comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
in area frum̾tis sua grauitate manentib. le¬
uis ex ea uentꝰ paleas raptat. Quod si ita est:
non uitiosoꝰ facit uanitas s ostendit: quȩ illos
sui afflans. uento circũfert. ac lubricis circũ¬
actos affectib iotat: qui se ad om̃s eius mi¬
pulsus studio ꝓpͥe uoluntatis accõmodant:
qui se de oꝑib quoꝵ sͥ conseii non sunt t̃piter
iactant: qui se ab om̃ib p̾dicari prõ nefas af¬
fectant: qui scõs uiros sui cõparatione depͥ¬
ciͣant: qui uitio aurȩ popularis elati. Sͥ nchil
uent: uoluptatib parent: om̃ib turpib pla¬
cent. Gestiunt docere quod nesciuint: credi de
se sublimia uolunt: delectabilia grauib antepo-¬
nunt. Ereciant᷑ uerbo quod animno concupis¬
cunt: appellationes uirtutũ uitiis suis appo¬
nunt: seipsos fallunt: fauentes sͥ decipiunt.
In ꝓmissione honesta ueloces n exibitione
menclaces. Abono mutabiles: mali tenaces.

Expanded text:
in area, frumentis sua gravitate manentibus, lein area, frumentis sua gravitate manentibus, leves ex ea ventus paleas raptat. Quod si ita est, non vitiosos facit vanitas, sed ostendit: quae illos sui afflatus vento circumfert, ac lubricis circumactos affectibus rotat; qui se ad omnes ejus impulsus studio propriae voluntatis accommodant; qui se de operibus quorum sibi conscii non sunt turpiter jactant; qui se ab omnibus praedicari per nefas affectant; qui sanctos viros sui comparatione depretiant: qui vitio aurae popularis elati, nihil sibvent, voluptatibus parent, omnibus turpibus placent. Gestiunt docere quod nesciunt, credi de se sublimia volunt, delectabilia gravibus anteponunt; exsecrantur verbo, quod animo concupiscunt; appellationes virtutum vitiis suis imponunt. Se ipsos fallunt, faventes sibi decipiunt. In promissione honesta veloces, in exhibitione mendaces. A bono mutabiles, mali tenaces.
Abbreviated transcription (Latin):
captis inuicta. Simulatio quedam uirtu¬
tum: amica uitioꝵ: fomes carnaliũ delec¬
tationũ: labes moꝵ: appeticio dignitatum.
Dulcis miseris: amara ꝑfectis: ꝑiculosa dubi¬
is: imꝑiosa subiectis: infirma fundatis. In¬
cautoᷤ facile capit ÷ captiuat. captiuos oblectat: am¬
bitiosos uexat: angustos inflat: inflatos hu¬
miliat. Clii seruiunt tumidi: sub qua iacent
elati: qũa mueniunt ꝑditi: ad quã currunt
lapsuri: in qua sibi uident᷑ stare iam lapsi.
Hȩc est uanitas q̃ ñ aliquas uirtutes ut pu¬
tatur ę xungulat: s licentiam intioꝵ cũ fue¬
rit a iitiosis recepta corroborat: ceterũ m̃tes
uirtutum plenas om̃ino non penetrat. Lla¬
cuos gͦ ac nullis fultos uirtutib temptat: &¬
ipsos fastu rumosȩ ambitionis inflatos. in
occulta dedecora quada publice furendi de¬
lectatione p̾cipitat. Siẽ uacuam naium tẽ¬
pestas in diuersa tumidis fluctib iactat: &¬

Expanded text:
captis invicta, simulatio quaedam virtucaptis invicta, simulatio quaedam virtutum, anima vitiorum, fomes carnalium delectationum, labes morum, appetitio dignitatum, dulcis miseris, amara perfectis, periculosa dubiis, imperiosa subjectis, infirma fundatis; facile captivat, captivatos oblectat, ambitiosos vexat, angustos inflat, inflatos humiliat; cui serviunt tumidi, sub qua jacent elati, quam inveniunt perditi, ad quam currunt lapsuri, in qua sibi videntur stare jam lapsi. 2. Haec est vanitas, quae non aliquas virtutes, ut putatur, exantlat, sed licentiam vitiorum, cum fuerit a vitiosis recepta, corroborat: caeterum mentes virtutum plenas omnino non penetrat. Vacuos ergo ac nullis fultos virtutibus tentat; et ipsos fastu ruinosae ambitionis inflatos, in occulta dedecora quadam publice furendi delectatione praecipitat, sicut vacuam navem tempestas in diversa tumidis fluctibus jactat, et
Abbreviated transcription (Latin):
restituant. nec se in ꝓfundũ maloꝵ salutem
desꝑando ꝓiciant: qͥs dubitet. ĩmo qͥs ñ firmi¬
ter credat eis pͥoris maliciȩ ueniã posse ꝯferri.
si mͦ inuidiȩ uulnere sanato correcti. ama¬
ritudinẽ pectoris sui dulcedine fr̃nȩ dilec¬
tionis expellant. eos simplicit amando qͥͦs
oderant: ut ad bom̃i fr̃ne cõmunionis ac
pacis bonoꝵ om̃ium. quoꝵ grauabant᷑ meri¬
tis. ad uuent᷑ exemplis e
is itaq suꝑ inudia disputatis: qm gͣui
malo etiam uanitas uanos muoluat.
consequent᷑ expediam. Quȩ ut facilius uita¬
ri possit: quid in se corruptionis habeat
breuit᷑ declaremꝰ. Eit enim uanitas infia¬
ta quedã circa delectationeᷤ uarias animi lan-¬
guentis affectio: potiendi honoris auida:
simul etiam morbo excellentiȩ manis infla¬
ta: caua morbida. tͣbulenta: animoꝵ leuiũ
domina. Male fundatis om̃ib blanda: re¬
pugnantib fumea. Capiendis secductoria.

Expanded text:
restituant, nec se in profundum malorum salutem restituant, nec se in profundum malorum salutem desperando projiciant; quis dubitet, imo quis non firmiter credat, eis prioris malitiae veniam posse conferri, si modo invidiae vnlnere sanato correcti, amaritudinem sui pectoris dulcedine fraternae dilectionis expellant, eos simpliciter amando quos oderant, ut ad bonum fraternae communionis ac pacis, bonorum omnium, quorum gravabantur meritis, adjuventur exemplis? His itaque super invidia disputatis, quam gravi malo etiam vanitas vanos involvat, consequenter expediam. Quae ut facilius vitari possit, quid in se corruptionis habeat breviter declaremus. Est enim vanitas, inflata quaedam circa delectationes varias animi languentis affectio, potiendi honoris avida, simul et nescia, morbo excellentiae inanis afflata, cava, morbida, turbulenta, animorum levium domina, male fundatis omnibus blanda, repugnantibus fumea, capiendis seductoria,
Abbreviated transcription (Latin):
cratur abiunctꝰ: animi sui supplicio relinqͥ¬
tur affligendus. Et quis ei poterit subuenire:
qui se sͥ ex̾ibet imudendo carnifice̾: Aut uñ
sͥ parabit salutẽ: qͥ de salutis materia contra¬
it bonis male utendo ꝑiutiem: Uerũptam̃
si inuidi qͦq sicut alii peccatores duunitus
inspirati. in sp̃ẽ recuperandȩ salutis assur¬
gant. ac sͥ quales sunt deo placituri displi¬
c̾eant: siñ imitent᷑ caim. qͥ postꝗͣ dominan¬
tis inuidiȩ furore cecatus. germano suo
uitam ꝑscelus extorsit. & annuã suam fr̃m cor-¬
poris sui morte ꝑcussam supplicio ȩt̾nȩ mortiᷤ
addixit: consequendȩ ueniȩ desperatione de¬
pressus ait ad dm̃. maior est inquitas mea qͣl
ut ueniam merear: hoc est dicere leo. indul¬
geri mͥ non peto: quia peccatoꝵ meoꝵ mag¬
nitudine. indulgentiȩ tuȩ uincit᷑ magnitu-¬
do: deniq nusqm̃ legitur aut penicuisse
de suo scelere. aut ueniã meruisse: si gͦ huiꝰ
abhorrendi exemplõ se sͥ auferant. & deo suo

