comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ed nec hoc silebo: qualiter uelut ex ue.¬
ste redemptoris nr̃i ad beatũ sepulchrũ
fluxus sanguinis sit siccatus. Mulier q̃d̃a
ex aruenno ueniens cum uiro suo de pago
trasiliensi: a ꝓfluuio sanguinis egrotabat. Se¬
cus atrium autẽ basilice mansionẽ habebat:
que dieb singulis ad scĩ confessoris limina
iacens ꝓstrata. opem sanitatis poscebat. factũ
est autẽ. ut cũ quadã die accedens ad scm̃
sepulcrum. orans & osculans. de palla quȩ
suꝑest posita aures & ocłos sibi tangeret: ꝓ¬
tinus siccato riuo sanguinis ita sanata est:
ut putaret se redemptoris fimbriam conti¬
gisse. Cuius uir in ualitudinẽ irruens. ad
ostium basilice manib depositus alioꝵ fide.¬
liter exorans: restincta febre conualiit:
&e sic pariter hic ab incõmodo. hec a ꝓfluuio
sanati. magnificantes dm̃. ad ꝓpriam domũ
regressi sunt.

Expanded text:
ed nec hoc silebo, qualiter velut ex veste Redemptoris nostri, ad beatum sepulcrum fluxus sanguinis sit siccatus. Mulier quaedam ex Arverno veniens cum viro suo, de pago Transaliensi, profluvio sanguinis aegrotabat, secus autem atrium basilicae mansionem habebat. Quae diebus singulis ad sancti Confessoris limina jacens, prostrata opem sanitatis poscebat. Factum est autem ut quadam die accedens ad sanctum sepulcrum, orans, et osculans, de palla quae super est posita, aures et oculos sibi tangeret. tinus, siccato rivo sanguinis, ita sanata est, ut putaret se Redemptoris fimbriam contigisse. Cuius vir in valitudine inruens, ad ostium basilicae manibus depositus aliorum, fideliter exorans, restincta febre, convaluit. Et sic pariter hic ab incomodo, haec a profluvio sanati, magnificantes Deum ad propriam domum regressi sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ec illud silendũ puto: qd̾ hoc tempore cũ
plato ep̃atum pictaue urbis adeptꝰ ẽ.
uirture scĩ fuit ostensum. Domus adiuncta
eccłie incendio maximo cremabatur: ac scin
secũ habens: eleuato crismario contra ignem.

Expanded text:
ec illud silere puto, quod hoc tempore, cum Plato episcopatum Pectavae urbis adeptus est, virtus sancti fuit ostensa. Domus adiuncta eclesiasticae domui incendio maximo cremabatur, ac scintsecum habens, elevatum chrysmarium contra ignem,
Abbreviated transcription (Latin):
ego ñ patiar briccionem: Ad hec postumi¬
anus. Audiat inquit istud exemplum nr̃
iste de ꝓximo: qui cũ sit sapiens immemor
p̃sentium. immemor futuroꝵ: si fuerit. offen¬
sus insanit: in sua se ñ habens potestate. Se.¬
uit inclericos: grassatur in laicos: totũq
orbem t̾rarum in suam cõmouet ultionẽ.
In qua ꝑtriennium uigiter dimicatione
consistens: nec tempore nec ratione seclatur.
Dolenda hominis ce miseranda conditio: etiã¬
si hac sola insanabilis mali peste p̾meretur.
Uerum ista ei patientie. & tranquillitatis
exempla referre sepius galle debueras: ut
sciret irasci: ce sciret ignoscere. Qui si istũ ipsũ
breuit̃ insertũ sermonem meũ in se ꝓlatum.
forte cognouerit: sciat magis ñ ore inimi¬
ci qmͣ amici animo me locutum: quia si fis¬
ri posset. optarem ut martino potius ep̃õ
quã fallaci tyranno similis diceret᷑. S istũ
cuius cõmemoratio parũ suauis ẽ transeamꝰ:

Expanded text:
ego non patiar Brictionem ? Ad haec Postumiego non patiar Brictionem ? Ad haec Postumianus, audiat, inquit, istud exemplum noster iste de proximo. qui cum sit sapiens, immemor praesentium, immemor futurorum: si fuerit offensus, insanit in sua se non habens potestate: saeuit in clericos, grassatur in laicos, totumque terrarum orbem in suam commouet ultionem: in qua per triennium iugiter dimicatione consistens nec tempore nec ratione sedatur. dolenda hominis et miseranda condicio, etiamsi hac sola insanabilis mali peste premeretur. uerum ista ei patientiae et tranquillitatis exempla referre saepius, Galle, debueras, ut nesciret irasci et sciret ignoscere. qui si istum ipsum breuiter insertum sermonem meum in se prolatum forte cognouerit, sciat non magis ore inimici quam amici animo me locutum, quia, si fieri posset, optarem ut Martino potius episcopo quam Phalari tyranno similis diceretur. sed istum, cuius commemoratio parum suauis est, transeamus
Abbreviated transcription (Latin):
mata uisionum. ridicula ꝑrsus int̾ deli¬
ramenta senuissẽ. Hec cũ multa atqꝑ alia
etiã que reticere melius ẽ acerbiora uomu¬
isset: egressus tandem furore saciato. qͣsi qu
se penitus uindicasset: rapidus ea parte q̃
martini orationes fugatis ab illius corde
demonib. reductus inpenitentiam mox
reuertitur: atq ad martini se genua ꝓster¬
nit ueniam poscens. fatetur errorem: nec
sine demone se fuisse tandem sanior confite¬
tur. Non erat apud martinũ labor iste diffici-¬
lis: ut ignosceret supplicanti. Tunc & ipsi et
nobis om̃ib sc̃s exposuit. qualiter ilłu a de-¬
monib uidisset agitari: se conuitiis ñ moue¬
ri: quȩ magis illi aquo eeñt ingesta nocu¬
issent. Exinde cũ idem briccio. multis apud
eum magnisq criminib ꝑsepe p̃meretur.
cogi ñ potuit. ut eũ a p̾sbiterio submouerce.
ne suã ꝑsequi uideretur iniuriam: illud sepe
cominemorans. Si xp̃c iudam passus ẽ. cur

Expanded text:
mata uisionum ridicula prorsus inter delimata uisionum ridicula prorsus inter deliramenta senuisse. haec cum multa adque alia etiam, quae reticere melius est, acerbiora uomuisset, egressus tandem furore satiato, quasi qui se penitus uindicasset, rapidis ea parte quaMartini orationes fugatis ab illius corde daemonibus, reductus m paenitentiam. mox reuertitur adque ad Martini se genua prosternit : ueniam poscit, fatetur errorem nec sine daemone se fuisse tandem sanior confitetur. non erat apud Martinum labor iste difficilis, ut ignosceret supplicanti. tunc et ipsi et nobis omnibus sanctus exposuit, qualiter illum a daemonibus uidisset agitari: se conuiciis non moueri, quae magis illi, a quo essent effusa , nocuissent. exinde cum idem Brictio multis apud eum magnisque criminibus persaepe premeretur, cogi non potuit ut eum a presbyterio submoueret, ne suam persequi uideretur iniuriam, illud saepe commemorans: si Christus ludam passus est, cur
Abbreviated transcription (Latin):
catum. quippe qui in monasteriũ ab ipso
martino nutritus habitasset. eqͦs aleret.
mancipia compararet. Nam illo intẽpore
arguebatur a multis: quod ñ solũ pueroᷤ
barbaros. s etiam puellas scitis uultibx emiᷤ¬
set. Quib reb infelicissimus insano felle.
cõmotus. & ut credo p̃cipue demonũ illo¬
rũ agitatus instinctu martinũ ita aggreᷤ¬
sus ẽ. ut uix manibr temperaret: cũ qͥdem
sc̃s uultu placido. mente tranquilla. infe¬
licis amentiam ꝑ mitia uerba cohiberet.
S ita in eo neq̃m sp̃c redundabat. ut ne
sua quidem illi quãuis uana admodũ
mens subeẽt: trementibr labiis incertoq
uultu decoloraret. Pre furore rotabat. u̾¬
ba peccati. se asserens sanctiorem: qͥppe qui
a primis annis in monasterio. inter saeras
eccłie disciplinas ipso martino educantẽ.
creuisset: martinũ uͦ & a pͥncipio qd̃ ipse
diffiteri ñ posset. milicie actib sorduisse:
& nunc ꝑ manes suꝑstitiones ce phantas¬

