitũ monitis
intͦducat. Hoc ita ẽe̾ uł in cõmumione p̾sentis
offitu satis elucet. Tolle inqͥt puerũ &e matrẽ eiꝰ¬
domũ suã & hereditatẽ suã. qi sic̃ scͥptũ ẽ ascen¬
dens suꝑ nubẽ candidã ingressus ẽ egyptum.
abiit ad gentes q̃ antiqͥ pharonis .i. diabsli
fuerant regnũ. Tc̃ aut̃ defunctis his qͥ quere¬
bant ammam pueri .i. sopita moderne inui¬
die flãma qua sc̃oꝵ eiꝰ animas q̃sier̃t & sangͥ¬
nẽ fuder̃t: in t̾rã suã .i. insuȩ gentis noticiã re¬
ũtet᷑ Tc̃ inqm uxta m ysticũ euugł̃i sensum
illato iħu intemplum .i. in synagogã uidei¬

Expanded text:
convivante cum patre, major frater iratus ingredi recusat, sed inter convivia rogat patrem suum, ut exeat et blandis delinitum monitis introducat . Haec ita esse vel ex communione praesentis officii satis elucet. « Tolle, inquit, puerum et matrem edimisit haereditatem suam , quia sicut scriptum est: Ascendens super nubem candidam, ingressus est Aegyptum, abiit ad gentes quae antiqui Pharaonis, id est diaboli, fuerant regnum . Tunc autem defunctis his, qui quaerebant animam ejus, id est sopita modernae invidiae flamma, qua sanctorum ejus animas quaesierunt et sanguinem fuderunt in terram suam, id est in suae gentis notitiam, revertetur. Tunc, inquam, juxta mysticum Evangelii sensum, illato Jesu in templum, id est in Synagogam Jud
Abbreviated transcription (Latin):
sͥ oꝑis qualitas docet celebrande gen̾alit
gr̃e diẽ legitimũ ẽẽ eũ in qͦ orta ẽ & uirt᷑ mu¬
neris: & species actioĩs. Ad cuiꝰ rei ꝯfirmati¬
resurrexit amortuis discipłis suis in qͥb õs
accłiarũ p̃sules docebant᷑. & formã &e potesta¬
t̃ bapuzandi tͣdidit dicens. Eintes doctte
om̃s g̃s baptizantes eos in noĩe patͥs & filii
instruere. nͥ ꝓpͥe uoluiss intelligi regen̾atiois
grãm ex sua resurrectiõe cepisse. Itẽ pꝰt aliqua.
Siqͥs aut̃ epyphanie festiuitatẽ q̃ in suo ordi¬
ne debito honore uen̾anda ẽ. obhoc existimat
hr̃e pͥuilegiũ baptismatis. qi hoc qͥdã putail̃
qd ead̃ die dñs adbaptismũ sc̃i ioħis accesse

Expanded text:
is qualitas docet celebrandae generaliter gratiae diem legitimum eum esse, in quo ornata est virtus muneris, et species actionis. Ad cujus rei confirmatiresurrexit ex mortuis, discipulis suis, in quibus omnes Ecclesiarum praesules docebantur, et formam et potestatem baptizandi tradidit, dicens: « Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in noinstruere, nisi proprie voluisset intelligi regenerationis gratiam ex sua resurrectione coepisse. » Item post aliqua: « Si quis autem Epiphaniae festivitatem, quae in suo ordine debito honore veneranda est, ob hoc existimat habere privilegium baptismatis, quia hoc quidam putant, quod eadem die Dominus ad baptismum sancti Joannis acces
Abbreviated transcription (Latin):
discipłos elegit. neq miracula fecit. s statĩ ductꝰ
ẽ indesertũ a sp̃u scõ ut tẽptaret᷑ a diabolo. ubi
tum demum discipulos elegit quos & doctnis
instrueret: & miraculis confirmaret. Nũquid
annũ suȩ eratis tͥcesimũ cunꝰ mitio baptizat᷑ ẽ
totũ sine discipłis exegit: &e ita redeunte anno
eadem die illud amirabile signũ pͥmũ corã
sc̃e eccł̃ie auctoritatẽ negare ñ possimꝰ. Nam
scdm luce narrationẽ. qd̃ egressus in uͥtute
sp̃c ingalileã publice p̾dicans ñ statĩ discipłos
elegit. s ita docebat in sẏnagoga nudeoꝵ &
magnificabatur ab om̃ib & om̃s illi testimo¬
nũ dabant: & mirabant᷑ in u̾bis gr̃e q̃ ꝓce