Expanded text:
cratur, abjunctus, animi sui supplicio relinquetur affligendus. Et quis ei poterit subvenire, qui se sibi exhibet invidendo carnificem? Aut unde sibi parabit salutem, qui de salutis materia contrahit bonis male utendo perniciem? Verumtamen si invidi quoque sicut alii peccatores divinitus inspirati, in spem recuperandae salutis assurgant, ac sibi quales sunt, Deo placituri displiceant, si non imitentur Cain, qui postquam dominantis invidiae furore caecatus, germano suo vitam per scelus extorsit, et animam suam fraterni corporis morte percussam supplicio aeternae mortis addixit, consequendae veniae desperatione depressus ait ad Dominum: Major est iniquitas mea quam ut veniam merear ; hoc est dicere Deo: Indulgeri mihi non peto, quia peccatorum meorum magnitudine indulgentiae tuae vincitur magnitudo. Denique nusquam legitur aut poenituisse de suo scelere, aut veniam meruisse. Si ergo hujus abhorrentes exemplum se sibi auferant, et se Deo suo
Abbreviated transcription (Latin):
ñ poterunt: cũ illis incõparabilit̾ meliora atq¬
ꝑfectiora successerint: quia nec ꝓphȩcia ibi opꝰ
erit. cum ad illud quod futurũ ꝓmittebat
impleta ꝓduxerit: nec sciȩntia. quȩ uelut
lucerna quȩdam in buiꝰ scli nocte fideles il¬
luminat. cum in illiꝰ uitȩ die ppetuo sol ue-¬
rus iustis effulserit: nec mysterioꝵ noticia
aut ipsa fides necessaria erit: quando ad ea
quȩ ꝑ mysteriũ significabant᷑ & credebant᷑
ex fide. ꝑfectio xp̃iana ꝑuenerit. Car̾itas uͦ
hic quidẽ necessaria est quȩ nos separat a di-¬
abolo: purificat a peccato: reconciliat deo.
S ibi ꝑfecta erit: cum ꝑfectos deo a quo ẽ eis
donata coniunxerit. Adhric apls laudẽ
diuine caritatis amplificans: adiungit¬
& dicit. Si distribuero in cibos paupin

Expanded text:
non poterunt, cum illis incomparabiliter meliora ac pnon poterunt, cum illis incomparabiliter meliora ac perfectiora successerint. Quia nec prophetia ibi opus erit, cum ad illud quod futurum promittebat, impleta perduxerit; nec scientia, quae velut lucerna quaedam in hujus saeculi nocte fideles illuminat, cum in illius vitae die perpetuo Sol vivus justis effulserit; nec mysteriorum notitia, aut ipsa fides necessaria erit, quando ad ea quae per mysterium significabantur, et credebantur ex fide, perfectio Christiana pervenerit. Caritas vero hic quidem necessaria est, quae nos separat a diabolo, purificat a peccato, reconciliat Deo; sed ibi perfecta erit, cum perfectos Deo, a quo est donata, conjunxerit. 3. Adhuc Apostolus laudem divinae caritatis amplificans, adjungit et dicit: Si distribuero in cibos pauperum
Abbreviated transcription (Latin):
conuersationis obnubilent. honesta p̾clica¬
re ñ cessant: tam̃ ñ ut auditores sui eoꝵ
p̾dicatione ꝑficiant: s ut ipsi uideant᷑ cura¬
re quȩ p̾dicant. S udeamꝰ. quȩ hic ad nec¬
tat apłs. Si habuero inquit ꝓpħiam. & no
uerim mysteria om̃ia & omnẽ scientiam:
& si habuero onnẽ fide̾ ita ut montes tnꝰ¬
feram: caritatẽ uͦ ñ habuero: nichil sum.
Non ad hoc ista dicit. quasi aliqua bona sine
caritate habere aliqui possint: s quia m¬
chil ꝓsint habentib ea si ã caritate qͥesar¬
Print.
Ipsa autẽ & hic necessaria est. ut om̃ia bona
su̾mũ bonũ caritatẽ habentib ꝓsint: & ibi
cis etiam ꝑfectio ꝑmanebit: cum om̃s ꝑseue¬
rantes in se aduisionẽ dĩ ꝑduxerit. Cȩterũ
ꝑfectioni fideliũ. s fragilitati necessaria uidi-¬
cant᷑. in illa ꝑfectione scoꝵ qͦ in cariate ra-¬
dicati contendunt. ꝑuenientib irecessaria eẽ

Expanded text:
conversationis obnubilent, honesta praedicaconversationis obnubilent, honesta praedicare non cessant; non tamen ut auditores sui eorum praedicatione proficiant, sed ut ipsi videantur curare quae praedicant. 2. Sed videamus quae his adnectat ia, et omnem scientiam; et si habuero omnem fidem, ita ut montes transferam, caritatem autem non habuero, nihil sum . Non ad hoc ista dicit, quasi aliqua bona sine caritate habere aliqui non possint; sed quia nihil prosint habentibus ea, si a caritate defecerint. Ipsa autem et hic necessaria est, ut omnia bona, summum bonum caritatis habentibus prosint, et ibi eis etiam perfectior permanebit, cum omnes perseverantes in se ad visionem Dei perduxerit. Caeterum on solum perfectioni fidelium, sed etiam fragilitati necessaria judicantur, in illa perfectione sanctorum quo in charitate radicati ten
Abbreviated transcription (Latin):
uersarii corde uirtutib. Praui morib. &
insidiosi cunctis secum in simplicitate.
uiuentib. Hec & his similia sunt: quȩ om-¬
nes muidos bonis uoto siue animo inmi¬
cos ostencdunt. In hec mala deueniunt. qͥ in sec¬
tando non sectandos & diligendo abi homitna¬
dos. feralit̾ a cõmunione bonoꝵ om̃uint se ip¬
sos excludunt: ut illud bont̃ iure ñ sit iess:
quod ꝑsecunt᷑ in bonis. Considerate obsecro
qualit̾ inuidos punitura sint mala sua:
quos etiam bona puniunt aliena. Ubristisi¬
eri poterunt boni: qui sunt in bono mali:
Aut quando beuę malis usuri sunt. qͥ male
bonis uti ñ desinunt: Bene malis usi sunt¬
scĩ martyres. in testimonio saluatoris nr̃i
ueraces: & in castris spiritalib strenu bella¬
tores: qui tͥbulationil & dãpnis ac uariis
cruciatib affecti parit̾ & ꝓbati. terrenis cȩlesti¬
a mutuauerunt: & de bono usu et de bo¬
no maloꝵ ꝓfectu. ad gaudia bonoꝵ phenni¬

