comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
panes erant b significat uel ipsã legẽ q̃ita
data erat ut inea uitale amme alimentum
corporalibus sacramentis obte geretur. hordĩ
enĩ medulla tena cissima palea tegitur ł ipsũ
populũ nondũ expolitũ carnali desiderio ꝙtãꝙ
palea cordi eiꝰ inherebat idest non dũ corde
circũ cissũ. Ita ut nec tribula tionũ trituratio
reuelato carnalia tegum̃ta deponer&. sicut
neque hor dm̃areȩ tritura illo paleari tegmine
exuitur:. Itaque illi populo congruent̃ lextalis
data est .ii. autẽ pisces quisa porẽ suauẽ panidabant
duas illas personas uidentur significare qͥb
populus ille regebatur ut per eas consiliorũ modera¬
m̃ acciper& regiã scilic& & sacerdo talẽ ad quas
etiam sc̾am illa unctio pertinebat: quarũ officiũ
erat procellosis fluctib popularib nũquam
frangiatq: corũpi & uolentas turbarũ c̃tradict¬
ones tamq aduersantes undas sepe disrũpere.
interdũ ei custohta sua integritate cedere

Expanded text:
panes, bene significant, vel ipsam legem, quae ita data erat, ut in ea vitale animae alimentum corporalibus sacramentis obtegeretur; hordei enim medulla tenacissima palea tegitur: vel ipsum populum nondum exspoliatum carnali desiderio, quod tanquam palea cordi ejus inhaerebat; id est, nondum corde circumcisum, ita ut nec trituratione tribulationum, ntellectu revelato carnalia integumenta deponeret, sicut nec hordeum areae tritura illo paleari tegmine exuitur. Itaque illi populo congruenter lex talis data est. 2. Duo autem pisces, qui saporem suavem pani dabant, duas illas personas videntur significare, quibus populus ille regebatur, ut per eas conciliorum moderamen acciperet; regiam scilicet et sacerdotalem, ad quas etiam sacrosancta illa unctio pertinebat: quarum officium erat procellis ac fluctibus popularibus nunquam frangi atque corrumpi, et violentas turbarum contradictiones tanquam adversantes undas saepe disrumpere, interdum eis custodita sua integritate cedere;
Abbreviated transcription (Latin):
aduentum dñi. quatuor denis genera donib figurantun
septinario geminato. ad eandem rtionẽ utriusq
sexus cum quinario qui est insensib: corporis actio
& cognitio addita fuerit. sẽȩctus autẽ sol& etiã
tantum tenere temporis quantũ reliqui& omnes
ȩtates nam cum asexta gessimo anno senectus
dicat᷑ incipere . & possit humana uita usq adc. uigina
annos peruenire. manifestum est solam seneccutẽ
posse tã longam esse quam homines ȩtates ceteras
priores. ȩtas igitur ultima generis humanai q̃ incipit
adñ aduentu usq infinẽ sȩculi quib generationibus
computetur incertũ est. & hoc utilit̃ uoluit ds̃ latere.
suisi euangelio scriptum ẽ & apostolus ad testat̾ dicens.¬

Expanded text:
adventum Domini, quatuor denis generationibus figurantur; adventum Domini, quatuor denis generationibus figurantur; septenario geminato ad eamdem generationem utriusque sexus, cum quinario qui est in sensibus corporis, actio et cognitio addita fuerit. Senectus autem solet etiam tantum tenere temporis, quantum reliquae omnes aetates. Nam cum a sexagesimo anno senectus dicatur incipere, et possit humana vita usque ad centum viginti annos pervenire, manifestum est solam senectutem posse tam longam esse, quam omnes aetates caeterae priores sunt. Aetas igitur ultima generis humani, quae incipit a Domini adventu, usque in finem saeculi, quibus generationibus computetur incertum est: et hoc utiliter Deus voluit latere, sicut in Evangelio scriptum est , et Apostolus attestatur, dicen
Abbreviated transcription (Latin):
dicitur &interior renouatur dedie indiem in de
requies sempiterna .ẽ. quȩ significatur sabato:
huic rei congruit quod homo sexta die factus ẽ.
adimaginẽ & similitu dinẽ : dĩ nemo autẽ ignorat
hominũ uitã iam aliquid administrantem cognitione
&aione fulcri: nam & accio temporaria est sine co
& sine actione ignaua cognitio est: sed prima uita hominis
cui nulla adminisfratio recte creditur. quinque
sensib: corporis dedita ẽ : qui sunt uisus auditus.
humani denis gerationibus difiniuntur. tamquã in¬
fantia. & pueritia : quinario scilic& geminato Qm̃
generatio utroq sensu propagatur: sunt ergo
generationes decẽ abadã usque adnoe. & inde
usque adabrachã alia decẽ. quas duas ueteres
infantiam & pueritiam generis humani esse
diximus : adulescentia uero &iuuentus & grauitas
id est ad abracham usq ad dauid & inde usque
ad trans migrationẽ in babilonã & inde usq

Expanded text:
dicitur, et interior renovatur de die in diem. Inde dicitur, et interior renovatur de die in diem. Inde requies sempiterna est, quae signiHuic rei congruit quod homo sexto die factus est ad imaginem et similitudinem Dei . Nemo autem ignorat hominum vitam jam aliquid administrantem, cognitione et actione fulciri. Nam et actio temeraria est sine cognitione, et sine actione ignava cognitio. Sed prima vita hominis, cui nulla administratio recte creditur, quinque sensibus corporis dedita est; qui sunt visus, auditus, humani denis generationibus definiuntur, tanquam infantia et pueritia; quinario scilicet geminato, quoniam generatio utroque sexu propagatur. Sunt ergo generationes decem ab Adam usque ad Noe, et inde usque ad Abraham aliae decem; quas duas aetates infantiam et pueritiam generis humani esse diximus. Adolescentia vero et juventus et gravitas, id est, ab Abraham usque ad David, et inde usque ad transmigrationem in Babyloniam, et inde usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
honoratus. sicut dñs iudeis persequentib: a pud
gentes clarificatus est: Longum est. singula¬
cominemorare : Cum ita conclaudat appostolus.
& dicdit. hȩc autẽ infigura contingebant in eis:
scripta sunt autẽ propter nõs. in quosos finis
seculorum deuenit finis autem seculorũ tam quã
senectꝰ uniꝰ ueteris hominis cum totum genus
humanãm tamquam unum hominẽ constitueris.
sexta etate signatur qua dñs uenit sunt enĩ
ȩtates sex etiam in uno homine : infantia. pueritia.
adulescentia. iuuentus. grauitas. senectus: prima
itaque generis humam ȩtas est: Abadam usq
ad noe. secundet a noe usque ad abraham.
qui articuli eindentissimi sunt & notissimi: tertia
ada braham usque addaind. siceñ matheus
euangelista partitur: quarta ad auid usque
ad trans migrationẽ inbabiloniam. quinta
atransinigratione in babiloniã usq ad aduentũ
tam quam senectute corrũpitur qui etiam uecus

