comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
natiuitatis dñicȩ ineffabile sacra¬
mentum: iure qͥdẽ monemͣ fãs in omni sc̃ifica¬
quin quomͦ dabit᷑ scm̃ canibꝰ. & margarita por¬
cis: nisi priꝰ illi ab unqͥtate. isti ab illicita uolup¬
tate pͣgati. de cȩtero tota sollicitudine fugiant.
illi qͥdẽ uomitũ. isti uolitabrũ luti: Susceptu¬
rus olim diuina mandata carnalis isrł. sc̃ificaba¬
tur iniusticiis carnis. in baptismatibꝰ uariis. in
muneribꝰ & hostris: quȩ ñ poterant iuixta consci¬
entiã ꝑfectũ facere seruientẽ. Cerũ hȩc qͥdẽ tran¬
siere. nimirũ usq ad tẽpꝰ correptionis imposita:
qͦd utiq iã aduenit. Oportune gͥ ex hoc iã ꝑfec¬
ta nobis indicit᷑ sanctificatio: interna mandat᷑
ablutio. exigit᷑ munditia sp̃italis. dicente dño.
Beati mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uidebunt Ad
hoc uiuimꝰ fr̃s. ad hoc nati. ad hoc uocati sumꝰ.
ad hoc nobis dies hodiernꝰ illuxit. E rat aliqͦn¬
do nox: qͣndo nemo hȩc poterat oꝑari. Erat

Expanded text:
Nativitatis ineffabile sacramentum, jure quidem monemur, fratres, in omni sanctificaquin quomodo dabitur sanctum canibus, et margarita porcis, nisi prius illi ab iniquitate, isti ab illicita voluptate purgati, de caetero tota sollicitudine fugiant, illi quidem vomitum, isti volutabrum luti? Suscepturus olim divina mandata carnalis Israel, sanctificabatur in justitiis carnis, in baptismatibus variis, in muneribus et hostiis, quae non poterant juxta conscientiam perfectum facere servientem. Verum haec quidem omnia transiere, nimirum usque ad tempus correptionis imposita, quod utique jam advenit. Opportune igitur ex hoc jam perfecta nobis indicitur sanctificatio, interna mandatur ablutio, exigitur munditia spiritualis, dicente Domino: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Ad hoc vivimus, fratres, ad hoc nati, ad hoc vocati sumus, ad hoc nobis dies hodiernus illuxit. Erat aliquando nox, quando nemo poterat haec operari. Erat
Abbreviated transcription (Latin):
impedit & concupiscentia: qua multiplicibus
& in explebilibꝰ distrahimͣ desideriis. Quando
autẽ poterit anfractuosa. & angulis plena uo¬
luntas. ei uniri quȩ rectissima est. & om̃imo¬
dis indistorta: Heu me dñe ds. qͥa undiq mͥ

Expanded text:
impedit et concupiscentia, qua multiplicibus impedit et concupiscentia, qua multiplicibus et inexplebilibus distrahimur desideriis. Quando autem poterit anfractuosa et angulis plena voluntas ei uniri, quae rectissima est, et omnimodis indistorta? Heu me! Domine Deus, quia undique mihi
Abbreviated transcription (Latin):
ussima & innoxiis uelle nocere. Hinc om̃is ra¬
dix a maritudinis germinat. hinc inuidie.
hinc dec̃ctiones. hinc dissensiones pullulant.
hinc siluescunt inimicitiȩ. At hec qͥdẽ ger¬
mina uirulenta prȩcidi semꝑ necesse est fal¬
ce iusticiȩ qͣ uidelicet extorquemꝰ ã nob̃. ne
cui faciamꝰ quod nolumꝰ nob̾ fieri. s quȩ uo¬
lumꝰ ut faciant nob̾ bomines. & nos eis eadẽ
faciamꝰ. Eradicaui tam̃ aut extirpari a cordibꝰ
nt̃is om̃ino ñ poterit inalitia: donec in mundo
neo insidiantẽ. Scdo loco ipla quoq corrup¬
tibilis huiꝰ uifirmitate corꝑis prȩpedim᷑: ne
uoluntas nr̃a diuinȩ ualeat coherere. Nobis
siqͥdẽ qͦd molestũ sentimꝰ ñ potest ñ displicere.
& frequenter in hiis uoluntas nr̃a a diuina
dissidet uoluntate. Cui ne penitꝰ aduerset᷑.
fortitudo nobis est necessaria: que scda species
est uirtutis. Nec sola impedit afflictio corꝑis.

Expanded text:
lissima et innoxiis velle nocere. Hinc omnis ralissima et innoxiis velle nocere. Hinc omnis radix amaritudinis germinat, hinc invidiae, hinc detractiones, hinc dissentiones pullulant, hinc silvescunt inimicitiae. At haec quidem germina virulenta praecidi semper necesse est falce justitiae, qua videlicet extorquemus a nobis, ne cui faciamus quod nolumus nobis fieri; sed quae volumus ut faciant nobis homines, et nos eis eadem faciamus. Eradicari tamen aut exstirpari a cordibus nostris omnino non poterit malitia, donec in mundo neo insidiantem. 2. Secundo loco ipsa quoque corruptibilis hujus infirmitate corporis praepedimur, ne voluntas nostra divinae valeat cohaerere. Nobis siquidem quod molestum sentimus, non potest non displicere; et frequenter in his voluntas nostra a divina dissidet voluntate: cui ne penitus adversetur, fortitudo est nobis necessaria, quae secunda species est virtutis. 3. Nec sola impedit afflictio corporis:
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃s quȩ priꝰ angłos creauit fa¬
ciens. eosdẽ postmodũ in eis facta beauit
Sicut enĩ uerbũ quod erat in pͥncipio. car¬
nẽ suscipiens dicit᷑. & uere dicit᷑ factũ caro:
sic uoluntas illa ȩterna in angło facta est.
cũ angłicam om̃ino in se absorbuit uolun¬
uoluptatis cȩlestis correns: quod diuina uo¬
luntas ipsa facta est etiã angłoꝵ: ut quẽ adio¬
dũ placet deo. uniuersitas administrationis
in terrenis: ut sicut angłs sic & homo adhe¬
rens dõ. unꝰ cũ eo sp̃c sit. Sed heu me quoc
obstacła separant: quot ꝓhibent impedim̃¬
ta. Obicit sese malicia mediã. obicit infir¬
mitas. obicit & concupiscentia & ignorantia
nr̃a. In est enum nob̾ a nat᷑a. magis autẽ ab
exterimnatione nat̾e affetio quelã pessi¬
ma enibido nocenilr: ut in extingiuibilis in¬
neuiat᷑ in miseris animabꝰ nr̃is malitie de¬
lectatio Qd uero iongiꝰ a uoluntate diuuina:
& ingratis: nob̾ contͣ suggerat affectio crude¬

