comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
red ditaratione cur epistolae talem ianuam fecerim audiplacidissime quaese¬
cuntur: sego cuministaregione consuetudinem hominũ lugendã atq plangendam
qui cũ xp̃iano nomine glorientur xp̃i anosrebaptitare non dubitant quibus uerbis
poteram detestarer non de fuerunt lcudatorestui quimichi dicerent teista non face¬
re fateor primo non credidi : Dein de considerans possefieri ut animã humanã defu¬
tura uita cogitantẽ dĩtimor inuaderetut se abscelere apertissimo temperaret : gra¬
tulatus credidi qđ tali proposito ab ecclesiacatholica nolueris esse nimis cilients
quaerebam sane occasionem loquenditecũ ut si fieri posset eaquaeparua remanserat
internos dissensio tolleretur : Cũ ecceante paucosdies dia conũ nr̃m muta igenensem
terebaptir as sẽnuntiatum ẽ : doluiuehementer et illiu smiserabilem lapsum. et tuum

Expanded text:
reddita ratione, cur epistulae talem ianuam fecerim, audi placidissime, quae sereddita ratione, cur epistulae talem ianuam fecerim, audi placidissime, quae sequuntur. Ego cum in ista regione consuetudinem hominum lugendam + atque plangendam, qui cum christiano nomine glorientur, Christianos rebaptizare non dubitant, quibus uerbis poteram, detestarer, non defuerunt laudatores tui, qui mihi dicerent te ista non facere. fateor, primo non credidi. deinde considerans posse fieri, ut animam humanam de futura uita cogitantem dei timor inuaderet, ut se ab scelere apertissimo temperaret, gratulatus credidi, quod tali proposito ab ecclesia catholica nolueris esse nimis alienus. quaerebam sane occasionem loquendi tecum, ut, si fieri posset, ea quae parua remanserat inter nos dissensio tolleretur, cum ecce ante paucos dies diaconum nostrum Mutugennensem te rebaptizasse nuntiatum est. dolui uehementer et illius miserabilem lapsum et tuum,
Abbreviated transcription (Latin):
noras autquisquã hominũ qui nosnouit ignorat neq teesse episcopũmeũ neq me
praes brterũ tuũ honorabi lemigitur exetregula telibenter appello qua nouite
essec hominẽ et noui hominẽ adimaginẽdĩ et similitudinẽ factũ et in honore positũ
ipso ordine et iure naturae si tamen in tellegendo qua e intellegenda sunt seruet
honorem suũ nãita scriptum ẽ homo in honore positus non intellexit cõmparatus
ẽ iumentis in sensatis et similis factusẽ illis. Cur ergote honorabilem inquantũ ho¬
moes non appellem cũ p̃sertim detua salute atq correctione quã diu in hacuitaes
desperarenon audetimꝰ fratrem uero ut uocem non telatet prȩceptũ nobisessediui¬
nitus ut etiam eis qui negant sefratres nr̃o sesse dicamus fratres nr̃i estis. et hocue¬
hementer ualet ad causam ꝓpt̃ quã scribere uolui fraternitatituaesiamenim

Expanded text:
noras aut quisquam hominum, qui DOS nouit, ignorat neque te esse episcopum meum neque me noras aut quisquam hominum, qui DOS nouit, ignorat neque te esse episcopum meum neque me presbyterum tuum. honorabilem igitur ex ea regula te libenter appello, qua noui te esse hominem et noui hominem ad imaginem dei et similitudinem factum et in honore positum ipso ordine et iure naturae, si tamen intellegendo, quae intellegenda sunt, seruet honorem suum. nam ita scriptum est: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est iumentis insensatis et similis factus est illis. cur ergo te honorabilem, in quantum homo es, non appellem, cum praesertim de tua salute atque correctione, quam diu in hac uita es, desperare non audeam? fratrem uero ut uocem, non te latet praeceptum nobis esse diuinitus, ut etiam eis, qui negant se fratres nostros esse, dicamus: Fratres nostri estis\\ et hoc uehementer ualet ad causam, propter quam scribere uolui fraternitati tuae. iam enim
Abbreviated transcription (Latin):
omino dilectissimo et honorabili fratrimaximiano augustinus prbit eccłae ca¬
tholicae in dnõ salutem: Prius quam adremueniam dequatua e beniuolentiae
scribere uolui tituli huius epistulae neuelte uelalium quempiã moueat rationem
breuiter reddam id ño scripsi quia scriptum est uosin libertatem uocatiestis. fratres
tantum nelibertatem in occasionem carnisdecis sed percaritatem seruite inuicem
cumergo uel hoc ipso officio litterarũ ꝑcaritatem tibi seruiã . non absurdete dñmuoco
ꝓpter unum et uerũ dñm nr̃m qui nobisista p̃cepit: dilectissimoautẽ qđ scripsi. nouit
đs quod non solũ tediligam. sed itadiligã : ut meipsum quando quidembene michi sũ
conscius bona metibi õptare quaem ichihonorabili uro qđ addidi non ad hoc ad¬
didi ut honorarẽ episcopatũ tuũ michienim epis copus nones neque hoc cum contume¬
lia dictũ acceperis : sed ex animo. quo in orenr̃o debet. est. est non. non neq: enimig¬

Expanded text:
OMINO DILECTISSIMO ET HONORABILI FRATRI MAXIMINO AUGUSTINUS PRESBVTER ECCLESIAE CATHOLICAE IN DOMINO SALUTEM. Priusquam ad rem ueniam, de qua tuae beniuolentiae scribere uolui, tituli huius epistulae, ne uel te uel alium quempiam moueat, rationem breuiter reddam. \'domino\' scripsi, quia scriptum est: Uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis detis, sed per caritatem seruite inuicem. cum ergo uel hoc ipso officio litterarum per caritatem tibi seruiam, non absurde te dominum uoco propter unum et uerum dominum nostrum, qui nobis ista praecepit. \'dilectissimo\' autem quod scripsi, nouit deus, quod non solum te diligam, sed ita diligam ut me ipsum, quando quidem bene mihi sum conscius et bona me tibi optare quae mihi. \'honorabili\' uero quod addidi, non ad hoc addidi, ut honorarem episcopatum tuum; mihi enim episcopus non es. neque hoc cum contumelia dictum acceperis,. sed ex animo, quo in ore nostro esse debet est est, non non. neque enim ig
Abbreviated transcription (Latin):
putes : ceterum michi hoc ꝓsitum est ut in tercessoribus p̃sertimtalis meriti
qualistues etiamgratias agamipleraq: enim quȩ sponte facere uideri nolo ne
remissio seueritatis alios armet incrimina : optobonis intercessorib relaxa
re ut quod libens concedo salua seueritate iudiciralterius merito uideatur
indultum: descriptis scĩtatistuae aliquamichi promiseras. ẽtnonaccepi:
quaeso ut uel nuncmittas et ad hanc meam epistolam respondeas ut quia scĩ¬
tatemtuam interim uidere nondatur. saltem sermonib: tuis parcar. in co¬
lomem sc̃ĩ tatemtuam diuinitas aeternatueatur euo largissimo domine¬
merito uenerabilis. et uere colende pater EXΡLICΥI ΕΡLAMΑCΕ¬

