comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
illa ꝓcessit: quã ñ sequit᷑ exaltatio spũ¬
alis. Ppter hoc ut ait apłs multi intir¬
mi et imbecilles. & dormiunt multi:
ꝓpter hoc crebra in di̾sis regionibus
hominũ mortalitas spetialit̾ his dieb.
Quid enim: Deprehensi estis inter an¬
gustias p̾uaricatores. Non qui preua¬
ricati estis. s qui ꝑsistitis in peccato ad¬
dentes p̃uaricationẽ: aut penitus im¬
ꝑientiã incentiua peccati. Irretiuit uoᷤ
iimicus. ꝑplexis ut ait scriptura ner¬
uis testicłoꝵ. Si hac conscientia xp̃i
sacram̃ta refugitis. nichil uobis cõ¬
mune cum xp̃o: ñ habetis uitam in
uobis. Ipsũ audite dicentẽ. Nisi man¬
ducaueritis carnẽ filii hominis ce bi¬
beritis eiꝰ sanguinẽ: ñ habebitis uitã
in uobis. Si indigne suscipitis: iudici
dicantes. Redite gͦ preuaricatores ad
cor: & in toto corde querite dñm & o¬
dite malum: penitentes ñ uerbo tantũ
& lingua. s sp̃u & ueritate. Quia uͦ

Expanded text:
illa processit, quam non sequitur exsultatio spirilla processit, quam non sequitur exsultatio spiritualis. Propter hoc, ut ait Apostolus, multi infirmi et imbecilles, et dormiunt multi . Propter hoc crebra in diversis regionibus hominum mortalitas, specialiter his diebus. Quid enim? Deprehensi estis inter angustias, praevaricatores, non qui praevaricati estis, sed qui persistitis in peccato, addentes praevaricationem, aut penitus imperientiam, incentiva peccati. Irretivit vos inimicus perplexis, ut ait Scriptura, nervis testiculorum . Si hac conscientia Christi sacramenta refugitis, nihil vobis commune cum Christo, non habetis vitam in vobis. Ipsum audite dicentem: Nisi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis . Si indigne suscipitis, judiciuini non dijudicantes. Redite ergo, praevaricatores, ad cor, et in toto cordo quaerite Dominum, et odite malum; poenitentes non verbo tantum et lingua, sed spiritu et veritate. Quia vero
Abbreviated transcription (Latin):
nes et ebrietates redeunt: cubilia et
impudicitie repetunt᷑: & laxant᷑ con¬
cupiscentiis frena. quasi uͦ ad hoc sur¬
rexerit xp̃c. & ñ magis ꝑpter iustificati¬
onẽ nr̃am. Sic honoratis miseri xp̃m
quem suscepistis: Uenturo parastis
hospicium. confitentes peccata cum ge¬
mitu. castigantes corpora. elemosinas
impendentes: & ecce susceptũ ꝓditis in¬
unicis. immo exire compellitis pͥores
neqͥtias admittendo. Neq enim coha¬
bitatio ẽẽ potest luci ad tenebras: xp̃i
cum suꝑbia cum auaritia. cum ambi¬
tione. cum fraterno odio. cum luxu¬
ria. cum fornicatione. Quid enim:
Minus p̾senti debet᷑ qͣm uenturo: Qͥd.
minus reuerentiȩ resurrectionis tempꝰ
exigit. qͣm passionis. S uos ut mani¬
festum ẽ neutram honoratis. Nam si
compateremim et conregnaretis. si cõ¬
moreremini. & conresurgeretis. Nunc
autẽ ex sola consuetudine temporis.
& simulatione quadam humiliatio

Expanded text:
nes et ebrietates redeunt, cubilia et nes et ebrietates redeunt, cubilia et impudicitiae repetuntur, et laxantur concupiscentiis frena: quasi vero ad hoc surrexerit Christus, et non magis propter justificationem nostram. Sic honoratis, miseri, Christum, quem suscepistis? Venturo parastis hospitium, confitentes peccata cum gemitu, castigantes corpora, eleemosynas impendentes: et ecce susceptum proditis inimicis, imo exire compellitis, priores nequitias admittendo. Neque enim cohabitatio esse potest luci ad tenebras, Christi cum superbia, cum avaritia, cum ambitione, cum fraterno odio, cum luxuria, cum fornicatione. Quid enim minus praesenti debetur, quam venturo? Quid minus reverentiae resurrectionis tempus exigit, quam passionis? Sed vos, ut manifestum est, neutram honoratis. Nam, si compateremini et conregnaretis; si commoreremini, et conresurgeretis. 17. Nunc autem ex sola consuetudine temporis et simulatione quadam humiliatio
Abbreviated transcription (Latin):
peccato: quomͦ adhuc uiuemus in illoͤ
Si negligentias planximus: qͥd cause
ẽ. ut recidamꝰ nunc in ea̾dem: Inue¬
niemur nunc iterum curiosi ut ante.
uerbosi ut ante. pigri et negligentes
ut ante: uani. suspiciosi. detractores. ira¬
cundi. ceterisq impliciti uicus. que
tam anxie deplorauimꝰ his dieb: la¬
sic uidebit᷑ xp̃c: ñ hoc iter qͦ ostendat
nobis ds̃ salutare suum. Demq qui
retro respicit: indignus ẽ regno d̃i. Sic
amatores scł̃i inimici crucis xp̃i. cuiꝰ
in uanũ accepto nomine dicunt᷑ xp̃iani
toto hoc tempore quadragesimali ad
instantes inhiant dies resurrectioĩs:
heu ut liberius indulgeant uolupta¬
ti. Obnubilat fr̃s sollemnitatis letitiã
materia tͥstior: s ipsius plangimꝰ sol¬
lemnitatis iniuriã. quam dissimulare
ñ possumus nec in ipsa. immo minus
in ipsa. Proh dolor peccandi tempꝰ. ter¬
minus recidendi: facta ẽ resurrectio
saluatoris. Ex hoc nempe comessatio¬

Expanded text:
peccato, quomodo vivemus adhuc in illo? peccato, quomodo vivemus adhuc in illo? Si negligentias planximus, quid causae est ut recidamus nunc in easdem? Inveniemur nunc iterum curiosi ut ante, verbosi ut ante, pigri et negligentes ut ante, vani, suspiciosi, detractores, iracundi, caeterisque impliciti vitiis, quae tam anxie deploravimus his diebus. Lasic videbitur Christus, non hoc iter quo ostendat nobis Deus salutare suum. Denique qui retro respicit, indignus est regno Dei . 16. Sic amatores saeculi, inimici crucis Christi, cujus in vanum accepto nomine dicuntur Christiani, toto hoc tempore quadragesimali ad instantes inhiant dies Resurrectionis, heu! ut liberius indulgeant voluptati. Obnubilat, fratres, solemnitatis laetitiam materia tristior; sed ipsius plangimus solemnitatis injuriam, quam dissimulare non possumus nec in ipsa, imo minus in ipsa. Proh dolor! peccandi tempus, terminus recidendi facta est resurrectio Salvatoris! Ex hoc nempe comessatio
Abbreviated transcription (Latin):
Dicimꝰ tam̃ breuiter: p̃sertim ne deuo¬
tionẽ ur̃am in tanta sollemnitate ser¬
monis uideatur ꝓlixitas onerare. Si pt
consummationẽ crucis in nr̃am hanc
immortalitatẽ. & uitȩ p̃sentis erumnas
xp̃c dñs reuixisset: ego eum fr̃s ñ tran¬
sisse dicerẽ s redisse: ñ transmigrasse in
sublimius aliqͥd. s ad statum remeasse
pͥorem. Nunc autẽ qui transiit in no¬
uitatẽ uitȩ nos quoq inuitat ad tran¬
situm: uocat in galyleam. Ppt̾ea siqͥdẽ
qd̾ mortuus ẽ pecrato mortuus ẽ semel:
Qͥd nos dicimus qui sacram dm̃i resur¬
rectionẽ paschȩ pͥuamus nomine: ut
sit nobis in reditum magis qͣm in tran¬
situm: Luximꝰ his dieb compunctioni
& orationi grauitati et abstinentie de¬
diti. cecoꝵ negligentias tempoꝵ sacro
hoc quadragenario redimere &e dilu¬
ere cupientes. Cõmunicauimꝰ passio¬
ꝑ baptismũ quendã lacrimaꝵ. peni¬
tentiȩ. confessionis. Si gͦ mortui sumuꝰ