Expanded text:
catum quippe qui in monasterio ab ipso catum quippe qui in monasterio ab ipso Martino nutritus habuisset, equos aleret, mancipia conpararet. nam illo tempore arguebatur a multis non solum pueros barbaros, sed etiam puellas scitis uultibus coemisse. quibus rebus infelicissimus insano felle commotus et, ut credo, praecipue daemonum illorum agitatus instinctu, Martinum ita adgressus est, ut uix manibus temperaret, cum quidem sanctus uultu placido, mente tranquilla infelicis amentiam per mitia uerba cohiberet. sed ita in eo nequam spiritus redundabat, ut ne sua quidem illi, quamuis uana admodum, mens subesset : trementibus labiis incertoque uultu decolor prae furore rotabat uerba peccati, 88 asserens sanctiorem, quippe qui a primis annis in monasterio inter sacras ecclesiae disciplinas ipso Martino educante creuisset : Martinum uero et s principio, quod ipse diffiteri non posset, militiae actibus sorduisse, et nunc per inanes superstitiones et fantas
Abbreviated transcription (Latin):
ammota sibi sellula diuaricatis pedib suꝑ
ignem illum nudato inguine resideret: con-¬
tinuo martinus factam sacro tegmini sensit
nudato inguine nrm incestat habitacułu
Hoc ubi ille frat̃ audiuit. & ex conscientia qd̃
increpabatur agnouit: continuo ad nos cu¬
currit exanimis: pudorẽ suũ ñ sine marti¬
ni uirture confessus.
uodam itidem die.dum in area q̃
parua admodum tabernaculum
illius ambiebat. in illo suo quod nostis õs
sedili ligneo resedisset: uidet. duos demo¬
nes in excelsa illa quȩ monasterio suꝑemi¬
net. rupe consistere: inde alacres ac letos
uocem istiũsmodi abhortationis emittere.
Heia te briccio: heia te briccio. Credo cerne.¬
bant miserũ eminus ꝓpinquantẽ: conscii
qnͣtam illi rabiem sui sp̃e suscitassent. Nec
mora briccio furibundus irrupit: ibiq
plenus insanie euomuit. in martinũ mil¬
le conuitia. Obiirgatus enĩ pridie. ab eo
fuerat: cur qui nichil unqm̃ ante cleri¬

Expanded text:
admota sibi sellula diuaricatis pedibus super admota sibi sellula diuaricatis pedibus super ignem illum nudato inguine resideret, continuo Martinus factam sacro tegmini sensit nudato inguine nostrum incestat habitaculum? Hoc ubi ille frater audivit, et ex conscientia quod increpabatur agnovit; continuo ad nos cucurrit exanimis, pudorem suum non sine Martini virtute confessus. XV. Quodam itidem die, dum in area, quae parva admodum tabernaculum illius ambiebat, in illo suo quod nostis omnes, sedili ligneo resedisset, vidit duos daemones in excelsa illa quae monasterio supereminet rupe consistere, inde alacres ac laetos uocem istiusmodi adhortationis emittere.: heia te Brictio, heia te Brictio. credo cernebant miserum eminus propinquantem, conscii quantam illi rabiem spiritus suscitassent. nec mora, Brictio furibundus inrupit: ibi plenus insaniae euomit in Martinum mille conuicia. obiurga.tus enim pridie ab eo fuerat, cur, qui nihil umquam ante cleri
Abbreviated transcription (Latin):
exꝑtus beneficia ꝑuolauit: nuncians simul
& grãs agens. domũ suã om̃i ꝑicło liberatã.
Centum etiã argenti libras obtulit: quas
uir beatus nec respuit. nec recepit. S pͥusqͣm
pondus illud monasterii limen attingeret:
redimendis id captiuis continuo
deputauit. Et cum ei suggeretur a
fr̾ib. ut aliquid ex eo in sumptu mona¬
sterii reseruaret: omĩbx in angustum ẽẽ ui-¬
ctum. deẽe multis uestitum: nos inquit eccłia
& pascat &e uestiat: dum mͦ nichil nrĩs usib
quesisse uideamur.
Tuccurrunt hoc loco illius uiri magna
Mmiracula: quȩ facilius admirari possu¬
mus quã referre. Agnoscitis ꝓfecto qd̾ dico.
Multa sunt illius quȩ ñ queant explicari:
ueluti ẽ illud. qd̃ nescio an ita ut gestũ est a
nobis possit exponi. Quidã e fr̃ib nom̃ non
ignoratis. s celanda ꝑsona est. ne sc̃o uiro ue.¬
recundiam fecerimus: quidã gͦ cũ ad forna¬
culam illius carbonum copiam reppisset. et

Expanded text:
expertus beneficia peruolauit, nuntians simul expertus beneficia peruolauit, nuntians simul et agens gratias, domum suam omni periculo liberatam. centum etiam argenti libras obtulit, quas uir beatus nec respuit nec recepit, sed priusquam pondus illud monasterii limen adtingeret, redimendis id captiuis continuo deputauit. et cum ei suggereretur a fratribus, ut aliquid ea eo in sumptum monasterii reseruaret, omnibus in angusto esse uictum, multis deesse uestitum: nos, inquit, ecclesia et pascat et uestiat, dum nihil nostris usibus quaesisse uideamur. Succurrunt hoc loco illius uiri magna miracula, quae facilius admirari possumus quam referre. agnoscitis profecto quod dico: multa sunt illius, quae non queant explicari. uelut istud est, quod nescio an ita, ut gestum est, a nobis possit exponi. quidam e fratribus - nomen non ignoratis, sed celanda persona est, ne sancto uiro uerecundiam fecerimus - quidam ergo cum ad fornaculam illius carbonum copiam repperisset, et
Abbreviated transcription (Latin):
usqũa limen attingeret. fuisse curatũ .xuii.¬
estantem quendã audiui nuꝑ. cũ mtyr¬
reno mari cursu illo quo romã tendit᷑
nauigaret: subito turbinib exortis. extremũ
uite om̃ium fuisse diserimen. In quo cũ qui¬
dam egyptius negociator necdũ xp̃ianus.
magna uoce clamauerit ds martini eripe
nos: mox tempestatem fuisse sedatam: seq
optatũ cursũ eũ summa placidi equoris qͥete.
denuisse.
ycontius ex uicariĩs uir fidelis. cum
familiam illius lues extrema uexaret. & in¬
auditȩ calamitatis exemplo ꝑ totam domũ
corpora egra ꝑcimberent: martini ꝑ litteras
implorauit auxilium. Quo tempore uir beatꝰ
rem ẽẽ ꝑmisit difficilem impetrari. Nam spũ
sentiebat: domũ ilła diuino numine u̾bera¬
ri. Tam̃ non pͥus destitit. septem totos dies
dotidemq noctes orando &e ieiunando conti¬
nuans: quã id quod exorandum receperat
impetraret. Mox ad eum licontius diuina