Expanded text:
honoratur ; sicut Dominus Judaeis persequentibus, apud honoratur ; sicut Dominus Judaeis persequentibus, apud Gentes clarificatus est. Longum est commemorare singula, cum ita concludat Apostolus et dicat: Haec autem in figura contingebant eis; scripta sunt autem propter nos, in quos finis saeculorum devenit . Finis autem saeculorum tanquam senectus veteris hominis, cum totum genus humanum tanquam unum hominem constitueris, sexta aetate signatur, qua Dominus venit. Sunt enim aetates sex etiam in uno homine; infantia, pueritia, adolescentia, juventus, gravitas, et senectus. Prima itaque generis humani aetas est ab Adam usque ad Noe. Secunda, a Noe ad Abraham: qui articuli sunt evidentissimi et notissimi. Tertia, ab Abraham usque ad David: sic enim Matthaeus evangelista partitur . Quarta. a David usque ad transmigrationem in Babyloniam. Quinta, a transmigratione in Babyloniam usque ad adventum tanquam senectute corrumpitur, qui etiam vetus
Abbreviated transcription (Latin):
quibus nati sunt : quib passisunt figurat sunst nascet
Namque iohannes ex quo dies incipit minui nascre
dñs ex quodies incipit crescere: capite ille minurt̃
dum occidit᷑ Hic uero ad tollitur cruce postquã ergo
profetia ipsa iniohannẽ constituta digito ostendit
presentẽ quaẽ uenturum ab exordio generis human
cstinerat incipit minui atque inde crescere
predicatio regnidĩ &i dõ babtia iohannes inpȩni¬
tendã finit᷑ enim uetus inta usque ad pęnitentiã:
ator inde incipit noua non autẽ tam̃ in bis qͥp̃prie
profete apellati sunt sedimipsa historia ueteris
testas menti prophetia non silere colligitur.
abeis qui pie quaerunt : Et adhȩc inuestiganda
diuinitus adiuuantur. maxime tamen illis eui¬
dentioribus rerum figuris apparet quod ab el
quod isa ac immolandus dõ dicitur. &aries pro illo
insentibus tam quam crucifixus agnoscitur:
quod in duob: filus abrachȩ uno deancilla alto
delibera .uͦ testamenta intelleguntur quod duo

Expanded text:
ibus quibus passi sunt, figuratum est. Nascitur namque Joannes ex quo dies incipiunt minui: nascitur Dominus ex quo dies incipiunt crescere. Capite ille minuitur, dum occiditur: hic vero attollitur in cruce. Postquam ergo prophetia ipsa in Joanne constituta digito ostendit praesentem, quem venturum ab exordio generis humani cecinerat, incipit minui, atque inde crescere praedicatio regni Dei. Et ideo baptizavit Joannes in poenitentiam : finitur enim vetus vita usque ad poenitentiam, atque inde inProphetae appellati sunt, sed in ipsa Veteris Testamenti historia prophetia non silere colligitur ab eis qui pie quaerunt, et ad haec investiganda divinitus adjuvantur. Maxime tamen illis evidentioribus rerum figuris apparet: quod Abel quod Isaac immolandus Deo ducitur, et aries pro illo in sentibus tanquam crucifixus agnoscitur : quod in duobus Abrahae filiis, uno de ancilla, altero de libera, duo Testamenta intelliguntur : quod duo
Abbreviated transcription (Latin):
& ille uent᷑us .ẽ prostersa & istum iohannem
tribus discedit : quo numero michi uidet̾ significari
fides trinitatis. & baptisia in nomine patris
& filii & sp̃s scĩ. quo perhumilẽ dñi aduontũ genhumani¬

Expanded text:
et ille venturus est. Propterea et istum Joannem et ille venturus est. Propterea et istum Joannem tribus, discedit . Quo numero mihi videtur significari fides Trinitatis, et Baptisma in nomine Patris et Filii et Spiritus sancti, quo per humilem Domini adventum genus human
Abbreviated transcription (Latin):
edocet᷑ qua uisitatione incipit mani festari ꝑfetia.
quȩ superiorib quinq ȩtatib latet cuius ꝓfetiae
personam qm̃ iohannes gestabat ut supͣdictum est.
idõ & sensib parentib nascitur. tamquã senescente
sȩculo ꝓphetia illa in notescere incipiat. &quinq
mensib se ocultat mater eiꝰ. sicut scriptum est.
occultauit se elirabet mensib . U. sexto autẽ m̃se
uisitate eãmaria matre dñi &exultauit infans
inutero tamquã primo aduentu dñi quo inumilitate
incipiat: Sed tamquã inutero: id est non dum
tam euidenter ut omines nisi in luce manifestã
esse fateant᷑. quod futurũ credim̃ secundo aduentu
dñi. quo inclaritate uenturus. ẽ: cuius aduentus
p̃cursor speratur helias sicut huius ionnis fuit. &idõ
dicitur ad ño helias iam uenit. & multa ei homines
fecerunt: & si scire uultis ipse ẽ. iohannis baptista
qui uenturus. ẽ : qua in eodẽ spũ & ineadẽ uirtute
tamquã p̃cedentis p̃conis officio. & hic iã uenit.

Expanded text:
docetur. Qua visitatione incoepit manifestari prophetia, quae superioribus quinque aetatibus latuit: cujus prophetiae personam quoniam Joannes gestabat, ut supra dictum est, ideo ex senibus parentibus nascitur, tanquam senescente saeculo prophetia illa innotescere incipiat; et quinque mensibus se occultat mater ejus, sicut scriptum est, Occultabat se Elisabeth mensibus quinque. Sexto autem mense visitatur a Maria matre Domini; et exsultat infans in utero, tanquam primo adventu Domini quo in humilitate incipiat: sed tanquam in utero, id est, nondum tam evidenter, ut omnes sicut in luce manifestam esse fateantur; quod futurum credimus secundo adventu Domini, quo in claritate venturus est; cujus adventus praecursor speratur Elias, sicut hujus Joannes fuit. Et ideo dicitur a Domino: Elias jam venit, et multa ei homines fecerunt; et si vultis scire, ipse est Joannes Baptista, qui venturus est . Quia in eodem spiritu et in eadem vircedentis praeconis officio et hic jam venit,
Abbreviated transcription (Latin):
beate uult uiuere. om̃is igitur homo quiuiuit
ut uult beatus est ex quo conficitur neminem
uiuere utuult quiuult turbiter uiuere. q̃ nemo
beatus est quiturpiter uiuit. idõ autẽ nonut
ut uult quia & simulta secundũ uoluptatẽ suã
faciat consequuntur tamen plura contra ipsius
squẽ genuit qm̃ meliorẽ segenerare non potuit
nihił enĩ dõ melius debuit equalem sienĩ uoluit
& non potuit infirmus est si potuit &roluit
inuidus ex quo conficitur equalẽ genuisse filium:¬