Expanded text:
Dicimus tamen breviter: praesertim ne devoDicimus tamen breviter: praesertim ne devotionem vestram in tanta solemnitate sermonis videatur prolixitas onerare. Si post consummationem crucis in nostram hanc mortalitatem et vitae praesentis aerumnasnus revixisset; ego eum, fratres, non transiisse dicerem, sed rediisse; non transmigrasse in sublimius aliquid, sed ad statum remeasse priorem. Nunc autem quia transiit in novitatem vitae, nos quoque invitat ad transitum, vocat in Galilaeam. Propterea siquidem quod mortuus est peccato, mortuus est semel; Quid nos dicimus, qui sacram Domini resurrectionem Paschae privamus nomine, ut sit nobis in reditum magis quam in transitum? Luximus his diebus, compunctioni et orationi, gravitati et abstinentiae dediti, caeterorum negligentias temporum sacro hoc quadragenario redimere et diluere cupientes. Communicavimus passioper baptismum quemdam lacrymarum, poenitentiae, confessionis. Si ergo mortui sumus 898
Abbreviated transcription (Latin):
tomagis uos illa scandalirat: ce odor
uite nobis in uitam. uobis ẽ odor mor¬
tis in mortẽ. Quid gͦ insistimꝰ: Non
sustinet audire simphoniã et chorum
senior frat̾: occisum nobis saginatũ ui¬
tulum indignatur foris stat: omĩno
ñ aoquiescit intrare. Ingrediam᷑ nos fis :
& epulemur in arimis sinceritatis et
ueritatis: etenĩ pascha nr̃m ĩmolatuᷤ
ẽ xp̃e. Amplectam᷑ comm̃datas nob̾ in
cruce uirtutes: humilitatẽ & pacienti¬
am. obedientiã & caritatẽ. In hac qͦq
tam p̾cipua sollemnitate quid comiñ¬
detur nobis: sedula cogitatione pen¬
semus. Nempe resurrectio. transitꝰ. tñs
die. s resurrexit: ñ redut. s transiit:
transmigrauit ñ remeauit. Deniq ce
ipsum qd̃ celebramꝰ pascha. transitum
ñ reditum interp̃tat᷑:. & galilea ubi ui¬
dendꝰ nob̃ ꝓmitit᷑ qui resurrexit non
remeationẽ sonat. s transmigrationẽ.
Credo iam aliquoꝵ ingena p̃uolant:
& quorsũ hec ueluit tendere suspicant᷑.

Expanded text:
scandalizat, et odor vitae nobis in vitam, vobis est odor mortis in mortem. Quid ergo insistimus? Non sustinet audire symphoniam et chorum senior frater, occisum nobis saginatum vitulum indignatur. Foris stat, omnino non acquiescit intrare . Ingrediamur nos, fratres, et epulemur in azymis sinceritatis et veritatis; etenim Pascha nostrum immolatus est Christus . Amplectamur commendatas nobis in cruce virtutes, humilitatem, patientiam, obedientiam, et charitatem. 14. In hac quoque tam praecipua solemnitate quid commendetur nobis, sedula cogitatione pensemus. Nempe resurrectio, transitus et trdie, sed resurrexit: non rediit, sed transiit; transmigravit, non remeavit. Denique et ipsum quod celebramus Pascha, transitus, non reditus interpretatur: et Galilaea, ubi videndus nobis promittitur qui resurrexit, non remeationem sonat, sed transmigrationem. Credo jam aliquorum ingenia praevolant, et quorsum haec velint tendere, suspicantur.
Abbreviated transcription (Latin):
ambuletis: ut a scłari lecitia et conso¬
latione mundi ꝑ compunctionẽ et
tͥstitiã que scdm dm̃ ẽ ad deuotionẽ
scãm &e sp̃italem uos transire gaudea¬
tis exultationẽ: ipso p̃stante qui tͣn¬
siit ex hoc mundo ad patrem: & nos
qͦq trahere post se. & in galileã uo¬
care dignat᷑. ut semet ipsum nobis
ostendat qui ẽ suꝑ omĩa d̾s in scłabe¬
nedictus

Expanded text:
consolatione mundi per compunctionem et tristitiam, quae secundum Deum est, ad devotionem sanctam, et spiritualem vos transire gaudeatis exsultationem, ipso praestante, qui transivit ex hoc mundo ad Patrem, et nos quoque trahere post se, et in Galilaeam vocare dignatur, ut semetipsum nobis ostendat, qui est super omnia Deus benedictus
Abbreviated transcription (Latin):
głam dõ. pacem hominib. Non gͦ colit
dm̃: s aduersus dm̃ excollitur impius
plane et infidebis. Que enim pietas isi
cultus di: Quis uͦ dm̃ colit᷑: nisi qui uo¬
luntarie ei subiectus ẽ. & sicut ocłi ser¬
eiꝰ ad dñm dm̃suum: Ot gͦ inueniatur¬
semꝑ in nobis maria et ioseph. & in¬
fans positꝰ in p̃seꝑio: sobrie et iuste. et
pie uinamus in hoc scło. Propt̃ hoc
enum apparuit gr̃a d̃i erudiens nos:
ce ꝑ hec quoq gła illuis apparebit. Sic
enim habes. Apparuit gr̃a dĩ om̃ib
hominib erudiens nos: ut abnegan¬
tes impietatẽ & scłaria desideria. sobͥe¬

