comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
saram. Si gͦ caro cuius ꝑsonam gent ismahel qui
scđm caruem nascitur sp̃ui blandiatur qui. ẽ. ysa¬
ac &e illecebrosis cum eo deceptiomibus agat. si dele¬
ctationib illiciat uoluptatib molliat. huiꝰcemodi
ludus carnis cum spu. saram maxime quem. ẽ. uͥtꝰ
offendit. & huiuscemodi lilandimenta. acerbis¬
simam ꝑ secutionem indicat paulus. Et tugͦ o¬
tes quando furore gentium ad immolaudum
ydoł cogeris: s si forte te uoluptas carnis iliciat.
si tͥ libidinis alludat illecebra. hȩc su̾itutis es fi¬
lius. tanqͣm ꝑ secutionẽ maximam fuge. Id circo
enim cẽ apłs dicit. fugite fornicationem. S & si
iniustitia tͥ blandiatur ut ꝑsonam potñtis ac¬
cipias. & gr̃a euus flexus non rectum iudicium
feras: intelligere debes. quia sub specie ludi blã¬
dam ꝑsecutionem ab iniustitia pateris: uerum
cẽ ꝑ singłas inalitiȩ speties etiam si molles & deli¬
cate sint &e ludo similes. ꝑsecutionem sp̃s dicito:

Expanded text:
ati. Si ergo caro, cujus personam gerit Ismael, qui secundum carnem natus est, spiritui blandiatur, qui est Isaac, et illecebrosis cum eo deceptionibus agat, si delectationibus illiciat, voluptatibus molliat, hujuscemodi ludis carnis spiritum, Saram maxime, quae est virtus, offendit; et hujusmodi blandimenta acerbissimam persecutionem judicat Paulus. Et tu tes, quando furore gentilium ad immolandum idolis cogeris; sed si forte voluptas carnis te illiciat, si tibi libidinis illudat illecebra, haec, si virtutis es filius, tanquam persecutionem maximam fuge, idcirco enim dicitur: « Fugite fornicationem . » Sed et si injustitia blandiatur, ut personam potentis accipias, et gratia ejus flexus non recte judicium feras, intelligere debes quia sub specie ludi blandam persecutionem ab injustitia pateris. Verum et per singulas malitiae species, etiam si molles et delicatae sint et ludo similes, persecutionum species dicito,
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sine dubio resoluendũ. ẽ. Ubi uͦ fundanĩ¬
ta sunt. ⁊ supͣ petram edificat᷑ domꝰ: nũqͣm re¬
soluit᷑ domus illa. fundata enĩ . ẽ. supͣ petrã.
ille qͥ dudũ honerauerat abrahã. uenit nẽ cũ
amnicis suis de geraris ad ysaac. Et dic̃ illi ysa¬
ac. Qd uenistis ad me: Nos em̃ odistis me ⁊ eie¬
cistis me atiob̃. Ad het illi respondent. Uidñteᷤᷤ¬

Expanded text:
tur sine dubio resolvendum est; ubi vero fundamenta sunt, et supra petram aedificatur domus, numquam resolvitur domus illa, fundata est enim super petram. ille, qui dudum honoraverat Abraham, venit nunc cum amicis suis de Geraris ad Isaac. Et dicit illis Isaac, Quid venistis ad me? Vos enim odistis me, et ejecistis me a vobis. At illi responderunt, dicente
Abbreviated transcription (Latin):
dux excitꝰ eiꝰ. Int̾p̃tat᷑ aũ ochorat: tenens. Et fi¬
chol: os meũ. Ipse aũ ab imelech pat̾ mĩs rex.
Q tres ut ego arbitror imaginẽ totius philosophi¬
hie. tenent: que apud eos intres partes diuidit᷑.
logicã. phisicam. ethicã. id÷ rationalẽ. naturalẽ
moralẽ. Rationał. ẽ illa: q̃ dm̃ patrẽ omĩũ ꝯfite

Expanded text:
dux exercitus ejus. Interpretatur autem Ochozat tenens, et Phichol, os omnium; ipse autem Abimelech, pater meus rex. Hi tres imaginem totius philosophiae tenent, quae apud eos in tres partes dividitur, logicam, physicam et ethicam, id est, rationalem, naturalem et moralem. Rationalis est illa
Abbreviated transcription (Latin):
qͥẽ xp̃s. enet gͦ ysaac ⁊ popłi figurã ⁊ ͥ. xp̃m aũ¬
tanqͣm u̾bũ dĩ ñ solũ in euangłus loqͥ. s ⁊ in lege
teu nirañti. ⁊ apparuit illi dñs. Ascñsionẽ legis¬
diuina gerłbant᷑ obseqͥa. Potest ⁊ augñitũ pro¬
pħaꝵ legis ascũsio nominari: ⁊ ꝓptea forte ad
puteũ uiram̃ti ascendisse d̾r. ⁊ ibi apparuisse
qđ ipse sit sac̾dos ĩ et̾num scđm ordinẽ melchi¬
sedech. Ad puteũ gͦ uiram̃ti uisus. ẽ. ds̃: futura
ĩ eũ ꝓmissa confirmãs. Et edificauit ibi altare

Expanded text:
carnem, Isaac vero populi qui ex fide est, formam teneret; alitamquam verbum Dei, non solum in Evangeliis loqui, sed et in lege teum juramenti, et apparuit illi Dominus. Ascensionem legisdivina gerebantur obsequia. Potest et augmentum prophetarum, legis ascensio nominari; et propterea forte ad puteum juramenti dicitur, et ibi apparuisse quod ipse sit sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Ad puteum ergo juramenti visus est ei Deus, futura in eum promissa confirmans. Et aedificavit ibi altare
Abbreviated transcription (Latin):
molat᷑ ipascha ipse dr. ⁊ ouiũ pastor. ipse signat᷑.
⁊ pontites. qͥ offert sacͥficiũ. Nich̾ ominꝰ ipse desc̃¬
bit᷑ sponsꝰ tanqͣm u̾bũ di: ipse appellat᷑ i tanqͣm
sapientia. ipse rursũ ⁊ sponsa nominat᷑. sic̃ ⁊ pro¬
pħa dic̃ exꝑsona ipsius. Tanqͣm sponso ĩposu¬
it mͥ mitirã. ⁊ tantqͣm sponsam ornauit me orria

Expanded text:
molatur in Pascha ipse dicitur, et ovium pastor ipse signatur, et pontifex qui offert sacrificium ipse describitur. Sponsus tanquam verbum dei ipse appellatur et tanquam sapientia ipse rursum sponsa nominatur. Sicut et propheta dicit ex persona illius: “Tanquam sponso posuit michi mitram, et tanquam sponsam adornavi
Abbreviated transcription (Latin):
cuncta moderent᷑. In hoc eñi non solũ legi. s o
euangłiis consona scribunt. Morał uͭ ⁊ pbisica
sidet uͭ a nob̾. cuni d̾o dic̃. ẽẽ. mat̾iam coet̾nã.
Dissidet. cũ negat dm̃ curare mortalia: s ꝓun¬
dĩiã eiꝰ supͣ lunaris globi spacia cohiberi. Dis¬
sident anobis: cum uitas nascentiũ. stellarũ
cursib pandunt. Dissident: cum ꝑpetuũ di¬
cunt hunc mũdũ. ⁊ nullo fine claudñdũ. S
⁊ alia plurima st̃: inquib nobiscũ uł dissidẽt
uł ꝯcordant. Et iło abimelech scłm hanc figu
iã aliqndo inpace. ẽẽ. cũ ẏsaas. aliqnͣdo dis¬

