comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aiebat. Exaudi me dñe: qm̃ benigna
ẽ miscdia tua. ꝓ pt̃ quadrigas gͦ a¬
minadab synagoga conturbat᷑. qr qͣn¬
do tandem qͣtuor. xp̃i ȩũgłia in mun¬
do currentia. in cordibus hominum
feruentia ꝑ fidem contemplat᷑. mox
de infidelitatis suȩ tenebris confun¬
dit᷑. et oborta confusione salubri. ad
penitentiam commouet᷑. Eui ȩccłia
benigne loquit᷑ dicens. Neuertere
reu̾tere sunamitisi reu̾t̾e reu̾t̾e ut ĩtue¬
amur te. Sunamitis quippe capti¬
ua int̾pretat᷑. Sunamitis gͦ ut reu̾ta¬
t᷑ uocat᷑. qr sẏnagoge in fine mundi
fides ab ȩccłia offert᷑: ut dignitatẽ pͥ¬
stinam recipiat q̃ sub infidelitatis
iugo a demonibꝰ captiuat᷑. Et bene
quat̾ reu̾ti admonet᷑: quia in quatu¬
or mundi partes modo iudei disꝑsi
sunt: qui ubicumq fuerint ut dictũ
isrł uelut arena maris: reliquiȩ salue
fient. Reu̾tat᷑ gͦ sunamitis. ut eam in¬
tueam᷑: id ẽ synagoga ad fidem conũ¬

Expanded text:
aiebat: Exaudi me, Domine, quoniam benigna aiebat: Exaudi me, Domine, quoniam benigna est misericordia tua . Propter quadrigas ergo Aminadab Synagoga conturbatur; quia quando tandem quatuor Christi Evangelia in mundo currentia, in cordibus hominum ferventia per fidem contemplatur, mox de infidelitatis suae tenebris confunditur, et oborta confusione salubri, ad poenitentiam commovetur. Cui Ecclesia benigne loquitur, dicens: Revertere revertere, Sunamitis, revertere revertere, ut intueamur te. 14. Sunamitis quippe captiva interpretatur. Sunamitis ergo ut revertatur vocatur; quia Synagogae in fine mundi fides ab Ecclesia offeretur, ut dignitatem pristinam recipiat, quae sub infidelitatis jugo a daemonibus captivatur. Et bene quater reverti admonetur; quia in quatuor mundi partes modo Judaei dispersi sunt, qui ubicunque fuerint, ut dictumIsrael velut arena maris, reliquiae salvae fient . Revertatur ergo Sunamitis, ut eam intueamur, id est Synagoga ad fidem conve
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ducti sunt ad meliora ꝑducant.
Hoc xp̃c eccłiȩ sponsus uisitando ꝑ¬
ficit: respiciendo corpus scm̃ coniun¬
git: qui ideo corpus infirmitatis
assumpfisse cognoscit᷑: ut in corpꝰ
claritatis tota simul ȩccłia transfor-¬
met᷑. Unde beatus p̾aulus ait. Q
reformabit corpus humilitatis nr̃e.
configuratum corpori claritatis suȩ
hȩc omnia in fine mundi synago¬
ga tandem excita ꝑcipiet: & se tã¬
diu hȩc ignorasse rep̃hendet dicens.
Nesciui: anima mea conturbauit
me. ꝓpt̾ quadrigas aminadab. Ac
si diceret: tot uirtutes in sc̃a eccłia
fieri uidens. quare in tanto tempore
r̃ ꝑcepi: quare incredula ꝑstiti: cur
tandui ꝑ infidelitatẽ meam in tene
piendam excitat᷑. Aminadab enim:
ppłi mei dr: quia uere spontanea ca¬
ritate ad ppłm saluandum descendit:¬
& ut nos a morte releuaret. pia uo¬
luntate et benigna gr̃a mortem in
cruce suscepit. Unde et ipse ad pa¬
trem ait. Uoluntarie sacͥficabo tibi.
& unus ex redemptis ad xp̃m loquers

Expanded text:
ti sunt, ad meliora perducant. Hoc Christus Ecclesiae Sponsus visitando prospicit, respiciendo corpus sanctum conjungit: qui ideo corpus infirmitatis assumpsisse cognoscitur, ut in corpus suae claritatis tota simul Ecclesia transformetur. Unde beatus Paulus ait: Qui reformabit corpus humilitatis nostrae, configuratum corpori claritatis suae . Haec omnia in fine mundi Synagoga tandem excitata percipiet, et se tandiu haec ignorasse reprehendet, dicens: Nescivi: anima mea conturbavit me, propter quadrigas Aminadab. 13. Ac si diceret: Tot virtutes in sancta Ecclesia 449 fieri videns, quare in tanto tempore non percepi? Quare incredula perstiti? Cur tandiu per infidelitatem meam in tenebpiendam excitatur. Aminadab enim spopuli mei dicitur; quia vere spontanea charitate ad populum salvandum descendit, et ut nos a morte relevaret, pia voluntate et benigna gratia mortem in cruce suscepit. Unde et ipse ad Patrem ait: Voluntarie sacrificabo tibi . Et unus ex redemptis ad Chritum loquens,
Abbreviated transcription (Latin):
płi ostendunt. De talibus ipsa ueri¬
tas dicit. Popłs hic labiis me hono¬
rat: cor aut̃ eorum longe ẽ a me. Qdͥ
aꝑte manifestat: dum iterum dicit.
confitent᷑. qr qͦd credunt faciunt: &
ad bona quȩ faciunt ętiam alios
sermonibus et exemplis trahunt.
Quorum uirtutibꝰ adu̾sarii ad fidẽ
excitant᷑: dum in eis et pietatẽ fidi. et
constantiã oꝑis admirant᷑. Unde et
sẏnagoga ad fidem erigit᷑: cum in ec¬
cłia quȩ sint merita fidĩ admirans
contemplat᷑ dicens. Que ẽ ista q̃ ꝓ
gredit᷑. quasi aurora consurgens. pul¬
chra ut luna. electa ut sol. t̾ribilis ut

Expanded text:
pulis ostendunt. De talibus ipsa Veripulis ostendunt. De talibus ipsa Veritas dicit: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Quod aperte manifestat dum iterum dicit: Deum confitentur; quia quod credunt faciunt, et ad bona quae faciunt, etiam alios sermonibus et exemplis trahunt. Quorum virtutibus adversarii ad fidem excitantur, dum in eis et pietatem fidei, et constantiam operis admirantur. Unde et Synagoga ad fidem erigitur, cum in Ecclesia quae sint merita fidei admirans contemplatur, dicens: Quae est ista quae progreditur quasi aurora consurgens, pulchra ut luna, electa ut sol,
Abbreviated transcription (Latin):
beatissimam p̃dicauerunt: regine et
concubine. et laudauerunt eam. Filie¬
syon filiȩ sunt eccłiȩ: quȩ dum uitã et̃¬
nam in hac carne contemplant᷑: aꝑe¬
grinante ȩccł̃ia ad regnantem ȩccłiam
erigunt᷑ Uident filiȩ syon columbã.
& beatissimam p̃dicant: qr sc̃e animȩ
dum uirtutes eccłiȩ spectant. in lau-¬
dem ꝓrumpunt. & ad eius beatitudi¬
nem inhiant. Sc̃a qͥppe ȩccłia gr̃a genitͥ¬
ce nutrit᷑. dum fide erudit᷑: carne sui
sponsi pascit᷑. sanguine lauat᷑. scͥptura
diuina saginat᷑. Huiusmodi robusta
nutrim̃tis. demones expugnat: uitia
suffocat: carnem domat: sp̃m roborat:
uitam expectat. Hȩc omnia quicũq
aspicit recte in admirationem ꝓti¬
nus assurgit. et beatissimã ꝓnuntiat:
quia uidet ad quantã głam ꝑ tot
uirtutes exurgat. Cumꝰ reginis aut̃¬
ȩtiam concubine laudant: qr & si o¬
ꝑibus falsi p̃dicatores contradicunt. ⁊¬
sermonibus tñ eadem quȩ et ueri po¬

