comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mulieris ditioni qͦddam uideoꝵ collegiũ pha
risei: qͥ p̃ter alios pietatẽ colere putarent᷑: ce
ꝑitius leges exponere. Ob eamq causã ꝓpius
mouendo ac deponendo itẽq uinciendo ac
tur. prors ut ipsi quide regiis cõmodis frueren¬
tur: expensas uͭ ac difficultates alexandra ꝑ¬
ferret. S eadem mire callebat res ãministra¬
re maiores. Itaq augendis copiis semꝑ in¬
tenta. duplicem conflauit exercitũ. neq
pauca ꝑegrinoꝵ parauit auxilia: qͥb ñ mͦ
statum gentis sue roborauit: s etiã metuen¬
dam se reddidit ext̃ne potentie. Imꝑabat aũ
aliis: uerum phariseis ipsa ultro parebat.
Deniq diogenẽ quendã insignẽ uirũ qͥ alex¬
andro fuisset amicissimꝰ int̾ficiunt. eiꝰ factũ
consilio criminati: ut octingenti qͦs supͣ me¬
moraui regis iussu tollerent᷑ in crucẽ. Nichil¬
ominus aũ alexandre suadebant: ut alios
qͥb auctorib in illo fuisset alexander excitat᷑

Expanded text:
mulieri Pharisaei, quoddam Judaeorum collegium, qui praeter alios pietatem colere putarentur et peritius leges exponebant. Ob eam causam propius movendo ac deponendo, vinciendo ac nfundebant prorsus, ut ipsi quidem regiis commodis fruerentur, expensas ac difficultates Alexandra perferret. Sed eadem mire callebat res administrare majores. Itaque augendis copiis semper intenta, duplicem conflavit exercitum. Neque pauca peregrinorum paravit auxilia, quibus non modo statum gentis suae roboravit, sed etiam metuendam se reddidit externae potentiae. Imperabat autem aliis, verum Pharisaeis ipsa ultro parebat. Denique Diogenem quemdam insignem virum, qui Alexandro fuisset amicissimus, interficiunt, ejus consilia criminantes, ut octingenti, quos supra memoravi, regis jussu tollerentur in crucem. Nihilominus autem Alexandrae suadebant ut et alios, quibus auctoribus in illos fuisset Alexander excitatus,
Abbreviated transcription (Latin):
&e ipsã ꝑuasert̃: & agros intͣ carmelũ õs int̃ se
partiti st̃. Scd̾arũ aũ rerũ ioħis ce filioꝵ eiꝰ inui¬
dia seditionẽ gentiliũ concitauit: multiq ad¬
u̾sꝰ eos collecti ñ qͥescebant. donec aꝑto bello de¬
uieti sunt. Reliquĩ u̾ tẽps iohes cũ fortunatissime
nistratis ce qͥnq relictis filiis morit᷑ uir plane bea¬
tissimꝰ. & qͥ nullã dedisset occasionẽ cur eiꝰ causa
de fortuna qͥspiã q̃reret᷑. Deniq tria uł maxime p̃¬
cipua solꝰ habebat. Nã ce gentis pͥnceps &e pontifex

Expanded text:
et agros intra Carmelum omnes inter se partiti sunt. Secundarum autem rerum Joannis et filiorum ejus invidia seditionem gentilium concitavit. Multique adversus eos collecti sunt, nec quiescebant, donec aperto bello devicti sunt. Reliquum vero tempus Joannis cum fortunatissima nistratis, et quinque relictis filiis moritur, ut plane beatissimus, et qui nullam dedisset occasionem, cur ejus causa de fortuna quispiam quereretur. Denique tria maxime praecipua solus habebat, quia princeps et pontifex
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ matͥs cogitans ac p̃ces eius audiens: ad
irruendũ impellebat᷑ mͦ u̾berari eã lacerariq con¬
spiciens effeminabat᷑ totꝰq plenꝰ doloris erat.
Ob hec aũ diu trac̃ta obsidione. feriatꝰ annꝰ aduenit.
Quẽ septimo qͦꝙ orbe apd̾ iudeos cessare moris ẽ:
exeplo septimoꝵ dierũ. Et in hoc ꝑtolomĩs obsidi
ad renonẽ confugit. qͥ cotila nominatꝰ ẽ. philadel¬
passꝰ fuerat irat᷑. iniuideã ducit exercitũ: ibiq as¬
sidens ierusolimis hircanum obsidebat. Ille aũ
patefacto sepulchro daud qͥ regũ ditissimꝰ fuerat
ablatisq inde pecunie plusquã trib milib ta¬
lentoꝵ: antiocho ꝑsuasit tecentis ei talentis da¬

Expanded text:
am matris cogitans ac preces ejus audiens, ad am matris cogitans ac preces ejus audiens, ad irruendum impellebatur. Modo verberari eam lacerarique conspiciens, effeminabatur, totusque dolore plenus erat. Ob haec autem diu tracta obsidione, feriatus annus advenit. Quem septimo quoque orbe apud Judaeos cessare moris erat, exead Zenonem confugit, qui Cothila Cotilas cognominapassus fuerat iratus in Judaeam ducit exercitum, ibique assidens Hierosolymis Hircanum obsidebat: ille autem patefacto sepulcro David, qui regum ditissimus fuerat, ablatisque inde pecuniae plus quam tribus millibus talentorum, et Antiocho persuasit, trecentis ei talentis da
Abbreviated transcription (Latin):
turiꝰ hucanũ susceꝑat. Et is qͥdẽ statĩ recessit¬
in aliqd̾ ultra ierichonta castellũ qd dagonuocat᷑.
hircanꝰ aũ pat̃nũ honorẽ pontificis assecitꝰ. pꝰꝙͣ
dõ sacͥficia reddidit: uelocit̃ ꝑtolomeũ petit. &
matͥ simul &e fr̃ĩb adium̃to futurꝰ. castellũq ag¬
gressus aliis qͥdẽ reb suꝑior erat: iusto aũ do¬
lori cedebat. Etolomeꝰ enĩ qͦtiens p̃meret᷑. ma¬
trẽ eiꝰ fresq in muros ꝓductos palã ut posseit
conspici u̾berabat: eosclẽq se p̃cipitat᷑ũ nͥ qͣm¬
timor ac mĩa. ꝗͣ iracundia cõmouebat. Alat̃
uͦ eiꝰ nicħ plagis aut intenta nece ꝑt̾rita: manꝰ
p̃tendens filiũ p̃cabat᷑ ne uł suis fractꝰ iniuiriis
parceret impio. Siqͥde ipsa mortẽ sͥ aptolo¬
meo ꝓpositã immortalitate duce̾t meliorẽ: dũ¬
mͦ ille penas eoꝵ que in domũ suã contra fas
admisisset expenderet. Ioħes aũ nẽ obstinatio¬