Expanded text:
gloriam Deo, pacem hominibus . Non ergo colit gloriam Deo, pacem hominibus . Non ergo colit Deum, sed adversus eum extollitur, impius plane et infidelis. Quae est enim pietas, nisi cultus Dei? Quis vero Deum colit, nisi qui voluntarie ei subjectus est, et sicut oculi serinum Deum suum? 3. Ut ergo inveniatur in nobis semper Maria, et Joseph, et infans positus in praesepio; sobrie, et juste, et pie vivamus in hoc saeculo. Propter hoc enim apparuit gratia Dei erudiens nos, et per hoc quoque illius gloria apparebit. Sic enim habes. Apparuit gratia Dei omnibus hominibus, erudiens nos; ut abnegantes impietatem et saecularia desideria, sob
Abbreviated transcription (Latin):
ueniri: quia semꝑ gr̃a datur humilib.
Inuenert̃ gͦ mariã et ioseph: &e infantẽ
positum inp̃sepio. Sicut enĩ saluatoris
infantia manifestã p̾tendit humilita¬
tem: sic ꝑ uirginẽ continentia. iustitia
ꝑ ioseph uirũ iustum. cuiꝰ laus ẽ in eun¬
glio. ñ incongrue designat᷑. Sane con¬
tinentiã deberi carni quis nesciat: Iusti¬
cia uͦ uirtus ẽ qͦd suumẽ ciuq tͥbuens:
& hec erga ꝓximos ẽ necessaria. Porro
humilitas dõ nos reconciliat: dõ facit
eẽ subiectos: dõ placet in nobis. sicut
ait uirgo beata. Respexit ds̃ humilita¬
tem ancillȩ suȩ. Itaq qui fornicat᷑ peccat
in corpus suum: qui iniuriosꝰ est in
ꝓximum: qui extollitur et inflatur in
dm̃. fornicator semetipsũ dehonestat:
imuriosus molestat ꝓximum: elatus
qͦd in se ẽ dm̃ inhonorat. Głam meam
mͥ eam licet ñ dederis usurpabo. Nec e¬
nimplacet ei angłica distributio: dais

Expanded text:
veniri, quia semper gratia datur humilibus. veniri, quia semper gratia datur humilibus. Invenerunt ergo Mariam, et Joseph, et infantem positum in praesepio. Sicut enim Salvatoris infantia manifestam praetendit humilitatem, sic per Virginem continentia, justitia per Joseph virum justum, cujus laus est in Evangelio, non incongrue designatur. Sane continentiam deberi carni quis nesciat? Justitia vero virtus est, quod suum est cuique tribuens: et haec erga proximos est necessaria. Porro humilitas Deo nos reconciliat, Deo facit esse subjectos, Deo placet in nobis; sicut ait Virgo beata: Respexit humilitatem ancillae suae . Itaque qui fornicatur, peccat in corpus suum; qui injuriosus est, in proximum; qui extollitur et inflatur, in Deum. Fornicator 785 semetipsum dehonestat; injuriosus molestat proximum; elatus, quod in se est, Deum inhonorat. Gloriam meam, mihi eam, licet non dederis, usurpabo. Nec enim placet ei angelica distributio, dans
Abbreviated transcription (Latin):
corem in duit: amictꝰ ẽ lumine sicut
uestim̃to. Exemplũ dedit nobis: ut et
nos eadem faciamus. Utilior siqͥdem in
conflictu lorica ferrea. qͣm stola linea:
licet oneri illa sit. hec honori. Erit cum
et membra sequent᷑ caput: ut corpꝰ iam
umũsum uno psallat sp̃u et dicat. Con¬
scidisti saccum meũ et circũ dedisti me
letitia. Inuenietis inquit infantẽ pan¬
nis inuolutũ. et positum in p̃sepio. Et̃
post paucaꝰ. Uenert̃ ait eungłista festi¬
nanter: &e inuenert̃ mariã et ioseph. &
infantem positũ in p̃sepio. Quid ẽ qͦd so¬
la ab angło comm̃dari uidet᷑ humili¬
tas: nec tam̃ sola apastorib inueniri:
forte specialiꝰ comm̃dat angłs humili¬
tatẽ: quia ruentib ceceris ꝑ suꝑbiam.
ipse in humilitate stecissec. Aut certe ꝓp
terea celitus annuntiat᷑ humilitas: qͦd
hec quasi ꝓpͥa uirtus diuine exhiben¬
da sit maiestati. Sola tam̃ ñ potuit in¬

Expanded text:
corem induit, amictus lumine sicut corem induit, amictus lumine sicut vestimento, exemplum dedit nobis, ut et nos eadem faciamus, Utilior siquidem in conflictu lorica ferrea quam stola linea, licet oneri sit illa, haec honori. Erit cum et membra sequentur caput, ut corpus jam universum uno psallat spiritu, et dicat: Conscidisti saccum meum, et circumdedisti me laetitia . 2. Invenietis, inquit, infantem pannis involutum, et positum in praesepio. Et post pauca: Venerunt, ait evangelista, festinantes, et invenerunt Mariam, et Joseph, et infantem positum in praesepio . Quid est quod sola ab angelo commendari videtur humilitas, nec tamen sola a pastoribus inveniri? Forte specialius commendat angelus humilitatem, quia ruentibus caeteris per superbiam, ipse in humilitate stetisset. Aut propterea certe coelitus annuntiatur humilitas, quod haec quasi propria virtus divinae exhibenda sit majestati. Sola tamen non potuit in
Abbreviated transcription (Latin):
cur pastorib ouium magis apparue¬
re: qͣm terrȩ regib qͣm sacerdotib tem¬
pli: Cur et ipse saluator cuiꝰ ẽ aurum
pariter & argentũ: sacram in suo corpo
re dedicat pauꝑtatẽ: Aut cerce cur
pauꝑtas ipsa tam sollicite enarratur
ab angło: Neꝙ enim sine certi ratione
mysterii pannis saluator obuoluit᷑. et
ponit᷑ in p̾sepio: quando id manifeste
in signum nob̃ comm̃dat᷑ ab angło. hoc
inquit uobis signum Inuemetis infan¬
tem pannis inuolutũ. Insignũ positift̃
pannitui dñe ih̃u: s in signum eui a
multis usq hodie contradicit᷑. Multi
quippe uocati. s non multi electr. &e idõ
nec signati. Agnosco cerce agnosco iħm
magnum sacerdotẽ sordidis oꝑtũ uesti¬
l: dum altercaretur cum diabolo. Sci¬
entib scripturas loquor: & quib non
ignota ẽ ꝓpħica uisiorachariȩ. Ubi uͦ
exaltatum ẽ caput nr̃m suꝑ inimicos
nr̃os. ex hoc plane mutauit uestem: de¬

Expanded text:
cur pastoribus ovium magis apparuecur pastoribus ovium magis apparuere, quam terrae regibus, quam sacerdotibus templi? Cur et ipse Salvator, cujus est aurum pariter et argentum, sacram in corpore suo dedicat paupertatem? Aut certe, cur paupertas ipsa tam sollicite enarratur ab angelo? Neque enim sine certi ratione mysterii pannis Salvator obvolvitur, et ponitur in praesepio, quando id manifeste in signum nobis commendatur ab angelo. Hoc, inquit, vobis signum: invenietis infantem pannis involutum . In signum positi sunt panni tui, Domine Jesu; sed in signum, cui a multis usque hodie contradicitur. Multi quippe vocati, sed non multi electi, et ideo nec signati. Agnosco certe, agnosco Jesum magnum sacerdotem sordidis opertum vestibus, dum altercaretur cum diabolo. Scientibus Scripturas loquor, et quibus non ignota est prophetica visio Zachariae . Ubi vero exaltatum est caput nostrum super inimicos nostros, ex hoc plane mutavit vestem, de
Abbreviated transcription (Latin):
gnoscite fr̃s dilectissimi qͣnta sit
hodierna sollemnitas: cui et dies
breuis. & terre angusta ẽ latitu¬
do: loco pariter et tempore dilatatur.
Noctem p̃occupat: celum replet ante ꝙͣ
terram. Nox enim ut dies illuminata
ẽ: cum in tempestȩ noctis hora pasto¬
res circumfulsit lux noua de celo. Et
ut noueritis quo in loco sollemnitatis
huiꝰ ceꝑint gaudia celebrari: qd̾ iam
angłis erat. futurum omĩ ppło gaudi¬
um eungłirat᷑. S & confestim ad est
diuinis ꝑsonans laudib celestis exerci¬
tus multitudo. Hinc ẽ qͦd sollemnis du¬
citur nox ista p̾ ceteris in psalmis. hym¬
nis. et canticis sp̃ualib: & his potissimũ
in iugiliis sine ulla hesitatione creden¬
dum ẽ celestes illos pͥncipes p̃uenire
iunctos psallentib in medio iuuencu¬
lax tympanistriaꝵ. S qͣm multa ho¬
die geminis & auro fulgent altaria:
qͣnti ubiq pallus parieces adornant᷑:
Putas ad hec diũtent angłi: ce panno¬
sos homines declinabunt: Si ita est