Expanded text:
beatissimam praedicaverunt: reginae et beatissimam praedicaverunt: reginae et concubin filiae sunt Ecclesiae, quae dum vitam aeternam in hac carne contemplantur, a peregrinante Ecclesia ad regnantem Ecclesiam eriguntur. Vident filiae Sion columbam, et beatissimam praedicant: quia sanctae animae dum virtutes Ecclesiae spectant, in laudem prorumpunt, et ad ejus beatitudinem inhiant. Sancta quippe Ecclesia gratia genitrice nutritur, dum fide eruditur, carne sui Sponsi pascitur, sanguine lavatur, Scriptura divina saginatur. Hujusmodi robusta nutrimentis daemones expugnat, vitia suffocat, carnem domat, spiritum roborat, vitam exspectat. Haec omnia quicunque aspicit, recte in admirationem protinus assurgit, et beatissimam pronuntiat, quia videt ad quantam gloriam per tot virtutes exsurgat. Cum reginis etiam concubinae laudant; quia etsi operibus falsi praedicatores contradicunt, sermonibus tamen eadem quae et veri po
Abbreviated transcription (Latin):
mero electorum se stͥngit: multa quȩ
uidet fastidiens. unum qͦd ñ uidet
ardent̃ appetit: qͦd quam diu ñ tenet.
in fide se mitrit. in caritate se unit:
& dum id qͦd unum et id ipsum ẽ se¬
quit᷑: de huiusmodi multis una eccłia
conficit᷑. de qua ꝑ sponsum dr. Una
ẽ columba mea. ꝑfecta mea: una ma
tris sue. electa genitrici sue. Mat̃
nr̃a ẽ regeneratrix grã. Apud quã
una columba eligitur: quia illos so¬
los colligit. qui in simplicitate ꝑma¬
nent. et ab unitate ñ scindunt᷑. Alul¬
ti quippe fideles dum in id ipsum
intendunt: dum uno desiderio. xp̃i
se inuicem nutriunt: dum haben¬
tes cor unum. et animam unã in ca-¬
ritate se uinciunt. ex multis m̃bris¬
unum corpus efficiunt: om̃sq in
na columba existunt. Que sola ꝑfec¬
hanc quam dicimus ȩccłiam. nemo
ad ꝑfectionem. nemo ad uitam. hanc
solam. grã fouente nutrit᷑. De qua be¬
ne dicit᷑. Uiderunt illam filiȩ syon. &

Expanded text:
merum electorum se stringit, multa quae merum electorum se stringit, multa quae videt fastidiens, unum quod non videt, ardenter appetit, quod quandiu non tenet, in fide se nutrit, in charitate se unit. Et dum id quod unum et idipsum est sequitur, de hujusmodi multis una Ecclesia conficitur, de qua per Sponsum dicitur: Una est columba mea, perfecta mea, una est matri suae, electa genitrici suae. 9. Mater nostra est regeneratrix gratia, apud quam una columba eligitur, quia illos solos eligit, qui in simplicitate permanent, et ab unitate non scinduntur. Multi quippe fideles dum in idipsum intendunt, dum uno desiderio Christi se invicem nutriunt, dum habentes cor unum et animam unam, in charitate se vinciunt, ex multis membris corpus efficiunt. Omnesque in na columba existunt. Quae sola perfechanc quam dicimus Ecclesiam, nemo ad perfectionem, nemo ad vitam, nisi per hanc solam gratia fovente nutritur. De qua bene subditur: Viderunt eam filiae Sion, et
Abbreviated transcription (Latin):
electorum excedunt: De quibꝰ per
psalmistam dr. Annuntiaui et lo¬
cutꝰ sum: multiplicati sunt suꝑ nu-¬
merum. Qd enĩ electoꝵs numerus a¬
pud dm sit constitutꝰ. manifestat
apłs paulus qui ait. Nouit dñs
qui sunt eiꝰ. Et ꝑ semet ipsum ipse¬
dñs ait. Ego scio quos elegerim.
Qͦ qr ñ imꝑfecte scit.s ꝑfecte nouit:
ꝓculdubio & numerum in quo eli¬
gunt᷑ cognoscit. De quibus ꝑ apłm pau¬
lum beatum dicit᷑. Quos enim p̃sciuit:
& p̃destinauit conformes fieri imagi¬
nis filii sui. Bene autẽ adolescentula¬
rum ñ ẽ numerus: quia dum ꝑ uani¬
tatem quam diligunt in numerum
electorum ñ currunt: extra remanen¬
tes quasi in cognitionem diuinam
ñ ueniunt. Quibus ipsa ueritas in fu¬
turo iudicio dictura ẽ. Nescio uos:
discedite a me om̃s qui oꝑamini iniqͥ¬
tatẽ. S dum reꝓbi mundana quert̃.
ꝑ multiplices cupiditates animum
diuidunt: sc̃a quelibet anima in nu¬

Expanded text:
electorum excedunt? De quibus per electorum excedunt? De quibus per Psalmistam dicitur: Annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum . Quod enim electorum numerus apud Deum sit constitutus, manifestat apostolus Paulus qui ait: Novit Dominus qui sunt ejus . Et per semetipsum Dominus ait: Ego scio quos elegerim . Quos quia non imperfecte scit, sec perfecte novit, procul dubio et numerum in quo eliguntur, cognoscit. De quibus per Paulum dicitur: Quos enim praescivit et praedestinavit conformes fieri imaginis filii sui . Bene ergo adolescentularum non est numerus; quia dum per vanitatem quam diligunt, in numerum electorum non currunt, extra remanentes quasi in cognitionem divinam non veniunt. Quibus ipsa Veritas in futuro judicio dictura est: Nescio vos ; et: Discedite a me omnes qui operamini iniquitatem . Sed dum reprobi mundana quaerunt, et per multiplices cupiditates animum dividunt, sancta quaelibet anima in nu
Abbreviated transcription (Latin):
uentri. Quȩ tñ concubine bene octo¬
ginta ẽẽ dicunt᷑: qr & si toto corde t̃¬
rena diligunt: tam̃ cęlestia loquunt᷑.
Octonarium quippe ꝑ denarium du-¬
cimus: & ad octoginta uenimus. ꝑ
quia octaua die redemptor ñr re¬
surrexisse ꝓbat᷑. Predicatores uͦ & si
falsi sunt ꝑ desiderium: tñ & scͥpt᷑am
diuinam et resurrectionem quam
credimus manifestant ꝑ u̾bum. Si
enim aliud p̃dicarent: p̾dicatores
int̾ xp̃ianos ñ eẽnt. De quibꝰ in euan¬
głio ueritas ait. Suꝑ cathedram moy¬
si sederunt scribe et pharisei. Quȩ
dicunt facite: quȩ aut̃ faciunt face¬
rum p̃dicatorum exortatione pluri-¬
mi ad fidem ueniunt: & cũ electis
multi intrant. qui ad sortem electo¬
rum ñ contingunt: ido subdit᷑. &
adolescentularum ñ ẽ numerꝰ Cũ
enim scͥptũ sit adole scentia & ui¬
uentꝰ uana sunt: quid ꝑ adolescen¬
tulas has nisi uagas animas intelli-¬
gimus: quȩ dum uana huius mun-¬
di sectant᷑ que diligunt. numerum