Expanded text:
discipulos elegit, neque miracula fecit, sed statim ductus discipulos elegit, neque miracula fecit, sed statim ductus est in desertum a spiritu, ut tentaretur a diabolo, ubi de reversus, tum demum discipulos elegit, quos et doctrinis instrueret, et miraculis confirmaret . Nunquid annum suae aetatis trigesimum, cujus in initio baptizatus est. totum sine discipulis exegit, et ita redeunte anno eadem die illud admirabile signum primum coram sanctae Ecclesiae auctoritatem negare non possumus. Nam secundum Lucae narrationem, quod egressus in virtute Spiritus in Galilaeam publice praedicans, non statim discipulos elegit, sed ita docebat in synagogis Judaeorum, et magnificabatur ab omnibus, « et omnes testimonium illi dabant, et mirabantur in verbis
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm. De hoc gͦ totũ digne misse cõpositũ est
offitiũ. in qͦ sc̃a eccł̃ia de gentib electa ꝓsuȩ uo¬
cationis initio gͣtiosũ do ꝓ sua salute laudis
offert p̾comũ. Tota uͦ laudũ mat̾ia. dona siuil
regĩ: aurũ. thꝰ. & mẏrra. Dona qͥppe illa fuert̃
fide fecunda: celesti magist̾io disposita. ꝑ sp̃m¬
sc̃m intellecta. Qd enĩ celesti magist̾io digniꝰ qm
auro regẽ. thure dm̃. myrra ꝯfiteri mortalem as¬
Nil tale paries ille de ꝓximo ꝯtulit: qͥ de iudeis
uemiens in pastorib. angulari lapidi pͥmꝰ sese
ꝯuinxit. Nec mirũ. Iuos enĩ scił iudeos pasto¬
mun̾a sc̃e eccłie fidẽ integerrimã testantia. to¬
tũ huiꝰ diei offitiũ ꝓpħicis testimoniis & laudib
ꝑsonat. uenerat᷑ honorat. Inde supra.¬
e t̾cia iãdicte festiuitatis causa. scił de eo
qd̾ dñs uinũ fec̃ ex aqua: queri solet
qsalit̃ eodẽ die qͦ dñs baptizat᷑ ẽ factũ ẽe con¬
uemat. Dñs nãq qua die baptizat᷑ ẽ neq

Expanded text:
 totum missae compositum est officium, in quo sancta Ecclesia de gentibus electa, pro suae vocationis initio gratiosum Deo pro sua salute laudis offert praeconium. Tota vero laudum materia, dona sunt regum, aurum, thus et myrrha . Dona quippe illa fuerunt, fide fecunda coelesti magisterio deposita, p40 intellecta. Quid enim coelesti magisterio dignius, quam auro regem, thure Deum, myrrha confiteri mortalem? Nihil tale paries ille de proximo contulit, qui de Judaeis veniens, in pastoribus angulari lapidi primus sese conjunxit. Nec mirum, illos enim scilicet Judaeos pastomunera sanctae Ecclesiae fidem integerrimam testantia, totum hujus diei officium propheticis testimoniis et laudibus personat, veneratur, honorat. De tertia  fecit de aqua, quaeri solet, qualiter eodem die, qua Dominus baptizatus est, factum esse conveniat. Dominus namque qua die baptizatus est, neque
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ sangius & aqua ꝓfluxert baptismisui nob̃
credidit sacramentum. Eminet ait̾e &e p̾cipiũ
ẽ illud qd a magis utiq gentilib adorat᷑ ẽ:
&e illuminatarũ cordib gentiũ. magnã sp̃ualm̃
p̾stat mat̾iã gaudioꝵ. Gentiũ nãq pͥmitie iat̾e
in illis assũpte st̃. Assũpsit enĩ illos pax nr̃a

Expanded text:
ejus sanguis et aqua profluxerunt, baptismi sui nobis condidit sacramentum. Eminet autem et praecipuum est illud, quod a magis utique gentilibus adoratus est, et illuminatarum cordibus gentium magnam spiritualium praestat materiam gaudiorum. Gentium namque primitiae jam tunc in illis assu
Abbreviated transcription (Latin):
uera ꝑ carnẽ diuinitas inotuit. Inde in
terã tuȩ maiestatis extende. scdđm extensio¬
nẽ manꝰ quatetigit lepsũ dicens. uolo. mĩ¬
dare. uera dunitas eiꝰ scdm fidẽ centuriois
elucet: dũ absens corꝑe sanans puerũ centu¬
rionis dm̃ se esse signiticat. qͥ p̃sens ẽ ubiꝙ.
Trib gͥ dñicalib offitus. dñi manifestatio