Expanded text:
turituriin aliquod ultra Hiericho castellum quod Dago vocatur. Hircanus autem paternum honorem pontificis assecutus, postquam Deo sacrificia reddidit, velociter Ptolemaeum petiit et matri simul et fratribus adjumento futurus. Castellumque aggressus, aliis quidem rebus superior erat, justo autem dolori cedebat: Ptolemaeus enim, quoties premeretur, matrem ejus fratresque in murum perductos palam ut possent conspici verberabat eosdemque praecipitatuicordia quam iracundia commovebat. Mater vero ejus nihil plagis aut intenta nece perterrita, manus praetendens filium precabatur ne vel suis fractus injuriis parceret impio. Si quidem ipsa mortem sibi a Ptholomaeo propositam immortalitate duceret meliorem, dummodo ille poenas eorum quae in domo sua contra fas admisisset expenderet. Joannes autem nunc obstinaci
Abbreviated transcription (Latin):
habuit obsidebat. S regis auiditatẽ saciare ñ
potuit: quãuis neci tͥphonis suã qͦq oꝑã adhi¬
buisset. Non multo enĩ pꝰ antiochꝰ cendebeũ
ex ducib suis aduastandã udeã. oppͥmendũq
seruitio simonẽ cũ exercitu misit. Ille aũ qͣqͣm
ditur. Multisq ꝑmulta loca insidiis cẽ in mon¬
tana dispositis: in omĩb suꝑat. clarissimaq
potitus uictoria pontifex declarat᷑. ce centũ
septuaginta pꝰ annos iudeos lib̾at a dñatio¬
ne macedonũ. Et hic aũ morit᷑ in conuiuio
captꝰ insidiis ptolomei gen̾i sui: qͥ eiꝰ coniuge¬
duob q filiis in custodiam conclusis: certos mi
cerent. Cognito aũ impetu qͥ parabat᷑ ad olesceis
ad ciuitatẽ ꝓꝑabat: multoq ppło fretꝰ ẽ ce ꝓpt̃ me¬
moriã pat̾ne iurtutis: de qd iniqͥtas ptolomei
cunctis eẽt inuisa. uoluit aũ cẽ ꝑtolomeꝰ alia
porta ciuitatẽ ingredi. s appło reiectꝰ ẽ: qͥ ma¬

Expanded text:
buit, sed regis aviditatem satiare non potuit, quamvis neci Triphonis suam quoque operam adhibuisset, non multo etiam post Antiochus Cendebeum ex ducibus suis ad vastandam Judaeam opprimendumque servitio Simonem cum exercitu misit. Ille autem, quaditur, multisque per multa loca insidiis etiam in montana dispositis, in omnibus superat, clarissimaque potitus victoria, pontifex declaratur, et post 170 annos Judaeos liberat a dominatione Macedonum. Et hic autem moritur in convivio, captduobusque filiis in custodiam conclusis, certos amicos cerent. Cognito autem impetu qui parabatur, adolescens ad civitatem properabat, multoque populo fretus, et propter memoriam aeternae virtutis, et quod iniquitas Ptolemaei cunctis esset invisa. Voluit autem et Ptolemaeus aliam portam civitatis ingredi, sed a populo rejectus est, qui ma
Abbreviated transcription (Latin):
amicis nudare cupiens: ionathan cũ ad antiocũ
paucis comitatꝰ ptolomaida uenisset. dolo cõp̃¬
hendit: eoq uincto contͣ udeã mouit exercitũ.
Uñ repulso a simone ionathis fr̃e. qd̃q ab eo suꝑa¬
tus eẽt irat᷑. eundẽ ionathan int̾fecit. Simon¬

Expanded text:
amicis nudare cupiens, Jonathan cum ad Antiochum paucis comitatus Ptholemaidem venisset, dolo comprehendit; eoque vincto, contra Judaeam movit exercitum. Unde repulsus a Simone Jonathae fratre, quodque ab eo superatus e
Abbreviated transcription (Latin):
dit atq p̃dixit. Quoꝵ uite qͥ fu̾i̾t exitꝰ narrare ñ
indignũ uidet᷑. qͣntũq a pat̾na felicitate diu̾terint
atre nãq mortuo natu maior aristobolꝰ trans¬
lato in regnũ pͥncipatu. diadema sͥ pͥmꝰ ĩposuit
bilonios sustinuit lib̾atꝰ. Frẽm uͦ a se scd̃m antigo¬
nũ namq illũ dilige̾ uidebat᷑: in honore pari ꝓ¬
ducebat. Alios aũ uinctos custodie tͣdidit: ma¬
trẽq itidẽ colligauit. ausã aliqͥd de potestate
contendere: nãq hãc rerũ dnãm ioħes reliquerat:
eoq crudelitatis ꝓcessit ut uincta fame necaret.
hoꝵ aũ facinoꝵ penas antigonꝰ frĩs morte ꝑsol¬
uit quẽ plurimũ amabat: quẽq habebat regni
participẽ. Nã &e hc̃ int̾emit: adductꝰ criminatiõibꝰ

Expanded text:
itae qui fuerit exitus, narrare non indignum videtur, quantumcunque a paterna felicitate diverterint. Patre namque mortuo, natu major Aristobolus, translato in regnum principatu, diadema sibi primus imposuitbylonas sustinuit liberatus. Fratrem vero a se secundum Antigonum namque illum diligere videbatur in honore pari producebat. Alios autem vinctos custodiae tradidit, matremque itidem colligavit, ausam aliquid de potestate contendere, namque hanc rerum dominam Joannes reliquerat, eoque crudelitatis processit modo, ut victam fame necaret. Horum autem facinorum poenas Antigoni fratris morte persolvit, quem plurimum amabat, quemque habebat regni participem. Nam et hunc interemit, adductus criminationibus
Abbreviated transcription (Latin):
tcesimo &e septimo regni anno morit᷑. Idq ale
longe ab eiꝰ crudelitate discrepans. & iniqͥtati
resistens beniuolentiã sͥ ppłi cõparasset. Neq
spes eum fefellit. Namq opinione pietatis op¬
alexandro generatos haberet. natu qͥde maxi¬
mum hircanũ. ce ꝓpt̃ etatem declarat pontifi¬

Expanded text:
esimo septimo regni anno moritur. Conjugi longe ab ejus crudelitate discrepans, et iniquitati resistens, benevolentiam sibi populi comparasset, neque spes eum fefellit. CAPUT XII. De bellis Alexandro generatos haberet, natu quidem maximum Hircanum propter aetatem declaravit pontifi
Abbreviated transcription (Latin):
mam captiuos abduxit. Uerũ immoderata fecit
iracundia: ut crudelitas eiꝰ adimpietatem usq
ꝓcederet. Octingentis enim captiuoꝵ in media
ciuitate cruci suffixis. mulieres eaꝵq filios in
conspectu matrũ necauit: atq hec potans &e cũ
suis concubinis recubans. ꝓspectabat. Tantus
aũ ppłm terror inuasit: ut etiã diu̾se partis stu¬
diosi ꝓxima nocte octo milia hominũ extͣ totã
iudeam ꝓfugerent: quoꝵ exilio mors alexandri
fuit finis. Cum eiꝰmodi factis tandẽ regno ociũ
quesisset: ab armis requieuit. Rursꝰ aũ fit ei

Expanded text:
mam adduxit. Verum immoderata fecit iracundia, ut crudelitas ejus ad impietatem usque procederet: octingentos enim eorum in media civitate cruci affixos, mulieres eorum atque filios in conspectu ipsorum necavit, atque hoc, potans et cum suis concubinis recubans, prospectabat. Tantus autem populum terror invasit, ut etiam diversae partis studiosi proxima nocte septem millia extra totam Judaeam profugerint. Quorum exsilio mors Alexandri finis fuit. Cum ejusmodi factis tandem aegre otium regni quaesisset, ab armis requievit. Ergo qui lati
Abbreviated transcription (Latin):
quasi auxiliandi causa conuenerant: hec hero¬
des scribit ad tiberiũ. Ille aũ indignatus qd
arechas talia ꝑpetrauerit: seribit uitellio ut ei¬
bellum. incunctant̃ inferret: ce aut uiuũ eũ
uinetum ad ducẽt. aut certe mortui caput
auferret. Liberius quidẽ ut hec ageret: recto¬
ri sitie demandabat.
quibusdam aũ iudeoꝵ uidebatur ido
ꝑisse herodis excercitus. quod ineũ satis iuste
indignatio diuina cominota sit: ꝓ undicta
IOHANNIS