Expanded text:
versarii corde virtutibus, pravi moribus, et versarii corde virtutibus, pravi moribus, et insidiosi cunctis secum in simplicitate viventibus. Haec, et talia sunt, quae omnes invidos bonis voto sive animo inimicos ostendunt. In haec mala deveniunt qui insectando sectandos, et diligendo abominandos feraliter a communione bonorum omnium se ipsos excludunt, ut illud bonum jure non sit in eis, quod persequuntur in bonis. Conqualiter invidos punitura sint mala sua, quos etiam bona puniunt aliena. Ubi isti fieri poterunt boni, qui sunt in bono mali? aut quando bene malis usuri sunt, qui male bonis uti non desinunt! Bene malis usi sunt martyres sancti, in testimonio Salvatoris nostri veraces, et in castris spiritualibus strenui bellatores; qui tribulationibus et damnis, ac variis cruciatibus affecti, pariter et probati, terrenis coelestia mutaverunt; et de bono usu malorum profecti ad gaudia bonorum perenni
Abbreviated transcription (Latin):
intra se abscondunt: in se suoᷤ cruciatꝰ enutͥ̾ut:
ꝓficientib inuident: peccantib fauent. De bo¬
noꝵ malis gaudent: de ꝓfectib lugent: iniu¬
cũs gratiutis ardent: dep̃hendi pectors̃ sui
mala timent. Semꝑ amari: numqͣm certi:
amici diaboli: uumici ȩtiam sui: om̃ib ocdi¬
osi: ad gaudenda anxii: ad plangenda lȩti:
utrobiq ꝑuersi. Int̾ amicos discordiaᷤ semi¬
nant: discordantes ad tempꝰ si possunt in dis¬
sensione confirmant. Opinionẽ bonoꝵ men¬
daciĩs decolorant: in spiritalib carnabia lau¬
dant: ut spiritalia bona cis deeẽ ꝑsuadeant
Amiciciaᷤ simulant: ut eos qui se in caute sibi
cõmiserint qua possunt arte decipiant. Odi¬
orum sͥ occasiones prauis suspitionib coacer-¬
uant: denones quoꝵ facta sectant᷑ letificant:
sanctos uros quib sunt noti contristant.
Uelut amici in obsequio: hostes in animo. Con¬
tinentes in uerbo: turpes in facto. Prodigi se¬

Expanded text:
intra se abscondunt, et in suos cruciatus enutriunt, intra se abscondunt, et in suos cruciatus enutriunt, proficientibus invident, peccantibus favent. De bonorum malis gaudent, de profectibus lugent, inimicitiis gratuitis ardent, deprehendi pectoris sui malitiam timent, semper amari, nunquam certi; amici diaboli, inimici etiam sui, omnibus odiosi; ad gaudenda anxii, ad plangenda laeti, utrobique perversi. Inter amicos discordias seminant, discordantes ad tempus, si possunt, in dissensione confirmant. Opinionem bonorum mendaciis decolorant: in spiritualibus carnalia laudant, ut spiritualia bona eis deesse persuadeant. Amicitias simulant, ut eos qui se incaute sibi commiserint, qua possunt arte decipiant. Odiorum sibi occasiones pravis suspicionibus coacervant; daemones, quorum sectantur facta, laetificant. Sanctos viros quibus sunt noti contristant, velut amici in obsequio, hostes in animo. Continentes in verbo, turpes in facto. Prodigi se
Abbreviated transcription (Latin):
lo ꝑcessit. Pinde quia idem diabolus suꝑbi-¬
endo inuidꝰ. ñ inuidendo suꝑbꝰ apparuit.
ñ suꝑbia fructꝰ inuidiȩ fuit: s inuidia ex
suꝑbiȩ radice processit. Unde qm̃ qnͣtum
inuidos affligat inuidia. suꝑior sermo
iam ꝓclidit: non hic de illius supplitio dice̾-¬
dum uidetur. quod suos animos inuidi
laniando conficiunt: s hoc tantũ donante
dño debemꝰ ostendere. qualit̃ inuidi sanctȩ
uiuentiũ merita. sua faciant inuidendo
peccata: & quantũ ĩ eis bonũ corrũpat in¬
uidia. Q qͥcqͥd honi fieri uel dici a scĩs audie¬
rint. aut om̃ino ñ erectunt: aut res bene
gestas in malũ male intpretando conuer¬
tunt. Om̃e malũ qͦd de illis mendax fama
iactauerit. statim tamqm si ipsi uiderunt
crecdunt: feralit̾ eis qui illud non uerũ ẽẽ
ꝓbare uoluerint contradicunt. Onũa de suiᷤ
emulis fingunt: eoꝵ ꝓfectu defitiunt Odia

Expanded text:
lo processit. Proinde, quia idem diabolus superbilo processit. Proinde, quia idem diabolus superbiendo invidus, non invidendo superbus apparuit, non superbia fructus invidiae fuit, sed invidia ex superbia radice processit. Unde, quoniam quantum invidos affligat invidia, sermo superior jam prodidit, non hic de illius supplicio dicendum videtur, quo suos animos invidi laniando conficiunt; sed hoc tantum, donante Domino, debemus ostendere, qualiter invidi sancte viventium merita, sua faciant invidendo peccata; et quantum in eis bonum corrumpat invidia, qui quidquid boni fieri vel dici a sanctis audierint, aut omnino non credunt, aut res bene gestas in malum male interpretando convertunt. Omne malum quod de illis mendax fama jactaverit, statim, tanquam si ipsi viderint, credunt. Feraliter eis qui illud verum non esse probare voluerint, contradicunt. Omnia suis aemulis fingunt, eorum profectu deficiunt, odia
Abbreviated transcription (Latin):
possunt libere uoluntatis arbitrio: liberati
iñ etiam si tales ad recipiendam saluitem
diuinutꝰ animati. spem resipiscendi concipi¬
ant. nec se in peccatis suis desꝑando contẽp¬
nant: poterunt fructuose satisfactioniᷤ medi¬
camento sanari: & suꝑbiam quȩ eos a cdeo
suo tumefactos excuserat. fundatȩ humili-¬
tatis assũptione dampnantes. uincli̾s ȩter¬
nȩ dampnationis absolui. Quod qualiter
possit fieri supra iam diximꝰ: cum de ipsa su
ꝑbia unde processerit. quo ꝑuenerit. & quid
egerit tractaremꝰ. Namiꝗ̃ a diabolo proces¬
sit: ad hominẽ pͥmũ ꝑuenit: & in ipso to-¬
tum genꝰ humanũ. uelut in radice fructũ
nature sponte. peccati uitiatione corrupit:
rdo ipse uidetur exigere: ut de mui¬
cdia qͦq pauca dicamus. Quȩ in tantũ
de suꝑbia fonte manauit: ut diabolus qͥ ꝑ
suꝑbiam periit. hominẽ pͥmũ statim succen-
sus inuidiȩ felle ꝑdiderit: namq a diabo-¬