Expanded text:
res, quae prius angelos creavit faciens eosdem, postmodum in eis facta beavit. Sicut enim Verbum quod erat in principio, carnem suspiciens dicitur, et vere dicitur, factum caro : sic voluntas illa aeterna in angelo facta est, cum angelicam omnino in se absorbuit volunvoluptatis coelestis torrens, quod divina voluntas ipsa facta est etiam angelorum: ut quemadmodum placet Deo universitas administrationis in terrenis; ut sicut angelus, sic et homo adhaerens Deo, unus cum eo spiritus sit. Sed heu me! quot obstacula separant, quot prohibent impedimenta! Objicit sese malitia mediam, objicit infirmitas, objicit concupiscentia et ignorantia nostra. Inest enim nobis quasi a natura, magis autem ab exterminio naturae, affectio quaedam pessima et libido nocendi, ut inexstinguibilis inveniatur in miseris animabus nostris malitiae delectatio. Quid vero longuis a voluntate divina? et ingratis nobis e contra suggerat affectio crude
Abbreviated transcription (Latin):
erit qͥdẽ unio iã nonnulla. s plena ñ erit.
ergo coheret. ex parte dissidet: donec ueniat qͦd
ꝑfectũ est. & qͦd ex parte est euacuet᷑. Quarta ẽ.
ignorantia: quã & ipsam nob̾ plurimũ obesse
non ignoratis. Quo enim pacto uoluntatẽ
preuiam seqͣr: ubi ignoro ea: Cognosco autẽ
tantũ ex parte: & necdũ sicut cognit᷑ sũ. Prop¬
terea querenda nobis sunt cũ om̃i desideno
increm̃ta prudentiȩ: ut magis ac magis nocã

Expanded text:
erit quidem unio jam nonnulla, sed plena non erit. ergo cohaeret, et ex parte dissidet, donec veniat quod perfectum est, et quod ex parte est evacuetur. 4. Quarta est ignorantia, quam et ipsam nobis plurimum obesse non ignoratis. Quo enim pacto voluntatem Dei praeviam sequar, ubi ignoro eam? Cognosco autem tantum ex parte, et necdum sicut cognitus sum. Propterea inquirenda sunt nobis cum omni desiderio inc
Abbreviated transcription (Latin):
matio unionẽ illã tã felicẽ tã desiderabilẽ con¬
sũmabit. ut sit nobis cũ deo una uoluntas.
& quecũq ei placent. placeant simul &e nobis.
atq hȩc nobis ent ut de angłis supͣdictũ est.
om̃ino ꝑfecta iocunditas. Oramꝰ autẽ ut ad

Expanded text:
iae, unionem illam tam felicem quam desiderabilem consummabit, ut sit nobis cum Deo una voluntas, et quaecunque ei placent, placeant simul et nobis: atque haec nobis erit ut de angelis supra dictum est omnino perfecta jucunditas. 5. Oramus autem ut
Abbreviated transcription (Latin):
ut sc̃ificet᷑ nom̃ eiꝰ. omnino supͣ nos in eiꝰ noci¬
tiam ꝑgere concupiscimꝰ. Ubi nimitũ nob̾ in
nobis & felix securitas & secura felicitas: in eũ
qui supͣ nos est. tota iã sp̃s uehementia rapie¬
ido ñ sc̃ã illa: Fieri tam̃ dicit᷑ scã gła eiꝰ: cũ in
scĩtate glorisicat᷑ ã nob̃: sicut & uoluntatẽ qͥa
ecerna est. in nobis fieri postulamꝰ. Hoc ergo
primũ fieri petimꝰ qͦd maximũ est: ut nobis glȩ
illiꝰ innotescat sc̃itas illibata. Exinde qͦd ad nos
spectat optamꝰ & regni potestatẽ ꝓpter securita-¬
tẽ. & uoluntatis eius in nob̃ ꝑfectionẽ ꝓpter io¬
cunditatẽ. Sed qͥa necdũ illa ꝑfectione gauden¬
tes. ñ sine magno labore diuine optẽꝑare pos
derelinquentes eã: necessario ꝓ indulgentia
supplicamꝰ dicentes. Dimitte nobis debita nr̃a.¬
& cetera. Ac ne force in eadẽ recidamꝰ: post ac¬
ceptã ueniã peccatoꝵ. orandus est a nob̾ idẽ

Expanded text:
ificetur nomen ejus, omnino jam supra nos in ejus notitiam pergere concupiscimus. Ubi nimirum nobis in nobis et felix securitas, et secura felicitas fuerit, in eum qui supra nos est, tota jam spiritus vehementia rapiea? Fieri tamen dicitur sancta gloria ejus, cum in sanctitate glorificatur a nobis: sicut et voluntatem ejus, quae aeterna est, in nobis, ut nostra fiat, fieri postulamus. Hoc ergo primum fieri petimus quod maximum est, ut nobis gloriae illius innotescat sanctitas illibata. Exinde quod ad nos spectat optamus, et regni potestatem propter securitatem, et voluntatis ejus in nobis perfectionem propter jucunditatem. Sed quia necdum illa perfectione gaudentes, non sine magno labore divinae possumus obtederelinquentes eam, necessario pro indulgentia supplicamus, dicentes: Dimitte nobis debita nostra, etc. At ne forte in eadem recidamus post accepta
Abbreviated transcription (Latin):
& elatio interdũ suꝑbiȩ solet eẽ in certia. Non¬
nunꝗͣ enĩ temporalia queri solent. ad uolupta¬
tẽ: uirtutes ad ostentationẽ. Sed & uitã ȩcernã
fortassis aliqͥ ñ in humilitate querunt: s tan¬
qͣ infiducia suoꝵ meritoꝵ. Nec hoc dico. qͥn ac¬
cepta gr̃a fiduciã donet orandi: s ñ oportet ut
in ea constituat qͥsqͣ. fidutiã imꝑetndi. Hoc solũ
iͥbuit hec. sperent etiã ampliora. Sit gͦ oratio
quȩ ꝓ tẽporalibꝰ est cirta solas necessitates restric¬
sit ea quȩ fit ꝓ uita ȩtrrna in om̃i humilitate.
presumens de sola ut dignũ est miseratione

Expanded text:
et elatio interdum subrepere solet in tertia. Nonet elatio interdum subrepere solet in tertia. Nonnunquam enim temporalia quaeri solent ad voluptatem, virtutes ad ostentationem; sed et vitam aeternam fortassis aliqui non in humilitate quaerunt, sed tanquam in fiducia suorum meritorum. Nec hoc dico, quin accepta gratia fiduciam donet orandi; sed non oportet ut in ea constituat quisquam fiduciam impetrandi. Hoc solum tribuit haec, sperentur etiam ampliora. Sit ergo oratio quae pro temporalibus est, circa solas necessitates restricsit ea quae fit pro aeterna vita, in omni humilitate, praesumens de sola ut dignum est miseratione
Abbreviated transcription (Latin):
quẽ dederat. frangit. uł ab aliqͣ ministroꝵ
frangi precipit. ut ille nil habeat ꝑicłi. nil
laboris. Porro peciciones cordis in tbꝰ eredo con¬
stare: nec uideo qͥd preter illa elect̾ qͥsq sibi de¬
beat postulare: duo qͥdẽ huiꝰ temporis sunt.
idẽ. bona corpis & bona anime: tertiũ uero est¬
beatitudo uitȩ ȩcernȩ. Nec mireris qͦd bona cor¬
poris a do dixerim ẽȩ querenda: qm̃ eiꝰ sunt er
petentlũ & sꝑandũ nobis unde possimꝰ in ei
seruitio sustentari. Cerũptam̃ ꝓ necessitatibꝰ
animȩ orandũ est nobis. & frequentiꝰ & feruentiꝰ.
idẽ ꝓ optinenda gr̃a di: animeq uͥtutibꝰ. Sic &
ꝓ uita ecerna tota pietate. & toto nobis orandũ
est desiderio: ubi nimirũ & corꝑis & animȩ ple¬
na & ꝑfecta est beatitudo. In hnis gͦ ibꝰ ut cordis
peticiones fint: tria nobis sunt obseruanda.
N ã & in pͥma qͥdẽ suꝑfluitas. & in scda impuritas:.