Expanded text:
cuncta moderetur. In hoc non solum legi, sed et Evangeliis consona scribunt. Moralis vero et physidet vero a nobis, cum Deo dicit materiam coaeternam; dissidet, cum negat Deum curare mortalia, sed providentiam ejus super lunaris globi spatia cohiberi. Dissident a nobis, cum vitam nascentium stellarum cursibus pendunt; dissident, cum perpetuum dicunt hunc mundum, et nullo fine claudendum; sed et alia plurima sunt, in quibus nobiscum vel dissident, vel concordant. Eram aliquando in pace esse cum Isaac, aliquando dis
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ cũ ipso puteos aquȩ uiuȩ. Etiã si obsistunt p¬
hilistini. ⁊̃ si rixant᷑. nos tñ ꝑseueremꝰ cũ ipso pu¬
teos fodiendo: ut ⁊ nob̾ dicat᷑. bibe aquã de tu¬
is uasis.⁊ de tius puteis. Et in tm̃ fodiamꝰ ut suꝑ¬
abundent aq̃ putei inplateis nr̃is. ut ñ solũ nob̾
sufficiat scĩa scͥpt᷑ar̃. s ⁊ alios doceamꝰ. alios instru¬
amꝰ ut bibant hoĩes. bibãt & peccora. Audiant

Expanded text:
mus cum ipso puteos aquae vivae, etiam si obsistunt Philisthini, etiam si rixantur, nos tamen perseveremus cum ipso puteos fodiendo, ut et nobis dicatur: Bibe aquam de tuis vasis, et de tuis puteis : et in tantum fodiamus, ut superabundent aquae putei in plateis nostris, ut non solum nobis sufficiat scientia Scripturarum, sed et alios doceamus et instruamus ut bibant. Homines bibant et pecora, quia et
Abbreviated transcription (Latin):
purgare ysaac. &e ostñdere quia quecumq lex
⁊ꝓphe dixerunt de ipso dixerunt: rixati
em̃ potest. eẽ. cũ his qui inputeis aqͣm nolũt
habere: s t̾ram. Et dic̃ eis. Ecce relinquet᷑ uob̃
doniꝰ ur̃a. deserta. fodit gͦ ysaac & nouos puteoᷤ.
immo pueri ysaac fodunt. Pueri sunt ysaac.
om̃s noui testamenti puteos fodunt. S & ꝓ
his alt̾tant᷑ illi qͥ terrena sapunt: nec noua cõ¬
di paciunt᷑ nͨ uetera purgari. Eu angłicis pu
omnib contradicunt in omnib liagant: dr
ad eos. Qm̃ indignos uos fecistis gr̃a q̃r ex hoc
iam ad gentes ibimꝰ. Post hȩc gͦ fõdit t̾cium pu¬
teum ysaac. &e appellauit nom̃ loci illiꝰ ampli
tudo dicenꝰcens. Quia nunc dilatauit nos dñs.

Expanded text:
purgare Isaac ut ostenderet, quia quaecunque lex et prophetae dixerunt, de ipso dixerunt: rixati non potest esse cum his qui in puteis aquam nolunt habere, sed terram, et dicit eis: Ecce relinquetur vobis domus vestra deserta . Fodit ergo Isaac novum puteum, imo pueri Isaac fodiunt. Pueri sunt Isaac, omnes novi Testamenti puteos fodiunt. Sed et pro his altercantur illi qui terrena sapiunt, nec nova condi patiuntur, nec vetera purgant, evangelicis putomnibus contradicunt, in omnibus litigant, dicitur ad eos, Quoniam indignos vos fecistis gratiae Dei, ex hoc jam ad gentes ibimus . Post haec fodit tertium puteum Isaac, et appellavit nomen loci illius, tudo, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
nit nob scientiam tͥnitatis. Tunc enim tm̃ ĩ ui
dea notus erat ds. & in isrł nom̃ eiꝰ nominaba¬
t᷑:. nunc autem in omnẽ t̾ram exiit sonꝰ eorũ.
& infines orbis t̾re uerba eorum. Exeuntes enĩ
puteos. & aquam uiuam omnib oftenderunt:
baptizantes om̃s gentes innomine patͥs cẽ fi

Expanded text:
vit in nobis scientiam Trinitatis; tunc enim tantum in Judaea notus erat, et in Israel nomen ejus nominabatur ; nunc autem in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orbis terrae verba eorum ; exeuntes enim puteos, et aquam vivam omnibus ostenderunt, baptizantes omnes gentes in nomine Patris, et Fi
Abbreviated transcription (Latin):
lis ⁊ ĩ undantib uitiis. conuertere se potest areb
fiuxis. ac ꝑeuntib oe caducis. &e audire uerbum
di ac p̾cepta celestia: hic intra corsuum archam
salitis edificat. ⁊ bibliotecam ut ita dicam intra se
diuini consecrat uerbi: longitudinẽ in ea. & latitu¬
dinẽ &e altitudinẽ fidem caritatem ⁊ spem collo¬
cat. fidem tͥnitatis. ad longitudinẽ uitȩ immorta¬
litatemq distendit. latitudinem caritatis ad indul¬
gentiȩ ⁊ benignitatis fundit affectus. Altitudinẽ

Expanded text:
is inundantibus malis convertere se potest a rebus fluxibus et caducis, et audire verbum Dei, et praecepta coelestia, hic intra cor suum arcam salutis aedificat, et bibliothecam intra se divini conferat verbi. Longitudinem in illa, et latitudinem, et altitudinem, et fidem, et charitatem, et spem collocat. Fidem trinitas, et longitudinem vitae, et immortalitatem ostendit, latitudinem charitatis indulgent
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ actuũ suoꝵ refert ad unũ. Scit em̃ quia om̃s qͥ¬
dem currunt. s unus accipit palmam scilicet qui
fuerit multiplex. s hanc bibliothecam ñ ex ag¬
grestib & impolitis s exquadratis &e scđ̾m ȩqua¬
ex secularium aͣctorum. s exꝓpħicis atq apłicis
quadratam continent uitam. ⁊ ex omni parte li¬
bratam. Nam auctores scłariũ libroꝵ possunt qͥ¬

Expanded text:
vero arcuum suorum refert ad unum. Scit enim quia omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium, scilicet qui fuerit multiplex; sed hanc bibliothecam non ex agrestibus et impolitis, sed ex quadratis construex saecularium auctorquadratam continent vitam, ex omnique parte libratam. Nam auctores saecularium voluminum possunt qui
Abbreviated transcription (Latin):
uos: xp̃m or eccłiam eius. Ipse. ẽ. enim lux mundi:
qui ce eccłiam illuminat sua luce. Sicut enim¬
luna de sole ꝑcipere dr lumen. ut ꝑ ipsam ȩtiã¬
nox possit illummnarr: ita &e eccłia suscepto xͥ lu¬
mine illuminat omnes qͥin ignorantie nocte u̾