Expanded text:
ius quam limen adtingeret, fuisse curatum. Tius quam limen adtingeret, fuisse curatum. Testantem quendam nuper audiui, cum in Tyrreno mari cursu illo, quo Romam tenditur, nauigaret, subito turbinibus exortis extremum uitae omnium fuisse discrimen. in quo cum quidam Aegyptius negotiator necdum Christianus magna uoce clamauerit Deus Martini eripe nos\', mox tempestatem fuisse sedatam, seque optatum cursum cum summa placati aequoris quiete tenuisse. Lycontius ex uicariis uir fidelis, cum familiam illius lues extrema uexaret et inauditae calamitatis exemplo per totam domum corpora aegra procumberent, Martini per łitteras inplorauit auxilium. quo tempore uir beatus t rem esse promisit difficilem inpetrari: nam spiritu sentiebat, domum illam diuino numine uerberari: tamen non prius destitit septem totos dies totidemque noctes orando et ieiunando continuans, quam id quod exorandum receperat inpetraret. mox ad eum Lycontius diuina
Abbreviated transcription (Latin):
secreta partiuntur: p̃gressis paululũ comiti¬
b ille subsedit. causam doloris ce facti. aceu¬
sante ac defendente inuicem cogitatione per¬
uoluens: astitit ei repente. angls. M̾ito inqͥt
martine compungeris: s aliter exire neqͥsti.
Repara uirtutẽ. resume constantiã: ne iam
ñ ꝑiculum głe. s salutis incurras.
Itaq ab illo tempore satis cauit. cũ¬
illa ithaciane partis cõmunione mis¬
ceri. Cẽterũ cum quosda ex energuminis
tarchus qmͣ solebat & gr̃a minore curaret:
subinde nobis cum lacrimis fatebat᷑. se ꝓpt̃
cõmunionis illius mału. eui se uel puncto
temporis necessitate ñ spũ miscuisset. detri¬
mentum sentire uirtutis. Secdecim postea ui¬
xit annis: nullam sẏnodum adiit: ab om̃ib
ep̃oꝵ conuentib se remouit..
ed plane ut exꝑti sumus: imminutam
ad tempus grãm multiplici mercede
reparauit. Uidi postea ad pseudofoꝵ mona-
sterii ipsius adductum energuminũ: & pͥ¬

Expanded text:
secreta t patiuntur, praegressis paululum comitisecreta t patiuntur, praegressis paululum comitibus ille subsedit, causam doloris et facti accusante ac defendente inuicem cogitatione peruoluens. adstitit ei repente angelus: merito, inquit, Martine conpungeris, sed aliter exire nequisti. repara uirtutem, resume constantiam, ne iam non periculum gloriae, sed salutis incurras. itaque ab illo tempore satis cauit cuilla Ithacianae partis communione misceri. ceterum cum quosdam ex energumenis tardius quam solebat et gratia minore curaret, subinde nobis cum lacrimis fatebatur, se propter communionis illius malum, cui se uel puncto temporis necessitate, non spiritu miscuisset, detrimentum sentire uirtutis. sedecim postea uixit annos: nullam synodum adiit, ab omnibus episcoporum conuentibus se remouit. Sed plane, ut experti sumus, inminutam ad tempus gratiam multiplicata mercede reparauit. uidi postea ad pseudoforum mo- nasterii ipsius adductum. energumenum, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ac se de conspectu eius abripure. Et¬
mox ꝑcussores his ꝓ quib martinus ro¬
gauerat diriguntur. Quod ubi martino
comꝑtum iam noctis tempore ẽ. palatiũ
irrupit: spondet si parceretur se cõmunica¬
turum: dum mͦ ut. ce tribuni iam in exci¬
dium eccłiarum ad hispanias missi retrahe.¬
rent᷑ Nec mora int̾cessit: maximus indulget
omĩa. Post tridie felicis ep̃ orclinatio parabat᷑:
scĩssimi sane uiri & plane digni qui meliore
tempore sacerdos fieret. Huius diei cõmunio¬
nem martinus iniit: satius estimans ad hor̃a
cedere. qmͣ his ñ consulere. quoꝵ ceruicib gla¬
dius imminebat. Uerũptamen sũma ui ep̃ĩs
nitentib. ut cõmunionem illa subscͥptione
firmaret: extorqueri ñ potuit. Dostero die se
inde ꝓripiens. cũ reu̾tens in uiam mestus in¬
gemisceret. se uł ad horam noxie cõmunioni
fuisse ꝑmixtum: haud longe a uico cui nom̃ ẽ
andethanna. qua uasta solitudine siluarum

Expanded text:
tur ac se de conspectu eius abripuit. tur ac se de conspectu eius abripuit. mox percussores his, pro quibus Martinus rogauerat, diriguntur. Quod ubi Martino compertum est, iam noctis tempore palatium inrupit. spondet, si parceretur, se communicaturum, modo uti et tribuni iam ad excidium ecclesiarum ad Hispanias missi retraherentur. nec mora, Maximus indulget omnia. postridie Felicis episcopi ordinatio parabatur, sanctissimi sane uiri et uere digni, qui meliore tempore sacerdos fieret. huius diei communionem Martinus iniit, satius aestimans ad horam cedere quam his non consulere, quorum ceruicibus gladius imminebat. uerumtamen summe episcopis nitentibus, ut communionem illam subscriptione firmaret, extorqueri non potuit. postero die se inde proripiens cum reuerteretur in uiam et maestus ingemesceret, se uel ad horam noxiae communioni fuisse permixtum, haut longe a uico, cui nomen est Andethanna, qua uasta solitudine siluarum
Abbreviated transcription (Latin):
onem. Dostremo ꝑstrati cũ fletu &e lam̃tatio¬
ne. potestatem regiam implorant: ut utat᷑
aduersus unũ hominem ui sua. Nec mul¬
tum aberat: quin cogeretur imꝑator mar¬
tinũ cum hereticoꝵ sorte misceri. Se ille li¬
cet ep̃is niio fauore. eẽt obnoxius: ñ erat.
nescius martinũ. fide. scĩtate. ac uirtute cun¬
ctis p̾stare mortalib. Allia longe. uia. sc̃m̃
uincere parat. Ac primo secreto accersitum
blande appellat: hereticos iure damnatos.
more publicoꝵ iudicioꝵ poti qmͣ insectati¬
onib sacerdotum: ñ esse causam qua ithacii
ceteroꝵ q partis eius cõmunionem puta¬
ret ẽẽ damnandam: theognistum odio po¬
tius qm causa fecisse discidium: eumdemq
tam̃ solum ẽẽ qui se a communione interĩ
separaret: a reliquis nicħ nouatũ. Quinetiã
ante paucos dies habita synodus: ithacium
ꝓnunciauerat culpa ñ teneri. Quib cum
martinus parũ moueretur rex ira accendi¬