Expanded text:
quem dederat frangit, vel per alquem dederat frangit, vel per alfrangi praecipit, ut nihil ille habeat periculi, nihil laboris. 8. Porro petitiones cordis in tribus credo constare, nec video quid praeter illa electus quisque sibi debeat postulare. Duo quidem hujus temporis sunt, id est bona corporis et animae, tertium vero beatitudo aeternae vitae. Nec mireris quod bona corporis a Deo dixerim esse quaerenda; quoniam ejus sunt corppetendum et sperandum nobis est, unde possimus in ejus servitio sustentari. Verumtamen pro necessitatibus animae orandum nobis est et frequentius, et ferventius, id est pro obtinenda gratia Dei, animaeque virtutibus. Sic et pro vita aeterna tota pietate et toto nobis orandum est desiderio, ubi nimirum corporis et animae plena et perfecta sit beatitudo. 9. In his ergo tribus, ut cordis petitiones sint, tria nobis sunt observanda. Nam et in prima quidem superfluitas, et in secunda impuritas,
Abbreviated transcription (Latin):
solo beneplacito di tota intentione & si ñ to¬
ta affectione sectant᷑. Nec dubiũ qͥn optime
cõplaceat qͥ eiꝰmodi est ꝓpħȩ admonitionẽ. que
dicit. delectare in dño: qm̃ ñ de affectu loquit᷑.
s de erercitio. Affectꝰ enĩ ille beatitudinis est.
exercitiũ uero uͥtutis: Delectare in qͥt in dño. Ad
hoc tende. ad hoc conare. ut in dño delecteris:
& dabit tͥ peticiones cordis tui. Sed considera:
qͦd peticiones dixerit. qͥs approbat iudiciũ ra¬
tionis. Nec habes unde causeris. s unde ma¬
gis in toto affectu in gr̃arũ actione uerseris:
qͥndoqͥdẽ tanta suꝑ te cura est do tuo. ut qͦtieis
ignorans qͣris qͦd tibi in utile est. ñ te audiat
suꝑ hoc: s & mutet illud utiliori dono. Sic &
pater carnalis paruulo querenti. panẽ liben¬
ter porrigit. querenti cultellũ quẽ non necessa¬
riũ putat. ñ consentit: s magis ipse panẽ ei

Expanded text:
solo beneplacito Dei tota intentione, etsi non tosolo beneplacito Dei tota intentione, etsi non tota affectione sectantur. Nec dubium quin optime compleat qui hujusmodi est, Prophetae admonitionem, qua dicit: Delecsed de exercitio. Affectus enim ille beatitudinis est, exercitium vero virtutis. Delectare, inquit, in Domino: ad hoc tende, ad hoc conare, ut in Domino delecteris, et dabit tibi petitiones cordis tui. Sed considera quod petitiones cordis dixerit, quas approbat judicium rationis. Nec habes unde causeris, sed unde magis toto affectu in gratiarum actione verseris: quandoquidem tanta super te cura est Deo tuo, ut quoties ignorans quaeris quod tibi inutile est, non te audiat super hoc, sed mutet illud utiliori dono. Sic et pater carnalis parvulo quaerenti panem libenter porrigit: quaerenti cultellum, quem non necessarium putat, non consentit, sed magis panem ei
Abbreviated transcription (Latin):
S ille suꝑ ignorantia nĩa: & orationẽ benig¬
ne suscipiens. qͦd nob̾ aut om̃ino ñ est utilẽ.
aut si tam cito dari necesse est. minime ibuit.
omino cam̃ infructuosa ñ erit. ita sane si fece¬
uimꝰ qͣ d monem̃ in psalmo. idest si delectem̃
manũ nobis sit huiꝰmodi delectatio: delecta
in co delectem᷑: I r̃s mei scłares hoc dicere pos¬
sunt. uos ñ pocestis. Quis enĩ nr̃m est. qͥ ñ sepe
exꝑtꝰ sit conscientiȩ bonȩ delectationẽ: qͥ non
gustauerit saporẽ castitatis. humilitatis. cari¬
tatis: Non est hec delectatio cibi. neq potꝰ aut
similis cuilibet rei: delectatio tam̃ est. & maior
om̃ibꝰ illis. Ddiuina enĩ est & ñ carnalis delec¬
tatio: & cũ in hiis delectamͣ. plane delectam̃ in
delectabilẽ & dulciorẽ suꝑ mel & fauũ rarius
exꝑiant᷑. nimirũ qͥa tẽptationibꝰ interi exercen-¬
tur multoq turiliꝰ agunt. si u̾tutes ipsas ñ ꝓ
delectatione qͣm exꝑiant᷑. s ꝓ uͥtutibꝰ ipsis & ꝓ

Expanded text:
 ille super ignorantia nostra; et orationem benigne suscipiens, quod nobis aut omnino non est utile, aut non tam cito dari necesse est, minime tribuit: oratio tamen infructuosa non erit. 6. Ita sane, si fecerimus quod monemur in psalmo, id est si delectemurmanum nobis sit hujusmodi delectatio? Delectationem in eo delectemur? Fratres mei, saeculares hoc dicere possunt, vos non potestis. Quis enim vestrum est qui non saepe expertus sit conscientiae bonae delectationem? qui non gustaverit saporem castitatis, humilitatis, charitatis? Non est haec delectatio potus, neque cibi, aut similis cujuslibet rei: delectatio tamen est, et major omnibus illis. Divina enim est, et non carnalis delectatio: et cum in his delectamur, plane delectamur in delectabilem et dulciorem super mel et favum rarius experiantur, nimirum quia tentationibus interim exercentur: multoque virilius agunt, si virtutes ipsas non pro delectatione, quam experiantur, sed pro virtutibus ipsis et pro
Abbreviated transcription (Latin):
deiciet᷑ iuit᷑. Sub te est o homo appetitꝰ cuus
& tu dñaris illiꝰ. Potest mnimicus excitare tẽp¬
tationis motũ: s in te est si uolueris dare seu
negare consensũ. In tua facultate est si uoluens
inimicũ tuũ facere seruũ tuũ: ut om̃ia tibi co¬
opent᷑ in bonũ. Ecce enĩ inflãmat inimicus
desideriũ cibi: uanitatis aut impatientie cogi¬
tationes ingerit. aut excitat libidinis motũ.
tu solummꝰ ne consenseris. & qͦtiens restitets¬
sic tociens coronaberis. Cerũptam̃ negare ñ
possũ fãs. molesta sunt hȩc & ꝑiculosa: s est ae
in ipso certamine si uiriliter resistimꝰ. pra que
ñ patim̃ remorari. s in sp̃u uehementi animꝰ
aduersus illas excitat᷑. qñ inimicꝰ confusus
absceidet: nec tã libenter ilico reuertet᷑. Secl qui