Expanded text:
Christum et Ecclesiam illius. Ipse est enim lux mundi, qui et Ecclesiam illuminat, sicut luna de sole dicitur percipere lumen, ut per ipsum possit illuminari, sic Ecclesia suscepto Christi lumine illu
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ quantum ad necessitatẽ pluiarũ & dilu¬
uii spectat. nulla potuit tam conueniens ⁊ cõ
grua arce species dari. ꝗͣ ut e sũmo uelut erecto qͦdã¬
ĩ angͦtũ culm̃ educto diffũderet ibͥũ ruinas. ⁊
torũ nec impetu fluctuũm. nec ĩ quietudĩe aĩali¬
um quȩ intͥnsecus erant. aut ĩclinari possit

Expanded text:
dem quantum ad necessitatem pluviarum ac diluvii spectat, nugruens arcae species dari, quam ut summo velut e tecto quodam angusto culmine diffunderet imbrium ruinas; et torum, nec impetu fluctuum, nec inquietudine animalium quae intrinsecus erant, aut inclinari possit
Abbreviated transcription (Latin):
res qd̾ moyses qui ut de eo scriptura testat᷑
om̃i sapientia egyptiorum fuerat eruditus
scđ̾m artem gedmetricam qua p̃cipue egyp¬
tii callent. cubitorum numerum in hoc loco
posuit. apud geometras enim scđm eam rati¬
onẽ quȩ apud eos uirtus nocatur. ex solido ⁊
quadrato. uł insex cubitus unꝰ deputatur¬

Expanded text:
e quod Moyses, qui ut de eo Scriptura testatur omni sapientia Aegyptiorum fuerat eruditus, secundum autem geometricam, quam praecipue Aegyptii calleposuit. Apud geometras enim, secundum illam rationem quae apud illos virtus vocatur, ex solido et ex quadrato, vel in sex cubitos unum deputatur
Abbreviated transcription (Latin):
to quantum ex his quȩ describuntur aparet.
quatuor anguł eximo consurgentẽ. eisdemq
paulatim usq ad summũ in angustũ attractis:
in spatiũ unius cubiti fuisse collectã. Sic enim
refertur qd̃ infundam̃tis euis trecenti cubiti in
longitudine inlatitudine uͦ quinquaginta sunt
positi. tͥginta autẽ in altitudinẽ edificati. S col¬
lecta. ẽ. in cacum̃ angustum: ntaut cubitꝰ sit la

Expanded text:
to quantum ex his quae describuntur apparet, quatuor angulis ex imo consurgentem eisdemque paulatim usque ad summum in augustum attractis in spatium unius cubiti fuisse corefertur quod in fundamentis illius trecenti cubiti in longitudine, in latitudine vero quinquaginta sunt positi, triginta autem in altitudine, sed collecta in cacumen angustum, ita ut cubitum sit la
Abbreviated transcription (Latin):
dedi uob̃ omne fenum seminale qd̃ seminat
sem̃. qd̾.ẽ. suꝑ omñe t̾ram: ce omne lignum qd
habet in se fructum seminis seminał. erit uob̾
ad escam. ⁊ omnib bestiis t̾re. & omnib uolati¬
lib cęli. ⁊ omnib repentib quȩ repunt suꝑ t̾rã.

Expanded text:
dedi vobis omne fenum sativum seminans semen, quod est super omnem terram, et omne lignum quod habet in se fructum seminis sativi; vobis erit in escam, et omnibus bestiis terrae, et omnibus volatilibus coeli, et omni
Abbreviated transcription (Latin):
ȩccłia sua: hunc quinquagenariũremissionis
numerũ in latitudine collocauit. Nisi eni re¬
missionẽ peccatoꝵ donasset credñtib: ñ fuisset
ꝑorbem t̾rȩ ȩccłiȩ latitudo diffusa. Triginta autẽ
altitudinis numerus: simile ut trecenti continet
sacramentũ. Quod eñĩ ibit. ecenteni. hoc hic de¬
ni t̾cio multiplicati faciunt. ad unũ autẽ totiꝰ cõ¬
structionis numerũ summa reuocat᷑. qͥa unus ds̃
pat̾ ex quo omĩa. ⁊ unus dñs. ⁊ una ȩccłiȩ fides. ẽ.¬

Expanded text:
Ecclesia sua, hunc quinquagenarium numerum collocavit. Nisi enim remissionem peccatorum donasset credentibus, non fuisset per orbem terrarum Ecclesiae latitudo diffusa. Triginta autem altitudinis numerus simile ut CCC continet sacramentum. Quod autem ibi centeni, hoc hic deni tertio multiplicati faciunt. Ad unum autem totius constructionis numerum summa vocatur, quia unus Deus Pater, ex quo omnia, et unus D
Abbreviated transcription (Latin):
dic̃. qͥa habens quis centum oues. ex quib cum
ꝑisset una. relictis nonaginta ⁊ nouẽ inmonti¬
b descendit querere eamquȩ petierat quãꝙ¬
gͦ centenarius totus creature rationabił nu¬
merus. qm̃ non ex seiet ipso subsistit. s extri¬
nitate descendit. ⁊ longituduĩe iutȩ hoc. ẽ. immor¬
talitatis grãm expatre ꝑ filium. ac sp̃m scm̃ susce¬
stituatur in trecentis. latitudo quinquagenarͥum
numerum tenet: qͥ numerus remissioni. & indul¬
gentiȩ consecratꝰ. ẽ. Scdm legem enĩ quinquage¬

Expanded text:
dicit: Quia habens quis centum oves, ex quibus cum periisset una, relictis nonaginta novem in montibus, descendit quaerere illam quae perieratvero centenarius totius creaturae rationabilis numerus, quando non ex semetipso subsistit, sed ex trinitate, descendit, et longitudinem vitae, hoc est immortalitatis gratiam, ex Patre per Filiumstituamur in trecentos. Latitudo quinquagenarium numerum tenet, qui numerus remissioni et indulgentiae consecratus est. Secundum legem enim quinquage
Abbreviated transcription (Latin):
seriuire celestiũ. Possumꝰ gͦ dicere quia forte infut᷑o᷑
cũ om̃s fructus congregabuntur ad areã. ⁊ quid ã
portio pontificis xͥ erunt. ⁊ alii portio leuitaꝵ. sic̃
trata. Puto aũ qd erunt qͥdã portio ⁊ hominũ. eoꝵ¬
dum taxat qui inhac uita prudentes ac fideles difpen¬
satores u̾bi di fuerunt. Hoc eñi arbitror ĩ euãgłiis de¬
signari adño uͥ ait ad eum cui crediderat qͥnꝙ m
nas: ⁊ fecerat ex eis decem. Esto potestatẽ habẽs. supͣ
.x ciuitates. Cui uͦ crediderat unam ⁊ fecerat ex ea qͥnq
esto potestatem habens supra qͥuq ciuitates. Que em̃
hic potestas ciuitatũ. intelligenda. ẽ. nͥ gub̃natio am¬