Expanded text:
onem. postremo prostrati cum fletu et lamentatioonem. postremo prostrati cum fletu et lamentatione potestatem regiam inplorant ut utatur aduersus unum hominem ui sua. nec multum aberat, quin cogeretur imtinum cum haereticorum sorte miscere. Sed ille, licet episcopis nimio favore esset obnoxius, non erat nescius, Martinum fide, sanctitate et virtute cunctis praestare mortalibus: alia longe via sanctum vincere parat: ac primo secreto accersitum blande appellat: haereticos jure damnatos more judiciorum publicorum potius quam insectationibus sacerdotum; non esse causam, qua Ithacii caeterorumque partis ejus communionem putaret esse damnandam; Theognistum odio potius quam causa fecisse discidium; eumdemque tamen solum esse qui se a commusepararit: a reliquis nihil nouatum. quin etiam ante paucos dies habita synodus Ithacium pronuntiauerat culpa non teneri. quibus cum Martinus parum moueretur, rex ira accendi
Abbreviated transcription (Latin):
implacabilis erat: seu quia ut pleriq tum
arbitrabantur auaricia repugnabat. Si¬
quidem inbona eoꝵ inhiauerat. fert᷑ enĩ
ille uir multis bonisq actib p̾ditus. ad¬
uersus auariciam parũ consuluisse: nisi¬
forte regni necessitate. qͥppe qui exhaustoa
supiorib pͥncipib reipublice exario pens
semꝑ in expeditione. atq ꝓcinctu belloꝵ ci¬
uilium constitutus facile excusabit᷑. quibx¬
libet. occasionib subsidia imꝑio parauisse.
Int̾e̾a ep̃i ad quoꝵ cõmunionem martinꝰ ũ
ibat. trepidi ad regem concurrunt. p̃demp¬
natos se conquerentes: actum ẽẽ de suo õi¬
um statu. si theognisti ꝑtinaciam. qui eos
solus pała lata sententia condemnauerat.
martini armaret auctoritas: ñ oportuisse
hominem recipi menib: illũ iam ñ defen-¬
sorem hereticoꝵ ẽẽ s uindicem. Hicħ actũ
ẽẽ. pͥscilliani: si martinus exerceat. illiꝰ ulti¬

Expanded text:
 episcopis inplacabilis erat, seu quia, ut plerique tum  episcopis inplacabilis erat, seu quia, ut plerique tum arbitrabantur, auaritia repugnabat, siquidem in bona eorum inhiauerat. fertur enim ille uir multis bonisque actibus praeditus aduersus auaritiam parum consuluisse, nisi regni necessitate, quippe exhausto a superioribus principibus reipublicae aerario, paene semper in expectatione adque procinctu bellorum ciuilium constitutus facile excusabitur quibuslibet occasionibus subsidia imperio parauisse. Interea episcopi, quorum communionem Martinus non inibat, trepidi ad regem concurrunt, praedamnatos se conquerentes, actum esse de suo omnium statu, si Theogniti pertinaciam, qui eos solus palam lata sententia condemnauerat, Martini armaret auctoritas: non oportuisse hominem recipi moenibus : illum iam non defensorem haereticorum esse, sed uindicem: nihil actum morte Priscilliani, si Martinus exerceat illius ulti
Abbreviated transcription (Latin):
sis obuiam magistri officialib urbẽ illa
uetaretur ꝓpuis accedere: nisi se cum pace
ep̃oꝵ ibi consistentiũ affore fateret᷑. Quos
ille callide frustratus: ꝑfitetur se cũ pace
xp̃i ẽẽ uenturũ. Postremo ingressus noct᷑¬
no tempore: adiit ȩccłiam tantũ orationis
gr̃a. Post tridie palaciũ petiit. Pret̃ mul¬
tas quas euoluere longum ẽ. has pͥncipales
petitiones habebat. ꝓ narsete comite. &e leu.¬
cadio preside: quoꝵ ambo gratiani partiũ
fuerant. ꝑtinatiorib studiis quȩ ñ ẽ tem¬
poris explicare iram uictoris emeriti: illa p̃¬
cipue cura. ne tribuni cũ iure. gladioꝵ ad
hispanias mitterent᷑. Ria enĩ sollicitudo erat¬
martino: ut ñ solũ xpĩanos qui sub illa e¬
rant occasione uexandi. s ipsos etiã ħeticos
liberaret. Uerum pͥmo die atq altero sus¬
pendit hominem callidus imꝑator: siue.
ut rei pondus imponeret: siue qͥa nimis sͥ

Expanded text:
sis obuiam magistri officialibus urbem illam sis obuiam magistri officialibus urbem illam propius uetaretur accedere, nisi se cum pace episcoporum ibi consistentium adfore fateretur. quos ille callide frustratus profitetur, se cum pace Christi esse uenturum. postremo ingressus nocturno tempore adiit ecclesiam tantum orationis gratia. postridie palatium petit. praeter multas, quas euoluere longum est, has principales petitiones habebat: pro Narsete comite et Leucadio praeside; quorum ambo Gratiani partium fuerant, pertinacioribus studiis, quae non est temporis explicare, iram uictoris emeriti: illa praecipua, ne tribuni cum iure gladiorum ad Hispanias mitterentur. pia enim erat sollicitudo Martino, ut non solum Christianos, qui sub illa erant occasione uexandi, sed ipsos etiam haereticos liberaret. uerum primo die adque altero suspendit hominem callidus imperator, siue ut rei pondus inponeret, siue quia obnoxius
Abbreviated transcription (Latin):
incurrit. Congregati apud treueros ep̃i te.¬
nebantur: qui cotidie cõmunicantes itachio.
cõmunem sibi causam fecerant. His ubi nun¬
ciatum ẽ inopinantib adẽe martinũ. totis
animis labefactati musitare & trepidare ce¬
ꝑunt. Et iam pridie imꝑator ex eoꝵ senten¬
tia decreuerat. tribunos sũma potestate.
armatos ad hispanias mittere. qui here¬
ticos inquirerent: dep̃hensis uitã & bona
adimerent. Nec dubiũ erat quin sc̃oꝵ etiã
maximã turbã tempestas ista depopulatu¬
ra eẽt: paruo discrimine int̾ hominũ ge¬
nera. Etenim tum solis ocłis iudicabatur:
cũ quis pallore potius aut ueste quam
fide bereticus estimaretur. Hec nequaqͣm
placitura martino. ep̃i sentiebant. Se male
consciis illa uel molestissima erat cura.
ne se ab eoꝵ commnunione adueniens ab¬
stineret: ñ defuturos qui tanti uiri con¬
stantiam p̃missa auctoritate sequerent᷑.
Ineunt cum imꝑatore consilium. ut mis¬