Expanded text:
initas innotuit. Unde in xteram tuae majestatis extende, secundum extensionem manus, qua tetigit leprosum dicens: « Volo, mundare , vera divinitas ejus secundum fidem centurionis, elucet, dum absens corpore sanans puerum centurionis, Deum se esset designat, qui praesens est ubique. Tribus igitur Dominicalibus officiis Domini manifestatio,
Abbreviated transcription (Latin):
patͥs sui. ip̃e de qͦ ing̾dali cant᷑ speciosus n¬
t̾a. De sc̃o die epiphamȩ.
ex causis sit celebris. eonãq die a
chaldeis dñs ẽ adorat᷑. itẽq annoꝵ. xxͣxũ¬
esse incipiens a ioħe baptrzat᷑ ẽ. atq rede¬
unte anno ex aqua uinũ fec̃ ad nuiptias:
cũ inqm tͥb ex causis his sit celeb̾s. pͥmam
scđm diurni offitii celebͥtatẽ rõnabilit accep.
hidet᷑ in bis tͥb excedere qd̃ dñs baptizatꝰ s̃¬
die numerosiꝰ atq sollẽpnꝰ celebrare feruit
Uerũ sc̃a romana eccłia sẽꝑ illa reuelatione
qua petaꝰ filiũ dĩ uiui.xͫ. cognoũ illustrata:
ꝯsuetudinẽ hanc uitandã ẽẽ ꝓclamat. scͥptis
euidentib. Dic̃ enĩ leo magnus scͥbens umĩis

Expanded text:
patris sui ipse, de quo in graduali canitur: Speciosus XIV. De sancto die Epiphaniae. ex causis sit celebris, ea namque die a Chaldaeis Dominus est adoratus , itemque annoruesse incipiens, a Joanne baptizatus est , atque redeunte anno ex aqua vinum fecit ad nuptias ; cum, inquam, tribus ex causis his sit celebris, primam secundum diurni officii solemnitatem rationabiliter accepit. Videtur in his tribus excedere, quod Dominus baptizatusdie numerosius atque solemnius celebrare feruntur. Verum sancta Romana Ecclesia, semper illa revelatione, qua Petrus Christum Filium Dei cognovit, illustrata, consuetudinem hanc vitandam esse proclamat scriptis evident
Abbreviated transcription (Latin):
in sabb̃is. Ante enĩ socrũ sy monis q̃ tenebat᷑
magnis febrib curanit. & alia ñmulla fec̃. ꝓp̃t
qd̾ dixerant ei concines su uementi nazartib
ubi nitͥtꝰ fuerat. Quanta audiuimꝰ facta in
capharnaũ: fac & hic inpatͥa tua. Trib gͥ¬
Nã ut cantauimꝰ hodie stella magos duxit ad

Expanded text:
abbatis . Ante et socrum Simonis, quae tenebatur magnis febribus, curavit, et alia nonnulla fecit, propter quae dixerant ei concives sui venienti Nazareth, ubi nutritus fuerat: « Quanta audivimus facta in Capharnaum, fac et hic in patria tua . » Trib; ecce alia: Hodie stella magos duxit ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbari possȩt facilius. libet pꝰ rei tante mais¬
tatis aliquã apponẽ similitudinẽ: itt q dimn¬
nã nistitiã uł sapĩam in semetipsa radiantẽ
infirmi ꝑspice̾ ñ qͥunt ocłi: tanqͣm in subm¬
tospecło ꝯtẽplantes speciosã illã ẽẽ intelligañ
per ipsius imaginẽ.

Expanded text:
bet prius rei tantae majestatis aliquam apponere similitudinem, ut quia divinam justitiam vel sapientiam in semetipsa radiantem, infirmi perspicere non queunt oculi, tanquam in subjecto speculo contemplantes, speciosam illam esse intelligant per ipsius imaginem.
Abbreviated transcription (Latin):
hec questio. cur ds lapsũ hominis euenre
ꝑmiserit. cũ utiq ut or̃ps ĩpedire potuerit
saltẽ ipsũ tẽptatorẽ ab ingressu paradysi
ꝓcul arcendo: malueritq suã ĩcarnationẽ
humano geni necessariã existẽ. qm cõpendio
serpentẽ ab hominis collocutiõe abige: hoc
nos aut̃ si sp̃u pietatis regim᷑. ut mites simes¬

Expanded text:
ur quaestio: Cur Deus lapsum hominis evenire permiserit, cum utique, ut omnipotens, impedire potuerit, saltem ipsum tentatorem ab ingressu paradisi procul arcendo, malueritque suam incarnationem humano generi necessariam existere, quam compendio serpentem 34 ab hominis collocutione abigere. Hoc nos aut
Abbreviated transcription (Latin):
uolumina que fuert̾ a gentib corrupta cn¬
ptholomeo eg yptio rege successore alexan¬
dri. qͥ in legendo studiosus fuit. omĩumꝙ
libros gentiũ munũ ꝯg̾gauit. Iste enĩ ab
elea zaro qͥ erat pͥnceps sac̾dotũ multa dona
mittens. ad tẽplũ: petiit ut seniores. rxͦnͦ al¬
bros. Et ut fidẽ int̃p̃tatioĩs adu̾tẽt singͥa
eoꝵ qͥ fuerant destinati. singlas cellulas
dedit ⁊ asfignans om̃ib om̃s scͥpturas
uissit intpͥtari. Qui cũ ꝑ septuaguta is