Expanded text:
putes. ceterum mihi hoc propositum est, ut intercessoribus praesertim talis meriti. putes. ceterum mihi hoc propositum est, ut intercessoribus praesertim talis meriti. qualis tu es, etiam gratias agam. pleraque enim, quae sponte facere uideri nolo, ne remissio seueritare, ut quod libens concedo, salva severitate judicii, alterius merito videatur indultum. De scriptis Sanctitatis tuae aliqua mihi promiseras, et non accepi; quaeso ut vel nunc mittas, et ad hanc meam epistolam respondeas, ut quia Sanctitatem tuam interim videre non datur, saltem sermonibus tuis pascar. Incolumem Sanctitatem tuam divinitas aeterna tueatur aevo largissimo, dominemerito venerabilis, et vere colende pater. EPISTOLA C
Abbreviated transcription (Latin):
men fuerit dimittatur : Quodutique cum in punitum uolumus ꝓbamus: et si
constat nonminus auctorem quam ꝓbatorem teneri i nomnibus quae peccan¬
tur certum est nosculpesocietate uinciri quotiens eum in punitum essecupi¬
mus quiculpaetenetur obnoxius: Tum preterea accidit hoc quod graui¬
us est inamomnia peccata uidentur uenia biliora: cum hisquireus ẽ correc
tionem promittit. Verum nunc ut more s nr̃i sunt. et sceleris poenam cupi¬
unt sibi homines relaxari et id ꝓpter quod scelus ammis sum est possidere:
Prohis quo que in terueniendum putat sacerdotium ur̃m dequib ad eo fu¬
turi spesnulla est ut etiam in presenti eadem criminis ratioper seueret: Nã
qui tam peruicaciter tenet ꝓpt quȩ crimen admisit. ostendit se ubilicentia
fuerit similia peccaturum : Obhaec igitur consulo prudenti amtuam et me
hoc ambiguo quolaboro ab solui desideroinec obaliam causam consultum te

Expanded text:
men fuerit, remittatur, quod utique, cum inpunitum uolumus, probamus? et si men fuerit, remittatur, quod utique, cum inpunitum uolumus, probamus? et si constat non minus auctorem quam probatorem teneri in omnibus, quae peccantur, certum est nos culpae societate uinciri, quotiens eum inpunitum esse cupimus, qui culpae tenetur obnoxius. tum praeterea accedit hoc, quod grauius est. nam omnia peccata uidentur ueniabi sunt, et sceleris poenam cupiunt sibi homines relaxari et id, propter quod scelus admissum est, possidere. pro his quoque interueniendum putat sacerdotium uestrum, de quibus adeo futuri spes nulla est, ut etiam in praesenti eadem criminis ratio perseueret; nam qui tam peruicaciter tenet, propter quae crimen admisit, ostendit se, ubi licentia fuerit, similia peccaturum. Ob haec igitur consulo prudentiam tuam et me hoc ambiguo, quo laboro, absolui desidero; nec ob aliam causam consultum te
Abbreviated transcription (Latin):
omin omerito uenerabili et unice colendo patriaugustinomacedonius:
optatas ad modum scĩtatis tuaelitteras accepi perboni facium uenerande
legis antistitem quemego magis receptum dilexi quod ad medesiderata
pertulerat sermonem sc̃ĩ tatis tuae et in colomitatem: Domine merito uene¬
rabilis et unice colendepater: itaq: sine mora quod optabat obtinuit : Verũ
qm̃ exsistit occasio hocipsum quantulum cumq: est quod ammonitus indulsi.
nolosine mercede remanere : cupio enim accipere et quaemichi commodet
sinependentis in cominodoam mo quaemichi commodet cumgloria depen¬
dentis: officium sacerdo tii ur̃i es sedicitis inter uenire proeis. et nisi obtinea¬
tis offendi quasi quod erat officiiur̃ iminimere portetis : Hic ego uehemen¬
ter ambigo utrum istud ex religione descendat : Namsi ad ño peccata adeo
prohibentur ut nepȩnitendi quidẽ copia post primam tribuatur. quemam¬
modum nos possumus ex religione contendere ut nobis qualecum que illuderi¬

Expanded text:
OMINO MERITO VENERABILI ET UNICE COLENDO PATRI AUGUSTINO MACEDONIUS. Optatas admodum sanctitatis tuae litteras accepi per Bonifatium, uenerandae legis antistitem, quem ego eo magis receptum dilexi, quod ad me desiderata pertulerat, sermonem sanctitatis tuae et incolumitatem, domine merito uenerabilis et unice colende pater. itaque sine mora, quod optabat, obtinuit. uerum quoniam extitit occasio, hoc ipsum, quantulumcumque est, quod admonitus indulsi, nolo sine mercede remanere. cupio enim accipere eam, quae mihsine pendentis incommodo, imo quae mihi commodet cum gloria dependentis. 2. Officium sacerdotii vestri esse dicitis intervenire pro reis, et nisi obtineatis, offendi, quasi quod erat officii vestri minime reportetis. Hic ego vehementer ambigo utrum istud ex religione descendat. Nam si a Domino peccata adeo prohibentur, ut ne poenitendi quidem copia post primam tribuatur; quemadmodum nos possumus ex religione contendere, ut nobis, qualecumque illud cri
Abbreviated transcription (Latin):
enim potest quod ante quam xp̃i anis sacramentis imbuatur. quaerit deresurrectio¬
ne mortuorum concedendum etiam fortassis quod dexp̃o quae siuit curtanto posti
uenerit uel si quae sunt aliae paucae et magnae quaestiones quibus cetera in ser¬
uiunt si autem qualis est illa in quamensura mensi fueritismetietur uobis.
uel qualisista deiona etiam tales omnes antequam sit xp̃ianus finire cogitat A
perparum cogitat uel conditionem hum anam ũel aetatem iam suam: Sunt
enim innumerabiles quae non sunt finiendȩ antefidem nefiniatur uita sinefide sed
planeretenta iamfide ad exercendampiam delectationem mentium fidelium
studiosissime requirendȩ et quod in eiseluxerit sinetypo arro gantiae communican¬
dum quod autem latuerit sine salutis dispendio tolerandum:

Expanded text:
enim potest, quod ante, quam Christianis sacramentis inbuatur, quaerit de resurrectioenim potest, quod ante, quam Christianis sacramentis inbuatur, quaerit de resurrectione mortuorum; concedendum etiam fortassis, quod de Christo quaesiuit, cur tanto post uenerit uel si quae sunt aliae paucae et magnae quaestiones, quibus cetera inseruiunt. si autem qualis est illa: In qua mensura mensi fueritis. metietur uobis, uel qualis ista de Iona, etiam tales omnes ante, quam sit Christianus, finire cogitat, perparum cogitat uel condicionem humanam uel aetatem iam suam. sunt enim innumerabiles, quae non sunt finiendae ante fidem, ne finiatur uita sine fide, sed plane retenta iam fide ad exercendam piam delectationem mentium fidelium studiosissime requirendae et, quod in eis eluxerit, sine typho arrogantiae communicandum, quod autem latuerit, sine salutis dispendio tolerandum.
Abbreviated transcription (Latin):
ea complericernimus quae consequentia psalmus ipseh abet : Commemorabuntur
et conuertentur ad dñmuniuersi fines terrae. et ad orabunt in conspectueius uniuer¬
sae patria egentium qm̃ dñi estregnum et ipsed ominabiturgentium : Sic comme
morati sunt nineuitȩ et conuersi sunt addnm : hanc salutem paenitenti ae gentium
tanto ante p̃figuratam in iona do lebadĩsrł sicut nunc doletumbra nudatus et aestus¬
ciatus : Liceat sanecuilibet quam libet aliter : dum tamen secundum regulam fideiꝰ
cetera omnia quaedeiona prophetamysteriis operta sunt aperire : Illud plane
quod inuentre coeti triduo fuit. fas non est aliter intellegere : quam ab ipso cȩlesti
magistro in euangelio commemorauimus reuelatum ¶Pro posita exposuimus ut po¬
tumus sed illequi proposuit iam sit xp̃i anus ne fortecum expectat ante librorum scõrũ
finire quaestiones prius finiatistamui tami quam transeat amorte aduitam: Fiͤr

Expanded text:
ea compleri cernimus, quae consequentia psalmus ipse habet: Commemorabuntur ea compleri cernimus, quae consequentia psalmus ipse habet: Commemorabuntur et conuertentur ad dominum uniuersi fines terrae et adorabunt in conspectu eius uniuersae morati sunt Nineuitae et conuersi sunt ad dominum. hanc salutem paenitentiae gentium tanto ante praefiguratam in Iona dolebat Israhel, sicut nunc dolet umbra nudatus et aestu sauciatus. liceat sane cuilibet quamlibet aliter dum tamen secundum regulam fidei cetera omnia, quae de Iona propheta mysteriis operta sunt, aperire; illud plane, quod in uentre ceti triduo fuit, fas non est aliter intellegere, quam ab ipso caelesti magistro in euangelio commemorauimus reuelatum. Proposita exposuimus, ut potuimus; sed ille, qui proposuit, iam sit Christianus, ne forte, cum expectat ante librorum sanctorum finire quaestiones, prius finiat istam uitam, quam transeat a morte ad uitam. fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cere : Postremo sib abebat ds̃ ad hoc uermem necessarium quido puserat addere
matutinum nisi ut ille uermis agnosceretur. quicantat prosusceptione matutina
Ego autem sum uermis et non homo : Qui dista prophetia iam ipsorerum effectu et
adimpletionelucidius : neque enim sii nrisus est uermisiste cumpenderet incruce.
sicut in eodem psalmo scriptum est. Locuti sunt labiis et mouerunt caput : Sperauit
indm̃ eruateum. saluum faciat eum qm̃uult eum. cumcompleta sunt quaeibi predixit
foderunt manus mea set pedes dinumerauerunt omnia ossamea : Ipsiuero conside¬
rauerunt et conspexerunt me. diui serunt sibi uestimentamea. et super uestem meã
miserunt sortem : Quod tantamanifestatione futurum in libro antiquo propheta¬
tur. quantam anifestatione factum in nouo euangelio recitatur : Sedsiinhac humi¬
litate ut dicere coeperam iste uermis inrisus est. nunquid adhuc in ridendus est cum

Expanded text:
cere. postremo si habebat deus ad hoc uermem necessarium, quid opus erat addere cere. postremo si habebat deus ad hoc uermem necessarium, quid opus erat addere matutinum, nisi ut ille uermis agnosceretur, qui cantat pro susceptione matutina: Ego autem sum uermis et non homo? , Quid ista prophetia iam ipso rerum effectu et adimpletione lucidius? neque enim si inrisus est uermis iste, cum penderet in cruce, sicut in eodem psalmo scriptum est: Locuti sunt labiis et mouerunt caput: \'Sperauit in deum, eruat eum; saluum faciat eum, quoniam uult eum, cum completa sunt, quae ibi praedixit: Foderunt manus meas et pedes, dinumerauerunt omnia ossa mea; ipsi uero considerauerunt et conspexerunt me, diuiserunt sibi uestimenta mea et super uestem meam miserunt sortem, quod tanta manifestatione futurum in libro antiquo prophetatur, quanta manifestatione factum in nouo euangelio recitatur, — sed si in hac humilitate, ut dicere coeperam, iste uermis inrisus est, numquid adhuc inridendus est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
comedentur. iustitia autemmea in aeternum manet : No sergo agnoscamus uer
mem matutinum quia et in illo psalmo cuiustitulus inscribitur prosusceptione
matutina hoc seipse nomine appellare dignatus est : Ego in quit sum uermis et non
homo obprobrium hominum et abiectio plebis: Hocobprobrium deillis oppro¬
briis est quaeiubemur non metuere peresaiam dicentem. opprobria hominũ
nolitemetuere: Abisto uermitam quam atinea comeduntur : qui sub eius dente
eu angelico. persingulos dies paucitatem suam deficiendo mirantur: nos hunc agnos¬
camus et prosalute diuin a humana opprobria sufferamus : Uermis ẽ propter hu¬
militatem carnis. fortassis etiam propter uirginis partum: nam hoc animalple¬
rumq decarne uel dequaquere terrena sineullo concubitunascitur: matutinus ẽ.
qui a diluculo resurrexit : Poteratutiq: illacu curbita et sineullo uermiculo ares¬