Expanded text:
incurrit. congregati apud Treueros episcopi teincurrit. congregati apud Treueros episcopi tenebantur, qui cotidie communicantes Ithacio communem sibi causam fecerant. his ubi nuntiatum est inopinantibus adesse Martinum, totis animis labefactati mussitare et trepidare coeperunt. et iam pridie imperator ex eorum sententia decreuerat, tribunos summa potestate armatos ad Hispanias mittere, qui haereticos inquirerent, deprehensis uitam et bona adimerent. nec dubium erat, quin sanctorum etiam magnam turbam tempestas ista depopulatura esset, paruo discrimine inter hominum genera: etenim tum solis oculis iudicabatur, ut quis pallore potius aut ueste quam fide haereticus aestimaretur. haec nequaquam placitura Martino episcopi sentiebant, sed male consciis illa uel molestissima erat cura, ne se ab eorum communione adueniens abstineret, non defuturis qui tanti uiri constantiam praemissa auctoritate sequerentur. ineunt cum imperatore consilium, ut mis
Abbreviated transcription (Latin):
scĩs suis edidit emulator. xp̃m in se monstra
diu̾sarum munera gr̃arum in unũ homi¬
nem conferebat.
estatur arborius ex p̃fecto. uidisse se
martini manũ sacrificium offerentis.
uestitam quodammͦ nobilissimis geminis.
luce micare purpurea: & ad motũ dextere
collisarum int̾ se fragorem audisse. geminaꝵ
eniam ad illud qd̃ ꝓꝑterx
tempoꝵ notam semꝑ occultauit: se nos
celare non potuit. In quo illud ẽ miraculi:
qd̃ facie ad faciem cũ eo est angłs locutus.
Maximus imꝑator alias sane bonus. dep̃¬
uatus consiliis sacerdotum. post. pͥscilliam
necem ithachium ep̃m p̾scilliam accusatorẽ
ceterosq illius socios quos nominari ñ est
necesse ui regia tuebatur: ne qͥs ei crimini
daret. oꝑa illius cuiuscũq modi hominem
fuisse damnatũ. Inte̾a martinus multis
grauibꝙ laborantium causis ad comitatũ
ire compulsus: ꝓcellam ipsam totiꝰ tẽpestatis

Expanded text:
sanctis suis edidit, aemulator, Christum in se monstrabsanctis suis edidit, aemulator, Christum in se monstrablorificans diuersarum munera gratiarum in unum hominem conferebat. testatur Arborius ex praefecto, uidisse se Martini manum sacrificium offerentis uestitam quodammodo nobilissimis gemmis, luce micare purpurea, et ad motum dexterae conlisarum inter se fragorem audisse gemmarum. Veniam ad illud, quod propter temporum notam semper occuluit, sed nos celare non potuit: in quo illud est miraculi, quod facie ad faciem cum eo est angelus conlocutus. Maximus imperator, alias sane bonus, deprauatus consiliis sacerdotum post Priscilliani necem Ithacium episoopum Priscilliani accusatorem ceterosque illius socios, quos nominari non est necesse, ui regia tuebatur, ne quis ei crimini daret, opera illius cuiuscumque modi hominem fuisse damnatum. interea Martinus multis grauibusque laborantium causis ad comitatum ire conpulsus procellam ipsam totius tempestatis
Abbreviated transcription (Latin):
homines non audiunt.
iscem pasche dieb edere solebat. Pau-¬
loante horam refectionis interrogat:
an haberetur in ꝓmptu. Tum cato diaconꝰ
ad quem monasterii administratio ꝑtine¬
bat. doctus ipse piscari. negat ꝑ totũ diem sͥ
ullam cessisse capturam: s neq alios piscato¬
res qui uendere solebant. quicqm̃ agere qͥ¬
uissẽ. Hade inqͥt mute linum tuũ captura
ꝓuemet. Contigua flumini ut sulpicius
iste descripit: habebamus habitacula. Pro¬
cessimus cuncti utpote feriatis dieb uide¬
re piscantẽ: om̃ium speb intentis ñ in cassũ
futura temptamina. quib piscis martino
auctore. martini usib quereret᷑. Ad pͥmũ
iactum in rete ꝑmodico immanem esocem
diaconus extraxit: & ad monasterium letus
accurrens. nimirũ ut dixit poeta nescio
quis. utimur enĩ uersu scolastico qͥa mt̃ sco¬
lasticos fabulamur: captiuũq suem miran¬
tib intulit argis. Here iste. xp̃i discipłs. gesta¬
rum a saluatore. uirtutũ quas in exempłu

Expanded text:
homines non audiunt. Piscem Paschae diebus edere consuetus paulo ante horam refectionis interrogat, an haberetur in promptu. tum Cato diaconus, ad quem monasterii administratio pertinebat, doctus ipse piscari, negat per totum diem sibi ullam cessisse capturam, sed neque alios piscatores, qui uendere solebant, quicquam agere quiuisse. uade, inquit, mitte linum tuum, captura proueniet. contiguum flumini, ut Sulpicius iste descripsit, habebamus habitaculum. processimus cuncti, utpote feriatis diebus, uidere piscantem, omnium spebus intentis, non incassa futura temptamina, quibus piscis Martino auctore Martini usibus quaereretur. ad primum iactum in rete permodico immanem esocem diaconus extraxit et ad monasterium laetus accurrens, nimirum ut dixit poeta nescio quis - utimur enim uersu scholastico, quia inter scholasticos fabulamur - captiuumque suem mirantibus intulit Argis. uere Christi iste discipulus, gestarum a Saluatore uirtutum, quas in exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
maxime catholicus. & sacre legis ꝑitissumꝰ.
origenem secutus pͥmo tempore putabat᷑:
quem nunc idem p̃cipue uel omĩa illius
seripta damnaret. Nec uͦ ausus sũ de qͦqm̃
temere iudicare. Prestantissimi tam̃ uiri
& doctissimi ferebantur in hoc certamine.
dissidere. S tam̃ siue illud error s̃ ut ego
sensio. siue heresis ut putatur: ñ solũ repͥ¬
mi ñ potuit multis animadu̾sionib sac̾¬
dotum: s & nequaqm tam late se potuiss
effundere. nisi contentione. creuisset. Istiꝰ
modi gͦ ꝑturbatione. cũ ueni alexandriã
fluctuabat eccłia. Me quidem ep̃c illiꝰ
ciuitatis benigne admodũ & melius qͣm
opinabar excepit: &e secũ tenere tẽptabat.
S ñ fuit animus ibi consistere: ubi recens
frat̃nȩ cladis feruebat inuidia. Nam aesi
fortasse uideant᷑ parere. epĩs debuisse.: ñ
ob hanc tam̃ causam multitudinẽ tantã
sub xp̃i confessione uiuentem. p̃sertim ab

Expanded text:
maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, maxime catholicus et sacrae legis peritissimus, Origenem secutus primo tempore putabatur, qui nunc idem praecipue uel omnia illius scripta damnaret. nec uero ausim de quoquam temere iudicare, praestantissimi tamen uiri et doctissimi ferebantur in hoc certamine dissidere. sed tamen siue ille error est, ut ego sentio, siue haeresis, ut putatur, non solum reprimi non potuit multis animaduersionibus sacerdotum, sed nequaquam tam late se potuisset effundere, nisi contentione creuisset. istius modi ergo turbatione, cum ueni Alexandriam, fluctuabat. me quidem episcopus illius ciuitatis benigne admodum et melius, quam opinabar, excepit et secum tenere temptauit, sed non fuit animus ibi consistere, ubi recens fraternae cladis feruebat inuidia. nam etsi fortasse uideantur parere episcopis debuisse, non ob hanc tamen causam multitudinem tantam sub Christi confessione uiuentem, praesertim ab
Abbreviated transcription (Latin):
tur neminem post apłos habeat. equalem:
in ea uͦ qua iure rep̾henditur. nemo defor-
mius doceatur errasse. Nam cũ ab ep̃is excer-¬
pta ex libris illi multa legerent᷑. que cont᷑
catholicã fidem scͥpta constarent: locus ille
uel maximã parabat inuidiam. in quo edi¬
ꝓ hominis salute ꝑpessus. mortẽ ꝓ hominis et̃.¬
nitate gustasset: ita eẽt eodem ordine passio¬
nis etiã diabołu redempturus: quia hoc bo¬
nitati illius pietatiq congrueret: ut. qui
ꝑditum hominem reformasset. plapsũ qͦq
angłm liberaret. Cumq hȩc at̃ꝑ alia istiꝰ¬
modi ab epĩs ꝑderentur: ex studiis partiũ
auctoritate ñ posset: seuo exemplo ad regen¬
dam eccłie disciplinã p̃fectus assumitur.
Cuius terrore disꝑsi fr̃s. ac ꝑ diuersas horas
monachi sunt fugati: ita ut ꝓpositis edic
tis. in nulla consistere sede sinerent᷑. Illud
me admodũ ꝑmouebat: qd̃ iheronimꝰ uir

