comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illam ceptam anusero monte uen¬
turam usq ad auernũ lacum muris
circũsceptam contectam q portibꝰ
fossam q illam ab auerno usq hos¬
tiam pertantũ uie spaciũ totq ob¬
uios montes ut inducto mari siue
marituus casibus nauigans et tre
laborem et pelagi fastidũ declinaret
longitudo quidꝰ ut nunt incole me¬
tiuntur nota oñbus ut tñ quiliꝰ¬
uuãt milia passuũ centum sexag̃i¬
le aut̃ duaruin capae quiq remum
ex aduerso iter agericĩ̃ neq se mipedi¬
enciũ concursu quod opus si explesset
ytaliam ouinem q ⁊em publicani ex¬
hausisset tantis tamen mũdi mał
mors sola consuluit hnuc seauit ur
aurelius uerus qui ut obnuttam ⁊e¬
liqua cenam illam fecit cui si ꝑ ar
praudium facere uoluisset nescio an
Lomana res sufficere potiusset quo
audito frater eis marcus aurelius
tam modestie amitus ꝙͣ hic hostis
iugenusse fertur ⁊ei publice nuẜtꝯ
et iꝑio collabenti liquo abios ni¬

Expanded text:
illam ceptam a Miseno monte venillam ceptam a Miseno monte venturamque usque ad Avernum lacum miris circumseptam contectamque porticibus fossamque illam ab Averno usque Hostiam per tantum vie spatium totque obvios montes, ut inducto mari sine maritimis casibus navigans et terre laborem et pelagi fastidium declinaret? Longitudo quidem, ut nunc incole metiuntur, nota omnibus; ut Tranquilluerat, milia passuum centum sexaginem duarum capax quinque remium ex adverso iter agentium neque se impedientium concurso. Quod opus si explesset, Italiam omnemque rem publicam exhausisset; tantis autem mundi malis mors sola consuluit. Hunc sequitur Aurelius Verus, qui, ut omittam cetera, cenam illam fecit, cui si par prandium facere voluisset, nescio an Romana res sufficere potuisset: quo audito frater eius Marcus Aurelius, tam modestie amicus quam hic hostis, ingemuisse fertur, reipublice misertus et imperio collabenti. Linquo alios; ni
Abbreviated transcription (Latin):
uoluencia St agnũ quoq maris e¬
mulũ edificiis circundatum littore
urbis in morem rura p̃taria pascua
et uireta et silue om̃̃ibus generibus
aĩaliũ referte In hac domo ꝙͣtum
qiecturis ad uerum uia est illud quod
colliseum uulgo dicunt mediũ fuit
tuiꝰ nunt eciaui rine stuporem spec¬
tantibus afferuut et hec omia duui
quod miraculum rei auget Rome
medio ꝯsummasset ita non dicam
excessisse is nec ad impesse quidꝰ ad
imꝑatorie domus modum uisus est
sibi ut dedicans doniũ ipam non
cmplius iniraretur ꝙͣ ut hoc solũ
diceret Iam taudeni quasi homo
habitare incipio Mitto illa leua ꝙ
nestem ullaui bis induit nullum ĩter
minꝰ mille carrutis xegit et cal¬
ceatis argento usus mulio aureo re¬
te piscatus est purpureis atq cocti¬
uers fimbus ac reliqua fidem excedẽ¬
cia simul et tediũ ꝑitura s quis illa
non stupens legit stupentioi q aspicit
uestigia eni extant Piscinam emin¬

Expanded text:
volventia, stagnum quoque maris evolventia, stagnum quoque maris emulum edificiisque circumdatum litoree urbis in morem, rura preterea et pascua et vineta et silve omnium generibus animalium referte. In hac domo, quantum coniecturis ad verum via est, illud quod Collosseum vulgo dicitur, medium fuit, cuius nunc etiam ruine stuporem spectantibus afferunt. Et hec omnia dum, quod miraculum rei auget, Rome medio consummasset, ita non dicam excessisse, sed nec implesse quidem imperatorie domus modum visus est sibi, ut dedicans domum ipsam non amplius miraretur quam ut hoc solum diceret: “Iam tandem quasi homo habitare incipio”. Mitto illa levia, quod vestem nullam bis induit, nullum iter minus mille carrucis egit, calceatis argento usus mulis, aureo rete piscatus est, purpureis atque coccineis funibus ac reliqua fidem excedentia, simul et tedium paritura. Sed quis illa non stupens legit stupentiorque aspicit — vestigia enim extant —, piscinam
Abbreviated transcription (Latin):
aut calciadem uizatron q petenti¬
bus fluxus ingens mitteretur acha¬
ie huis comes et uictor amentie ser
nero ciuꝰ enormium impensarum
nullꝯ est medus medificando pre¬
ẜtim in quo omnes ꝑdigos et seip̃z
uicit nulla alia mr̃e dampriosior
ut de illo scribitur unus ex mille
furoribus attigendus est domꝰ a
palatio ad esequilinũ porrecta col¬
lem ac magnam ꝑtem urbis octu¬
pans ut non in merito int̾ cõuicia
quibus libr̾uia plebis indignacõe
ꝓscissus est illud quo iactatum sit
Roma domus fiet ueos migrate
quirites si non et ueos occupat ista
domius Hanc auream dici uoluit
non mepte qui demi signans nonnẽ
p̃cium auro eñĩ et geninus crustã
ac stellata domus fuit tante alti¬
tudiuis ut in uestibulo collesus tẽ¬
tum uignti pedibus staret/. Intus por¬
ticus atq aule laquearibus nureis
atq eburners tabulatis et conuexa
domoꝵ celi instar ui ꝓp̾a sese sensĩ
diebus ac noctibus sine int̾missiõe

Expanded text:
aut Chalcidem Byzantionque petentiaut Chalcidem Byzantionque petentibus flexus ingens remitteretur Achaie. Huius comes ac victor amentie sequitur Nero, cuius enormium impensarum nullus est modus, in edificando presertim, in quo omnes prodigos et se ipsum vicit. Nulla alia in re damnosior, ut de illo scribitur, unus ex mille furoribus attingendus est: domus a Palatino ad Exquilinum collem porrecta et magnam partem urbis occupans, ut non immerito inter convicia, quibus liberrima plebis indignatione proscissus est, illud quoque iactatum sit: Roma domus fiet, Veios migrate, Quirites, si non et Veios occupat ista domus. Hanc auream dici voluit, non inepte quidem signans nomine pretium: auro enim et gemmis crustata ac stellata domus fuit, tante altitudinis, ut in vestibulo Collossus centum viginti pedum staret, intus porticus atque aule laquearibus aureis atque eburneis tabulatis et convexa domorum celi instar vi propria sese sensim diebus ac noctibus sine intermissione
Abbreviated transcription (Latin):
lum tuudi maris smũ p̃ mũ equis
mox quadrigis triũphaliter ꝑ mean¬
tis quid acẽto liquefactas memorẽ
margaritas p̾cii nigentis appositos
dapes quibus non famem compest̾e̾
cõuiuarum ut mos ẽ ꝓpositũ illi eẽt
s ipeni opes spergere atq in horũ
auariciom muitare adde effusos
iplebem nũmos turbido q et pro¬
fundo mari iactas moles diu̾ssimas
rupes scissas campos equatos/ mon¬
tibus et tampis iuga moncium terra
illic addita huit detracta taui subito
ut nature nuraculum unii passe sce
leritate certaret nem dum dilati p̃¬
cĩi oꝑis mors esset quibus p̃decesso¬
ris sui tyberii th̾auro ingenti diuitiis¬
q om̃ibus iiꝑii intra cũ spaciũ
exbaustis ad mopiam fedissimas az
rapmas est compulsus illud int̾ ista
non muuero ꝙ thoruithiũ montem
ischin perfodi ammo destinarat
et si somptuosissunũ opus tũ ut ꝓhi¬
bent naigantibus tile quo duo ma¬
ria uegerentur et abrundusio athenas

