comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
grauior ꝙͣ filius et s mla carior¬
S cmi rgnũ dimittã nles ẽ filiꝰ¬
U dimuitte cinib libt̾atẽ me illis
gͣcius nil te diggiꝰ potes fuerur
qui uiuẽtes nec successore carẽtes
hoc ip̃m face meditati sũt hierosira¬
cusins et augustus cesar quãto
uero sacin fuerit młns bñfatere
cũ possis ꝙͣ optare ot uni malesa¬
tias qd est aut̃ meliꝰ quid driltiꝰ

Expanded text:
 filius, etsi nulla carior. Cui regnum dimittam? Nullus est filius. Dimitte civibus libertatem: nil his gratius, nil te dignius potes. Fuerunt qui viventes, nec successore carentes, hoc ipsum facile meditati sunt: Hiero Syracusius et Augustus Cesar. Quanto vero satius fuerit multis benefacere, cum possis, quam optare ut uni malefacias? Quid est autem melius, qui
Abbreviated transcription (Latin):
sum. L an a dolestentis illeꝰ obliuiste¬
uis cniꝯ mẽcio bis in hoc ẜmone inti¬
dit sero quidẽ sponte fates qd̾ ab alio
fcm gemie d dransuerso uuluere
faties exarata est ł non uulnus s
cam̃ uulueris actendo Susto cytatrip
bello parta miris modis honestat
faciẽ uiri fortis speciosum pro iusticia
susceptũ uuluꝰ ml̃toq speciosior est
more d Gulnere accepto claudus
sũ. L dem̃ tenes horatiĩ codis qui
tũ die ilło quo mirabli magis ꝙͣ
credibłi fertitudine atz ꝯfiancia᷑ solꝰ
tusti ugis ex̾citũ sublicio ĩ ponge
sustmuit texeudine suoꝵ manis
a tͬgo fracta ⁊ collapsa hostibus
clausũ iter senciẽs utqz erat arma¬
tus et mille huit atz hic missiibz
ccũuẽtus exalto se in tyberim pro¬
iecisset, unoqz cũ uuilnere unde clau¬
dus ma̾sit intͦruẽdũ accepto naudo

Expanded text:
sum. An adolescentis illius obliviscesum. An adolescentis illius oblivisceris, cuius mentio bis in hoc sermone incidit? Sero quidem sponte faceres, quod ab alio factum gemis. Transverso vulnere facies exarata est. Non vulnus sed causam vulneris attendo: iusto cicatrix bello parta, miris modis honestat faciem viri fortis. Speciosum pro iustitia susceptum vulnus, multoque speciosior est mors. Vulnere accepto claudus sum. Dictum tenes Horatii Coclitis, qui cum die illo, quo mirabili magis quam credibili fortitudine atque constantia, solus Tusci regis exercitum Sublicio in ponte sustinuit, testudine suorum manibus a tergo fracta, et collapsa, hostibus clausum iter sentiens, utque erat armatus, et mille hinc atque illinc missilibus circumventus, ex alto se in Tiberim proiecisset, unoque cum vulnere, unde claudus mansit, inter ruendum accepto, nando
Abbreviated transcription (Latin):
aiãt hẽtis. alt̾a urĩ ꝑte inc̾ril alta
pati omĩa parati qdir õ fimestiꝯ
ñ sentire d̾ uulnerib inflictis
afficior. I hostilis mucro loricã
penetrat ñ amnĩ ille insi ultro suis
sese armis spolier ĩmolablis fer¬
uo est disputatũ hes a magno
quodã uñro ꝑno quidẽ ẜ arguto
uoliuẽ neiem ledi posse insi leda.
xitare subst̾ꝓserim d. Granissimis
mltisq uuluerib lamatus sũ¬
mlt̾a eẽ nõ pñt si unũ gͦ gra¬
nissimũ u̾liqua omia lemã sint
oportet Trib ⁊ uigniti uuilne¬
ribus efixus cesar unũ non
ampliꝯ letale qm̃t ut sane fue¬
rint cucta letalia plus ne ꝙͣ
semel mori potuit mlta lic̾et
sed semciã uuhierãtis exaggerat d
uulnerib debilitatꝰ sum ⁊ dit utina
sũ debilitata suꝑbia cũ sororib suis
et accessent uulneꝵ comes hm̃litas
ne de nicalo septum sit hũiliaste
sit uulneratũ suꝑbũ bonũ uullius
et utile qd pluriũ ac maioꝵ uulners
mediciã est d uuluerisz deformatꝯ

Expanded text:
e nichil, altera pati omnia parati, quodque est funestius non sentire. Vulneribus inflictis afficior. Hostilis mucro loricam penetrat, non animum: ille, nisi ultro suis sese armis spoliet, inviolabilis ferro est. Disputatum habes a magno quodam viro, parvo quidem, sed arguto volumine, neminem ledi posse nisi ledatuveritate subscripserim. Gravissimis multisque vulneribus laniatus sumulta esse non possunt; si unum ergo gravissimum, reliquia omnia levia sint oportet. Tribus et viginti vulneribus confixus Cesar, unum non amplius letale habuit; ut sane fuerint cuncta letalia: plus ne quam semel mori potuit? Multa licet ased sevitiam vulnerantis, exaggerat. Vulneribus debilitatus sum. Sic utinam simul debilitata superbia cum sororibus suis, et accesserit vulnerum comes humiltas, ne de nichilo scriptum sit: “Humiliasti sicut vulneratum superbum”. Bonum vulnus et utile, quod plurimum ac maiorum vulnerum medicina est. Vulneribus deformatus
Abbreviated transcription (Latin):
huam moris erxore. ut nil miseriꝰ
nil uilius auaricia ẽ sit ml quoq
miferiꝰ credit᷑ ml uilius id̾oq go
uino laborãtee indignissimi honore
ili subici qui auaricie sit sõiectꝰ
at illũ alienũ in corpꝰ ecͤ hrẽ
qd̾ suũ ñ heãt ĩmetallũ uelle eͦ
licitĩ alioꝵ uitã ne dicã pecuĩa

Expanded text:
miserius, nil vilius; avaritia est, sic nil quoque miserius creditur, nil vilius. Ideoque hoc vitio laborantes, indignissimi honore illi subici, qui avaritie sit subiectus, atque illum alienum in corpus ius habere, quod suum non habeat in metallum, velle sibi lic
Abbreviated transcription (Latin):
tis sim dolia ꝙͣ mlta intentie
aq̃ flum̃a ꝯtimẽt fatrorꝙ ebrio¬
bus et tabnariis quos merito
ciuitatũ fecem Sicero uocat in
sotitudinẽ quo ip̃e si lapior
et hoc enrz illa olim ut notre
soror appnᵒ clandii mĩtata et illa
ĩnoces ultio apud sc̾ptores cele¬
brata est ut uõ istud iniquic et
smplicio dignũ sic uitandi fui¬
dis fastidii se turbis euꝑe et
si re poscat urbi cedere mõdestũ
ac sapiẽtib usitatũ est d lon¬
goq segni iudicio laboro ⁊ as
et litem fimiat. et tardicate
iudicis añcedat d mesto et
turbido atteror litigio ⁊ pro
re aptis epythetis u̾sus et es
ubi emz lis i nec gandiũ net
tranquillitas ex̃ pootest Tu se
litib nis care̾ litĩ ꝯtenine ma