Expanded text:
gnoscite, fratres dilectissimi, quanta sit hodierna solemnitas, cui et dies brevis, et terrae angusta est latitudo. Loco pariter et tempore dilatatur. Noctem praeoccupat, coelum replet antequam terram. Nox enim ut dies illuminata est, cum intempestae noctis hora pastores circumfulsit lux nova de coelo. Et ut noveritis quo in loco solemnitatis hujus coeperint gaudia celebrari: quod jam angelis erat, futurum omni populo gaudium evangelizatur: sed et confestim adest divinis personans laudibus coelestis exercitus multitudo. Hinc est quod solemnis ducitur nox ista prae caeteris, in psalmis, hymnis et canticis spiritualibus: et his potissimum in vigiliis sine ulla haesitatione credendum est, coelestes illos principes praevenire conjunctos psallentibus, in medio juvencularum tympanistriarum. Sed quam multa hodie gemmis et auro fulgent altaria! quanti ubique palliis parietes adornantur! Putas ad haec divertent angeli, et pannosos homines declinabunt? Si ita est,
Abbreviated transcription (Latin):
tum głe magni dĩ. Apparuit gr̃a in par¬
uulo ad eruditionẽ: s hic erit magnꝰ.
sicut dee gabriel locutus ẽ: & quos
paruulus erudierit ad humilitatẽ cor¬
dis. ⁊ mansuetudinẽ: magnificabit post¬
modum. ⁊ glorificabit magnus et gło¬

Expanded text:
tum gloriae magni Dei . Apparuit in parvulo gratia ad eruditionem: sed hic erit magnus, sicut de eo Gabriel locutus est ; et quos parvulus erudierit ad humilitatem cordis et mansuetudinem, magnificabit postmodum et glorificabit magnus et glo
Abbreviated transcription (Latin):
b suns: ce nichil nocerent homines ꝑni¬
ciosis exemplis. ꝑsuasionib importunis:
sermonib adulationis uł detractionis.
atq aliis mille modis uidetis certe qͣm
necessariũ sit ut aduersus hec septempi¬
cłã quib impedimur: septiformis scĩ
sp̃c auxilio subleuemur. Phis enĩ septẽ
quib ab obseruantia decalogi retarda¬
mur: in luctu penitentiȩ septuagesima
p̾sens agitur. unde et reticet᷑ interim
alleluia sollemne: & humanȩ transg̾s¬
sionis hystoria. miserabilis ab exordio

Expanded text:
bus suis, et nihil nocerent homines pernibus suis, et nihil nocerent homines perniciosis exemplis, persuasionibus importunis, sermonibus adulationis vel detractionis, atque aliis mille modis. Videtis certe quam necessarium sit ut adversus haec septem pericula, quibus impedimur, septiformis Spiritus sancti anxilio sublevemur. Pro his enim septem, quibus ab observantia Decalogi retardamur, in luctu poenitentiae Septuagesima praesens agitur. Unde et reticetur interim 813 Alleluia solemne, et humanae transgressionis historia miserabilis ab exordio
Abbreviated transcription (Latin):
diȩ. aut inuidiȩ motus. laudis appetitꝰ.
& sumilia: quȩ cotidie exꝑimur in nob̃.
Tertium et quartũ impedim̃tũ accipe
ꝓsꝑitatem huiꝰ scl̃i et adu̾sitatẽ. Sicut
enim corpus qͦd corrumpit᷑ aggrauat
animã: sic depͥmit etiã terrena in ha¬
bitatio sensum multa cogitantẽ. Utrĩꝙ
gͦ caue a laqueo temptationis: & qͤre
arma iustitiȩ a dextris & a sinistris.
Quintũ impedim̃tum grauissimũ et
ꝑicłosissimũ ignorantia nr̃a ẽ. In mul¬
tis enim omĩno incertum habemus
quid agere debeamꝰ: ita ut quid oremꝰ
sicut oportet nesciamꝰ Sextum impedi¬
m̃tum ẽ adu̾sarius nr̃: qui tanqͣm leo ru¬
giens curuit querens quẽ deuoret. Atq
utinam in sex tribulationib istis libe¬
raremur: ut uel in septimã non tang̃et
nos malum: nec app̾henderet nos ꝑicu¬
lum in falsis frĩb. Utinam soli impugna¬
rent nos maligni sp̃e cum suggestioni¬

Expanded text:
tiae aut invidiae motus, laudis appetitus, tiae aut invidiae motus, laudis appetitus, et similia, quae quotidie experimur in nobis. Tertium et quartum impedimentum accipe prosperitatem hujus saeculi et adversitatem. Sicut enim corpus quod corrumpitur, aggravat animam, sic deprimit etiam terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Utrinque ergo cave a laqueo tentationis, et quaere arma justitiae a dextris et a sinistris. Quintum impedimentum gravissimum et periculosissimum ignorantia nostra est. In multis enim omnino incertum habemus quid agere debeamus, ita ut quid oremus, sicut oportet, nesciamus. Sextum impedimentum est adversarius noster, qui tanquam leo rugiens circuit quaerens quem devoret . Atque utinam in istis sex tribulationibus liberaremur, ut vel in septima non tangeret nos malum, nec apprehenderet nos periculum in falsis fratribus. Utinam soli impugnarent nos maligni spiritus cum suggestioni
Abbreviated transcription (Latin):
in fine p̃sentis septuagesimȩ: qͦd ẽ tẽpꝰ
captiuitatis nr̃e. Sic enim legimꝰ. qͦd
captiui a babiloniis filii isrł terminũ
acceꝑint annoꝵ septuaginta: quibus
transactis redierunt in sua cum instau¬
ratum ẽ templũ. & ciuitas reedifica¬
ta. At uͦ captiuitas nr̃a fis. quando fi¬
nietur:: que tot annis ab initio utiq
mundi ꝓtendit᷑: Quando liberabim᷑
a seruitute ista: qͣndo restaurabit᷑ iherłm
ciuitas scã: Utiq completa hac septua¬
gesima que ex denario & seꝑtenario ꝯ¬
stat. ꝓpter decem mandata quȩ accepimꝰ
& septẽ impedim̃ta quib a mandatoꝵ
obedientia recardamur. Primũ enim
impedim̃tum nr̃m et occupatio grauis
ipsa ẽ necessitas huiꝰ miseri corporis. qͦd
dum mͦ sominũ. modo cibum mͦ uestẽ.
ceteraq similia querit: haud dubium
quin frequenter impediat nos ab exer¬
citio spiritali. Scd̃o loco impediunt uitia
cordis ut est leuitas. suspicio. impacien¬