Expanded text:
lum tumidi maris sinum primum equis, lum tumidi maris sinum primum equis, mox quadrigis triumphaliter permeantis; quid aceto liquefactas memorem margaritas pretii ingentis appositosque dapes, quibus non famem compescere convivarum, ut mos est, propositum illi esset, sed imperii opes spargere atque illorum avaritiam irritare? Adde effusos in plebem nummos turbidoque et profundo mari iactas moles, durissimas rupes scissas, campos equatos montibus et campis iuga montium, terra illic addita, hinc detracta, tam subito ut nature miraculum vim passe cum celeritate certaret, nempe cum dilati pretium operis mors esset. Quibus predecessoris sui Tiberii thesauro ingenti divitiisque omnibus imperii intra anni spatium exhaustis, ad inopiam fedissimasque rapinas est compulsus. Illud inter ista non numero, quod Corinthium montem Isthmum perfodi animo destinarat: etsi sumptuosissimum opus, tamen, ut perhibent, navigantibus utile, quo duo maria iungerentur et a Brundusio Athenas
Abbreviated transcription (Latin):
pñcipum angustus accepit ut qui com¬
presso a dolescencie ampetu patris no¬
men implere decreuerat tibi ergo hos
tes qui fuerant iam filii sunt ¶Im¬
ꝑator sum ulcisci potero A Doti hat po¬
tencia non debes et ͨ habe suuimi mipt¬
rii potestatem excellentibus et fortime
paribus aumus esse uenie materiam
non uindicte cuiꝯͥ eo auidior quis q
quo uilior infirior q animi ac uĩum
est qua i re mem̃sse ꝓfuerit illud a¬
ꝑator dixit enasisti gu̾osum plane uer¬
bura ac magnificiu uere q cesaxenn
GImꝑator simi ert q iam thaurꝰ
par impense Le Ad rapinam uox est¬
het spectat est ut aliarum rerun sit
sumptum fluxus quidem at uorago
cui nichil est satis/ longuna est mor¬
taliuui in hac ꝑte s inp̾mis romauo¬
⁊um p̾ncipinũ furores stilo equare pau¬
tos tamẽ ex ombus eorũ q iporum
ꝑ auca de multis actingam Qouspec¬
tissimus ille quidem gan furor baias
atq puteolas ponte iĩgentis atq il¬

Expanded text:
principum Augustus accepit, ut qui comprincipum Augustus accepit, ut qui compresso adolescentie impetu patris nomen implere decreverat. Tibi ergo qui hostes fuerant iam filii sunt. Imperator sum, ulcisci potero. Uti hac potentia non debebis, et sic habe: summi imperii potestatem excellentibus et fortune paribus animis esse venie materiam, non vindicte, cuius eo avidior quisque quo vilior infirmiorque animi ac virium est. Qua in re meminisse profuerit illud Hamperator dixit: “Evasisti”. Generosum plane verbum ac magnificum vereque Cesareum! Imperator sum eritque iam thesaurus par impense. Ad rapinam vox hec spectat; est ut aliarum rerum, sic sumptuum fluxus quidam ac vorago, cui nichil est satis. Longum est mortalium hac in parte sed in primis Romanorum principum furores stilo equare; paucos tamen ex omnibus eorumque ipsorum pauca de multis attingam. Conspectissimus ille quidem Gaii furor Baias atque Puteolos ponte iungentis atque il
Abbreviated transcription (Latin):
tibi omnes ore responsum dabunt
eodem se calle ad riumam atq impe¬
rium ascendisse et tu illic tibi requiẽ
fugis ac securam uitam ubi oũis ꝑi¬
culum ac laborem multi miẜabilem¬
uite exituum inuenere non hoc sibi
fingebat illi quatuor quos abunçio
nominaui Non antoniniy pii pñ¬
cipis mat̾uus aiues aueuis antonig¬
Mis homo sanctus ut hystorie lo¬
suũtur ut ego fateor uir prudens
neruam msercitus ꝙ impiũ accepiss
uere eiuĩ frustra p̃ncipes p̾mitꝭ mui¬
dia cuii illis pocius miẜacio debeat d
sumi imꝑator et ulcisti possim R
In hostes publicos forsitan non n
tuos illis em̃ si uerus es p̃nceps
hoc tuo ascensu securitas parta est p¬
uatis affectibus pietas publita frenum
striugit non potes huiꝯ aut illius hostis
esse ex quo pater oñi esse meriusti id ni
tiues p̾ncipi uiris est quod infilios pr̃i
ustus p̾nceps pater patrie est nullũ
ex om̃ibus titulis hoc gracius sumus ille

Expanded text:
tibi ore omnes responsum dabunt, tibi ore omnes responsum dabunt, eodem se calle ad ruinam atque imperium ascendisse. Et tu illic requiem fingis ad securam vitam, ubi omnes periculum et laborem, multi miserabilem exitum invenere? Non hoc sibi fingebant illi quattuor quos ab initio nominavi, non Antonini Pii principis maternus avus Arrius Antoninus, homo sanctus — ut historie loquuntur; ut ego fateor, vir prudens — Nervam miseratus quod imperium accepisset. Vere enim frustra principes premit invidia, cum illis potius miseratio debeatur. Sum imperator et ulcisci possum. In hostes publicos forsitan, non in tuos: illis enim, si verus es princeps, hoc tuo ascensu securitas parata est; privatis affectibus pietas publica frenum stringet. Non potes huius aut illius hostis esse, ex quo pater omnium esse meruisti. Id in cives principi iuris est, quod in filios patri: iustus princeps pater patrie est. Nullum ex omnibus titulis hoc gratius summus ille
Abbreviated transcription (Latin):
catus solito tristior effectus mrantibꝰ
anucis multo de malio miꝑri disputasse
alter imꝑator effectus semper amperiũ
horrusse memoratur Magnus est ad nu¬
periũ ascensus magni n imꝑio labores
magni quoq cum ascenderis ex alto caꝯ
si nnchi non credis uiliũ cesarem mt̾ro¬
tra gauum quoq caligulam/ et clandiũ
et neionem et galbam octoneni uitelliũ
donucianũ comodum ꝑtinacem de quo
ꝓxime dictum est bassianũ p̾terea et ma¬
fuum cum filio dyadunens sidelissimũ¬
q õmi heligabalun longe q dissmulẽ
moribus alexandrum utusq eciam qd̾
et philippos et deciũ galliũ q et nolusi¬
anum et ualianum insigni calamitate
notabilem et contemptorem pr̃ne mi¬
serie galienum aureliamẽ deniq et ꝓ¬
bum uilianũ et litiuiũ et constanciũ
et ualentem et gracianum et ualen¬
cianum at ne ad fastidium cuncta
complectar totam illam tyrannoꝵ
sił ac p̾nciꝑumn⁊ seriem p̃cunctar uͦ