Expanded text:
comedentur, iustitia autem mea in aetecomedentur, iustitia autem mea in aetemem matutinum, quia et in illo psalmo, cuius titulus inscribitur: Pro susceptione matutina, hoc se ipse nomine appellare dignatus est: Ego, inquit, sum uermis et non homo, opprobrium hominum et abiectio plebis. hoc opprobrium de illis opprobriis est, quae iubemur non metuere per Esaiam dicentem: Opprobria hominum nolite metuere. ab isto uermi tamquam a tinea comeduntur, qui sub eius dente euangelico per singulos dies. paucitatem suam deficiendo mirantur. nos hunc agnoscamus et pro salute diuina humana opprobria sufferamus. uermis est propter humilitatem carnis, fortassis etiam propter uirginis partum; nam hoc animal plerumque de carne uel de quaque re terrena sine ullo concubitu nascitur. matutinus est, quia diluculo resurrexit. poterat utique illa cucurbita et sine ullo uermiculo ares
Abbreviated transcription (Latin):
helitas uelut umbratili prius significatione uiguerunt euacuata marcescunt:
et nuncille populus amisso hiero solrmitano regno et sacerdotio et sacrificio¬
quod totum umbraerat futuri incaptiua dispersione magno aestu tribulactionis ad¬
uritur sicut ionas quod scriptum est a solisardore etdolet grauiter et tamendolori
eius at queum brae quam diligebat salusgentium paenitentiumq preponitur Ad huc
cachinnent paganretiam uermem xp̃m et hanc inter p̃tationem propheticisa cramenti
superbia regarrulitate derideant . dumtam en et ipsossensim paulatimq consumat:
Uam de omnibus talibus esaias prophetat perquem nobis dicit ds̃ Auditeme qui
scitis iudicium populus meus. in quorum corde lexm eaest obprobria hominum
Noliteme tuere : et de tractione eorum nesuperemin inec quoduosspernant magni
duxeritis sicut enim uestimentum it a pertempus a dsumentur. et sicut lana atinea

Expanded text:
helitas uelut umbratili prius significatione uiguerunt, euacuata marcescunt. helitas uelut umbratili prius significatione uiguerunt, euacuata marcescunt. et nunc ille populus amisso Hierosolymitano regno et sacerdotio et sacrificioquod totum umbra erat futuri, in captiua dispersione magno aestu tribulationis aduritur, sicut Ionas, quod scriptum est, a solis ardore et dolet grauiter et tamen dolori eius atque umbrae, quam diligebat, salus gentium paenitentiumque praeponitur. Adhuc cachinnent pagani et iam uermem Christum et hanc interpretationem prophetici sacramenti superbiore garrulitate derideant, dum tamen et ipsos sensim paulatimque consumat. nam de omnibus talibus Esaias prophetat, per quem nobis dicit deus: Audite me, quscitis iudicium, populus meus, in quorum corde lex mea est; obprobrium hominum nolite metuere, et detractatione eorum ne superemini, nec quod uos spernant, magni duxeritis. sicut enim uestimentum ita per tempus absumentur et sicut lana a tinea
Abbreviated transcription (Latin):
p̃mis sa ẽ ad gentes sed nisi postresurrectionem xp̃i non ꝑuenit adgentes: Iam
uero quo dtabernaculum sibi constituit et consedit ex aduersociuitatis nineuȩ
quide futurum es set expectans alterius significationis personam propheta
gestabat: p̃figurabat enim carnalem populum isrłnam hinc erat et tristitia
desalutenineuit arum. hoc est deredem ptione etliberatione gentium unde
uenitx p̃suo carenoniustossed peccatore sin paenitentiam : Vmbraculum ergo
cucurbitꝑ suꝑcaput eius promissi oneserant ueteris testamentiũ elipsa iam mu¬
nera in quibuserat utiq sicut dicit apłs umbra futurorum tam quam ab aestu
temporalium malorum interra promissionis defensaculum p̃bens: Uermis
autem matutinus quorodentecucurbita ex aruit. idem ipserur sus xp̃soccur¬
rit excuiusore euangelio diffamato cuncta illa quaetem poraliter apud ista¬

Expanded text:
praemissa est ad gentes, sed nisi post resurrectionem Christi non peruenit ad gentes. Iam praemissa est ad gentes, sed nisi post resurrectionem Christi non peruenit ad gentes. Iam uero quod tabernaculum sibi constituit et consedit ex aduerso ciuitatis Nineue, quid ei futurum esset, expectans, alterius significationis personam propheta gestabat. praefi- to gurabat enim carnalem populum Israhel. nam huic erat et tristitia de salute Nineuitarum, hoc est de redemptione et liberatione gentium. unde uenit Christus uocare non iustos sed peccatores in paenitentiam. umbraculum ergo cucurbitae super caput eius promissiones erant ueteris testamenti uel ipsa iam munera, in quibus erat utique, sicut dicit apostolus, umbra futurorum tamquam ab aestu temporalium malorum in terra promissionis defensaculum praebens. uermis autem matutinus, quo rodente cucurbita exaruit, idem ipse rursus Christus occurrit, ex cuius ore euangelio diffamato cuncta illa, quae temporaliter apud Isra
Abbreviated transcription (Latin):
a nobis quaeritur cum hocxp̃s exponatꝰ: Generatio in quit praua et adultera
signum quaerit et signum non dabitur einisi signum ionȩ prophetae Sicut enĩ
ionas fuit inuentrecoeti tribus dieb: et trib: noctibus sic erit filius hominis
incorde terrae trib: dieb et tribus noctibus. Deipso autem triduom ortis dñi
xp̃i. quomodoratio red daturcum a parte totum intellegitur indieprimo et
nouissimo ut totitres dies id est cum suis noctib: computentur longum est disse¬
nere et in aliis sermonib: iam saepissimedictum est: Sicut ergo ionas ex naui
in aluum coeti it axp̃s ex ligno in sepulchrum uel in mortis pro fundum. et sicut
illephis quitem pestate periclitabantur. It axp̃s prohis qui in hoc saeculo fluc¬
tuant et sicut primoius sum est ut p̃dicaretur nineuitis aiona sed non adeosꝑ
uenit prophetia ionae nisi postea quam eum coetus euomuit : it a prophetia

Expanded text:
a nobis quaeritur, cum hoc Christus exponat? generatio, inquit, praua et adultera a nobis quaeritur, cum hoc Christus exponat? generatio, inquit, praua et adultera signum quaerit et signum non dabitur ei nisi signum Ionae prophetae; sicut enim Ionas fuit in uentre ceti tribus diebus et tribus noctibus, sic erit filius hominis in corde terrae tribus diebus et tribus noctibus. de ipso autem triduo mortis domini Christi quo modo ratio reddatur, cum a parte totum intellegitur in die primo et nouissimo, ut toti tres dies, id est cum suis noctibus computentur, longum est disserere et in aliis sermonibus iam saepissime dictum est. sicut ergo Ionas ex naui in aluum ceti ita Christus ex ligno in sepulcrum uel in mortis profundum et sicut ille pro his, qui tempestate periclitabantur, ita Christus pro his, qui in hoc saeculo fluctuant, et sicut primo iussum est, ut praedicaretur Nineuitis a Iona, sed non ad eos peruenit prophetia Ionae, nisi posteaquam eum cetus euomuit, ita prophetia
Abbreviated transcription (Latin):
ritur quidista significent ut cum hoc expositum fuerit ñ on tantum gesta sed
etiam ꝓpter aliquam significationem conscripta essecredantur : Priu sergo
non dubitet ionam prophetam in aluo ingentimarinaebeluae triduo fuisse:
qui uult scrutari curhoc factum sit : Nonenim frustra factum ẽ sed tamen fac¬
tum est : Sienim mouent ad fidem quae figurate tantum dicta non facta sunt:
quantom agismoueredebent quae figurate nontantum dicta sed facta sunt:
Nam sicut humana consuetudo uerbis it adiuina potentia etiam factis loquitur.:
Et sicut sermonihum ano uerbanoua uelminus usitatamoderate acdecenter asꝑ¬
sasplendorem addunt ita in factismirabilibus congruenter aliquid signifi E¬
cantibus quodam modo luculentior ẽ diuina eloquentia: Pro in dequid p̃figu¬
rauerit quod ꝓphetam belua illa deuoratum tertio die uiuum reddidit. cur