Expanded text:
quasi auxiliandi causa convenerant, haec Heroquasi auxiliandi causa convenerant, haec Herodes scribit ad Tyberium. Ille autem indignatus, quod Arethas talia perpetravit, scribit Vitelliobellum incunctanter inferret et aut vivum eum vinctum adduceret aut certe mortui caput auferret. Tyberius quidem, ut haec ageret, rectori Syriae demandabat. Quibusdam Iudeorum videbatur ideo perisse Herodis exercitum, quod in eo satis iuste ultio divina commota sit pro vindicta Iohannis
Abbreviated transcription (Latin):
demq fuerant composita. ante qm eã ille cuncta
cognouisse sentiret: rogat uirũ ut in macheron¬
ta ubi limes erat arethe herodisq regionis ab
eo mitteret᷑. nicħ suȩ uoluntatis aꝑiens. Hoc he¬
rodes libent̃ accipiens: mitat uxorẽ nichil eã
sensisse penitus arbitratus. Iua uͦ p̃miserat enĩ
ante multũ tempꝰ ad patrẽ. ut ei apud mache¬
ronta omĩa pararent᷑. que itineris usꝰ exposcent:¬
a ductorib arethe suscipit᷑. Confestimq intra
arabiam. atq ibi ab illis ductorib ad alios. ab
illisq rursꝰ ad alt̾os transmissa: cũ sũma celeri¬
tate pat̾ ꝑducitur: cui cunctã herodis aꝑit uolũ
tatem. Ille uͦ ex hinc inimiciciatũ sumpsit iniciũ:
malica bello confligit᷑: ñ quid̃e ipsis p̃sentib.
s ductorib ab utraq parte transmissis. lugna
itaq facta &e exercitu herodis afflicto ꝓditione
ꝓfugarũ qui exphilippi tetrarchia. ad herodẽ

Expanded text:
demque composita, antequam eam ille cuncta demque composita, antequam eam ille cuncta cognovisse sentiret, rogat virum, ut in Macherunta, ubi limes erat Arethae Herodisque regionis, ab eo mitteretur, nichil ei suae voluntatis aperiens. Hoc Herodes libenter accipiens, mittit uxorem, nichil eam sensisse penitus arbitratus. Illa vero--premiserat enim ante multum tempus ad patrem, ut ei apud Macherunta omnia pararentur quae itineris usus exposceret--a ductoribus Arethae suscipitur, confestimque Arabiam intrat, atque ibi ab illis ductoribus ad alios, ab illisque rursus ad alteros transmissa, cum summa celeritate patri perducitur, cui cunctam Herodis voluntatem aperit. Ille vero exhinc inimiciciarum sumpsit inicium, malica bello confligitur, non quidem ipsis presentibus, sed ductoribus ab utraque parte transmissis. Pugna itaque facta, et exercitu Herodis afflicto proditione perfugarum, qui ex Philippi tetrarchia ad Herodem
Abbreviated transcription (Latin):
uari. His quoq temporib inter arethã ꝑ etraeũ
ce herodem regem simulatio magna contigit:
ꝓpt̾ huiusmodi causam. Herodes te trarches u¬
xorem habuit arethe filiam: cum qua ñ paruũ
tempꝰ adiuxerat. S cum romã euocaret᷑ tran¬
siens in domo herodis exceptͦ ẽ. Frat̃ eis erat cẽ
ipse: sed non ex una matre ꝓgenitus. Herodes.
enim ex filia simonis sac̃dotis fuerat ꝓcreatus.
Cumq ibi ẽẽt: herodia dis amore captus ẽ uxoriᷤᷤ
alteriꝰ herodis. filia enĩ erat ista aristoboli. soror
aũ agͥrpe maioris. Audet gͥ cũ muliere de nup¬
tiis ineundis miscere sermonẽ. Iua uͦ suscipien¬
te. pacta firmant᷑: ut cum roma reu̾sꝰ fuisset.
illa conubii iura susciꝑet. Erat enim in pactis ut
filiam arethe regis exeluderet. Et herodes quide
romã talib pactis firmatis ad uehit᷑. S eũ reu̾sꝰ
fuisset ꝑagens rome ꝓpt̃ que fuerat euocatꝰ uxor
eiꝰ fidelit̾ cuncta cognoscens. quȩ inter eũ herodia¬

Expanded text:
um: His quoque temporibus inter Aretham Petreum et Herodem regem simultatio magna contigit propter hujusmodi causam. Herodes tetrarches uxorem habuit Arethae filiam, cum qua non parvum tempus advixerat. Sed cum Romam evocaretur, transiens in domo Herodis exceptus est. Frater ejus erat etiam ipse, sed non ex una matre progenitus; Herodes enim ex filia Symonis sacerdotis fuerat procreatus. Cumque ibi esset, Herodiadis amore captus est, uxoris alterius Herodis; filia enim erat ista Aristoboli soror Agrippae majoris. Audet igitur cum muliere de nuptiis ineundis miscere sermonem. Illa vero suscipiente, pacta firmantur, ut, cum Roma reversus fuisset, illa conubii jura susciperet. Erat enim in pactis ut filiam Arethae regis excluderet. Et Herodes quidem Romam, talibus pactis firmatis, advehitur; sed cum reversus fuisset, peragens Romae propter quae fuerat evocatus, uxor ejus fideliter cuncta cognoscens quae inter eum fuerant Herodia
Abbreviated transcription (Latin):
nocte illa uentiq uiolentia cũ imbribus.
orti sunt: & crebra fulgura horrendaq to¬
nitrua. concusseq t̾re uasti mugitꝰ. Certũq
apud om̃s hominũ erat exitio mundi statũ
ẽe turbatum: neq paruũ qͥd rerũ hec signa

Expanded text:
nocte illa ventique violentia cum imbribus orta sunt, et crebra fulgura horrendaque tonitrua, concusseque terre vasti mugitus, certumque apud omnes erat hominum exitio mundi statum esse turbatum, nec parum quid rerum hec signa
Abbreviated transcription (Latin):
qm̃ nutu di pͥncipatui meo pax larga conces¬
sa ẽ &e diuitiaꝵ possessio & multitudo redi¬
tuũ: &e quod maximũ ẽ amicicia fauorq ro¬
manoꝵ qui omnium rerũ dñi existunt: cur
non studemꝰ relictũ necessitate seruitutis tẽ¬
pore opus corrigere. & integrũ deo prebere
ꝓ beneficiis eius in meo regno collatis: Talia¬

Expanded text:
m nutu Dei principatui meo pax larga concessa est et divitiarum possessio et multitudo redituum et, quod maximum est, amicitiae favorque Romanorum, qui omnium rerum domini existunt, cur non studemus relictum necessitate servitutis tempore opus corrigere et integrum Deo prebere pro beneficiis eius in meo regno collatis? he
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ istud maximo deo templũ nr̃i patres edifica¬
uert̃. cum a babilonia remeassent: ce qͥa desuit
ei ad magnitudinẽ in altũ cubiti sexaginta se¬
cundũ instar illiꝯ quod salomon construxerat.
nemo negligentiã pietatis parentũ nroꝵ ac¬
cuset. Non culpa illoꝵ factũ ẽ breuiꝰ templũ:
edificationis fieri p̃ceꝑunt. Quib illi serui