Expanded text:
am multa nitentis aque flumina continent. Fateorque ebriobus et tabernariis, quos merito “civitatum fecem” Cicero vocat, insolitudinem, quo ipse sis laxior. Ob hoc enim illa olim, ut nosti, soror Appii Claudii mulctata et illa in voces ultio apud scriptores celebrata est; ut vero istud iniquum et supplicio dignum, sic vitandi studio fastidii se turbis eripere et, si res poscat, Urbi cedere modestum ac sapientibus usitatum est. Longo et segni iudicio laboro. Ad ut litem finiat, et tarditatem iudicii antecedat? Mesto et turbido atteror litigio. Pro te aptis epithetis usus es: ubi enim lis, ibi nec gaudium nec tranquillitas esse potest. Tu, si litibus vis carere, litium conte
Abbreviated transcription (Latin):
uide nc̃ igr̃ an in ꝑte hoꝵ aliqua
erraueris et q̃ri esme ⁊ miran
neq ein tyxamdẽ his bniis ob nopã
desmere ẜ̾ durae mirablẽ est ad
in potentatu aliquo sũt uebent si
u̾gnare diu uelut acritͦ excutere
memorit̾q dcm̃ il̃d̾ catonie apud
liuiũ Auaricia ⁊ luxuria om̃iã
magna imꝑia eutert᷑ d amissa
tyraide p᷑uate redditꝰꝰ sũ fortime

Expanded text:
 aliqua erraveris, et queri desine et mirari; neque enim tyrannidem his vitiis obnoxiam desinere, sed durare mirabile est. Ad in potentatu aliquo sunt, debent, si regnare diu volunt, acriter excutere memoriterque dictum illud Catonis apud Livium: “Avaritia et luxuria omnia magna imperia everterunt”. Amissa tyrannide
Abbreviated transcription (Latin):
eu tuciꝰ int̾ ciues bonos ꝙͣ suꝑ
om̃e ciues uiuit. am t traq̃leior
reꝵ statꝰ iã securior uita erit su
metu sine suspicõib sine excubiis
sũ fro ꝯuib ĩmalis q̃nã uite sua¬
nitas sꝑanda sit nescio d Syrãm¬
de ꝑdit̾a p̾uatꝰ dego ꝵ dlige an
lamẽtis a cerbare fortumã malis
an equabilitate lenire ꝙfecto eniz
si ñ uulgi sirepitũ ẜ ami ꝓp̃e tuũ
in silencio p̃t̾itiq meõriã ĩt̾ro¬
matis ĩuemies Iã tutus uinerꝵ
siccusꝙ iã mori pot̾is nec sãguie
madidus ne ueneno
de ꝑͥditis
u alidis arcib spoliatꝰ supi ł ad¬
huc g ͦ tyramdis suxerãt semĩa
que ĩã tãdem amissis artib abieciste
ñ ẽ satis uenenosũ scipitẽ pt̾idiise
in radicẽ Gilseris qmi arcib fidit
tyrãnꝯ d̃e nõ defñt d Montana arce
p̾uatꝰ sũ ꝵ ubiq arces st ꝯpedes
lib̾tatis at ĩmõtib m̃bi ⁊̃ quodãmõ

Expanded text:
us inter cives bonos, quam super omnes cives vivatur. Iam tibi tranquillior rerum status, iam securior vita erit, sine metu, sine suspitionibus, sine excubiis, sine ferro; quibus in malis, quenam vite suavitas speranda sit nescio. Tyrannide perdita privatus dego. Elige an lamentis acerbare fortunam malis, an equabilitate lenire. Profecto enim si non vulgi strepitum, sed animum ipse tuum et in silentio preteritique memoriam interromalis invenies. Iam tutus vivere, siccusque iam mori poteris, nec sanguine madidus nec veneno. 82 DE PERDITIS Validis arcibus spoliatus sum. Adhuc ergo tyrannidis supererant semina, que iam tandem amissis arcibus abiecisti? non est satis venenosum stipitem precidisse, ni radicem vulseris: qui arcibus fidit, tyrannus esse non desiit. Montana arce privatus sum. Ubique arces sunt compedes libertatis, at in montibus nymbi etiam
Abbreviated transcription (Latin):
s oem̃ ugnãdi enpidinẽ abiecisse
nã quid seulciꝰ quid laboriosiꝰ
quid ue ꝑiclosins ꝙ tocius in se
ñ ꝑmittit illud ẽ ꝓximũ aristo¬
teliti dogmatis memisse ut scil
nõ tyranũ quie se p̃beat s rei¬
publice curatorẽ Incroitus
inqͣt  eb̃latõẽs oporiet uideri
collige dispensacoĩs ꝯrã et si aliqnͣ oy¬
portimũ fm̃t un ad bellicas opornũ¬
tates uniu̾salĩ aut̃ exhabẽ seipm̃
custodem scamerariũ tꝙ comi n¬

Expanded text:
em abiecisse; nam quid stultius, quid laboriosius, quidve periculosius, quam totius in se non permittit, illud est proximum: Aristotelici dogmatis meminisse, ut scilicet non tyrannum quis se prebeat, sed Reipublice curatorem. “Introitus, inquit, et oblationes oportet videri, colligere dispensationis gratia et, si quando opportunum fuerit, uti ad bellicas opportunitates, universaliter autem exhibere seipsum custodem et camerarium,
Abbreviated transcription (Latin):
spoliasset ad spoliandas eoꝵ opoes
auarissimã suã guigẽ desimabat
q̃ sꝰ utͥ cã ultima eẽ potuit matu¬
bt ad huiꝰ etatẽ ꝑnẽire potinise
uideat᷑ cũ tñ eisdem in libris nõ
sine admiracõe quadã hieromre
ac gelonis nom̃ ĩueia q̃ qualr
sibi eẽ noti ẽẽ potuerint attenta
rõe tempoꝵ nõ satis expedior s
Nec alienis diuriosus oporibz, nec
mea exor alicm tyrãnde tñ extide
Sexpe se nocentissim ĩnocẽtes putãt
p̃cipitãde eyxãmdis ⁊ unsosentia
scilz que iulio cesari apud histo¬
ricos obicit᷑ illa p̃ẜtim ꝙ senã¬
tui se honorificentissime addimti
ñ asẜrex̾it que hodie nec tũ qdã
ulla esset crudelitas quoq q̃ me¬
centiu apud Rgiliũ ad supli¬
cit̃ y̾poscebat uaiũ uero caligu¬
lã sr neronẽ ⁊ domitianũ ad sup¬
plĩriũ traxit᷑ qr ĩuidia qua manis
tormẽtũ ñ c̃uenise siculos eyrãnos
planꝰ ait neq ur̃os hodie manie in¬
uenre u̾s loquit᷑ postremo nulla

Expanded text:
spoliasset, ad spoliandas eorum uxores avarissimam suam coniugem destinabat, que sibi causa non ultima esse potuit matuut ad huius etatem pervenire potuisse videatur, cum tamen eisdem in libris, non sine admiratione quadam, Hieronis ac Gelonis nomen inveniam, qui qualiter sibi noti esse potuerint, attenta ratione temporum, non satis expedio. Nec ego alienis iniuriosus uxoribus, nec mea uxor alicui: tyrannide tamen excidi. Sepe se nocentissimi innocentes putant. precipitande tyrannidis: insolentia scilicet, que Iulio Cesari apud Historicos obicitur, illa presertim, quod senatui se honorificentissime adeunti non assurrexerit, que hodie nec causa quidem ulla esset. Crudelitas quoque, que Mezentium apud Virgilium ad supplicium reposcebat, Gaium vero Caligulam, et Neronem, et Domitianum ad supplicium traxit. Et invidia, qua maius tormentum non invenisse Siculos Tyrannos Flaccus ait, neque vestros hodie maius invenire res loquitur. Postremo nulla
Abbreviated transcription (Latin):
sum ab his quib añ alios fidetam¬
R. uix fallit᷑ qui nõ fidit ei uero
quo maior quiso eo min potest tuto
fidere eoq plus fidere ac plurious
e̾ ncce unde fit ut cũ cõe tũ ue̾ max¬
ime u̾giũ sit ꝓdi neq oĩo ullu᷑
genꝰ tã oonoxiũ huit malo ꝓditꝰ