Expanded text:
beate vult vivere: omnis igitur homo qui vivit beate vult vivere: omnis igitur homo qui vivit ut vult, beatus est. Ex quo conficitur neminem vivere ut vult, qui vult turpiter vivere; quia nemo beatus est qui turpiter vivit. Ideo autem non vivit ut vult, quia etsi multa secundum voluntatem suam faciat, consequuntur tamen plura contra ipsius quem genuit, quoniam meliorem se generare non potuit nihil enim Deo melius, debuit aequalem. Si enim voluit et non potuit, infirmus est; si potuit et noluit, invidus. Ex quo confirmatur aequalem genuisse Filium
Abbreviated transcription (Latin):
qua sibi homines de tenebrosa profunditate cuius
imaginẽ puteus gerit hoc est de terrena c̃uersatione
auriunt uoluptatẽ qua ꝑ̃cepta interũ in eius
app&itum in ardescant si deaqua quibiberit siti&
iterum oportebat hautẽ ut xp̃o credens sȩculo
renuntiar& & relicta r̃dria cupiditatẽ secularẽ sẽ
reli quisse monstrar& nonsolũ corde credens
adiustitiã sed etiã ad salutẽ ore confessura & p̃dicatura
quod credidit: DETIMORE ŨTRUM SIT
Omnis ꝑturbatio passio. omnis cupiditas ꝑ turbatio
omnis igitur cupiditas passio. omnis autẽ passio
& in qñm cupiditas .ẽ. patimur. Om̃ĩs autẽ passio
in qñm ipsa passione patimur non .ẽ. peccatũ.
ꝓpter ea hoc non est consequens quia sunt multa
peccora bipedia ꝓpt̃ea & illud non est consequens
quia multa sunt peccata quȩ patim᷑. hoc enim
contra dicitur nonesse consequens ut si patimur
timorẽ idõ nonsit peccatũ cũ tamen aliqua esse
uiuit beatum esse beatus est Om̃is autẽ homo

Expanded text:
quam ibi homines de tenebrosa profunditate, cujus imaginem puteus gerit, hoc est, de terrena conversatione hauriunt, et voluptatem, qua percepta iterum in ejus appetitum inardescunt, sicut de aqua illa qui biberit, sitiet iterum. Oportebat autem ut Christo credens saeculo renuntiaret, et relicta hydria cupiditatem saecularem se reliquisse monstraret; non solum corde credens ad justitiam, sed etiam ad salutem ore confessura et praedicatura quod credidit atum sit. Omnis perturbatio, passio; omnis cupiditas, perturbatio: omnis igitur cupiditas, passio. Omnis autem passio, et in quantum cupiditas est, patimur. Omnis autem passio, in quantum ipsa passione patimur, non est peccatum: opterea hoc non est consequens, quia multa sunt pecora bipedia; propterea et illud non est consequens, quia multa sunt peccata quae patimur. Hoc enim contra dicitur, non esse consequens ut si patimur timorem, ideo non sit peccatum. Tu autem dicis conseut vult, beatus est: omnis autem homo
Abbreviated transcription (Latin):
ita futurũ p̃p̃ mulieres & pueros sed tamen
adqͥs ecclesisia septi formis quȩ in apocalipsi
uerauerit usque infinẽ. ille enĩ quidixit
putas uemans filiõs hominis inueni& fidem
super terrã. significauit quidem in extremo
conuiuis relinqui posse & deseriȩsicassuas sed qm̃¬
item ipse dixit beatus qui perse uera uerit
usque infinẽ hi saluus erit . significauit ñ defuturã
ecclesiam quȩ septinario numero eosdem
septẽ panes abundantis recipiat. & latitudinẽ
cordis qur̃psam perseueratiã insportis uidet᷑¬
uiuuler significare contineat

Expanded text:
ita futurum, propter mulieres et pueros. Sed tamen ita futurum, propter mulieres et pueros. Sed tamen as Ecclesia septiformis, quae in Apocalypsi veraverit usque in finem. Ille enim qui dixit, Putasne, veniens Filius hominis inveniet fidem super terram? significavit quidem in extremo convivii relinqui posse et deseri escas suas: sed quoniam ipse item dixit, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit ; significavit non defuturam Ecclesiam, quae septenario numero eosdem septem panes abundantius recipiat, et latitudine cordis, quae ipsam perseverantiam in sportis videtur significare, co
Abbreviated transcription (Latin):
sȩculo generis humani t̃tiũ tẽpusest qͦ fidei xp̃i¬
anȩ gratia data est prͥmũ est antelegẽ.
secundũ sublege. tertiũ subgratia. & q̃m quartũ
adhuc restat. quo ad plenissam pacẽ ierusalẽ
cȩlestis uenturi sumus quotendit. quisquis
illã reficere dñs ne deficiant in uia: ista
quasi paucorũ piscium sapore coniuncto g
hȩc dispensatio qui aliud agit. nisi ut ad palm̃a
supernȩ uocationis sine defectu uirium
peruenire possimꝰ: perfidẽ enĩ ambulamꝰ
non per speciem: & ipse apostolus paulus ñdũ
se dt̃ conprehendisse regnum dĩ sed ea
quȩ retro sunt oblitus. mea quȩ añ sunt extent̾.
secundũ intentionẽ sequor inquit ad palmã
supernȩ uocationis: ueruntamen in quod
peruenimꝰ meo ãbulemꝰ : quia tertio dño
adherentes & ab illo pasti. non de ficimus
non potuit. sed relȩctȩ sunt esce non enĩ
& inueniat fidẽ super terrã : & credo iam¬

Expanded text:
saeculo generis humani tertium tempus est, quo fidei chrisaeculo generis humani tertium tempus est, quo fidei christianae gratia data est. Primum est ante Legem, secundum sub Lege, tertium sub Gratia. Et quoniam quartum adhuc restat, quo ad plenissimam pacem Jerusalem coelestis venturi sumus, quo tendit quisquis illam reficere Dominus, ne deficiant in via. Ista quasi paucorum piscium sapore conjuncto: haec ergo dispensatio quid aliud agit, nisi ut ad palmam supernae vocationis sine defectu virium pervenire possimus? Per fidem enim ambulamus, et non per speciem . Et ipse apostolus Paulus nondum se dicit comprehendisse regnum Dei, Sed ea quae retro sunt oblitus, in ea quae ante sunt extentus, secundum intentionem sequor, inquit, ad palmam supernae vocationis. Verumtamen in quod pervenimus, in eo ambulemus ; quia tertio die Domino adhaerentes et ab illo pasti, non deficiemus non potuit, sed relictae sunt escae. Non enim  inveniet fidem super terram ? Et credo
Abbreviated transcription (Latin):
neque inuetere neq innouo testamento
tales amittuntur adnumerũ. sed siue ibi
quinque milita. siue hic quatuor milia. exceptis
mons appellatur congruenter in monte
uterque populus pasceretur: hic tamen
non in foeno discũbit᷑ sed int̃ra:a ibi enĩ
celsitudo xp̃i p̃p carnales hõss ĩerus alẽ
terrenã carn̾ali sp̃e & desiderio tegitur.
hic autẽ remota omni cupiditate carnali
conuiuas testanenti spei permanentis
firmamentũ tamquã ipsius montis soliditas
uenir& fides sublege custodiebamur. hoc
significare indetur & dñs. cũ dicit. dehis
quos quinque panib past̾uus erat. nonopus
habent te: sed date illis manducare: Subhis enĩ
uerbis figuraliter tamquã custodia detinent᷑:
cum hocam monuissent discipuli ut dq̃mitter&
eos: huius uero turbȩ quȩ adseptẽ panes
pertin& ultro miseri sedt̃. quodiam tertius
hes ess& ex qͦ ei ie iuniͥad hesissent: in toto enĩ