Expanded text:
ritur, quid ista significent, ut, cum hoc expositum fuerit, non tantum gesta sed ritur, quid ista significent, ut, cum hoc expositum fuerit, non tantum gesta sed etiam propter aliquam significationem conscripta esse credantur. prius. ergo non dubitet Ionam prophetam in aluo ingenti marinae beluae triduo fuisse, qui uult scrutari, cur hoc factum sit; non enim frustra factum est, sed tamen factum est. si enim mouent ad fidem, quae figurate tantum dicta, non facta sunt, quanto magis mouere debent, quae figurate non tantum dicta sed facta sunt! nam sicut humana consuetudo uerbis ita diuina potentia etiam factis loquitur et, sicut sermoni humano uerba noua uel minus usitata moderate ac decenter aspersa splendorem addunt, ita in factis mirabilibus congruenter aliquid significantibus quodam modo luculentior est diuina eloquentia. Proinde quid praefigurauerit, quod prophetam belua illa deuoratum tertio die uiuum reddidit, cur
Abbreviated transcription (Latin):
biliora narrantur : Et tamen sih oc quod deiona scriptum est apuleius modau¬
rensis. uel apollonius traneus fecis se diceretur quorum multa mira nullo fideli
auctore iactitant quamuis et daemones nonnulla faciant angelis sc̃is similia.
non ueritate sed specie non sapientia sed plane fallacia tamen sideistis ut dixi
quos magos uel phylosophos laud abiliter nominant Talealiquid narrare¬
tur noniam in buccis creparegrisus sed typhus: Itarideant scripturasnr̃as
quantum possunt rideant : Dum persingulos dies rariores paucioresq sȩui¬
deant uel moriendo uel credendo dum implentur omnia qua ep̃dixerunt. qui
hoscontraueritatem in aniterpugnaturosuane latraturos paulatim defec¬
taro stanto anteri serunt nobisq posterissuis non solum ealegenda dimiser̃.
uerum experienda promiserunt : Non sane absurde neque in portuner equi¬

Expanded text:
biliora narrantur. et tamen si hoc, quod de Iona scriptum est, Apuleius Madaubiliora narrantur. et tamen si hoc, quod de Iona scriptum est, Apuleius Madaurensis uel Apollonius Tyaneus fecisse diceretur, quorum multa mira nullo fideli auctore iactitant, quamuis et daemones nonnulla faciant angelis sanctis similia non ueritate sed specie, non sapientia sed plane fallacia, tamen, si de istis, ut dixi, quos magos uel philosophos laudabiliter nominant, tale aliquid narraretur, non iam in buccis creparet risus sed typhus. ita rideant scripturas nostras; quantum possunt, rideant, dum per singulos dies rariores paucioresque se uideant uel moriendo uel credendo, dum implentur omnia, quae praedixerunt, qui hos contra ueritatem inaniter pugnaturos, uane latraturos, paulatim defecturos tanto ante riserunt nobisque posteris suis non solum ea legenda dimiserunt, uerum experienda promiserunt. Non sane absurde neque importune requi
Abbreviated transcription (Latin):
deiectum esse dixerit ut possit intellegi illuc etiam nudus irruis se si forteopus
erat tam quam ouꝯcorium. ita illi uestem detrahi quo facilius sorberetur: Si c
enim sunthomines deprophetae huius ueste solliciti quasi aut perfenestram par¬
uam repsisse aut inbalneas intrasse dicatur quo etiam sinecesse esset intrare
uestitum uix molestum esset nontamenmirum : Sed habent reuera quod non
credant in diuinomiraculo. uaporem uentris quo cybim adescunt potuisse it a
temperariut uitam hominis conseruaret : Quanto incredibilius ergo propone¬
rent tresillos uiros ab impiorege in caminum missos deambulas se in medio
ignis in laesos qua propter sinulla isti diuina miracula uolunt credere aliadis¬
putationerefellendi sunt: Neque enim debent unum aliquidtam quam in credi¬
bile proponere et inquȩstionem uocare sedomnia quae ueltalia uel etiammira¬

Expanded text:
deiectum esse dixerit, ut possit intellegi illuc etiam nudus inruisse, si forte opus deiectum esse dixerit, ut possit intellegi illuc etiam nudus inruisse, si forte opus erat tamquam ouo conum ita illi uestem detrahi, quo facilius sorberetur. sic enim sunt homines de prophetae huius ueste solliciti, quasi aut per fenestram paruam repsisse aut in balneas intrasse dicatur, quo etiam si necesse esset intrare uestitum, uix molestum esset, non tamen mirum. Sed habent re uera, quod non credant in diuino miraculo uaporem uentris, quo cibi madescunt, potuisse ita temperari, ut uitam hominis conseruaret. quanto incredibilius ergo proponerent tres illos uiros ab impio rege in caminum missos deambulasse in medio ignis inlaesos! quapropter si nulla isti diuina miracula uolunt credere, alia disputatione refellendi sunt. neque enim debent unum aliquid tamquam incredibile proponere et in quaestionem uocare sed omnia, quae uel talia uel etiam mira
Abbreviated transcription (Latin):
quartodie resuscitatum esse uelipsum xp̃m tertiodie resurrexisse multũ miror hoc
quod factum est deiona eum proincre dibili posuisse. nisi forte facilius putat
mortuum de sepulchro resuscitari quamuiuum intam uasto uentre beluae
potuis se seruari ut enim omittam commemorare quantamagnitudo beluarũ
marinarum ab eisqui ex perti sunt indicetur. uenter quem costȩ illaemuniebant
quaecarthagine in publico fixȩ populo notae sunt quođ homine sinspatiosuo
capere possets quis non coniciat quanto hiatu patebat osillud quoduelut ianua
speluncae illius fuit. nisi forte ut posuit uestis eẽt impedimento neionas uora¬
riposset in laesus quasi perangusta sesecoartauerit qui ꝑ arruptum aeris
p̃cipitatus sic exceptus est ut prius reciperetur uentrebestiae quamdente la¬
cera retur quam quam scriptura nequenudum neque uestitum in illud antrũ