Expanded text:
sum ab eis, quibus ante alios fidebam. Vix fallitur qui non fidit. Enimvero quo maior quisque, eo minus potest tuto fidere, eoque plus fidere ac pluribus est necesse; unde fit, ut cum commune, tum vel maxime regium sit prodi, neque omnino ullum genus tam obnoxium
Abbreviated transcription (Latin):
sua sordt hũaitas quiescite miseti
bñ secũ agi putent hi qui u̾ges lẽ
desierint cum einr onn dura mor¬
taliũ tũ durissiã egũ sors quoꝵ
⁊ uita innocens labori et scelerata
infannie atq utraq exi ꝑictis ex¬
posita quoꝯq se uert̾it difficuꝭ¬
tatũ scopulos reꝵq naufragia
circa se uidet huit erupisse tu mi¬
serũ ducis me unꝙͣ tibi felicus
D Regnũ meũ ad aluẽ t̾nsratr¬

Expanded text:
sua sordet humanitas? Quiescite, miseri. sua sordet humanitas? Quiescite, miseri. Bene secum agi putent hi, qui reges esse desierint. Cum enim dura omnium mortalium, tum durissima regum sors, quorum et vita innocens labori, et scelerata infamie, atque utraque periculis exposita, quocunque se verterit difficultatum scopulos, rerumque naufragia circa se videt. Hinc erupisse tu miserum ducis: nil unquam tibi felicius . Regnum meum ad alium translat
Abbreviated transcription (Latin):
r̾giasq opes ꝑdidi R gaudendim
ꝑditis q̃ te ꝑdere potuissent d Regni
ptãte careo R. Et r̾ggniꝰ curis et
casib quoꝵ tedio at odio q̃da solio
excedere ueluert qd̾ ut uellet au¬
gustũ modestia neroiẽ ietus m̃t¬
pulsit ñ nõi ⁊̃ excesserũt ut paulo
añ lmenioram Isꝰ qui belle ñ potest
tes nccitati saltẽ uictoriq fuo grãs
agat ad eũ statũ ui r̾dactus que
optasse desuerit p̾mũ boni aĩ uotiẽ
eẽ ebet honesta ꝯsilia libent᷑ ãplecte
ꝓximũ iũ coacte qd̾ magnũ illum
sine rgẽ nõ pt̾int antsiotũ qui om̃
q̃ cis thauꝵ est asia p̾uatus sena¬
magna nimis solicitudie abãtie
ad medioc̾a u̾degissent fac̾e quidem
ille si ficte sapientꝰ huiterq seuere¬
d Regn e solio destendi ⁊ dicebam
suꝑbie mpudentis addã et amentie
nẽgligentis esse conditoes oberti
fastidire qd̾ sis esse uelle qd neq̃as
ñ pñt om̃e hom̃es u̾ctes esse set sa¬
tis ẽẽ homẽs quid ñ sun uegm auidis

Expanded text:
regiasque opes perdidi. Gaudendum perditis que te perdere potuissent. Regni potestate careo. Et regni curis et casibus, quorum tedio atque odio quidam solio excedere voluerunt; quod ut vellet Augustum modestia, Neronem metus impulit. Nonnulli etiam excesserunt, ut paulo ante memoravi. Id qui velle non potest tes, necessitati saltem victorique suo gratias agat, ad eum statum vi redactus, quem optasse debuerit. Primum boni animi votum esse debet, honesta consilia libenter amplecti, proximum vel coacte. Quod magnum illum Syrie regem non preterit Antiochum, qui omni que cis Taurum est Asia privatus, Senamagna nimis sollicitudine liberatum, ad mediocria redigissent. Facete quidem ille si ficte, sapienter graviterque si vere. Regni e solio descendi. Dicebam superbie impudentis, addam et amentie negligentis esse, conditionis oblitum, fastidire quod sis, esse velle quod nequeas. Non possunt omnes homines reges esse; sit satis esse homines. Quid non sui regni avidis
Abbreviated transcription (Latin):
p roditus sum a meis R hostibe
credo si amici einz eeñt n te
nõ te ꝓderent d A familiarisz sum
ꝓditus U Ambignũ nom̃ et familia¬
uis amitꝰ et familiaris hostis dr̃ quo

Expanded text:
Proditus sum ab amicis. Hostibus, credo: si amici enim essent, non te proderent. A familiaribus sum proditus. Ambiguum est nomen: et familiaris amicus, et
Abbreviated transcription (Latin):
pleuit, ũl si id nõ licuit at speͣ
dedit nec alibi ꝙ in pria. qm nũ¬
dum oem̃ s̾ prĩam fecit neq ali¬
bi ꝙͣ in exilio qui uerã suspirat
adͤ prĩa dubitare in desipis nlło
potes mõ unde igr̃ iste ambages
de fortuã forsitan: an tibi fide
qd uix ulli unꝙͣ fecit an suos
poniꝰ mores ẜuet tꝙ̃ pelagus
ꝓcellosũ nc̃ ficta trãquillit̾ate
fallax ñ fluctib altis minax
ne horrenda naufragiis ne Re
hoc quide ipo si qua tibi epꝑiet̾ia
rerũ est dubitatõ ulla superit
ambignitas ip̃ã ⁊ uotus que te ĩt¬

Expanded text:
plevit, vel, si id non licuit, at spem plevit, vel, si id non licuit, at spem dedit; nec alibi quam in patria, qui mundum omnem sibi patriam fecit; nec alibi quam in exilio, qui veram suspirat ad patriam dubitare, ni desipis, nullo potes modo. Unde igitur iste ambages? De fortuna forsitan. An tibi fidem, quod vix ulli umquam fecit? An suos potius mores servet tamquam pelagus procellosum, nunc ficta tranquillitate fallax, nunc fluctibus altis minax, nunc horrida naufragiis? Ne de hoc quidem ipso, si qua tibi experientia rerum est, dubitatio ulla superserit: ambiguitas, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
sueris atz ad unũ aliqd direp̾is
unũ uelle ceꝑis qd̾ bonũ utiq sic
oportet qm̃ natͬa maloꝵ semꝑ
uaria est ubi hoc inꝙͣ fec̾is p̃tꝰ
aĩ quierẽ reꝵ optimã uniformi¬
tas quoqz uultꝰ. ac tͣnqͥllitas con¬
seq̃t᷑ nec sepe ulla nec metu, nec
merore mutãda nec gaudio pes
apd̾ uetes ꝯͣtos in sotrate apd̾ urõs
in lelio laudata est post modũ cõ
in pͥncipil urie marco antomo
et aurelio alexandro
a inbictuo in statu sum ł Sr
est queso de quo ambigis mo¬
riendꝰ ne mortalib añ spnenda
q̃ fugiuit et nlła in ꝓsyeris spẽ
hñdã an ĩeuitablẽs cãsus rex eẽ
ẜ tolerables, nec flecti quide sfrã¬
gi posse fortima ad hec omña c̾ta
sũc ⁊ Ambigno in statu positus
quid de me futuꝵ nestio  ubi qñ
quali moriaris ambige̾ quidem
potes mori aut̃ oportere nec male
mori posse qui usq inẜmnẽ uñ
uix̾it nec cito mori qui quibusuis
in spatiis uite uir bom munꝰ m¬