Expanded text:
dijicitur invitus. Sub te est, o homo, appetitus tuus, dijicitur invitus. Sub te est, o homo, appetitus tuus, et tu dominaberis illi . Potest inimicus excitare tentationis motum: sed in te est, si volueris, dare seu negare consensum. In tua facultate est, si volueris, inimicum tuum facere servum tuum, ut omnia tibi cooperentur in bonum. Ecce enim inflammat inimicus desiderium cibi, vanitatis aut impatientiae cogitationes ingerit, aut excitat libidinis motum: tu solummodo ne consenseris; et quoties restiteris, toties coronaberis. 4. Verumtamen negare non possumus, fratres, molesta sunt haec, et periculosa: sed, et in ipso certamine, si viriliter resistimus, quaedamnon patimur remorari, sed in spiritu vehementi animus adversus illas excitatur, quoniam inimicus confusus abscedet a nobis, nec tam libenter illico revertetur. Sed q
Abbreviated transcription (Latin):
suggestionibꝰ insufflat. illicitos motꝰ inflãmat.
peccati occasiones parat. & mille nocendi artibꝰ
corda hominũ tẽptare ñ cessat. Hic est qui ma¬
nꝰ nr̃as ꝓpͥo cingło alligat. & ut dicit᷑. baculo
nr̃o nos cedit: ut caro que data est in adiutor iũ.
in ruinã nob̾ & in laqueũ fiat. Sed qͥd ꝓlest
indicasse ꝑitula: si nulla consolatio. nulla ad¬
hibeant᷑ remedia: Grande qͥdẽ picłin est & gra¬
uis lucta aduersus domesticũ hostẽ. maxime
cũ nos aduene simꝰ & ille ciuis: ille suã in habi¬
tet regionẽ. nos exules simꝰ & ꝑegͥni. Magnũ
qͦq discrim̃ aduersus diabolice fraudis astuci¬
as: tam crebros immo continuos habere conflic¬
tꝰ: quẽ nec uidere qͥdẽ possumꝰ. & quẽ nimis
astutũ fecerit tã nat᷑a subtilis. quã longa exerci¬
tatio maliciȩ huiꝰ. Cerũptam̃ in nobis est si
iunci uolumꝰ: & nemo nr̃m in hoc certamine

Expanded text:
suggestionibus sufflat, illicitos motus inflammat; suggestionibus sufflat, illicitos motus inflammat; peccati occasiones parat, et mille nocendi artibus corda hominum tentare non cessat. Hic est qui manus nostras proprio cingulo alligat, et, ut dicitur, baculo nostro nos caedit, ut caro quae data est in adjutorium, in ruinam nobis et in laqueum fiat. 3. Sed quid prodest indicasse pericula, si nulla consolatio, nulla adhibeantur remedia? Grande quidem periculum est, et gravis lucta adversus domesticum hostem: maxime cum nos advenae simus, et ille civis; ille suam inhabitet regionem, nos exsules simus, et peregrini. Magnum quoque discrimen, adversus diabolicae fraudis astutias tam crebros, imo continuos habere conflictus; quem nec videre quidem possumus, et quem nimis astutum fecerit tam natura subtilis, quam longa exercitatio malitiae ejus. Verumtamen in nobis est, si vinci nolumus: et nemo nostrum in hoc certamine
Abbreviated transcription (Latin):
licitudo ur̃a. Nec mirũ si multa mͥ est sollicitu
do. & timor magnꝰ contͣbat me suꝑ om̃ibꝰ uob̾:
quos uideo in tanta miseria & in cautis consti¬
tutos ẽȩ̃ periculis. Ipsi enĩ ut manifestũ est
gestamꝰ laqueũ nr̃m: tibiq ꝓpͥum circũferimꝰ
inimicũ. Carnẽ hanc loquor de peccato natã
in peccato nutͥtam: corruptã nimis ipsa origi¬
ne. s multo ampliꝰ pͣua consuetudine uiciatã.
Hinc est quod tam acriter aduersus sp̃m concu¬
piscit: qͦd assidue mͣmurat & imꝑatiens est di¬
scipline: qͦd illicita suggerit: qͦd nec rationi op¬
temꝑat. nec in hibet᷑ ullo timore. huic accedit.
hanc adiuuat. hat utit᷑ ad impugnandos nos
callidissimꝰ serpens: cui nullũ aliud ddesideriũ
est. nullũ studiũ. nullũ negotiũ. nisi fundere
sangiunẽ animarũ. Hic est qui ugiter machi¬
nat᷑ malii: qͥ desideria carnis instigat. qui con¬
cupiscentie ignẽ nat᷑alẽ quodammͦ uenenatis

Expanded text:
tudo vestra. Nec mirum si multa mihi sollicitudo est, et timor magnus conturbat me super omnibus vobis, quos video in tanta miseria et in tantis constitutos esse periculis. Ipsi enim, ut manifestum est, gestamus laqueum nostrum, ubique proprium circumferimus inimicum: carnem hanc loquor de peccato natam, in peccato nutritam; corruptam nimis ipsa origine, sed multo amplius prava consuetudine vitiatam. Hinc est quod tam acriter caro adversus spiritum concupiscit, quod assidue murmurat, et impatiens est disciplinae, quod illicita suggerit, quod nec rationi obtemperat, nec inhibetur ullo timore. 2. Huic accedit, hanc adjuvat, hac utitur ad impugnandos nos callidissimus serpens, cui nullum aliud desiderium est, nullum studium, nullum negotium, nisi effundere sanguinem animarum. Hic est qui jugiter machinatur malum, qui desideria carnis instigat, qui concupiscentiae ignem naturalem quodammodo venenatis
Abbreviated transcription (Latin):
diciũ iudicate. Qd est autẽ iustũ iudiciũ. nisi
iudiciũ fidei: qm̃ iustꝰ ex fide uiuit: Etgo ni¬
diciũ fidei sequere. & ñ exꝑimentũ tuũ: qm̃
fides quidẽ uerax. s & exꝑimentũ fallax. Que
est gͦ ueritas fidei: nisi qͦd ꝓmittit ipse filiꝰ dere
Quicqͥd orantes petitis: crecdite qͥa accipietis & fiat
uobis. Nemo ur̃m fr̃s paruipendat orationẽ
suã: dico enĩ uobis. qͥa ipse ad quẽ oramꝰ non
paruipendit eã. Priꝰquã egressa sit ab ore nr̃o.
dabit quod petimꝰ aut qͦa nob̾ nouit utilius

Expanded text:
udicate! Quod est autem justum judicium, nisi judicium fidei? Quoniam justus ex fide vivit . Ergo judicium fidei sequere, et non experimentum tuum: quoniam fides quidem verax, sed experimentum fallax. Quae est ergo veritas fidei, nisi quod promittit ipse Filius Dei: Quidquid orantes petitis, credite quia accipietis, et fiet vobis? Nemo vestrum, fratres, parvipendat orationem suam. Dico enim vobis quia ipse ad quem oramus, non parvipendit eam. Priusquam egressa sit ab ore nostro, dabit quod petimus, aut quod nobis noverit es
Abbreviated transcription (Latin):
simalis tempꝰ aduenit. quod tosa
deuotione susciꝑe moneo carita¬
tem ur̃am: dignũ reor aliqͥtenꝰ exponere. quo
fructu & quemadmodũ oporteat ieiunari.
Primũ quidẽ fr̃s ꝓ eo qͦd ab ipsis qͦq licitis
abstinemꝰ. ea nob̃ quȩ priꝰ cõmisimꝰ illicita con¬
donant᷑. Qͥd uero est condonari cõmissa: nisi
ieiunio breui ieiuna redimi sempiterna:
S denna em merumꝰ ubi nullus :nꝙ̃ cib̾ esta¬