Expanded text:
quod istud maximo Deo templum nostri patres edificaverunt, cum de Babilonia remeassent, et quia desunt ei ad magnitudinem in altum cubiti sexaginta secundum instar illius, quod Salemon construxerat, nemo negligentiam pietatis patrum nostrorum accusat. Non culpa illorum factum est brevius templum, edificationis fieri
Abbreviated transcription (Latin):
cepit dm p̃cari: celerit̃ illũ mortuo tiberio¬
miliarib eiꝰ tiberio nunciasset: statĩ con¬
cludi iussit agͥppam. Qui ce sub grandi erũ¬
ꝑna usq ad mortem tiberii in carcere ꝑ m̃seᷤᷤ
sex tenebatur. S defuncto eo pꝰ regnũ annoꝵ¬
duoꝵ &e uiginti dierũ tum: suecedens in
imꝑiũ gauis cesar absoluit agͥppã uinclis: ce
tetrarchiam philippi iã enĩ iste decesserat: ei tra¬
didit regemq appelauit.
um uenisset aũ in regnũ agͥppas: herodis
tetrarche cupiditates ꝑ inuidiã suscitauit. Ix¬
ritabat aũ eum maxime in spẽ regni herodi¬
as uxor exꝓbrans ei socordiã. &e dicens qͥa ꝑ id
qͥd noluerat ad cesarẽ nauigare. careret potestate
maiore. Nam cũ agͥppam ex pͥuato regẽ fecisset:
qͣm dubitaret illum ex tetrarcha eodẽ honore
donare: His adductus herodes: uenit ad G̃a¬
ium. A qͦ ob auariciã uehem̃ter increpatus:
ad hispaniã fugit. Secutꝰ qͥppe fuerat accusator

Expanded text:
inum precari ut, celeriter defuncto Tiberiom. Quod cum Tiberio nuntiatum esset, statim concludi jussit Agrippam, qui sub grandi aerumna usque ad mortem Tiberii in carcere per menses sex tenebatur: sed defuncto eo post regnum annorum decem, dierum trium, succedens in perium Gaius Caesar absolvit Agrippam a vinculis et tetrarchiam Philippi jam enim iste decesserat ei tradidit regemque appellavit. Cum autem venisset in regnum, Agrippas Herodis tetrarchae cupiditates per invidiam suscitavit: irritabat autem eum maxime in specie regni Herodis uxor exprobrans ei concordiam, et dicens quia per id quod noluerat ad Caesarem navigare careret potestate majore. Nam cum Agrippam ex privato regem fecisset, quomodo dubitaret illum ex tetrarcha eodem honore donare. His adductus Herodes venit ad Gaium, atque ob avaritiam vehementer increpatus in Hispaniam fugit: secutus quippe fuerat accusator
Abbreviated transcription (Latin):
herodis tetrarche agrippas qͥ fuit filiꝰ aristo¬
boli quẽ pat̃ herodes int̾fecit: ad tiberiũ ue¬
nit. Illo aũ ñ suscipiente accusationẽ: resideis
rome ad aliquoꝵ qͥdẽ potentiũ noticias am¬
biebat: maximis aũ colebat officiis germa
die inter copiosũ epularũ apparatũ qͥb eũ¬

Expanded text:
Herode tetrarcha, Agrippa filius Aristoboli, quem pater Herodes interfecit, ad Tiberium venit: illo autem non suscipiente accusationem, residens Romae aliquorum quidem potentum notitias ambiebat; maximis autem colebat officiis Germanutem die inter copiosum epularum apparatum, qu
Abbreviated transcription (Latin):
nissimũ. Et̾t enim species uallis rotundȩ
multe naues parit̾ accedentes locꝰ idẽ rursus
impletur. Uenti si quidẽ quasi edita oꝑa con¬
uehunt illic de circumstantib suꝑciliis harenã
istam utiq cõmunẽ. Locꝰ aũ metalli: statĩ me

Expanded text:
dignissimum. Erat autem species vallis rotundae,multae naves pariter accedentes, locus isdem rursus impletur. Venti siquidem quasi edita opera convehunt de circumstantibus superciliis arenam istam utique communem. Locus autem metalli st
Abbreviated transcription (Latin):
to. cẽ. ceper̃. De inde tribun plebis & dictatores &
rursũ consules obtinuer̃ respublicas ꝑ annos fere qͣ¬
dringentos sexaginta qͣituor usq aduliũ cesare
qͥ pͥmꝰ singulare arripuit imꝑiũ. Quo ĩ tp̃re ualenꝰ
bruti collega adeo pauꝑ morit᷑ ut sũptu publico sepe¬
lirtt᷑. censu romȩ agitato inuenta sunt hominu . cxx.¬
milia. Ergo anno nono pꝰ eractos reges nona dignitaᷤ
.ẽ. citata dictura scilica &e magist cquitũ qͥdictatori

Expanded text:
to esse coeperunt; deinde tribuni plebis et dictatores, et to esse coeperunt; deinde tribuni plebis et dictatores, et rursum consules obtinuerunt res publicas, per annos fere quadringentos sexaginta quatuor, usque ad Julium Caesarem, qui primus singulare arripuit imperium. Quo in tempore Valerius Bruti collega, adeo pauper moritur, ut sumptu publico sepeliretur. Censu Romae agitato, inventa sunt hominum cmillia. Ergo anno nono post exactos reges, nova dignitas est creata, dictatura scilicet, et magister equitum, qui dictatori
Abbreviated transcription (Latin):
urbẽ caꝑae aut iungi recepto rege. seruituti eẽt subicea
Idẽ enĩ mutius fortissimꝰ romanorũ regẽ ꝑisidias in ca¬
stris ipsiꝰ ad gredit᷑. S ubi frustrato ictu circa caput
regis tenet᷑: ardentibꝰ max focis intulit manũ t̾rorẽ¬
q dolo geminat. oinqͥt manꝰ ut scias quẽ effugeris ui¬
rũ. id ẽ trecenti uirauimꝰ hoc nãq facto hic interrit
ꝑseuerat rexuͦ trepidabat quasi ciꝰ arder& manꝰ. Si qͥdẽ
&e una uirginũ ex obsidib regidata cloelia elapsa
custodia audacterflumen patriũ transincauit. Ergo
tot tantisq uirtutũ monstris rex tͥritꝰ abscessit. Tarqͥnii
tam̃ diu dimicauer̃ donec arriantẽ filiũ regis manu sua
brutus occidere suꝑq ipsũ mutuo uulnere. expiauit.
Porro depulsis ab urbe regib uixusq ad qͥntũ decimũ
lapide᷑ roma tenebat ĩptũ. Post reges nãq c̃sules ab iu¬

Expanded text:
urbem caperet, aut jugi, recepto rege, servituti esset subjecta. urbem caperet, aut jugi, recepto rege, servituti esset subjecta. Idem enim Mutius, fortissimus Romanorum, regem per insidias in castris ipsius aggreditur; sed ubi frustrato ictu circa caput regis tenetur, ardentibus focis intulit manum, terroremque dolo geminat: O! inquit, ut scias quem effugeris virum, idem trecenti juravimus; hoc namque facto, hic interritus perseverat; rex vero trepidabat, quasi ejus arderet manus. Siquidem et una virginum ex obsidibus regi data Cloelia  Al., Clylia elapsa custodia audacter flumen patrium transmeavit. Ergo tot tantisque virtutum monstris rex territus abscessit. Tarquinii tamen diu dimicaverunt, donec Aruntem filium regis manu sua Brutus occideret, superque ipsum mutuo vulnere expiravit. Porro, depulsis ab urbe regibus, vix usque ad quintumdecimum lapidem Roma tenebat imperium. Post reges namque consules a Bru
Abbreviated transcription (Latin):
tione ꝑtulerint: ñ solũ uniꝰ regis expulsio uenuĩ
etiã odiũ regni nõis & potestatis ostñdit. Igĩ¬
brutꝰ pͥmꝰ apud romanos qͥ csul pͥmũ c̃ditore regẽ¬
quȩ romȩ ñsolũ exequate parracidio.s & iunc̾e
studuit qͥppe duos filios suos ad olescentes toti¬
demq uxoris suȩ frẽs uitellios uiuenes reuocan¬
dorũ in urbẽ regũ placito insimulatos inc̃cio¬
nẽ ꝓtraxit. uirgis cecidit. securi qͥ ꝑcussit: ut
plane publicꝰ parens in locũ lib̾otũ ad obtasse s
popłm uideretur Liber iã hinc popłs romanꝰ
pͥma aduersus exteros arma ꝓlib̾tate corripuit.
Igit᷑ porsenna rex aetruscorũ grauissimꝰ regii nõis
suffragator: tarquiniũ manu reducebat cuigentib
copiis urbi aderat & in ipsis faucib incũbebat
occupatoqͣ ianiculo trib c̃tinuis annis trepidã
urbẽ terruit: conclusit obsedit: Et nͥ hostt̃ mutnuis
estanti urende manꝰ pacientia submouiss& mox