Expanded text:
quarto die resuscitatum esse uel ipsum Christum tertio die resurrexisse, multum miror hoc, quarto die resuscitatum esse uel ipsum Christum tertio die resurrexisse, multum miror hoc, quod factum est de Iona, eum pro incredibili posuisse, nisi forte facilius putat mortuum de sepulcro resuscitari quam uiuum in tam uasto uentre beluae potuisse seruari. ut enim omittam commemorare, quanta magnitudo beluarum marinarum ab eis, qui experti sunt, indicetur, uenter, quem costae illae muniebant, quae Carthagine in publico fixae populo notae sunt, quot homines in spatio suo capere posset, quis non coniciat? quanto hiatu patebat os illud, quod uelut ianua speluncae illius fuit! nisi forte, ut posuit, uestis esset impedimento, ne Ionas uorari posset inlaesus, quasi per angusta sese coartauerit, qui per abruptum aeris praecipitatus sic exceptus est, ut prius reciperetur uentre bestiae, quam dente laceraretur. quamquam scriptura neque nudum neque uestitum in illud antrum
Abbreviated transcription (Latin):
Sostrema quaestio proposita est deiona ñec ipsa quasi exporfyrio sedtam quã
ex inrisione paganorum : sicenim posita est Deinde quid sentire in quid debemꝰ
deiona quidicitur inuentre coetitriduo fuisse quod satis apitha non est et incre¬
dibile transuoratum cum ueste hominem fuisse incordepiscis aut sifigura est :
hanc digaberis pandere : Deinde quid sibi etiam illuduult supraeu omitum
ionam cu curbitamnatam : quidcau sae fuit ut haecnasceretur. hoc enimgenꝰ
quaestionis mulco ca cinno a paganis grauiter in risum anim aduerti: ad hocref¬
pondetur quodaut omniadiuin a miracula credenda non sint: aut hoccurnon
creditur causanulla sit in ipsum autem xp̃m quod tertiodieresurr exerit noncre¬
deremus sĩ fides xp̃ianorum cachinnum metueret paganorum: cum autem hinc
questionem non proposuerit amicus nr̃t utrum credendumsit uellaz arum

Expanded text:
Postrema quaestio proposita est de Iona nec ipsa quasi ex Porphyrio sed tamquam Postrema quaestio proposita est de Iona nec ipsa quasi ex Porphyrio sed tamquam ex inrisione paganorum; sic enim posita est: \'Deinde quid sentire\', inquit, \'debemus de Iona, qui dicitur in uentre ceti triduo fuisse? quod satis ἀπίθανον est et incredibile transuoratum cum ueste hominem fuisse in corde piscis; aut si figura est, hanc dignaberis pandere. deinde quid sibi etiam illud uult supra euomitum Ionam cucurbitam natam? quid causae fuit, ut haec nasceretur? hoc enim genus quaestionis multo cachinno a paganis grauiter inrisum animaduerti.» Ad hoc respondetur, quod aut omnia diuina miracula credenda non sint aut, hoc cur non credatur, causa nulla sit. in ipsum autem Christum, quod tertio die resurrexerit, non crederemus, si fides Christianorum cachinnum metueret paganorum. cum autem hinc quaestionem non proposuerit amicus noster, utrum credendum sit uel Lazarum
Abbreviated transcription (Latin):
dit quiscollegit uentos insinu quis conuertit aquam in uestimento quistenuit
finesterrae quod nomen est ei aut quod nomen est filii eius : Horum duorum quȩ
inextremo commemoraui unum retulit ad patrem ĩdest quod nomen est ei prop¬
ter quod dixerat dsdo cuitie sapientiam : et alterum euidenter ad filium cũ ait
aut quo dnomen est filii eius proptercetera quaede filio magis intelleguntur
hoc est quis ascendit incaelum et descendit quod paulus ita commem orat: qui
descendit ĩpse est et qui ascendit suꝑ om̃scaelos : Quiscolligituentos insinum
idest animascredentium in occultum atq sec retum quibus dicitur mortuienĩ
esti secuitaura ab scondita est cumx p̃o indõ : Quisconuertitaquam inuestimen¬
nes terrae : Quidixit discipulis suis eriti smihites tes inhierusalem et into taiui¬
daea et samaria etusq infines terrae DEIOXA ΡRΟ ΡHETA

Expanded text:
dit? quis colligit uentos in sinu? quis conuertit aquam in uestimento? quis tenuit dit? quis colligit uentos in sinu? quis conuertit aquam in uestimento? quis tenuit fines terrae? quod nomen est ei aut quod nomen est filii eius? horum duorum, quae in extremo commemoraui, unum rettulit ad patrem, id est \'quod nomen est ei propter quod dixerat \'deus docuit me sapientiam., et alterum euidenter ad filium, cum ait \'aut quod nomen est filii ius\', propter cetera, quae de filio magis intelleguntur, hoc est \'quis ascendit in caelum et descendit, quod 20 Paulus ita commemorat: Qui descendit, ipse est, et qui ascendit super omnes caelos; quis colligit uentos in sinum? id est animas credentium in occultum atque secretum, quibus dicitur: Mortui enim estis et uita uestra abscondita est cum Christo in deo; quis conuertit aquam in uestimennes terrae? qui dixit discipulis suis: Eritis mihi testes in Hierusalem et in tota Iudaea et Samaria et usque in fines terrae. VI. DE IONA PROPHETA.
Abbreviated transcription (Latin):
certe quam plurima quȩ depeccatis et depeccatorum poenis scĩ librihabent:
atq ex hisunam eruam sineulla ambiguitate sententiam sitamen idualeam uiri¬
busmentis etiam si congruum nanciscarotium nunc tamen arbitror satisesse
monstratum nonessecontrarium aeternitati suppliciorum quod in eadem men¬
sura redduntur inqua peccata commissa sunt :
defiliodĩ secuxdum salomorem
osthanc questionem qui eas exporfyrio proposuit hoc adiunxit. Sane
Icciam deillo inquit medign aberis in struere siuere dixit salomon: filium ds non
habet : Citorespondetur non solum hoc non dixituerum etiam dixit quod ds̃
habeat filium : Apud eum enim sapientia loquensait: ante om̃ scolles genuit me:
Etquidest xp̃snisidĩ sapientia Item quodam loco prouerbiorum. dsinquit do¬
cuit me sapientiam et scientiam scõrum cognoui: qui a scendit in caelum et descen¬