Expanded text:
tur, neminem post Apostolos habeat aequalem, tur, neminem post Apostolos habeat aequalem, in ea uero, qua iure repremius doceatur errasse. Nam cum ab episcopis excerpta ex libris illius multa legerentur, quae contra catholicam fidem scripta constarent, locus ille vel maximam parabat invidiam, in quo edipro hominis salute perpessus, mortem pro hominis aeternitate gustasset; ita esset eodem ordine passionis etiam diabolum redempturus, quia hoc bonitati illius pietatique congrueret 538, ut qui perditum hominem reformasset, prolapsum quoque angelum liberaret. Cum haec atque alia hujusmodi ab episcopis proderentur, ex studiis partium auctoritate non posset, saevo exemplo ad regendam Ecclesiae disciplinam praefectus assumitur: cujus terrore dispersi fratres, ac per diversas oras monachi sunt fugati, ita ut, ptis in nulla consistere sede sinerentur. illud me admodum permouebat, quod Hieronymus, uir
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ damnanda. cũ legentium fides facile
possit babere discrimen. ne falsata sequeren¬
tur. ettam̃ catholice disputata retineret: ñ
ẽẽ autẽ mirũ si in libris neutericis & recene
scͥptis fraus heretica fuisset oꝑata: que in qui¬
hrdam locis ñ timuisset incidere euangłic̃a
ueritatem. Adu̾sum hȩc ep̃i obstinatius re-¬
nitentes. ꝓ potestate cogebant recta etiã uni-¬
uersa cum prauis. &e cũ ipso auctore damna¬
re: quia satis suꝑq sufficerent libri quos
eccłia recepisset: respuendã ẽe penitus le-¬
ctionem. que plus eẽt nocitura insipientibꝰ:
qmͣ ꝑfutura sapientib. Michi autẽ ex libriᷤ
illis quedã curiosius indaganti. admodũ
multa placuerunt: s ñnulla rep̾hendi. inqͥ-¬
br illum praua sensisse ñ dubium ẽ: que
defensores eius falsata contendunt. Ego mi¬
ror unum eundemq hominem. tam diuer-¬
sum a se ẽẽ potuisse: ut in ea parte qua ꝓba¬

Expanded text:
esse damnanda, cum legentium fides facile esse damnanda, cum legentium fides facile possit habere discrimen, ne falsata sequerentur et tamen catholice disputata retinerent. non esse autem mirum, si in libris neotericis et recens scriptis fraus haeretica fuisset operata, quae in quibusdam locis non timuisset inpetere euangelicam ueritatem. aduersum haec episcopi obstinatius renitentes pro potestate cogebant recta etiam uniuersa cum prauis et cum ipso auctore damnari, quia satis superque sufficerent libri, quos ecclesia recepisset: respuendam esse penitus lectionem, quae plus esset nocitura insipientibus quam profutura sapientibus. mihi autem ex illis libris quaedam curiosius indaganti admodum multa placuerunt, sed nonnulla deprehendi, in quibus illum praua sensisse non dubium est, quae defensores eius falsata contendunt. ego miror unum eundemque hominem tam diuersum a se esse po. tuisse, ut in ea parte, qua proba
Abbreviated transcription (Latin):
tant. neq habent neq habere cupiunt. Dã
cum ego prb̃ro illi decem nummos aureos ob¬
tulissem. refugit: altiori consilio ꝓtestatus. ecch̃¬
am auro ñ strui: s potius destrui. Aliq̃ntu¬
lum ei uestim̃toꝵ indulsimus. Quod cũ ille
benigne accepisset: reuocantib nos ad ma-¬
re nautis discessimus.
rosꝑoq cursu septimo die alexandri-¬
am ꝑuenimus: ubi feda inter epõs atq
monachos certamina gerebant᷑: ex ea occa¬
sione uel causa. quia congregati inunũ se¬
pius sacerdotes. frequentib decreuisse sy¬
nodis uidebantur. ne quis origenis libros
legeret aut haberet: qui tractator scͥptura¬
rum sc̃arum ꝑitissimus habebat᷑. S ep̃i q̃¬
dam in libris ipsius insanius scͥpta memo¬
rabant. que assertores er defendere ñ ausi.
ab hereticis potius fraudulenter inserta
dicebant: & ido non ꝓpt̾ illa quȩ in repre¬
hensione merito uocarentur. etiã reliqua

Expanded text:
tant, neque habent, neque habere cupiunt: nam tant, neque habent, neque habere cupiunt: nam cum ego presbytero illi decem nummos aureos detulissem, refugit, altiore consilio protestatus, Ecclesiam auro non instrui, sed potius destrui. Aliqlum ei uestimentorum indulsimus. Quod cum ille benigne accepisset, reuocantibus ad mare nautis discessimus, prosperoque cursu septimo die Alexandriam peruenimus, ubi foeda inter episcopos adque monachos certamina gerebantur ex ea occasione uel causa, quia congregati in unum saepius sacerdotes frequentibus decreuisse synodis uidebantur, ne quis Origenis libros legeret aut haberet, qui tractator scripturarum sacrarum peritissimus habebatur. sed episcopi quaedam in libris illius insanius scripta memorabant, quae adsertores eius defendere non ausi ab haereticis potius fraudulenter inserta dicebant: et ideo non propter illa, quae in reprehensionem merito uocarentur, etiam reliqua
Abbreviated transcription (Latin):
postumianus cauebo inquit post hec cuiꝰ¬
qmͣ abstinentiam p̃dicare: ne gallos nros
arduum penitus offendat exempłui. Statue¬
ram autẽ etiam cenam cyrenensis illius uel
consequentia. septem enĩ dieb apud ipsũ fui¬
mus referre conuiuia: s suꝑsedendi est. ne.
gallus se estimet satigari. Postero gͥ die. cũ
aliqui ex incolis ad nos uisendos conflue.¬
re cepissent. cognoscimus illũ hospitẽ nr̃m
ẽẽ prb̃rm: quod summa nos dissimulatione.
celauerat. Deinde. cũ ipso ad eccł̃iam ꝓcessimꝰ:
quȩfere duob milib aberat: a conspectu
nr̃o interiectu montis exclusa. Erat autẽ. ui¬
lib texta uirgultis: ñ multo ambitiosior
quã nr̃i hospitis tabernacułu̾: in qua nisi
ineuruus quis ñ poterat consistere. Cũ ho¬
minũ mores quereremus: illud p̾clarum
animadu̾timus. nichil eos neq emere. neq
uendere. Quid sit fraus aut furtũ nesciuĩs:
aurũ atq argentũ que pͥma mortales pu¬