Expanded text:
tione pertulerint, non solum unius regis expulsio uerum etiam eiuratio regii nominis et potestatis ostendit. d Romanos consul, qui primum conditorem regemque Romae, non solum exaequare parricidio, sed et vincere studuit: quippe duos filios suos adolescentes, totidemque uxoris suae fratres Vitellios juvenes revocandorum in urbem regum placito insimulatos in conditionem protraxit, virgis cecidit, securique percussit, ut plane publicus parens in locum liberorum adoptasse sibi populum videretur. Liber hinc populus Romanus prima adversus exteros arma pro libertate corripuit, t imperio. Igitur Porsenna rex Hetruscorum gravissimus regii nominis suffragator, Tarquinium manu reducebat, cum ingentibus copiis urbi aderat, et in ipsis faucibus incumbebat, occupataque Janiculo tribus continuis annis, trepidam urbem terruit, conclusit, obsedit, et nisi hostem Mutius constanti urendae manus patientia submovisset, mox
Abbreviated transcription (Latin):
Qutib dieb pestilentia ingens romã crudelit̾
uastauit. t̾raq in urbe dehiscens curtiũ uirã
equestrt obsorbuit uiuũ. Tc̃ ȩtiã galli contͣ
romanos conspirantes. ter de uicti sunt.xuiii.¬
De hoc qđ nox longior solito facta . ẽ. & ueri
lapides ecȩlo ruentes t̾ram grauit᷑ ad triuer̃
& hoc actũ.ẽ. qñdo magnꝰ alexander macedo
nascit᷑ quib dieb aristotiles celebrat᷑ insignis
& plato moritur. xuiiII.¬
Q đ regnante. xerxes romanorũ matronȩ ĩsce¬
lere uenesicõs unt depͣhense philippꝰ autẽ ma¬
cedonũ rex pat̾ alexandri magni bella pluri¬
ma ꝑ egit ciuitates euertit nationes innume¬

Expanded text:
Quibus diebus pestilentia ingens Romam crudeliter vastaverit, terraque in Urbe dehiscens, Curtium virum: equestrem absorbuerit vivum. Tunc etiam Galli contra Romanos conspirantes, ter devicti sunt.De hoc quod nox longior solito facta est, et veri lapides e coelo ruentes terram graviter attriverunt. Et hoc factum est quando Magnus Alexander Macedo nascitur. Quibus diebus Aristoteles celebratur insignis, et Plato moritur. rxe, Romanorum matronae in scelere venefico sunt deprehensae. Philippus autem Macedonum rex, pater Alexandri Magni, bella plurima peregit, civitates evertit, nationes innume
Abbreviated transcription (Latin):
ues mille.cc. honerarias uͦ tria milia. habuis¬
se in exercitu fert᷑. cui leonida spartanor̃ due
cũ .iiii.milib obstitit & pene eũ uicit. De¬
inde themistocles atheniensiũ dux nauali
pͣlio ex ercitũ eꝰ superauit xerxes uictꝰ amis¬
sis copiis turpit᷑ refugit inpatriã. uiI.¬
Arterxeris regnante libri phitagore ĩcensi
sunt abatheniensib & memoriale philoso¬
phorũ qͥ tẽ fuerͣ id ẽ. milesĩ hypocratis me.¬
dici ac socratis.U III.¬
De mamilio duce tusculano qͥ latinos subegit
& de pͥmo agone romȩ acto acde magna
pestilentia q̃ romanas uires pęne consũpsit
&e cȩtera quȩ tc̃ gesta sunt apud romanos.

Expanded text:
e ducentas, oneratas vero tria millia habuisse in exercitu fertur, cui Leonida Spartanorum dux cum quatuor millibus obstitit, et pene eum vicit. Deinde Themistocles Atheniensium dux navali praelio exercitum ejus superavit. Xerxes victus, amissis copiis, turpiter refugit in patriam. Igitur Xerxes sunt ab Atheniensibus. Et memoriale philosophorum qui tunc fuerunt, id est, Milesii, Hippocratis medici ac Socratis. De Mammilio duce Tusculano, qui Latinos subegit, ac de primo agone Romae acto et de magna pestilentia quae Romanas vires fere consumpserat, et caetera quae tunc gesta sunt ap
Abbreviated transcription (Latin):
inceptos miseros extrema ꝑditio. Nã force
eodẽ die qͦ inboetia marclonuĩ copie delece
sunt. pars ꝑsici ex ercitꝰ inasia sub monte
micale nauali pręlio dimicabat. Ibi nouꝰ
repente rumor utriꝰq classis & popłi im¬
pleuit aures mardonii exstinctas copias.
grecos extitisse uictores. Alira diuimi uidicii
ordinatio ĩboetia oriente subsole bellũ fusse
cõmissũ ĩ asia meridianis horis sub eade᷑ die
tantis spaciis maris t̾rȩq int̾ iacentib nunci¬
atũ. ẽ. Qui rumor uł maxime rei adstipulatꝰ
est. Qđ ꝑsas audita clade sociorũ pͥmũ dolo¬
re dehinc despiratione correptos nec bello ex¬
peditos: nec fugeabiles reddit. atq ita c̃ster¬
natos ꝓfligatosq c̃stancior factꝰ hostis suc¬
cessu felicitatis inuasit. Uerses bello ingͣcia
infelicit᷑ gesto cͣtẽptibilis suis factꝰ perarta¬
banũ pͣfectũ fuũ in regia circũ uentꝰ occidit᷑.

Expanded text:
inceptus miseros extrema perditio. Nam forte inceptus miseros extrema perditio. Nam forte eodem die quo in Boetia Mardonii copiae deletae sunt, pars Persici exercitus in Asia sub monte Micale navali praelio dimicabat. Ibi novus repente rumor utriusque classis et populi implevit aures, Mardonii exstinctas copias, Graecos exstitisse victores. Mira divini judicii ordinatio, in Boetia oriente sub sole bellum fuisse commissum, in Asia meridianis horis sub eadem tantis spatiis maris terraeque interjacentibus, nuntiatum! cui rumori vel maxime astipulatum est, quod Persas, audita clades sociorum, primum dolore, dehinc desperatione correptos, nec bello expeditos, nec fugae habiles reddidit. Atque ita consternatos profligatosque, constantior factus hostis successu felicitatis, invasit. Xerxes bello in Graecia infeliciter gesto, contemptibilis suis factbanum praefectum suum in regia circumventus occiditur.
Abbreviated transcription (Latin):
ȩtiã natura rerũ cessissa. Pedes tres qͦ copiȩ quȩ
ducib cõmissȩ fuerant labore fame ac metu ta¬
butr̃. Et crudescente morbo tanta pestis tantaq
fȩditas morientiũ exorta est. ut uiȩ cadauerib
replerent᷑. Dire etiã alites atq ĩ probe bestie. eca¬
rũ in lecebris sollicitatȩ moribundũ seq̃nt᷑ exer¬
citũ. At uͦ mardoniꝰ cui reliquã belli.xerxes cõ¬
miserat afflatꝰ pͥmũ successu brȩui max in ext̃ma
dciectꝰ est. Olintũ siquidẽ gr̃ȩ opidũ ex¬
pugnauit. Atthenienses uaria sollicitatione.
adducere inspẽ pacis ad gressꝰ. Ubi. in ex¬
pugnabilẽ eorũ libertatẽ uid& incensa ur-¬
bis parte in boetiã om̃ẽ belli apparatũ dedu-¬
cit. Illuc qͦq eũ centũ milia gͥcorũ ĩsecuta
It̃ &c̃misso sine mora pͣlio mardomũ deletis
copiis ipsiꝰ uelut enaufragio nudũ cũ pau¬
cis fugere conpuler̃. Castra regis opib refer