Expanded text:
neque in Vetere, neque in Novo Testamento neque in Vetere, neque in Novo Testamento tales admittuntur ad numerum; sed sive ibi quinque millia, sive hic quatuor millia, exceptismons appellatur, ut congruenter in monte uterque populus pasceretur; hic tamen non in feno discumbitur, sed in terra. Ibi enim celsitudo Christi propter carnales homines et Jerusalem terrenam carnali spe et desiderio tegitur: hic autem remota omni cupiditate carnali, convivas Novi Testamenti, spei permanentis firmamentum, tanquam ipsius montis soliditas, veniret fides, sub Lege custodiebamur ; hoc significare videtur et Dominus, cum dicit de his quos quinque panibus pasturus erat, Non opus habent ire; sed date illis vos manducare . Sub his autem verbis figuraliter tanquam custodiendi detinentur, cum hoc admonuissent discipuli, ut dimitteret eos. Hujus vero turbae, quae ad septem panes pertinet, ultro se misereri dixit, quod jam tertius dies esset, ex quo ei jejuni haesissent. In toto enim
Abbreviated transcription (Latin):
mulierũ ad actiones & facilis alusũ ꝓueritia.
quid autẽ luisui puerilitã simile est ꝗ idola
colere : qđo & apostolus adhoc retulit hocgeñ
super stitionȩs. cũ agt: neq idolis seruiamꝰ quem¬
ad modũ quidam eorũ sscriptum est sedit populũ
manducare &bibere & surrexerunt ludere:
mulierib gͦ similes erant qui in laboribbs exspec¬
tationis quo usq ad promissa dĩ peruenirent
non uiriliter perseuerantes. tempta uerunt
dm̃ pueris autẽ quisederunt manducare & bibere
& surrexerunt ludere: non solũ autẽ ibi sed etiã
inpopulo noui testamenti qui nondurant
occurre i nuirũ perfectũ. uel infirmitate uiriũ.
uel mentis leuitate. mulierib & pueris conpa¬
randi sunt: nã illis dicitur sitamen intium
sub stantiae usque infinẽ firmũ retenͤamus:
illis autẽ nolite pueri effici sensibus. sed malitia
infantes estote. ut sensib perfecti sitis: & idõ

Expanded text:
rum sexus ad actiones, et facilis ad lusum pueritia. rum sexus ad actiones, et facilis ad lusum pueritia. Quid autem lusui puerili tam simile est, quam idola colere; quando et Apostolus ad hoc retulit hoc genus superstitionis, cum ait, Neque idolis servientes, quemadmodum quidam eorum, sicut scriptum est, Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere ? Mulieribus ergo similes erant, qui in laboribus exspectationis, quo usque ad promissa Dei pervenirent, non viriliter perseverantes tentaverunt Deum: pueris autem, qui sederunt manducare et bibere, et surrexerunt ludere. Non solum autem ibi, sed etiam in populo Novi Testamenti qui non perdurant occurrere in virum perfectum , vel infirmitate virium, vel mentis levitate, mulieribus et pueris comparandi sunt. Nam illis dicitur, Si tamen initium substantiae ejus usque in finem firmum retineamus ; illis autem, Nolite pueri effici sensibus, sed malitia infantes estote, ut sensibus perfecti sitis . Et ideo
Abbreviated transcription (Latin):
hominũ fuerint s illic ubi carnales legem
significantur. sed quatur milia potius quonumero
significantur spiritales . p̃p quatuor animiuirtutes.
quib in hac uita sp̃i taliter uiitur. Prudentiã.
temperantiã. fortitudinẽ. iustiã: quarũ prima¬
est cognitiorerũ app&dendarũ. & fuiendarũ.
secunda refrenatio cupiditatis ab his q̃tẽ porali¬
ter delectant. tertia firmitas animi aduersus
ea quȩ tẽporaliter molesta sunt. quarta
quȩ percȩteras ommes defunditur dilectio
dĩ & ꝓximi: sane & ibi quinque milia & hic
ini. milia exceptis mulierͥb & pueris fuisse
testamenti fuisse quosdã infirmos adim¬
plendã iustitiã quȩ secundũ legẽ est inqua
iustitia a postolus paulus sine quȩ rela conuer¬
satũ esse dicit. fuisse itẽ alios qui facile seduce¬
rentur incultũ idulorũ: quȩ duo genera id est
infirmitatis & soris mulierũ & ꝓuerorum
nominib figurata sunt: infirmꝰ est enĩ sexus¬

Expanded text:
hominum fuerunt, sicut illic, ubi carnales legem hominum fuerunt, sicut illic, ubi carnales legem significantur; sed quatuor millia potius, quo numero significantur spirituales, propter quatuor animi virtutes, quibus in hac vita spiritualiter vivitur, prudentiam, temperantiam, fortitudinem, et est cognitio rerum appetendarum et fugiendarum; secunda refrenatio cupiditatis, ab his quae temporaliter delectant; tertia firmitas animi adversus ea quae temporaliter molesta sunt; quarta quae per caeteras omnes diffunditur dilectio Dei et proximi: sane et ibi quinque millia, et hic  millia exceptis mulieribus et pueris fuisse  Veteris Testamenti fuisse quosdam infirmos ad implendam justitiam quae secundum legem est, in qua justitia apostolus Paulus sine querela se conversatum esse dicit ; fuisse item alios qui facile seducerentur in cultum idolorum. Quae duo genera, id est, infirmitatis et erroris, mulierum et puerorum nominibus figurata sunt. Infirmus est enim mulie
Abbreviated transcription (Latin):
quod durũ & cłusum erat in lege discipulos impleuit.
cum eis post resurrexionẽ aperuit scripturas
ueteres. incipiens amorse &omnib prophetis.
inter pretans illis in omnib scripturis quȩ deipso
erant: nã & tt̃ eũ duo illorũ in panis fractione
cognouerunt. & idõ secunda pastio populi quȩ de
septẽ panib facta est ad nom testa mentiꝰ
predicationẽ recte intellegitur pertinere:
non em̃ ab aliquo euangelista dictũ ẽ ꝙ isti panes
hȩc ergo pasticto depanib septẽ ad grati
pertin& ecclesi& quȩ no tissma illa
msiͤ intere lege. ubi duo soli unguebant᷑
rex & sacerdo s. sed pauti pisces. id est qui pͥmi
& ineus nomine
unctisunt. missi
euangelii & ad sustinendũ turbulentũ
mare hs̃ seculi. ut ꝓ ipso magno pisce id ẽ.
pro xp̃o legatione fungerentur. s paulus
a postolus dicet: neque impsa turba .u. milia

