comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ambulans in tenebris. & capit eos.
Sunt aut̃ qͥdã qͥ nouer̃ se ad futuram
spem uocatos quia qđ nob ꝓmisit ds̃
nͥ ẽ de ista t̾ra. ñ. ẽ. de ista uita. qͥa istȩ
om̃s tẽptationes tolerandȩ st̃ ut illud
accipiamꝰ. illud adquiramꝰ. qđ nobis
ꝓmisit ds̃ in ȩt̾nũ. Horunt ista. sed
quando coeꝑit ꝑsecutor instare uehe¬
m̃tus agitare minis. poenis. torm̃tis:
aliqͣndo cedunt. & scientes tanquã in
die cadunt. Quare aut̃ in meridie :
Quia multũ feruet ꝑsecutio. Maiores
estus dixit meridiem. Attendat hoc
caritas urã. de scripturis mẽ ꝓbantẽ
Quando de seminante dicebat dñs. quia
exiit seminans seminare. & aliud ceci.¬
dit in uiã. aliud inpetrosa. aliud int̾
spinas: dignatꝰ . ẽ. ipse exponere simili¬
tudinẽ. & cũ uenisset ad petrosã: hoc
ait. Ii st̃ qͥ audiunt uerbũ. & ad horã
gaudent ad uerbũ & in tribulatione
quȩ fit ꝓpt̾ uerbũ. continuo scandali.¬

Expanded text:
rambulans in tenebris, et capit eos. rambulans in tenebris, et capit eos. Sunt autem quidam qui noverunt se ad futuram spem vocatos; quia qnon est de ista terra, non est de ista vita; quia istae omnes tentationes tolerandae sunt, ut illud accipiamus, illud acquiramus quod nobis promisit Deus in aeternum; norunt ista: sed quando coeperit persecutor instare vehementius, agere minis, poenis, tormentis, aliquando cedunt, et scientes tanquam in die cadunt. 8. Quare autem in meridie? Quia multum fervet persecutio: majores aestus dixit meridiem. Attendat hoc Charitas vestra de Scripturis me probantem. Quando de seminante dicebat Dominus, quia exiit seminans seminare, et aliud cecidit in viam, aliud in petrosa, aliud inter spinas; dignatus est ipse exponere similitudinem, et cum venisset ad petrosa, hoc ait: «Hi sunt qui audiunt verbum, et ad horam gaudent ad verbum; et in tribulatione quae fit propter verbum, continuo scandali
Abbreviated transcription (Latin):
lantẽ ꝑdiem. aruina & demonio meri¬
diano. Quid. ẽ. timendũ in nocte. &
qͥd indie: Cũ quisq ignorans peccat.
tanquã in nocꝰte peccat. Cũ aut̾ sciens pec¬
cit. tanꝗ in die peccat. Duogͦ illa leui¬
ora. ipsa st̃ grauiora quȩ repetita st̃. In¬
tendite. & diligent̾ hoc si dñs annuerit
erponat᷑ uob̾ Obscurũ ẽ. enĩ. & erit
magnꝰ fructꝰ si intellexeritis. Temptatio¬
nẽ quȩ fit in ignorantib leuis timorẽ
nocturnũ appellauit: & tẽptationẽ quȩ
ñ sic instant. ñ sic urgent ut cogant.
sed possunt cito declin̾ata transire. Fadẽ
rursus fac grauia. Si ꝑsecutor instat.
& uelenitꝰ terret ignorantes. id .ẽ. non¬
dũ  firmos in fide. nec scientes qđ ad
hoc st̃ xpĩani. ut futurã uitã sꝑent:
cũ coepint t̾reri de malis tẽporalib pu¬
tant qđ de seruit illos ꝓp̃c. & sine causa
stꝰ xp̃iani. Non norunt enĩ ut dixi qđ
futura spent. Inuenit illos negotiũ ꝑ-¬

Expanded text:
lantem per diem, «a ruina et daemonio merilantem per diem, «a ruina et daemonio meridiano.» Quid est timendum in nocte, et quid in die? Cum quisque ignorans peccat, tanquam in nocte peccat: cum autem sciens peccat, tanquam in die peccat. Duo ergo illa leviora; ipsa sunt graviora, quae repetita sunt. Intendite, ut diligenter hoc, si Dominus annuerit, exponatur vobis: obscurum est enim, et erit magnus fructus si intellexeritis. Tentationem quae fit in ignorantibus levis, timorem nocturnum appellavit; et tentationem quae nes? Quae non sic instant, non sic urgent, ut cogant, sed possunt cito declinata transire. Eadem rursus fac gravia. Si persecutor instat, et vehementer terret ignorantes, id est nondum firmos in fide, nec scientes quod ad hoc sunt christiani, ut futuram vitam sperent; cum coeperint terreri de malis temporalibus, putant quod deseruit illos Christus, et sine causa sunt christiani; non norunt enim, ut dixi, quia futura sperent: invenit illos negotium pe
Abbreviated transcription (Latin):
de se p̾sumentẽ. contẽnentẽ peccata
sua. ñ confitentẽ: & dicet. Si dõ displi¬
cerent peccata mea. ñ ꝑmitteret me uiue¬
re. Alius aut̃ oculos suos ñ audebat leua¬
re. sed pcutielat pectꝰ suũ dicens. Dnc̃.
ꝓpicius esto mͥ peccatori. & ille peccato.
& ille. Sed ille irridens. iste plangens.
lle contẽptor. hic confessor peccatõrũ
suor. Ueritas aut̃ dĩ quȩ ñ ꝑsonas acci¬
pit: discernit poenitentẽ a defendente.
discernit humilẽ a supbo. discernit p̃¬
sum̃tẽ de se ipso. a p̃sũmente de dõ. Prgo
ueritas eiꝰ tanquã scuto circundabit tẽ.
Non timebis a timore nocturno. a saguta
uolante ꝑdiem.a negotio ꝑ ambulante
in tenebris. a ruina & demonio meridi¬
ano. Duob quȩ supra dixerat. reddunt᷑
duo quȩ infra dixit. Nontimebis a ti¬
more nocturno. a sagitta uolante ꝑdic̃¬
& ꝓpt̃̾ timorẽ nocturn̾ũ. a negotio ꝑam¬
bulante in tenebris. & ꝓpt̾ sagittam uo¬

Expanded text:
de se praesumentem, contemnentem, peccata de se praesumentem, contemnentem, peccata sua non confitentem, et dicet, Si Deo displicerent peccata mea, non permitteret me vivere. Alius autem oculos non audebat levare, sed percutiebat pectus suum, dicens, «Domine, propitius esto mihi peccatori» . Et ille peccator, et ille: sed ille irridens, iste plangens; ille contemptor, hic confessor peccatorum suorum. Veritas autem Dei quae non personas accipit, discernit poenitentem a defendente, discernit humilem a superbo, discernit praesumentem de seipso a praesumente de Deo. Ergo «veritas ejus» tanquam «scuto circumdabit te.» 7. «Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante per diem, a negotio perambulante in tenebris, a ruina et daemonio meridiano.» Duobus quae supra dixit, redduntur duo quae infra dixit. «Non timebis a timore nocturno, a sagitta volante pter timorem nocturnum, «a negotio perambulante in tenebris;» et propter sagittam vo
Abbreviated transcription (Latin):
cale faciunt pullos suos. nulla sic auis
infirmat᷑ cũ pullis. qͦmͦ gallina. Atten¬
dat caritas ur̃a. Hirundines. anseres &
cyconias uidemꝰ extra nidos suos. nec
cognoscimꝰ utrũ foetus habeant. At uͦ
gallinã agnoscimꝰ in infirmitate uocis.
in relaxatione plumarũ. Tota mutat᷑
affectu pullorũ. Quia illi infirmi st̃
infirmã se facit. Quia gͦ & nos infirmi
eramꝰ infirmã se fecit sapientia dĩ qͥa
uerbũ caro factũ . ẽ & habitauit in nob̾
te ueritas ciꝰ. Quȩ st̃ alȩ. hoc. ẽ scutũ
qͥa nec alȩ st̃ nec scutũ. Si aliqͥd horũ
ꝓprie esset. nunqͥd alȩ scutũ. eẽ. possent.
uł scutũ alȩ: Sed qͥa figurate ꝑsimili¬
tudines dici om̃ia ista possunt: idõ &
alȩ & scutũ esse potuer̃. Si uere lapis
tulus. & siquid iniiũsinodi: qͥa nec la¬
ritatis eiꝰ est: ut ñ misceat eos qͥ in se¬
ipsis sꝑant cũ eis qͥ indõ sꝑant: Pecca¬
tor .e. & peccator. Sed dã peccatorẽ