Expanded text:
olumina, quae fuerant a gentilibus corrupta, corPtolomaeo Aegyptio rege, successore Alexandri, qui in legendo studiosus fuit, omniumque libros gentium 375 congregavit. Iste enim ab Eleazaro, qui erat princeps sacerdotum, multa dona mittens ad templum, petiit ut seni de duodecim trbros. Et, ut fidem interpretationis adverteret, singulis corum qui fuerant destinati singulas cellulas dedit, et assignans omnibus omnes Scripturas, jussit interpretari. 5. Qui, cum per septuaginta dies
Abbreviated transcription (Latin):
Omnia ꝓbate. qd̾ bonũ ẽ tenete. Item Ruplimꝰ
uir religiosus plurimos eccłiastici oꝑis edi¬
dit libros: nonnullas aũt scͥpturas int̾p¬
tatus ẽ. S quia beatissimus ieronimus
maliquib eum de arbitrii libertate no¬
ruphino: s etiam de unu̾isis qͦs uir sepiꝰ
memoratus zelo dĩ ⁊ fidei religione repre¬
hendit. Item origenis nonnulla opꝰcula quȩ
uir beatissimus ieromimus non repudiat.
legenda suscipimus. Reliqua autem omia
cum auctore suo dicimus esse renuenda.
Item chronica eusebii cesariensis. atq eiꝰdẽ
hẏstoriȩ eccłiasticȩ libros. quamiuis in pͥmo
narrationis suȩ libro tepuerit: ⁊ post in
laudib atq excusatione oris enis scisma¬
tici unum conscripserte librum. Propter
rerum tamen singularem noticiam quȩ
ad institutionem ꝑtinet. usq quaq non
dicimus renuendos. Item orosium uirũ
eruditissimum collaudamus: quia ualde
nobis neceasaria aduersus paganorum ca

Expanded text:
Omnia probate, quod bonum est tenete . Item, Rufinus Omnia probate, quod bonum est tenete . Item, Rufinus vir religiosus, plurimos ecclesiastici operis edidit libros, nonnullas autem scripturas interpretatus est. Sed quoniam beatus Hieronymus, in aliquibus eum de arbitrii libertate noRufino, sed et de universis, quos vir saepius nominatur, zelo Dei et fidei religione reprehendit. Item, Origenis nonnulla opuscula, quae vir religiosissimus Hieronymus non repudiat, legenda suscipimus. Reliqua autem omcum auctore suo dicimus esse renuenda. Item, Chronica Eusebii Caesariensis, atque ejusdem Historiae ecclesiasticae libros, quamvis in primo narrationis suae libro tepuerit, et post in laudibus atque excusatione Origenis schismatici unum conscripserit librum. Propter rerum tamen singularem notitiam, qui ad instructionem pertinent, usquequaque non dicimus renuendos. Item, Orosium virum eruditissimum collaudamus, quia valde nobis necessariam adversus paganorum cal
Abbreviated transcription (Latin):
na ȩccłia ñ leguntur: quia ⁊eorum qui
scripsere nomina penitus ignorantur:⁊
ab infidelib aut dictis suꝑflua. aut minꝰ
apta qm rei ordo fuerit scripta ẽẽ putant᷑.
ut dictum ẽ ne uel leuis subsannandi ori¬
retur occasio. in sc̃a Romana eccłia non
leguntur. Nos tamen cum p̾dicta eccl̃ia
omnes martyres ⁊ eorum gloriosos ago¬
nes qui deo mag̾̃ qm hominib noti sũ.
omni deuotione ueneremur. Item
uitas patrum. Parili. antonii. Ulariõis.
⁊ omnum heremitarum. quas tamen uir
honore suscipimus. Item actus beati siluestri
apłicȩ sedis p̾sulis. licet enis qui scripsit no¬
men ignoremus. A multis tamen murbe
romana catholicis legi cognouimus:⁊ ꝓ
antiquo usu multȩ hec mitantur eccłiȩ.
ati ioħis baptistȩ. nouelle quidem reuela¬
tiones sunt: ⁊ nomulli eas eatholici leguil.
S cum hȩc ad catholicorum manus adue
nerint: beati pauli apłi p̾cedat sententia.