Expanded text:
Postumianus ait, cauebo posthac cuiuPostumianus ait, cauebo posthac cuiusquam abstinentiam praedicare., ne Gallos nostros arduum penitus offendat exemplum. statueram autem etiam cenam Cyrenensis illius uel consequentia — septem enim diebus apud ipsum fuimus — referre conuiuia: sed supersedendum est, ne se Gallus aestimet fatigari. ceterum postero die, cum aliqui ex incolis ad nos uisendos confluere coepissent, cognoscimus illum hospitem nostrum esse presbyterum, quod summa nos dissimulatione celauerat. deinde cum ipso ad ecclesiam processimus, quae fere duobus milibus aberat, a conspectu nostro interiectu montis exclusa. erat autem uilibus texta uirgultis, quam nostri hospitis tabernaculum, in quo nisi incurvus quis non poterat consistere. Cum hominum mores quaereremus, illud praeclarum animadvertimus, nihil eos neque emere neque vendere. Quid sit fraus aut furtum, nesciunt; aurum atque argentum, quae prima mortales pu
Abbreviated transcription (Latin):
admodũ suauitate delectati: atq exsaciati
sumus. Ad hec subridens ego ad gallũ meũ:
quid inqm galle: Placetne. tibi prandium
fasciculus herbarum: & panis dimidius ui¬
ris quinq: Tum ille sicut est uerecundis¬
simus aliquantulũ erubescens. dũ fatigati¬
onem meã accepit: facis inquit sulpici tuo
more. qui nulła occasionẽ si qua tͥ porrecta
fuerit omittis. quin nos edacitatis fatiges.S
facis inhumane. qui nos gallos homines co¬
gis exemplo angłoꝵ. uiuere: qm̃qͣm ego stu¬
dio manducandi etiam angłos manducare
credam. Nam istum dimidium ordeaceũ:
timeo uel solus attingere. S contentus sit
hoc cyrenensis ille. eui uel necessitas uel na-¬
tura est esurire: uel postremo isti quib ere¬
do marina iactatio mediam cibi fecerat.
Nos ꝓcul a mari absumus: & quod tibi sepe
testatus sum. galli sumus. S ꝑgat hic potiꝰ
explicare. sui cyrenensis hystoriam. Enimu̾

Expanded text:
admodum suavitate delectati atque exsatiati admodum suavitate delectati atque exsatiati sumus. Ad haec subridens ego ad Gallum meum, Quid, inquam, Galle? placetne tibi prandium, fasciculus herbarum et panis dimidius viris quinque? Tum ille, sicut est verecundissimus, aliquantulum erubescens, dum fatigationem meam accepit, Facis, inquit, Sulpici, tuo more, qui nullam occasionem, si qua tibi porrecta fuerit, omittis, quin nos edacitatis fatiges. facis inhumane, qui nos Gallos homines cogis exemplo angelorum uiuere: quamquam ego studio manducandi etiam angelos manducare credam: nam istud dimidium hordeacium timeo uel solus adtingere. sed contentus sit hoc Cyrenensis ille, cui uel necessitas uel natura est esurire, uel postremum isti, quibus, credo, marina iactatio inediam cibi fecerat: nos procul a mari absumus, et quod tibi saepe testatus sum, Galli sumus. sed pergat hic potius explicare sui Cyrenensis historiam. Enimuero,
Abbreviated transcription (Latin):
olim cato fugiens cesarem. duxit exercitũ.
Ergo ut ad tuguriũ illud qd̃ eminus conspe¬
xeram ꝑtendi: inuenio homin̾ẽ senẽ in ueste
pellicea. molam manu uertentem. Consalu¬
tatus: accepit nos benigne. Ciectos nos in
illud litus exponimus: & ne statim repetere
cursũ possemus maris mollitia detineri.
Egressos in t̾ram ut ẽ mos humani ingenii.
naturam locoꝵ cultumq habitantiũ uolu¬
isse cognosere: xp̃ianos nos ẽe: id p̾cipue
querere. an eeñt aliqui int̾ illas solitudi¬
nes: xp̃iani. Tum uͦ ille flens gaudio ad
genua nr̃a ꝓuoluitur: iterũ nos ac sepius
exosculatos. inuitat ad orationẽ. Deinde
positis in t̾ram ueruecum pellib: facit noᷤ
discumbere. Apponit prandium sane lo¬
eupletissimũ: dimidium panẽ ordeaceũ.
Eramus enĩ nos quatuor: ipse erat quintꝰ.
fasciculum etiã herbe intulit. euius nom̃
excidit: que mente similis. exuberans foli¬
is. saporem mellis p̾stabat. Huius p̃dulei

Expanded text:
olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. olim Cato Caesarem fugiens duxit exercitum. Ergo ut ad tugurium illud, quod eminus conspexeram, pertendi, invenio ibi senem in veste pellicea, molam manu vertentem. Consalutatus, accepit nos benignissime. Ejectos nos in illud littus exponimus; et ne statim repetere cursum possemus, maris mollitie detineri. Egressos in terram, ut est mos humani ingenii, naturam locorum, cultumque habitantium voluisse cognoscere: Christianos nos esse: id praecipue quaerere, an essent aliqui inter illas solitudines Christiani. Tum vero ille flens gaudio, ad genua nostra provolvitur: iterum nos ac saepius exosculatus invitat ad orationem; deinde impositis in terram vervecum pellibus facit nos discumbere. Apponit prandium sane locupletissimum, dimidium panem hordeaceum. Eramus autem nos quatuor, ipse erat quintus. Fasciculum etiam herbae intulit, cujus nomen excidit; quae menthae similis exuberans foliis, saporem mellis praestabat: hujus praedulci
Abbreviated transcription (Latin):
uis erat. contigium t̾rȩ. satis firmis tabula¬
tis constructum: ñ quod ibi uis imbrium
aliquantulus spirare flatus ceꝑit: maius
in illis terris qmͣ in ullo mari naufragi¬
um fit. Nulla ibi germina. sata nulla ꝓue¬
niunt: quippe instabili loco arentib hare¬
nis. & ad omnẽ motũ uentoꝵ cedentib.
Uerum ubi auersa quedã amari ꝑmonto¬
ria uentis resistunt: terra aliquantulum
solidior. herbam raram atq hispicdã gignit.
Ca ouib est pabulũ satis utile. Incole lacte
xerim ditiores: hordeaceo pane utuntur.
Ca ibi sola mes sis est: quȩ celeritate ꝓuentꝰ
ꝑ naturam solis siue aeris. uentoꝵ casus
euadere solet. Quippe fertur a die iacti se¬
minis. tricesimo die maturescere. Consistere
autẽ ibi homines ñ alia ratio facit: qm̃ q̃d̾
om̃s a tributo liberi sunt. Extrema siqͥdem
cyrenoꝵ hora est deserto illi contigua qd
inter egyptum & affricam int̾iacet: ꝑ qd̾