Expanded text:
calefaciunt pullos suos; nulla sic avis calefaciunt pullos suos; nulla sic avis infirmatur cum pullis, quomodo gallina. Attendat Charitas vestra: hirundines, passeres et ciconias videmus extra nidos suos, nec cognoscimus utrum fetus habeant; at vero gallinam cognoscimus in infirmitate vocis, in relaxatione plumarum: tota mutatur affectu pullorum; quia illi infirmi sunt, infirmam se facit. Quia ergo et nos infirmi eramus, infirmam se fecit Sapientia Dei; quia Verbum caro factum est, et habitavit in nobis te veritas ejus.» Quae sunt alae, hoc est scutum; quia nec alae sunt, nec scutum. Si aliquid horum proprie esset, numquid alae scutum esse possent, vel scutum alae? Sed quia figurate per similitudines dici omnia ista possunt, ideo et alae et scutum esse potuerunt. Si vere lapis tulus, et si quid hujusmodi; quia nec laritas ejus est; ut non misceat eos qui in seipsis sperant, cum eis qui in Deo sperant. Peccator est, et peccator: sed da peccatorem
Abbreviated transcription (Latin):
esse int̾ scapulas dĩ: ut hinc atq hinc
alȩ dĩ tẽ ponant in medio. & ñ timebis
ne quis tͥ noceat. tantũ tũ noli inde rece¬
dere. qͦ nullus inimicus audet accedere.
Si gallina ꝓtegit pullos suos sub alis su¬
ii. quanto magis tũ sub alisdĩ tutus eris
aduersus diabolũ & angłos eiꝰ. que aeri¬
ae potestates tanquã accipitres circũ uo¬
litant. ut infirmũ pullũ auferant:
Neq enĩ sine causa cõparata. ẽ gallina ipsi
ierłm qͦtiens uolui colligere filios tuos.
tanquã gallina pullos suos. & noluisti.
Noluit illa ierłm: uelimꝰ nos. Illa rapta
ẽ. ab aeriis potestatib fugiens alas gal¬
linȩ. p̃sumens de uirib suis cũ essẽc in¬
firma. Nos confitentes infirmitatẽ nr̃am.
sub alas dĩ fugiamꝰ. Erit enĩ nob tanquã
gallina ꝓtegens pullos suos. Non .ẽ. in
iuriosũ nom̃ gallinę. Attendite cȩteras
aues fr̃s. Multȩ aues ante nos foetant.

Expanded text:
esse inter scapulas Dei, ut hinc atque hinc esse inter scapulas Dei, ut hinc atque hinc alae Dei te ponant in medio: et non timebis ne quis tibi noceat; tantum tu noli inde recedere, quo nullus inimicus audet accedere. Si gallina protegit pullos suos sub alis suis; quanto magis tu sub alis Dei tutus eris, et adversus diabolum et angelos ejus, quae aereae potestates tanquam accipitres circumvolitant, ut infirmum pullum auferant? Neque enim sine causa comparata est gallina ipsi em, quoties volui» «colligere filios tuos, tanquam gallina pullos suos, et noluisti» ? Noluit illa Jerusalem; velimus nos. Illa rapta est ab aereis potestatibus fugiens alas gallinae, praesumens de viribus suis, cum esset infirma: nos confitentes infirmitatem nostram, sub alas Dei fugiamus; erit nobis enim tanquam gallina protegens pullos suos. Non est enim injuriosum nomen gallinae. Attendite caeteras aves, fratres: multae aves ante nos fetant,
Abbreviated transcription (Latin):
& dicunt. Magnꝰ tu. tu iustus. tues he¬
lias. tues petrus. decȩlo uenisti. Insultant
qͦͥcunq se uertit. audit hinc atq inde uer¬
bũ asꝑum. Qđ si timet & recedit auia
xp̃i. cadit in laqueos uenantiũ. Quomͦ
aut̃ cũ audiunt᷑ hȩc uerba. ñ recedit᷑
auia: Quid ẽ. ñ recedere a uia: Quando¬
aut̃ audit uerba asꝑa. unde sibi habet
facere solatiũ ut n curet uerba asꝑa nec
recelat a uia & intret ꝑ ianuã: Dicat¬
Qualia uerba audio seruus peccator: dñs
ms audiuit. demoniũ habes. Modo audi¬
sti uerbũ aspum. qđ dictũ. ẽ. in dñm. Non
opus erat ut dñs hoc audiret. sed te mo¬
qͥa tu te potes ꝓtegere. Ille te ꝓteget. ut
eruat. Eruet de muscipula uenantiũ.
& a uerbo aspo. Int̾ scapulas suas obum¬
brabit tͥ: & a tergo potes intelligere. &
a pectore. Scapulȩ enĩ. circa cap̾ut st̃.
S ed qͥa dicit subalis eiꝰ sꝑabis: manifestũ
.ẽ. quia ꝓtectio alarũ spansarũ facit te

Expanded text:
et dicunt, Magnus tu, justus, tu es Eet dicunt, Magnus tu, justus, tu es Elias, tu es Petrus, de coelo venisti. Insultant; quocumque se verterit, audit hinc atque inde verbum asperum. Quod si timet et recedit a via Christi, cadit in laqueos venantium. Quomodo autem cum audiuntur haec verba, non receditur a via? Quid est, non recedere a via? Quando audit verba aspera, unde sibi habet facere solatium, ut non curet verba aspera, nec recedat a via, et intret per januam? Dicatqualia verba audio, servus, peccator? Dominus meus audivit: «Daemonium habes» . Modo audistis verbum asperum quod dictum est in Dominum: non opus erat ut Dominus hoc audiret, sed te moquia tu te potes protegere: ille te proteget, ut eruat; et cruet de muscipula venantium, et a verbo aspero. «Inter scapulas suas obumbrabit tibi,» et a tergo potes intelligere, et a pectore: scapulae enim circa caput sunt. Sed quia dicit, «sub alis ejus sperabis,» manifestum est quia protectio alarum expansarum facit te
Abbreviated transcription (Latin):
uenantiũ. Sienĩ detrãctiones hominũ
timeo ut ñ dicã: ego ipse a uerbo asꝑo cado.
in laqueos uenantiũ. qͥ uos moneo. ut ñ
timeatis uerba hominũ. Quid. ẽ. gͦ qđ
dicturus sũ: Quomꝰ int̾ paganos qui fu¬
erit xp̃ianꝰ apaganis audit uerba asꝑa
quib si erubuerit cadit in muscipulã
uenantiũ: sic int̾ xp̃ianos qͥ uoluerint
esse diligentiores & meliores: ab ipsis xp̃ĩ¬
anis audituri st̃ insultationes. Et qͥd ꝓd¬
est fr̃s. qđ aliqͥndo inuenis ciuitatẽ. ubi
nullus. ẽ paganꝰ: Nemo ibi insultat xp̃i¬
nus: sed multi st̃ male uiuentes xp̃iani.
unt̃ qͦs qͥ uoluerit bene uiuere. & inter
ebrios sobrius. eẽ. & int̾ fornicatoros ca¬
stus. eẽ int̾ consultores mathematicoꝵ
dm̃ sincerit̾ colere. & nichil tale requi¬
rere. & int̾ spectatores nugatiũ chȩa¬
trorũ nolle ire nͥ ad eccłam̃: patit᷑ insul¬
tatores ipsos xp̃ianos & patit᷑ uerba asꝑa.