Expanded text:
in fine praesentis Septuagesimae, quod est tempus in fine praesentis Septuagesimae, quod est tempus captivitatis nostrae. Sic enim legimus, quod captivati a Babyloniis filii Israel, terminum acceperunt annorum septuaginta; quibus transactis redierunt in sua, cum instauratum est templum, et civitas reaedificata . At vero captivitas nostra, fratres, quando finietur, quae tot annis, ab initio utique mundi, protenditur? Quando liberabimur a servitute ista? quando restaurabitur Jerusalem, civitas sancta? Utique completa hac Septuagesima, quae ex denario et septenario constat, propter decem mandata quae accepimus, et septem impedimenta quibus a mandatorum obedientia retardamur. 5. Primum enim impedimentum nostrum et occupatio gravis, est ipsa necessitas hujus miseri corporis, quod, dum modo somnum, modo cibum, modo vestem, caeteraque similia quaerit, haud dubium quin frequenter impediat nos ab exercitio spirituali. Secundo loco impediunt nos vitia cordis, ut est levitas, suspicio, impatien
Abbreviated transcription (Latin):
entia sumina. S nec habes numerũ.
quippe cuniꝰ participatio eiꝰ in idipsum.
Ego uͦ qui totꝰ sum in incissitudine ce
numero: quando ueniam ad unam
illam quam requiro: Quando sati¬
abor apparente gła tua dñe: qͣndo
inebriabor ab ubertate domus tuȩ.
&e torrente uoluptatis tuȩ qͣndo po¬
tabis me: Nunc enim cam exigua st̃
stillicidia stillantia suꝑ terrã: ut nec
glutire qͥdem possim saliuam meam.
mensura: s ueniet dies quando cessa
bunt hec omia. Nam de numero qͣdẽ
legimus. qm̃ sapientiȩ eiꝰ non ẽ nume¬
rus: & alio i. loco apud eundẽ ꝓpħam.
delectationes in dextera tua usq in
finem. Audi etiam apud apłm pondꝰ
sine pondere: supra modũ inquit in
pondus eterniur: s attende quia pre¬
miserit supra modũ. Sic & xp̃m audio
m̃suram sine m̃sura ꝓmittentẽ. Mensu¬
ram in quit confertam. coagitatã. et suꝑ¬
effluentẽ. S qͣndo uenient ista: ꝓfecto

Expanded text:
entia summa. Sed nec habes numerum, entia summa. Sed nec habes numerum, quippe cujus participatio ejus in idipsum. Ego vero, qui totus sum in vicissitudine et numero, quando veniam ad unam illam quam requiro? quando satiabor apparente gloria tua, Domine? quando inebriabor ab ubertate domus tuae, et torrente voluptatis tuae potabis me? Nunc enim tam exigua sunt stillicidia stillantia super terram, ut nec glutire quidem possim salivam meam. numero; sed veniet dies quando omnia sunt cessatura. Nam de numero quidem legimus, quoniam sapientiae illius non est numerus . Et alio in loco apud eumdem prophetam: Delectationes in dextera tua usque in finem . Audi etiam apud Apostolum pondus sine pondere: Supra modum, inquit, inpondus aeternum; sed attende quia praemiserit, supra modum. Sic et Christum audio mensuram sine mensura promittentem: Mensuram, inquit, confertam, et coagitatam, et supereffluentem . Sed quando venient ista? Profecto
Abbreviated transcription (Latin):
septuagesimȩ fr̃s hodie celebrat᷑. euiꝰ
nom̃ in uniũsa eccħ̃a celebre satis ha
rimum in hoc nomine compatior mͥ
suspirans nimirũ ad patriã illam in
qua nec numerus ẽ. nec m̃sura. nec pon¬
dus. Qmdiu enim in pondere et m̃sura
& numero uniũsa corporis et animȩ
bona recipio: Quanti mercennarii in
domo patris mei abundant panibus:
ego autem hic fame ꝑeo. Nam de cor¬
porali cibo ad adam dictum ẽ. & ꝑue¬
nit usq ad me: in sudore uultus tui
uesceris pane tuo. S ce cum laboraue¬
ro panis datur mͥ in pondere: potus
in m̃sura: pulm̃ta in numero. Et de cor¬
porali qͥdem sic. Quid uͦ de spũali:
Utiq priusqͣm comedam suspuo: atq
utinam cum suspirauero. & fleuero uł
fragm̃tum exiguum mettar de celesti
conuiuio: &e tanqͣm catellus edam de
adipe frum̃ti satiat te. & quã flumi¬
nis impetus lecificat in te nec pondus
utiq nec m̃sura. s sacietas ẽ et afflu¬

Expanded text:
Septuagesimae, fratres, hodie celebratur, cujus Septuagesimae, fratres, hodie celebratur, cujus nomen in universa Ecclesia celebre satis habrimum in hoc nomine compatior mihus meus, suspirans nimirum ad patriam illam in qua nec numerus est nec mensura nec pondus. Quandiu enim in pondere et mensura et numero universa corporis et animae bona recipio? Quanti mercenarii in domo Patris mei abundant panibus, ego autem hic fame pereo! Nam de corporali cibo ad Adam dictum est, et pervenit usque ad me: In sudore vultus tui vesceris pane tuo . Sed et cum laboravero, panis datur mihi in pondere, 812 potus in mensura, pulmenta in numero. Et de corporali quidem sic. Quid vero de spirituali? Utique antequam comedam, suspiro, atque utinam cum suspiravero et flevero, vel fragmentum exiguum merear de coelesti convivio, et tanquam catellus edam de adipe frumenti satiat, et quam fluminis impetus laetificat! in te nec pondus utique nec mensura, sed satietas est et afflu
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ audit. Nonnullos enim sic incerdũ
audientes inuenies acsi nichil ad eos
ꝑtineant que dicunt᷑. ñ intrare corsuũ
ñ discutere mores suos: ñ cogitare. ne
forte qͦd audiunt dictum sit ꝓpter eos.
magis autem si forte sermo di uiuus ce
efficax qui suo et ñ eius qui loquit᷑ ar¬
bitrio. fertur quocumq uoluerit. si in¬
qͣm manifeste adũsus uicia illa ꝓcesse¬
rit. quib sese illi sentiunt obligatos:
dissimulant. et auertunt ocłos coedis.
aut qualibet a dinuentione palliant
In his gͦ salutis signa ñ uideo: magis
autem uereor. ne forte ꝓpt̾ea ñ audiant
uerbũ dĩ. quia ñ sint ipsi ex dõ. In uob̃¬
fĩs gr̃as dõ. uere inuenio aures audi¬
endi: nimirũ cum in em̃datione ur̃a
sine mora appareat fructus uerbi. Sos
qͣnto abundantius sugitis: tanto am¬
consuetudinem ordinis nr̃i: scio enim
quis dixerit siquid suꝑerꝯgaueris.
cum rediero reddam tibi. ¶INitium