Expanded text:
ici magno. Possumus ergo dicere quia forte in futuro cum omnes fructus congregabuntur ad aream, erunt quidam portio pontificis Christi, erunt et alii portio Levitarum, sicut trata. Puto autem quod erunt quidam portio hominum eoduntaxat, qui in hac vita prudentes ac fideles dispensatores verbi Dei fuerunt. Hoc enim arbitror in Evangeliis designari a Domino, ubi ait ad eum cui crediderat quinque minas, et fecerat ex eis decem: Esto potestatem habens super decem civitates . Cui crediderat unum et facerat ex ea quinque: Esto potestatem habens supra quinque civitates. Quae enim hic potestas civitatum intelligenda est, nisi gubernatio a
Abbreviated transcription (Latin):
tota auiditate suscepit. si fructum statim ut ad
orationẽ surgimus ostenderit. id ẽ si collestis ⁊
congregatis intra sensib oret dm̃: si non euaget᷑
mente ⁊ cogitationib euolet. ita ut corpore qui¬
dem moratione curuetur. sensib aũ ꝑ diu̾sa diˢ¬
currat. Si quis in quã intentã. ⁊ directã senserit¬
obsecrationẽ suam: ⁊ ipsis dĩ conspectib atq ĩ¬
effabili illi lumini se intellexit assistentẽ. ibiꝙ
orationes ⁊ obsecrationes postulationes. ⁊ grarũ
actiones suas ꝑfuderit. nullius extrinsetus fan¬
tasmatis sollicitatꝰ imagine. hic se nouerit per
angłm qui assistit altari obtulisse immolatioĩs
sue pͥmitias pontifici magno ⁊ uͦ xp̃o iħu año¬

Expanded text:
tota aviditate susceperit, si fructum statim ut ad tota aviditate susceperit, si fructum statim ut ad orationem surgemus, ostenderit, id est, si collectis et congregatis intra se sensibus, oret Deum, si non evagetur mente et cogitationibus evolet, ita ut corpore quidem in oratione curvetur, sensibus autem per diversa discurrat. Si quis, inquam, in tantam et directam obsecrationem suam, et ipsis conspectibus atque ineffabili illi lumini se intellexerit assistentem, ibique orationes et obsecrationes postulationesque et gratiarum actiones suas profuderit, nulla extrinsecus phantasiae sollicitus imagine, is se noverit per angelum, qui assistit altari, obtulisse immolationis suae primitias pontifici magno et vero,
Abbreviated transcription (Latin):
positione allegorica. ita arburor poste ꝯstare. Si qͥs
uł exgentib distribuat uł faciat aliqͥd boni oꝑis
ꝓ mandato: munus obtulit d̾o. S rursus mune¬
ris offert pͥmitias si non solũ cybos u̾bi gr̃a uł
peccuniam largiatur: s et affectũ miserandi ha¬
beat. et comꝑaciendi. Hoc eñi ẽ qͦd requirit abhoĩb
d̾̃s. ut mens ipsa piis ⁊ misericordib repleat᷑ ⁊ forme¬
tur affectib. Et ad omnib immolationib eorum.
Immolatio sp̃uał. ẽ. illa quam legimꝰ. Immola
dõ sacͥficium laudis. ⁊ redde altissimo uota tua.
laudare gͦ dm̃.⁊ uota orationis offerre: immola
cem offerentur: s non solum uerbis. ⁊ uoce. s et
bo sp̃u. orabo ⁊ mente. Psalmum dicam sp̃u: ꝑsal¬
mum dicam ⁊ mente. Assistunt enim ⁊ nunc an¬
głi d̾̃ĩ cultores ⁊ agricole cordis nr̃i. ⁊ requirunt
si ẽ in aliquo nr̃m huicemodi mens tã sollicita.¬
tam intenta. que u̾bum dĩ tanquã sem̃ diuinũ

Expanded text:
positione allegorica ita arbitror posse constare, si quis vel egentibus distribuat, vel faciat aliquid boni operis, pro mandato munus obtulit Deo. Sed hujus muneris offert primitias, si non solum cibos verbi gratia, vel pecuniam largiatur, sed et affectum miserendi habeat et compatiendi. Hoc enim est quod requirit ab homine Deus, ut mens ipsa piis et misericordibus repleatur et formetur affectibus, et ab omnibus immolationibus eorum. Immolatio spiritalis est illa quam legimus: Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua . Laudare enim Deum et vota orationis offerre, immolarcem offerentur, si non solum verbis et voce, sed et bo spiritu, orabo et mente . Psalmum dicam spiritu, psalmum dicam et mente. Assistunt enim et nunc angeli Dei, cultores et agricolae cordis nostri, et requirunt si est in aliquo nostrum hujuscemodi mens tam sollicita, quae verbum Dei tanquam semen divinum
Abbreviated transcription (Latin):
si tamen oportet babiloniam curarȩ. Est ergo
locus hic: resurrectionẽ mortuorum eudent̃
ostendens. Designat enim eẽ. popłm. cui post
obitum suum moyses aduingendus sit: ⁊ ad
quos ꝓ suis meritis transferendus. post hec lo¬

Expanded text:
si tamen oportet et Babyloniam curari. Est ergo si tamen oportet et Babyloniam curari. Est ergo locus hic resurrectionem mortuorum evidenter ostendens. Designat enim esse et populum, cui post obitum suum Moyses adjungendus est, et ad quos pro suis meritis transferendus. Stat
Abbreviated transcription (Latin):
causa peccandi. sicut ⁊ madianite ambulantibꝰ
in lege dñi isrłitis. ⁊ custodientib castitatem: sub¬
ornauerunt mulieres que eos deciꝑent ad pec¬
candum. Causam gͦ prebere peccatr: hoc ẽ. scan¬
dalitare. Ueruntam en datur uindicta. s multo
grauior in eos qui scandalitarunt. qui causam
peccati prebuerunt: quam in eos qui pectaue¬
runt. Simul ⁊ illud obserua quod his subiecit.
houissime autem inquit ⁊ tuapponeris ad po-
negant. nec recipiunt futuri scłi fidem: ꝑurge¬
amus eosex his uerbis quib dominꝰ dicit ad moy¬
sen. quia apponatur ad popłm suum. Nemo
enim apponit᷑ ad eos qui non sunt. Unde con¬
stat eẽ. aliquem popłm cui moysen pꝰ uite huiꝰ
exitum dr applicandum. Quia ergo propħis ñ
credunt samarite ex quib possit resurrectioĩs
mortuorum fides latius approbari: ex his sal¬
tim moysi libris quos recipunt. & quorum au¬
ctoritatem fatent᷑ conuincendi. sunt ⁊ curandi.

Expanded text:
causa peccandi: sicut et Madianitae ambulantibus causa peccandi: sicut et Madianitae ambulantibus in lege Domini Israelitis, et custodientibus castitatem, subornaverunt mulieres quae eos deciperent ad peccandum. Causam ergo praebere peccati, hoc est scandalizare. Verumtamen datur vindicta, sed multo gravior in eos qui scandalizaverunt, qui causam peccati praebuerunt, quam in eos qui peccaverunt. Simul et illud observa quod subjecit. Novissime autem, inquit, et tu apponeris ad poputuorum negant, nec recipiunt futuri saeculi fidem, perfigamus eos ex his verbis, quibus Dominus dicit ad Moysen quia apponatur ad populum suum? Nemo enim ponitur ad eos qui non sunt. Unde constat esse aliquem populum, cui Moyses post vitae hujus exitum dicitur applicandus. Quia ergo prophetis non credunt Samaritae, ex quibus resurrectionis mortuorum fides latius approbatur, ex his saltem Moysi libris quos recipiunt et quorum auctoritatem confitentur, convincendi sunt et curandi,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtulit. locutus est inquit dñs ad moysen dicens.
Ulciscere ultionem filiorum isrł. de madianitis.¬
⁊ ad ultimum appoñis ad popłm tuum. Igitur
scandala que acciderunt isrłitis qm̃ tergiuersa¬
tione madianitarum acciderant. ipsi enim subor¬
nauerant mulieres que eos deciꝑent ut peccarent
coram dño: illi quidem ꝓ peccato suo ꝑtulerunt
uindictam mediocrius tamen &e partuis. hii uͦ
qui eis fuerunt causa pectandi: multo uehem̃¬
tiori subiacent ultioni. Unde edocemur quia
longe sit grauius aliis causam prebere peccan.
quam ipsum queniq peccare: sicut ⁊ dominus
designat cum dicit. quia meluis fuerat hominẽ
non nasci. aut molam afinariam ligari cirta col¬
lum eiꝰ. ⁊ precipitari in ꝓfundum maris. quam
ut scandaliret unum de pusillis istis. Simulq
adu̾tendum ẽ. qm̃quidem nomen scandali a
nonnullis in competent̾ pene presumitur. il¬
lud scandalum dici ubi recto itinere ambulanti
deceptio aliqua instruit᷑ ad pectatum. ⁊ fubicit᷑