Expanded text:
venantium: si enim detractiones hominum venantium: si enim detractiones hominum timeo, ut non dicam; ego ipse a verbo aspero cado in laqueos venantium, qui vos moneo ut non timeatis verba hominum. Quid est ergo quod dicturus sum? Quomodo inter Paganos qui fuerit Christianus, a Paganis audit verba aspera, quibus si erubuerit, cadit in muscipulam venantium: sic inter Christianos qui voluerint esse diligentiores et meliores, ab ipsis Christianis audituri sunt insultationes. Et quid prodest, frater, quod aliquando invenis civitatem, ubi nullus est pagannus: sed sunt multi male viventes christiani, inter quos qui voluerit bene vivere, et inter ebriosos sobrius esse, et inter fornicarios castus esse, et inter consultores mathematicorum Deum sinceriter colere et nihil tale requirere, et inter spectatores nugacium theatrorum noluerit ire nisi ad ecclesiam, patitur insultatores ipsos christianos, et patitur verba aspera;
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. Sed qͥd ẽ. a uerbo asꝑo: Multos ꝑ
uerbũ asꝑum misit in muscipulã dia¬
uit̃ paganos: insultatores patiunt᷑ pa¬
ganos. Frubescunt int̾ insultatores.
& a uerbo asꝑo recedentes deuia. inci.¬
dunt in laqueos uenantiũ. Et quid tͥ
facturũ. ẽ. uerbũ asꝑum: Nichil. Nun¬
qͥd nichil tͥ facturus. ẽ. laqueus. quo te
cõpellit inimicus ꝑuerbũ asꝑum: Quomͦ
retia plerunq ad caput sepis tendunt᷑
auib. & lapides mittunt᷑ in sepẽ. Lapi¬
des illi. nichil facturi st̃ auib. Quando
enĩ ferit auem. qͥ lapidẽ mittit in sepem:
Timens aut̃ auis in anẽ sonũ: cadit in recia.
Sic homines tim̃tes insultatorũ uerba
uana & in ania. & erubescentes conuitiis
suꝑfluis: cadunt in laqueos uenantiũ. &
captiuant᷑ adiabolo. Sed cur ñ dico fr̃s
qđ ñ. ẽ. tacendũ. qđ me cogit ds̃ dicere:
Quomꝰ libet hoc accipiatis. cogit me ds̃ di¬
cere. Q si ñ dixero: ego cadõ in laqueos

Expanded text:
tium. Sed quid est, «a verbo aspero?» Multos per tium. Sed quid est, «a verbo aspero?» Multos per verbum asperum misit in muscipulam diainter Paganos, insultatores patiuntur Paganos; erubescunt inter insultatores, et a verbo aspero recedentes de via, incidunt in laqueos venantium. Et quid tibi facturum est verbum asperum? Nihil. Numquid nihil tibi facturus est laqueus, quo te compellit inimicus per verbum asperum? Quomodo retia plerumque tenduntur, ad caput sepis tenduntur avibus, et lapides mittuntur in sepem: lapides illi nihil facturi sunt avibus. Quando enim ferit avem, qui lapidem mittit in sepem? Timens autem avis inanem sonum, cadit in retia: sic homines timentes insultatorum verba vana et inania, et erubescentes conviciis superfluis, cadunt in laqueos venantium, et captivantur a diabolo. Sed cur non dico, fratres, quod non est tacendum, quod me cogit Deus dicere? Quomodolibet hoc accipiatis, cogit me Deus dicere; et si non dixero, ego cado in laqueos
Abbreviated transcription (Latin):
iutorio altissimi. Idõ suggestiones ser¬
pentis audier̃ p̃cepta dĩ contẽpser̃
sic tudic. Sꝑabo in eũ. qm̃ ipse eruet̃
me Non ego me. Uide si aliud aliqͥd
docet. nisi ut tota spes nr̃a ñ sit in nob̾.
ñ sit in homine. Unde te eruec: De
muscipula uenantiũ. & a uerbo asꝑo.
De muscipula uenantiũ. magnũ aliqͥd
e A uerbo asꝑo qͥd magnũ.: Multi in
muscipulã uenantiũ ꝑ uerbũ asꝑum
cecider. Quid . ẽ. qđ dico: Tendit dia.¬
bolus & angłi eiꝰ tanquã uenantes. ten¬
dunt muscipulas. & longe abipsis mu¬
scipulis ãbulant homines. qͥ uixp̃o
ambulant. Non audet enĩ in xp̃oten¬
dere muscipulã. circa inã ponit. in
ñ cades in muscipulã diaboli: Aber
ranti auia. iã ibi. ẽ muscipula. Hinc
Sed uis securus abulare: Noli declinare
indexterã neq in sinistrã. & sit tͥ uia
ille. qui tͥ factus.ẽ. uia. ut ꝑducat tẽ
ad se ꝑse. & ñ timebis laqueos uenan¬

Expanded text:
jutorio Altissimi: ideo suggestionem serjutorio Altissimi: ideo suggestionem serpentis audiesic et tu dic, «Sperabo in eum; quoniam ipse eruet me,» non ego me. Vide si aliud aliquid docet, nisi ut tota spes nostra non sit in nobis, non sit in homine. Unde te eruet? «De muscipula venantium, et a verbo aspero. De muscipula venantium,» magnum aliquid est: «a verbo aspero,» quid magnum? Multi in muscipulam venantium per verbum asperum ceciderunt. Quid est quod dico? Tendit diabolus et angeli ejus, tanquam venantes tendunt muscipulas; et longe ab ipsis muscipulis ambulant homines qui in Christo ambulant: non audet enim in Christo tendere muscipulam; circa viam ponit, in it, et tu non cades in muscipulam diaboli. Aberranti a via, jam ibi est muscipula. Hinc Sed vis securus ambulare? Noli declinare in dexteram neque in sinistram; et sit tibi via ille qui tibi factus est via , ut perducat te ad se per se; et non timebis laqueos venan
Abbreviated transcription (Latin):
uerbũ in dm̃ & morere: dix̃ ei. Locu¬
ta es tanquã una ex insipientib muli¬
erib. Si hona suscepimꝰ de inanudnĩ
xp̃m. ut toleret om̃s molestias huiꝰ scłi.
spes eiꝰ indõ sit. ut nec illecebra capiatꝰ
nec timore frangat᷑: ipse. ẽ. qui habitat
in adiutorio altissimi. & in ꝓcectione
dĩ cęli cõmorabit᷑. Sic̃ audistis psalmũ
& cantastis. Nã inde incipit psalmꝰ.
Quib aut̃ uerbis tẽptauit dñm diabo¬
lus. cũ ad ipsa uenerimꝰ agnoscetis.
Nota st̃ enĩ. Dicet dño. Susceptor ins es
tu: & refugiũ meũ ds̃ ms. Quis hoc dic
dnõ Qui habitat in adiutorio altissi¬
mi. Quis. ẽ qͥ habitat in adiutorio al¬
tissimi: Qui ñ habitat in adiutorio suo
Quis e qͥ habitat in adiutorio altissimi:
Qui n .e. suꝑbus. qͥmͦ illi qͥ manducauer̃
ut essent quasi dii. & ꝑdider̃ qđ erant
facti homines immortales. In adiuto¬
rio enĩ suo habitare uoluer̃ ñ in ad¬