Expanded text:
posspossmen etiam tales, si ad recipiendam salutem divinitus animati, spem resipiscendi concipiant, nec se in peccatis suis desperando contemnant, poterunt fructuosae satisfactionis medicamento sanari, et superbiam, quae eos a Deo suo tumefactos excusserat, fundatae humilitatis assumptione damnantes, vinculis aeternae damnationis absolvi. Quod qualiter fieri possit, supra jam diximus, cum de ipsa subia, unde processerit, quo pervenerit, quid egerit, tractaremus. Nam a diabolo processit, ad hominem primum pervenit, et in ipso totum genus humanum velut in radice fructum naturae sponte peccantis vitiatione corrupit. 11. Ordo ipse videtur exigere ut de invidia quoque pauca dicamus, quae in tantum de superbiae fonte manavit, ut diabolus, qui per superbiam periit, hominem primum statsus invidiae felle, perdiderit; namque a diabo
Abbreviated transcription (Latin):
ad om̃ia quib subsistit fraterna societaᷤ
in humani. Temerarii in audendo: cla¬
mosi in loquendo: fastidiosi maudien-¬
do: ꝓresũptuosi in docendo: efferati defor-¬
mit̾ in chachĩno: ouerosi amicis: infesti
qetis: ingrati beneficiis: inflati obseqͥis:
impiosi subiectis. Hec sunt suꝑbiȩ gras¬
santis inditia: quib offendit᷑ deus & re¬
cedit: & suꝑba. corda destituit. His mał
diabolus pastus exultat: inuitat᷑ ut ue¬
niat: supbas mentes intrat ut teneat:
erigit ut elidat: fouet ut ꝑdat. Qui in¬
erplebilit̾ de ipsa plitoꝵ capituitate in-¬
pudiat : ut captiuos suõs quos suꝑbiȩ ui¬
rib s̾ subiecit urx possideat: &e om̃ia illa
mala quȩ suꝑiꝰ cõphendi ꝑ illos exerceat.
Merito gͥ ꝑ iustũ esĩ iudicium deseruntur
hitiusmodi. occulto p̃cdampnati supplicio:
qĩ ũ muolent᷑ aodicti s sponte cȩcdunt suꝑ¬
bie decipientis imꝑio: eui utiq repugnare

Expanded text:
ad omnia quibus subsistit fraterna societas ad omnia quibus subsistit fraterna societas inhumani; temerarii in audendo, clamosi in loquendo, fastidiosi in audiendo, praesumptuosi in docendo, effrenati deformiter in cachinno, onerosi amicis, infesti qimperiosi subjectis. 10. Haec sunt superbiae grassantis indicia, quibus Deus offenditur, et recedit, ac superba corda destituit. His malis diabolus pastus exsultat, et invitatur ut veniat. Superbas mentes intrat ut teneat, erigit ut elidat, fovet ut perdat. Qui inexplicabiliter de ipsa perditorum captivitate tripudiat, ut captivos suos, quos superbiae juribus sibi subjecit, jure possideat, et omnia illa mala quae superius comprehendi per illos exerceat. Merito igitur per justum Dei judicium deseruntur hujusmodi, occulto praedamnati supplicio, quoniam non violenter addicti, sed sponte cedunt superbiae decipientis imperio, cui utique
Abbreviated transcription (Latin):
ñ obseruant imperata s iudicant. De suiᷤ
negligentiis obuirgati: aut rebellant in-¬
solent᷑ aut murmurant. De loco suꝑiori
lisceptant: p̾ferri se etiam meliorib im-¬
pudeut᷑ affectant. Simplicitatẽ spurita¬
liũ fratrũ irrident᷑ exagitant: suas senten-¬
tias ꝓcacit̾ iactant. Obsequia delata fasti-¬
diunt: negata ꝑtinacit̾ querunt. Natales
morib aute ponunt: iuniores suos ȩlati de s¬
animi tumore constituunt. Non seruãt
in obsequio reuerentiã: in sermone mo¬
destiam: in morib disciplinã. Habent
in uitentione ꝑtinatiam: in corde duri-¬
tiam: insermocinatione iactantiã. In hu¬
nulitate fallaces: in iocatione mordaces:
in odio ꝑtinaces: subiectionis impatien¬
tes: potentiȩ sectatores: om̃ib bonis odi¬
biles. Ad opꝰ bonũ pigri: ad cõmio¬
nẽ feri: ad obsequiũ duri. Ad loquendũ qͣd
nesciunt ꝓmpti: ad supplantandũ parati:

Expanded text:
non observant imperia, sed judicant. De suis 284 non observant imperia, sed judicant. De suis 284 negligentiis objurgati aut rebellant insolenter, aut murmurant; de loco superiori disceptant, praeferri se etiam melioribus impudenter affectant. Simplicitatem spiritualium fratrum imprudenter exaggerant. Suas sententias procaciter jactant. Obsequia delata fastidiunt; negata pertinaciter quaerunt, natales moribus anteponunt. Juniores suos elati desanimi tumore constituunt. Non servant in obsequio reverentiam, in sermone modestiam, in moribus disciplinam. Habent in intentione pertinaciam, in corde duritiam, in sermocinatione jactantiam; in humilitate fallaces, in locutione mordaces, in odio tes, potentiae sectatores, omnibus bonis odibiles; ad opus bonum pigri, ad communionem feri, ad obsequium duri, ad loquendum quod nesciunt prompti, ad supplantandum parati,
Abbreviated transcription (Latin):
dine dominandi possessi quos possunt ui-¬
ꝯfundunt: honorib intumescũt: passim cũc¬
ta diripiunt: suis cͥminib gaudẽr: & se ipso ᷤᷤ
suꝑbie corrupti morbo ñ caprunt. Hos gͦ p̃¬
tereo: in qͥb suꝑbia tam aꝑte regnat: ut nec
dignet᷑ se occultare nec ualeat. Illos tantũ¬
dolendos ostendo. atq eoꝵ exempla cauẽ-¬
da denuntio: qͦs iam conuersos & aliqnͣ-¬
tulum ꝓficientes suꝑbia occultȩ captiuit:
qͥs in ꝓfundo maloꝵ fraudulenta domi¬
natione p̾cipitat: & ne inde umqu̾a pos-¬
sint emergere iugit᷑ calcat. Ipsa in cordib
talium locum diabolo facit: ipsa ei adue¬
iuentum munitũ pectꝰ familiarit᷑ pan¬
dit. Ipsa intro euntẽ suscipit: ipsa captis
us ꝑditȩ uiuiendi constituit. Ipsa om̃ib
bonis erarmat qs semel inuaserit: ipsa
qͥequid in eis remanserit qͦd uitis possit ob¬
uiti. ne forte contra se conualescat inte¬
runit. Inde ẽ qͦd hii quos suꝑbȩ mentis
tabes prurulenta corruperit. semoꝵ suoꝵ

Expanded text:
dine dominandi possessi, quos possunt viconfundunt, honoribus intumescunt. Passim cuncta diripiunt, suis criminibus gaudent, et seipsos superbiae corrupti morbo non capiunt. Hos ergo praetereo, in quibus superbia tam aperte regnat, ut nec dignentur se occultare, nec valeant. Illos perdolendos ostendo, atque eorum exempla cavenda denuntio, quos jam conversos, et aliquantulum proficientes superbia occulte captivat, quos in profundum malorum fraudulenta damnatione praecipitat, et ne inde unquam possint emergere, jugiter calcat. Ipsa in cordibus talium locum diabolo facit. Ipsa ei advenienti munitum pectus familiariter pandit. Ipsa introeuntem suscipit. Ipsa captis jus perdite vivendi constituit. Ipsa omnibus bonis exarmat, quos semel invaserit. Ipsa quidquid in eis remanserit quod vitiis possit obniti, ne contra se forte convalescat, interimit. 9. Inde enim est ut hi quos superbae mentis tabes purulenta corrumpit, seniorum suorum
Abbreviated transcription (Latin):
merito.Si enim non quid s. ꝓpter quid fa¬
ciamꝰ in illa ultima examinatione querẽ-¬
dũ est: elemosinȩ uł traditio corporis in
mortem: quid ꝓderunt ñ habentib cari¬
tatem: Ipsa gͣ habenda est. ipsa sectanda:
nec illa om̃ia suꝑius dicta. ul alia quę¬
libet bona ꝑducũt aliquos ad salutem:
qͥa quelibet actio bona uł passio. nͥ ex fide.
que ꝑ dilectionẽ operat᷑ extiterint. nobis ꝓ-¬
desse ñ poterunt. Quaꝑꝑter nichil eis pec-¬
cati dãpuabilis remanere poterit: nec deerit
aliquid boni. quib caritas om̃is inqͥnai¬
ti mundatio. & bonoꝵ om̃lum mat̾ affuerit.