Expanded text:
certe quam plurima, quae de peccatis et de peccatorum poenis sancti libri habent, certe quam plurima, quae de peccatis et de peccatorum poenis sancti libri habent, atque ex his unam eruam sine ulla ambiguitate sententiam, si tamen id ualeam uiribus mentis, etiam si congruum nanciscar otium. nunc tamen arbitror satis esse monstratum non esse contrarium aeternitati suppliciorum, quod in eadem mensura redduntur, in qua peccata commissa sunt. V. DE FILIO DEI SECUNDUM SALOMONEM. Post hanc quaestionem, qui eas ex Porphyrio proposuit, hoc adiunxit: "Sane etiam de illo", inquit, me dignaberis instruere, si uere dixit Salomon: Filium deus non habet.\' Cito respondetur: Non solum hoc non dixit, uerum etiam dixit, quod deus habeat filium. apud eum enim sapientia loquens ait: Ante omnes colles genuit me. et quid est Christus nisi dei sapientia? item quodam loco prouerbiorum: Deus, inquit, docuit me sapientiam et scientiam sanctorum cognoui. quis ascendit in caelum et descen
Abbreviated transcription (Latin):
gaueletiam pariter aeterna supplicia sed aliis aliamitiora uel acriora ut qui¬
bustempus aequale est non sit aequalis a speritas. Proptermen suram etiam pec¬
catorum non in productione temporum sed inuoluntate peccantium: uoluntas
quippe ipsapunitur siueanimi supplicio siue corporisiit quaedelectatur in pecca
tis ipsa plectatur in poenis et ut qui iudicat sinemi sericordia sinemisericordiaiu¬
dicetur: Et in hac qui ppesententia ad hoc solum eocdem mensura ẽ ũt quod non
praestitit non ei praestetur.at que ita quodipseui dicatur a eternumerit quamuis
quodiudicauit aeternum esse ne quiuerit : In eademigitur mensura quamuis non
acternorum male factorum aeterna suppliciaremetiuntur ut quia aeternam
uoluit habere peccatiperfructionem aeternam inueniat uindictae seueritatem:
Non autem sinit proposita breuitasresponsionis meae ut colligam omnia uel

Expanded text:
ga uel etiam pariter aeterna supplicia sed aliis alia mitiora uel acriora, ut, quiga uel etiam pariter aeterna supplicia sed aliis alia mitiora uel acriora, ut, quibus tempus aequale est, non sit aequalis asperitas propter mensuram etiam peccatquippe ipsa punitur, sive animi supplicio sive corporis; ut quae delectatur in petis, ipsa plectatur in poenis et ut, qui iudicat sine misericordia, sine misericordia iudicetur. et in hac quippe sententia ad hoc solum eadem mensura est, ut, quod non praestitit, non ei praestetur atque ita, quod ipse iudicatur, aeternum erit, quamuis, quod iudicauit, aeternum esse nequiuerit. in eadem igitur mensura quamuis non aeternorum malefactorum aeterna supplicia remetiuntur, ut, quia aeternam uoluit habere peccati perfruitionem, aeternam inueniat uindictae seueritatem. non autem sinit proposita breuitas responsionis meae, ut colligam omnia uel
Abbreviated transcription (Latin):
bonus homo bona facta et in eametietur ei beatitudo ĩ temq in uoluntate ꝓ prtar¬
in ecietur malus homo mala opera et in eametietur eimi seria : qm̃ubi quisq bonus ẽ
cum beneuult ibi etiam malus cum maleuult.: Ac perhoc ibietiam fit uelbeatus uel
miser hoc est in ipso sua e uoluntatis affectu qua e omnium factorũmeritorumq men¬
suraẽ: ex qualitatib quippeuoluntatum non extemporum spatiis siuerecte ⁊saita
siue peccatametimur : alio quin maius peccatum haberetur arborem deicere. quã
hominem occidere : Illud enim fit longamora ictibus multis ħoc uno ictubreuis¬
simotempore proquotamen exiguitem poris tam grandipeccato si perpetua de¬
portatione homo puniretur etiammitiuscumillo actum quam dignus fuerat
diceretur quamuis inspatio temporali longitudo poenae cum breuitate facino¬
risnullomodo sit comparanda : Quidergo contrarium est sierunt pariter lon¬

Expanded text:
bonus homo bona facta et in ea metietur ei beatitudo, itemque in uoluntate proprbonus homo bona facta et in ea metietur ei beatitudo, itemque in uoluntate propria metietur malus homo mala opera et in ea metietur ei miseria, quoniam, ubi quisque bonus est, cum bene uult, ibi etiam malus, cum male uult. ac per hoc ibi etiam fit uel beatus uel miser, hoc est in ipso suae uoluntatis affectu, quae omnium factorum meritorumque mensura est. ex qualitatibus quippe uoluntatum non ex temporum spatiis siue recte facta sine peccata metimur. alioquin maius peccatum haberetur arborem deicere quam hominem occidere; illud enim fit longa mora ictibus multis, hoc uno ictu breuissimo tempore. pro quo tamen exigui temporis tam grandi peccato si perpetua deportatione homo puniretur, etiam mitius cum illo actum, quam dignus fuerat, diceretur, quamuis in spatio temporali longitudo poenae cum breuitate facinoris nullo modo sit comparanda. quid ergo contrarium est, si erunt pariter lon
Abbreviated transcription (Latin):
ritis. in ipsa punieminiuelut siqui spiam ad turpem concupiscentiam oculis utens
excaecari iuberetur. recteutiq audiret in quibusoculis peccasti in cissupplicium
meruisti: iudicio enim quisq: animi sui seubono seum alo utitur uel ad benefacien¬
dum uel ad peccandum: Vnde noniniqum est ut inquo iudicat in eo iudicetur. hoc
est ut in ipso animi sui iudicio poenas luatcum eamala patitur quaemaleiudicantẽ
animum consecuntur:. Alianamq: sunt manifesta tormenta quae post futura p̃¬
parantur. etiam ipsa ex eodem mala euoluntatis cardine ad tracta: in ipso autem
animo ubi appetitus uoluntatis humanorum omnium ẽ mensura factorum con¬
tinuo poena sequi tur culpam plerumq maior non sentientis caccitate grauiore.
Ideocum dixisset in quo iudicio iudicaueritis iudicabimini secutus ad iunxit. Et qua
men sura mensi fueritis metietur uobis : Inuolunta tequippe propriame tictur