Expanded text:
verbum in Deum, et morere;» dixit ei, «Locuverbum in Deum, et morere;» dixit ei, «Locuta es tanquam una de insipientibus mulieribus: si bona Christum, ut toleret omnes molestias hujus saeculi, spes ejus in Deo sit, ut nec illecebra capiatur, nec timore frangatur, ipse est «qui habitat in adjutorio Altissimi, et in protectione Dei coeli commorabitur:» sicut audistis psalmum, et cantastis; nam inde incipit Psalmus. Quibus autem verbis tentavit Dominum diabolus, cum ad ipsa venerimus, agnoscetis: nota sunt enim. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum, Deus meus.» Quis hoc dicit Domino? «Qui habitat in adjutorio Altissimi.» Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non habitat in adjutorio suo. Quis est «qui habitat in adjutorio Altissimi?» Qui non est superbus, quomodo illi qui manducaverunt ut essent quasi dii, et perdiderunt quod erant facti homines immortales. In adjutorio enim suo habitare voluerunt, non in ad
Abbreviated transcription (Latin):
lat hominẽ ut aliqͥd ei noceat ꝑcorpo¬
rales molestias. ꝑfebres. ꝑegritudines.
ꝑ aliqͦs labores corporis. sic̃ & labora¬
uit iob. Diabolũ ñ uidebat. sed potesta¬
tẽ dĩ intelligebat. Nouerat qͥ a diabolus
in eũ nichil posset: nͥ ab illo cui sũma
potestas. ẽ. ꝑmitteret᷑. Iotã głam dõ
dabat. potentiã diabolo ñ dabat. Nã
& quando abstulit diabolus omia:
hoc dix̃. Dñs dedit. dñs abstulit. Non
dix̃ dñs dedit. diabolus abstulit: qͥa
nichil abstulisset diabolus. nͥ ꝑ misis¬
set dñs. dõ aut̃ ꝑmisit drĩs: ut homo
ꝓbaret᷑. diabolus uinceret᷑. Q qͣndo
eũ plaga ꝑcussit. ille ꝑmisit. Quia cũ
a capite usq ad pedes in putredinẽ uer¬
mium flueret: nec tunc tribuit dia¬
bolo aliquã potestatẽ iob Sed cũ ei sug¬
gessisset uxor eiꝰ quã solã reliquerat
diabolus. ñ consolatricẽ mariti sed
adiutricẽ sui. & dixisset ei . dic aliqͦd

Expanded text:
lat hominem ut aliquid ei noceat per corpolat hominem ut aliquid ei noceat per corporales molestias, per febres, per aegritudines, per aliquos labores corporis, sicut laboravit Job. Diabolum non videbat, sed potestatem Dei intelligebat. Noverat quia diabolus in eum nihil posset, nisi ab illo cujus summa potestas est, permitteretur: totam gloriam Deo dabat, potentiam diabolo non dabat. Nam et quando abstulit diabolus omnia, hoc dixit: «Dominus dedit, Dominus abstulit.» Non dixit, Dominus dedit, diabolus abstulit: quia nihil abstulisset diabolus, nisi permisisset Dominus. Ideo autem permisit Dominus, ut homo probaretur, diabolus vinceretur. Et quando eum plaga percussit, ille permisit. Quia cum a capite usque ad pedes in putredine vermium flueret, nec tunc tribuit diabolo aliquam potestatem Job: sed cum ei suggessisset uxor ejus, quam solam reliquerat diabolus, non consolatricem mariti, sed adjutricem sui, et dixisset ei, «Dic aliquod
Abbreviated transcription (Latin):
racula hortat᷑. quȩ ipse fecit & ante quã
esset homo. Sed qͦ te hortat᷑: Ut imi¬
teris qđ ñ posset nͥ factꝰ homo. Tolerare
enĩ passiones. nunqͥd posset nͥ honio ᷑
Mori & crucifigi & humiliari ñ posset. nͥ
homo. Si gͦ & tu cũ molestias huiꝰ scłi
pateris quas facit diabolus siue aꝑte
ꝑ homines. siue occulte sic̃ iob fortissi
me toleras: habitabis in adiutorio al¬
tissimi. si c̃ dicit iste psalmꝰ. Quia si re
cedas ab adiutorio altissimi: te ipsum
ñ ualens adiuuare cades. Multi en im
fortes st̃ qͣndo abhominib patiunt᷑ ꝑ¬
secutionẽ. & uident eos aꝑte seuire
inse. & putant qͥa tunc imitant᷑ passio¬
nes xpĩ: si aꝑte eos homines ꝑsequa nt᷑
Si aut̃ occulta diaboli ꝑsecutione feri¬
ant᷑: putant se ñ coronari a xp̃o. Noli
timere. qͣndo imitaris xp̃m. Nã & qͣndo
tẽptauit diabolus dñm: nullus homo
fuit inheremo. Occulte illũ cẽptauit.
occulte tẽptat inimicus: Quando postu¬

Expanded text:
racula hortatur quae ipse fecit, et antequam esset homo; sed quo te hortatur? ut imiteris quod non posset nisi factus homo. Tolerare enim passiones nunquid posset nisi homo? Mori et crucifigi et humiliari non posset nisi homo. Si ergo et tu molestias hujus saeculi pateris, quas fecit diabolus sive aperte per homines, sive occulte sicut Job, sis fortis, sis tolerans, habitabis in adjutorio Altissimi, sicut dicit iste psalmus cedas ab adjutorio Altissimi, te ipsum non valens adjuvare, cades. 2. Multi enim fortes sunt, quando ab hominibus patiuntur persecutionem, et vident eos aperte saevire in se; et putant quia tunc imitantur passiones Christi, si aperte eos homines persequantur: si autem occulta diaboli persecutione feriantur, putant se non coronari a Christo. Noli timere quando imitaris Christum. Nam et quando tentavit diabolus Dominum, nullus homo fuit in eremo, occulte illum tentavit; socculte tentat inimicus, quando postu
Abbreviated transcription (Latin):
dimiser̃ omĩa & secuti st̃ eũ. Nã petrus
ait illi. Ecce nos dimisimꝰ om̃ĩa. & se¬
cuti sumꝰ te. & hoc illis ꝓmisit: Sedebi
ꝓmisit dñs. Ubi enĩ sedebit paulus apłs
qui plus omĩb illis laborauit. si ñibi
sedebunt nͥ duodeci : Ille enĩ t̃ciusde¬
cimꝰ ẽ Nã de duodecĩ cecidit uidas in
locũ aut̃ iudȩ traditoris. mathias or
qͥ plus omĩb illis laborauit : Anduo.¬
decĩ sedes ꝑfectio. ẽ. tribunalis: Nã
milia sedebunt. in duodecĩ sedib Sed
unde mͥ ꝓbas ait aliqͥs. qͥa & paulus
int̾ iudices erit dudi illũ dicentẽ
Nescitis qͥa angłos iudicabimꝰ : Iudicabimꝰ
inqͥt Et ipse ñ dubitauit in p̾sũptione¬