Expanded text:
merito. Si enim non quid, sed propter quid faciamus, in illa ultima examinatione quaerendum est, eleemosynae, vel traditio corporis proprii in mortem, quid proderunt non habentibus charitatem? Ipsa ergo habenda est, ipsa est sectanda, nec illa omnia superius dicta, vel alia quamvis bona perducunt aliquos ad salutem, quia quaelibet actio bona vel passio, si ex fide, quae per dilectionem operatur, non exstiterint, nobis prodesse non potuerunt. Quapropter nil eis peccati damnabilis remanere poterit, nec deerit aliquid boni, quibus charitas omnis inquinamenti mundatio, et bonorum omnium mater adfuerit.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ habet imꝑtit. Et quid illi eẽ potest in
hac uita ꝑfectiꝰ: qͥ tantis habundat carita-¬
te in se regnante uirtutib : Proinde quando
uidemus aliꝗs pacientie mole fundatos inconcꝰ-¬
sum pectꝰ seulentib malis oppouereł habun-¬
dantia sc̃ȩ benignitatis affectũ bonũi suum
uelle cũ om̃ib habere cõmunẽ: ñ aliquib

Expanded text:
quae habet impartit. Et quid illis esse potest in hac vita perfectius, qui tantis abundant, charitate in se regnante, virtutibus? Merito proinde quando videmus aliquos patientiae mole fundatos, inconcussum pectus saevientibus malis opponere, abundantia sanctae benignitatis locupletatos, bonum suum velle
Abbreviated transcription (Latin):
re cupientes a salubri timore incipiunt. & ad
caritatẽ proficiendo ꝑueniunt: nos q̃q suffi¬
cere uidicantes qͦd de incipientiũ timore tͣcta¬
uimꝰ: etiam de caritate quod ip̃se cuiꝰ munꝰ
ab om̃ib terrenis ac p̾sentib prorsꝰ
auersa. Iuncta deo inseparabilit̾ & unita:
igni quodã sp̃s scĩ a quo ẽ & ad quẽ refert᷑¬
inceusa: inqͥnam̃ti om̃is extranea: corrũpi neᷤs¬
cia: nulli uitio mutabilitatis obnoxia: supra
om̃ia quȩ carnalit̾ diligunt᷑ excelsa: affectio-¬
ñi om̃iũ potentissima. Dumȩ contẽplationis
auida: in om̃ib semꝑ inuicta. Sũma actio-¬
nũ bonarum: salus morũ: finis cȩlestium
p̃ceptoꝵ. Mors cͥminũ: uita uirtutũ. Uirtꝰ
pugnantiũ : palma uictoꝵ. Amica scãrum

Expanded text:
re cupientes a salubri timore incipiunt, et ad re cupientes a salubri timore incipiunt, et ad caritatem proficiendo perveniunt, nos quoque sufficere judicantes quod de incipientium timore tractavimus, etiam de caritate, quod ipse, cujus munus ab omnibus taversa, juncta Deo inseparabiliter et unita, igne quodam S. Spiritus, a quo est et ad quem refertur, inquinamenti omnis extranea, corrucia, nulli vitio mutabilitatis obnoxia, super omnia quae carnaliter diliguntur excelsa, affectionum omnium potissimum divinae contemplationis avida, in omnibus semper invicta, summa actionum bonarum, salus morum, finis coelestium praeceptorum, mors criminum, vita virtutum, virtus pugnantium, palma victorum, a
Abbreviated transcription (Latin):
pliciũ: ñ sentire in illo igne qͦd illummat.
sentire quod cruciat: exundantis incendii
crepitꝰ terribiles pati. baratri fumantis ama¬
ra caligine ocłõs obeecari: ꝓfundo gehenne
fluctuantis immergi. ed acissimis mȩternu
dilaniari uermib nec finiri: hec & multa
similia cogitare. nichil ẽ aliud quã uitiis
om̃ib repudiũ dare: & om̃ia blandim̃ta
carnalia refrenare. S nos iam si uidetur ab
his terribilib malis. quȩ fideliũ mentes salu¬
bri tĩore concutiunt. atq ab om̃ib delectati¬
onib uitiosis abducunt. & quȩ amatores uo¬
luptatũ suarũ tc̃ suȩ dap̃nationis exꝑim̃to
ꝓbabunt. quando iam quod est om̃i infideli-¬
tate miserius se emendare ñ poterũt: ab his
in quã trificis ac tristib malis ascendamꝰ ad
illa sullimna. quib ꝓficientiũ m̃tes in spem
ꝓmerendȩ beatitudinis assurgunt: ab dicatiᷤ¬
q terrenis cȩlestia concupiscunt. Et qm̃ ꝓfice¬

Expanded text:
plicium, non sentire in illo igne quod illuminat, plicium, non sentire in illo igne quod illuminat, sentire quod cruciat, exundatis incendii terribiles crepitus pati, barathri fumantis amara caligine oculos obcaecari, profundo gehennae fluctuantis immergi, edacissimis in aeternum dilaniari vermibus, nec finiri: haec et multa similia cogitare, nihil est aliud quam vitiis omnibus repudium dare, et omnia blandimenta carnalia refrenare. Sed nos jam, si videtur, ab his terribilibus malis, quae fidelium mentes salubri terrore concutiunt, atque ab omnibus vitidelectationibus abducunt, et quae amatores voluptatum suarum tunc suae damnationis experimento probabunt, quando jam, quod est omni infelicitate miserius, se emendare non poterunt: ab his, inquam, terrificis ac tristibus malis ascendamus ad illa sublimia, quibus proficientium mentes in spem promerendae beatitudinis assurgunt abjuratisque terrenis, coelestia concupiscunt. Et quoniam profice
Abbreviated transcription (Latin):
manente sentiendi uita pena ꝑmaneat: &
ad cdolendũ magis quã ad uidendũ ȩt̾nis
corporib cõpeditos habeat: quoᷤ in flaminis
uoracib imortalitas scđẽ mortis occidat.
refert᷑ dãpnati hominis pęnã. quẽ mefficaciᷤ
penitentiȩ ignis exurit: & consumentis con¬
scientiȩ uermis immortalit᷑ rodit. Proinde
om̃s qui in gehenna dicunt᷑ occidi. ñ id cũ
illis agit᷑. ut maximis consũpti dolorib ali¬
quando deficiant: s ut in illis penalit̾ ui¬
uant. Hec & bis similia libent̾ audire uel
legere. iugit᷑ ante ocłos mentis adducere. su¬
tura credere. sine ulla ꝑturbatione metuere::
cogitare quale malũ sit ab illo gaudio diuinȩ
contẽplationis excludi. beatissima scõꝵ om̃iũ
societate pͥuari: fieri patͥe cȩlestis extorrẽ. mori
uitȩ beatȩ. morti uiuere sempiternȩ: in etͣ¬
nũ ignẽ cũ diabolo & angłis eius expelli.
ubi sit mors sedã dapͥnatis exiliũ. uita sup¬