Expanded text:
etiam rerum natura cessisset. Pedestres quoque copiae, quae etiam rerum natura cessisset. Pedestres quoque copiae, quae ducibus commissae fuerant, labore, fame ac metu tabuerunt, et crudescente morbo, tanta pestis tantaque foeditas morientium exorta est, ut uiae cadaueribus replerentur, dirae etiam alites atque improbae bestiae escarum inlecebris sollicitatae moribundum sequerentur exercitum. At uero Mardonius, cui reliqua belli Xerxes commiserat, adflatus primum successu breui mox in extrema deiectus est. Olynthum siquidem Graeciae oppidum expugnauit. Athenienses uaria sollicitatione adducere in spem pacis adgresspugnabilem eorum libertatem videt, incensa urbis parte, in Boetiam omnem belli apparatum deducit. Illuc quoque eum centum millia Graecorum insecuta sunt, et commisso sine mora praelio, Mardonium, deletis copiis ipsius, velut e naufragio nudum cum paucis fugere compulerunt. Castra, regiis opibus refert
Abbreviated transcription (Latin):
regt᷑ in regnũ redire oportere. Priusquã ad u̾sa
fama nouas tes demoliret᷑. Se autẽ siresiduȩ sibi
copiȩ traderent᷑ & ultionẽ abhoste exacturũ &
ignominia domesticã ꝓpulsaturũ. Aut si ad¬
uersa belli ꝑ seuerassent censurũ seqͥde̾ hosti: sed
tam̃ sine regis infamia ꝓbato c̃silio exercitꝰ mardo¬
nio tradit᷑. Rex abidũ ubi pontẽ uł ubi uictor
maris c̃sederat cũ paucis ꝓficiscit᷑. S cũ pontẽ hi¬
bernis tẽpestatib dissolutũ offendiss&: piscatorias¬
cafa trepidꝰ tͣnsiit: Erat sane qͦd spectate humanũ
genꝰ & dolere debuerit mutationes itrũ hac uł
marime uarietait ꝑ metiens exiguo c̃tentũ lat̾ȩ
nauigio sub ipsũ pologꝰ ante. latuiss& & iugũ capti¬
uitatis suȩ uicto pene portass& uilissimo uniꝰ ser¬
uuli egere ministerio. Cuiꝰ potentiȩ dũ montes
excidunt᷑ ualles replent̾ ãnes exhauriunt᷑. Ipsa

Expanded text:
regem in regnum redire oportere, priusquam adversa regem in regnum redire oportere, priusquam adversa fama novas res domi moliretur. Se autem, si residuae sibi copiae traderentur, et ultionem ignominiam domesticam propulsaturum, aut si adversa belli perseverassent, cessurum se quidem hosti, sed tamen sine regis infamia. Probato consilio, exercitus Mardonio traditur, rex Abidum, ubi pontem veluti victor maris conseruerat, cum paucis proficiscitur. Sed cum pontem hibernis tempestatibus dissolutum offendisset, piscatoria scapha trepidus transiit. Erat sane quod spectare humanum genus et dolere debuerit, mutationes rerum hac vel maxime varietate permetiens, exiguo contentum latere navigio, sub quo ipsum pelagus ante latuisset, et jugum captivitatis suae vincto ponte portasset, vilissimo unius servuli egere ministerio, cujus potentiae dum montes exciduntur, valles replentur, amnes exhauriuntur, ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
tas negabat᷑. Locis qͥb iones aecessuri nauib inde¬
bant᷑ ꝓ poni simbulos saxisq ad figi iub& socios qͥndã
& participes particłorũ. Nc̃ autẽ in iuste desides apti
s̃crepatione corripiens. atq ad antiquorũ iura &e fe¬
dera religiosa adhortatione ꝑsuadens. Prȩcipuȩq
ad monens uti cõmissio p̃lio credendũ uicȩ in hibean
remos se seq bello auferant. Igit᷑ rex partẽ nauuis
detinens spectator pugnȩ ĩ littort mane. Contra
autẽ artẽ idora regina halicarnas quȩ ĩ auxiliũ. xer¬
xiuenerat int̾ pͥmos duces acerrime. bello in miscet᷑.
ita ut uersa uice in uiro feminea cautela infemina
uirilis audacia speitartt᷑. Cũ autẽ anceps pugna ãt.
iones uxta p̾ceptũ themistoclis paulatĩ se certa¬
mini subtrahere ceper̃. Quor̃ defectio persas aperit
mersȩ captȩq. Plures tam̃ seuitiã regis uelut in¬
manitatẽ hostis timentes domos dilabunt᷑. Ergo

Expanded text:
tas negabatur, locis quibus Iones accessuri nauibus uidetas negabatur, locis quibus Iones accessuri nauibus uidebantur proponi symbolos saxisque adfigi iubet, socios quondam et participes periculorum, nunc autem iniuste desides apta increpatione corripiens atque ad antiquorum iura foederum religiosa adhortatione persuadens praecipueque admonens, uti commisso proelio cedentium uice inhibeant remos seseque bello auferant. igitur rex, partem nauium sibi detinens, spectator pugnae in litore manet. contra autem Artemidora, regina Halycarnasi, quae in auxilium Xerxi uenerat, inter primos duces acerrime bello inmiscetur, ita ut uersa uice in uiro feminea cautela, in femina uirilis audacia spectaretur. cum autem anceps pugna esset, Iones iuxta praeceptum Themistoclis paulatim se certamini subtrahere coeperunt: quorum defectio Persas iam fugmersae captaeque sunt, plures tamen saeuitiam regis uelut immanitatem hostis timentes domos dilabuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi spaitanos aduuant mutuis cedib suis. Spar¬
thani regẽ querentis nec inuenientes cedunt ster¬
nuntq oĩa. castra ꝑ uagant᷑ uniuĩsa. & int̾densas
strues corporũ raros homines uix sequunt᷑ uictores
sine dubio nͥ mori elegissent. Prȩliũ apͥncipio noc¬
tis ĩ maiorẽ partẽ diei tractũ ad pꝰtremũ uincen
dofatigati: tibi quisq eorũ desicientib membris uisꝰ
ẽ: s̃ morussue. ultione saciatꝰ ibi int̾ impedim̃ta ea¬
dauerũ caputq crassũ & semigelato sanguine palpi¬
tantẽ lapsus & mortuus. ẽ xerses bisuictꝰ int̾ta: na¬
uale p̃liũ parat. s temistocles dux atheniensiũ cũ
in tellexissae ionas qͥb dũ auxiliũ suꝑiore bello pͣ¬
b&e inse ꝑsarũ impetũ uertat. In auxiliũ. xersis in¬
structã classẽ deducere sollicitare. eos partis suȩ
hostique subtrahere statuit & qͥa cloqͣndi facul¬