Expanded text:
catus, solito tristior effectus mirantibus catus, solito tristior effectus mirantibus amicis, multa de malis imperii disputasse, alter imperator effectus semper imperium horruisse memoratur. Magnus est ad imperium ascensus, magni in imperio labores, magni quoque cum ascenderis ex alto casus; si michi non credis, Iulium Cesarem interroga, Gaium quoque Caligulam et Claudium et Neronem et Galbam, Othonem, Vitellium, Domitianum, Commodum, Pertinacem, de quo proxime dictum est, Bassianum preterea et Macrinum cum filio Diadumeno fedissimumque omnium Heliogabalum longeque dissimilem moribus Alexandrum, utriusque etiam, quod et Philippos et Decium Gallumque et Volusianum et Valerianum insigni calamitate notabilem et contemptorem paterne miserie Galienum, Aurelianum denique et Probum, Iulianum et Licinium et Constantium et Valentem et Gratianum et Valentinianum. Ac ne ad fastidium cuncta complectar, totam illam tyrannorum simul et principum seriem percontare: uno
Abbreviated transcription (Latin):
re difficile est quid collapsa erigere/ sꝑsa
colligere ⁊ecuꝑare ꝑdita deforima re¬
formare deserti tulturam ruris multis¬
q diu neglectam suscepisti multis ae¬
gent dura arua ligõibus/ multis prata
tiuis arencia estuandum algendum qz
tibi est si successerit tu hinc laudeni re¬
liqua successor tuus metet illi seueris
sera est messis multas posscit/ etates¬
G Ascendi ad mprriũ iam quiestam
et seturus uiuã R Falsa te habet opi
tos et fulmĩa enaderes ascendisti nõ
legisti oracianũ illud sepius uentis agi
tatur ingens ꝑinus et celse grauiore
caũ decidunt turres ferũt ꝙ sũmos
fultura montes et quanto aliter de
hat status eminentia sentiebant exꝑti
pͥncipes/ Augustus et dyocleci anus quoꝵ
alter ut legimꝰ dedmnttendo impio
cagitauit alt̾ autemi dumisit imꝑĩ
nec reuotatus ascensum dedit Eͣto
aliter martus cucelius et ꝑtinax quoꝵ
p̾mus adoptione ad spem imꝑri deuo¬

Expanded text:
re difficile est: quid collapsa erigere, sparsa re difficile est: quid collapsa erigere, sparsa colligere, recuperare perdita, deformia reformare? Et deserti cultura ruris multisque diu neglectam suscepisti, multis egent dura ardua ligonibus, multis prata rivis arentia; estuandum algendumque tibi est. Si successerit, tu hinc laudem, reliqua successor tuus metet; illi severis, sera est messis, multas poscit estates. Ascendi ad imperium; iam quiescam et securus vivam. Falsa te habet opintos et fulmina evaderes, ascendisti! Non legisti horatianum illud: Sepius ventis atatur ingens pinus et celse graviore casu decidunt turres feriuntque summos fulgura montes? Et quanto aliter de hac status eminentia sentiebant experti principes, Augustus et Diocletianus! Quorum alter, ut legimus, de dimittendo imperio cogitavit, alter autem dimisit imperium, nec revocatus assensum dedit. Quanto aliter Marcus Aurelius et Pertinax! Quorum primus adoptione ad spem imperii evo
Abbreviated transcription (Latin):
imꝑiũ in uirtute non idecore ꝯsist̾r
¶Ad regñũ ꝓuehor E Nunt m
dubio uertitur subiectorum st atus au
felices ea que hic fiugitur felicitate
au miseri suit nempe morlis regni
felicitas rexbonus te indubie labor
manet et gr aue negotiũ ¶ꝑ Rex sũ
uil non licet regi R Nulli minꝯ ymo
uero quod olimi licuit iam non licet
et si forte de regno licenciam aucupa¬
ris non te regem noueris s tyramũt¬
¶z Rex sum atq omĩa possum L ỹ¬
mo iichil isi quod decet ⁊ egem/ cmꝯ
ut dixi minor licencia ꝙͣ p̾uati est si
hoc calle uoluptatem petis falleris et
tota ut aimnt erras uia uoluptas a
tergo longe est at ad laborem itur et
ad glonam ¶ Rex sum erit q nichil
michi iam certa tñ quillitas R ymo
si qua olim fuit periit scultus nauta
qui relicto portu i altum nela trahit
tñquillitatem querens E At romanꝯ
imiꝑator factus sum R Clarissimũ
nomen s diu̾ssimũ officiũ magna ẜua¬

Expanded text:
imperium in virtute, non in decore consistere. imperium in virtute, non in decore consistere. Ad regnum provehor. Nunc in dubio vertitur subiectorum status, an felices, ea que hic fingitur felicitas, an miseri sint. Nempe mortalis regni felicitas rex bonus; te in dubio labor manet et grave negotium. Rex sum, nil non licet regi. Nulli minus; immo vero, quod olim licuit iam non licet: et si forte de regno licentiam aucuparis, non te regem noveris, sed tyrannum. Rex sum atque omnia possum. Immo nichil nisi quod decet regem, cuius, ut dixi, minor licentia quam privati est. Sin hoc calle voluptatem petis falleris et tota, ut aiunt, erras via. Voluptas a tergo longe est; hac ad laborem itur et ad gloriam. Rex sum eritque michi iam certa tranquillitas. Immo si qua olim fuit, periit: stultus nauta, qui relicto portu in altum vela facit tranquillitatem querens! At Romanus imperator factus sum. Clarissimum nomen, sed durissimum officium; magna serva
Abbreviated transcription (Latin):
diuerssimũ est ingratis et iquis
extimatoribus laboros tui ¶ In reg¬
num ueni R Aliquid ibi forsan ꝑiture
glorie reꝑturus s quietis nichil ¶o Iuste
regrio R Bene agis gratissima¬
q rem deo scito autem seriure te que¬
querubis et uix tibi ante obitum gr̃as
relaturis paro tam iustus quisqmͣ
regum fuit ut non carior populo suc¬
cessor foret Is cun benent alter ap¬
tabitur hn sunt uulgi mores odisse
pñcia uentura cuꝑe p̾tenta celebrare
qñ ergo defuernit querele si omne pñs
bonũ sordet nil q omii placet insi qd̾
cruciat seu ꝑditum sen speratum ¶s¬
Qceptrum et dycidema sortitus sũ R
fulgidas compedes fulgidam q mise¬
riam que si plene om̃ubus nota esset
trede michi non tociens Uno de solio li¬
tigarent duo s plura essent ⁊egna
quam reges G Purpura indutus
sum R Non cultus exterior s int̾nus
habitus et mens regia regem faciat
Alexandri romani p̃ncipis dicta fuit