Expanded text:
simalis tempus advenit, quod tota devotione suscipere moneo charitatem vestram; dignum reor aliquatenus exponere, quo fructu, et quemadmodum oporteat jejunare. Primum quidem, fratres, pro eo quod ab ipsis quoque licitis abstinemus, ea nobis, quae prius commisimus, illicita condonantur. Quid vero est condonari commissa, nisi jejunio brevi jejunia redimi sempiterna? Gehennam enim meruimus, ubi nullus unquam cibus est
Abbreviated transcription (Latin):
tinet gr̃ãm. s & meret᷑ offensam. Que uero fi¬
delis & humilis. & feruens oratio fuerit. cęlũ
sine dubio penetrabit: unde dictũ est. qͦd ua¬
uobis: & iugente ea multo sepiꝰ loquerer. nisi
tam multis occupationibꝰ impedirer: Nec mirii
si sollitit̾ sũ ꝓ uobis: cũ inueniã in memetipso
materiã multã. & occasionẽ sollicitudinis. Quo¬
tiens enĩ ꝓpͥam miseriã & multimoda atten¬
do ꝑicula: haud dubiũ quin ad ineipsũ contur¬
bet᷑ anima mea. Nec minor mͥ sollicitiulo est ꝓ
singulis qͥbꝰq ur̃m: si tam̃ diligo uos tanqͥm
meipsii. Nouit ipse qͥ scrutat᷑ corda: quociens

Expanded text:
obtinet gratiam, sed et meretur offensam. Quae vero fiobtinet gratiam, sed et meretur offensam. Quae vero fidelis, et humilis, 822 et fervens oratio fuerit, coelum sine dubio penetrabit: unde certum est quod vavobis: et urgente ea multo saepius loquerer, nisi tam multis occupationibus impedirer. Nec mirum si sollicitus sum pro vobis, cum inveniam in me ipso materiam multam et occasionem sollicitudinis. Quoties enim propriam miseriam et multimoda pericula cogito, haud dubium quin ad me ipsum conturbetur anima mea. Nec minor mihi sollicitudo est pro singulis quibusque vestrum, si tamen diligo vos tanquam me ipsum. Novit ipse qui scru
Abbreviated transcription (Latin):
temerarii. Me et̾nim querunt: qͥ seipsos nondũ
inuenerunt. Nec hec dico. ut peccatoribꝰ auftrã
oran di fiduciã: s uolo eos orare tanqͣ. gentẽ
que peccatũ fecerit. ñ iusticiã. Orent ꝓ indul¬
gentia peccatoꝵ suor. in animo cont̾co & sp̃u
humilitatis: quẽ admodũ publicanꝰ ille. deus
inqͥt ꝓpitĩ esto mͥ peccatori. Temeritatẽ enĩ dico.
qͥndo is in cuiꝰ conscientia peccatũ adhuc aut
uiciũ aliqͦd regnat. ambulat in magnis & mi
rabilibꝰ suꝑ se: minꝰ sollicitꝰ ꝓ ꝑiculo animȩ sue.
Terciũ ꝑicłm est si sit oratio tepida: & ñ ex uiua
affectione ꝓcedens. Tumida quidẽ oratio cȩlũ
ñ penetrat. qͥa restringit animũ. timor immo¬
deratꝰ: ut om̃ino ñ dicã ascendere. s nec ꝓcede¬
re queat: Tepida uero in ascensu languescit: &
aeficit eo qͦa ñ habeat ugorẽ. Nã temeraria
ascendit. s resilit. resistit᷑ enĩ er: nec tantũ op

Expanded text:
temerarii. Me etenim quaerunt, qui semetipsos nondum temerarii. Me etenim quaerunt, qui semetipsos nondum invenerunt. Nec hoc dico ut peccatoribus auferam orandi fiduciam; sed volo eos orare, tanquam gentem quae peccatum fecerit, non justitiam. Orent pro indulgentia peccatorum suorum in animo contrito et spiritu humilitatis, quemadmodum Publicanus ille: Deus, inquit, propitius esto mihi peccatori . Temeritatem enim dico, quando is in cujus conscientia peccatum adhuc aut vitium aliquod regnat, ambulat in magnis et in mirabilibus super se, minus sollicitus pro periculo animae suae. Tertium periculum est, si sit oratio tepida, et non ex viva affectione procedens. Timida quidem oratio coelum non penetrat, quia restringit animum timor immoderatus, ut oratio, non dicam non ascendere, sed nec procedere queat. Tepida vero in ascensu languescit et deficit, eo quod non habeat vigorem. Nam temeraria ascendit, sed resilit; resistitur enim ei: nec tantum non
Abbreviated transcription (Latin):
impediri ab aduersario solet. Interdũ enĩ graui¬
ter impedit᷑ oratio: a puisillanunitate sp̃s. & ti¬
more immoderato. Hoc autẽ tunc fieri solet cũ
sic cogitat homo ꝓpͥam indignitatẽ: ut ñ con¬
ucitat ocłos add diuinã benignitatẽ. Abyssus
enĩ abyssũ inuocat. abyssus luminosa abyssũ
tenebrosã. abyssus miscłiȩ. abyssũ miseriȩ. Pro¬
fundũ namq est cor hominis. & in ꝑscrutabile.
s si magna est iniqͥtas mea. multo maior est
añe pietas tua. Ideoq cũ ad meipsũ turbata
fuerit anima mea. memor sũ multitudinis
miscłiȩ tuȩ. & respiro in ea: & cũ introiero in po¬
tentias meas. nolo memorari iusticiȩ tuȩ solius.
erũptam̃ sicut ꝑicłm est si fuerit oratio ninus
timida: sic in contraria parte ñ minꝰ umo & ma¬
ius picłm est. si forte fuerit temeraria. de hiis qͥ
tuba inqͥt: qͥa in sp̃u uehementi in crepandi surl

Expanded text:
impediri ab adversario solet. Interdum enim graviimpediri ab adversario solet. Interdum enim graviter impeditur oratio a pusillanimitate spiritus et timore immoderato. Hoc autem tunc solet fieri, cum sic cogitat homo propriam indignitatem, ut non convertat oculos ad divinam benignitatem. Abyssus enim abyssum invocat : abyssus luminosa, abyssum tenebrosam; abyssus misericordiae, abyssum miseriae. Profundum namque est cor hominis, et imperscrutabile. Sed si magna est iniquitas mea, multo major est, Domine, pietas tua. Ideoque cum ad me ipsum turbata fuerit anima mea, memor sum multitudinis misericordiae tuae, et respiro in ea: et cum introiero in impotentias meas, nolo memorari justitiae tuae solius. 4. Verumtamen sicut periculum est, si fuerit oratio nimis timida; sic in contraria parte non minus, imo et majus periculum est, si forte fuerit temeraria. De his qui tuba, inquit: quia in spiritu vehementi increpandi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
no cura iudicio: s certꝰ sis qͦd ei mimme place¬
tebat. Sc̃ificate inqͥt ieiunũ: uocate cetũ. Qͥd
est cȩtũ uocare: Unitatẽ sernare. diligere pa¬
cẽ. fr̃nitatẽ amare. Suꝑbꝰ ille phariseus ieiui¬
niũ habuit. ieiuniũ scĩficauit: qͥ nimirũ &¬
ieiunauit bis in sabbato. & gr̃as egit deo. Seil
ñ uocauit cetũ dicens. ñ sũ sicut cȩceri hominũ.
guine peccatoris: & om̃ino solliciti estote. ut
alas duas habeat ieuniũ ur̃m: scimoniam
scilicet & pacẽ. sine qͣ nemo uidebit deũ. Sc̃i¬
ficate ieiumũ. ut pura intentio & deuota ora¬
tio diuine illud offerat maiestati: uocate cȩcũ.
ut congruat uinitati. Laudate dñm in tẏm¬
pano & choro: ut concors sit mortificauo çatuis.
Porro qͥa de ieuunio & de iusticia aliq̃ dyximꝰ. dig¬
nũ est. ut de oratiolie qͦꝙ pauca loquam̃ Hȩc enĩ
qͥnto efficatior est si fiat ut debet: tanto callidĩ