Expanded text:
uis erat, contiguum terrae, satis firmis tabulauis erat, contiguum terrae, satis firmis tabulatis constratum, non quod ibi uis imbrium aliquantulus spirare flatus coeperit, maius in illis terris quam in ullo mari naufragium sit. nulla ibi germina, sata nulla proueniunt, quippe instabili loco arentibus harenis ad omnem motum uentorum cedentibus. uerum ubi auersa quaedam a mari promuntoria uentis resistunt, terra aliqsolidior herbam raram atque hispidam gignit, ea ovibus est pabulum satis utile. Incolae loci xerim ditiores, hordeaceo pane utuntur. Et ibi sola messis est, quae celeritate proventus, per naturam solis sive aeris, ventorum casus evadere solet. Quippe fertur a die jacti seminis, trigesimo die maturescere. Consistere autem ibi homines non alia ratio facit, quam quod omnes tributo liberi sunt. Extrema siquidem Cyrenorum ora est deserto illi contigua, quod inter Aegyptum et Africam interjacet; per quod
Abbreviated transcription (Latin):
Quod cũ dixisset: paululũ om̃s conticiu¬
mus. Dein cilicium cui insederat ad me
ꝓpius admouit: atq ita exorsus ẽ. Ante
hoc triennium quo tempore tibi sulpici
hinc abiens uale dixi: ubi a narbone na¬
uem soluimus. quinto die portũ affricȩ
intrauimus: ad eo ꝑsꝑa łi nutu nauigatio
fuit. Libuit animo adire cartaginẽ: loca
uisitare scõꝵ: ce p̃cipue ad sepulchrũ cy¬
priani martyris adorare. Quinto decimo
die ad portũ regressi: ꝑiectiq in altũ ale-¬
xandriam petentes: reluctante austro pe¬
ne in syrtes illati sumus. Quod ꝑuide nau¬
te cauentes: iactis nauem anchoris sistuĩ.
Sub ocłis aut̃e terra continens erat. In qua
scaphis egressi cũ uacua ab humano cultu
omĩa cerneremus: ego studiosus exploran.¬
doꝵ locoꝵ grã longis ꝓcessi.
rib fere a litore milib paruũ tugu¬
rium inter harenas conspicio. etuꝰ
tectum sicut salustius ait. quasi carina na¬

Expanded text:
quod cum dixisset, paululum omnes conticuiquod cum dixisset, paululum omnes conticuimus: dein cilicium, cui insederat, ad me propius admouit adque ita exorsus est. Ante hoc triennium, quo tempore tibi, Sulpici, hinc abiens ualedixi, ubi Narbone nauem soluimus, quinto die portum Africae intrauimus: adeo prospera Dei nutu nauigatio fuit. libuit animo adire Carthaginem, loca uisitare sanctorum et praecipue ad sepulchrum Cypriani martyris adorare. quinto decimo die ad portum regressi prouectique in altum, Alexandriam petentes, reluctante austro paene in Syrten inlati sumus: quod prouidi nautae cauentes iactis nauem anchoris sistunt. sub oculis autem terra continens erat, in quam scaphis egressi cum uacua humano cultu omnia cerneremus, ego studiosius explorandorum locorum gratia longius processi. tribus fere a litore milibus paruum tugurium inter harenas conspicio, cuius tectum, sicut Salustius ait, quasi carina na
Abbreviated transcription (Latin):
queso prius ex te audiam. an isti om̃s qͦs
hic reliqueram sacerdotes tales sint: qua¬
les eos anteqm ꝑficiscerer noueramus. Cum
ego. Absit te inqmͣ ista querere. quȩ aut
una mecũ ut puto nosti: aut si ignoras ñ au-¬
dire sit melius. Illud reticere ñ possũ: ñ
solum illos de quib int̾rogas nichil me¬
liores quã noueras factos: s unũ illum
nos quondã amantem. in quo respirare
ab istoꝵ insectationib solebamus: asꝑiorẽ
nobis fuisse qmͣ debint. Hec uͦ quicqͣm in
illũ inclementius dicam. quia ce ut amicũ
colui: & tunc etiã amaui cũ putabat᷑ ini¬
micus. Me aut̾ẽ hec tacitis cogitationibus
reuoluentem admodũ doloe iste compungit.
pene nos sapientis & religiosi uiri amici¬
cia destitutos: illũ quonda tam amicum
nobis. tam amarũ in nos esse potuisse. Ue¬
rum hȩc quȩ meroris plena sunt. relin-
quamus: te potius ut dudũ ꝑmiseras
audiamus. Ita inquit. fiat postumianus.

Expanded text:
quaeso prius ex te audiam, an isti omnes, quos quaeso prius ex te audiam, an isti omnes, quos hic reliqueram sacerdotes, tales sint, quales eos antequam proficiscerer noueramus. Tum ego, absiste, inquam, ista quaerere, quae aut una mecum ut puto nosti, aut si ignorasdire sit melius. Illud reticere non possum, non solum illos de quibus interrogas, nihil meliores quam noveras factos; sed unum illum nostri quondam amantem, in quo respirare ab istorum insectationibus solebamus, asperiorem nobis fuisse quam debuit. Nec vero quidquam in illum inclementius dicam, quia et amicum colui, et tunc etiam amavi cum putabatur inimicus. Me autem haec tacitis cogitationibus resolventem admodum dolor iste compungit pene nos sapientis et religiosi viri amicitia destitutos, illum quondam tam amicum nobis, tam amarum in nos esse potuisse. Verum haec, quae moeroris plena sunt, requamus: te potius, ut dudum spoponderas, audiamus. Ita, inquit, fiat, Postumianus.
Abbreviated transcription (Latin):
grauabor quãlibet conserte uobiscũ ut po-¬
scitis fabulari: quippe cũ ꝓꝑter hoc uenerim.
ut me huius sulpicii mei. me autẽ utraq ma-¬
nu complectebat᷑. desiderio etiam uerbosus
impenderem. Enimu inqm satis ꝓbasti. qͣntũ
pius amor possit: qui nr̃i causa tot maria
tantũq terrarũ emensus. a summo ut ita
dicam solis egressu. usq in eius occidua ue¬
nisti. Age gͦ. quia &e secreti int̾ nos. nec oc¬
cupati sumus. & sermoni tuo uacare debe¬
mus: edisseras nobis uelim omnẽ tue pe-¬
regrinationis hẏstoriam: qualiter in orien¬
te fides: xp̃i floreat. que sit scõꝵ quies. quȩ
instituta monachoꝵ: quantisq signis ac
uirtutib. in seruis suis xp̃c oꝑetur. Ham
certe quia in his regionib inter ista quȩ
uiuimus. ipsa nobis uita fastidio est: liben¬
ter ex te audiemus. si uel in heremo xp̃ĩa
nis uiuere licet. Ad hȩc postumianus. fa-¬
ciam inquit: ut desiderare te uideo. S

Expanded text:
grauabor quamlibet conserte uobiscum, ut pograuabor quamlibet conserte uobiscum, ut poscitis, fabulari, quippe cum propter hoc uenerim, ut me huius Sulpicii mei — me autem utraque manu conplectebatur — desiderio etiam uerbosus inpenderem. Enimuero, inquam, satis probasti, quantum pius amor possit, qui nostri causa tot maria tantumque terrarum emensus a summo, ut ita dicam, solis egressu usque in eius occidua uenisti. age ergo, quia et secreti inter nos nec occupati sumus et sermoni tuo uacare debemus, edisseras nobis uelim omnem tuae peregrinationis historiam, qualiter in Oriente fides Christi floreat , quae sit sanctorum quies, quae instituta monachorum, quantisque signis ac uirtutibus in semis suis Christus operetur. nam certe, quia in his regionibus inter ista quae uiuimus ipsa nobis uita fastidio est, libenter ex te audiemus, si uel in eremo uiuere Christianis licet. Ad haec Postumianus, faciam, inquit, ut desiderare te uideo. sed