Expanded text:
durissimum est, ingratis et iniquis durissimum est, ingratis et iniquis extimatoribus laboris tui. In regiam veni. Aliquid ibi forsitan periture glorie reperturus, sed quietis nichil. Iuste regno. Bene agis gratissimamque rem Deo; scito autem servire te querulis et vix tibi ante obitum gratiam relaturis. Raro tam iustus quisquam regum fuit, ut non carior populo successor foret; is cum venerit alter optabitur. Hi sunt vulgi mores: odisse presentia, ventura cupere, preterita celebrare; quando ergo defuerint querele, si omne presens bonum sordet nilque omnium placet, nisi quod cruciat, seu perditum seu speratum? Sceptrum et diadema sortitus sum. Fulgidas compedes claramque miseriam, que si plene omnibus nota esset, crede michi, non totiens uno de solio litigarent duo, sed plura essent regna quam reges. Purpuram indutus sum. Non cultus exterior, sed internus habitus et mens regia regem facit: Alexandri Romani principis dictum fuit,
Abbreviated transcription (Latin):
iure rex sumi I Ideĩ uero nõ¬
du occultumi esse non poterit quid int̾¬
sit inter regem tyranñtq iam diximꝰ
quid autem uiuat dici regem/ si ty¬
rauius es/ non inspecioso cognomĩe
s in uera iusticia regis regni salus
sita est Mmus mali reor ut quesi¬
tum regnũ reformare teq de reliquo
sic agere ut rex uerus apparecis ꝙͣ
regnũ iuire partum in auo nusto suc¬
cesseris ꝑenti tyrauuica uexacione di¬
ripe plus eñ uere laudis inꝓgressu
at fine ꝙͣ in p̾ncipio rerum est ¶ Rcx
sum Et Melius subiuisto rege ag̾es
atq tranauilliꝰ quam rex ĩp̃e Eb
Regui soliũ ꝯstendi E lotum late cõ¬
spectum patentem q om̃i iuditiis eo
q ꝑculo sum ignauĩe laboriosum u̾o difficilẽ¬
q uirtuti bonus em̃ rex ẜuus est pub¬
licus G Regni solio enictus sum R
Ut mertus iudeare res tuas teq ip̃m̃
oblinscere populum tũũ et rem publi¬
cam cogita quo die p̾mũ rex fiunsti
tibi moriens uiuere aliis incepisti qd̃

Expanded text:
iure rex sum. Id enim vero occultum diu esse non poterit; quid intersit inter regem tyrannumque iam diximus: quid autem iuvat dici regem, si tyrannus es? non in specioso cognomine, sed in vera iustitia regis regnique salus sita est. Minus mali, reor, vi quesitum dominium reformare teque de reliquo sic agere ut rex verus appareas, quam regnum iure partum, in quo iusto successeris parenti, tyrannica vexatione diripere. Plus enim vere laudis in progressu ac fine quam in principio rerum est. Rex sum. Melius sub iusto rege ageres atque tranquillius quam rex ipse. Regni solium conscendi. Locum late conspectum patentemque omnium indiciis eoque periculosum ignavie, laboriosum vero difficilemque virtuti. Bonus enim rex servus est publicus. Regni solio evectus sum. Ut meritus videare, tuas res teque ipsum obliviscere, populum tuum et rempublicam cogita. Quo die primum rex fuisti tibi moriens aliis vivere incepisti quodque
Abbreviated transcription (Latin):
et stulticiam cordis omius absenitatem ac
fqualorem et caligiem oculorũ at solliti¬
taui conflaueris pauꝑtutem quodq hus
õmibus pene penis dixerim c̃cultutoris
nomen et / nocturnis et benebris ata
infames inter latebras furmu uitã¶
Spero effectum ꝓpositi uotiuũ R Epe¬
rare hinc forsitan et gestire dabitur
non gaudere ¶ Ad ꝓpositi t̾minun
apniquo R An mercuriũ congelas¬
ti au quid aliud uanitatis nunt ancx¬
nie a ꝓposito longe es semper qz re bus
cliquid defuerit doli nichil /
promillis aerulpitum oĩbus¬

Expanded text:
et stultitiam cordis, oris obscenitatem et et stultitiam cordis, oris obscenitatem et squalorem et caliginem oculorum ac sollicitam conflaveris paupertatem quodque his omnibus pene peius dixerim, circulatoris nomen et nocturnis in tenebris atque infames inter latebras furum vitam. Spero effectum propositi votivum. Sperare hinc forsitan et gestire dabitur, non gaudere. Ad propositi terminum propinquo. An Mercurium congelasti? an quid aliud vanitatis? Nunc maxime a proposito longe es: semper rebus aliquid defuerit, dolis nichil. 112 DE PROMISSIS ARUSPICUM OMNIBUS
Abbreviated transcription (Latin):
q su aui pellat mopiam est eĩu fere mẽ¬
dicum genus hõnũ cumq se pauꝑes
fatcantur ditare alios uolunt quasi
aliena illis quaui ꝓpͥa molestior sit
ꝑauꝑtas sit ut miseri se alios mise¬
⁊ea dicere soleant inpudent̃ et ignotis
eciaui interdum magna ꝓunttẽ o tur¬
pis ꝓmissio et escuita credulitas f
Alchiuue artem didici diues fiam R
ỹmo quid̾ si fuisti esso desines ars nempe
quam memoras milla est insi menti¬
endi artem dicinus ac fallendi age
autem qñ ita fert amiuꝰ et ncube
predico antẽ tibi quod te lucriu ex hat
arte maneat donius tua nims hos¬
tis erunt tibi estores et pastores idq
haud nuuto quos ignis exsirat/ et
cupiditas erunt sufflatores decepto¬
res derisores oĩs angulꝰ habebit pelues
et lebetes et phialas alencũt aquarit
habebus p̃terea ꝑegrmas et ext̾nes sales
et sulphur et distillatoria et caminos deq
huis oñubus tibi infiuem curas mutiles

Expanded text:
umque suam pellet inopiam. Est enim fere menumque suam pellet inopiam. Est enim fere mendicum genus hominum cunque se pauperes fateantur, ditare alios volunt, quasi aliena illis quam propria molestior sit paupertas, sic ut miseri se alios miserari dicere soleant impudenter et ignotis etiam interdum magna promittere. O turpis promissio et o stulta credulitas! Alchimie artem didici, dives fiam. Immo quidem, si fuisti, esse desines; ars nempe quam memoras nullam est, nisi mentiendi artem dicimus ac fallendi. Age autem, quando ita fert animus, et incumbe; predico autem tibi quod te lucrum ex hac arte maneat: domus tua miris hosplena. Erunt ibi esores et potores idque haud immerito quos ignis exiccat et cupiditas, erunt suflatores, deceptores, derisores; omnis angulus habebit pelves et lebetes et phialas olentium aquarum, herbas preterea peregrinas et externos sales et sulphur et distillatoria et caminos deque his omnibus tibi in finem curas inutiles
Abbreviated transcription (Latin):
en asisse non auillos deniq amissis
p̾mũ auimi liũbus in hoc ex̾cices
corꝑcos nisuꝑ oculos amisisse¶
Promissum ab artifite aurũ spero¬
R Refert cius artis artifry qͦd ꝓunt¬
tat sunt quibus ꝓmittentibus nichil
credi possit eo q miꝰ si ꝓnussum iuris¬
nirandi deligione firmanerint s o ceai
parum ne erat ueris in metallus que
terra feit fure̾ nsi uos mendacio de¬
fossa torquerent paruni ne auirtati¬
bus aberrasse nisi errori dampnũ dãp̃¬
no labor et labori pudor accressceret
hic qui tibi aurum sũũ spondet cum
tuo auro niꝓiusus aufugiet noui nichil
marro mos est publicus et quãius ig¬
ne comnussa fraus sepe igue purgeͬ
nichilominꝰ tu delusus deceptoris tui
supplicio uon indempior s nocior re¬
mauebis digito q niraberis auarus
ac stolidus flaclo ex haustus flamnus
afflatus aspertus q fuligiue ¶ Mag̃
michi ꝓmittit alchinusta RDit ut
ea sibi prescet que ꝓnuctit aliis p̾m¬