Expanded text:
no cura judicio? Sed certus sis quod ei minime placeno cura judicio? Sed certus sis quod ei minime placetebat. Sanctificate, inquit, jejunium, vocate coetum . Quid est enim coetum vocare? Unitatem servare, diligere pacem, fraternitatem amare. Superbus ille Pharisaeus jejunium habuit, jejunium sanctificavit, qui nimirum jejunavit bis in Sabbato, et gratias egit Deo; sed non vocavit coetum, dicens: Non sum sicut caeteri hominum ; guine peccatoris, et omnino solliciti estote, ut alas duas habeat jejunium vestrum, sanctimoniam scilicet et pacem, sine qua nemo videbit Deum. Sonctificate jejunium, ut pura intentio et devota oratio divinae illud offerat majestati: Vocate coetum, ut congruat unitati: Laudate Dominum in tympano et choro , ut concors sit mortificatio carnis. 3. Porro quia et de jejunio et de justitia aliqua diximus, dignum est ut de oratione quoque pauca loquamur. Haec enim quanto efficacior est, si fiat ut debet; tanto callidius
Abbreviated transcription (Latin):
let pecata preterita que cõmisimꝰ s ae repellit
futa quȩ comittere poteramꝰ. Dica unũ adhuec
quod facile capiatis: sepiꝰ nisi fallor exꝑti. leii¬
mũ orationi deuotionẽ e fiduciã donat. Et ui¬
Ne quẽadmodũ sibi inuicẽ ieiuniũ & oratio so¬
cient: sicut scͥptũ est. ꝑ rat̾ adiuuans frẽm: am¬
ho consolabunt̃. Oratio iurtutẽ impetrat ieiu¬
nandi: & ieuinũ gr̃am ꝓmeret᷑ orandi. Ieiunui
linqͥtur in terra qͦd absit: Subleuet᷑ ergo ieui
ficiat alterã quoq ei necesse est sociari. Oratio
iusti ait script̃a penetrat cȩlos. Sint gͦ ieiunio
nr̃o ut facile celos penetret ale duȩ: orationis
scilicet atq iusticiȩ. Iusticia uero quȩ est: nisi
quȩ cuiq reddit qͦd suũ est: Noli ergo qͣsi solũ
attenidere dm̃: debitor enĩ es etiã prȩlatis. etiã
fribꝰ tuis: nec uult ds ut parupendas. qͦs ipse¬
qq minie pariupendit. Neq enĩ sine causa
si tantũ łs approbat qͦd ago. quȩ mͥ de huma¬

Expanded text:
let peccata praeterita quae commisimus, sed et repellit futura quae committere poteramus. 2. Dicam et unum adhuc quod facile capiatis, saepius, ni fallor, experti. Jejunium orationi devotionem et fiduciam donat. Et vide quemadmodum sibi invicem jejunium et oratio socientur, sicut scriptum est: Frater adjuvans fratrem, ambo consolabuntur . Oratio virtutem impetrat jejunandi, et jejunium gratiam promeretur orandi. Jejunium linquatur in terra? quod absit. Sublevetur ergo jejuorte minus sufficiat, alteram quoque necesse est sociari. Oratio justi, ait Scriptura, penetrat coelos . Sint ergo jejunio nostro, ut facile coelos penetret, alae duae, orationis scilicet atque justitiae. Justitia vero quae est, nisi quae cuique reddit quod suum est? Noli ergo quasi solum attendere Deum. Debitor enim es etiam praelatis, etiam fratribus tuis: nec vult Deus ut parvipendas, quos ipse minime parvipendit. Neque enim sine causa si tantum Deus approbat quod ago; quae mihi de huma
Abbreviated transcription (Latin):
te qͦd querebat ls. hoc erat. ad qͦd nos ꝑduane
satagebat: ut uidentes defectũ nr̃m. & quod
nobis ñ sit auxiliũ aliud ad eiꝰ miscdłiam tota
humilitate curramꝰ. Propterea rogo uos fr̃s.
ut semꝑ ad manũ habeatis tutissimũ oratiõs
fine sermonis ẽe locutũ. Uerũptam̃ qͦtiens de
oratione loqͦꝵ. uerba quȩlã humanȩ cogita¬
tionis audire mͥ uideor in corde ur̃o. quȩ &
ab aliis frequenter audiui: & nunꝙͣ. exꝑtus
sũ in memetipso. Qd enĩ est. qͦ licet nunꝙͣ
ab or̃one cessemꝰ: uix unꝗͣ exꝑiri uidet᷑ aliqͥs

Expanded text:
d nos perducere satagebat: ut videntes defectum nostrum, et quod non est nobis auxilium aliud, ad ejus misericordiam tota humilitate curramus. Propterea rogo vos, fratres, ut semper ad manum habeatis tutissimum orationis fine sermonis esse locutum. 3. Verumtamen quoties de oratione loquor, verba quaedam humanae cogitationis audire mihi videor in corde vestro, quae et ab aliis frequenter audivi, et nonnunquam expertus sum in corde meo. Quid enim est, quod licet nunquam ab oratione cessemus, vix
Abbreviated transcription (Latin):
suã positã. ẽẽ. doceret humiliatꝰ sub potenti ma¬
nu dei. Sed & illud cu iudica. utrũ possit hũs
conuenienter aptari. tͥna petri interrogatio: ut hoc
sit dicere. amas me. amas me. amas me: habes
caritatẽ. de corde puro. & couscientia bona. &
fide ñ ficta. Merito siquidẽ inter
tuendus.

Expanded text:
suam positam esse doceret, humiliatus sub potenti manu Dei. Sed et illud in judica, utrum possit his convenienter aptari trina Petri interrogatio, ut hoc sit dicere: Amas me, amas me, amas me? Habes charitatem de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta? Merito siquidem de navtuendus.
Abbreviated transcription (Latin):
tepiditatis eius tolerare segnitiẽ. quod uelut q̃bdã
stimulis urgent. & impingunt manib ut unũ
necesse sit e duobꝰ aut ꝓficere scilicet. aut ꝓisus
aeficere. Mimme igis oportet sistere gressũ. respi¬
cere quoq aut equare nos aliis multo expedit im
nus: s tota humilita te currendũ nobis & ꝓpe¬
randã. ne qͣndo forte is qui egressus est ut gygas
ad currencdã uiã longe a nobis fiat: quẽ si bene
sapimꝰ ꝓuidentes in conspectu nr̃o semꝑ & in eiꝰ odo¬
retracti. faciliꝰ citiꝰq curremꝰ Nec uero angusta m¬
mis inueni et᷑ pontis semita. currere in ea uolentib.
quia compactꝰ est lignis: ut qui ꝑfecte eis in ntti
uoluerint ñ labat᷑ in itinere pes eoꝵ. Hec autẽ
pena corporis: pauꝑtas substantie intindialis. &
humilitas obedientiȩ. Nam & ꝑ multas tͥbulatio