Expanded text:
manente sentiendi vita, poena permaneat, et manente sentiendi vita, poena permaneat, et ad dolendum magis quam ad vivendum aeternis corporibus compeditos habeat, quos in flammis vivacibus immortalitas secundae mortis occidat.refertur damnati hominis poenam; quem inefficacis poenitentiae ignis exurit, et consumentis conscientiae vermis immortaliter rodit. Proinde omnes qui in gehenna dicuntur occidi, non id cum illis agitur, ut maximis consumpti doloribus, aliquando deficiant; sed ut in illis poenaliter vivant. 3. Haec et his similia libenter audire vel legere, jugiter ante oculos mentis adducere, futura credere, sine ulla perturbatione metuere, cogitare quale malum sit ab illo gaudio divinae contemplationis excludi, beatissima sanctorum omnium societate privari, fieri patriae coelestis extorrem, mori vitae beatae, morti vivere sempiternae, in aeternum ignem cum diabolo et angelis ejus expelli, ubi sit mors secunda damnatis exsilium, vita sup
Abbreviated transcription (Latin):
tur atq meũ credat᷑ ostendit: & credentes
in se ne apeccato uincant᷑ inuicta ꝓtectio-¬
ne defendit. Quid gͦ responsuri sunt. si eis
d̃s dicat. si potustis quare non restiti stis
desideriis peccatoꝵ ⁊ si non potiustis. qua
ix mecũ contra peccata ñ queststiᷤᷤ auxiliũ:
aut uulnerati. quare penitendo ñ adhibu-¬
istis uulneri ur̃o remediũ.:Numqͥd non
ad hȩc obmutescentib̾ & quid excusationis
reddlant ñ habentibꝰ dicet. ligate eos mani-
& pedib ligari. nͥ in inferm̃i ubi dm̃ ne-¬
mo confitetur actione pͥuari : sicut in ex-¬
teriores tenebras mnti nichil aliud erit.
nͥ a dño qui est mentiũ lum̃ expelli: fietus
autẽ & stridor dentiũ acerrimos eoꝵ dolores.
ostendunt: qui supplitio sempit̾nȩ mortis
addicti. non uiuendi sensum habituri sunt.
mas nec extorquent: puniunt corpora dãp¬
nata nec finiunt. Quos ideo sͥ deputatos ig¬
nis mextinguibilis ñ extinguet. ut pina¬

Expanded text:
tur atque in eum credatur ostendit, et credentes tur atque in eum credatur ostendit, et credentes in se ne a peccato vincantur invicta protectione defendit. Quid ergo responsuri sunt, si eis Dominus dicat: Si potuistis, quare non restitistis desre meum contra peccata non quaesistis auxilium? aut vulnerati, quare poenitendo non adhibuistis vulneri vestro remedium? Nonne ad haec obmutescentes, et quid excusationis referant non habentes, dicet: Ligate eos manibuet pedibus ligari, nisi in inferno, ubi Deo nemo confitetur, actione privari? sicut in exteriores tenebras mitti, nihil aliud erit nisi a Domino, qui est mentium lumen, expelli. Fletus autem et stridor dentium acerrimos eorum dolores ostendunt, qui supplicio aeternae mortis addicti, non videndi sensum habituri sunt, mas, nec extorquent; puniunt corpora damnata, nec finiunt. Quos ideo sibi deputatos ignis inexstinguibilis non exstinguit; ut per
Abbreviated transcription (Latin):
se iam cum ad illud ultimũ uidicium
uenerimus. ab eo iudice iudicandi qui
nec falli occultatione cͥminũ potest. nec ad
impunitatẽ ꝓmerendã muneris alicuiꝰ ob¬
latione corrumpi. cum cȩperint om̃ium se¬
creta reuelari. & ñ solum actus & uerba s
etiam ipse cogitationes ostendi: ꝗd facie¬
mꝰ sub tanti iudicis maiestate: Quidex¬
cusationis obtendere poterimꝰ: qua nos de¬
fensionis arce purgabimꝰ. Quȩ nobis sub¬
uentura est penitentia: quã in hac carne
contẽpsimꝰ. Quȩ nos defensura sunt oꝑa
bona: quȩ in hac uita non fecimꝰ.o qͦs
quoꝵ exempla simul ac uerba despexinꝰ:
An forte aliqua se ibi fragilitas corporis
excusabit. S excusationi eoꝵ reclamabunt
om̃ium exempla scõꝵ: qui fragilitatẽ carnis
in carne iuncentes. qͦd fecerunt utiq feri
posse docuerũt: maxime quia nec ipsi pec¬
cato sua uirtute s di mifantis auxilio re-¬
stiterunt: qui se &̃ non quęrentib ut quera-¬

Expanded text:
e jam cum ad illud ultimum judicium venerimus, ab eo judice judicandi, qui nec falli occultatione criminum potest, nec ad impunitatem promerendam muneris alicujus oblatione corrumpi: cum coeperint omnium secreta revelari, et non solum actus ac verba, sed etiam ipsae cogitationes ostendi: mus sub tanti judicis majestate? quid excusationis obtendere poterimus? qua nos defensionis arte purgabimus? quae nobis subventura est poenitentia quam in hac carne contempsimus? quae nos defensura sunt opera bona, quae in hac vita non fecimus? Ad qquorum exempla simul ac verba despeximus? an forte aliquid ibi fragilitas corporis excusabit? Sed excusatione eorum reclamabunt omnium exempla sanctorum, qui fragilitatem carnis in carne viventes, quod fecerunt utique facere posse docuerunt, maxime quia nec ipsi peccato sua virtute, sed Domini miserantis auxilio restiterunt: qui se et non quaerentibus, ut quaera
Abbreviated transcription (Latin):
empla conuertunt. Illis nimirum
prodest. ut in suis allegationib uicti
iaceant: istis uͦ aliquando sufficit ut
laudabilia alioꝵs facta cognoscant.
Uinde magister egregius sapientib &
insipientib debitor. cum hebreoꝵ
quosdam sapientes. quosda &̃ tardi-
ores ammoneret. illis de cõpletione
testamenti ueteris loquens. eoꝵ sa¬
pientiam argumento suꝑauit dicens.
Quod enim antiquatur & senescit: ꝓpe
interitum est. Cum uͦ quosłã solis
exemplis trahendos cerneret. in eałe
epła adiũxit. sancti ludibria & uerb̃a
experti. insuꝑ & uincula & carceres.
lapidati sunt᷑. secti sunt. temptati st̃.
in occisione gladii mortui sunt. et

Expanded text:
empla convertunt. Illis nimirum empla convertunt. Illis nimirum prodest, ut in suis allegationibus victi jaceant; istis vero aliquando sufficit ut laudabilia aliorum facta cognoscant. Unde et magister egregius, sapientibus et insipientibus debitor , cum Hebraeorum quosdam sapientes, quosdam vero etiam tardiores admoneret, illis de completione Testamenti Veteris loquens, eorum sapientiam argumento superavit, dicens: Quod enim antiquatur et senescit, prope interitum est . Cum vero solis exemplis quosdam trahendos cerneret, in eadem Epistola adjunxit: Sancti ludibria et verbera experti, insuper et vincula et carceres, lapidati sunt, secti sunt, tentati sunt, in
Abbreviated transcription (Latin):
lit̃ ammonendi sunt sapientes hu-¬
Aius mundi: atq aliter hebetes.
Sapientes quippe ammonendi sunt:
ut amittant scire quȩ sciunt. He¬
betes quoq ammonendi sunt: ut
apperant scire quȩ nesciunt. In ilł
hoc primum destruendum est. qđ
se sapientes arbitrantur: in istis
iam ȩdificandum est. quicquid de
sapientia suꝑna cognoscitur: quia
dum minime suꝑbiunt: quasi ad
suscipiendum ȩdificiũ corda para-¬
uerunt. Cum illis laborandu est
ut sapientiꝰ stulti fiant. stultam
sapientiã deserant: & sapientem d̃i
stulticiam discant: istis uͦ p̃dican-¬
dum est. ut ab ea quȩ putatur
stulticia. ad ueram sapientiã uici¬
nius transeant. Illis namq dicit᷑.
Si quis uidetur inter uos sapiens
esse in hoc scło stultus fiat. ut
sit sapiens. Istis uͦ dicitur. Non
multi sapientes scđm carnem. Et
rursum. Quȩ stulta sunt mundi
elegit d̾s: ut confundat sapientes.
Illos plerumq racioci nationis argu-¬
menta: istos nonnunqͣm melius ex-¬