Expanded text:
na Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui na Ecclesia non leguntur, quia et eorum qui scripsere nomina, penitus ignorantur, ab infidelibus aut dictis superflua, aut mimis apta, quam rei ordo fuerit, scripta esse putantur. ut dictum est, ne vel levis subsannandi oriretur occasio, in sancta Romana Ecclesia non leguntur. Nos tamen cum praedicta Ecclesia, omnes martyres et eorum gloriosos agones, qui Deo magis quam hominibus noti sunt, omni devotione veneremur. Item, Vitas Patrum, Pauli, Antonii, Hilarionis et omnium eremitarum, quas tamen vir honore suscepimus. Item, actus beati Sylvestri apostolicae sedis praesulis, licet ejus qui scripsit, nomen ignoremus, a multis tamen in urbe Romana Cathoantiquo usu multae hoc imitantur Ecclesiae. Iati Joannis Baptistae novellae quidem relationes sunt, et nonnulli eas catholici legunt. Sed cum haec ad cathnerint, beati Pauli apostoli praecedat sententia:
Abbreviated transcription (Latin):
constantinopolitanum ep̃m destinata. al
tertum quispiam siusq ad unum iota dis¬
putauertt. ⁊ ñ eam mom̃ib uenerabilit̾
receꝑit: anathema sit. Item opuscula ⁊ trac¬
tatus uenerabilium patrum orthodoxorum
qui innullo a sc̃e romane ȩccłiȩ consortio
deuiarunt nec ab eius fideli p̾dicatione
seuincti sunt. s ipsius communonis per
grãm di usq ad ultimum diem inte suȩ
fuerunt participes: legenda decernimus.
Item decretales epłas quas beatissum pape
diuersis temporib ab urbe roma ꝓ patrũ
diuersorum consolatione dederunt. uene¬
rabiliter suscipiendas. Item gesta sc̃orũ
nr̃m. quȩ multiplicib tormentorum
cruciatib ⁊ mirabilib confessionum tri¬
umpls irradiant. Quis ita esse catholi
corum dubitet. ⁊ maiora eos in agonibus
finsse ꝑpessos nec suis uirib. s d̃ĩ gr̃a ⁊
adutorio uniu̾sa tolerasse. S ideo scdm¬
scdm antiquam auctoritatem uel consue¬
tudinem. singulari cautela in sc̃a roma¬

Expanded text:
Constantinopolitanum episcopum destinata, de cujus textu quispiam si usque ad unum iota disputaverit, et non eam in omnibus venerabiliter receperit, anathema sit. Item opuscula atque tractatus omnium Patrum orthodoxorum qui in nullo a sanctae Romanae Ecclesiae consortio deviarunt, nec ab ejus fide vel praedicatione sejuncti sunt, sed ipsius communicationi per gratiam Dei usque in ultimum diem vitae suae fuere participes, legenda decernimus. Item decretales epistolas quas beatissimi papae diversis temporibus ab urbe Roma pro diversorum Patrum consultatione dederunt, venerabiliter suscipiendas. Item gesta sanctorum martyrum quae multiplicibus tormentorum cruciatibus, et mirabilibus confessionum triumphis corum esse dubitet et majora eos in agonibus fuisse perpessos, nec suis virtutibus, sed Dei gratia et adjutorio, universa tolerasse, sed ideo secundum antiquam auctoritatem vel consuetudinem singulari cautela in sancta Roma
Abbreviated transcription (Latin):
humores patimur. Casula que suꝑ omĩa
indumenta ponitur significat caritatem.
quȩ alias uͥtutes excellit: de qua apls cõme¬
moratis quibdam uirtutib ait. Maior¬
quanius. Scd̾m: camisia linea. que alba uł
absq ruga oꝑit. P eandorem ad quem per¬
nimium laborem ꝑducitur mentis ⁊ corꝑis
castitas aqmunditia designatur. q̃ multo
ieninio ⁊ uigiliarum ⁊ orationum atq bo¬
norum oꝑum exercitio adquiruntur. ꝑ strie¬
turam uestimenti. uirtus cohercendi cor.
usq ad ꝯsũmationẽ. Prugarum deuitatio¬
nem quib expͥmuntur circumplexiones
heretice: puritas ficdĩ catholicȩ. ꝑcingulũ