Expanded text:
Dei audit. Nonnullos enim sic interdum Dei audit. Nonnullos enim sic interdum audientes invenies, ac si nihil omnino ad eos pertineant quae dicuntur: non intrare cor suum, non discutere mores suos, non cogitare, ne forte quod audiunt dictum, sit propter eos. Magis autem si forte sermo Dei vivus et efficax, qui suo, et non ejus qui loquitur, arbitrio fertur quocunque voluerit; si, inquam, manifeste adversus vitia illa processerit, quibus sese illi sentiunt obligatos, dissimulant, et avertunt oculos cordis, aut qualibet adinventione palliant In his ergo salutis signa non video, magis autem vereor ne forte propterea non audiant verbum Dei, quia non sunt ipsi ex Deo. In vob gratias vere invenio aures audiendi; nimirum cum in emendatione vestra sine mora appareat fructus verbi, sed quanto abundantius sugitis, tanto amconsuetudinem Ordinis nostri. Scio euim quis dixerit: Si quid supererogaveris, cum rediero, reddam tibi . 3. Initium
Abbreviated transcription (Latin):
habemus: s sꝑei fiducia consolatur noᷤ
ne dubitationis huius auxietate penitꝰ
cruciemur. Ppter hoc data sunt signa
quedam. et inditia manifesta salutis: ut
indubitabile sit eum eẽ de numero electo¬
rũ. in quo ea signa ꝑmanserint. Ppter
hoc inqͣm quos p̃scunt d̾s & p̃destina¬
uit conformes fieri imaginis filii sur: ut
quib certitudinẽ negat causa sollici¬
tudinis: uł fiduciam p̃stet gr̃a conso¬
lationis. Hoc enim ẽ. unde semꝑ sollici
ti in timore et tremore humiliem᷑ neccẽ
est sub potenti manu dĩ: q̃m quales su¬
mus. nosse possumus uel ex parce: qͣleᷤ
autem futuri sumus. id nosse penitus
nobis impossibile ẽ. Itaq qui stat ui¬
deat ne cadat: & in ea forma que sa¬
lutis inditium ẽ. et argum̃tum prede¬
stinationis. ꝑseueret atq ꝓficiat. Porio
inter ea quȩ fiduciam p̃stant. & mate¬
riam spei. unum illud maximũ ẽ. de qͦ
nunc cepimus loqui: qui ẽ exdõ uerba

Expanded text:
habemus; sed spei fiducia consolatur nos, habemus; sed spei fiducia consolatur nos, ne dubitationis hujus anxietate penitus cruciemur. Propter hoc data sunt signa quaedam et indicia manifesta salutis, ut indubitabile sit eum esse de numero electorum, in quo ea signa permanserint. Propter hoc, inquam, quos praescivit Deus, et praedestinavit conformes fieri imaginis Filii sui, ollicitudinis, vel fiduciam praestet gratia consolationis. Hoc enim est unde semper solliciti, et in timore et tremore humiliemur necesse est sub potenti manu Dei, quoniam quales sumus, nosse possumus vel ex parte; quales autem futuri simus, id nosse penitus nobis impossible est. Itaque qui stat, videat ne cadat; et in ea forma quae salutis indicium est, et argumentum praedestinationis, perseveret atque proficiat. 2. Porro inter ea quae fiduciam praestant et materiam spei, unum illud maximum est, de quo nunc coepimus loqui: Qui ex Deo est, verba
Abbreviated transcription (Latin):
ter au̾ditis: quia ex do estis. Nec ignoro
qͦd in loco alio dicit scriptura. ex ipso.
ce ꝑ ipsum. et in ipso sunt omĩa. s mus¬
to aliter sunt ex eo. qui scđm beati ioħis
eunglium ñ ex uoluntate carnis nati
sunt. s ex dõ. Unde et inuenies ab eodẽ
ioħe in epła sua scͥptum. omĩs qui natꝰ
ẽ ex do ñ peccat: s generatio celestis con¬
seruat illum. Non peccat inquit id est
ñ ꝑpectat ñ ꝑmanet in peccato: quia
conseruat illum utiq ut ꝑire ñ possit
ea que falli ñ potest celestis generatio.
Siue ñ peocat. id est tantũdem ẽ ac si ñ
perret. ꝓ eo scilicet qͦd ñ imputabit᷑ ei per¬
catum: generatio enim celestis etiam in
hac parte conseruat illum. S generatio¬
nem istam quis enarrabit: Quis potest
dicere. ego de electis sum. ego de p̃destina¬
tis ad uitam: ego denumero filiorum:
Quis in qͣm dicere potest: reclamante ni¬
mirum scͥptura. nescit homo si sit dignꝰ
amore an odio: Certitudinẽ utiq non

Expanded text:
ter auditis, quia ex Deo estis. Nec ignoro quod alio in loco dicit Scriptura: Ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia . Sed multo aliter sunt ex eo, qui, secundum beati Joannis Evangelium, non ex voluntate carnis nati sunt, sed ex Deo . Unde et invenies ab eodem Joanne in Epistola sua scriptum: Omnis qui natus est ex Deo, non peccat; sed generatio caelestis conservat illum . Non peccat, inquit, id est non permanet in peccato; quia conservat illum, utique ut perire non possit, ea quae falli non potest generatio coelestis. Sive non peccat, id est, tantumdem est ac si non peccet, pro eo scilicet quod non imputatur ei peccatum: generatio enim caelestis etiam in hac parte conservat illum. Sed generationem istam quis enarrabit? Quis potest dicere: Ego de electis sum, ego de praedestinatis ad vitam, ego de numero filiorum? Quis haec, inquam, dicere potest? reclamante nimirum Scriptura, Nescit homo si sit dignus amore an odio . Certitudinem utique non
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemus fuit. s ñ in sp̃m sc̃m: quia
ignorans fecit in incredulitate. Non
in sp̃m scm̃ dixit blasphemiam: &e id̾o
consecutus ẽ miscdiam. Quis es dñe:
Et dñs ad eum. Ego sum iħc nazarenꝰ
quem tu ꝑsequeris. Ego saluator quem
tu ꝑsequendoꝑis. Egosum de quo in
lege tua legis predictum. qͦd nescis im¬
pletum: quia narareus uocabit᷑. Et ille.
Dñe.: quid me ius facere: Hec płane

Expanded text:
blasphemus fuit, sed non in Spiritum sanctum, quia blasphemus fuit, sed non in Spiritum sanctum, quia ignorans fecit in incredulitate. Non in Spiritum sanctum dixit blasphemiam; ideo consecutus est misericordiam. 6. Quis es, Domine? Et Dominus ad eum: Ego sum Jesus Nazarenus, quem tu persequeris. Ego sum Salvator, quem tu persequendo petis. Ego sum, de quo tu in lege tua legis praedictum quod nescis impletum: Quia Nazaraeus vocabitur . Et ille: Domine, quid me vis facere? Haec plane
Abbreviated transcription (Latin):
adeo pusillanimis ẽ ut satis sibi reputet.
nec ꝑsecutorẽ eẽ nec coadiutorẽ d̾r: au¬
diat quid ipse loquat᷑. Qui ñ ẽ mecũ
contra me ẽ: & qui ñ colligit mecum.
disꝑgit. Saule saule: quid me ꝑseqͤris
Et ille. Quis es dñe: Hinc ꝓfecto dat᷑
intelligi: quia uere circum fusa erat illi
claritas ñ infusa. Audiebat paulus do¬
erudiebat᷑ ad fidem: & ut ipse postea
docuit fides ex auditu. Quis es inquit:
Ignotum enĩ ꝑsequebat᷑: c& idõ conse¬
cutus ẽ miscłiam: quia ignorans in
incredulitate hoc fecit. Discite ex hoc
fĩs iustum iudicẽ dm̃ ñ mͦ quid fiat. s
& quo animo fiat considerare: &e caue¬
te deinceps ne quis parua reputet. qͣn¬
libet parua scienter delinquere conui
catur. Nemo dicat in corde suo. leuia
sunt ista. ñ curo corrigere: ñ ẽ magnũ
si in his maneam uenialib mimimisq
blasphemia irremissibilis. Paulus qͥdẽ