Expanded text:
um. Locutus est Dominus ad Moysen, dicens: Ulciscere prius filios Israel de Madianitis, et sic colligeris ad populum tuum. Igitur scandala quae acciderant Israelitis, quoniam tergiversatione Madianitarum acciderant ipsi enim subornaverant mulieres, quae eos deceperant ut peccarent coram Domino, illi quidem pro peccato suo pertulerunt vindictam, mediocrius tamen et parcius; hi vero qui eis fuerant causa peccandi, multo vehementiori subjacent ultioni. Unde edocemur, quia longe sit gravius causam praebere peccati, quam ipsum unumquemque peccare. Sic et Dominus designat cum dicit, quia melius fuerat hominem non nasci, aut molam asinariam ligari circa collum ejus, et praecipitari in profundum maris, quam ut scandalizet unum de pusillis istis . Simul advertendum est quoniam quidem nomen scandali a nonnullis incompetenter praesumitur; illud scandalum dico, ubi recto itinere ambulandi deceptio aliqua struitur ad peccatum, et subjicitur
Abbreviated transcription (Latin):
oportet. mino quos ꝑuni conuenit abhis qͥ dm
secuntur & int̾sici. Non enm tam regnum qͣm
uitiorum nomina que regnant in hominibꝰ re¬
ferunt᷑ in lege: &e non tam gentilium bella. qͣm
concupiscentiarum carnalium que militant
aduersus animam describunt᷑. Demiq hii qͥm ui
tiiꝰ regnãt qͥnq reges eẽ. dicunt᷑. ut euidentissime
doceamur. quia omne uitium quod regnat in
corꝑe. ex quinq sensib pendet. Istiergo quinq
sensus ꝑtmendi sunt de regno madianitarum:
ut ultra non uitia regnent ꝑ eos s iusticia. nec
ad scandalum uideant que uident: s ad edifi¬

Expanded text:
oportet, et imo quos perimi convenit ab his qui Deum oportet, et imo quos perimi convenit ab his qui Deum sequuntur, et interfici. Non enim tam regum quam vitiorum nomina quae regnant in hominibus, referuntur in lege; et non tam gentium bella quam concupiscentiarum carnalium quae militant adversus animam describuntur. Denique hi qui in vitiis regnant, quinque reges esse dicuntur: ut evidentissime doceamur quia omne vitium, quod regnat in corpore, ex quinque sensibus pendet. Isti ergo quinque sensus perimendi sunt de regno Madianitarum, ut ultra vitia non regnent per eos, sed justitia, nec ad scandalum vileant quae vident, sed ad aedifi
Abbreviated transcription (Latin):
aptantur. In lege igitur madianitarum: re¬
gem moyses appellauit. prout ipse censuit
appellandum. Beluma inquit feritas ẽ. que
regnat in madianitis.⁊ non ipsa solum: sed
alius est apud ipsos rex nomine roconi. qd̃
est in lingua nr̃a in anitas. Regnat in madia
ta manitas in hoc mundo: immo ce uanitas
uanitatum. & omnia uanitas. quam dei mi¬
les suꝑflue suꝑare debet oe uincere. Uincit autẽ
manitatem: qui nicħ maniter. nicħ suꝑflue.
& qđ adrem non ꝑtinet gerit. qui meminit p̾¬
cepti d̾nici illuis quo ait. quia etiam de uerbo
ocioso reddent homines rationem in die uidi¬
tii. In hac autem uita homines totum pene oci¬
osum ce totum mnane est: quod locuntur qđ
agunt. In anis enim dr omnis actus. & omnis
sermoin quo ñ est intrinsecus aliquid ꝓ deo. uł
ꝓmandato dei. est ⁊ alius rec madian sur. &e hic
int̾pretatur. irritatio. Uides quales sunt qui reg¬
nant apud madianitas. quib omnib ad u̾sari

Expanded text:
aptantur in lege. Igitur Madianitarum reaptantur in lege. Igitur Madianitarum regem Moyses appellavit, prout ipse censuit appellandum, Belluina, inquit, feritas est, quae regnat in Madianitis. Et non ipsa solum, sed et alius est apud ipsos rex nomine Raon, quod est in nostra lingua inanitas. Regnat ergo inantas et vanitas in hoc mundo, imo vanitas vanitatum, et omnia vanitas , quam Dei miles superare debet et sincere. Vincit autem inanitatem, qui nihil inaniter, nihil superflue, et quod ad rem non pertinet gerit, qui meminit praecepti illius Dominici quo ait, quia etiam de verbo otioso reddent rationem homines in die judicii . In hac autem vita homines, totum pene otiosum, totum inane est quod loquuntur, quod agunt. Inanis enim dicitur omnis actus, et omnis sermo in quo non est extrinsecus pro Deo, vel pro mandato Dei. Est et alius rex Madian Ur, et hic interpretatur irritatio. Vides quales sunt qui regnant apud Madianitas: quibus omnibus adversari
Abbreviated transcription (Latin):
uinus. uolens nob̃ ostendere quod aduersus
huuismodi uitia militare. debennis. ⁊ de habi¬
taculis ea carnis nr̃e expellere. istos reges fuga¬
dere qm̃ non solum apud scõs nomina ꝓ rebus
aptantur. s etiam apud gentiles ce barbaros:
De sc̃is quidem notum ẽ: cur abram abraham
uocatus fit. &e sarai sara. ⁊ iacoburł. Doceamus
autem quod mos iste habeatur etiam apud
barbaros. Nonne inius ex filiis ifrł a paren¬
tib suis ioseph nomen acceꝑat: Cum autem
transunt in egyptum. oe stecit ante pharao¬
cognominauit eum psontonfanet. quod lin¬
gua sua pharao de secretorum uł sompnioꝵ
reuelatione composint. Et non solumioseph
hinic apud pharaonem. ex renomen aptatur.
s et damel in babilonia balthasar nominatꝰ.
ce ananias atq atarias. oe mis ael: sirach mꝯsach¬
& abdenago uocitantur. Uides ergo quia tam
ifrłiticorum quam etiam barbarorum homi¬
num nomina: non fortuttu. s ꝓ reb &e causis