Expanded text:
liter admonendi sunt sapientes hujus saeculi, atque aliter hebetes. Sapientes quippe admonendi sunt, ut amittant scire quae sciunt; hebetes quoque admonendi sunt, ut appetant scire quae nesciunt. In illis hoc primum destruendum est, quod se sapientes arbitrantur; in istis jam aedificandum est quidquid de superna sapientia cognoscitur, quia dum minime superbiunt, quasi ad suscipiendum aedificium corda paraverunt. Cum illis laborandum est, ut sapientius stulti fiant, stultam sapientiam deserant, et sapientem Dei stultitiam discant; istis vero praedicandum est, ut ab ea quae putatur stultitia, ad veram sapientiam vicinius transeant. Illis namque dicitur: Si quis videtur inter vos sapiens esse in hoc soeculo, stultus fiat, ut sit sapiens ; istis vero dicitur: Non multi sapientes secundum carnem . Et rursum: Quae stulta sunt mundi elegit Deus, ut confundat sapientes . Illos plerumque ratiocinationis argumenta, istos nonnunquam melius ex
Abbreviated transcription (Latin):
qui uobis locuti sunt uerbũ d̃i. qͦꝵ
intuentes exitum conuersationis. imi¬
tamini fidem: quatinus & illos uic-¬
trix ratio frangeret: & istos ad ma-¬
iora conscendere imitatio blanda
suaderet
impudentes: atq alit̃ uerecundi.

Expanded text:
qui vobis locuti sunt verbum Dei, quorum intuentes exitum conversationis, imitamini fidem ; quatenus et illos victrix ratio frangeret, et istos ad majora conscendere imitatio blanda suaderet.impudentes, atque aliter verecundi.
Abbreviated transcription (Latin):
merorem spes ȩt̾ni gaudii fuꝑat: & quem
turbata mens de ext̾iorib afficit: dulcedo¬
urtioris tranquillitatis lenit. A duerdꝰ inui¬
diam p̃parat᷑ caritas: & adu̾sus irȩ incendiũ.
mansuetudinis adhibetur tranquillitas.
Suꝑbiam chiaboli imitant᷑ suꝑbi: aduersꝰ
quos opponit᷑ humilitas .xͥ. qua humilian¬
tur elati. Principaliũ septẽ uitioꝵ regina
& mat̾ suꝑbia ẽ: eademq septẽ pͥncipalia
mrulta de se parturrunt uitia: qͥa ita sibimet
quacda cognatione iungunt᷑: ut ex altero al¬
terum oriatur. Sic̃ pͥnceps septẽ uitioꝵ su¬
ꝑbia nos eoꝵ potestatib subdit: ita xp̃e
septiformi gr̃a plenus a dominatu uitioꝵ
nos eruit: & quos illa addicit septemplici
uitio: iste liberat septiformi gr̃e dono

Expanded text:
moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem moerorem spes aeterni gaudii superat; et quem turbata mens de exterioribinterioris tranquillitatis linit. Adversus invidiam praeparatur charitas, et adversus irae incendia mansuetudinis adhibetur tranquillitas.utem diaboli imitantur superbi, adversus quam opponitur humilitas Christi, qua humiliantur elati. 8. Principalium septem vitiorum regina et mater superbia est, eademque septem principalia multa de se parturiunt vitia, quae ita sibimet quadam cognatione junguntur, ut ex altero alterum oriatur. 9. Sicut princeps septem vitiorum superbia nos eorum potestatibus subdit, ita Christus septiformi gratia plenus a dominatu vitiorum nos eruit; et quos illa addicit septemplici vitio, iste liberat septiformis gratiae dono.
Abbreviated transcription (Latin):
dum ab eis contra singła uitia uirtutes sin¬
gulȩ opponunt᷑. Int̾du uitia cũ uirtutib
ad iutilitatẽ confligunt ut ipso certamine
ułimens exerceat᷑. uł ab elatione concussus
animꝰ restringat᷑. Adũsus impetꝰ uitioꝵ con¬
trariis uirtutib est pugnandum. Contra
luxuriam namq cordis est adhibenda mũ-¬
dicia: contra odium dilectio p̃paranda: ꝯ-¬
tra iracundiã pacientia ꝓponenda est.
Porro contra timorẽ. fiducie adhibenda est
uir contra torporẽ zeli p̾lium: tristiciȩ
quoq gaudiũ. accidiȩ fortitudo: auariciȩ
largitas. suꝑbie. humilitas opponenda est.
Sieq singłȩ uirtutes nascentia contra se
uicia rmunt: ac temptationũ motus
uirtute diuinȩ caritatis extingunt. Li-¬
bidinẽ abstinentia domat. Nam quantũ
corpꝰ media frangit᷑. tanto mens ab illictto
appetitu reuocat᷑. Adu̾sus iram tolerantia
dimicat: ira autẽ semetipsam necat: sustinẽ-¬
do autẽ pacientia uictoriam portat. Cristiciȩ

Expanded text:
dum ab eis contra singula vitia virtutes singulae opponuntur . Interdum vitia cum virtutibus ad utilitatem confligunt, ut ipso certamine, vel mens exerceatur, vel ab elatione concussus animus restringatur. Adversus impetus vitiorum contrariis virtutibus est pugnandum. Contra luxuriam enim cordis est adhibenda munditia, contra odium dilectio praeparanda, contra iracundiam patientia proponenda est; porro contra timorem fiduciae adhibenda est virtus, contra torporem zeli praelium. Tristitiae quoque gaudium, accidiae fortitudo, avaritiae largitas, superbiae humilitas opponenda est. Sicque singulae virtutes nascentia contra se vitia reprimunt, ac tentationum motus virtute divinae charitatis exstinguunt. Libidinem abstinentia domat. Nam quantum corpus inedia frangitur, tantum mens ab illicito appetitu revocatur. Adversus iram tolerantia dimicat. Ira autem semetipsam necat, sustinendo autem patientia victoriam portat. Tristitiae
Abbreviated transcription (Latin):
ritoꝵ facmoꝵ : recoidatio futurarũ penarũ.
consideratio ꝑegrinationis suȩ in huiꝰ iu
longinquitate: cdesideriũ suꝑnȩ pat̾e. qͣtinꝰ
ad eam quantotiꝰ ualeat ꝑuenire. Quisqͥs
peccatoꝵ memora conpungit᷑ ad lam̃ta. c̃
se d̃i uisitari sciat presentia: qñ ex hoc qued
se admisisse recolit. int̾ius erubescit: suoq ui¬
ditio penitendo iam punit. Nam tunc petrus¬
petrus fleuit: quando in eum xp̃c respexit. Un-¬
de & psalmus. Respexit inquit & cõmota est
& contremuit terra. Õressus di st̃ in corde hoĩs
int̾ioris: qñ ꝑ grãm es bona desideria surgunt.
ut calcentur mala. Quando gͦ ista in corde
acuere debet ad compunctionẽ. quando sentit
ex uera compunctione rapiat᷑: & qualiter in-¬
firmata reu̾tatur. Degustate lucis magnitu-¬
dinẽ illum nosse posse: qui iam aliqͥd exin de
gustauit. Sunt qui ñ ex uera cordis cõpunctio-¬
ne sui accusatores fiunt: s tantũ ad hoc ẽẽ
se peccatores affirmant: ut ex ficta humilitate