Expanded text:
dimiserunt omnia, et secuti sunt eum. Nam Petrus dimiserunt omnia, et secuti sunt eum. Nam Petrus ait illi, «Ecce nos dimisimus omnia, et secuti sumus te;» et hoc illis promisit, «Sedebipromisit Dominus. Ubi enim sedebit Paulus apostolus, qui plus omnibus illis laboravit , si non ibi sedebunt nisi duodecim? Ille enim tertius decimus est. Nam de duodecim cecidit Judas; in locum autem Judae traditoris Matthias ordqui plus omnibus illis laboravit? An duodecim sedes perfectio est tribunalis? Nam millia sedebunt in duodecim sedibus. Sed unde mihi probas, ait aliquis, quia et Paulus inter judices erit? Audi illum dicentem: «Nescitis quia angelos judicabimus» ? «Judicabimus,» inquit. Et ipse non dubitavit in p
Abbreviated transcription (Latin):
nit. Multi gͦ cecider a demonio meri¬
diano. Quã multi uultis nosse: Seqͥt᷑¬
& dicit Cadent a latere tuo mille. &
decẽ milia adextris tuis. ad te aut̃ ñ
apꝓpinquabit Cui dicit᷑ hoc frs¬
in se. sed & in nob̾. Recordamini uerba
illa. Saule saule qͥd me ꝑsequeris: Qum¬
do ipsũ nemo tangebat. & dicebat. qͥd
me ꝑsequeris. nunqͥd ñ in nob̾ se ipsũ
cõputabat. Quando dicebat. qͥ fecit
uni ex minimis meis mͥ fecit. non ne in
nob̾ se ipsũ cõputabat: Non enĩ diuisa
st̃ ab inuicẽ mebra. caput & corpus.
Quid . ẽ. caput & corpiis: Saluator & ex¬
cła. Quomͦꝰ gͦ dictũ. ẽ. cadent alatere
tuo mille. & dena milia ad excristuis:
Cadent enĩ a demonio meridiano. Magnꝰ
terror fr̃s. a latere xp̃i cadere. a dẽx.
a dextris: Quare mille a latere. & de¬
na milia a dextris : Quid. ẽ. a latere
mille: Quia pauciores st̃ mille quã
dena milia. quȩ a dextris cadent. Qui
st̃ isti: Modo planũ erit in nomine xp̃i.

Expanded text:
 Multi ergo ceciderunt a daemonio meridiano. Quam multi, vultis nosse? Sequitur, et dicit: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis: ad te autem non appropinquabit.» Cui dicitur hocin se, sed et in nobis. Recordamini verba illa: «Saule, Saule, quid me persequeris» ? Quando ipsum nemo tangebat, et dicebat, «Quid me persequeris?» numquid non in nobis seipsum computabat? Quando dicebat, «Qui fecit uni ex minimis meis, mihi fecit» ; nonne in nobis seipsum computabat? Non enim divisa sunt ab invicem membra, caput et corpus. Quid est caput et corpus? Salvator et Ecclesia. Quomodo ergo dictum est, «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis?» Cadent enim a daemonio meridiano. Magnus terror, fratres, a latere Christi cadere, a dextria dextris? Quare mille a latere, et dena millia a dextris? Quid est, a latere mille? Quia pauciores sunt mille, quam dena millia quae a dextris cadent. Qui sunt isti? Modo planum erit in nomine Christ
Abbreviated transcription (Latin):
oues abhedis. & oues ponet a dextris.
hedos aut̃ a sinistris. & iudicabuntur.
Qulti erunt qͥ iudicabunt. sed pauciores
trunt quã illi qͥ ante tribunal stabunt
Quia illi tanquã mille. illi tanquã dena
milia. A dextris positis. qͥd dicturus ẽ
Esuriui. & dedistis mͥ manducare Hospes
fui. & suscepistis me. Manifestũ ẽ.
qͥa iis dicet qͥ habent substantiã huiꝰ
scłi unde ista humana faciant. Iam̃
& ipsi cũ illis regnabunt. qͥa illi tanq
& ꝓuincialis in regno. ẽ. Miles fortis.
ꝓuincialis deuotꝰ Miles fortis. orationib
puguit aduersus diabolũ. deuotꝰ ꝓuin¬
cialis annonã tribuit militib Intelli¬
gat caritas ur̃a. Et audiunt infine ad
dexterã positi. Uenite benedicti patris
mei. ꝑcipite regnũ qđ uob̾ paratũ.ẽ. ab
origine mundi. Frant gͦ illo tẽpore mul

Expanded text:
oves ab haedis; et oves ponet a dextris, oves ab haedis; et oves ponet a dextris, haedos autem a sinistris;» et judicabuntur. Multi erunt qui judicabunt, sed pauciores erunt quam illi qui ante tribunal stabunt: quia illi tanquam mille, illi tanquam dena millia. A dextris positis quid dicturus est? «Esurivi, et dedistis mihi manducare; hospes fui, et suscepistis me.» Manifestum est quia his dicet qui habent substantiam hujus saeculi, unde ista humana faciant. Tamen et ipsi cum illis regnabunt: quia illi tanqet provincialis in regno est. Miles fortis, provincialis devotus: miles fortis orationibus pugnat adversus diabolum, dovotus provincialis annonam tribuit militibus. Intelligat Charitas vestra. Et audient in fine ad dexteram positi: «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Eran
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfectꝰ: Uis mecũ iudicare. & ñ iudicari.
ue enĩ contristatꝰ abscessit. sed multi hoc
fecer̃. & multi hoc faciunt. Ergo isti cũ illo
iudicabunt. Sed multi ꝓmittunt sibi.
om̃ia sua. & sequunt᷑ xp̃m. Sed habent
psũptionẽ de se. habent quendã typũ
& suꝑbiã. quã ds̃ solus potest nosse. &
ñ possunt euitare demoniũ meridianũ.
id. ẽ. casũ feruentas caloris. nimiȩ ꝑse.¬
cutionis. Iales multi cũ essent illo tẽm.¬
pore qͥ distribuerant omĩa sua pauꝑib
& sibi iã ꝓmittebant qͥa sessuri erant
cũ xp̃o. & iudicaturi gentes: feruente
abore ꝑsecutionis. tanquã a demonio me¬
ridiano defecer̃ in torm̃tis. & negauer̃¬
sessuri cũ xp̃o ad mundũ iudicandũ:
cecider̃ A dextris aut̃ dicã qͥ cadunt:
Nostis qͥa cũ apparuerit ipsũ tribunal
ubi cum xp̃o dno iudicabunt. qͥ uoluer̃
& demonio mȩridiano: hoc ait dp̃s
Congregabunt᷑ ante eũ om̃s gs. & diui¬
dec illos abinuicẽ sic̃ pastor diuidit

Expanded text:
fectus?» Vis mecum judicare, et non judicari. Ille contristatus abscessit ; sed multi hoc fecerunt, et multi hoc faciunt: ergo isti cum illo judicabunt. Sed multi promittunt sibi qomnia sua et sequuntur Christum, sed habent praesumptionem de se, habent quemdam typhum et superbiam, quam Deus solus potest nosse, et non possunt evitare daemonium meridianum, id est, casum ferventis caloris nimiae persecutionis. Tales multi cum essent illo tempore, qui distribuerant omnia sua pauperibus, et sibi jam promittebant quia sessuri erant cum Christo, et judicaturi gentes, fervente calore persecutionis tanquam a daemonio meridiano defecerunt in tormentis, et negaversessuri cum Christo ad mundum judicandum, ceciderunt. 10. A dextris autem dicam qui cadunt. Nostis quia cum apparuerit ipsum tribunal, ubi cum Christo Domino judicabunt qui voluerunt et daemonio meridiano, hoc ait Dominus, «Congregabuntur ante eum omnes gentes, et dividet illos ab invicem, sicut pastor dividit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ad dexterã futuri erant. qͥb dicturus
erat xp̃c. Uenite benedicti patris mei.
ꝑcipite regnũ qđ uob̃ paratũ . ẽ. ab origi¬
ne mundi. Et qͥa multi de spe illa iudi¬
candi cecider̃. multi aut̃ & multo plu¬
res de spe illa dexterȩ cecider̃: idõ dictũ
ẽ. xp̃o. Cadent a latere tuo mille. & de¬
na milia a dextris tuis. Et qͥa multi er̃
cũ illo qͥ omĩa illa ñ curarunt. cũ quib
dixit. ñ apꝓpinquabit : Nonutiq sed
nec ad petrum. nec ad paulũ. nec ad om̃s
erat fides ipsoꝵ. a t̾rore torquentium
Torqueant. nec apꝓpinquabit t̾ror. Tor¬
queant. sed irridebunt torm̃tũ prȩsu¬
mentes in illo qui pͥor uicit. ut cȩteri
uincerent. Et qui uincunt. nisi qͥ de se ñ
p̃sũpserunt: Intendat caritas urã. Ad
hoc enĩ dix̃ om̃ia suꝑiora. Dicet dño su¬
sceptor ms es: & refugiũ meũ & sꝑabo