Expanded text:
humores patimur. Casula quae super omnia humores patimur. Casula quae super omnia indumenta ponitur, significat charitatem quae alias virtutes excellit; de qua Apostolus commemoratis quibusdam virtutibus ait: Majorquamus . Secundum camisia linea, quae alba veabsque ruga operit. Per candorem ad quem nimio labore perducitur, mentis et corporis castitas atque munditia designatur, quae multo jejunii et vigiliarum, et orationum, bonorumque operum exercitio acquiruntur. Per texturam vestimenti virtus, cor, usque ad consummationem; per rugarum devitationem, quibus exprimuntur circumflexiones haereticae pravitatis fidei catholicae. Per cingulum,
Abbreviated transcription (Latin):
bere. adbona oꝑa exercenda. Cum gͦ nudi¬
tas brachiorum culparetur abeato siluestro
ut diximus: dalmaticarum reꝑtus ẽ usus.
Est aut̃ uestimentum in modum crucis: mo¬
nens indutorem suum crucifixum debere
crucifixus ẽ ⁊ ego mundo. Ht̃ ⁊̃ in sinstra
parte sui fimbrias. ꝑ sinistrã p̾sens uita fi¬
guratur quȩ diu̾sis curis habundat. quȩ cu¬
re significantur ꝑ fimbrias sinistrȩ partis:
ꝑ dext̾am quȩ fimbriis caret futura uita
expͥmitur in qua nullȩ curȩ sollicitant
animas scõrum. Inconsutilis ÷ ẽ quia in ec¬
cłia ł incorde uniꝰcuiꝰq fidelis nulla debet
esse scissura. s indiscissa fidei integritas.
Auit̃. Sinistrum latus ht̃ fimbrias. quia actu
aus uita sollicita ẽ. ⁊turbatur erga plurima.
gitatem ⁊ hilaritatem datoris significat.
Iampula quȩ in sinistra parte gestatur
qua ꝑtluentia oculorum ⁊ narium det̃gimꝰ
p̾sentem uitam defignat: in qua suꝑfluos

Expanded text:
bere ad bona exercenda. Cum vero nudibere ad bona exercenda. Cum vero nuditas brachiorum culparetur a beato Silvestro, ut diximus, dalmaticarum repertus est usus; est autem vestimentum in modum crucis, monens in adjutorium suum crucifixum suum esse crucifixus est ; habet etiam in sinistra parte sui fimbrias; per sinistram praesens vita figuratur quae diversis curis abundat; curae significantur per fimbrias sinistrae partis; per dexteram quae fimbriis caret, futura vita exprimitur, in qua nullae curae sollicitant animas sanctorum. Inconsutilis etiam est, quia in Ecclesia vel in corde uniuscujusque fidelis nulla debet esse scissura, sed indiscissa fidei integritas. Aliter sinistrum latus halis vita sollicita est et turbatur erga plurima. gitatem et hilaritatem doctoris significat. Mapula 416 quae sinistra parte gestatur, qua pituita oculorum et narium detergitur, praesentem vitam designat in qua superfluos
Abbreviated transcription (Latin):
nicam habuisse describitur: Tunica usq ad
talos ẽ. opus bonũ usq ad consummationẽ.
Intalo emim. finis ẽ corꝑis. Ille uͦ bene incho
at. qui rectitudinẽ boni oꝑis. usq ad fine
debitȩ ꝑducit actionis. Q aũ ꝑseuerauerit
usq in finem: hic saluus erit
einde sequit᷑ zona quȩ cingulum dr.
qua restringitur poderis nelata ꝑ pedes
defluat: ꝑ quã designatur mat̃ discretio
om̃ium uirtutum. Uututes enim sine discre¬
tione non urtutes s uitia sunt. nam uirtu¬
tes in quodam metullio constitutȩ sunt.¬
equitur orarium .i. stola: eo qd̃ oratorib
.i. p̃dicatorib concedatur. Admonet aũ illii
quullo induitur. ut memor sit se esse consti
dalmatica sit reꝑta. Ysus aut̃ dalmatica¬
rum abeato siluestro ppͣ institutus ẽ. Nam
antea colobiis utebantur. Colobium uͦ uestiꝰ
ẽ sine manicis: significat aut̃ meo qõ ẽ sine
manicis unũquẽq fidelem exertum ẽẽ de¬