Expanded text:
adeo pusillanimis est, ut satis sibi reputet adeo pusillanimis est, ut satis sibi reputet nec persecutorem esse, nec coadjutorem 957 Dei, audiat quid ipse loquatur: Qui non est mecum, contra me est; et qui non colligit mecum, dispergit . 5. Saule, Saule, quid me persequeris? Et ille Quis es, Domine? Hinc profecto datur intelligi quia vere circumfusa erat illi claritas, non infusa. Audiebat Paulus voerudiebatur ad fidem: et ut ipse postea docuit, Fides ex auditu . Quis es, inquit? Ignotum enim persequebatur, et ideo consecutus est misericordiam, quia ignorans in incredulitate hoc fecit. Discite ex hoc, fratres, justum judicem Deum, non modo quid fiat, sed et quo animo fiat, considerare; et cavete deinceps, ne quis parva reputet, quamlibet parva scienter delinquere convincatur  alias, videatur. Nemo dicat in corde suo: Levia sunt ista, non curo corrigere; non est magnum si in his maneam venialibus minimisquritum sanctum, blasphemia irremissibilis. Paulus quidem
Abbreviated transcription (Latin):
dñi ꝑsecutor: quia manifesta docu¬
it ratio. impe: dire salutẽ ẽẽ ꝑsequi
saluatorem. Quas ego de salute animȩ
meȩ fratrulli gr̃as agere possumꝰ qui
mͥ ꝓpinat detractionis frat̾nȩ uenenũ:
Merito detractores dõ odibiles descri¬
buntur: tanqͣm ꝑsecutores. Quid & is
qui exemplo suo ad remissus agendũ
ceceis ꝓuocat. aut singularitate tͣbat.
aut inquietat curiositate. aut impati¬
entia sua & murmuratione molestat.
aut quocũq modo contristat spm di
qui i eis est scandalizans unum de
miniis istis credentib in eum: nonne
a nobis: obsecro uos dilectissimi benig¬
nos semꝑ et mites exhibeamꝰ nos inui¬
cem subportantes in omĩ pacientia: ce
adid qͦd melius ce ꝑfectius ẽ. alterutrũ
ꝓuocantes. Quis enim seruus sufficere
sibi putat ñ ꝓsequi dñm: s nec obseqͥ
dño: Quam habiturus ẽ gr̃ãm: si ut ñ
resistit. sic nec assistit qͥdem: Deniq siqͥs

Expanded text:
Domini persecutor, quia manifesta docuDomini persecutor, quia manifesta docuit ratio, impedire salutem, esse persequi Salvatorem. Quas ego de salute animae meae fratri illi gratias agere possum, qui mihi propinat detractionis fraternae venenum? Merito detractores Deo odibiles describuntur , tanquam persecutores. Quid et is qui exemplo suo ad remissius agendum caeteros provocat, aut singularitate turbat, aut inquietat curiositate, aut impatientia sua et murmuratione molestat; aut quocunque modo contristat Spiritum Dei qui in eis est, scandalizans unum de minimis istis credentibus in eum? nonne a nobis, obsecro vos, dilectissimi, benignos semper et mites exhibeamus nos, invicem supportantes in omni patientia, et ad id quod melius et perfectius est, alterutrum provocantes. Quis enim servus sufficere sibi putat non persequi Dominum, sed nec obsequi Domino? Quam habiturus est gratiam, si ut non resistit, sic nec assistit quidem? Denique si quis
Abbreviated transcription (Latin):
in suscipienda immo accipienda magiᷤ
animaꝵ cura: s hec apud eos cura minor.
&e de animaꝵ salute. nouissima cogita¬
tio est. An uͦ saluatori animaꝵ grauior
ulla ẽẽ poterat ꝑsecutio: Iniqͦ agunt &¬
ceteri contra xp̃m: multiq sunt nr̃is
temporibꝰ antixp̃i. Merito tam̃ et crude¬
liorem eam censet ꝑlecutionẽ ꝓ acceptiᷤ
beneficiis. & grauiorẽ sentit ꝓpotestate.
quam ꝓpriis sustinet a ministͥ: licet alii
quoq multi contra ꝓximoꝵ salutem.
multipharie multisq modis & uariis
occasionib agere uideant᷑. Hec uidet
xp̃c ce silet: hec saluator patitur: &e dis¬
simulat. Proptẽa dissimulemꝰ nos qͦq
necesse ẽ: & sileamus interim. maxime¬
q de p̾latis nr̃is magistris eccłiaꝵ. Sic
nimirum. sic placet et ipsis. ut euadant
nunc humana iuditia: ueniatq semel
iudicium graue his qui p̾sunt: & poten¬
ter patiant᷑ torm̃ta potentes. Uereor¬
dilectissimi. nequis forte sit &e in nobis

Expanded text:
in suscipienda, immo accipienda magis, in suscipienda, immo accipienda magis, ammarum cura, sed hec apud eos cura minor, et de animarum salute novissima cogitatio est. An vero Salvatori animarum gravior ulla esse poterat persecutio? Inique agunt et ceteri contra Christum, multique sunt nostris temporibus Antichristi. Merito tamen et crudeliorem eam censet persecutionem pro acceptis beneficiis et graviorem sentit pro potestate, quam propriis sustinet a ministris. Licet alii quoque multi circa proximorum salutem multifarie, multis in modis et variis occasionibus agere videantur. Hec videt Christus et silet, hec Salvator patitur et dissimulat; propterea dissimulemus et nos quoque necesse est, et sileamus interim maxime de prelatis nostris, magistris ecclesiarum. Sic nimirum, sic placet et ipsis. Evadant nunc humana iuditia, veniatque semel iuditium grave his qui presunt, et potenter patiantur tormenta potentes. dilectissimi, ne quis forte sit et in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
utiq xp̃iam dicuntur. Amici tui ds ce
ꝓximi: adũsum te appropinqͣuerunt
ce steterunt. Coniurasse udent᷑ contͣ
te uniũsitas ppłi xp̃iam. a minimo
usq ad maximũ: aplanta pedis usq
ad uerticem ñ ẽ sanitas ulla. Egressa
ẽ iniquitas a semorib udicib uica¬
riis tius: qui uident᷑ regere ppłm tuũ
Non ẽ iam dicere ut ppłs sic sacerdos:
quia nec sic ppłs ut sacerdos. Heu heu
dñe ds quia ipsi st̃ ata in ꝑsecutiõe
tua pͥmi: qui uidentur in eccłia tua
pͥmatum diligere. gerere pͥncipatum
Arcẽ syon occupauert̃ app̃hendert̃¬
munitiones: & uniũsam deinceps li¬
bere et potestatiue tradunt incendio
cuutatem. Misera eoꝵ conu̾satio: plebis
tue miserabilis subũsio ẽ. Atq utinam
sola hac parte nocerent: esset forte qui
dñica p̾monitus et p̾munitꝰ exhortati¬
one daret oꝑam. ipsoꝵ ñ exempla imi¬
tari: s obseruare precepta. Nunc autẽ¬
lucri: & questum estimant pietatem. Co¬
piosissime siqͥdem pietatis inueniunt᷑