Expanded text:
sueris, atque ad unum aliquid direxeris, sueris, atque ad unum aliquid direxeris, unum velle ceperis, quod bonum utique sit oportet, quoniam natura malorum semper varia est, ubi hoc, inquam, feceris, preter animi quietem, rerum optimam, uniformitas quoque vultus ac tranquillitas consequetur, nec spe ulla, nec metu, nec merore mutanda nec gaudio, res apud veteres Grecos in Socrate apud vestros in Lelio laudata est, postremo vero in principibus vestris, Marco Antonino et Aurelio Alexandro. biguo in statu sum. Quid est, queso, de quo ambigis? Moriendum ne mortalibus, an spernanda que fugiunt et nullam in prosperis spem habendam, an inevitabiles casus rerum esse sed tolerabiles, nec flecti quidem sed frangi posse fortunam? At hec omnia certa sunt. Ambiguo in statu positus, quid de me futurum nescio. Ubi, quando, qualiter moriaris, ambigere quidem potes; mori autem oportere, nec male mori posse qui usque in finem bene vixerit; nec cito mori, qui quibusvis in spatiis vite viri boni munus im
Abbreviated transcription (Latin):
cũ male se hñtis aĩ flugtuacio esẽ
et einz corpus egrũ sepe toto uoluit᷑
sit eger auĩs cõsiliis agitat᷑ de quo
uix ulla michi spes salutis paruꝙ̃r
abest qn melus sperem, de honñe
uriis ꝑtinacit᷑ in herẽtẽ qui si ꝯuer¬
sus fu̾it ad u̾tutes in his forfitar
constãs erit ꝙͣ de homĩe uario nl̃is
bit indocilis stare et fieri põt ui d
hoc intellige̾ liceat senece iltd̾ obfen.
mõ eni hoc mõ illd̾ agẽtes nũ ꝙͣ id̾
semꝑ aliud agere sũt dicende ꝙͣnis
⁊ alios sensus locus ille inpiãt
Sntꝰ uarias curas iactor ł Sᵃ
tumidos int̾ fluctꝰ uite tue pnppis
tuo ꝓpositi inc̾tus U hunic p̃tꝰ aie
ip̃e quoq oris hĩtus ꝓdit uarius¬
⁊ mastans silqq aĩo a quo uultꝰ
fingit᷑. ut ait dicero dumq hoc
inst̾atu fueris nt̃ letus nẽ lstis
nt̃ paiidꝰ nc securꝰ nc̃ celer, nũt
tardꝰ ncedes insigni uarietate
ꝯspicuus quale aliqd̃ tradit᷑ de
aicio catilina ait ubi te pͥmũ ꝯpo¬

Expanded text:
tum male se habentis animi, fluctuatio est. Ut enim corpus egrum sepe thoro volvitur, sic eger animus consiliis agitatur; de quo vix ulla michi spes salutis; parumque abest, quin melius sperem de homine vitiis pertinaciter inherente, qui si conversus fuerit ad virtutes, in his forsitan constans erit, quam de homine vario, nullis  perseverabis, indocilis stare. Et fieri potest ut de hoc intelligere liceat Senece illud obscuruModo enim hoc, modo illud agentes, numquam idem, semper aliud, agere sunt dicendi; quamvis et alios sensus locus ille recipiat. Inter varias curas iactor. Quasi tumidos inter fluctus vite tue puppis,tuo, propositi incertus. Hinc, preter anime ipse quoqnconstans, similisque animo a quo vultus fingitur, ut ait Cicero. Dumque hoc in statu fueris, nunc letus, nunc tristis, nunc pavidus, nunc securus, nunc celer, nunc tardus incedes, insigni varietate conspicuus, quale aliquid traditur de Lucio Catilina. At ubi te primum compo
Abbreviated transcription (Latin):
amor tͥnsuersum quo ñ expedit
añ agat itaq ⁊ si filiũ ht̃ ad
u̾gnũ ñ assũnt᷑ et si posi u̾gniẽ
illi forte filiꝰ natꝰ su statim r̾gno
cedit neqz enz prudentissumm uii
possiblẽ opinati sũt ut ide̾ aũs
egno excide Ham solatni
genus ẽ filiũ ñ hiẽ d Regno epcidi¬
R utilis casus in p̃cipiti sedebas saluꝰ
in p̃ plano depositur et pclosa alti¬
tudinẽ post terga uͥspiciens uidebis
te igni souo descendentẽ ad p̾uate

Expanded text:
ransversum, quo non expedit, animum agat: itaque et si filium habet ad regnum non assumitur, et si post regnum illi forte filius natus sit, statim regno cecidit. Neque enim prudentissimi viri possibile opinati sunt, ut idem animus, egno excidi. Iam solatii genus est filium non habere. Regno excidi. Utilis casus: in precipiti sedebas. Salvus, in plano depositus, et periculosam altitudinem post terga respicens, videbis te, regni solio descende
Abbreviated transcription (Latin):
nũ amor exclusit R bis rem
unã dicis, morb est ens amor
et morboꝵ maximꝰ d Somnũ
metus ext̾mxit R Securoitas
suscitabit d Sõnũ senea ꝰ exipuit¬
L mors uicmna u̾stituet
S õmis inquietior ł si uere
est qd sapiens quidã ait m̃e
quoq pepuleris quo enniz queso
cot curas et tã ncs ꝓfucuras
in tã brem uita de qua iã ab mitio
curbidã curis uitã et infestã

Expanded text:
num amor exclusit. Bis rem num amor exclusit. Bis rem unam dicis. Morbus est enim amor, et morborum maximus. Somnum metus extinxit. Securitas suscitabit. Somnum senectus eripuit. Mors vicina restituet. 87 Somniis inquietor. Si verum est quod sapiens quidam ait, mulquoque pepuleris; quo enim queso tot curas, et tam nichil profuturas, in tam brevi vita, de qua iam ab initio turbidam curis vitam et infestam
Abbreviated transcription (Latin):
sõmis lõctꝰ sine et̾mus dici por¬
ẜ blandicuis u̾petendus est si in¬
ciibas ꝑdis opexã cogi nequit age
aliud̃ da rͥꝯmẽ temporib tuis aĩo
curas leues impuisus aderit faci¬
le aĩe uagie . corꝑior fessis obe¬
pit d sepe mich sõmis inrrupit᷑¬
⁊ fac qd solitue fert᷑ anqnst ꝯ cesn
lcõrib aut fabulatorib acglsine
guris hoc accidit pone illas hũc
rceꝑis de huinsmodi ems loq̃batur
maro uli ait salubres curã som
imꝑio et ille alter sc̃ĩtate ac paciẽ¬
ciã eq̃ in signis de quib paulo
añ sinũ diximꝰ sõmoꝵ graues sen¬
sere molestĩas nã quid alnĩ sena¬
ant quisq nouit inse et lcũlĩ
ꝓriũ suaꝵ testẽ ht̃ illusionĩ atq
ambagiũ et formdinuẽ Serte hore
alter tre exeremo ꝑ sõmũ exterree
solebat sic de illo sc̾ptum est dilter
ut dixisse dudũ uidior. dũ d otio
doctis placet ut mors sonniꝰ sic
uita uigila est s Sõmĩ moib
expulit᷑ ł Sanitas u̾ducet d dom¬

Expanded text:
ernus dici possed blanditiis repetendus est; si incumbas, perdis operam: cogi nequit; age aliud, da requiem temporibus tuis, animo curas leves: improvisus aderit; facile animis vagis et corporibus fessis obrepit. Sepe michi somnus interrumpitur. Fac quod solitus fertur Augustus Cesar: lectoribus aut fabulatoribus accersitis, curis hoc accidit, pone illas: hunc receperis; de huiusmodi enim loquebatur Maro ubi ait salubres curam somnimperio, et ille alter sanctitate et patientia eque insignis, de quibus paulo ante simul diximus, somniorum graves sensere molestias. Nam, quid alii sentiant, quisque novit in se, et lectulum proprium suarum testem habet illusionum atque ambagum et formidinum. Certe horum alter tempore extremo per somnium exterreri solebat sic de illo scriptum est, alter, ut dixisse dudum videor, dum de otio doctis placet, ut mors somnus, sic vita vigilia est. Somnum morbus expulit. Sanitas reducet. Som
Abbreviated transcription (Latin):
uo cũq aliis mitis patẽ heas ñ
uacho solũ sed ⁊ ueneri bellum
indixisse ꝓfuerit sed quid agi¬
mus aĩoꝵ r̾media ꝓmisimꝰ
ñ corpoꝵe habess eñ quã puto
unncã morbe huiꝰ curã hant
si pbas utere si muirꝰ ñ tefas¬
lant opifices fomẽtore pacien
atz optimũ et sepe unicũ ue¬
medñ genꝰ ẽ d podagre uicio
curuatꝰ sum ⁊ Ad uer mnhilis
minꝰ ydoneꝰ ad laborẽ ñ iẽptꝰ
ad r̾ciqua gerẽ ñ mõ rei fami