Expanded text:
quod durum et clausum erat in Lege, discipulos implevit, quod durum et clausum erat in Lege, discipulos implevit, cum eis post resurrectionem aperuit Scripturas veteres, incipiens a Moyse et omnibus Prophetis, interpretans illis in omnibus Scripturis quae de ipso erant. Nam et tunc eum duo illorum in panis fractione cognoverunt . 4. Et ideo secunda pastio populi, quae de septem panibus facta est, ad Novi Testamenti praedicationem recte intelligitur pertinere. Non enim ab aliquo evangelista dictum est quod isti padixit Joannes. Haec ergo pastio de panibus septem ad gratiam pertinet Ecclesiae, quae notissima illa sicut in veteri lege, ubi duo soli ungebantur, rex et sacerdos; sed pauci pisces, id est, qui primi et in ejus nomine uncti sunt, et missi Evangelium, et ad sustinendum turbulentum mare hujus saeculi, ut pro ipso magno pisce, id est, pro Christo legatione fungerentur, sicut Paulus apostolus dicit . Neque in ipsa turba quinque millia
Abbreviated transcription (Latin):
custi eiꝰ imaginẽ ad memoriã passionis
sue mȩclesiã celebrandã dedit. ut
sset sacerdos inȩternũ non perordinem
aaron sed seđm ordinẽ melchisedech cuius re ⁊
sacramentũ diligentius adhuc consideri potest.
sed pp̃ .uͦͫ. pisces in quib duas personas regiam &
sacerdo talẽ figura tas esse diximus. hactimnus
hinc tractatũ  esse sufficiat: quod autẽ
sr̃ foenũ turba illa discubuit. significat
eos qui testamentũ uetus acciperant᷑ quia regnũ
eis tẽporale hierusalẽ tẽporalis promittebat᷑
inspe carnali conlocatos fuisse om̃is em̃ caro
foenũ & claritas hominis ut flos foem ꝙ autẽ
dereliquis fragmentorũ .xii. cofimbucellarũ
repletisunt significat de ipsius legis apertione
& disputationẽ quamiud e reliquerant & deseruerant
repl&os fuisse discipulos dñi. inquib: duo denarius numerꝰ
principatũ ten&. nondũ enĩ erat scriptura noui
testamenti qđo dñs quasi frangendo &aꝑiendo

Expanded text:
ginem ad memoriam passionis suae in Ecclesia celebrandam dedit, ut esset sacerdos in aeternum, non secundum ordinem Aaron, sed secundum ordinem Melchisedech . Cujus rei sacramentum diligentius adhuc considerari potest. Sed propter duos pisces, in quibus duas personas, regiam et sacerdotalem figuratas esse diximus, hactenus hinc tractatum esse sufficiat. 3. Quod autem super fenum turba illa discubuit, significat eos qui Testamentum Vetus acceperant; quia regnum eis temporale et Jerusalem temporalis promittebatur, in spe carnali collocatos fuisse. Omnis enim caro fenum, et claritas hominis ut flos feni . Quod autem de reliquiis fragmenrepleti sunt, significabat de ipsius Legis adapertione et disputatione, quam Judaei reliquerant et deseruerant, repletos fuisse discipulos Domini, in quibus duodenarius numerus principatum tenet. Nondum enim erat scriptura Novi Testamenti, quando Dominus, quasi frangendo et aperiendo
Abbreviated transcription (Latin):
tres. quinu merus piscium inuenitur. quia index terã
partem missa sunt retia & ideo magnos id est perfectos
& regno celorum aptos habet. hȩc nam illa similitudo
reticuli non indexteram misi simul coepit bonos & malos
qͥ seperantur ilitore. nuc enim intra retia p̃eptoꝵ
& sacramentorum dĩ in ȩdesia quȩ nunc est simul
boni mali que uersantur. ħit autem seperatio infine
sȩculi tamquam infine maris id est in litore. cũ regnant

Expanded text:
tres. Qui numerus piscium invenitur, quia in dexteram tres. Qui numerus piscium invenitur, quia in dexteram partem missa sunt retia; et ideo magnos , id est, perfectos et regno coelorum aptos habet. Nam illa similitudo reticuli non in dexteram missi, simul cepit bonos et malos, qui separantur in littore . Nunc enim intra retia praeceptorum et Sacramentorum Dei, in Ecclesia quae nunc est, simul boni malique versantur. Fit autem separatio in fine saeculi, tanquam in fine maris, id est, in littore; cum regnant
Abbreviated transcription (Latin):
quinqua genarius. sicut temporalis dispensatione
cum ȩ quitate administrata peruent᷑ adperfectionẽ
quam denarius numerus significat quid enarius simul
cum quadra genario quinqua genarium facit ergo qm̃
perfectio quȩ fit per spm scm̃ quamdiu adhuc incarne
ambulamus quamuis nonui deamus carnaliter cũ ipsa
qua genarius numerus adeclesiam pertinere. sed iam
purgatam adque perfectam quȩ temporalis dispensati¬
onis fidem adque ȩternitatis future spem caritate
amplectatur id est quasi quadra genariũ numerum dena
rio copulans. hȩc autem ȩclesia ad quã pertin& quinqͣ¬
genarius numerus siue Quia extribus generib: hominũ
elegatur iudeis & gentib: & carnalibus cristianis siue
quia sacramento trinitatis inbuitur numero quo signi¬
ficatur terducto ad centinarium & quinqua genariũ
peruenit quinqua ginta enim terducta fiunt .c. quinqͥ¬
ginta quib: scum addideris ipsa tria quam insigne &emi¬