Expanded text:
 dicturus erat Christus, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est ab origine mundi.» Et quia multi de spe illa judicandi ceciderunt, multi autem et multo plures de spe illa dexterae ceciderunt, ideo dictum est Christo: «Cadent a latere tuo mille, et dena millia a dextris tuis.» Et quia multi erunt cum illo, qui omnia illa non curarunt, cum quibusdixit, «non appropinquabit?» Non utique; sed nec ad Petrum, nec ad Paulum, nec ad omneserat fides ipsorum a terrore torquentium. Torqueant, nec appropinquabit terror; torqueant, sed irridebunt tormentum, praesumentes in illo qui prior vicit, ut caeteri vincerent. Et qui vincunt, nisi qui de se non praesumpserunt? Intendat Charitas vestra; ad hoc enim dixit omnia superiora. «Dicet Domino, Susceptor meus es tu, et refugium meum;» et,
Abbreviated transcription (Latin):
quando illũ tẽptauit. Sed qͥa diligen¬
tius consideranda st̃: ne uos fatigemꝰ
differamꝰ in crastinũ. qͥa & crastino
debet᷑ uob̾ sermo. ut ab isto loco psalmi
& ñ ꝑueniant ad intelligentiã ur̃am:¬

Expanded text:
um tentavit. Sed quia diligentius consideranda sunt, ne vos fatigemus, differamus in crastinum quia et crastino debetur vobis sermo, ut ab isto loco Psalmi et non perveniant ad intelligentiam
Abbreviated transcription (Latin):
timebis a timore nocturno. a sagitta¬
uolante ꝑdiem. a negotio ꝑ ãbulante
in tenebris. a ruina & demonio meridi
sumit. Qui aut̃ de se pꝰsumunt: & si
iam sibi spabant latꝰ xp̃i tanquã iudi-¬
caturi. & si futuros se iam sꝑabant a
dextris xpĩ. quasi diceret᷑ illis. uenite
benedicti patris mei. ꝑcipite regnũ qđ¬

Expanded text:
nocturno, a sagittavolante per diem, a negotio perambulante in tenebris, a» «ruina et daemonio meridiasumit. Qui autem de se praesumunt, etsi jam sibi sperabant latus Christi tanquam judicaturi, etsi futuros se jam sperabant a dextris Christi, quasi diceret illis, «Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum q
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ. Ueruntam̃ oculis tuis considerabis
& retributionẽ peccatoꝵ uidebis.
Quid ẽ. hoc: Quare ueruntam̃: Quia
licuit impiis suꝓbire inseruos cuos.
licuit impiis psequi seruos tuos. Impu¬
ne gͦ erit impiĩs. qͥa ꝑsecuti st̃ seruos
tuos: Non erit impune. Quãuis enĩ
tu ꝑmiseris. & magis inde tui coronati
sint̃. ueruntam̃ oculis tuis considerabis.
& retributionẽ peccatoꝵ uidebis. Ma¬
lũ enĩ qđ uoluer̃ ñ bonũ qđ ꝑ nesci¬
entes actũ. ẽ: eis retribuet᷑ Modo opus
ẽ. ut oculos fidei habeamꝰ. & uideamꝰ
qͥa exaltant᷑ ad tẽpus. & plangent in
ȩt̾nũ Et quib dat᷑ potestas in seruos
dĩ tẽporalit: dicet᷑ eis. Ite in ignem
et̾nũ. qͥ paratꝰ ẽ. diabolo & angłis eiꝰ
Sed si habeat qͥsq oculos. sicut dix̃. ocu¬
lis tuis considerabis. ñ . ẽ. leue uidere
impiũ florentẽ in hoc scło. & habere
ad illũ oculos. ut consideres fide quȩ
ille passurus. ẽ. in fine. si se ñ correxe¬

Expanded text:
rumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» Quid est hoc? quare «verumtamen?» Quia licuit impiis superbire in servos tuos, licuit impiis persequi servos tuos. Impune ergo erit impiis, quia persecuti sunt servos tuos? Non erit impune. Quamvis enim tu permiseris, et magis inde tui coronati sint; «Verumtamen oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis.» Malum enim quod voluerunt, non bonum quod per nescientes actum est, eis retribuetur. Modo opus est ut oculos fidei habeamus, et videamus quia exaltantur ad tempus, et plangent in aeternum; et quibus datur potestas in servos Dei temporaliter, dicetur eis: «Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus» . Sed si habeat quisque oculos, sicut dixit, «oculis tuis considerabis;» non est leve videre impium florentem in hoc saeculo, et habere ad illum oculos, ut consideres fide quid ille passurus est in fine, si se non correxe
Abbreviated transcription (Latin):
Salmus iste est de quo dũm
ptatori. ñ p̃sumentes in nob̾. sed in ipso
qui pͥus tẽptatꝰ ẽ ne nos intẽptatione
uincerem᷑. Illi enĩ tẽptatio nerat neces.¬
saria leptatiꝗ xp̃i nr̃a doctrina .ẽ. Si
aut actendamꝰ quid responderit diabolo.
ut hoc & nos respondeamꝰ qͣndo similit
tẽptat: intramꝰ ꝑ iamiã. sic̃ audistisle¬
ctionẽ euangłii. Quid. ẽ. enĩ intrare ꝑ
ianuã : Int̾rare ꝑ. xp̃m. Ipse enĩ dix̾it.
ego sũ ianua. Quid .ẽ. intrare ꝑ xp̃m:
Immitariuias xp̃i In quo imitaturi sumꝰ
uias xp̃i: Nunqͥd in ea magnificentia
qua ds erat in carne: Aũt adhoc nos
exhortat᷑. aut hoc a nob̾ exigit. ut talia
miracula qualia fecit ipse faciamꝰ.
nunqͥd uł ad hoc uocat᷑ hominẽ. faciens
eũ imitatorẽ suũ. ut cũ illo gubernet
sit & ipse creator ꝑquẽ fiant omĩa sic̃¬