Expanded text:
tepiditatis ejus segnitiem, quod velut quibusdam tepiditatis ejus segnitiem, quod velut quibusdam stimulis urgent et impingunt manibus: ut unum necesse sit e duobus, aut proficere scilicet, aut prorsus deficere. Minime igitur oportet sistere gressum; respicere quoque retro, aut aequare nos aliis, multo minus expedit; sed tota humilitate currendum nobis et properandum, ne quando forte is qui egressus est ut gigas ad currendam viam, longe a nobis fiat; quem, si bene sapimus, providentes in conspectu nostro semper, et in ejus odore tracti, facilius citiusque curremus. 3. Nec vero angusta nimis invenietur pontis semita currere in ea volentibus. Tribus enim compactus est lignis: ut qui perfecte eis inniti voluerint, non labatur in itinere pes eorum. Haec autem sunt, poena corporis, paupertas substantiae mundialis, et humilitas obedientiae. Nam et per multa
Abbreviated transcription (Latin):
continentiũ quidẽ ordo & ponte ꝑtransit: quod
iter breuiꝰ. & facilius. etiã & securiꝰ ẽẽ. nemo qui nescit.
Secd omitto laudes: ꝑicula magis ostendo. Hoc em̃
multo meliꝰ acq utiliꝰ est. Recta quidẽ semita
mendũ enĩ ꝑiculũ tͥplex: idest ne forte aut eqͣre
se alteri. aut respicere se retro. aut certe in medio
ponte stare seu residere quis uelit. Neq enĩ ullũ
ex hiĩs trib pontis patit᷑ angusta & arta uia que
ducit ad uitã. Cont̃ primũ ergo ꝑiculũ oremꝰ
singłi cũ ꝓpħa. ne ueniat pes suꝑbie: qm̃ ibi ceci
derunt. qui oꝑant᷑ iiiquitatẽ. Nam de eo qui
mittens manũ suã ad aratrũ. postea reco conuer¬
caput eiꝰ. Sed & qui stare uoluerit. non quidem
relinquens ordinẽ. s ꝓficere in eo dissimulans:
calat necesse est ab hiis qui secunt̃ impullus &
euersus. Arta enim uia est:. & impedim̃to est ꝓfi¬
arguunit & reprehendunt quod certe nequeunt

Expanded text:
continentium quidem ordo et ponte pertransit; quod continentium quidem ordo et ponte pertransit; quod iter brevius et facilius, etiam et securius esse nemo est qui nesciat. Sed omitto laudes, pericula magis ostendo: hoc enim multo melius atque utilius est. Recta quidem semitamendum enim periculum triplex; id est, ne forte aut aequare se alteri, aut respicere retro, aut certe in medio ponte stare seu residere quis velit. Neque enim ullum ex his tribus pontis patitur angustia, et arcta via quae ducit ad vitam. Contra primum ergo periculum oremus singuli cum Propheta: Ne veniatderunt qui operantur iniquitatem . Nam de eo qui mittens manum suam ad aratrum, postea retro convercaput; sed et qui stare voluerit, non quidem recadat necesse est, ab his qui sequuntur, impulsus et eversus. Arcta enim est via; et impedimento est profiarguunt et reprehendunt, quod ferre nequeunt
Abbreviated transcription (Latin):
generib suo cuiq modo ꝑuiũ est:
ut̃ transeant liberati. Tres enĩ sunt noe. damhel.
& iob: quoꝵ primꝰ naui. scds ponte. terciꝰ uado
transit. Porro tres homines. tres ordines ȩccł̃iȩ
est soli deo uacans. penitentiũ & continentiũ ordo.
Iob quoq substantiã huiꝰ mundi bene dispensans
in comugio: fidelem designat popłm terrena lici¬
te possidentẽ. De pͥmo igit᷑ & scđo nobis habend̾
est sermo: qm̃ adsunt uenerabiles fr̃s & coabbates
nr̃i de numero prȩlatoꝵ: adsunt & monachi de
penitentiũ ordine: a quo tam̃ nec nos abbates
tincte transcurro: tanquã minꝰ ad nos ꝑtinentem.
Ipse est qui orare magnũ uado ꝑtransit. laboriosũ
prsus & ꝑiculosũ. etiã & longũ habens iter: qͥppe
qui nulla uiȩ compendia captet. Nam quod ꝑi¬
culosum sit iter. in eo patet quod tam multos
in eo ꝑire dolemus: tam paucos uidemꝰ transire.¬
u alde enĩ difficile est presertĩ dieb istis qͥb malicia

Expanded text:
generibus suo cuique modo pervium est, ut transeant liberati. Tres enim sunt Noe, Daniel et Job : quorum primus navi, secundus ponte, tertius vado transit. Porro tres homines, tres ordines Ecclesiae est soli Deo vacans poenitentium et continentium ordo: Job quoque substantiam hujus mundi bene dispensans in conjugio, fidelem designat populum terrena licite possidentem. De primo igitur et secundo nobis habendus est sermo, quoniam adsunt venerabiles fratres et coabbates nostri de numero praelatorum; adsunt et monachi de poenitentium ordine: a quo tamen nec nos abbates inem, magis succincte transcurro, tanquam minus ad nos pertinentem. Ipse est qui maxime mare magnum vado pertransit, laboriosum prorsus et periculosum, etiam et longum habens iter, quippe qui nulla viae compendia captet. Nam quod periculosum sit iter, in eo patet, quod tam multos in eo perire dolemus, tam paucos videmus, siValde enim difficile est, praesertim diebus istis, quibus malitia
Abbreviated transcription (Latin):
plurima subditoꝵ ꝑdicio est. Non quod ego be¬
possit. in hac misera uita: s quod ea que arguit
in disciplis oportet sumoꝑe uitare magistrũ. Ob
hoc qͥlis est in conuersatione. talis sit necesse. est
etiã in occulta cogitatione: ne udelicet foris hu¬
milis. intꝰ elatꝰ. in corde suo prȩsumens de sapien¬
tia seu uirtute aut scitate sua: que est sine dubio
sides ficta. quando ñ ficut ostendit humilitas con¬
uersationis in sola dñi pietate confidit. Et uide
quã ꝓpͥe hũs trib cordis scilicet puritati conscien¬
tiȩ bone. & fidei ñ ficte. conuenire uideant᷑ alia
quoq ipsiꝰ apłi uerba. dicentis. Michi autẽ ꝓ mm

Expanded text:
plurima subditorum perditio est. Non quod ego beplurima subditorum perditio est. Non quod ego bepossit in hac misera vita; sed quod ea quae arguit in discipulis, oporteat summopere vitare magistrum. 7. Ob hoc, qualis est in conversatione, talis sit necesse est etiam in occulta cogitatione; ne videlicet foris humilis, intus elatus sit in corde suo, praesumens de sapientia, seu virtute aut sanctitate sua: quae est sine dubio fides ficta, quando non, sicut ostendit humilitas conversationis, in sola Domini pictate confidit. Et vide quam proprie his tribus, cordis scilicet puritati, conscientiae bonae, et fidei non fictae, convenire videantur alia quoque ipsius Apostoli verba dicentis: Mihi aut
Abbreviated transcription (Latin):
nauis inueniri. que tam immnanes sustineat
fluctus. & in tanto secura possit eẽ discrimine:
Ctiq fortis ut mors dilectio dura sicut inferꝰ ꝑmu¬
latio: quia uxta qͦd alibi habes. aquȩ multe ñ
est utiq forma nauiũ: ut sit num rũ uixta pau¬
li doctamã caritas de corde puro. & conscientia
bona. & fide non ficta. Puritatẽ quidẽ cordis in
eo pręlatꝰ habet. si ꝓdesse magis desideret quam
quippiam suum in prelatione non quȩrat. piecer
solũ beneplacitũ dei & animaꝵ salutẽ. Sed cũ in¬
tentione pura irreprehensibilis quoq necessaria ẽ.
conuersatio: ut forma factus gregis. incipiat face¬
re & docere: & scd̃m magistri nr̃i regulã. quȩcũq
docuerit discipłis ẽẽ contraria. hȩc in suis actib
indicet ñ agenda: ne forte subinurmurare pos¬
sit fr̃ quẽ arguit. & dicere. medice. cura teipsum
Talis enĩ occasio plurima dampnatio prȩlati.