Expanded text:
ipsi Spartanos adjuvant mutuis caedibus suis. Sparipsi Spartanos adjuvant mutuis caedibus suis. Spartani, quaerentes regem, nec invenientes: caedunt sternuntque omnia, castra pervagantur universa, et inter densas strues corporum raros homines vix sequuntur. Victores sine dubio, nisi mori elegissent. Praelium a principio noctis in majorem diei do fatigati, ubi quisque eorum deficientibus membris visus est sibi mortis suae ultione satiatus, ibi impedimenta cadaverum, crasso et semigelato sanguine palpitando lapsus et mortuus est. Xerxes bis victus in terra, navale praelium parat. Sed Themistocles intellexisset Ionas — quibus dum auxilium superiore bello praebet, in se Persarum impetum uerterat — in auxilium Xerxis instructam classem deducere, sollicitare eos parti suae hostique subtrahere statuit. et quia conloquendi facul
Abbreviated transcription (Latin):
neq adfugiendũ ꝓmta. solis mortib subrigeret᷑:
Triduo c̃tinuo ñ duorũ pugna s cedes uniꝰ popłi
fuit. quarto autẽ die cũ udera leonida undiq
hostẽ cutũ fundi hortat᷑ auxiliatores socios: ut sub
se pugne & in cacumen montis euadant. ac se ad
meliora tp̃ra rescruent. sͥ uͦ cũ spartanis suis aliã
sortẽ. eẽ. sub eundã. plus se patriȩ deb̾e. quã uitȩ.
dimissis socus: spartanos ãmona&  gła. plurimũ
aeuita nicħ sꝑandũ. neq expectandũ uł hostẽ ł
diẽ. s occasione noctis perrũpenda castra. cõmi
scenda arma. cͣtbanda agmina fore. nusquã uic¬
tores honestiꝰ quã in castris hostiũ. eẽ. ꝑituros. Fersua¬
si gͥ mori malle : inultionẽ future mortis armant᷑
tamꝗͣ ipsi utĩtũ suũ & exigerent & iundicarent.¬
regi Airũ dictu sexcenti uiri castra sexcentorũ mi¬
liũ inrũpunt. tumultꝰ totis castris orit᷑. ꝑsȩ qͦq

Expanded text:
neque ad fugiendum prompta solis mortibus subrigeretur, neque ad fugiendum prompta solis mortibus subrigeretur, triduo continuo non duorum pugna, sed caedes unius populi fuit. quarto autem die cum uideret Leonida undique hostem circumfundi hortatur auxiliares socios, ut subtrahentes se pugnae in cacumen montis euadant ac se ad meliora tempora reseruent; sibi uero cum Spartanis suis aliam sortem esse subeundam: plus se patriae debere quam uitae. dimissis sociis Spartanos admonet, de gloria plurimum, de uita nihil sperandum; neque exspectandum uel hostem uel diem, sed ocscenda arma, conturbanda agmina fore. Nusquam victores honestius, quam in castris hostium perituros. Persuasi igitur mori malle, in ultionem futurae mortis armantur, tamquam ipsi interitum suum et exigerent et vindicarent. Mirum dictu, sexcenti viri castra sexcentorum millium irrumpunt. Tumultus totis castris oritur. Persae quoque
Abbreviated transcription (Latin):
res celebrant᷑ insignes. heruditꝰ qͦq hystoriarũ
scriptor & zeusis pictor agnoscunt᷑.
de regno &e trecenta &edeauxiliis rostratas ȩtiã na¬
ues mille ducentas. Onerarias autẽ tria milia nu¬
mero habuisse narrat᷑ ut merito inopinato ex¬
ercitui in m̃seq classi. uix ad potũ flumina uix
tras ad ĩgssũ. uix maria ad cursũ suffecisse memo¬
tatũ ẽ huic tã incredibili tẽporib nr̃is agmini
cuĩꝰ numerũ nc̃ difficiliꝰ est astrui quã tc̃ fuit uincr
lconida rex spartanorũ cũ quattuor milib hominũ
mangustiis termno pilaris obstitit. xerses autẽ con¬
temptu paucitatis ob iecte iniri pugnã. c̃seri ma
nũ imperat. Porro illi quorũ cognati & c̃manipu¬
laris in cãpis marathoniis obcubuerant & certami¬
nis simul & cladis extitere pͥncipiũ. deinde suc¬
cedens sibi turba maior ac segnior cũ iã neq ad
procurrendũ lib̾a. neq adpugnandũ expedita.

Expanded text:
res celebrantur insignes, Herodotus quoque historiarum res celebrantur insignes, Herodotus quoque historiarum scriptor, et Zeuxis pictor agnoscuntur. de regno septingenta ves mille ducentas, onerarias autem tria millia numero habuisse narratur, ut merito inopinato exercitui immensaeque classi, vix ad potum flumina, vix terras ad ingressum, vix maria ad cursum suffecisse memoratum sit. Huic tam incredibili temporibus nostris agmini, cujus numerum nunc difficilius est astrui, quam tunc fuit vinci, Leonida rex Spartanorum cum quatuor millibus hominum in angustiis Thermopylarum obstitit. Xerxes autem, contemptu paucitatis objectnum imperat. porro illi, quorum cognati et commanipulares in campis Marathoniis occubuerant, et certaminis simul et cladis exstitere principium. deinde succedens sibi turba maior ac segnior, cum iam neque ad procurrendum libera neque ad pugnandum expedita
Abbreviated transcription (Latin):
uertebant᷑ pꝰꝗͣ uota ꝑfecer̃ ab eufrata surgentes
centa. qͥnquaginta uasa argentea talentorũ
centũ. uasa aurea talentorũ .xx. & uasa erea au¬
ro meliora babentia pondo talenta duodecim.
hȩc nãq rex & consiliarii eiꝰ & ispłitate babiloniȩ
habitantes donauer̃: quȩ hesdias sacerdotib ac
tẽpli custodib tradidit. Prȩcepit etiã rex hesdrȩ
quẽ in lege dĩ sapientissimũ dep̾henderat. ut uideoꝰ
etudirae ne ĩ aliqͦ ꝑignorantiã in legib: paternis de¬
linquerent.
odem tp̃re ioachĩ defuncto pͥncipe sacerdo¬
tũ filius eiꝰ eliasib in pͥncipatũ sacerdotalẽ
successit. Neaenuas etiã xersis pincerna aux¬
iliante dño meruit obtinere ut cũ honore patri¬
am reuerteret᷑ magno. & ciuitatẽ re edificara di¬
rutã. qͥueniens hierosolimã cũ multa suorũ tur
congregans sua beniuolentia habitare fec̾. uirbe
pindarꝰ. sofodes & euripides trago ediarũ scripto¬

Expanded text:
ur, postquam vota perfecerunt, ab Euphrate surgentes, centa quinquaginta, vasa argentea talentorum centum, vasa aurea talentorum viginti, et vasa aerea auro meliora, habentia pondo talenta duodecim. Haec namque rex et consiliarii ejus et Israelitae Babyloniae habitantes donaverunt, quae Esdras sacerdotibus ac templi custodibus tradidit. Praecepit etiam rex Esdrae, quem in lege Dei sapientissimum deprehenderat ut Judaeos erudiret, ne in aliquo per ignorantiam in legibus paternis delinquerent.o principe sacerdotum, filius ejus Eliasippus in principatum sacerdotalem successit. Neemias etiam Xerxis pincerna auxiliante domino meruit obtinere ut cum honore ad patriam reverteretur magno, et civitatem reaedificaret dirutam. Qui veniens Hierosolymam cum multa suorum turbn ea congregans, sua benevolentia habitare fecit, vir bPindarus, Sophocles, et Euripides tragoediarum scripto
Abbreviated transcription (Latin):
siqͥdẽ facultates suas de portantes ad babilo¬
niã uener̃ ut ascenderent hicrosolimã cũ hesdra.
Paritq᷑ sac erdotesq leuitȩ &ianitores canto¬
resq ac serui sacri. qͦs c̃gͣgans decaptiuitate eu
fraten trib dieb moratꝰ ieiunia cis imposut