Expanded text:
evasisse, nonnullos denique amissis evasisse, nonnullos denique amissis primum animi luminibus in hoc exercitio corporeos insuper oculos amisisse? Promissum ab artefice aurum spero. Refert cuius artis artifex quid promittat. Sunt quibus promittentibus nichil credi possit eoque minus si promissum iusiurandi religione firmaverint. Sed, o ceci, parumne erat veris in metallis que terra fert furere, nisi vos mendacio defossa torquerent? parumne a virtutibus aberrasse, nisi errori damnum, damno labor et labori pudor accresceret? Hic qui tibi aurum suum spondet, cum tuo auro improvisus aufugiet. Novi nichil narro: mos est publicus et quamvis igne commissa fraus sepe igne purgetur, nichilo minus delusus deceptoris tui supplicio non indemnior, sed notior remanebis digitoque monstraberis, avarus ac stolidus, flando exhaustus, flammis afflatus aspersusque fuligine. Magna michi promittit alchimista. Dic: ut ea sibi prestet que promittit aliis prim
Abbreviated transcription (Latin):
¶ero alchimie ꝓsperos exitus R
Mirum unde id speres quod nec
accidisse non nullis fama fuerit ab
hiis facta quibus id credi expediret¬
¶ Epero alchimie successimi R Et
que queso p̾ter furnũ ciuerem sudort̃
suspiria uerba dolos ignomimam hu
sunt eñ athume successus quibus mo¬
pem nũꝙͣ addiuicias euectum multos
adiuitus et mopiam red actos sepe ui¬
dinus non tũ illud attenditis tami
blandum est sperare et falli huc
uos agit auaricie stumulus inpulsa
demencia ut uerum opineminix quod
optatis falsuui q quod ceruitis No¬
tasti ne aliquos paudentes in reliquis
hac in sauia laborare/ quosdam opa¬
lentissimos hac uanitate consump¬
tos duuiq opulentiores fieri student
et fedo questui inhiant bene part a
fuso tandem nccͣns eciami destitutos
alios cuulitate deposita mestes sꝑ
atq auxios dumi nec cogitare ad
qui folles et forrpes forpices et car¬
bones nec aliis ꝙͣ sue hr̃sis cõiuuere
didicerunt ut siluestres pene honnẽs

Expanded text:
pero alchimie prosperos exitus. Mirum unde id speres, quod nec accidisse nonnullis fama fuerit, ab his ficta quibus id credi expediret. Spero alchimie successum. Et quem, queso, preter fumum, cinerem, sudorem, suspiria, verba, dolos, ignominiam? Hi sunt enim alchimie successus, quibus inopem nunquam ad divitias evectum, multos a divitiis ad inopiam redactos sepe vidimus. Non tamen illud attenditis: tam blandum est sperare et falli! Huc agit vos avaritie stimulis impulsa dementia, ut verum opinemini quod optatis falsumque quod cernitis. Notastine aliquos, prudentes in reliquis, hac insania laborare, quosdam opulentissimos hac vanitate consumptos dumque opulentiores fieri student et fedo questui inhiant, bene parta fuso tandem necessariis etiam destitutos, alios civilitate deposita mestos semper atque anxios, dum nec cogitare aliud quam folles et forcipes et carbones nec aliis quam sue heresis convivere didicerunt, in silvestres pene homines
Abbreviated transcription (Latin):
romam et nũ ꝙͣ plene ad ultimum
tartaginem semel et bis troyam
flamua ꝯbuscit. arsere urbes ar¬
suruiq mundũ ip̃m tredimꝰ tñ
tuam domũ ausum ignem qui
celum et terras arsurus est queͤ¬
⁊is O Ex nicendio uix euasi¬
2 Enasisti eigo an id dolis insi
euasisses silusses m̃c autem
uinus cinis cierem fles extĩctũ
De graui negotio et labore. G. d

Expanded text:
Romam et nonnunquam pene ad ultimum, Romam et nonnunquam pene ad ultimum, et Carthaginem, semel et bis Troiam flamma combussit. Arsere urbes, arsurumque mundum ipsum credimus: tu in tuam domum ausum ignem, qui in celum ac terras arsurus est, quereris? Ex incendio vix evasi. Evasisti igitur; an id doles? Nisi evasisses, siluisses; nunc autem vivus cinis, cinerem fles extinctum. 56 DE GRAVI NEGOTIO AC LABORE G
Abbreviated transcription (Latin):
em̃ aurumi uirtute nobilius ne par
quideni quod non igne consuĩt᷑
s purgatur O Magnũ me afpla-¬
uit inrendiũ R Ceculus nestio
quis famam deitatis igue quesi¬
uit. apud uirgiliũ min comas
flaninam coripiens pmam du¬
bie spem salutis attulit sermo. ca¬
put/ arsisse non poeticum s hysto¬
⁊icuni regni omen fuit Constat e
flammis yliacis produxisse ⁊oͣm
imꝑii fundatores demq et he lyã
incendio abiisse deuinq ipmi in
flãma apparuisse sacre lo quinit᷑
hystorie ut non in merito uũs in
Urbibus udex hic sole at ẽẽ leticie
qui tibi materia est doloris d Do¬
mus igne subito conflagrauit
mea re Et templũ dyane olnu
arsit ephesie quo nil secula illa
plum sacriui deo celi Io̾solĩs ip̃is
etiam qui illud incenderant mise¬
⁊ andꝰ hostibus Et et ate bat lat᷑a¬
nenẜ arx illa religionis ac decꝰ
ex imiũ orbis tre bis flaminis exusta
est Eminens et aꝑtimint michi
iudetur ne celestis iudiciũ non

Expanded text:
est aurum virtute nobilius, ne par est aurum virtute nobilius, ne par quidem, quod non igne consumitur sed pugnatur. Magnum me afflavit incendium. Ceculus nescio quis famam divinitatis igne quesivit; apud Virgilium Iulii comas flamma corripiens, primam dubie spem salutis attulit, Servio caput arsisse, non poeticum sed historicum regni omen fuit, constat ex flammis Yliacis prodisse Romani Imperii fundatores; denique et Heliam incendio obiisse, Deumque ipsum in flamma ignis apparuisse, sacre loquuntur historie, ut non inmerito vestris in urbibus index hic soleat esse letitie, qui tibi materia est doloris. Domus igne subito confragravit mea. Et templum Diane olim arsit Ephesie, quo nichil secula illa plum celi Deo sacrum Hierosolymis, ipsis etiam qui illud incenderant miserandum hostibus; et etate hac Lateranensis arx illa religionis ac decus eximium orbis terre, bis flammis exusta est, evidens et apertum, ut michi videtur, ire celestis indicium, non
Abbreviated transcription (Latin):
Au ne igitur enasisse fortuue
tralis admiuriam Siue quer al¬
chibiadem qui ex hostili incendio
non enasit quamꝙͣ ut t̾restre pre¬
iuderis celestibus quis nam obstet
nicendiis Nomanus michi rextul¬
lius hostilius et romanus rũdeat
imꝑ ator Cans quoꝵ p̾mus rome
in regia alter in castris ad tigrum
minem si cõibus historiis est fides
igue arsit ethereo D Domis meis
om̃ibus amsẜ nudus ex inicendiõ
euasi R̾ En p̾cor hoc diceret sen
uias ut om̃s noliit sen stilbon sta¬
bilem ut uult seneca qui incensa
prĩa ammonit ꝯ seu intrepitus qui
nchil bonoꝵ suorum ex incendie af¬
rius sonent s obinisso auctore dicti
ueritas utiq nota est herent nem¬
pe p̾cordiis uera bona / uiuoq in¬
chil eripit᷑ possessori s ne mortuo
quideni In amma eñi sinit que
nec fortune nec mortis dextr a
se porrigit/ tu saluus incolminis
prisse tibi aliquid eorum doles. que
si tua fuissent ꝓcul dubio tecun
ho die salua essent Michi et em̃
crede uera bona non ꝑeunt nõ