Expanded text:
salmus iste est de quo Dominntatori, non praesumentes in nobis, sed in ipso qui prior tentatus est, ne nos in tentatione vinceremur. Illi enim tentatio non erat necessaria: tentatio Christi, nostra doctrina est. Si autem attendamus quid responderit diabolo, ut hoc et nos respondeamus, quando similiter tentat; intramus per januam, sicut audistis lectionem Evangelii. Quid est enim intrare per januam? Intrare per Christum. Ipse enim dixit, «Ego sum januaImitari vias Christi. In quo imitaturi sumus vias Christi? numquid in ea magnificentia qua Deus erat in carne? aut ad hoc nos exhortatur, aut hoc a nobis exigit, ut talia miracula, qualia fecit ipse, faciamusnumquid vel ad hoc vocat hominem faciens eum imitatorem suum, ut cum illo gubernet sit et ipse creator, per quem fiant omnia, sic
Abbreviated transcription (Latin):
fecit abinitio. de quib scriptũ. ẽ omĩa
ꝑipsũ facta st̃: neq ad illa quȩ fecit in
terra. Non hoc tͥ dicit. Hon eris discipłs
ms nͥ ambulaueris suꝑ mare. aut nisi
Quid ẽ gͦ intrare ꝑ ianuã: Discite ame
qͥa mit̾is sũ & humilis corde. Qđ̃ factꝰ ẽ
ꝓpt̾ te: hoc in eo debes attendere ut
imiteris. Miracula enĩ & nondũ natꝰ
de maria fecit. Quis enĩ unquã fecit.
nisi ipse de qͦ dictũ.ẽ. qͥ facit mirabilia
solus: In ipsius enĩ uirtute & antea qͥ
fecer̃: potuer̾ aliqͥd facere. Inuirtute
xpĩ helias mortuũ suscitauit. Nisi forte
suscitauit egrotantẽ. petrus aut̃ cum
transiret: ũmbra eiꝰ tangendi ꝓferebant᷑
egroti. Potentior gͦ petrus qua xp̃c:
Quis hoc dementissimꝰ dixerit: Quare
gͦ tanta potentia in petro: Quia xp̃c
in petro. Idõ dix̃. Om̃s qͥ uener̃. fures
st̃ & latrones. Id.ẽ. qͥ uener̃ sua sponte.
ame ñ st̃ missi. qͥ uener̃ sine me. in qͥb

Expanded text:
fecit ab initio, de quibus scriptum est, «Omnia per ipsum facta sunt» , neque ad illa quae fecit in terra. Non hoc tibi dicit, Non eris discipulus meus, nisi ambulaveris super mare , aut nisi Quid est ergo intrare per januam? «Discite a me quia mitis sum et humilis corde» . Quod factus est propter te, hoc in eo debes attendere, ut imiteris. Miracula enim et nondum natus de Maria fecit: quis enim unquam fecit, nisi ipse de quo dictum est, «Qui facit mirabilia magna solus» ? In ipsius enim virtute, et antea qui fecerunt, potuerunt aliquid facere: in virtute Christi Elias mortuum suscitavit . Nisisuscitavit aegrotantem , Petrus autem cum transiret, umbra ipsius tangendi proferebantur aegroti . Potentior ergo Petrus quam Christus? Quis hoc dementissimus dixerit? Quare ergo tanta potentia in Petro? Quia Christus in Petro. Ideo dixit, «Omnes qui venerunt, fures sunt et latrones» : id est, qui venerunt sua sponte, a me
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ib noti iudei. głari in isto
psalmo quẽ cantamꝰ dicentes
notus in iudea ds̃ in isrł magnũ
nom̃ eiꝰ & insultare gentib quib ñ est
notꝰ ds & dicere qͥa sibi solis notꝰ ẽ ds

Expanded text:
omnibus noti Judaei gloriari in isto psalmo quem cantavimus, dicentes, Notus in Judaea Deus; in Israel magnum nomen ejus, et insultare Gentibus quibus non est notus Deus, et dicere quia sibi solis notus es
Abbreviated transcription (Latin):
fit uxor loch respiciendo retrorsũ Non
sitis pigri qͥ potestis. qͥb aspirat ds̃ app̃¬
hendere gradus meliores. qͥa ñ ista idõ
loquim᷑. ut ñ uoueatis: sed ut uoueatis
& reddatis. Uouete & reddite dnõ dõ nr̃o.
Iã qͥa ista tractauimꝰ. forte uolebas uouẽ¬
re. & mͦ ñ uis uouere: Sed qͥd tͥ dixe¬
rit psalmꝰ: attende. Non dix̃ nolite
uouere. sed uouete & reddite. Quia¬
audisti reddite. ñ uis uouere: Ergo uo¬
uere uolebas. & ñ reddere: Immo u¬
trunq fac Unũ sit ex ꝓfessione tua.
aliud ex adiutoriodĩ ꝑficiet᷑. Aspice eũ
qͥ te ducit. & ñ respicies retro unde te¬
ducit. Qui te ducit. ante te ambulat.
unde te duxit. post te. ẽ. Ama ducentẽ.
& ñ te dãnat retro respicientẽ. Uouete
circũitueiꝰ: Ubi enĩ. ẽ. ipse. ut dicat
om̃s qͥ incircũ itu eiꝰ st̃: Si dm̃ patrẽ
cogites ubi ñ est. qͥ ubiq p̾sens. ẽ: Si
filiũ cogites scđm formã diuinitatis:

Expanded text:
fit uxor Lot respiciendo retrorsum. Non fit uxor Lot respiciendo retrorsum. Non sitis pigri qui potestis, quibus aspirat Deus apprehendere gradus meliores, quia non ista ideo loquimur, ut non voveatis, sed ut voveatis, et reddatis: Vovete, et reddite Domino Deo nostro. Jam quia ista tractavimus, forte volebas vovere, et modo non vis vovere. Sed quid tibi dixerit Psalmus, attende. Non dixit, Nolite vovere; sed, Vovete, et reddite. Quiaaudisti, reddite, non vis vovere? Ergo vovere volebas, et non reddere? Imo utrumque fac. Unum sit ex professione tua; aliud ex adjutorio Dei perficietur. Aspice eum qui te ducit, et non respicies retro, unde te educit. Qui te ducit, ante te ambulat; unde te educit, post te est. Ama ducentem, et non te damnat retro respicientem. Vovete,circuitu ejus? Ubi enim est iste, ut dicat, Omnes qui in circuitu ejus sunt? Si Deum Patrem cogites, ubi non est qui ubique praesens est? Si Filium cogites secundum formam divinitatis,
Abbreviated transcription (Latin):
licuit ei quȩ nupsit. sed illi ñ licuit. qͥa de
loco suo retro respexit. Uirgo .ẽ. castimoni¬
alis iã dicata dõ: habeat & cȩtera quȩ ue¬
re ornant ipsã uirginitatẽ. & sine quib
illa uirginitas turpis. ẽ. Quid si enĩ sit
corpore integra. & m̃te corrupta: Quid
.ẽ. qđ dixi. Quid si nullus tetigerit
corpus. sed si forte ebriosa sit. supba sit.
litigiosa sit. linguosa sit: hȩc omĩa dã¬
nat ds̃. Si ante quã uouisset nupsisset.
ñ dãnaret᷑. Elegit aliqͥd melius. suꝑauit
qđ ei licebat. Suꝑhit & illicita tanta cõ¬
mittit: Hoc dico. nubere licet antequã
uoueat. suꝑbire nunquã licet. Otũ uir¬
go dĩ. nubere noluisti qđ licet. extollis te
qđ ñ licet: Melior uirgo suꝑba. quã
maritata humilis: Sed melior marita¬
ta humilis: quã uirgo suꝑba. Quȩ autẽ
respexerit ad nuptias. non qͥa uoluit
nubere dãnat᷑: sed qͥa iã antecesserat. &¬