Expanded text:
bo, cunque aliis multis pacem habeas, non bo, cunque aliis multis pacem habeas, non Baccho solum, sed et veneri bellum indixisse profuerit. Sed quid agimus? animorum remedia promisimus, non corporum? Habes tamen quam puto unicam morbi huius curam, hanc si probas utere; si minus, non te fallant opifices fomentorum: patenatque optimum, et sepe unicum remedii genus. Podagre vitio curvatus sum. Ad iter inhabilis, minus ydoneus ad laborem, non ineptus a
Abbreviated transcription (Latin):
dolor corꝑis contra quẽ dunces
t̾ ad excitiũ aĩ datus sit d ps¬
dibus usistere neq̃õ R uide quã
Se r̾liquo edificio spem heãs cuis
fundamtũ tã ĩualidũ sentis
uigila ne te ĩ cautũ opotat uni¬
nã cõtrahe sarcinulas teq ad mi¬
gͣndũ para d podagra mem
gens ht R Solet hic morb ut
ꝑhibent dinicias comies habe
en t̾ u̾mediũ aliud bñ sꝑa ant
lãgnoris amaritudinẽ opiẽ dul¬
ceu solabit᷑ aut ĩopie pellet as¬
peritas ita ul solacur̃ aderit ñl
finie. si het fadur ueũt q̃ non
fallet illa uite malis om̃ibz fmẽ
dabit d pedũ p̾mor eg̾tudine ⁊
Si salutẽ cupis a̾ pauꝑ sis opoit
a ut pauꝑ uiuas mltos ac eg̾¬
tudine liberasse tradit᷑ panꝑtas
uera defecatrix corpore quesda
uero fougalitas quã uolũtariã
seu fictã et imagmariã panꝑ¬
tatẽ dixerim uidisti aliq nos
ꝑetua uim abst mẽcia curatos
ita fit dolor dolore clanus clano
uix molestũ aliquid sñ moles¬
tia curat᷑ ut prea cũ hoc mor¬

Expanded text:
oris, contra quem dimices, tibi ad exercitium animi datus sit? Pedibus consistere nequeo. Vide quam de reliquo edificio spem habeas, cuius fundamentum tam invalidum sentis. Vigila ne te incautum opprimat ruina. Contrahe sarcinulas, teque ad migrandum para. Podagra me ingens habet. Solet hic morbus, ut perhibent, divitias comites habere. En tibi remedium aliud, bene spera: aut languoris amaritudinem opum dulcedo solabitur, aut inopie pellet asperitas; ita vel solatium aderit vel finis. Si hec fallunt, veniet que non fallet; illa vite malis omnibus finem dabit. Pedum premor egritudine. Si salutem cupis, aut pauper sis oportet, aut ut pauper vivas. Multos hac egritudine liberasse traditur paupertas, vera defecatrix corporum, quosdam vero frugalitas, quam voluntariam seu fictam et imaginariam paupertatem dixerim. Vidisti aliquos perpetua vini abstinentia curatos. Ita fit, dolor dolore, clavus clavo Vix molestum aliquid sine molestia curatur: ut preterea cum hoc mor
Abbreviated transcription (Latin):
hec eiz ut quibusd̃ calamittis sic
rencii uarronis emilio paulo mor¬
tem peꝑit at .l. furni ⁊ minutn te¬
meritae Ni furio camillo et d.
fabio maxĩo singlarẽ glam q̃sinit
note sũt̃ historie, d. Est michi colle¬
ga p̃ceps ⁊ mostans L. Esto tu
constas s modestus nuisꝙͣ utus
clarior eminet ꝙͣ suo admota
ꝯͣrio Sur nõ eu pocius illũ u̾gas
ꝙͣ te ille p̃cipitet .d. Est insolen¬
tissiniꝰ collega L. ant excidit ut
ip̃i A quo nc̃ diximiꝰ camuillo tri¬
sũl collige mixio pares ultro se
submisere ht̃ hoc utus excedes
possessoris suis auctem miratore¬
bus r̾uerẽciã ac pudorẽ confert
nlło meliꝰ mõ college ipolenciã
rp̾sseris ꝙͣ industua ac uente bic
efficies ut illũ tibi parẽ dici pude¬
as fic̾ puduit mimciũ, et aut se
sponte subiiciat ronestiore sufea¬
gio ꝙͣ si eũ tibi płs subiecissit a̾
om̃s intelligãt illũ tibi parem
nomĩe u̾bus imparẽ et quitad

Expanded text:
hoc enim ut quibusdam calamitatis, sic hoc enim ut quibusdam calamitatis, sic rentii Varronis, Emilio Paulo mortem peperit, at Lucii Furii et Minucii temeritas, Marco Furio Camillo et Quinto Fabio Maximo singularem gloriam quesivit. Note sunt historie. Est michi collega preceps et incostans. Esto tu costans et modestus: nusquam virtus clarior eminet, quam suo admota contrario; cur non tu potius illum regas quam te ille precipitet? Est insolentissimus collega. An tibi excidit, ut ipsi de quo nunc diximus Camillo trisimul college, imperio pares, ultro se submisere? Habet hoc virtus excellens: possessoribus suis auctoritatem, miratoribus reverentiam ac pudorem confert. Nullo melius modo college insolentiam represseris, quam industria ac virtute. Sic efficies ut illum tibi parem dici pudeat, sicut puduit Minucium, et aut te sponte subiciat honestiore suffragio, quam si eum tibi populo subiecisset, aut omnes intelligant, illum tibi parem nomine, rebus imparem, et quicquid
Abbreviated transcription (Latin):
quas te meliꝯ nemo est qui no¬
cerit nnde ne nõ rei nat᷑a uel
uraũ defectꝰ s p̃sagiũ sͦ fingat
dolesum ac difficile est hec si liber¬
tat .cl. si glẽ si saluti tue officit
ciora eẽ. ac leniors prcła ꝙͣ panores
obuersan sepe ocris falsas ymagiẽs
reꝵ eribiliũ ꝯuib ꝯsternati quid
sine fro ꝑaratã eꝰ uictoriã tradidere
hoste ñ ẽ enr falsus atz ĩanis mẽtꝰ
uero lencior. sed eo sepe uehemẽtior
quo pauẽte maiora omia s̾ fingẽs
error quoq p̃cipitat at ita qd̾ poe¬
ta idem ait male cũcta mĩstrat im¬
petus, Si nec his attollere iacẽtem
gerit᷑ qd̾ painide gerit᷑ sic affectus
ĩ aciẽ si destendas tecũ erit qui ꝯt᷑
te dimicet. em em̃ ipĩꝰ aduersus te
melior ꝑs b̾bellat males malus
semꝑ hõspes aĩ pessimꝰ in belũ co¬
mes metꝰ s¬
tultũ heõ ⁊ temerariũ collegam¬
2 Esi aliqͥuid cẽ fateor ut ti¬
meas s ex diu̾so a̾cmd est lt spes