Expanded text:
utique Christiani dicuntur. Amici tui, Deus, et proximi adversum te appropinquaverunt et steterunt. Conjurasse videtur contra ae universitas populi Christiani a minimo usque ad maximum: a planta pedis usque ad verticem non est sanitas ulla: egressa est iniquitas a senioribus judicibus, vicariis tuis, qui videntur regere populum tuum. Non est jam dicere, Ut populus, sic sacerdos ; quia nec si populus, ut sacerdos. Heu, heu! Domine Deus, quia ipsi sunt in persecutione tua primi, qui videntur in Ecclesia tua primatum diligere, gerere principatum! Arcem Sion occupaverunt, apprehendermunitiones, et universam deinceps libere et potestative tradunt incendio civitatem. Misera eorum conversatio, plebis tuae miserabilis subversio est. Atque utinam sola hac parte nocerent! Esset forte qui Dominica praemonitus et praemunitus exhortatione, daret operam ipsorum non exempla imitari, sed observare praecepta, juxtlucri, et questum extimant pietatem. Copiosissime siquidem pietatis inveniuntur
Abbreviated transcription (Latin):
ctauit ananiȩ manum: quia uenturũ
ter uos. qui solo sese somnio p̃sumat
illuminatum ẽẽ: ne iam equanimiter
patiatur ad manum trahi. s ductorẽ
sese ꝓfiteatur alienum. Cui eñ necdũ
ãministrationis cura iniuncta ẽ. cui
necdum credita dispensatiõ. cui necdũ
p̃ceptum ut uideat. & ꝓuideat hisqͥ
aꝑtos ocłos habentes nichil uident.
quid hoc p̃sumere temptat: nisi qͥa
meditat᷑ mnania. et quasi somnia uana
sectatur: Caueamus ab hoc uitio fr̃s:
semꝑ qͦd in nobis ẽ abiecti eligamus ẽẽ.
&e ad manus trahi: mansuetudinẽ et
humilitatẽ discentes a xp̃o domino:
cui ẽ honor et gła in scła scloꝵ amen.

Expanded text:
ctavit Ananiae manum, quia venturum ctavit Ananiae manum, quia venturum ter vos, qui solo se somnio praesumat illuminatum esse; nec jam aequanimiter patiatur ad manum trahi, sed ductorem sese profiteatur aliorum. Cui enim necdum administrationis cura injuncta est, cui necdum credita dispensatio, cui necdum praeceptum ut videat, et provideat his qui apertos oculos habentes nihil vident: quid hoc praesumere tentat, nisi quia meditatur inania, et quasi somnia vana sectatur? Caveamus ab hoc vitio, fratres: semper, quod in nobis est, abjecti eligamus esse, et ad manus trahi; mansuetudinem et humilitatem discentes a Christo Domino, cui est honor et gloria in saecula saeculorum.
Abbreviated transcription (Latin):
uersione ocłi salubriter excecant᷑. Sa¬
ne qͦd triduo paulus sine cibo manet
ꝑsistens in oratione: ad eos maxime ꝑ¬
tinet qui nouiter scło abrenuntianteᷤᷤ
necdum in celesti consolatione respiranł.
Sustineant gͦ et ipsi dñm̃ in omnipa¬
cientia: orent sine intermissione. que¬
rentes. petentes. pulsantes: quia exau¬
diet eos pater celestis in tempore opor¬
tuno. Non obliuiscet᷑ in finem. ueniet
ce ñ tardabit. Si triduo sustinueris
eum. ñ habens qͦd manduces: confide
quia misericors et miserator dñs ieiu¬
num te ñ dimittet. Exinde iubetur
ananias manus imponere saulo: s
tanqͣm bene eruditus non continuo
acquiescitꝰ. Uide enim si ñ eciam paulꝰ
ipse doctrinam hanc deinde tradit
discipłõ: nemini inquiens cito manus
imponas. Uidit ait dñs uirũ imponen¬
dem sibi manus: ut uisum recipiat.
fr̃s: paulus hoc cum uidisset. ñ conti¬
nuo illuminatus ẽ. Nunquid ñ expe¬

Expanded text:
versione oculi salubriter excaecantur. Saversione oculi salubriter excaecantur. Sane quod triduo Paulus sine cibo manet persistens in oratione, ad eos maxime pertinet, qui noviter saeculo abrenuntiantes, necdum in coelesti consolatione respirant. Sustineant ergo et ipsi Dominum in omni patientia; orent sine intermissione, quaerentes, petentes, pulsantes, quia exaudiet eos Pater coelestis in tempore opportuno. Non obliviscetur eorum in finem; veniet, et non tardabit. Si triduo sustinueris eum non habens quod manduces, confide quia miserator et misericors Dominus jejunum te non dimittet. 8. Exinde jubetur Ananias manus imponere Saulo; sed tanquam bene eruditus, non continuo acquiescit. Vide enim si non etiam Paulus ipse doctrinam hanc deinde tradidit discipulo, Nemini, inquiens, cito manus imponas . Vidit, ait Dominus, virum imponentem sibi manus, ut visum recipiat. Fratres, Paulus hoc cum vidisset, non continuo illuminatus est. Nunquid non exspe
Abbreviated transcription (Latin):
Et dñs ad illum. Sige ingredere in¬
ciuitatẽ: ibi dicetur tͥ quid te oporteat
facere. O sapientia suauiter uere uni¬
ũsa disponens. Eum cuitu loqueris
erudiendũ de uoluntate tua mittis
ad hominẽ ut socialis uitȩ comindet᷑
utilitas: & edoctus ꝑ hominẽ. discat
ce ipse scd̃m datam sibi gr̃am hominib¬
subuenire. Ingredere ciuitatemꝰ. Uide¬
tis fr̃s ñ sine diuino consilio factum
ẽẽ: ut hanc ciuitatem dñi uircutum
ingrederemim diuinam discere uo¬
luntatẽ: Plane qui te salubriter ter¬
ruit. et conũtit cor tuum ad deside¬
randam uoluntatẽ suam: ipse tibi
dixit. surge et ingredere ciuitatem.
S audi qͣm manifeste in hisquȩ se¬
quunt᷑ uoluntaria simplicitas. & xp̃i¬
ana comm̃dat᷑ mansuetudo. Aꝑtis
ocłis nichil uidebat: ad manus trahe¬
batur ab his qui comitabant᷑ eum.
tẽlix cecitas: qua male quondã illum¬
nati in p̾uaricatione. tandem in con¬

Expanded text:
Et Dominus ad illum: Surge, et ingredere Et Dominus ad illum: Surge, et ingredere civitatem; ibi dicetur tibi quid te oporteat facere. O Sapientia suaviter vere universa disponens! Eum cui tu loqueris, erudiendum de voluntate tua mittis ad hominem, ut socialis vitae commendetur utilitas; et edoctus per hominem discat et ipse secundum datam sibi gratiam hominibsubvenire. 958 Ingredere civitatem. Videtis, fratres, non sine divino consilio factum esse, ut hanc civitatem Domini virtutum ingrederemini, divinam discere voluntatem. Plane qui te salubriter terruit, et convertit cor tuum ad desiderandam voluntatem suam, ipse tibi dixit: Surge, et ingredere civitatem. Sed audi quam manifeste in his quae sequuntur voluntaria simplicitas et Christiana commendatur mansuetudo. Apertis oculis nihil videbat: ad manus autem trahebatur ab his qui comitabantur eum. Felix caecitas, qua male quondam illuminati in praevaricatione, tandem in con