Expanded text:
quinquagenarius: sicut temporali dispensatione quinquagenarius: sicut temporali dispensatione cum aequitate administrata pervenitur ad perfectionem, quam denarius numerus significat, qui denarius simul cum quadragenario quinquagenarium facit. Ergo quoniam perfectio quae fit per Spiritum sanctum, quamdiu adhuc in carne ambulamus, quamvis non vivamus carnaliter, cum ipsaquagenarius numerus ad Ecclesiam pertinere, sed jam purgatam atque perfectam, quae temporalis dispensationis fidem atque aeternitatis futurae spem charitate amplexatur, id est, quasi quadragenarium numerum denario numero copulans. Haec autem Ecclesia, ad quam pertinet quinquagenarius numerus, sive quia ex tribus generibus hominum eligitur, Judaeis, et Gentibus, et carnalibus Christianis, sive quia sacramento Trinitatis imbuitur, numero quo significatur ter ducto, ad centenarium et quinquagenarium pervenit. Quinquaginta enim ter ducta fiunt centum quinquaginta. Quo cum addideris ipsa tria, quia insigne et emi
Abbreviated transcription (Latin):
partibus suis quȩ illum m&iuntur computantisusque
ad quinqua genarium numerum pert uenit adipsum
commendans. quando quidem ipsȩ partes q̃ illum
moiuntur ȩquales interse sti quod cume quitate
admistrata corporalis & uisibilis temporaliter accio
perfectionem omini comparat quȩ perfeccio sicut
dra genarius mimerus ȩqualibus partibus suis in sũmã
sicut supͣdictum est peruenit unum enim quo d
habent quinquies & decem quođabent quater &ui¬
ginti quod abent bisisimul ducta fiunt quinqua¬
hos quos enumera uimus & compotatos ad quinqua¬
genarium numerũ diximꝰ per actis ergo dñs quadra¬
ginta diebuspost resurrextionem cũ discipulis
suis id est commendans eis quod pro nobis tẽporalit̃¬
rẽ gestũ ẽ ascendit incelum &postalios decẽ dies
capienda qui ui sibilibus tẽporalib: q̃ crediderunt
ipsis uidilicet detẽ dieb: post quos misit sp̃m sc̃m
cõ putatis ȩquibus partibus suis edit & fit

Expanded text:
partibus suis, quae illum metiuntur, computatis, usque partibus suis, quae illum metiuntur, computatis, usque ad quinquagenarium numerum pervenit, idipsum commendans; quandoquidem ipsae partes, quae illum metiuntur, aequales inter se sunt: quia cum aequitate administrata corporalis et visibilis temporaliter actio perfectionem homini comparat. Quae perfectio, sicut adragenarius numerus aequalibus suis partibus in summam sicut supra dictum est, pervenit. Unum enim quod habent quinquies, et decem quod habent quater, et viginti quod habent bis, simul ducta fiunt quinquahos quos enumeravimus, et computatos ad quinquagenarium numerum perduximus. Peractis ergo Dominus quadraginta diebus post resurrectionem cum discipulis suis, id est, commendans eis quod pro nobis temporaliter gestum est, ascendit in coelum: et post alios decem dies capienda, qui visibilibus temporalibusque crediderant. Ipsis videlicet decem diebus post quos misit Spiritum scomputatis aequalibus partibus suis edit, et fit
Abbreviated transcription (Latin):
intelligitur quadra genarius numerus tempo ralem
dispensationem significare quȩ prosalute nr̃a gesta e
cum dñs corpus adsumsit & ui sibilit̃ͥ omnibus a parere
cant creatorem & creaturam quater ducta id est. per
corpus temporaliter demonstrata fiunt quad raginta.
lam inter quatuor & quater hocinter est quod .iiii. instatu
atur quam sacra mentum corporaliter &temporaliter
gestum proptereos qui corporum amore. implicatierant
& temporibus subditi. quadragenarius ergonumerus
ut dictum est. temporalem in ipsam disperationem
non ingrue significare creditur & fortasse hoc est
quod quad raginta dies dñs ieiunauit sȩculihinus
quod motu corporum & temporalibus agitur osten¬
dens in opiam. Et quad raginta diesopost resurrex¬
tionem cum discipulis fuit. hanc ipsam illis credo
dispensationem temporalem quȩ pronostra salute
gessit insinuans quadra genaris hautem numerus

Expanded text:
intelligitur quadragenarius numerus temporalem intelligitur quadragenarius numerus temporalem dispensationem significare, quae pro salute nostra gesta est, cum Dominus corpus assumpsit, et visibiliter hominibus apparere cant Creatorem et creaturam, quater ducta, id est, per corpus temporaliter demonstrata, fiunt quadraginta. Nam inter quatuor et quater hoc interest, quod quatuor in statu aturque sacramentum corporaliter et temporaliter gestum, propter eos qui corporum amore implicati erant, et temporibus subditi. Quadragenarius ergo numerus, ut dictum est, temporalem ipsam dispensationem non incongrue significare creditur. Et fortasse hoc est quod quadraginta dies Dominus jejunavit , saeculi hujus, quod motu corporum et temporibus agitur, ostendens inopiam: et quadraginta dies post resurrectionem cum discipulis fuit, hanc ipsam illis, credo, dispensationem temporalem, quam pro salute gessit, insinuans. Quadragenarius autem numerus,
Abbreviated transcription (Latin):
de quadraginta sex annis dicitur fabricatum esse
templum quod corpus eius significabat ut quod
anni fuerint in fabricatione templi totdies fuerin
incorporis dominici perfectione : DECENTY QUINQCINI
autem dei. Siacapite numerantur inueniuntur
propter disciplinam quȩ insinuat conditorem dm̃
& conditam creaturam recte significat denarius
numerus &cum corpus perfectum adque in exter¬
minabile subditur animȩ perfecta adque in ex¬
terminabili rursus quȩ ipsa subditur. xp̃o & ille
dõ nontam quã disimilis aut alterius naturȩ
sed tamquam patri filius hoc totum eodem numero denario
recte significatur. quod propter resurrectionem corporis
speratus futurum inȩternum. & fortasse proptere qui
conducuntur. aduineam denarium accipiunt mercidis nomi¬
autem quaternarius numerus recte corpus significat
frigidam & calidam. & quod progressio apuncto a longi¬
facit quam rursus quaternario continetur non absurde