Expanded text:
nicam habuisse describitur. Tunica usque ad nicam habuisse describitur. Tunica usque ad talum, est opus bonum usque ad consummationem, in talo enim finis est corporis. Ille ergo bene inchinem debite perducit actionis: Qui enim perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Deinde sequitur zona, quae cingulum dicitur, qua restringitur pectorale, ne late per pedes diffluat, per quam designatur discretio omnium virtutum; virtutes enim sine discretione, non virtutes sed vitia sunt, nam virtutes in quodam meditullio sunt constitutae. Sequitur orarium, id est stola, quod oratoribus, id est praedicatoribus concedatur: admonet illum qui illo induitur ut memor sit se esse constitDalmatia sit reperta. Usus autem dalmaticarum a beato Silvestro papa institutus est, nam antea colobiis utebantur. Colobium vero vestis est sine manicis; significat autem in eo quod est sine manicis, unumquemque fidelem exertum esse de
Abbreviated transcription (Latin):
daliorum. linguam eorum significat qui
bonam p̾dicationem ꝑhibent. Sandalia
extͥnsecus nigra. intrinsecus alba. monsts
despectam: intentionem coram dño intͥu¬
secus eẽ mundam. Pars sancdaliorum ꝑqul
pes intrat multis filis consuta ẽ ne dissal¬
uantur: duo coria: quia in inttio p̾ducaos¬
nis debet doctor studere multis iurtitab
⁊ sententiis scͥpturarum. ne oꝑa ext̾iora
pedem: linguam p̾dicatoris signiticas
solee: ẽ aut̃ genus caltiamenti quo indi¬
untur ministri eccłie. Subtus aũt̃ sole
u̾bi dĩ. ñ debere terrenis incumbere. s potiꝰ
celestib inhiare: ⁊p̾dicationẽ suã nuilli ocul
Sequitur suꝑhumerale qd̵ fit tare.
ex uno purissimo. ꝑlinum qd̃ ex terra fu¬
mitur ⁊ ꝑmultos labores ad candorem du¬
candidum ⁊ purum ẽẽ ab om̃i sorde pecca¬
torum. Postea sequitur poderis que iuilgo
alba dr. significat aũt ꝑseuerantiã in bona
actione. Hinc ioseph int̾ fr̃s suos talarem tu¬

Expanded text:
daliorum, linguam eorum significat qui daliorum, linguam eorum significat qui bonam praedicationem perhibent; sandalia extrinsecus nigra, intrinsecus alba, monstrant despectam, intentionem coram Domino intrinsecus esse mundam. Pars sandaliorum per quam pes intrat multis filis consuta est, ne dissolvantur duo coria, quia in initio praedicationis debet doctor studere multis virtutibus et sequentiis Scripturarum, ne opera exteriora pedem linguam praedicatoris significat; soleae; est autem genus calceamenti quo induitur minister Ecclesiae; subterius autem solea verbi Dei non debere terrenis 414 incumbere, sed potius coelestibus inhiare, et praedicationem suam nulli occultare. sequitur superhumerale, quod fit ex lino purissimo. Per linum quod ex terra sumitur, et per multos labores ad candorem ducandidum et purum esse debet ab omni sorde peccatorum. Postea sequitur poderis, quae vulgo alba dicitur. Significat autem perseverantiam in bona actione. Hinc Joseph inter fratres suos, talarem tu
Abbreviated transcription (Latin):
miquitater: congaudet autem ueritati.
omnia sustiliet. Sinistra pars ht̃ fimbriã
quia actualis uita sollicita ẽ. ⁊ tubat᷑ erga
pturima. dextra ñ ht̃: qui contemplatiua
uita quieta ẽ. Largitas manicarum: lar
circumdatus aliquando diaconus legit
auctor euũgłi quẽ debet diaconus muta¬
Sudarium unde t̃git᷑ sudor. ⁊ om̃ifliuis
humor corꝑis in smistra manu portatur:¬
⁊ significat stidium diuinȩ cognitionis:
quo m hac uita delectationes. teclia. ⁊ alia
mentis suꝑflua ext̃gimus. Est aũ mundũ
de lino: unde ait. dd̃. Cor mundum crea
in me ds. Et iob. Sicut dño placuit. ira
factum ẽ. ꝑ sandalia significatur ꝓfectus
ad p̾dicandum. quib nec pes desuꝑ tectͦ
sit. nec nudus ad t̾ram. quia euñgłm nt
occultari debet. nec terrenis demonstran
Et quia p̾dicatoris ẽ huc illueq discurre
ne cadant sandalia de pedib ligata suis
quod sp̃ualiter intelligendum ẽ. lingui
quȩ inde surgit ⁊ separata ẽ a corio san¬

Expanded text:
iquitatem, congaudet autem veritati: omnia sustinet. Sinistra pars habet fimbrias, quia actualis vita sollicita est, et turbatur erga plurima. Dextera non habet; contemplativa vita quieta est. Largitas manicarum largucircumdatus aliquando Evangelium legiauctor evangelii, quem debet diaconus imitaSudarium unde tergitur sudor et omnifluus humor corporis in sinistra manu portatur, significat autem studium divinae cogitationis quo in hac vita delectationes, taedia, et alia mentis superflua extergimus. Est autem mundum; dehinc enim ait David: Cor mundum crea in me, Deus ; et Job: Sicut Domino placuit, ita factum est . Per sandalia significatur profectus ad praedicandum 413, quibus nec pes supertectus sit, nec nudus ad terram; qui Evangelium nec occultari debet, nec terrenis demonstrari; et quia praedicatoris est huc illucque discurrere, ne cadant sandalia de pedibus, ligata sunt, quod spiritualiter intelligendum est; lingua quae inde surgit et separata est a corio san
Abbreviated transcription (Latin):
chris. ꝑ particulã oblatȩ misse incalicẽ osten-¬
dit᷑ corpꝰ xͥ qd̾ resurrexit amortus: ꝑ comestã
a sac̃dote ł ppło. ambulans adhuc suꝑ t̾ram.
Prelictam i altari usq infinẽ misse. iacens
in sepulchris usq infinem scłi.¬
Aracrucis. tumuliq calix lapidisq patena.
Sindonis offitium candidabyssus hc.¬