Expanded text:
quas te melius nemo est qui noquas te melius nemo est qui noverit. Vide ne non rei natura, vel virium defectus, sed presagium sibi fingat dolosum ac difficile est. Hec si libertati igitur, si glorie, si saluti tue officit,ciora esse et leviora pericula quam pavores; obversari sepe oculis falsas imagines rerum terribilium, quibus consternati quidam, sine ferro paratam sibi victoriam tradidere hosti. Non est enim falsus atque inanis metus vero lentior sed eo sepe vehementior, quo paventem maiora omnia sibi fingens error quoque precipitat. Atque itaque Poeta idem ait: Male cuncta ministrat impetus. Si nec his attollere iacentem geritur, quod pavide geritur. Sic affectus, in aciem si descendas, tecum erit qui contra te dimicet: tui enim ipsius adversus te melior pars rebellat. Malus semper hospes, animi pessimus in bellum comes, metustultum habeo ac temerarium collegam. Est aliquid cause fateor, ut timeas, sed, ex diverso, aliquid est ut speres:
Abbreviated transcription (Latin):
qd fecisse coiega eno uir clarissinꝰ
et culpe omĩs illiꝰ ex ꝑs uidebat ᷑ si
aluid nichil est u̾liqm ac tu salte
cũ biante bona tua tecũ portans
ꝙͣ nie nudus muros prĩe cadentis
egrede᷑ et ad illã prĩa aspira cniq
regni nõ erit fine quo cũ tãd
deo te bocante ꝯstenderis nec obsidio¬
Sello sinci metuo L pacem q̃re¬
M. ualde uinci tieo Rdimor
modestus cantionẽ behemens sero
desꝑacoem̃ parit quaꝵ alt̾a me in
bello melius alt̾a penis intxis in
rebue om̃ib R. magno p̃lũ quat̾ior
trore L. Quid bellãtiũ timor male
ferat atz ex timore oriens mestitia
flainimꝰ ad cͣnsimenũ crassns
apud carcas pompeiꝰ in tdesalia
exxtus est quib in locis et sope
alibi beru poeticũ illud appauint
pessimꝰ in dubiis augur timor Ne.
euẽtũ pugne niinis horreo R differ
interi dũ spes redit male ꝑclt
onde abstinẽdum mens t̾rorꝙ uenũ¬
uti satie habi. m.Instantis pug̾ne
casũ metuo L. excute res tuas

Expanded text:
vir clarissimus, et culpe omni illius expers, videbatur si aliud nil est reliqui. At tu saltem cum Biante bona tua tecum portans, quamvis nudus muros patrie tue cadentis egredere, et illam patriam aspira, cuius regni non erit finis. Quo cum tandem, Deo te vocante, conscenderis, non obsidioBello vinci metuo. Pacem quere. Valde vinci metuo. Timor modestus cautionem, vehemens vero desperationem parit, quarum altera nil in bello melius, altera peius nil in rebus omnibus. Magno prelii quatior terrore. Quid bellantium timor mali ferat atque ex timore oriens mestitia, Flaminius ad Thrasumenum, Crassus apud Carras, Pompeius in Thessalia expertus est, quibus in locis, et sepe alibi verum Poeticum illud apparuerit: Pessimus in dubiis augur timor. Eventum pugne nimis horreo. Differ interim dum spes redit. Male pergitur, unde abstinendum mens terrorque denunuti satis habui. Instantis pugne casum metuo. Excute res tuas,
Abbreviated transcription (Latin):
cesarẽ quãto id in alios illo et
midres et formidab iliores rectiꝰ/ dici
põt lestio quide tur tã m̃łri cu¬
piant timeri Nemo einz gratis
metiit᷑ una  metuit et ꝑiclõsen
uii est mltõs metuere ꝙ mlt̾is
unũ Ncõne sanctiꝰ ml̃to est ꝙ nłło
eniz ista neq̃ut̃ semꝑq mẽtu metꝰ
ꝓfecto ẽ quã onidm naso ait qr
quẽ metuit quisq ꝑire cupit
mq̃t oderut quẽ ꝯuisq odit ꝑisse
expetit eras in tua metuedꝰ sed ei
metuẽs et quos inges metueba
Amo uero quos nõn. om̃s metuet
qui ceꝑit metui s illos in pͥmis
a quib ix̃e metunt᷑ Nã ⁊ cicero ẽmũ
secutꝰ qui se inq̃t metii uolent a.
quib metue̾t᷑ eosdẽ metuãt ipsi
ncce ẽ Sepe ide̾ u̾peto qr ia se ues
ht̃ nec adu̾titis in hoc ceci ut m
infra om̃s estis quid est eiuz tiore
depͥssins sit conarꝰ oĩs uidet᷑ in ad¬

Expanded text:
Cesarem: quanto id in alios, illo et Cesarem: quanto id in alios, illo et minores et formidabiliores, rectius dici potest; nescio quidem, cur tam multi cupiant timeri. Nemo enim gratis metuitur, una et metuit; et periculosius uni est multos metuere, quam multis unum. Nonne satius multo est quod nullus enim ista nequeunt, semperque metu metus profecto est, quam Ovidius Naso ait: Qquem metuit quisque perire cupit, inquit, oderunt, quem quisque odit periisse expetit. Eras in tua arce metuendus, sed et metuens. “Et quos, inquies, metuebam?” Immo vero quos non? Omnes metuet, qui metui ceperit, sed illos in primis a quibus ipse metuitur. Nam et Cicero Ennium secutus. “Qui se, inquit, metui volent a quibus metuentur, eosdem metuant ipsi necesse est.” Sepe idem repeto, quia ita res se habet; nec advertitis, in hoc ceci, ut in infra omnes estis: quid est timore depressius? sic conatus o
Abbreviated transcription (Latin):
domi quoq modestiq aĩ tentẽt᷑ atq
ad illicitũ urgeant᷑ quib motib
si obstare Rtutis oꝑe ñ ualeat o¬
in optanda sit amissio eaꝵ reꝵ q̃
hos parĩt motus d Arcẽ fortissi¬
mã amisi R. Su fortissimã dicis
fragile ꝓbat euẽtus amisisti potis
rem usu ĩeptã difficilẽq custodia
rẽ ĩutilẽ tibi uitine om̃ib odicsã
iã dormire noctib incipies et urim¬
re alios sines d dutissima micha
arx diructa est L Qnomo eẽt̃ tuta
q̃ ꝑiit ipẽ tecũ cogita ego autem
tibi ostendã munitissimã tutissiã¬
q arcẽ sine muris sine turo ibus
sine ullo posus oꝑos reꝵ apara¬
tu Si uis tute uime bene uine
Iul u̾tute securiꝰ bñ ãt uinere
ñ hoc dito supbe laute põyatite s
iuste ẜ sobrie s modesie raclis oꝑh
solicitũ formidablem ac molestũ
Que ẽ at hec boluptas metm nec
amari an illd̃ labern᷑ notissimũ
ñ audisti Nctẽ ẽ młtos t̾ieat quẽ
mlti tnnẽt hoc ille dixit i duliũ

Expanded text:
odestique animi tententur, atque ad illicitum urgeantur; quibus motibus si obstare virtutis ope non valeas, quidni optanda sit amissio earum rerum, que hos pariunt motus? Arcem fortissimam amisi. Tu fortissimam dicis, fragilem probat eventus. Amisisti potius rem usu ineptam, difficilemque custodia, rem inutilem tibi, vicinis omnibus odiosam. Iam dormire noctibus incipies, et dormire alios sines. Tutissima michi arx diruta est. Quomodo esset tuta que periit, ipse tecum cogita; ego autem tibi ostendam munitissimam tutissimamque arcem sine muris, sine turribus, sine ullo prorsus operoso rerum apparatu: si vis tuto vivere, bene vive. Nil virtute securius; bene autem vivere, non hoc dico superbe, laute, pompatice, sed iuste, sed sobrie, sed modeste. Nullis opus sollicitum, formidabilem ac molestum. Que est autem hec voluptas, metui nec amari? an illud Laberii notissimum non audisti: Necesse est multos timeat, quem multi timent? Hoc ille dixit in Iulium
Abbreviated transcription (Latin):
dicit᷑ uri ñ solũ ciues f. cognati eccã
int̾ se pugnãt quale intͦ cẽsarẽ ⁊ põ¬
peiũ fuit de quo dcm ẽ lle locꝰ
frẽs huĩt locus ille parentes ꝙto
hoc bellũ iustiꝰ nomẽ id uindicat
ubi nõ pr̃ ꝯtra filiũ nec fr̃ adu̾sus
frem̃ si homo contra se ipm̃ litigat
quo durãte litigio nlła ꝯmẽs aiõ
ullã põt er̃ serenitas d discordat
aiuẽ et diu̾sis secũ pug̃t affectib¬