Expanded text:
ventri . Quae tamen concubinae bene octoginta esse dicuntur; quia etsi toto corde terrena diligunt, coelestia tamen loquuntur. Octonarium quippe numerum per denarium ducimus, et ad octoginta venimus. Per quia octavo die Redemptor noster resurrexisse probatur. Praedicatores vero etsi falsi sunt, per desiderium tamen, et Scripturam divinam, et resurrectionem quam credimus, manifestant per verbum. Si enim aliud praedicarent praedicatores, inter Christianos non essent; de quibus in Evangelio Veritas ait: Super cathedram Moysi sederunt Scribae et Pharisaei: quae dicunt facite, quae autem faciunt, facerum praedicatorum praedicatione plurimi ad fidem veniunt, et cum electis multi intrant, qui ad sortem electorum non pertingunt, ideo subditur: Et adolescentularum non est numerus. Cum enim scriptum sit: Adolescentia et juventus vana sunt : quid per adolescentulas has, 446 nisi animas intelligimus, quae dum vana hujus mundi sectantur quae diligunt, numerum
Abbreviated transcription (Latin):
Sonet uox tua in aurib meis. Quid ꝑ¬
faciẽ. nͥ fidẽ. qua a deo cognoscim᷑ accipi¬
mus: Et quid ꝑ uocem: uisi p̃dicationẽ
intelligiinus: Seẽ precipit sponsus. ut
e sim sa facuem suam ostendat. qͥa
Qau qr se fi dent daeit habere necesse
⁊ ut in bonis oꝑib se exerceat: ut inoꝑi¬
d exteriorib fides uiterior unotescat.
Sec̃ et oꝑa necesse est ut uox p̃dicatio¬
nis sequatur quia quicumq in scis ope¬
rib perfecte se dilatat: consequens est.
ut ad eadem facienda quosq ꝓximos ex
itisi et facies tua decora. Tunc enĩ uox pla
det ⁊ facies decoratur. quando et opera p̃¬
dicatio sequitur: et rursum bona oꝑa
pite nobis uulpes paruilas: que de mo¬

Expanded text:
sonet vox tua in auribus meis: vox sonet vox tua in auribus meis: vox faciem, nisi fidem qua a Deo cognoscimur, accipimus? Et quid per vocem, nisi praedicationem intelligimus? Sed praecipit sponsus ut ei sponsa faciem suam ostendat, quia quicunque se fidem dicit habere, necesse est ut in bonis obus exterioribus fides interior innotescat. Sed et opera necesse est ut vox praedicationis sequatur, quia quicunque in sanctis operibus se dilatat, consequens est ut ad eadem facienda proximos quosque ulcis et facies tua decora. Tunc enim et vox placet, et facies decoratur, quando et opera praedicatio sequitur, et rursum praedicatpite nobis vulpeculas, quae demo
Abbreviated transcription (Latin):
tentia. excutit: ut iam ininfimis cogi¬
tationib ñ iaceat: sed ad apƿeterida in¬
aisibilia. ꝑ scã desideria se extendat. Hec
itaq mens surgit et uenit᷑: quia et a tor¬
poris infirmitate ꝑ compunctionem se
erigit et in sc̃is studiis se exertens. ad eter¬
na pelib amoris currit. ꝑforamina ã u
dentis libenter intellexerim: cauernam
uero macerie uulniis lateris qͦd lancea
fẽm ẽ eodem sensu dlixerim. Et bene colũ¬
ba inforaminib petre et in cauerna ma¬
ceritẽẽ dicitur: quia dum in crucis recor¬
datione patr̃am xp̃i unitatur. dum
ip̃a uulnera ꝓpter exemplum ad me¬
moriam recducit: quasi columba infora¬
minib. sic simplex anima in uulneribꝰ
nutrimentum quo conualescat inue¬
nit. Possunt tamen ꝑ foramina petre
in carnationis xp̃i sacramenta disig¬
narii et per cauernam macerie. ip̃a ꝑ¬
tectio angłice custodie figurari. In qua
custodia cum anima. ponit᷑ bene ei a
sponso dicit᷑. Ostende michi faciem tuã.

Expanded text:
e excutit, ut jam in infimis cogitationibus non jaceat, sed ad appetenda invisibilia per sancta desideria se extendat. Haec itaque mens surgit et venit, quia et a torporis infirmitate per compunctionem se erigit, et in sanctis studiis se exercens, ad aeterna pedibus amoris currit. Per foramina autem  in cruce pendentis libenter intellexerim. Cavernam vero maceriae, vulnus lateris quod lancea factum est, eodem sensu dixerim. Et bene columba in foraminibus petrae et in caverna maceriae esse dicitur, quia dum in crucis recordatione patientiam Christi imitatur, dum ipsa vulnera propter exemplum ad memoriam reducit, quasi columba in foraminibus, sic simplex anima in vulneribus nutrimentum quo convalescat, invenit. Possunt tamen per foramina petrae, incarnationis Christi sacramenta signari, et per cavernam maceriae, ipsa protectio angelicae custodiae figurari. In qua custodia cum anima ponitur, bene ei a sponso dicitur: Ostende mihi faciem tuam,
Abbreviated transcription (Latin):
quod sumpserunt. quanta sit uirtꝰ
cibi quem comederunt sentiunt. Iccͥco
in lege scͥbit᷑. qi animal qͦd ñ ruminat
immundum habet᷑. qr qͥsqͥs bona q̃ au¬
dit siue legit ñ recogitat. uacans a sc̃ĩs
cogitationibꝰ. necessario immundas
congregat. Sequit᷑ sponsa & dicit:
go dilecto meo: & ad me conu̾sio eiꝰ.
Acsi diceret. Qm̃ fide & dilectione soli
xp̃o adhereo: solum sequor. solũ cũ pa¬
tre & sp̃u sc̃o unum dm̃ uidere concu.¬
psc̾o: respectionis eius suauitatẽ. iusita¬
tionis benignitatẽ. conu̾sionis dulce¬
dinem gaudent̃ exꝑior. exꝑiens excla¬
mo. Ueni dilecte mi. egrediam᷑ in a¬
grũ cõmorem᷑ in  uillis. Mane
surgamus ad uineas uideamꝰ si floru

Expanded text:
quod sumpserunt, quanta sit virtus quod sumpserunt, quanta sit virtus cibi quem comedunt, sentiunt. Idcirco in Lege scribitur, quia animal quod non ruminat, immundum habetur : quia quisquis bona quae audit sive legit, non recogitat, vacans a sanctis cogitationibus, necessnsa et dicit: Ego dilecto meo, et ad me conversio ejus. 15. Ac si diceret, quoniam fide ac dilectione soli Christo adhaereo, solum sequor, solum cum Patre et Spiritu sancto unum Deum videre concupisco, respectionis ejus suavitatem, visitationis benignitatem, conversionis dulcedinem gaudenter experior, experiens proclamo: Veni, dilecte mi, egrediamur in agrum, commoremur in villis; mane surgamu
Abbreviated transcription (Latin):
p̃dicatio iterũ designat᷑:. quȩ quasi ui¬
num optimum eẽ dr̃: quia m̃tes homi¬
nũ inebriat. ut p̃teritoꝵ sicut dictũ
ẽ obliuiscant᷑. & in ant̾iora currentes
ñ lassent᷑. De quo sponsa u̾bum de ore
sponsi suscipiens adiungit. Dignũ
dilecto meo ad potandum: labiisq &
dentibꝰ illius ruminandũ. Tale ẽ spon¬
se uinũ. ut dignum sit dilecto ad potan¬
dum: qr dũ scã ȩccłia sidẽ ueram p̃dicat̃
dũ auditores suos ad sca oꝑa excitat.
dũ solũ xp̃m diligere imitari. amplec¬
ti bonũ eẽ. u̾bis & oꝑibꝰ demonstrat.⁊
qͥo aliud ꝗͣ uinum suũ dignum facit.
notandũ ẽ qͦd om̃s potant: s labia so¬
la & soli dentes ruminant: qi dũ ȩccłia
q̃ dñr discernunt. Labia uͦ & dentes ru¬
minant: q dum ꝑfectiores quiq pꝰ au¬
ditum u̾ba ad memoriam reuocant.
dum audita queq exercitatione assi¬
dua cogitant: quasi ad os reuocantes