Expanded text:
cris. Per particulam oblatae missae in calice ostencris. Per particulam oblatae missae in calice ostenditur corpus Christi qui resurrexit a mortuis; per comestam a sacerdote vel a populo, ambulans adhuc super terram; per relictam in altari usque in finem missae, jacens in sepulcris usque in finem saSindonis officium candida byssus h
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ duplex habet᷑ int humeros: ꝓximorim
cura ⁊ cõpassio: ⁊ in se pura m̃tis intentio.
Et ꝑ aliã duplicitatẽ que ẽ in pectore. doctri
I calciam̃ta linea que candore nitent. ⁊ lmnce
suꝑ patent. ⁊ subtꝰ soleis a terra pedes ꝓbibes
p̾dicatores celestia debere ascendere nonti
renis mhiare figurant᷑. Palliũ qd̃ suꝑ omĩa
ornam̃ta archip̾sul utit: sig̾cat torque qui
solebant legitime certantes acciꝑe. Circild
quo circa humeros constringit᷑. timor:
Pduas lineas a summo usq deorsum es
utraq parte. p̾dicatio ittriꝰq testam̃ti: ⁊ dilec¬
tio d̃i ⁊ proximi sine intmissiõe. Corporale.
⁊ ad candorẽ resurrectioĩs ⁊ mimortalitatis
ꝑduct ẽ. Ita gͦ qͥ corpꝰ dm̃ inse receꝑit. ꝑ mul¬
Lcaput diuinitas designat̃: qi cap̃ xͥ ds. Inuo¬
habuit mitiũ nascendo. ⁊ finẽ moriendo. in
duunitate neutrũ horum: s semꝑ ẽẽ ht̃.
qd̃ ambulat in terris: terciũ qd̃ iacet in sepul¬

Expanded text:
 humeros, proximorum cura et compassio, et in se pura mentis intentio, et per aliam duplicitatem in pectore, doctrina Per calceamenta linea quae candore nitent, et lineasuper patent, sed subtus soleis a terra pedes prohibent, praedicatores coelestia non debere ascendere neque terrenis inhiare figuratur. Pallium quo super omnia ornamenta archipraesul utitur significat torquem quem solebant legitime constantes accipere. Per circulum quo circa humeros constringitur, timor Per duas lineas a summo usque deorsum ex utraque parte, praedicatio utriusque Testamenti, et dilectio Dei et proximi sine intermissione. Coet ad candorem resurrectionis atque immortalitatis perductus est. Ita ergo, qui corpet corporis debet se reddere mundum et candihabuit initium nascendo, et finem moriendo, in divinitate neutrum horum, sed semper esse habet. Tquod ambulat in terris; tertium, quod jacet in sepul
Abbreviated transcription (Latin):
quia corpus semel saeratum denuo meoũ
sacramento non benedicitur: neq asꝑsio¬
nis aque benedictio sepus in eacdem aqua
reuertatur. Mide quia similiter idem ole¬
um post unam consecrationem. alia rur¬
sum benedictione aut consecratione non
sanctificatur. Et tamen sicut ille qui
corporis xp̃i sacramentum iam ꝑcepit.
nequaquam a percipiendoꝰ iterum ꝓhi¬
betur: sic ei qui unctionis sacramentum
accepit. si necesse fuerit. ⁊ causa siue deus¬
tio expostulet ut illud iterum ꝑcipiat. ia¬
tonabiliter non contradicitur:

Expanded text:
quia corpus semel consecratam denuo in eodem quia corpus semel consecratam denuo in eodem sacramento non benedicitur, neque aspersionis benedictio saepius in eadem aqua reiteratur, vide quod similiter idem oleum post unam consecrationem alia rursum benedictione aut consecratione non sanctificatur: et tamen sicut ille qui corporis Christi sacramentum jam percepit, nequaquam idcirco a percipiendo iterum eo prohibetur, sic ei qui unctionis sacramentum accepit, si necesse fuerit et causa sive devotio expostulet, ut illud iterum percipiat rationabiliter non contradicitur.