Expanded text:
de quadraginta sex annis dicitur fabricatum esse de quadraginta sex annis dicitur fabricatum esse templum, quod corpus ejus significabat : ut quot anni fuerunt in fabricatione templi, tot dies fuerint in corporis Dominici perfectione. LVII. De centum quiautem Dei . Si a capite numerentur, inveniuntur propter disciplinam, quae insinuat conditorem Deum et conditam creaturam, recte significat denarius numerus. Et cum corpus perfectum atque inexterminabile subditur animae perfectae atque inexterminabili, rursusque ipsa subditur Christo, et ille Deo, non tanquam dissimilis aut alterius naturae, sed tanquam Patri Filius, hoc totum eodem numero denario recte significatur, quod post resurrectionem corporis speratur futurum in aeternum. Et fortasse propterea qui conducuntur ad vineam, denarium accipiunt mercedis nomiautem quaternarius numerus recte corpus significat, frigidam et calidam; et quod progressio a puncto ad longifacit, quae rursus quaternario numero continetur: non absurde
Abbreviated transcription (Latin):
quadraginta quinque. adde ergo ipsum unum fiunt
quadraginta sex hoc sex eis fiunt ducenti septua¬
ginta sexiis. dicitur autem conceptio humana
sic procedere &perficiunt. ut primis sex diebus quasi
lactis ab eat similitudinẽ sequentibus nouem dieb:
conuertatur in sanguinẽ. deinde. duo decim dieb:
reliquo tempore usque ad tempus partus magni¬
tudine augeatur. ad quadã ginta ergo utdies addito
uno quod significatur. summam quã sex &nouem
& duo decim &decem & octo inunum coacti fiunt
quadraginta qe que ad dito ergo ut dictum est uno
fiunt quad raginta sex quicum fuerint multiplicati
peripsum senarium numerum quihuius ordinationis
caput ten& fiunt ducenti septuaginta sex idest
nouene menses & sex dies . qui conputantur ab octauo
calendas a priles quodie conceptus dñs creditur
quant eodem diei etiam passus est usque adoctauũ
calendas ianuarias quodie natus est nonergo ab sur¬

Expanded text:
quadraginta quinque. Adde ergo ipsum unum, fiunt quadraginta quinque. Adde ergo ipsum unum, fiunt quadraginta sex: hoc sexies, fiunt ducenta septuaginta sex. Dicitur autem conceptio humana sic procedere et perfici, ut primis sex diebus quasi lactis habeat similitudinem, sequentibus novem diebus convertatur in sanguinem, deinde duodecim diebus reliquo tempore usque ad tempus partus magnitudine augeatur. Quadraginta ergo quinque diebus addito uno, quod significat summam: quia sex et novem et duodecim et decem et octo in unum coactis, fiunt quadraginta quinque: addito ergo, ut dictum est, uno, fiunt quadraginta sex. Qui cum fuerint multiplicati per ipsum senarium numerum, qui hujus ordinationis caput tenet, fiunt ducenti septuaginta sex: id est, novem menses et sex dies, qui computantur ab octavo calendas aprilis, quo die conceptus Dominus creditur, quia eodem die etiam passus est, usque ad octavum calendas januarias, quo die natus est. Non ergo absur
Abbreviated transcription (Latin):
idest deelementis mundi fabricantur. sed longe
potentius excellentius quam cum artifices ho̾es ensdẽ
figuros corporum & forma sinsuis operibus imitantur
non enim omnis numerositas umani corporis inuenitur
instatua sed tamen quȩ cumque ibi inuenitur ab illa
sapientiae per artificis post animum trancitur quȩ
ipsum corpus humanum naturaliter fabricatur. Hec
ideo tamen promagnoꝰ abendistene quitalia oꝑa
fabricantur aut diligunt quam minor ibus rebus
intenta anima quas per corpus corporaliter facit minꝰ
inhȩret ipsi summe sapientiȩ unde istas potentias
habet quibus male utiturdum foris eas exerc& diligens
& inanior infirmiorque efficitur quiuero talia opera
potest quamsi ipsa animalium corpora colerentur
quȩ multo excellentius fabricata s & quorum s. illa
imitamenta quideis infelicrais dicermus.
Peaniis eradraginia sex edincationis templi:
Sex noue̾ xii. decem &aucto hoc inunum fiunt

Expanded text:
id est, de elementis mundi fabricantur; sed longe id est, de elementis mundi fabricantur; sed longe potentius excellentiusque, quam cum artifices homines easdem figuras corporum et formas in suis operibus imitantur. Non enim omnis numerositas humani corporis invenitur in statua; sed tamen quaecumque ibi invenitur, ab illa sapientia per artificis manum trajicitur, quae ipsum corpus humanum naturaliter fabricat. Nec ideo tamen pro magno habendi sunt, qui talia opera fabricant, aut diligunt; quia minoribus rebus intenta anima, quas per corpus corporaliter facit, minus inhaeret ipsi summae sapientiae, unde istas potentias habet: quibus male utitur, dum foris eas exercet; illa ent inanior infirmiorque efficitur. Qui vero talia opera potest, quia si ipsa animalium corpora colerent, quae multo excellentius fabricata sunt, et quorum sunt illa imitamenta, quid eis infelicius diceremus? annis quadraginta sex aedificati templi. Sex, novem, duodecim, decem et octo, haec in unum fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
etiam sacramentum pertineat quod ds̃ sexta die ꝑficio
omnia perasua adcentum igitur & quadraginta septem
cum sex addideris quod signum perfectionis est fiunt .c¬
quinquaginta .iii. quinumerus piscium inuentur: postea.¬
qum iusũ dñi indexteram partem misa est ratia ubi
peccatores quiad sinistram pertinentur non inueniunt᷑¬
DEPULCHRITUDINE SIMULA CRORUM:
rsilla sũma om̃i potentis dĩꝑq ex nihilo facta sunt omnia
quȩ etiam sapientia eius dicitur ipsa operatur etiam
perartifices ut pulchra & congruentia faciant . quã uis
nonde nihilo sed dealiqua materia opereantur uel¬
ut ligno aut mormore & aut ebore. & quod aliud ma¬
teriȩ genus manibus articis subditur. sedieo non poss̃¬
isti denihilo aliquid fabricare quam percorpus operant᷑.
accipiant ab illa summa sapientia quȩ ipsos numeros
& ipsam conuenientiam longe artificiasius uniuerso
mundi corpori inpresit. quod denihilo fabricata essec
in quo sed etiam corpora animalium quȩ iam dealiquo

Expanded text:
etiam sacramentum pertineat, quod Deus sexta die perfecit omnia opera sua . Ad centum igitur et quadraginta septem cum sex addideris, quod signum perfectionis est, fiunt centum quingenta tria: qui numerus piscium invenitur posteaquam jussu Domini in dexteram partem missa sunt retia, ubi peccatores, qui ad sinistram pertinent, non inveniuntlacrorum. Ars illa summa omnipotentis Dei, per quam ex nihilo facta sunt omnia, quae etiam sapientia ejus dicitur, ipsa operatur etiam per artifices, ut pulchra atque congruentia faciant; quamvis non de nihilo, sed de aliqua materia operentur, velut ligno, aut marmore, aut ebore, et si quod aliud materiae genus manibus artificis subditur. Sed ideo isti non possunt de nihilo aliquid fabricare, quia per corpus operantur; accipiant ab illa summa sapientia, quae ipsos numeros et ipsam convenientiam longe artificiosius universo mundi corpori impressit, quod de nihilo fabricatum est: in quo sunt etiam corpora animalium, quae jam de aliquo,
Abbreviated transcription (Latin):
donec ponat om̃s inimicos sobpedib suis ad est
donec om̃is suꝑbia sȩcularis incarnationis eius
humilitati subdatur Ine quod dictũ est tunc & ipse
filius subiectus erit ei quiilli subiecit omia quã uis
secundũ susceptionẽ hominis dicatur quia inde
questio nata .ẽ. cumager& desurrectionẽ mostuoꝵ
tamen recte queritir utrũ scđm ipsutantũ dictũ