Expanded text:
dicatio iterum designatur: quae quasi vidicatio iterum designatur: quae quasi vinum optimum esse dicitur, quia mentes hominum inebriat, ut praeteritorum, sicut dictum est, obliviscantur, et in anteriora currentes non lassentur. De quo sponsa, verbum de ore Sponsi suscipiens, adjungit: Dignum dilecto meo ad potandum, labiisque et dentibus illius ad ruminandum. Tale est sponsae vinum, ut dignum sit dilecto ad potandum: quia dum sancta Ecclesia fidem veram praedicat, dum auditores suos ad sancta opera excitat, dum solum Christum diligere, imitari, amplecti, bonum esse, verbis et operibus demonstrat, quid aliud quam vinum suum dignum facit, notandum est quod omnes potant, sed labia sola et soli dentes ruminant: quia dum 453 Ecquae dicuntur, discernunt. Labia vero et dentes ruminant; quia dum perfectiores quique post auditum verba ad memoriam revocant, dum audita quaeque exercitatione assidua cogitant, quasi ad os revocantes
Abbreviated transcription (Latin):
hendit & nobis tribuit. Clnde adim¬
pletum ẽ qͦd sequit᷑. Et ubera tua¬
erunt sicut botri uinieȩ. Uere ꝑcru¬
cem ubera sponsȩ sicut botri uineȩ
existunt: quia in morte duo p̃cepta
concupiscit ꝑducit. Unde scriptũ ẽ.
Qui audit. dicat. ueni. Sequitur.
Et odoe oris tui sicut malorum. Ma¬
la punica de quibus suꝑius tam sepe
dictum ẽ. Hic rememorant᷑: quorum
odori odor oris sponse bene satis assi¬
milat᷑. ꝑ mala autem punica marty
se hic debere intelligi eius p̃dicationẽ.
putamus. Quȩ dum uirtutes marty¬
rum p̃dicat᷑: dum ad eorum similitu¬
dinem animos audientium instigat.:
dum in unius p̃dicatione fidĩ multas
uirtutes eẽ manifestat: quid aliud ꝗͣ
malorum odorẽ in ore portat: qi et ru¬
borẽ corticis in martyrio ostendit. qͦd
p̃dicat. & in uirtutibꝰ multitudinem
granorũ sub eadẽ fide quasi sub eodẽ
cortice demonstrat: De quo & subdit᷑.
Guttur tuum quasi uinum optimũ.¬

Expanded text:
ehendit, et nobis tribuit. Unde adimehendit, et nobis tribuit. Unde adimpletum est quod sequitur: Et erunt ubera tua sicut botri vineae. Vere per crucem ubera sponsae sicut botri vineae existunt; quia in morte Christi duo concupiscit perducit. Unde scriptum est: Qui audit, dicat: veni. Sequitur: Et odor oris tui sicut malorum . Mala punica, de quibus superius tam saepe dictum est, hic rememorantur, quorum odori odor oris sponsae bene satis assimilatur. Per mala autem punica martyrautem sponsae hic debere intelligi ejus praedicationem putamus. Quae dum virtutes martyrum praedicat, dum ad eorum similitudinem animos audientium instigat, dum in unius praedicatione fidei multas virtutes esse manifestat, quid aliud quam malorum odorem in ore portat? Quia et ruborem corticis in martyrio ostendit quod praedicat, et in virtutibus multitudinem granorum sub eadem fide quasi sub eodem cortice demonstrat. De quo et subditur: Guttur tuum quasi vinum optimu
Abbreviated transcription (Latin):
enda p̃ꝑat᷑. Unde & huic sponse kiñe d̃i.¬
Statura tua assimilata ẽ palme: &
ubera tua botris. Palma quippe dũ
crescit. deorsum stringit᷑. & sursum di¬
latat᷑. Sic sc̃a anima ab imis ad mini¬
ma incipit: et paulatim ad maiora
crescendo usq ad amplitudinẽ ꝑfecte
caritatis ꝑuenit. Nemo enim sicut scͥp¬
tum ẽ repente fit summus. In psalmo
autem de usto homine dr. Iustus ut pal¬
ma florebit. Ubera autẽ sponse duo p̃¬
cepta caritatis existunt: quȩ animam¬
quam possident. uino cȩlesti inebriatł̃¬
& nutriunt. Potest tam̃ ꝑ palmã crux
xp̃i intelligi. Palma enim in sublime
ualde crescens. dulcissimos fructꝰ gig¬
nit: & crux. xp̃i nob̃ cȩlestem cibũ p̃ꝑa
de diligens digne imitat᷑. De palma
sequit᷑ sponsus subdens. Dixi. Ascen¬
dam in palmam: app̃hendam fructus
te scła ꝓ morte nr̃a mori disposuit. sic
in fine mundi ꝓpitius & uerax adim¬

Expanded text:
enda praeparatur. Unde et huic sponsae enda praeparatur. Unde et huic sponsae Statura tua assimilata est palmae, et ubera tua botris. 12. Palma quippe dum crescit, deorsum stringitur, et sursum dilatatur. Sic sancta anima ab imis 452 ad minima incipit, et paulatim ad majora crescendo, usque ad amplitudinem perfectae charitatis pervenit. Nemo enim, sicut scriptum est, repente fit summus. In psalmo autem de justo homine dicitur: Justus ut palma florebit . Ubera autem sponsae, duo praecepta charitatis existunt; quae animam possident, vino coelesti inebriant et nutriunt. Potest tamen per palmam crux Christi intelligi. Palma enim in sublime valde crescens, dulcissimos fructus gignit: et crux Christi coelestem cibum nobisde diligens digne imitatur. De palma sequitur Sponsus, dicens: Dixi, Ascendam in palmam, et apprehendam fructus te saecula pro morte nostra mori disposuit, sic in fine mundi propitius et verax adim
Abbreviated transcription (Latin):
pe capitis: sunt cogitationes m̃tis. E
in canalibus ligant᷑: quia in scͥptis di¬
am currens tingit: quia in cogitatio¬
nibus sc̃e mentis grã cȩlestis suscipit᷑.¬
& totam animam in cęleste ornam̃¬
tum componit:̃ ut iam tota anima
in uitam ȩt̾nam in ardescat: & ad et̃¬
num sponsum ȩtiã ꝑ sanguinẽ mar¬
tyrii ꝑgere concupiscat. De tota qͥp¬
pe eccłia paulus dicit. Q exhibuit
sͥ ȩceli̾am uestẽ sine macula & ruga.
tincte gͦ. sic pulchre. sic purpure. fac¬
te. sponso aggaudens sponse loqͥt᷑ di¬
cens. Quam pulchra es amica mea.¬
dum qͦd km̃a in deliciis dr̃: qr ad cari¬
tatem & familiaritatẽ xp̃i ñ ꝑuenit.
quisqͥs scͥpture sc̃e deliciis ab undare
contẽpnit. Inde enĩ dr. Omni haben¬
ti dabit᷑ & habundabit: ei aut̃ qͥ ñ ha¬
bet & qͦd udet᷑ habere auferet᷑ ab eo
his enim deliciis qui habundat reficit᷑.
his refectus assidue ad maiora ꝑcipi¬