Expanded text:
 cognati etiam inter se pugnant, quale inter Cesarem ac Pompeium fuit, de quo dictum est: ille locus fratres habuit, locus ille parentes. Quanto hoc bellum iustius nomen id vindicat, ubi non pater contra filium, nec frater adversus fratrem, sed homo ipse contra se litigat, quo durante litigio, nulla quies animo, nulla potest esse securitas? Discordat animus et diversis secum pugnat affectib
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ cipas aspic̾e̾ seq si eͣnfformã¬
dus sit cigno silez maut er̃ ꝙͣ coruo¬
d deum ⁊ squalentes irant uultu
ruge R Et telus arata fructim
fert ulerins et bite mat uoiotes
foutus bñ culta in senectute ꝓue¬
nũt unge te offendũt oris uuitũ
uariãt anni insi ot formosior sit
indies Rmq semꝑ te se nõ iu eum
negligeris honestabit d denii uu¬
gisq et informi situ obsitꝰ uix me
ipm̃ agnosco ł hoc tibe iã as mitio
euẽtuꝵ dixi miaꝰ quide auide specto
ĩminebis minꝰ tuis fesitã mina
haud dubie mlrerclaꝵ ocłis placebis
quib place̾ uelle maior ne banitas
an libido sit nescio at qui fidem
qͥ cẽstãciã q̃ͥ gͣnitatẽ qmi pruden¬
planis ac mollib maxillis se qdꝰ
meliorq post tium etas u̾mamet¬
R. uino detror ñ semꝑ q̃ delcant ma

Expanded text:
e, si transformandus sit, cygno similem malit esse quam corvo? Senui et squalentes arant vultum ruge. Et tellus arata fructum fert uberius, et vite maturiores fructus bene culta in senectute proveniunt. Ruge te offendunt oris? Vultum variant anni, nisi ut formosior sit in dies, denique semper te, si non tu eum neglexeris, honestabit. Senui, rugisque et informi situ obsitus: vix me ipsum agnosco. Hoc tibi iam ab initio eventurum dixi: minus quidem avide speculo imminebis, minus tuis forsitan, minus haud dubie muliercularum oculis placebis, quibus placere velle maior ne vanitas, an libido sit nescio. At qui fidem, qui constantiam, qui gravitatem, qui prudenin planis ac mollibus maxillis, se quod meliorque post tergum etas remanet. Immo deterior, non semper que delectan
Abbreviated transcription (Latin):
let is ꝑperã indicata b̾studere. sᵒ¬
uniupae inditor ł ue usticia in¬
iustos sit ĩ iusticia iustos p̃mit ubi
ig̃r ciusta dãnacõ ili iustus est
reus nemo aut̃ tã demẽs insim.¬
samat ut hec ꝑuerti seqr ĩ iusti¬
nsto iudicio p̃mi uecitꝰ nemõ ta
paindus inst si ressim q ui ñ pootiuis
dãnari eligat ĩiusto iudicio ꝙͦ as
solm tanto eniz id saciꝰ quãto est
melior opp̃ssa inditia ꝙ̃ imꝑiosa¬
itdicta nequicia quãtoq ẽ optabi¬
lior mẽs bona ꝙ ꝓpria fortũa ꝙͣme
ila laborib hec uluns affluatꝰ plꝰ
dicã. tanto est meliꝰ iuste eciam
damnari ꝙ ĩiuste alsolm quãto
in hoc enr sceleri m̃cta nigticia ẽ¬

Expanded text:
Solet is perperam iudicata rescindere. Iniuste iudicor. Ut iustitia iniustos, sic iniustitia iustos premit. Ubi igitur iniusta damnatio, ibi iustus est reus. Nemo autem tam demens, nisi insaniat, ut hec perverti seque iniusto iudicio premi velit; nemo tam pavidus, nisi sit pessimus, ut non potius damnari eligat iniusto iudicio, quam absolvi. Tanto enim id satius, quanto est melior oppressa iustitia, quam imperiosa nequitia, quantoque est optabilior mens bona, quam propria fortuna, quamvis illa laboribus, hec delitiis affluat. Plus dicam: tanto est melius iuste etiam damnari quam iniuste absolvi, quanto In hoc enim sceleri iuncta iustitia e
Abbreviated transcription (French):
atz equi diris ĩpaciens d epramnde
amissã salde doleo L Euantĩ doloes
iuste possessionis amissionẽ qui tã
doleas iuiste quãtũ doleres repa
Lyrainde me Reiectũ gͣmit᷑ fero .Ĩ. feres
leniꝰ sicam̃ libres Multi quidem
tyrãnoꝵ solo noĩs odio ceciderũt
plures en c̾tas cadende causas ha¬
buisse notissimũ est et cotidie fit

Expanded text:
atque equi iuris impatiens. Tyrannidem atque equi iuris impatiens. Tyrannidem amissam valde doleo. Quantum doleres iuste possessionis amissionem, qui tam doleas iniuste? Quantum doleres re Tyrannide me deiectum graviter fero. Feres levius, si causam libres; multi quidem tyrannorum, solo nominis odio ceciderunt; plures tamen certas cadendi causas habuisse notissimum est et quotidie fit
Abbreviated transcription (Latin):
uisticie salte̾ uecadie hoc p̃state ut
mutatis morib et nouo haritu mẽt̃
assupto amffiõe diuiciaꝵ ditiores
facti quãtũ fortine deerahit᷑ em̃
aĩs addidisse bideanĩ nũꝙͣ ne ir
aduertistis ut nõ solus ille rex re¬
gum et dñs dnanciũ omipotẽns
a quo oĩs ptãs ẽ ncelo ⁊ int̾ra ma¬
nũ munerib suns plenã ⁊ extendit
et u̾trabit ocultis seye ⁊ iustis sep
ex causis ẜ tꝑalis quoq uex regẽ
trrãm tyuãnũ et gens gentẽ deici¬
tatꝙ pessudat an uero met ꝓpheti
ilũ q̃rulũ audiuistis et congrega¬
bit inq̃t quasi arenã captiuitate
diclĩ eius erũt coaptate ani foriũs
seu dine potiꝰ uolũtati et cauete re¬
tyrãnoꝵ pessum qui priã pulsut
ĩexilio pueriliũ lr̃aꝵ scolas tenui¬
sse dĩ ut quã in cines n potat in
pueros tyrãinde ex̾cẽt trux ĩgeniũ
affixĩq ꝓosito hõnestiq insc̾ul

Expanded text:
iustitie, saltem verecundie hoc prestate, ut iustitie, saltem verecundie hoc prestate, ut mutatis moribus et novo habitu mentis assumpto, amissione divitiarum ditiores facti, quantum fortune detrahitur, tantum animis addidisse videamini. Nunquam ne igitur advertistis, ut non solus ille rex regum et dominus dominantium omnipotens, a quo omnis potestas est in celo et in terra, manum muneribus suis plenam et extendit et retrahit, occultis sepe, iustis semper ex causis, sed temporalis quoque rex regem, tyrannus tyrannum, et gens gentem deicit et pessundat? An vero non Prophetam illum querulum audivistis: “Et congregabit, inquit, quasi arenam captivitatem. diculi eius erunt?” Coaptate animum fortune, seu divine potius voluntati, et cavete rityrannorum pessimi, qui patria pulsus, in exilio puerilium literarum scholas tenuisse dicitur, ut quam in cives non poterat, in pueros tyrannidem exerceret: Trux ingenium affixumque proposito, honestique inscium
Abbreviated transcription (Latin):
ĩusti ẜincii fiẽ uocas cũ iusticie
pͥncipiũ ĩiufricie finis sit ut si
mltoꝵ calannitates ppłoꝵ unius
hom̃is pauisse licẽtiã tit pe fuit¬
pulcarũ sit pastere desiisse deq hoc ꝯĩn
impndencie sit oxtine d lontra tyrã¬
inde sum deiectus L Sponte destem¬
disses meliꝰ optime ueo ñ ascendis¬
ses Nuĩc qualitũq Restendisse bonũ
iõ qr iustr̃ meliorq coacta iusticia
ꝙͣ uolũtaria ĩiusticia es ãudite
impni tyõanũ aꝑud inferos excla¬
mãtẽ discite iusticiã monite audie
et me apud suꝑos exchortantẽ dist¬
te iusticiã uel cõacti hec eniz ten¬
pestiua hic utilisq mospuit᷑ illa ibi
admonicio utiq sera est frustra eĩ
discit᷑ ꝯd̾ fieri ampliue nõ potest po¬
inte ueo iã cumẽtes aiõs suꝑbũq
et ferox dnandi uotũ ponite et fe
ñ pus saltẽ post tyrãmidem amisfã
tyram esse desunte et optand qd iã
assequi nͣ potetis ꝑmẽ facite se nõ