Expanded text:
An ne igitur evasisse fortune trahis ad iniuriam? Sine queri Alcibiadem, qui hostili ex incendio non evasit. Quanquam et terrestre previderis, celestibus quis iam obstet ex incendiis? Romanus michi rex Tullus Hostilius et Romanus respondeat Imperator Carus, quorum primus Rome in regia, alter in castris Tygrim amnem, si communibus historiis est fides, igne arsit ethereo. Bonis meis omnibus amissis, nudus, ex incendio evasit. Quando precor hoc diceret seu Bias, ut omnes volunt, seu Stilbon, ut vult Seneca, qui incensa patria admonitus seu increpitus, quod nichil suorum bonorum ex incendio efrius sonent; sed, omisso auctore, dicti veritas utique nota est. Herent nempe precordiis vera bona, vivoque nichil eripitur possessori, sed ne mortuo quidem. In anima enim sunt, quo nec fortune nec mortis dextra se porrigit. Tu salvus et incolumis periisse tibi aliquid eorum doles, que si tua fuissent, procul dubio tecum hodie salva essent. Michi etenim crede: vera bona non pereunt; non
Abbreviated transcription (Latin):
negocia sꝑne libidines odi merciã
curas ama molliciem abice sectare
duriciem asꝑis delectare alo potu
accubitu sessione intencione ꝑpetua
sompno breni et sellicito O Mole
corporea laboro R Alius conRrio
alius alio laborat nullius sine la¬
bore iuta agitur s quisq suũ uo¬
uit alienũ uel despicit uel ignorat¬
D Multum corꝑea moles ext̾mt¬
ꝑtbi hominis nomen quod mõrle
est anmal ab humo dicit᷑ maxĩe
humo ex multa humo obsitus nõ
p̃t tũ sic celestem naturã trestris
obruere quĩ assurgat nsi se surdũ
uirtuti et malesuadenti credulũ
Graue corpus amui premit
ꝓpiũ collige añũ et enormẽ sarci¬
nam magno insu perfer et cogi¬
ta sepe celestia ingema ex hoc
fascem corpee mollis erumpe̾ et
O Corporis onere pregrauor E
Et si unici nequeat natura aĩ
tũ studio enit̾e̾ ut in dies et iuri
bus accedat aliquid et sargine de¬
trahatur De g¬

Expanded text:
negotia, sperne libidines, odi inertiam, negotia, sperne libidines, odi inertiam, curas ama, mollitiem abice, sectare duritiem, asperis delectare, cibo, potu, accubitu, sessione, intensione perpetua, somno brevi ac sollicito. Mole corporea laboro. Alius contrario, alius alio laborat; nullius sine labore vita agitur, sed quisquis suum novit, alienum vel despicit vel ignorat. Multum corporee molis excrevit. Si hominis nomen, quod mortale est animal, ab humo ducitur, sic maxime homo eris, multa humo obsitus. Non potest tamen sic celestem naturam terrestris obruere; quin et assurgat, nisi se surdam virtuti, et male suadenti credulam Grave corpus animum premit. Ipsum collige animum, et enormem sarcinam magno nisu perfer, ac cogita sepe celestia ingenia ex hoc fasce corporee molis erumpere, et . Corporis onere pregravor. Etsi vinci nequeat natura, omni tamen studio enitere, ut in dies et viribus tuis accedat aliquid, et sarcine detrahatur.
Abbreviated transcription (Latin):
posses si ut uelucris ad uola¬
tum non ut uir ad uirtutem esses
et in habile R haut querelã ⁊ ostio
dinntte aut esopo ut si uel ꝑartũ
tirculum flecti uel perfimẽ aerum
labi ne quis quid ad ceni Ito cuz
uiris bomis gressu sobrio gestus ac
saltus hystrionũ sunt. Eapientem
ut in actibus atq in uerbis sit q¬
in ancessu grauitas decet ac mo¬
destia E Grauis corpore sum¬
ꝑ hhec grauẽdo una comitũ senec¬
tutis esse solet ne quid illam admi¬
serit hanc excludat ꝙͣ ius int̾du
non etatis s nature comes inueĩa
unde fit ut et uuenes graues et se¬
inclos agiles iudeamus Cetmu̾
et si graui sub corꝑe sepe animꝰ
leuis et sub leni corꝑe grauis habi¬
aĩ moles et constancia hant illi
obice nichil graue erĩtd Mol
corꝑea de mergo: R Agilitate mẽ¬
tis emierge et illam ext̾nare al exte¬
nuare ac discutere laborando stũde
tirtuenndo ⁊es multas et difficiles
agendo ex̾ cicio mentis et corporis
exilio noluptatum ꝓelle ocia arcesse

Expanded text:
posses, si ut volucris ad volatum, non ut vir ad virtutem natus et inhabile est. Hanc querelam Roscio dimitte atque Esopo. Tu, si vel per arctum circulum flecti, vel per funem aerium labi nequis, quid ad rem? ito cum viris bonis, gressu sobrio: gestus ac saltus histrionum sunt. Sapientem ut in actibus, utque in verbis, sic in incessu gravitas decet ac modestia. Gravi corpore sum. Hec gravedo una comitum senectutis esse solet, ne qui illam admiserit, hanc excludat, quamvis interdum non etatis, sed nature comes inveniatur. Unde fit ut et iuvenes graves et seniculos agilese sepe animus levis, et sub levi gravis habiilis, animi moles et constantia; hanc illi obice, nichil grave erit. Mole corporea demergor. Agilitate mentis emerge, et illam extenuare ac discutere laborando stude, circumeundo, res multas et difficiles agendo. Exercitio mentis et corporis, exilio voluptatum, pelle otia, arcesse
Abbreviated transcription (Latin):
quior fr̃no sic nullum ubi ceꝑit mi¬
quius odium nulla acrior iniudia
sic paritas nicitas aminos atq in¬
cendit tñ cedendi pudor et amor ex¬
cellençie ego ardentior quo dulcior¬
recordacio et quecuma beniuolenciam
ꝑitura uide̾ntur ubi semel a recto
defluxum est odium et contemptũ ꝑi¬
unt hic nature rebellantis ardor ãi
optime quidem pio obsequio ata hu¬
manitate platabitur uix est eñ tã
Aninite ullum tamq aspcrũ ingenũ
quod non tandem natura ac iugis
hũilitas uerborumq et rerum omi
leius et non ficta tractacio uncat¬
ꝑm id serum atq iuualidum depre¬
hendas seu forte huc tu cogere tuum
ipe animũ non potes quo honeste
quidem at utilit̾ cogeretur tunt añ¬
ꝙͣ in ꝑiaiem res erĩpꝑat ultiuo reme¬
dio utendum erit Extirpanda mala
radix et discordiarũ mr̃ propellenda
oio In quo ita facilem te p̃bebis ut
quantum niri tuo demptũ tantũ un¬
tuti fanieq aditum muemias Impie