Expanded text:
pe capitis sunt cogitationes mentis, quae pe capitis sunt cogitationes mentis, quae in canalibus ligantur, quia in Scripturis diam tingit: quia in cogitationibus sanctae mentis, gratia coelestis suscipitur, et totam animam in coeleste ornamentum componit; ut jam tota anima in vitam aeternam inardescat, et ad aeternum Sponsum etiam per sanguinem martyrii pergere concupiscat. De tota quippe Ecclesia Paulus dicit: Qui exhibuit sibi Ecclesiam, vestem sine macula et ruga .tinctae ergo, sic pulchrae, sic purpureae factae sponsae adgaudens sponsus loquitur, dicens: Quam pulchra es et quama in deliciis dicitur, quia ad charitatem et familiaritatem Christi non pervenit, quisquis Scripturae sanctae deliciis abundare non contendit. Inde enim dicitur: Omni habenti dabitur, et abundabit: ei autem qui non habet, et quod videtur habere, auferetur ab eo . His enim deliciis qui abundat, reficitur: his refectus, assidue ad majora percipi
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ ea capite m̃bra. sic a m̃te om̃s cogi¬
tatꝰ nr̃i disponunt᷑. Carmelus aut
scientia circuicisionis int̃pretat᷑¬
ẽ aput gͦspduse ut carmelus ẽẽ phibe¬
t᷑: quia quelibet scã mens nouit qͣlit̃
digne cͥcũcidat᷑. nouit quia nichil
est quicquid in corpe agit᷑. si meis
immunda fuerit quȩ templum. xp̃i
si efficit᷑. ab ipso inhabitat᷑. Qͦoͦ ꝙrpha¬
risei ñ agebant: ideo dicebat beatꝰ
stepsanꝰ eis quem occidebant. Dura
ceriuce & incircũcisi cordibꝰ & auri¬
bus uos semꝑ restitistis sp̃ui sc̃o. Co¬
me autem capitis eius. ut purpura
regis iuncta canalibus ẽẽ memorãt᷑.
Purpura quippe ꝑ fascicłos in canali¬
bus ligat᷑. Suꝑ qͦs dum aqua picit᷑᷑
ꝑ canales ad uestem quȩ subposita est
currit ut uestis tingat᷑. et inde nomen
accipit. ut tincta colore purpureo
purpura uocet᷑. Quȩ omnia sc̃ȩ menti
congruunt: si intelligant᷑. Come quip¬

Expanded text:
cut a capite membra, sic a mente omnes cogicut a capite membra, sic a mente omnes cogitatus nostri disponuntur. Carmelus autem scientia circumcisionis interpretatur. Caput ergo sponsae ut Carmelus esse perhibetur; quia quaelibet sancta mens novit qualiter digne circumcidatur: novit quia nihil est quidquid in corpore agitur, si mens immunda fuerit; quae templum Christi si efficitur, ab ipso inhabitatur. Quod quia Pharisaei non agebant, ideo dicebat beatus Stephanus eis qui eum occidebant: Dura cervice, et incircumcisis cordibus et auribus, vos semper restitistis Spiritui sancto . Comae autem capitis ejus ut purpura regis juncta canalibus esse memorantur. Purpura quippe per fasciculos in canalibus ligatur, super quos dum aqua projicitur, per canales ad vestem quae supposita est, currit, ut vestis tingatur; et inde nomen accipit, ut tincta colore purpureo purpura vocetur; quae omnia sanctae menti congruunt, si intelligantur. Comae quip
Abbreviated transcription (Latin):
existit: quia dum semel p̃dicatores a¬
qua baptismatis lauant᷑. & cotidianis
lacͥmis a peccatis quȩ contrahunt de¬
albant᷑ digni fiunt ut ad altiora ma-¬
gis ac magis ꝑ fortitudinẽ erigant᷑. S:
turris contra damascum respicit: qͥa
peccatoribꝰ semꝑ sc̃s quilibet p̃dicator
contradicit. Damascis quippe san-¬
guineus int̃pretat᷑. & peccatrici gen¬
ti dđr. Manus tuȩ plene sunt sangui¬
ne. S quia de m̃bris dixit: dignũ ẽ ut
de capite loquat᷑ ideo subditur. Ca¬
put tuum ut carmelus: & come capi¬
tis tui ut purpura regis iuncta ca
ut carmelus dicit᷑. qr ipse ꝑ passionẽ
quam sustinuit. ad głam patͥs ẽ exal¬
tatꝰ. De quo scͥptum ẽ. Et erit in nouis¬
simis diebus p̃ꝑatꝰ mons domꝰ dñi ui
u̾tice montium. In carmelo quippe he
in carmelo orantes pluuiam impetra¬
sideramꝰ. et a patre irrigationem gr̃e
suscipimus quam dogamꝰ. Aloralit᷑
autẽ caput sponse mens uocat᷑: qr si¬

Expanded text:
existit: quia dum semel praedicatores aexistit: quia dum semel praedicatores aqua Baptismatis lavantur, 451 et quotidianis lacrymis a peccatis quae contra Deum commiserunt, dealbantur, digni fiunt ut ad altiora magis ac magis per fortitudinem erigantur. Sed turris contra Damascum respicit: quia peccatoribus semper sanctus quilibet praedicator contradicit. Damascus quippe sanguineus interpretatur, et peccatrici genti dicitur: Manus tuae plenae sunt sanguine . Sed quia de membris dixit, dignum est ut de capite loquatur. Ideo subditur: Caput tuum ut Carmelus, et comae capitis tui ut purpura Regis juncta canut Carmelus dicitur; quia ipse per passionem quam sustinuit, ad gloriam Patris est exaltatus. De quo scriptum est: Et erit in novissimis diebus praeparatus mons domus Domini in vertice montium . In Carmelo quippe Eliin Carmelo orantes pluviam impetrasideramus, et a Patre irrigationem gratiae suscipimus, quam rogamus. Moraliter autem caput sponsae mens vocatur: quia si
Abbreviated transcription (Latin):
ris eburnea dr̃: quia p̃dicatores ȩccłiȩ
& alti ꝑ contemplationẽ. & fortes ꝑ̾
scõrum oꝑum exercitationẽ. & p̃ciosi¬
ꝑ diuinam sapientiã habent᷑. De qͥbꝰ
it̾um dicit᷑ Ocłi tui sicut piscine in
esebon: quȩ sunt in porta filiȩ multi¬
tudinis. E sebon cingulum meroris
int̾pretat᷑. Oculi gͦ sponse sicut pisci¬
ne in esebon dicunt᷑: quia dum de ꝑe¬
gͥnatione contͥstant᷑. & merore coro¬
borati contra sp̃uales hostes accingun¬
t᷑: lacͥmis se lauant. ut ꝑ eos ppłi conue¬
nient̃ coram deo mundent᷑. In porta
aut̃ filiȩ multitudinis sunt: qr infi¬
de stant. ꝑ qͣm ȩccłiȩ multitudine̾
ad cęlestia introducunt. Sequit᷑.
Nasus tuus sicut tͣris libani: quȩ re¬
Uspicit contra damascum. In naso odo¬
ris discretio habet᷑. ꝑnasum gͦ odor
p̃dicatorum de signat᷑ qͥa ꝑ eos nob̃
uirtutum odores et uitiorum feto¬
res demonstrant᷑. S nassic̃ friꝰ libani