Expanded text:
navis inveniri, quae tam immanes sustineat navis inveniri, quae tam immanes sustineat fluctus, et in tanto secura possit esse discrimine? Utique fortis ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio, quia, juxta quod alibi habes: Aquae multae noest utique forma navium, ut sit nimirum juxta Pauli doctrinam: Charitas de corde puro, et conscientia bona, et fide non ficta . Puritatem quidem cordis in eo praelatus habeat, ut prodesse desideret, non quidpiam suum in praelatione non quaerat, praeter solum beneplacitum Dei, et animarum salutem. Sed cum intentione pura, irreprehensibilis quoque necessaria est conversatio, ut forma factus gregis incipiat facere et docere: et secundum magistri nostri Regulam , quaecunque docuerit discipulis esse contraria, haec in suis actibus indicet non agenda: ne forte submurmurare possit frater quem arguit, et dicere: Medice, cura te ipsum . Talis enim occasio, plurima damnatio praelati,
Abbreviated transcription (Latin):
rere. s nec ꝓpter ipsa si forte desint necessatia
murmurare: s cumulus est etiã exultare. &
libenter querere. quomͦ alius magis habeat
necessaria. & ipse penuriã paciat᷑. Scifficit quo¬
q ad salutẽ. si nec impatientia. nec simulatio
ne. ad id quod desideras muitũ uelis prelati ami¬
mũ inclinare. s cumulus est etiã fugere ea qͥbus
uoluntatẽ ꝓpͥam senseris oblectari quantum
sane cũ conscientia bona potes. Porro prelati
quidẽ ipsi sunt qui descendunt mare in nauu¬
b: facientes oꝑationẽ maquis multis. Neq enĩ
certa pontis aliqua seu uadi semita coartant᷑.
ut libere possint usqueqͣꝙ discurrere. & occur¬
rere singłis ut oportet. ac dingere pontis semi
stigare. ac declinare excitare tepidos. ptisillam¬
mes sustentare. Deniq ascendunt tisq ad cȩlos
& descendunt usq ad inferos: nunc quidem trac
facta diuidicantes. Sed que poterit

Expanded text:
rere, sed nec propter ipsa, si forte desint, necessaria rere, sed nec propter ipsa, si forte desint, necessaria murmurare; sed cumulus est etiam exsultare et libenter quaerere, quomodo alius magis habeat necessaria, et ipse penuriam patiatur. Sufficit quoque ad salutem, si nec impatientia, nec simulatione aliqua ad id quod desideras, invitum velis praelati animum inclinare; sed cumulus est etiam fugere ea, quibus voluntatem propriam senseris oblectari, quantum sane bona cum conscientia potest. 6. Porro praelati quidem ipsi sunt qui descendunt mare in navibus, facientes operationem in aquis multis. Neque enim certa pontis aliqua seu vadi semita coarctantur, ut libere possint usquequaque discurrere, et occurrere singulis ut oportet, ac dirigere pontis semitstigare ac declinare, excitare tepidos, pusillanimes sustentare. Denique ascendunt usque ad coelos, et descendunt usque ad inferos; nunc quidem spirifacta dijudicantes. Sed quae poterit
Abbreviated transcription (Latin):
i laqueũ daboli. Sed & illud qui refert. si for¬
te quod absit ñ quidẽ ciuitias. s ea ipsa que pau¬
ꝑtatis sunt toto affectu desideres: aut etiã arden¬
tius quã cliuitias cupiant homines scłares: Qd
distat quetũꝙ substantia desideret᷑: dũ equaliter
sit corruptꝰ affect. nisi quod tolerabiłiꝰ ilud ui
aꝑte satagit. ut quod habet in uoluntate. hoc
ei sp̃ualis pater iniungat: ipse se seducit. si for¬
te sibi quasi de obedientia blandiat᷑. Neq
enim in ea re ipse prelato: s magis ei prelat̾
obedit. Et erumptam̃ quia iuxta sententiã
saluatoris. in qua mensura mensi fuerimꝰ reme¬
tietur nobis: bonũ est homini hoc ad cumu¬
lum dare. ut de eoꝵ sit numero. quib mensu¬
rã bonã & confertã & coagitatã & suꝑemitien¬
tem dabunt in sinus suos. Sufficit enim ad
salutẽ corporis molestias pacienter ferre: sed
cumulus est etiam libenter in feruiore sp̃s eas
amplecti. Sufficere pocest suꝑsiua non requi¬

Expanded text:
illud quid refert, si forte, quod absit! non quidem divitias, sed ea ipsa quae paupertatis sunt, tanto affectu desideres, aut etiam ardentius, quam divitias cupiant homines saeculares? Quid distat quaecunque substantia desideretur, dum aequaliter sit corruptus affectus; nisi quod tolerabilius illud vl occulte satagit, ut quod habet in voluntate, hoc ei spiritualis pater injungat; ipse se seducit, si forte sibi quasi de obedientia blandiatur. Neque enim in ea re ipse praelato, sed magis ei praelatus obedit. 5. Verumtamen quia juxta sententiam Salvatoris, in qua mensura mensi fuerimus, remetietur nobis : bonum est homini hoc ad cumulum dare, ut de eorum sit numero, quibus mensuram bonam, et confertam, et coagitatam, et supereffluentem dabunt in sinus suos. Sufficit enim ad salutem corporis molestias patienter ferre; sed cumulus est, etiam libenter in fervore spiritus eas amplecti. Sufficere potest superflua non requi
Abbreviated transcription (Latin):
milliꝰ pocest ẽẽ momenti: & obȩdientia in diui¬
huis rite compositis: uide si non tria maris huius
ꝑicula declinasti: concapiscentiã carnis. & concu¬
ua piscentiã ocłoꝵ & suꝑbiã uitȩ. Rite inꝙͣ
compositis: ut in pena quidẽ nodũ impacientiȩ.
in pauꝑtate cupiditatis scrupulũ: in obedientia
ueneuum caueas ꝓpͥe uoluntatis. Nam & qui mur¬
murauert: a serpentib ꝑierunt. & qui uolunt¬

Expanded text:
m potest esse momenti; et obedientia in divi4. At vero, his rite compositis, vide si non perfecte tria maris hujus pericula evasisti; concupiscentiam carnis, concupiscentiam oculorum, et superbiam vitae. Rite, inquam, compositis, ut in poena quidem nodum impatientiae, in paupertate vero cupiditatis scrupulum, in obedientia naevum caveas propriae voluntatis. Nam et qui murmuraverunt, a serpentibus perierunt
Abbreviated transcription (Latin):
ues scoꝵ & domestici di. Qͥd gͦ facturi sunt. qui
toto anno pugnare susceꝑunt: qͥndo & ipsi iu¬
des & uacantes priꝰ sp̃ualia arma arripiunt:
Utiq solito ampliꝰ solite opꝰ est insistere pugne
ut magna quȩdã uictoria regi nr̃o ad głam.
nobis ꝓueniat ad salutem

Expanded text:
ves sanctorum et domestici Dei . Quid igitur facturi sunt qui ves sanctorum et domestici Dei . Quid igitur facturi sunt qui toto anno pugnare susceperunt, quando et ipsi rudes, et vacantes prius spiritualia arma arripiunt? Utique solito amplius solitae opus est insistere pugnae, ut magna quaedam victoria regi nostro ad gloriam, nobis proveniat ad salutem