Expanded text:
siquidem facultates suas deportantes ad Babylosiquidem facultates suas deportantes ad Babyloniam venerunt, ut ascenderent Hierosolymam cum Esdra, pariterque sacerdotes et Levitae et janitores cantoresque ac servi sacri. Quos congregans de captivitate, tra
Abbreviated transcription (Latin):
Ad postremũ uociferans ꝑ urbẽ. tandẽ ing̃ssus
doniũ cunctos qͥlacrimantes ꝑsequebant᷑ ultuno
dimisit alloqͥo. Ac deinde obseratis ianuis ex¬
clusisq etiã filiis gladio dolorẽ uitãq finurñ¬
erses dario patri ĩregnũ xiiii.¬
succedens annis .xx. imꝑauit uixta hystoriã
iosephi .xxu. areȩdificatione uͦ tẽpli hierosoli¬
gr̃am cũ munificentia illiꝰ largitate. atq amcorũ
eiꝰ dirigit᷑ hierosolimã & ꝑ eũ multa arege. mit¬
tunt᷑ ad tẽplũ munera. Insuꝑ c̃cessit rex ut oẽs
qͥcũq uellent uidȩi meꝰ habitantes regnore¬
uerticũ eo hicrosolunã ad patriũq solũ. nullo
ꝓhibente. eos. licer& cũ oĩb quȩ possidere ui¬
debant᷑ regredi. Exemplar enĩ epistole inqͣ
hȩc cͣtinebant᷑ abistłitas mediã habitantes
transmisit. Hi uͦ cognoscentes regis circa dm̃
pietatẽ &e fauorẽ quẽ ĩ hesdra habebat. Multi

Expanded text:
Ad postremum vociferans per urbem, tandem ingressus Ad postremum vociferans per urbem, tandem ingressus domum, cunctos qui lacrymantes prosequebantur, ultimo dimisit alloquio. Ac deinde obseratis januis, exclusisque etiam filiis, gladio dolorem vitamque finerxes Dario patri in regnum succedens annis 20 imperavit, juxta historiam Josephi 25. A reaedificatione vero templi Hierosolygratiam, cum munificentissima illius largitate atque amicorum ejus dirigitur Hierosolymam, et per eum multa a rege mittuntur ad templum munera: insuper concessit rex ut omnes quicunque vellent Judaei in ejus habitantes regno, reverti cum eo Hierosolymam, ad patriumque solum, nullo prohibente eos, licere cum omnibus quae possidere videbantur, regredi. Exemplar etiam epistolae, in qua haec continebantur, ad Israelitas Media habitantes transmisit. Hi vero cognoscentes regis circa Deum pietatem et favorem quem in Esdra habebat, multi
Abbreviated transcription (Latin):
imelco rex cartaginensiũ cũ insicilia bellũ
gerera. Repente: horribili peste. exercitũ
amisit: nec mora morbis popło catͣuatĩ cadente.
cito qͥsq correptꝰ mox mortuꝰ iã nec sepeliebatur
cuiꝰ mali nunciꝰ cũ ad tonitã repentino luctu car¬
taginẽ repleuiss&e. ñ secꝰ ac si capta. eẽt. turbata
ciuitas fuit. Omĩa ululatib ꝑsonabant. clausȩ
ubique ianuȩ cunctȩ. pͥuata publicataq officia
dãpnata. imiuersi ad portũ decurr̃. Egredientesq
de nauib paucos qͥ cladi suꝑfuerant desuis per¬
cunctant᷑. Postquã declade suorũ tacentib illis
uel gem̃tib miseri ĩtellegt̃. Ic̃ toto lutore. plan¬
gentiũ uoces. Ic̾ infeliciũ matrũ ululatꝰ & flebi¬
les quȩrelȩ audiebant᷑. Int̾hȩc ꝓcidit & ipse
de naui sua imꝑator sordida seruiliq tunca¬
distinctꝰ ad cuiꝰ c̾spectũ plangencia iungunt᷑
agmina ipse quoq manꝰ adcęlũ tendans nẽ
suã nc̃ puplicã infelicitatẽ accusat & deflet.

Expanded text:
Imilco, rex Carthaginiensium, cum in Sicilia bellum gereret, repente horribili peste exercitum amisit. Nec mora, morbis, populo catervatim cadente, cito quisque correptus, mox mortuus, jam nec sepeliebatur: cujus mali nuntius cum attonitam repentino luctu Carthaginem replevisset, non secus ac si capta esset, turbata civitas fuit. Omnia ululatibus personabant clausubique ianuae, cuncta publica priuataque officia damnata, uniuersi ad portum decurrunt egredientesque de nauibus paucos, qui cladi superfuerant, de suis percontantur. postquam de clade suorum, tacentibus illis uel gementibus, miseri intellegunt, tunc toto litore plangentium uoces, tunc infelicium matrum ululatus et flebiles querellae audiebantur. inter haec procedit et ipse de nani saa imdiscinctus; ad cujus conspectum plangentia junguntur agmina. Ipse quoque manus ad coelum tendens, nunc suam, nunc publicam infelicitatem accusat et deflet.
Abbreviated transcription (Latin):
cender̃q capitoliũ ubi fortissime qͥdẽ suale¬
rio c̃sule & imꝑatore dimicatũ est.s ad eo atrox
& gͣue discrimen p̾lũ fuit. ut ipse qͦq c̃sulua¬
leriꝰ ibi fuerit occis & ĩdignã deserus uictoriã ĩ¬
suꝑ &eiã sua morte foedarit. Seqͥt᷑ annꝰ in qͦ
cũ uicto exercitu consul obsessus est. nã minu¬
tiũ cͣsulẽ congressũ p̾elio eqͥ ulcisciq sperar̃ &
fugientẽ in algido fame ferroq cinxer̃: actũq
infelicit᷑ for& niqͥntiꝰ. cincinatꝰ. pręcipuꝰ. ipse
dictator artã obsidionẽ op̃sso hoste soluiss&.
qͥ repertꝰ in rure abaratro acercisitꝰ ad fasces sũp¬
tohonore ĩstructoq exercitu mor uictoref¬
fectꝰ ugũ boũ. eqͥs ĩposuit uictoriãq qͣsi stiuã
tenens subiugatos hostes praese primus
sũmasse opꝰ tricesimo scđo anno a tarxersis
ẽ cepta scd̃o pꝰea uespasiani anno capitur.

Expanded text:
cenderuntque Capitolium. Ubi fortissime quidem, Valecenderuntque Capitolium. Ubi fortissime quidem, Valerio consule et imperatore dimicatum est; sed adeo atrox et grave discrimen praelii fuit, ut ipse quoque consul Valerius ibi fuerit occisus, et indignam de servis victoriam insuper etiam sua morte foedarit. Sequitur annus in quo cum victo exercitu consul obsessus est. Nam Minucium consulem congressum proelio Aequi Vulscique superarunt et fugientem in Algido fame ferroque cinxerunt, actumque infeliciter foret, ni Quintius Cincinnatus, praecipuus ille dictator, artatam obsidionem oppresso hoste soluisset. qui repertus in rare, ab aratro arcessitus ad fasces, sumpto honore instructoque exercitu, mox uictor effectus, iugum boum Aequis inposuit uictoriamque quasi stiuam tenens subiugatos hostes prae se primus summasse opus tricesimo secundo anno Artaxerxis est coepta, secundo postea Vespasiani anno capitur.