Expanded text:
ris eburnea dicitur; quia praedicatores Ecclesiae ris eburnea dicitur; quia praedicatores Ecclesiae et alti per contemplationem, et fortes per sanctorum operum exercitationem, . De quibus iterum dicitur: Oculi tui sicut piscinae in Hesebon, quae sunt in porta filiae multitudinis. 8. Hesebon cingulum moeroris interpretatur. Oculi ergo sponsae sicut piscinae in Hesebon dicuntur; quia dum de peregrinatione sua contristantur, et moerore corroborati, contra spiritales hostes accinguntur, lacrymis se lavant, ut per eos populi convenienter coram Deo mundentur. In porta autem filiae multitudinis sunt: quia in fide stant, per quam Ecclesiae multitudinem ad coelestia introducunt. Sequitur: Nasus tuus sicut turris Libani, quae respicit contra Damascum. 9. In naso odoris discretio habetur. Per nasum ergo ordo praedicatorum designatur: quia per eos nobis virtutum odores, et vitiorum foetores demonstrantur. Sed nasus sicut turris Libani
Abbreviated transcription (Latin):
les efficiunt᷑. Sequitur. Umbilicꝰ
tuus crat̃ tornatilis. ñꝗͣ indigens po¬
cłis. Umbilicꝰ etiã scõrs p̃dicators
ordo ẽ. Q bene crat̃ ẽẽ qr: qr dũ ꝑ
eos ppłs erudit᷑. uino sp̃ũali ipsors
officio debriat᷑. Q bene tornatilis
contineat. Sequit᷑. Uenter tuus
sicut aceruus tritici uallatꝰ liliis.
ꝑ uentrẽ ppłi latitudo designatur.
Qui bene sicut aceruus tritici lilus ual¬
latur: quia dum sc̃is oꝑibus intendeis.
iterum dr. Quo ubera tua sicut duo
hinuli capree gemelli. Duo ubera tua
duo ppłi existunt: quia dum in amore
fr̃no semꝑ uiuunt. se inuicem lacte pie¬
tatis in caritate nutriunt. Q bene duo
hinuli capree gemelli nominant᷑: qͥa
dum ꝑ p̃dicationem synagoge in fide
geniti eius scͥpt᷑is nutriunt᷑. in ęt̃nitatiᷤᷤ¬
speciem intendentes quasi in montibꝰ
concordes pascunt᷑. De quorum p̃dica¬
toribꝰ sequit᷑. Collum tuũ sicut tur¬
ris eburnea. Collum sponse sicut tur¬

Expanded text:
les efficiuntur. Sequitur. Umbilicus les efficiuntur. Sequitur. Umbilicus tuus crater tornatilis, nunquam indigens poculis. 4. Umbilicus etiam sanctorum praedicatorum ordo est: qui bene ceos populus eruditur, vino spiritali ipsorum officio ebriatur. Qui bene tornatilis contineat. Sequitur: Venter tuus sicut acervus tritici, vallatus liliis. 5. Per ventrem, populi latitudo designatur: qui bene sicut acervus tritici liliis vallatur; quia dum operibus sanctis intendens, iterum dicitur: Duo ubera tua sicut duo hinnuli capreae gemelli. 6. Duo ubera, duo populi existunt: quia dum in amore fraterno semper vivunt, se invicem lacte pietatis in charitate nutriunt. Qui bene duo hinnuli capreae gemelli nominantur: quia dum per praedicationem Synagogae in fide geniti, in ejus Scripturis nutriuntur, in spem aeternitatis intendentes, quasi in montibus concordes pascuntur. De quibus praedicatoribus sequitur: Collum tuum sicut turris eburnea. 7. Collum sponsae sicut tur
Abbreviated transcription (Latin):
toribꝰ dr̃. Calciati pedes in p̃ꝑatioẽ
ȩ ũgłii pacis. Calciam̃ta quippe:
de mortuis animalibꝰ fuint: & nos
pedes sp̃ualit̃ calciamus: quando a
patribus scĩs carne mortuis exempla
sumimus. ut ad eorũ similitudinem
mundi huius tẽptationes expugne¬
mus. Potest tam̃ intelligi qͦd ȩccłia
calciat᷑. quando in p̃dicatione sua ad
ꝑferenda insurgentia mala morte
sponsȩ calciate quȩ filia ẽ p̾ncipis: qr
coram̾ diuinis oculis placet officiũ
cuiuslibet electi scd̾m exempla patrũ
p̃dicantis. Sequit᷑. Iunctura femi¬
femina sponse. duo ppłi ȩccłiȩ. ꝑ uinc¬
turam feminum. concordia designa¬
t᷑ p̃dicatorum. quibꝰ ppłi uniunt᷑. dũ
ad fidem catholicam circuncisio &
p̃putium ꝑ eos erudiunt᷑. Qut mo¬
nilia existunt: qr dum in sapientia
qͣ refulgent sc̃a oꝑa faciunt. qͣsi in au¬
ro lapides gerunt. De quibꝰ sequit᷑.
Quȩ fabricata sunt manu artificis.
¶Manu artificis monilia fabricant᷑.

Expanded text:
dicit: Calceati pedes in praeparationem Evangelii pacis . Calceamenta quippe de mortuis animalibus fiunt. Et nos pedes spiritaliter calceamus, quando a patribus sanctis carne mortuis exempla sumimus, ut ad eorum similitudinem mundi hujus tentationes expugnemus. Potest tamen intelligi quod Ecclesia 450 calceatur, quando in praedicatione sua ad perferenda insurgentia mala morte gressus calceatae, quae filia est principis; quia coram divinis oculis placet officium cujuslibet electi secundum exempla patrum praedicantis. Sequitur: Junctura femifemina sponsae, duo populi Ecclesiae: per juncturam feminum, concordia designatur praedicatorum, quibus populi uniuntur, dum ad Fidem catholicam circumcisio et praeputium per eos erudiuntur. Qui ut monilia existunt; quia dum in sapientia, qua refulgent, sancta opera faciunt, quasi in auro lapides gerunt. De quibus sequitur: Quae fabricata sunt manu artificis. Manu artificis monilia fabricantur,
Abbreviated transcription (Latin):
effusionem patient᷑. fidĩ tͥbulatione
quasi corticis rubore decorabunt᷑. Se¬
quit᷑. S exaginta sunt regine. & oc¬
toginta sunt concubine: & adolescen¬
tularum ñ ẽ numerus. Qͥo ꝑ reginas
pora sua prudent̃ regunt. & aliis p̃¬
suntꝰ regnum sͥ et̃num adquirunt.
Sunt enim ñ nũlli in scã ȩccłia qui car
subiciunt: om̃s motus suos ut ordina¬
te currant. sapient̃ regunt: aliis p̃dicats.
hoc qͦd ipsi faciunt: multos a faucibꝰ
demonum gladio u̾bi pugnantes ab-
straunt. Qd huiusmodi animȩ nͥ regi¬
nȩ existunt: quȩ dum regem xp̃m sp̃on¬
sum suũ ualde diligunt. amoris cõmix¬
tione & libidinis execratione regios
filios idẽ fideles popłos gignunt.
Quibus omnibꝰ beatꝰ petrus apłs ait.¬