Expanded text:
quior fraterno, sic nullum, ubi inceperit, iniquior fraterno, sic nullum, ubi inceperit, iniquius odium, nulla acrior invidia. Sic paritas incitat animos atque incendit, cum cedendi pudor, et amor excellentie, eo ardentior quo irecordatio, et quecunque benevolentiam paritura viderentur, ubi semel a recto calle deflexum est, odium et contemptum pariunt: hic nature rebellantis ardor animi, optime quidem pro obsequiio atque humanitate placabitur. Vix est enim tam immite ullum, tamque asperum ingenium, quod non tandem molliat vera ac iugis humilitas verborum, et rerum omnium lenis et non ficta tractatio. Sin id serum atque invalidum deprehendas, seu forte huc tu cogere tuum ipse animum non potes, quo honeste quidem atque utiliter cogetur, tunc, antequam in perniciem res erumpat, ultimo remedio utendum erit: extirpanda mali radix, et, discordiarum mater, propellenda communio; in quo ita te facile prebueris, ut quantum iuri tuo demptum, tantum virtuti fameque additum invenias. Impie
Abbreviated transcription (Latin):
Abeo discordem frataem d¬
Quid aũt ille ne igitur te ꝯcer¬
dem habeat unanimitas fr̃na que
unũ ex duobus facere debit nduo
nou iai ẜ diu̾sa s contͣria penitꝰ¬
q pugnaunia scissa sunt graue sed
antiquũ malũ ꝙ et numidus et
nũdi caput abmicio b abuere si
quidem uetus urbis rome s ue tustior¬
tocius orbis infaĩa est fr̃no saug̃ne
madnisfe tri quod in singulis ꝑtibus
frm uides in alt̃o quin eciam ad ͨ
solo i uno tot niliũ quid scupeas
non habeo D Est michi domi dis
cors frater I An et hoc nuraris
esse magis indomo ꝙͣ quod in ĩpĩs
mat̾ni uñ fuit augꝯtiis ubi olii et¬
si maioris misterii uelamentum esset
certe non discordes tñĩ fratres legins
s bellantes Est ne igitur nõnũ si arma¬
ti faciunt quod non nati solent D
Nulla michi apud frem̃ gracia est R
Multo p̾us hoc niscolis edoctus ꝙͣ do¬
mi exꝑtus esse dib̾ueras prouisa uero
D Odiosum frẽm habeo es discor¬
dem R Ut firme nullus amor e¬

Expanded text:
abeo discordem fratrem Quid autem, ille ne igitur te concordem habet? unanimitas fraterna, que unum ex duobus facere debuit, in duo non iam diversa, sed contraria penitusque pugnantia scissa est. Grave sed antiquum malum, quod et mundus, et mundi caput ab initio habuere, si quidem vetus urbis Rome, sed vetustior orbis infamia est, fraterno sanguine maduisse. Tu quod in singulis paribus fratrum vides, et altero, quin etiam adhuc solo in uno tot millium, quid stupeas, non habes. Est michi discors domi frater. An et hoc miraris esse magna in domo, quod in ipsius materni uteri fuit angustiis, ubi olim, etsi maioris mysterii velamentum esset, certe non discordes tantum fratres legimus sed bellantes? Est ne igitur novum, si armati faciunt, quod non nati solent? Nulla michi apud fratrem gratia est. Multo prius hoc in scholis edoctus, quam domi expertus esse debueras: provisa vero . Odiosum fratrem habeo ac discordem. Ut ferme nullus amor e
Abbreviated transcription (Latin):
tomp̃ssit et punitis auctoribus quie¬
tauit ex̾citum atq ad obse quũ redux¬
it fecit idem ad auchiociam allexanꝰ¬
der ille romanus pñceps successit que
magnifice S et procede paululum
breu ideui non aibadlo qui asus nu¬
litibus int̾fectus est eodeui amo iã
ꝑtinax ante ꝑierat / sit duo postinodꝰ̾
maxinumi pater et filius sit ballmnꝯ
et maxmis sic ꝓbus dux clarissimus¬
sit gracianus et uabentimanus imor
optuui fres ille a sius legionibus b̾
a suo conite ꝓditus sic in niera¬
biles alii a suis hostibus muicti a¬
sius excitibus ꝑiere/ et quos milites ap¬
pellabant muenere carinfices Hide
ergo quo gaudeas Tuus hic ex̾citus
crux ĩmitis utq ait ille belua miltoꝵ
est tapitun nichil non ausura ira illã
nel ui opia uel auaricia ad irritante¶
Michi ex̾citus igens est R Pom¬
peio quidem thesalico p̃lio ut ait flo¬
rus nichil magis ex̾cicio fuit ꝙ̃ ip̃a
ex̃citus magintudo et fe. niẽ in oñũbꝰ

Expanded text:
compressit et punitis auctoribus quiecompressit et punitis auctoribus quietavit exercitum atque ad obsequium reduxit. Fecit idem ad Antiochiam Alexander ille Romanus princeps successitque magnifice; sed procede paululum: brevi idem non ab alio quam a suis militibus interfectus est. Eodem modo iam Pertinax ante perierat: sic duo postmodum Maximini pater et filius, sic Balbinus et Maxisic Gratianus et Valentinianus iunior, optimi fratres, ille a suis legionibus, hic a suo comite proditus. Sic innumerabiles alii a suis hostibus invicti suis exercitibus periere et quos milites appellabant invenere carnifices. Vide ergo quo gaudeas: tuus hic exercitus trux, immitis utque ait ille, belua multorum est capitum, nichil non ausura, iram illam vel inopia vel avaritia irritante. Michi exercitus ingens est. Pompeio quidem Thessalico prelio, ut ait Florus, nichil magis exitio fuit quam ipsa exercitus magnitudo et ferme in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
qui cuii multis legionibus ꝓfecto
nulle inimiticie nulla ꝑfidia nulla
credulitus castrensiũ moribus comꝑ¬
ande sunt intelliges ꝑ teip̃m auani sit
uerus pueris quoq notissimis ille uer¬
siculus Nulla fides pietas q uiris q
castra sequũtur  Magnus dñs
ac rector ex̾citus sum E Cutuis
pastor tigridum forsan ata ursoruu
ẽẽs pñt mausuefirri corda ferariu
at quorñdam hoñũ non possunt et mi¬
nantur aũꝙͣ feriant fere in odio ho¬
minĩc impnise erpiuipunt hii quos tuos
reris qui te dñiu uotant hen qm ꝑuo
p̃cio uenale genus et iustabile aua
lenibus excausis niutabunt᷑ et ex mili¬
tibus hostes fient Blandi uultus
in eriorem horrorem date q tibi dext
placencianfuit motus ille terribilis
qũ adnersus uiliũ cesarem suus ex̾ci¬
tus insurrexit de quo dictumi est quẽ
non ille ducem potuit terre̾ tumultꝰ
Cesar autem incredibili illa sua cõ¬
stancia at uirtute motũ omnem