Expanded text:
vinus, volens nobis ostendere, quod adversus vinus, volens nobis ostendere, quod adversus hujusmodi vitia militare debeamus, et habitaculis ea carnis nostrae depellere, istos reges fugadere quomodo non solum apud sanctos nomina pro rebus aptantur, sed etiam apud gentiles et barbaros? De sanctis quidem notum est, cum Abram Abraham vocatus sit, et Sarai Sara, et Jacob Israel. Doceamus autem quod mos iste habeatur etiam apud barbaros. Nonne unus ex filiis Israel, a parentibus suis Joseph nomen acceperat? Cum autem transivit in Aegyptum, et stetit ante Pharaocognominavit eum ψομθομφανήχ, quod lingua sua Pharao de secretorum vel somniorum revelatione composuit. Et non solum Joseph huic apud Pharaonem ex re nomen aptatur, sed et Daniel in Babylonia Balthasar nominatur, et Ananias atque Azarias et Misahel, Sidrac, Misac, Abdenago vocitantur. Vides ergo, quia tam Israeliticorum quam etiam barbarorum nomina hominum, non fortuitu, sed pro rebus et causis
Abbreviated transcription (Latin):
abhis qui ꝑcorrectionem dñi. & ꝑ gestorum pe¬
nitentiam correcti sunt ⁊ emendati. Quinq gͦ
reges madianitarum referunt᷑ ab iscłiticis mi¬
litib suꝑati. s nomina eorum cure fuit scriptu¬
re diuine memorare. Cium inquit ⁊ raconi. ce
fur. ce or. &e rohoc. Isti sunt qui regnant apud
madianitas quos suꝑare &e penitus debet extin¬
guere. omnis qui militat deo. Eui namq be¬
lunus uł ferius int̾pretat᷑. Et quomͦ poteris
placere e qui te probauit. si non abscideris a
te ⁊ penitus ꝑemeris beluinos. & feros mores:
Quomo do poteris ad mansuetorum beatitudinẽ
ꝑuenire. nisi prius interficias einin. &e morti tra¬
das totuis iracundie feritatem: ego puto quod
nomina hec scriptura duina non ꝓ hystoria
narrauerit: s pro causis ⁊ reb aptauerit. Nam
putas fuerit aliquis ita stuitꝰ qui filio suo nom̃
beluinus imponeret: S hoc arbitror magis qd̃
instructioni animarum prospexerit sermo di¬

Expanded text:
ab his, qui per repetitionem Domini et per gestorum poeab his, qui per repetitionem Domini et per gestorum poenitentiam correcti sunt et emendati. Quinque enim reges Madianitarum referuntur ab Israelitis superati. Sed et nomina eorum curae fuit Scripturae divinae memorari. Evim, inquit, et Raon, et Sur, et Ur, et Roboc. Isti sunt qui regnant apud Madianitas, quos superare et penitus debet exstinguere omnis qui militat Deo. Evim quoque belluinus vel ferinus interpretatur. Et quomodo poteris placere ei qui te probavit, si non abscideris a te et penitus peremeris belluinos et ferinos mores? Quomodo poteris ad mansuetorum beatitudinem pervenire, nisi prius interficias Evim, et morti tradas totius iracundiae feritatem? Ego puto quod nomina haec divina Scriptura non pro historia narraverit, sed pro causis et rebus aptaverit. Nam putas fuerit aliquis ita stultus, qui filio suo nomen belluini imponeret? Sed hoc arbitror magis quod institutioni animarum prospexerit sermo di
Abbreviated transcription (Latin):
& int̾ficiunt inquit omne masculinum eorũ.
&e reges eorum. ce balaam filium beor rnterfece¬
runt gładio cum reliquis uulneratis eorum.
Quod in suꝑiorib querebamus. quomͦ probari
de scripturis possit balaam consilio subornat¬
tas eẽ. mulieres madianitarum. que decipent
filiosisrł adfornicandum: presens hic scripte
locus euident̾ ostendit dicens eum ꝑemptum
eẽ. gladio. uelut auctorem scandali. quod im¬
missum ẽ. filiis isrł. Dicitur autem de eo in cõ¬
sequentib ad huc euidentius hoc mͦ. Et ait
ad eos moyses. Cur inuam reseruastis omnẽ
feminam: Ipse enim sunt que filios ifrł se¬
cundum u̾bum balaam apostatas fecerurit.
Int̾ficumtur autem oe reges madianitarum.
atq illi qui prius a mulierib uicti sunt. numc
expiatione habita. oe gesta penitentia: etiam
reges incerunt. Ex hoc intelligamus quantũ
ualeat conuersio ad dñm quantum ꝓsit em̃da¬
tio peccatorum. Omne masculinum. omnes
reges madiantarum uincint᷑ ce ꝑimuntur.

Expanded text:
 interficiunt, inquit, omnem masculum eorum, et reges eorum, et Balaam filium Beor interfecerunt gladio, cum reliquis vulneratis eorum. Quod in superioribus quaerebamus, quomodo probari de Scripturis possit, Balaam consilio subornatas esse mulieres Madianitarum, quae deciperent filios Israel ad fornicationem, praesens hic Scripturae locus evidenter ostendit, dicens eum peremptum esse gladio, velut auctorem scandali quod immissum est filiis israel. Dicitur autem de eo in consequentibus adhuc evidenter hoc modo: Et ait ad eos Moyses: Cur vivam reservastis omnem feminam? Ipsae enim sunt quae filios Israel secundum verbum Balaam apostatare fecerunt. Interficiuntur et reges madianitarum atque illi qui prius a mulieribus victi sunt, nunc expiatione habita, et gesta poenitentia, etiam reges vincunt. Ex hoc intelligamus quantum valet conversio ad Deum, quantum prosit emendatio peccatorum. Omne masculinum, omnes reges madianitarum vincuntur et perimuntur
Abbreviated transcription (Latin):
rum pes tinctus est insanguine. ⁊ manꝰ suas
lauerunt in sanguine pectatorum. int̾fecert̃
quippe in matutinis omnes peccatores t̾re. et
imaginem eorum ext̾minauerunt de cuiitate
dũi: uicerunt quippe ⁊ ꝙemerunt duiersas
demonum gentes. Nisi enim uicissent eas:
non potuissent caꝑent ex eis captiuos. omnẽ
hunc credentium numerum. ⁊ ꝑducere eos
ad obedientiam xp̃i &e subdere eos iugo xp̃i
suaui: oe imponere eis onus eus leue. Quis
ergo itabeatus ẽ. qui succedat eis in his prelis.
⁊ interficiat omines madianitas. ⁊ iustificetꝰ
ex sanguine eorum: Sangiunem enim de¬
monum fund̾e dicitur: qui ertpit eos quibꝰ
illi dominantur. Lauabitur autem ab hoc
sanguine.⁊ purificabitur in regnodei. ut pu¬
rificatus & mundus effectus possit ingredi
in scãm cuitadem dei: aꝑiente sibi hostiũ tħu
xp̃o domino nr̃o. Inmo qui ⁊ hostium ẽ. ipsiꝰ¬