Expanded text:
effusionem patientur, fidei tribulatione effusionem patientur, fidei tribulatione quasi corticis rubore decorabuntur. Sequitur: Sexaginta sunt reginae, et octoginta concubinae; et adolescentularum non est numerus. 6. Quid per reginas, dum corpora sua prudenter regunt, et aliis praesunt, regnum sibi aeternum acquirunt? Sunt enim nonnulli in sancta Ecclesia qui carnsubjiciunt, omnes motus suos ut ordinate currant, sapienter regunt, aliis praedicant hoc quod ipsi faciunt, multos a faucibus daemonum gladio verbi pugnantes 445 abstrahunt Quid hujusmodi animae nisi reginae existunt, quae dum regem Christum sponsum suum valde diligunt, amoris commistione et libidinis execratione, regios filios, id est fideles populos gignunt? Quibus omnibus beatus Petrus apost
Abbreviated transcription (Latin):
uolat: qr quantulumeũq ictu m̃tis
app̃hensus in comp̃hensibilit̃ supͦ om¬
nem conatum nr̃m se exaltatum ẽẽ.
manifestat. O culis quippe mentis
quasi hoc efficit᷑ ut auolet: qr ꝑ hoc
tantillum quo uidet᷑ ualde longin¬
quus et auolans a nobis sicut dic¬
tum ẽ apparet. Sequit᷑. Capilli
tui sicut greges caprarum: quȩ appa¬
ruerunt de galaad. Dentes tui: sicut
uachro: om̃s gemellis fetibus: & steri¬
lis ñ ẽ in eis. Sicut cortex mali punici.
sic genȩ tuȩ absq occultis tiuis. Hȩc om¬
nia dicta de ȩccłia suꝑius ut potumꝰ
exposuimus:. ideo nunc de synagoga
eadem replicare uitamꝰ. Unde ẽ tñ
qͦo ñ simplicit̃ repetit᷑. qr ibi sicut frag¬
men mali punier̾ hic sicut cortex ma¬
li punici dicit᷑. Quo mͥ aliud designari¬
ñ puto nͥ sanguinẽ martyrum qui
sub antixp̃o morient᷑: & unitatẽ fidei.
sub qua multi iudeorum stringent᷑.
In cuius constantia dum sanguinis

Expanded text:
avolat; quia quantulumcunque ictu mentis avolat; quia quantulumcunque ictu mentis apprehensus, incomprehensibiliter super omnem conatum nostrum se exaltatum esse manifestat. Oculi quippe mentis quasi hoc efficiunt ut avolet; quia per hoc tantillum quod videtur, valde longinquus et avolans a nobis, sicut dictum est, apparet. Sequitur: Capilli tui sicut greges caprarum, qui ascenderunt de monte Galaad. Dentes tui sicut etibus, et sterilis non est inter eos. Sicut cortex mali punici, sic genae tuae, absque occultis. 5. Haec omnia dicta de Ecclesia superius, ut potuimus, exposuimus; ideo nunc de Synagoga eadem replicare devitamus. Unum est tamen quod non similiter repetitur; quia ibi sicut fragmenta mali punici, hic autem sicut cortex mali punici dicitur. Quo nihil aliud designari puto, nisi sanguinem martyrum, qui sub Antichristo morientur: et unitatem fidei, sub qua multi Judaeorum stringentur. In cujus constantia dum sanguinis
Abbreviated transcription (Latin):
diam scindit᷑. inde ab hostibus leuit̃
penetrat᷑. Pace itaq se muniat: unita¬
te se uinciat: caritate se uniat: ut dũ
de se ipsa ꝑ scissuram dampnũ ñ pa¬
tit᷑᷑ ducem suum semꝑ exultans sine
confusione sequat᷑. In pace quippe o¬
culuᷤᷤ m̃tis mundat᷑. ut in ipsam bea¬
titudinis uisionem intendat᷑. Quã
nemo sicut ẽ in hac uita conspicit: qr ẽ
impossibile patriam tenere. dum exi-¬
lio unusquisq nrm gemit: ideo sc̃e
animȩ in ardescenti. in hianti. ꝓpinqͣn¬
ti sponsus respondet dicens. Au̾te
oculos tuos a me: quia ipsi me auola¬
re fecerunt. O culos ad sponsum ten¬
dimus: dum intuitum m̃tis ao ui-¬
dendam xp̃i beatitudinem aliquan¬
⁊tulum aꝑimus. S oculos auertere p̃¬
cipim᷑: ne uidelicet aspicere eam sicut
ẽ. quantumcumq uideamus arbitre¬
mur. Ipsi enim ocłi eum auolare fe¬
cerunt: qr qͦ amplius uidet᷑. eo magis
inuisibilis ẽẽ cognoscit᷑. & a nobisꝰ

Expanded text:
diam scinditur, undique ab hostibus leviter diam scinditur, undique ab hostibus leviter penetratur. Pace se itaque muniat, unitate se vinciat, charitate se uniat; ut dum in seipsa per scissuram damnum non patitur, ducem suum semper exsultans sine confusione sequatur. In pace quippe oculus mentis mundatur, ut in ipsam beatitudinis visionem intendatur. Quam nemo sicut est, in hac vita conspicit; quia impossibile est patriam tenere, dum in exsilio unusquisque nostrum gemit. Ideo sanctae animae inardescenti, inhianti, propinquanti Sponsus respondet, dicens: Averte oculos tuos a me, quia ipsi me avolare fecerunt. 4. Oculos ad Sponsum tendimus, dum intuitum mentis ad videndam Christi beatitudinem aliquantulum aperimus. Sed oculos avertere praecipimur, ne videlicet aspicere eam sicuti est, quantumcunque videamus, arbitremur. Ipsi enim oculi eum avolare fecerunt; quia quo amplius videtur, eo magis invisibilis esse cognoscitur. Et a nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ut in amicitia hereat: suauitatẽ man-¬
suetudinis discit ut ꝑmaneat: spetiẽ
decore conu̾sationis ostendit. ut ꝑ ex¬
emplum trahat. De qua consequent
dicit᷑. Terribilis ut castrorum acies
ordinata. Notum exꝑtis est qͦd mili-¬
tes cum in ꝓcin̾tu contra hostes ua¬
dunt: si strictun et concordit̃ gradiun¬
t: ab hostibus contͣ uenientibꝰ timent᷑.
Quia dum in eis aditum ꝑscissurã
ñ aspiciunt. qualit̃ eos penetrent he¬
sitantes ñ inueniunt: illisq hoc impe¬
netrabile munimen efficit᷑: qͦd concor-¬
dit̃ ordinati se ipsis semet ipsos tuen-¬
t᷑. Dum enim de se ipsis uallum sibi
efficiunt: intrandi ad se aditum ho¬
stibus ñ relinquunt. & ut occidant᷑
appetiti. ipsi facilius occidunt. Sic in
multitudine fidelium contingiti quȩ
dum contra malignos sp̃s pugnare
ñ desinit: necesse ẽ ut pace caritatis
stͥngat᷑ quo salua sit. Si enĩ pacẽ ten&.
t̃ribilis hostibus apparet: si ꝑ discor¬

Expanded text:
ut in amicitia haereat, suavitatem manut in amicitia haereat, suavitatem mansuetudinis discit ut permaneat, speciem decorae conversationis ostendit, ut per exemplum trahat. De qua consequenter dicitur: Terribilis ut castrorum acies ordinata. Notum expertis est, quod milites cum in procinctu contra hostes vadunt, si strictim et concorditer gradiuntur, ab hostibus contra venientibus timentur; quia dum in eis aditum per scissuram non aspiciunt, qualiter eos penetrent, haesitantes non inveniunt. 444 Illisque hoc impenetrabile munimen efficitur, quod concorditer ordinati seipsis semetipsos tuentur. Dum enim de seipsis sibi vallum efficiunt, intrandi ad se aditum hostibus non relinquunt, et ut occidantur appetiti, ipsi facilius occidunt. Sic in multitudine fidelium contingit, quae dum contra malignos spiritus pugnare non desinit, necesse est ut pace charitatis constringatur, quo salva sit. Si enim pacem tenet, terribilis hostibus apparet. Si per discor
Abbreviated transcription (Latin):
gat. cum sͥ familiarit fidẽ & amorẽ
inseꝑabilem teneat: ideo subiungit.
Ego dilecto meo. & dilectus m̃s mͥ.
qui pascit᷑ int̃ lilia. Notandum quip
amat. Qm amicam factam. iam spon¬
sam sͥ conunctã. sponsꝰ alloqͥt᷑ con¬
gratulans et dicens. P ulchra es a
mica mea suauis et decora sicut ierłm:¬
t̾ribilis ut castrorum acies ordinata.
ȩũgłia aliquando conu̾sa sicut ȩccłia
sectab it᷑. Hicrłm quippe uisio pacis
int̾pretat᷑. ꝑ quam bene sc̃a ȩccłia sig¬
nat᷑: qr dum in mundo semꝑ p̃ssurã pa-¬
tit᷑. uiam fastidiens. quȩ sit pax patriȩ
cȩlestis currendo contemplat᷑. confideis
in eo qui discipłis suis dicebat.
In mundo quidem p̃ssuram habebitis:
s confidite. ego uici mundum. Digne
aut̃ sinagoga conu̾sa sicut ierłm pul¬
chra. et amica suauis & decora đr: qͥa
dum scãm eccłiam imitatur. qͣtuor
euangłiorum p̃cepta oꝑat᷑. a quibꝰ pul¬
chritudinem morum accipit ut place-¬
at: exercitium sc̃e oꝑationis colligit.