Expanded text:
quam cum multis legionibus: profecto quam cum multis legionibus: profecto nulle iniurie, nulla perfidia, nulla crudelitas castrensium moribus comparande sunt. Intelliges per te ipsum quam sit verus pueris quoque notissimus ille versiculus: Nulla fides pietasque viris qui castra sequuntur. Magni dominus ac rector exercitus sum. Tutius pastor tigridum forsitan ac ursorum esses: possunt mansuefieri corda ferarum, at quorundam hominum non possunt; et minantur antequam feriant fere, odia hominum improviso erumpunt. Hi quos tuos reris, qui te Dominum vocant — heu quam parvo pretio venale genus et instabile! — quam levibus ex causis mutabuntur et ex militibus hostes fient! Blandi vultus in horrorem dateque tibi dextrPlacentiam fuit motus ille terribilis, quando adversus Iulium Cesarem suus exercitus insurrexit, de quo dictum est: Quem non ille ducem potuit terrere tumultus? Cesar autem illa incredibili sua constantia ac virtute motum omnem
Abbreviated transcription (Latin):
Ecercitum armatũ h abeo R
Mirabar isi regnũ atq imꝑ¬
iũ ex̾citus hoc est miseria miseriam se¬
queretur atq seneca stipionem affri¬
cañũ celotmus attollit non quia mag̾¬
nos dixxit ex̾citus quos et furiosi noꝰ¬
rentes q duxerunt s obegregi am mo¬
deracioueni quam nũꝙͣ terte dat ex̃¬
citus, sepe erpit semper inminuit que
em̃ tam solida uirtus est qnani tot sce¬
leratorum totq carinficin cruentoꝵ
conusacio exemplinu q non det̾reat
GMagnũ habeo ex̾citum R Habes
Unde n campis uitani agas / neq eñi
aut urbes ex̾cituũ sunt capaces aut
ciues bene cogati milites q cohabitãt
L Habes belli materiam patis extidñt
s huit gaudes ad celestem terte non ꝑ¬
tines tuutatem ¶ Babeo ex̾citum in¬
gentem R Habes utrumq ad latus
hostes aruiatos quos nec murus a
de legioues E Harum tedia uenio fa¬
cile ata molestias nisolencias q di¬
numeret s tu om̃ia exꝑiendo condis¬
ces et quanto sit sanxius solum uiuere

Expanded text:
Exercitum armatum habeo. Mirabar nisi regnum atque imperium exercitus, hoc est miseria miseriam sequeretur: atqui Seneca Scipionem Africanum celo tenus attollit, non quia magnos ducit exercitus, quos et furiosi nocentesque duxerunt, sed ob egregiam moderationem, quam nunquam certe dat exercitus, sepe eripit, sepe minuit. Que enim tam solida virtus est, quam tot sceleratorum totque carnificum cruentorum conversatio exemplumque non deterreat? Magnum habeo exercitum. Habes unde in campis vitam agas; neque enim aut urbes exercituum sunt capaces aut bene cives togati militesque cohabitant Habes belli materiam, pacis excidium: si hinc gaudes, ad celestem certe non pertines civitatem. Habeo exercitum ingentem. Habes utrunque ad latus hostes armatos, quos nec murus a de legiones. Harum tedia nemo facile atque molestias insolentiasque dinumeret; sed tu omnia experiendo condisces et quanto sit satius solum vivere
Abbreviated transcription (Latin):
⁊antem uesti delectariqz aures nõ
miror ac de functum stupeõ D Qo¬
pet de me post obitũ dicet᷑ R Eet
quid putas nisi quod merebaris
bonũ malũ multũ parũ nnchil
in quibꝰdam mendax s in plurib ꝰ
uerax fama est Alio quin longa
utiq non diuturintatis fidamẽ¬
tum ueritas ⁊ iiuosui atq in be¬
cille mendaciũ QQualis m post
exitũ fuit uita nec minꝰ m exitu
de hoc ergo tempꝰ ourne p̾tĩtũ s in
p̾mis pñs hora uiderit Sic enĩ ha¬
beto quali quisq dignus fama sit
post mortem nulla ⁊e melius
quan morte censeri quippe cũ mł¬
tos per omueni uitani ni glorios et
obscuros sola dictu mirabile mors
illustret
Demoriente sine filiis. dolor

Expanded text:
rantem vesci delectarique auris non rantem vesci delectarique auris non miror; at defunctum stupeo. Quid de me post obitum dicetur? Et quid putas, nisi quod mereberis bonum, malum, multum, parum, nichil. In quibusdam mendax, sed in pluribus verax fama est; alioquin longa utique non est: diuturnitatis fundamentum veritas, ruinosum atque imbecille mendacium. Qualis michi post exitum fuit vita, nec minus in exitu. De hoc ergo, tempus omne preteritum, sed in presens hora viderit; sic enim habeto, quali quisque dignus sit fama, post mortem nulla re melius quam morte censeri; quippe cum multos per omnem vitam inglorios et obscuros, sola dictu mirabile! mors illustret. 131 DE MORIENTE SINE FILIIS
Abbreviated transcription (Latin):
metue̾ cum excellentiũ ac notorũ
opiniones ac nerba ꝯtempseris¬
D Que mn fama erit extrctor ẜa¬
cile melior quan uinenti cũ silu̾it
liuor Paro eñi iite homĩ suꝑstes
nuudia ut aũt uirtus ⁊adix est gle
sic decerpatrix auudia ut q luu¬
dus pellex pñs impedit sic amotꝰ
uere laudis restuit incrementuni
ita multis busti limen niuidie i¬
accessum magne glorie uestibiliũ
fuit D Quam longa manebit¬
michi fama ꝑ longa forsitã ut
uos longuni dicitis uere aũt apud
nos nichil est longũ ut u̾o non
modo nou longa sint oĩa s et̾na so¬
la uirtus efficere potens est p̾aipt
precipne q iusticia de qua scriptũ
est in memoria et̾na erut iusti qd̾
ut potuit poeta nr̃ exp̃ssit ubi
ait S famam extende̾ factis ho
uirtutis opus D Quali post obi¬
tum fama ero R Quid refert ã¬
le sit quod mox nel nesriens uel
ꝯtempnes quid ad te homi flata
dum tu flatus caritaturꝰ sis spi¬

Expanded text:
metuere, cum excellentium ac notorum metuere, cum excellentium ac notorum opiniones ac verba contempseris. Que michi fama erit extincto? Facile melior quam viventi, cum siluerit livor. Raro enim vite hominum superstes invidia est, ut autem virtus radix est glorie, sic decerptrix invidia; utque lividus pollex presens impedit, sic amotus vere laudis restituit incrementum; itaque multis busti limen, invidie inaccessum, magne glorie vestibulum fuit. Quantum me longa manet fama? Longa forsitan, ut vos longum dicitis; vere autem apud vos nichil est longum; ut vero non modo longa sint omnia sed eterna, sola virtus efficere potens est, precipueque iustitia, de qua scriptum est: “In memoria eterna erit iustus”; quod, ut potuit, poeta vester expressit, ubi ait: sed famam extendere factis hoc virtutis opus. Quali post obitum fama ero? Quid refert quale sit, quod mox vel nescies vel contemnes? quid ad te hominum flatus, dum tu flatu cariturus sis? Spi