Expanded text:
ritis, in ipsa puniemini\', uelut, si quispiam ad turpem concupiscentiam oculis utens ritis, in ipsa puniemini\', uelut, si quispiam ad turpem concupiscentiam oculis utens excaecari iuberetur, recte utique audiret: In quibus oculis peccasti, in eis supplicium meruisti\'. iudicio enim quisque animi sui seu bono seu malo utitur uel ad benefaciendum uel ad peccandum. unde non iniquum est, ut, in quo iudicat, in eo iudicetur, hoc est ut in ipso animi sui iudicio poenas luat, cum ea mala patitur, quae male iudicantem animum consequuntur. Alia namque sunt manifesta tormenta, quae post futura praeparantur, etiam ipsa ex eodem malae uoluntatis cardine adtracta; in ipso autem animo, ubi appetitus uoluntatis humanorum omnium est mensura factorum, continuo poena sequitur culpam plerumque maior non sentientis caecitate grauiore. ideo cum dixisset: In quo iudicio iudicaueritis, iudicabimini, secutus adiunxit: Et qua mensura mensi fueritis, metietur uobis. in uoluntate quippe propria metietur
Abbreviated transcription (Latin):
ut taceam deipsarum rerum diuersitate quia non solum fieri potest ut in quamen su¬
raquisq mensus fuerit hordeum in ea illimetiatur triticum : sed in quamen suramen¬
sus fuerit frumentum an ea illim etiatur aurum et frumenti sit unusmodius auriau¬
tem quam plurimiitacum sine comparatione rerum ipsarum et genus et quantitas
differat dicitamen rectissim epotest in quamen sura mensus ẽ. in ea illi metitũ est.
unde autem hoc dixerit xp̃s. paulo superius satiselucet: nolite inquidiudicare ut
non iudicemini in quo enim iudicio udicaueritis iudicabimini : Num quid si iniquo
iudicio iudicabunt in quo iudicabunturꝰ absit: Nulla quippeiniquitas apuddm̃
sed itadictum ẽ in quoiudicio iudicaueritis in eo iudicabim ini : tam quam dicere¬
tur: in quauoluntate benefeceritis. in ipsaliberam ini. uel in quauo luntate malesece¬

Expanded text:
ut taceam de ipsarum rerum diuersitate, quia non solum fieri potest, ut, in qua mensuut taceam de ipsarum rerum diuersitate, quia non solum fieri potest, ut, in qua mensura quisque mensus fuerit hordeum, in ea illi metiatur triticum, sed in qua mensura mensus fuerit frumentum, in ea illi metiatur aurum et frumenti sit unus modius auri autem quam plurimi. ita cum sine comparatione rerum ipsarum et genus et quantitas differat, dici tamen rectissime potest: In qua mensura mensus est, in ea illi metitum eat.\' unde autem hoc dixerit Christus, paulo superius satis elucet: Nolite, inquit, iudicare, ut non iudicemini; in quo enim iudicio iudicaueritis, iudicabimini. numquid si iniquo iudicio iudicabunt, iniquo iudicabuntur? absit. nulla quippe iniquitas apud deum. sed ita dictum est: In quo iudicio iudicaueritis, in eo iudicabimini, tamquam diceretur: \'In qua uoluntate benefeceritis, in ipsa liberabimini\', uel: In qua uoluntate malefece
Abbreviated transcription (Latin):
si dedoloribus ageretur atq diceretur quantum dolorem ingesseritis tantu s ingere¬
tur uobis fieri posset ut tantus dolor esset quamuis tempore duturnior hoc est mora
maior uipar neque enim si deduabus lucernis dicamus tantum ignis istecaluit quan¬
tum ille ĩdeo falsum erit quia una earum fortecitius extincta est Nonitaq s ali¬
quid secundum aliud tantum est secundum aliud non est tantum quia non in omni
modo tantum est ĩdeo falsus est modus inquotantum est : Cum uero dixerit inqua
men sura mensi fueritis remetietur uobis cumquem anifestum sit aliud esse mensuram
in quametitur aliquid aliud ipsam rem quȩ metitur. iam fieri potest ut in quamen su¬
rahomines mensi essent uerbi gratia modium tritici in ea illis metirentur milia mo¬
diorum ut et tam multum inter esset in quantitate frumenti : et nichil in mensura

Expanded text:
si de doloribus ageretur atque diceretur: \'Quantum dolorem ingesseritis, tantus ingeresi de doloribus ageretur atque diceretur: \'Quantum dolorem ingesseritis, tantus ingeretur uobis\\ fieri posset, ut tantus dolor esset quamuis tempore diuturnior, hoc est mora maior, ui par. neque enim, si de duabus lucernis dicamus: \'Tantum ignis iste caluit, quantum ille\\ ideo falsum erit, quia una earum forte citius extincta est. non itaque, si aliquid secundum aliud tantum est secundum aliud non est tantum, quia non in omni modo tantum est, ideo falsus est modus, in quo tantum est. > Cum uero dixerit: In qua mensura mensi fueritis, metietur uobis cumque manifestum sit aliud esse mensuram, in qua metitur aliquid, aliud ipsam rem, quae metitur, iam fieri potest, ut, in qua mensura homines mensi essent uerbi gratia modium tritici, in ea illis metirentur milia modiorum, ut et tam multum interesset in quantitate frumenti et nihil in mensura,
Abbreviated transcription (Latin):
rem ex omni parte nec esse esset referre sententiam: Possumus enim rectedice¬
re quod plantaueris hoc decerpes : quamuis nemo plantet pomum sed lignum
decerpet autem pomum magis quam lignum: sed illud dicimus secundum arbo¬
risgenus quia non ficum plantat undenucem decerpat: It adiciposset quod
feceris patieris non ut si stu prum fecerit stu prum patiatur sed quod peccato
isto fecit legi hoc eilex faciat. ĩdest qui alegem talia prohibentem desuauita
abstulit auferateum etiam ipsalex de hominumuita qua m regit:. Item si dixis¬
set quantum mensi fueriti stantum metietur uobis. nec sic esset consequens ut om¬
nimodo aequales peccatis poenas intellegere deberemus: Neque enim a equalia
sunt uerbi gratia triticum et hordeum et profecto diciposset quantum mensi
fueritis tantum mecietur uobis hoc est quantum tritici tantum hordei. Quod

Expanded text:
rem ex omni parte necesse esset referre sententiam. possumus enim recte dicerem ex omni parte necesse esset referre sententiam. possumus enim recte dicere: \'Quod plantaueris, hoc decerpes\', quamuis nemo plantet pomum sed lignum, decerpat autem pomum magis quam lignum; sed illud dicimus secundum arboris genus, quia non ficum plantat, nnde nucem decerpat. ita dici posset: \'Quod feceris, patieris,\' non ut, si stuprum fecerit, stuprum patiatur, sed quod peccato isto fecit legi, hoc ei lex faciat, id est quia legem talia prohibentem de sua uita abstulit, auferat eum etiam ipsa lex de hominum uita, quam regit. item si dixisset: \'Quantum mensi fueritis, tantum metietur uobis\\ nec sic esset consequens, ut omni modo aequales peccatis poenas intellegere deberemus; neque enim aequalia sunt uerbi gratia triticum et hordeum et profecto dici posset: \'Quantum mensi fueritis, tantum metietur uobis\', hoc est quantum tritici tantum hordei. quod