Expanded text:
t eum sibi familiariter fide et amore inseparabilem teneat, ideo subjungit: Ego dilecto meo, et dilectus meus mihi, qui pascitur in liliis. 2. Notandum quippamat. Quam jam amicam factam, jam sponsam sibi conjunctam Sponsus alloquitur, congratulans et dicemica mea, suavis et decora, terribilis ut castrorum acies ordinata . Evangelia, aliquando conversa sicut Ecclesia sectabitur. Jerusalem quippe visio pacis intepretatur. Per quam bene sancta Ecclesia figuratur; quia dum in mundo semper pressuram patitur, viam fastidiens, quae sit pax patriae coelestis currendo contemplatur, confidens in eo qui discipulis suis dicebat: In mundo quidem pressuram habebitis; sed confidite, ego vici mundum . Digne autem Synagoga conversa, sicut Jerusalem pulchra et amica et suavis et decora dicitur; quia dum sanctam Ecclesiam imitatur, quatuor Evangeliorum praecepta operatur, a quibus pulchritudinem morum accipit ut placeat, exercitium sanctae operationis colligit
Abbreviated transcription (Latin):
iunctũ ẽ. absq eo qͦo intͥnsecꝰ latet: bre¬
uit̃ uidendum ẽ qͦmͦ suꝑioribꝰ conuin¬
gat᷑. Pulchra est gͦ sponsa et ocłi eiꝰ co¬
lumbarum. absq eo qͦd intͥnsecꝰ latet.
qͦd ualde honestum ẽ. qͥcqͥd in ext̾iori¬
bꝰ oꝑat᷑. Qͦo simplicit᷑ int̾ homines con¬
u̾sat . qͦd ea q̃ uidet temꝑalit concupi¬
scere dedignat᷑. & si aliqͥd tñ in hoc
mundo placet. pꝰ concupiscentias suas
ire detestat᷑ s uehem̃ter pulchriꝰ & ho¬
nestiꝰ ẽ qͦd cordis desiderium illibatũ
retinere conat᷑. qͦd ȩt̃nȩ beatitudinis
claritatẽ in m̃te retinet. erecta contem¬
plat᷑. qͦd in his quȩ int̾ius uidet suauit̃
requiescit & mundat᷑. Sequit᷑. Capil¬
li tui sicut greges caprarũ quȩ ascende

Expanded text:
 est Absque eo quod intrinsecus latet, breviter videndum est quomodo superioribus conjungatur. Pulchra est ergo sponsa, et oculi ejus columbarum, absque eo quod intrinsecus latet, quia valde honestum est quidquid in exterioribus operatur, quod simpliciter inter homines conversatur, quod ea quae videt temporaliter concupiscere dedignatur, et si quid tamen in hoc mundo placet, post concupiscentias suas ire detestatur. Sed vehementer pulchrius et honestius est quod cordis desiderium illibatum retinere conatur, quod aeternae beatitudinis claritatem in mente retinet, erecta contemplatur, quod in his quae interius videt suaviter requiescit et mundatur. Sequitur: Capilli tui sicu
Abbreviated transcription (Latin):
desiderabilis. ꝑ guttur quippe uoces
tranfferunt᷑: & sapores inuentrẽ hau¬
sit
anima scã audit. magis ac magis sẽ¬
ꝑ eum uidere concupiscit. Cuius tot
meratis tot laudibꝰ. ostensis tot mu¬
neribꝰ. qͥs audiens ñ¬
quis intendens ñ in¬
Cardescit
fidelis quippe queq anima. qͦ dulciora
& ampliora de redemptore suo audit.
eo intentius inhiat: & manifestiora de
eo cognoscere appetit dicens. Quo abi¬
it dilectus tuus o pulcherrima mulie¬
rum: Q declinauit dilectꝰ tuus: & qͤre¬
mus eum tecum: Cum enim ꝓximꝰ ꝑxi¬

Expanded text:
desiderabilis. 24. Per guttur quippe voces desiderabilis. 24. Per guttur quippe voces transferuntur, et sapores in ventrem hausit anima sancta audit, magis ac magis semper eum videre concupiscit. Cujus tot 5. Sed enumeratis tot laudibus, ostensis tot muneribus, quis audiens noquis intendens non inardescit? Fidelis quippe anima quaeque, quo dulciora et ampliora de Redemptore suo audit, 443 eo ardentius inhiat, et manifestiora de eo cognoscere appetit, dicens: Quo abiit dilectus tuus, o pulcherrima mulierum? Quo declinavit dilectus tuus, et quaeremus eum tecum? Cum enim proxi
Abbreviated transcription (Latin):
sublimes ualde & o¬
dorifere ar¬
bores habent᷑. In t̾pre
tat᷑ libanus dealbatio. siue candidatio.
Et de xp̃o dicit apłs paulus. Ipse fac̾tꝰ
ẽ nobis a deo sapientia. & scĩficatio &
iusticia. Bene gͦ speties eius ut libani
extitit: qr ꝑ eum credentes dealbam᷑.
ei si adheremus radicitꝰ sublimes effi¬
cu᷑a cuius gr̃a ętiã bone opinioniᷤᷤ
odorem si quẽ habemus accipimus.
E lectꝰ etiã ut cedri ẽẽ dr: qr de eo pa¬
t̃ loquit᷑. Ecce puer m̃s electꝰ ꝗͣ elegi
dilectus m̃s: cõnplacuit sibi in illo a
nima mea. Cedrus aut̃ excelsa ẽ ual¬
de arbor: & odora. & imputribilis.
X p̃c aut̃ excelsior cęteris extitit: qͥa
quamuis homo sit. tñ ds̃ eẽ ñ desistit
de quo ꝑ ysaiam dr. Et sublimis erit
ipse de se ipso dixit. Ego flos campi:
& lilium conuallium. E ꝑ sponsam
ei dr. Curremꝰ in odorem unguento¬
rum tuorũ. De quo hic bene sequit᷑.
Guttur illius suauissimum: & totꝰ

Expanded text:
sublimes valde et osublimes valde et odoriferae arbores habentur. Interpretatur autem Libanus dealbatio sive candidatio. Et de Christo dicit apostolus Paulus: Ipse factus est nobis a Deo sapientia et sanctificatio et justitia . Bene ergo species ejus ut Libani existit; quia per eum credentes dealbamur; ei si adhaeremus radicitus, sublimes efficimur. A cujus gratia etiam bonae opinionis odorem, si quem habemus, accipimus. Electus etiam ut cedri esse dicitur; quia de eo Pater loquitur: Ecce puer meus quem elegi, dilec excelsa est valde arbor et odora et imputribilis. Christus autem excelsior cedris existit; quia quamvis homo sit, tamen Deus esse non desistit. De quo per Isaiam dicitur: Et sublimis erit us, quia ipse de seipso ait; Ego flos campi, et lilium convallium . Et per sponsam ei dicitur: Curremus in odorem unguentorum tuorum . De quo hic bene sequitur: Guttur illius suavissimum, et totus