Expanded text:
iniusti servitii finem vocas, cum iustitie iniusti servitii finem vocas, cum iustitie principium iniustitie finis sit, ut si multorum calamitates populorum unius hominis pavisse licentiam turpe fuitpulchrum sit pascere desiisse, deque hoc conqueri impudentie sit extreme. Longa tyrannide sum deiectus. Sponte descendisses melius optime vero non ascendisses. Nunc qualitercunque descendisse, bonum ideo, quia iustum, meliorque coacta iustitia, quam voluntaria iniustitia est. Audite, impii, tyrannum apud inferos exclamantem: Discite iustitiam moniti. Audite et me apud superos exhortantem: “Discite iustitiam vel coacti”. Hec enim tempestiva, hic utilisque ni respuitur, illa ibi admonitio utique sera est: frustra enim discitur, quod fieri amplius non potest. Ponite vero iam tumentes animos, superbumque et ferox dominandi votum ponite, et, si non prius, saltem post tyrannidem amissam, tyranni esse desinite, et optandi, quod iam assequi non potestis, finem facite; si non
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ yrãide amisi Rdi stile dãnũ
C̃ amisisse ugnũ quãto ẽ otiliꝰ
tyrãmde̾ amisisse g ni en ut dixi tũ
iusticie texuere tyrãmdis ĩiusticia
dãnosam mlt̾is om̃ib odiosam s
Tyra̾nide exm R ñe sis nudus indue
iusticiã modestiã ꝑsimonia hones¬
tatẽ pietatẽ clemẽtiã caritatẽ uestes
ortimas quieꝰ ꝯparandie ulło opꝰ
e auro s sola aĩ uolũtate uestes
paratas bonis omib eyrãnis uel
in cognitas ul ĩuisas qui marga¬
ritis ac purpura obuoluti huãm¬
tate int̾im ac xtutib iidi sunt¬
d c̃iues mͦ tyrãidẽ extorserunt¬
R libertatẽ s̃ debitã r̾ceꝑunt uitã
t̾ indebitã eliq̾runt hãc tu ciuib
ens debes qmi t ptꝰ odiũ nichil
dñt ita pro grãꝵ actione q̃rimo¬
mã institnis at iã pridem mos
iste ꝑcrebruit ut qui fecit ĩiuriam
q̃rat᷑ qui passus est sileat, d lon¬
ga tyrãiide spoliatꝰ sum. Lder¬
uiert̃ tiei quilz forsican te ẜnire
digniꝰ fiit nc̃ ĩmriã lonci et

Expanded text:
Si utile damnum est amisisse regnum, quanto est utilius tyrannidem amisisse? Etsi enim, ut dixi, cum iustitie texuere; tyrannidis iniustitia damnosam multis, omnibus odiosam. Tyrannidem exui. Ne sis nudus, indue iustitiam, modestiam, parsimoniam, honestatem, pietatem, clementiam, caritatem, vestes optimas, quibus comparandis, nullo opus est auro, sed sola animi voluntate; vestes paratas bonis omnibus, tyrannis vel incognitas vel invisas, qui margaritis ac purpura obvoluti, humanitate interim ac virtutibus nudi sunt. Cives michi tyrannidem extorserunt. Libertatem sibi debitam receperunt, vitam tibi indebitam reliquerunt: hanc tu civibus tuis debes, qui tibi preter odium nichil debent; ita pro gratiarum actione querimoniam instituis, at iam pridem mos iste percrebruit, ut qui fecit iniuriam queratur, qui passus est sileat. Longa tyrannide spoliatus sum. Servierunt tibi, quibus forsitan te servire dignius fuit; nunc iniuriam longi et
Abbreviated transcription (Latin):
totũ dederie. ꝓuisa omia icsꝰ erit
abigni d̾ Ambignus fratus meꝰ¬
ẽ micha A At ñ ambignus do id
sat ẽ illi te ipm fidens crede ⁊ dit ei
In mãĩb tuis sortes mee d cum
pie fec̾is pone metũ pone ãbigni¬
tate᷑ pone solicitudinẽ ille sc̃it
quid de te acturꝰ sit nlłm rei du¬
bius parua quidẽ sed frrma in
naniclã magnũ sulcas marefidꝰ
tueꝙ salutis amãtissimeꝰ gubna¬
tor est dind refert an uiã uector
ignoret si nigr̃o nauign nota est¬
U ulnerib crucior granissimis

Expanded text:
isa omnia, nil erit ambigui. Ambiguus status est michi. At non ambiguus Deo. Id sat est: illi te ipsum fidens crede, et dic ei: “in manibus tuis sortes mee”; id cum pie feceris, pone metum, pone ambiguitatem, pone sollicitudinem. Ille scit quid de te acturus sit. Nullius rei dubius, parva quidem, sed firma in navicula magnum sulcas mare: fidus tueque salutis amantissimus gubernator est. Quid refert an viam vector ignoret, si magistro navigii nota esu
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓditos lequor quasi q̃uendi
sint quie aut̾ ñ ꝓdit᷑ et in parius
cotidie ⁊ ĩmagme nsi cui ułłus
ẽ penich a quo prodi possit proditꝰ
id quid̃ ac magnifice nã ⁊ africa¬
nus ille cuiꝰ ꝓxine memi fese t̾ri¬
tũ ñ tã mortis metu ꝙͣ infidiaꝵ
a sune apud̃ Riceronẽ dicit uerũtũ
neutͦminiã tangi debes qñ eius
ita iacta sors ẽ ut lucͣ ac ꝑfidia
ꝓ ditoris bona fides danũq sit
ꝓditi elicte utrũ malis di proditor
me fefeait l plus ille s̾ nocuit
ꝙͣ tͥ te ꝓdidit se ꝑdidit te pupugit
se ꝯfodit te dũ spoliat se ꝑenũt
t̾ enz u̾gnũ forte ut̃ opes sisi aĩas
eripuit Nil scelestiꝰ ꝓdito e ml
tmpi ꝰꝰ soluidet cuiꝰ eosteniras tãta
est ui ⁊ qui artificio eius egent exe¬
crentͣ auificẽ et qui cet̾oꝵ sceleꝵ famã
q̃rũt huib infamnã reformideͭ d
ꝓdicus sum u proderit forsan ne

Expanded text:
loquor, quasi querendi sint? Quis autem non proditur, et in parvis quotidie et in magnis, nisi cui nullus est penitus a quo prodi possit? Prodituid quidem ac magnifice. Nam et Africanus ille, cuius proxime memini, sese territum, non tam mortis metu quam insidiarum a suis, apud Ciceronem dicit. Veruntamen neutro nimium tangi debes, quando enim ita iacta sors est, ut lucrum ac perfidia proditoris, bona fides damnumque sint proditi. Elige utrum malis. Proditor me fefellit. Plus ille sibi nocuit quam tibi: te prodidit, se perdidit, te pupugit, se confodit, te dum spoliat, se perimit. Tibi enim regnum forte vel opes, sibi animam, eripuit. Nil scelestius proditore, nil turpius sol videt, cuius obscenitas tanta est, ut et qui artificio eius egent, execrentur artificem, et qui ceterorum scelerum famam querunt, huius infamiam reformident. Proditus sum. Proditus