Expanded text:
donec ponat inimicos omnes sub pedibus suis, id est, donec ponat inimicos omnes sub pedibus suis, id est, donec omnis superbia saecularis incarnationis ejus humilitati subdatur. Sane quod dictum est: Tunc et ipse Filius subjectus erit ei qui illi subjecit omnia, quamvis secundum susceptionem hominis dicatur, quia inde quaestio nata est, cum ageret de resurrectione mortuorum, tamen recte quaeritur utrum secundum ipsum tantum sit dictum,
Abbreviated transcription (Latin):
patientia & infirmitatis. quisenĩ principatum
non euacu& cumfilius dĩ propt̃ ea regnat incredenab
quia eũ principes sȩculi iudicarunt q̃ potestas
non euacuatur cumille perquã facta sunt omĩa
propter ea regnat incredentib quia ita subiactꝰ
ẽ potestatib: ut dicer& homni non haberes in me
potestatẽ isidata tibi esset de suꝑ quȩ uirtus
non euacuatur: cũ ipse  quẽ celi solidati sunt idõ
regnat incredentib: quia unus usque ad cricem
mostẽ que titis infirmatꝰ est hoc autẽ modo filius
proprie regnat infide credentiũ non enĩ pat̃
dici aut credi pͣrtẽ uel in carnat̾ uel iudicatus
uel crucĩfixus Per speciem auten quȩ geda uirest
patricum patre regnat incontẽ płantib ueritatẽ.
quod autẽ tradere regnũ dõ & patri a fide
incarnationis sue adspecien deitatis ꝑducens
eos quisibi nunc credunt non ipse amit& sed
opus est ut in oͥmnib: nondum ualentib: equalitatẽ
patris & filii perspicuã mentis luce contuerir

Expanded text:
is enim principatus non evacuetur, cum Filius Dei propterea regnat in credentibus, quia eum principes saeculi judicarunt? Quae potestas non evacuatur, cum ipse, per quem facta sunt omnia, propterea regnat in credentibus, quia ita subjectus fuit potestatibus, ut diceret homini: Non haberes in me potestatem, nisi data tibi esset desuper ? Quae virtus non evacuetur, cum ipse per quem coeli solidati sunt, ideo regnat in credentibus, quia usque ad crucem mortemque infirmatus est? Hoc autem modo Filius proprie regnat in fide credentium. Non enim Pater dici aut credi potest vel incarnatus, vel judicatus, vel crucifixus. Per speciem autem, qua aequalis est Patri, cum Patre regnat in contemplantibus veritatem. Quod autem tradet regnum Deo et Patri, a fide incarnationis suae ad speciem deitatis perducens eos qui sibi nunc credunt, non ipse amittit, sed opus est, ut in hominibus, nondum valentibus aequalitatem Patris et Filii perspicua mentis luce contueri,
Abbreviated transcription (Latin):
quicquã se interparuulos scire dicit. a postos.
tamdiu opus est done ponat om̃is inimici
sub pedib id est ipsi humilitati enus ꝗpedũ nomine
significari arbitror adat atqͣ subdatur ominis
superbia secularis sicut exmaximea parte
iam factũ est cotidie fieri uidemꝰ sed quo fine
ista fiunt ut tradat regnũ dõ & patri idẽ. ut nutritos
fide in carnationis he perducat ad speciem qͣ eqͣlis

Expanded text:
quidquam se inter parvulos scire dicit Apostolus, quidquam se inter parvulos scire dicit Apostolus, tamdiu opus est, donec ponantur omnes inimici sub pedibus ejus: id est, ipsi humilitati ejus, quam pedum nomine significari arbitror, cedat atque subdatur omnis superbia saecularis; sicut ex maxima parte jam factum est, et quotidie fieri videmus. Sed quo fine ista fiunt? Ut tradat regnum Deo et Patri, id est ut nutritos fide incarnationis suae, perducat ad speciem qua aequalis
Abbreviated transcription (Latin):
non possint nã utique dictum est ineuangelio
& regni eius nonerit finis: secundũ quod regnat
militatus tãdiuent utique ista militiȩ donec
ponat om nes mimicossuos subpedib suis postea
uero nonerit cũ pace perp&ua ꝑfruemꝰ. hec
autẽ ista dicta sunt ut nouerimus diligentis etiã
illud considerario portere secundũ ꝙregnat
nunc dñs dispensatione sacramenti sui
per incarnationẽ atque passionẽ nã secundũ
id quod uerbũ dĩ est ta sine fine gine initio
& sine ĩ termissione est regnũ ẽ: scđm id autẽ
ꝙ uerbũ caro factũ est coepit regnare incredentib
perfidẽ in carnationis sue unde est etiam
illud dñs regnauit aligno. hinc autẽ euacuabit
omnẽ principatũ est & om̃ne potestatẽ &uirtutẽ
dũ non perclantatẽ: eiũs salui fiunt credentes sed phumilitatẽ¬
in eũ hoc est absconditũ a sapientib. ub & prudentib
& reuellatũ paruulis q̃m placuit dõ ꝑstultietiã
predicationis saluos facere credentes neque

Expanded text:
non possit. Nam utique dictum est in Evangelio, Et regni ejus non erit finis, secundum quod regnat militatur; tamdiu erit utique ista militia, donec ponat omnes inimicos suos sub pedibus suis; postea vero non erit, cum pace perpetua perfruemur. 9. Haec autem ita dicta sint, ut noverimus diligentius etiam illud considerari oportere, secundum quid regnet nunc Dominus dispensatione sacramenti sui per incarnationem atque passionem. Nam secundum id quod Verbum Dei est, tam sine fine quam sine initio et sine intequod Verbum caro factum est, coepit regnare in credentibus per fidem incarnationis suae. Unde est etiam illud, Dominus regnavit a ligno. Hinc autem evacuavit omnem principatum, et omnem potestatem, et virtutem, dum non per claritatem ejus, s prudentibus, et revelatum parvulis ; quoniam placuit Deo per stultitiam praedicationis salvos facere credentes . Neque
Abbreviated transcription (Latin):
quos necesse est eandem constellationem conceptionalẽ
abere . &amborum unam constellationẽ dari mathema¬
tico tamquam unius omnis. Siautem ad genitales con¬
stellationes setenere uoluerint ipsis geminis excludunt᷑
qui plerum que ita post inuicem funduntur ex utero. ut

Expanded text:
quos necesse est eamdem constellationem conceptionalem quos necesse est eamdem constellationem conceptionalem habere, et amborum unam constellationem dari mathematico, tanquam unius hominis? Si autem ad genitales constellationes se tenere voluerint, ipsis geminis excluduntur, qui plerumque ita post invicem funduntur ex utero, ut