Expanded text:
licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, quia de licuit ei quae nupsit; sed illi non licuit, quia de loco suo retro respexit. Virgo est castimonialis, jam dicata Deo; habebat et caetera, quae vere ornant ipsam virginitatem, et sine quibus illa virginitas turpis est. Quid si enim sit corpore integra, et mente corrupta? Quid est quod dixi? Quid si nullus tetigerit corpus, sed si forte ebriosa sit, superba sit, litigiosa sit, linguosa sit? Haec omnia damnat Deus. Si antequam vovisset nupsisset, non damnaretur: elegit aliquid melius, superavit quod ei licebat; superbit, et illicita tanta committit. Hoc dico: Nubere licet antequam voveat; superbire nunquam licet. O tu virgo Dei, nubere noluisti, quod licet; extollis te, quod non licet. Melior virgo humilis, quam maritata humilis; sed melior maritata humilis, quam virgo superba. Quae autem respexit ad nuptias, non quia voluit nubere damnatur; sed quia jam antecesserat, et
Abbreviated transcription (Latin):
tu retro respexisti.De die iudicii cũ dñs
minaret᷑. qͥd ait: Mem̃tote uxoris lothi.
Om̃ib dix̃. Quidenĩ fecit uxor loth:
Liberata .ẽ. a sodomis. & in uia posita re¬
trorsũ respex̃. Ui respexit. ibi reman¬
sit. Facta. Sstatua salis: ut illius con¬
tẽplatione condiant᷑ homines. Cor ha¬
beant. ñ sint facui. ñ retro respiciant. ne
malũ ȩxemplũ dantes: ipsi remaneant¬
& alios condiant. Nã & mͦ dicimꝰ illud qui¬
busdã frĩb nr̃is. qͦs forte uiderimꝰ uelut
infirmari in ꝓposito bono. & talis uis esse.
qualis ille: Obicimꝰ illis qͦsdã qͥ retro re¬
spexerunt. Illi fatui st̃ in sẽ. sed alios con¬
diunt: qͣndo cõmemorant᷑ ut illoꝵ exem¬
plũ tim̃tes. isti retro ñ respiciant. Uouete
& reddite dño dõ nr̃o. Quia illa uxor loth
ad om̃s ꝑtinet: maritata mulier uoluit
facere adulteriũ. de loco suo qͦ ꝑuenerat
retro respȩxit. Uidua quȩ iã sic ꝑmanere
uouerat. uoluit nubere: hoc uosuit qđ

Expanded text:
tu retro respexisti. De die judicii cum Dominus minaretur, quid ait? Mementote uxoris Lot . Omnibus dixit. Quid enim fecit uxor Lot? Liberata est a Sodomis, et in via posita retrorsum respexit: ubi respexit, ibi remansit. Facta est autem statua salis , ut illius contemplatione condiantur homines; cor habeant, non sint fatui, non retro respiciant, ne malum exemplum dantes, ipsi remaneant, et alios condiant. Nam et modo dicimus illud quibusdam fratribus nostris, quos forte viderimus velut infirmari in proposito bono: Et talis vis esse, qualis ille? Objicimus illis quosdam qui retro respexerunt. Illi fatui sunt in se, sed alios condiunt, quando commemorantur, ut illorum exemplum timentes isti retro non respiciant. Vovete, et reddite Domino Deo nostro, quia illa uxor Lot ad omnes pertinet. Maritata mulier voluit facere adulterium; de loco suo quo pervenerat retro respexit. Vidua quae jam sic permanere voverat, voluit nubere, hoc voluit quod
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa & si aliqͥd nouerunt. suũ uolunt
esie ñ publicũ: sed ille qͥ cõmendat se
tanquã ȩqual ẽ om̃ili qͥ se in mnediopo¬
nit ut om̃s capiant qͣntũ posst̃ qͥcquid
possunt. ñ de cuiusquã hominis sed de
dĩ. & idõ de suo: qͥa ipsi factist eiꝰ. frgo
illi om̃s humiles sint. necesse. ẽ ꝑ dider

Expanded text:
a et si aliquid noverunt, suum volunt esse, non publicum: sed ille qui commendat se tanquam aequalem omnibus, qui se in medio ponit, ut omnes capiant quantum possunt, quidquid possunt; non de cujusquam hominis, sed de Dei, et ideo de suo, quia ipsi facti sunt ejus. Ergo illi omnes humiles sint necesse est: per
Abbreviated transcription (Latin):
quet omĩb. Qđ ñ .ẽ in medio: qͣsi priua¬
tũ fit. Qđ publicũ. ẽ. in medio omĩb¬
ponit᷑: ut om̃s qͥueniunt. ꝑcipiant¬
& illuminent᷑ Nemo dicat meũ ẽ ne
in parte sua uelit facere qł in medo
ẽ omĩb. Quid ẽ. gͦ om̃s qͥ in circũti
eiꝰ st̃ offerent munera: Om̃s qͥ incelliait
ciunt quasi suã suꝑbiendo de illa. isi
offerent munera: qͥa humilitatẽ hibeis.
Qui aut̃ quasi suũ faciunt qđ om̃ib õ¬
mune. ẽ: tanꝗ in medio positũ. ad par
tẽ seducere conant᷑. Non offer̃ hi mu¬
nera: qͥa om̃s qͥ in circũ itu eiꝰ st̃. offe¬
rent munera t̾ribili. Offerent mune¬
ra terribili. Tumneant gͦ om̃s qͥ iicir¬
cũ itu eiꝰ st̃. Idõ enĩ timebunt. & cũ
tremore laudabunt. qͥa idõ incircũ¬
itu eiꝰ st̃: ut om̃s assequant᷑ eũ. & pu¬
blice om̃ĩb confluat. & publice illum¬
net. hoc . ẽ. contremiscere Tu cũ fect¬
ris tͥ eũ quasi ꝓpriũ & iã ñ cõmunẽ

Expanded text:
i privatum fit. Quod publicum est, in medio ponitur, ut omnes qui veniunt, percipiant, illuminentur. Nemo dicat, Meum est; ne in parte sua velit facere quod in medio est omnibus. Quid est ergo, Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera? Omnes qui intelligunt aciunt quasi suam superbiendo de illa, ipsi offerent munera; quia humilitatem habent: qui autem quasi suum faciunt quod omnibus commune estem seducere conantur, non offerent hi munera; quia Omnes qui in circuitu ejus sunt, offerent munera terribili. Offerentur munera terribili: timeant ergo omnes qui in circuitu ejus sunt. Ideo enim timebunt, et cum tremore laudabunt, quia ideo in circuitu ejus sunt, ut omnes assequantur eum, et publice omnibus confluat, et publice illuminet: hoc est, contremiscere. Tu cum feceris tibi eum quasi proprium, et jam non communem,
Abbreviated transcription (Latin):
suer̃ inmanu xp̃i. Uis aliqͥd inuenire
in manib tuis postea: Noli contẽnere
mͦ manũ paupis. & respice manꝰ in anes.
si uis habere manꝰ plenas. Dicit en ĩ dñs.
Esuriui. & dedistis mͥ manducare Siti¬
ui. & dedistis mͥ potũ. Hospes fui. & ad¬
diristis me. Ꝙ cȩta. Et illi. Quando te
uidimꝰ esurientẽ. sitientẽ. aut hospitẽ.¬
Quã diu uni ex minimis meis fecistis: mͥ
fecistis. Esurire in pauꝑib uoluit. qui
diues in cȩlo. ẽ. & tu dubitas homo dare
homini. cũ scias te xp̃o dare qđ das. a
quo accepisti qͥcqͥd das. Sed illi qͥ dormi¬
erunt somnũ suũ. & nichil inuener̾.
om̃s uiri diuitiarũ in manib suis:¬

Expanded text:
suerunt in manu Christi. Vis aliquid invenire suerunt in manu Christi. Vis aliquid invenire in manibus tuis postea? Noli contemnere modo manum pauperis; et respice manus inanes, si vis habere manus plenas. Dixit enim Dominus: Esurivi, et dedistis mihi manducare; sitivi, et dedistis mihi potum; hospes fui, et adduxistis me, et caetera. Et illi: Quando te vidimus esurientem, sitientem, aut hospiteQuando uni ex minimis meis fecistis, mihi fecistis . Esurire in pauperibus voluit, qui dives in coelo est; et tu dubitas homo dare homini, cum scias te Christo dare quod das, a quo accepisti quidquid das! Sed illi dormierunt somnum suum, et nihil invenerunt omnes viri divitiarum in manibus suis