Expanded text:
rum pes tinctus est in sanguine, et manus suas rum pes tinctus est in sanguine, et manus suas laverunt in sanguine peccatorum? Interfecerunt quippe in matutinis omnes peccatores terrae, et imaginem eorum exterminaverunt de civitate Domini. Vicerunt quippe et peremerunt diversas daemonum gentes. Nisi enim vicissent eas, non potuissent capere ex eis captivos, omnem hunc credentium numerum, et perducere eos ad obedientiam Christi et subdere eos jugo ejus suavi, et imponere eis onus ejus leve. Quis ergo ita beatus est, qui succedat eis in his praeliis, et interficiat omnes Madianitas, et justificetur ex sanguine eorum? Sanguinem enim daemonum fundere dicitur, qui eripit eos quibus illi dominantur. Lavabitur autem ab hoc sanguine et purificabitur in regno Dei, ut purificatus et mundus effectus possit ingredi sanctam civitatem Dei, aperiente sibi ostium Jesu Christo Domino nostro, imo qui
Abbreviated transcription (Latin):
uabitis uestimenta ur̃a die septimo ce mundi
eritis: & post hec introibitis incastra. Ergo hii
mmundos or malasquas cordi meo suggerit cogicatione¬
uł repe ͤ re uenientes. uł ingressas necare intra
care potuero caput draconis: hoc ipso tamen
pollui me ⁊ inquinari necesse ẽ. quo eum qui
pollutus ẽ. ⁊inquinatus est. calcare contendi.
ce ero quidem beatꝰ quod eum suꝑare potui. im¬
mundꝰ tamen sum ce pullutꝰ qui pollutum cõ¬
tigi. &e obhoc purificatione egeo. Idcirco nimmi¬
rum ⁊ scriptira dicit. quia nemo mundꝰ a sor¬
de. Omnes gͦ purificatione indigemus. immo
purificationibꝰ: multe enim et diuerse nos
manent purificationes. S mistica hec sunt
& ineffabilia. Quis enim nob̾ enarrare potu¬
erit. que sunt purificationes que parent᷑. uł
petro uł paulo uel aliis horum similibus:
tanta spolia. tot triumphos ceꝑunt. qui cru¬
entis manib de cede hostum redeunt. quo¬

Expanded text:
vabitis vestimenta vestra die septima, et mundi vabitis vestimenta vestra die septima, et mundi eritis, et pimmundas et malas quas cordi modo suggerit, vel repellere venientes vel ingressas necare intra care potuero caput draconis, hoc ipso tamen pollui me et inquinari necesse est, quo eum et qui pollutus et inquinatus est, calcare contendi. Et ero quidem beatus, quia calcare eum potui; immundus tamen sum et pollutus, qui pollutum contigi, et ob hoc purificatione egeo. Idcirco et nimirum Scriptura dicit, quia nemo mundus a sorde. Omnes ergo purificatione indigemus, imo purificationibus. Multae enim et diversae nos manent purificationes. Sed mystica haec sunt et ineffabilia. Quis enim nobis enarrare poterit quae sunt purificationes quae parantur Paulo vel Petro, vel aliis horum similibus, nt, tot triumphos coeperunt: qui cruentis manibus de caede hostium redeunt: quo
Abbreviated transcription (Latin):
propt̾ aurum. ⁊ propt̾ argentum & eramentum.
&e ferrum. ce plumbum. oe stagnum. omnis res
que transit ꝑignem. tradite ꝑigni in ce munda¬
bitur. S ⁊ iaqua purificationis. purificabunt᷑
omnia quecumq ñ transeunt ꝑ ignem. transib̃t
ꝑaquam ce lauabitis uestimenta ur̃a die septima.
&e mundi eritis: ⁊ post hec introibitis in castra.
uides quomͦ purificatione indiget omnis qui ex¬
ierit de prelio uite huiꝰ: Quodsi ita ẽ. ut aliquid
audeam dicere scđm scripture auctoritatẽ. omĩs
qui ecit de hac uita: ñ potest eẽ. mundus. con¬
sidera gͦ diligent̾. quid indicet hystorie textus.
Exierunt isti pugnare ꝓfilis isrł int̾fecerin
madianitas. interficientes autem eos quantũ
ad hystorie ordinem spectat et litt̾am legis. pla-¬
cuerunt deo: uoluntatem namq dei impleuert̃.
In hoc ipso qd̃ interfecerunt ad uersarios ĩmun¬
di dicuntur effecti. oe propt̾ea dr ad eos. ⁊ lau¬

Expanded text:
. Aurum, et argentum, et aeramentum, . Aurum, et argentum, et aeramentum, et ferrum, et plumbum, et stannum, omnis res quae transit per ignem, transducite per ignem et mundabitur. Sed in aqua purificationis purificabuntur omnia. Quaecunque non transeunt per ignem, transibunt per aquam. Et lavabitis vestimenta vestra die septima, et mundi eritis, et post haec introibitis in castra. Vides quomodo purificatione indiget omnis qui exierit de praelio vitae hujus. Quod si ita est, ut aliquid audeam dicere secundum Scripturae auctoritatem, omnis qui exit de hac vita non potest esse mundus. Considera enim diligenter quid indicet historiae textus. Exierunt isti pugnare pro filiis Israel, interfecerunt Madianitas. Interficientes autem eos, quantum ad historiae ordinem spectat et litteram legis, placuerunt Deo, voluntatem namque Dei impleverunt; tamen hoc ipso quod interfecerint adversarios, immundi dicuntur effecti; et propterea dicitur ad eos: Et la
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutis efficieris. Tempꝰ igitur belli nobis ẽ.
m hoc mundo pugna ad uersum madianitas¬
ẽ. siune aduersum titia caris nr̃e: Eue ad u̾¬
sum contrarias potestates. Expectat nos angłoꝵ
chorus. ⁊ uirtutum celestium pia erga nos pendet
expectatio. quando uł quomͦ de hoc prelio redea¬
mus. quid unus quisq nr̃m manubiarum repor¬
tet & intuentur curiosius. ac sollicicius ꝑscru¬
tantꝰ: quis nr̃m auri hinc amplus ferat. quis
etiam argenti ilic pondus exhibeat. quis ue la¬
pides deferat preciosos. requirunt etiam siquis
es deferat. aut ferrum. aut plumbum. s ⁊ uas
ligneum. si forte aliquis aut fictile. aut aliquid
huiusmodi magne domus usib necessarium.
In magna enim domo ñ sunt tantumm uasa
aurea ce argentea: s ilignea ce fistilia. Requiri¬
tur gͦ diligent̾ cum abierimus illuc. quid unus¬
⁊ que ꝑ aquam ꝑaquam. Unuiscuiusq enim
opꝰ quale sit ignis probabit. Propt̾ea gͦ ait. hec
est nstificatio legis. quam constituit dñs moysi¬

Expanded text:
t appellari. Tempus igitur belli nobis est in hoc mundo: pugna adversum Madianitas, sive adversum vitia carnis nostrae, sive adversum contrarias potestates. Spectat nos angelorum chorus, et virtutum coelestium pia erga nos pendet exspectatio, quando vel quomodo de hoc praelio redeamus, quid unusquisque nostrum manubiarum reportet, et intuentur curiosius ac sollicitius perscrutantur quis nostrum hic auri amplius ferat, quis etiam argenti illuc pondus exhibeat, quisve lapides deferat pretiosos. Requirunt etiam si quis aes deferat, aut ferrum aut plumbum; sed et vas ligneum si forte aliquis defert aut fictile, aut aliud hujusmodi magnae domus usibus necessarium. In magna enim domo non sunt tantummodo vasa aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Requiritur ergo diligenter, cum abierimus illuc, quid unust quae per aquam, per aquam. Uniuscujusque enim opus quale sit ignis probabit. Propterea ergo ait: Haec est justificatio legis quam constituit Dominus Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
diuinorum ⁊ abstinentie: hic ñ uult implere il
ludꝰ apłs ait. Quiautem in agonem contendit:
ab omnib continet se. Qui ergo non conten¬
dit magone. ⁊ ab omnib non ẽ. continens. neq
exerceri uult in uerbo dei. ⁊ in lege dñi medita¬
ri die ac nocte: hic etiam fiuir dicat᷑. uir tamen
uirtutis non potest appellari. At uero hic de¬