Expanded text:
enarum, consideratio peregrinationis suae in hujus vitae longinquitate, desiderium supernae patriae, quatenus ad eam quantocius valeat pervenire. Cum quisque peccatorum memoria compungitur ad lamenta, tunc Dei se vivificari sciat praesentia, quando ex eo quod se amisisse recolit, interius erubescit suoque judicio poenitendo jam punit. Nam tunc Petrus flevit, quando in eum Christus respexit . Unde et Psalmus: Respexit, inquit, et commota est, et contremuit terra . 6. Gressus Dei sunt in cor hominis interior vis, qua bona desideria surgunt, ut calcentur mala. Quando ergo ista in corde acuere ad compunctionem debet, quando sentit justi ex vera compunctione rapiatur, et qualiter infirmata revertatur degustatae lucis magnitudine, illum nosse posse qui jam aliquid exinde gustavit. 8. Sunt qui non ex vera cordis compunctione sui accusatores fiunt, sed tantum ad hoc esse se peccatores assignant, ut ex ficta humilitate
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas mentis cũ lacͥmis: exoriens
de recordatione peceati. & timore iudicii. Il¬
la est conu̾sis ꝑfictior compunctionis affecto
quȩ a se om̃s carnales desid̾ioꝵ affectꝰ repil¬
lit: mͣtentionẽ suã toto m̃tis studio in dĩ con¬
templationẽ defigit. Geminã eẽ cõpunctionẽ.
uł du oꝑum suoꝵ mala considerat: uł du
desiderio ȩt̃nȩ uitȩ suspirat. Quatuor et̃ quali¬

Expanded text:
humilitas mentis cum lacrymis exoriens de recordatione peccati et timore judicii. Illa est conversis perfectior compunctionis affectio, quae omnes a se carnalium desideriorum affectus repellit, et intentionem suam toto mentis studio in Dei contemplatione defigit. Geminam esse compunctionem vel dum operum suorum mala considerat vel dum ad desideria aeternae vitae suspirat. « Quatuor esse quali
Abbreviated transcription (Latin):
uitã corrigere: & bonoꝵ ñ desinunt detrectare.
Pleriq mali fimiles sͥ in mału defendunt. & pat̾¬
cinio suo prauos contra correptionẽ bonoꝵ
fuscipiunt: ne unde displicent. emendentur:
adicientes in se aliena delictat᷑ ut ñ tantum
de fuis malis s etiam de alioꝵ facinorib pu¬
niant᷑: quoꝵ peccata defendunt
xxxiii.De

Expanded text:
vitam corrigere, et bonorum non desinit detrectare. 12. vitam corrigere, et bonorum non desinit detrectare. 12. Plerique mali similes sibi in malum defendunt, et patrocinio suo pravos contra correptionem bonorum suscipiunt, ne, unde displicent emendentur: adjicientes in se aliena delicta, ut non tantum de suis malis, sed etiam de aliorum facinoribus puniantur, quorum peccata defendunt. CAPUT XXXIII.
Abbreviated transcription (Latin):
diumo iudicio. qͦ puniendi st̃ duriꝰ. cłu tem¬
poralit̾ contẽpnunt se iudicari ab hominibꝰ.
Iniqͥs molesta ẽ ueritas: & amara disciplina ius¬
ticiȩ. Nec delectant᷑ nͥ placentia propͥe imbe-¬
cillitati: in iusticie fecundi. & steriles ueritati:
ceci ad contuendam lucẽ: & oculati ad tenebra-¬
rum inspiciendu errorẽ. Corda reꝓboꝵ lubri-¬
ca sunt ad male consentiendu & fluxa: ad be¬
ne consentiendu durissima. Probat salomon
&e iusti emendationẽ correpti: & stulti ob-¬
stinationẽ ãmoniti dicens. Doce iustũ: & festi¬
nabit acciꝑe. De stulto autẽ ait. Qui erudit
negligunt: & correptores suos falsa cͥmina¬
tione detrectant: & ad sui sceleris solatium u¬
surpant. si uł falsum comꝑerint qͦd ad infamiã
bonoꝵ obiciant: sicut est illud ex salomone.
Bona in mału conũtet impiꝰ. x in electos impo¬
net maculam. Ue autẽ illis. qͥ & suã rennuunt

Expanded text:
iendi sunt durius, dum temiendi sunt durius, dum temporaliter contemnunt judicari se ab hominibus. 8. Iniquis molesta est veritas, et amara disciplina justitiae; nec delectantur, nisi placentia propriae imbecillitatis: injustitiae fecundi, et steriles veritati; caeci ad contuendam lucem, et oculati ad tenebrarum aspiciendum errorem. 9. Corda reproborum lubrica sunt ad male consentiendum, et fluxa; ad bene consentiendum, durissima. 10. Probat Salomon et justi emendationem correpti, et stulti obstinationem admoniti, dicens: Doce justum, et festinabit accipere. De stulto autem ait: Qui erudit negligunt, correctorum vitam falsa criminatione detrectant; et ad sui sceleris solatium usurpant, si vel falso compererint quod ad infamiam bonorum objiciant, sicut est illud ex Salomone: Bona in malum convertit impius, et in electis imponit maculam . 321 Vae autem illi qui et suam renuit
Abbreviated transcription (Latin):
cidit. ut int̾ amicos aliqua redargutionis
enutͥta discordia. maiorẽ postea caritatem
parturiat: ut pote cum corrigãt᷑ ea quȩ in¬
s correptꝰ post modu gr̃as agit. At contra
multi pro parua lesione ium caritatis rescĩ-¬
dunt: & ab amore dilectionis sese phennit᷑
retrahunt. Pleriq correptionẽ suã officium
caritatis existimant: pleriq uͦ hoc ipsũ quod
ex caritate corripiunt᷑. ad inuriȩ contume-¬
liam trabunt. U lide occurrit. ut ex eo dete¬
riores efficiant qͦd emendari obediendo
potuerunt. Salubrit᷑ accipiunt iusti: qͦciers
de suis excessib arguunt᷑. Suꝑflua autẽ est
humilitas eoꝵ. qͥ se gessisse accusant: quȩ non
admiserunt. Qui uͦ sine arrogantia bona sua
facta ꝓnuntiant: ꝓculdubio nequaqm pec¬
cant. Est quoꝵdam excusatio ꝑu̾soꝵ: qui du
pro siuis facinorib arguunt᷑. ũba iustoꝵ pro-
censura declinanda abiciunt: seruantes se

Expanded text:
cidit ut inter amicos aliqua redargutionis cidit ut inter amicos aliqua redargutionis enutrita discordia majorem postea charitatem parturiat, utpote dum 320 corriguntur ea qused correptus postmodum gratias agit. At contra multi pro parva laesione vim charitatis rescindunt, et ab amore dilectionis sese perenniter retrahunt. 5. Plerique correptionem suam officium charitatis existimant. Plerique vero hoc ipsum, quod ex charitate corripiuntur, ad injuriae contumeliam trahunt. Unde occurrit ut ex eo deteriores efficiantur, per quod emendari obediendo potuerunt. 6. Salubriter accipiunt justi, quoties de suis excessibus arguuntur. Superflua autem est humilitas eorum qui se gessisse accusant quae non admiserunt. Qui vero sine arrogantia bona facta sua pronuntiat, procul dubio nequaquam peccat. 7. Est quorumdam excusatio perversorum, qui, dum pro suis facinoribus arguuntur, verba justorum pro ce