Expanded text:
divinorum et abstinentiae, hic non vult implere quod divinorum et abstinentiae, hic non vult implere quod Apostolus dixit: Qui autem in agone contendit, ab omnibus continens est . Qui autem non contendit in agone, ab omnibus non est continens, neque exerceri vult in verbo Dei, et in lege Domini meditari die ac nocte. Hic etiam si vir dicatur, vir tamen virtutis non potest appellari. Tempus
Abbreviated transcription (Latin):
tem septimane. monade idest uno addito.
quinquagesime diem faciunt. que pentecos¬
ten festuutas appellatꝰ S imilit ce septuaginta
septimane. addita unuis decadis ꝑfectione:
quingentorum numerum reddunt. S quanto
plures sunt septuaginta septimane quam sep¬
tem: tanto prestantior &e ꝑfectior numerꝰ quin¬
gentorum quinquaginta. Inde deniq &e in pa¬
rabola euangelii quam supra proposuimꝰ sal¬
uator nr̃ ꝓm̾intiat: quod plus diligat ille cui
quinquaginta quos debebat denarii donati st̃:
quam ille cui quinquaginta. Demq in p̾senti
lectione eleatar sacerdos non scribit᷑ ad omnẽ
popłm locutus s ad eos tantum qui de preliore¬
deunt. Ait enim. Et dixit eleatar sacerdos. ad ui¬
ros uirtutis qui reuertebant᷑ de prelio. Uides gͦ
quomͦ ad uiros uirtutis loquitur sermo dei. ui¬
ri enim uirtutis sunt qui ad bellũ ꝓcedunt.
Siquis uero pugnare non uult. nec militare.
si quis non uult habere certamen studiorum

Expanded text:
tem septimanae monade, id est una, addita, tem septimanae monade, id est una, addita, quinquagesimae faciunt diem, quae Pentecostes festivitas appellatur. Similiter et septuaginta septimanae, addita unius decadis perfectione, quingentorum numerum reddunt. Sed quanto plures sunt septuaginta septimanae quam septem, tanto praestantior et perfectior numerus quingentorum quam quinquaginta. Inde denique et in parabola Evangelii quam supra exposuimus, Salvator noster pronuntiat, quis plus diligat, ille cui quingenti quos debebat denarii donati sunt, quam ille cui quinquaginta. Denique in praesenti lectione Eleazar sacerdos non scribitur ad omnem populum locutus, sed ad eos tantum qui de praelio redeunt. Ait enim: Et dixit Eleazar sacerdos ad viros virtutis qui revertebantur de praelio. Vides ergo quomodo ad viros virtutis loquitur sermo Domini: viri enim virtutis sunt qui ad bella procedunt. Si quis vero pugnare non vult nec militare, si quis non vult habere certamen studiorum
Abbreviated transcription (Latin):
lia. Quis hec audiens non inuitetur ad mili¬
ciam dei: Quis ñ animetꝰ pugnare ꝓeccl̃ace
resistere adn̾sum ueritatis inimicos eiꝰ᷑ Scili¬
cet qui doginata eccłe obpugnare ueritati.
ce luxurie dare manus homines docent. qui
ergo hos expugnat. ⁊ uł in se uł in ꝓximis suis
iudicia ꝑimit: hic accipit spolia multa qͥn¬
quagies multiplicata quam cet̾i. In tantum
namq numerum quantitas uidet᷑ augeri:
cum sexcentis milib duodecim milia confe¬
runt᷑: offerre tamen pars utraq iubetur deo.
or illi quidem qui uicerunt unum ex quin¬
gentis: qui autem domi resederunt. iinum
ex quinquaginta. Quingentorũ autem oe
quinquaginta numerum: scm̃ eẽ. script᷑a te¬
stat᷑. Unde ce saluator dicebat in euangelus:
homini cuidam feneratori erant duo debitores.
unus ex ipsis debebat denarios quingentos. &¬
alius quinquaginta. Non habentib autem
uilis unde soluerent: utrisq donauit. S ⁊ sep¬

Expanded text:
lia. Quis haec audiens non invitetur ad mililia. Quis haec audiens non invitetur ad militiam Dei? Quis non animetur pugnare pro Ecclesia, et resistere adversum veritatis inimicos? Eos videlicet qui vel dogmata Ecc luxuriae operam dare homines docent. Qui vero hos expugnat, et vel in se vel in proximis suis vitia perimit, hic accipiet spolia multa, quinquagies multiplicata quam caeteri. In tantum autem numerum quantitas videtur augeri, cum sexcentis millibus duodecim millia conferuntur. Offerre tamen pars utraque jubetur Deo: et illi qui vicerunt, unam ex quingentis; qui autem domi resederunt, unam equingentesimum numerum sanctum esse Scriptura testatur. Unde et Salvator dicebat in Evangeliis: Homini cuidam feneratori erant duo debitores. Unus ex ipsis debebat denarios quingentos, alius quinquaginta. Non habentibus illis unde solverent, utrisque donavit . Sed et sep
Abbreviated transcription (Latin):
tiuare intellectum eorum qui diuersa a xp̃o sen¬
tiunt. & ꝑducere eos ad obedientiam xp̃i. Pauci
sunt tamen qui pugnare possunt. &e prelia
ista conficere. De sexcentis milib ⁊ ampluis ar¬
matorum qui uident᷑ militare deo: sola duo¬
decim milia eligunt᷑. ceteri relinquunt᷑ in ca¬
stris. Intuere nunc popłm dei qui ẽ. in ecclia.
quanti sunt ex his qui possint ꝓueritate pug¬
qui sciant uerba belli tractare. Beati sunt isti.
qui ꝓ omni popło pugnare posst̃ ⁊ dĩ defend̾e. plcbẽ.
ce copiosa de hostib spolia reportare. Tamen
oe reliqua pars popłi que indet᷑ in bellis. sicũ
quiete resideat in castris. sim silentio agat. ce
non recedat a moyse s ꝑmaneat in lege der: spo¬
liorum etiam partem ipsa ꝑcipiet. fiet enim
equa portio ñ ꝑnumerum quidẽ. s quantũ
dat᷑ omni popło reliquo: tantum et illis duo¬
decim milib quib uincentib capta sunt spo¬

Expanded text:
tivare intellectum eorum qui diversa a Christo sentivare intellectum eorum qui diversa a Christo sentiunt, et perducere eos ad obedientiam Christi. Pauci sunt qui pugnare possint et praelia ista conficere. De sexcentis millibus et amplius armatorum quae videntur militare Deo, sola duodecim millia eliguntur, caeteri relinquuntur in castris. Intuere nunc mihi populum Dei qui est in Ecclesia, quanti sunt ex his qui possint resistqui sciunt verbi bella tractare. Beati sunt qui pro omni populo pugnare possunt, et defendere Dei plebem, et copiosa de hostibus spolia reportare. Tamen et reliqua pars populi quae videtur imbecillis cum quiete resideat in castris, si in silentio agat et non recedat a Moyse, sed permaneat in lege Dei, partem spoliorum etiam ipsa percipiet. Fiet enim aequa portio, non per numerum quidem: sed quantum datur omni populo reliquo, tantum et illis duodecim millibus, quibus vincentibus capta sunt spo