comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctoritate. Qui gͦ eos in tante
celsitudinis culmine erexit:
qͥd aliud dixerim nisi quod
mentes t̾renoꝵ. hominũ celoᷤᷤ
incarnationẽ uingeniti filii
deiꝰ. qualis sit hodierna sollẽ¬
nitas de aduentu sp̃s scĩ.
Sic̃ enĩ illa. ita quoq hec
ẽ honorabilis. In illa qͥppe
ds̃ in se creando suscepit ho¬
minẽ: in ista uͦ homines ue¬
mentẽ desu suscepere dm̃.
In illa ds̃ naturaliter factꝰ
ẽ homo. in ista homines ꝓ
gͦ remanere carnales in mor
fortasse carnali cogitatione
apud se aliqͥs. Quomͦ diligere
ualeo quẽ ignoroᷤ. Hec et
nos concedimꝰ: qͥa mens iusi¬
bilibꝰ intenta. iudere nescit
muisibilẽ. Nulla enĩ nisi ui¬
sibilia cogitat. Eaq cũ non
agit:. eoꝵ imaginẽ introrsus
trahit. Dũq in imaginibus
corporeis iacet:. surgere ad
incorporea ñ ualet. Unde
fit ut tanto deteriꝰ creatorẽ
nesciat: quanto in cogitati¬
one sua familiariꝰ corp oreã
creaturã portat. Sed cum

Expanded text:
ctoritate. Qui ergo in tantae eos ctoritate. Qui ergo in tantae eos celsitudinis culmen erexit, quid aliud dixerim, nisi quod mentes terrenorum hominum coelos incarnationem unigeniti Filii Dei qualis sit hodierna solemnitas de adventu Spiritus sancti. Sicut enim illa, ita quoque et haec est honorabilis. In illa quippe Deus in se permanens suscepit hominem, in ista vero homines venientem desuper susceperunt Deum. In illa Deus naturaliter factus est homo, in ista homines fai ergo remanere carnales in mortfortasse carnali cogitatione apud se aliquis: Quomodo diligere valeo quem ignoro? Hoc et nos concedimus, quia mens, visibilibus intenta, videre nescit invisibilem. Nulla enim nisi visibilia cogitat, eaque et cum non agit, eorum imagines introrsus trahit; dumque in imaginibus corporeis jacet, surgere ad incorporea non valet. Unde fit ut tanto deterius Creatorem nesciat, quanto in cogitatione sua familiarius corpoream creaturam portat. Sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ artifex iste sp̃s. Nulla ad
dicendũ mora agit᷑. In omne
qͦd uoluerit. mox ut tetigerit
mentẽ docet. Solũq tetigis¬
se. docuisse ẽ. Nam humanũ
animũ subito ut illustrat im
miitat. Abnegat hoc repen¬
te qͦd erat. exhibet hoc repẽ¬
te qͦd ñ erat. Pensemꝰ scos pre¬
dicatores nr̃os qͣles hodierna
die reꝑit: quales fecit. Certe
qͥ in uno conclaui ꝓ iudeoꝵ.
metu residebant. natiuitatis
sue singuli linguã nouerãt:
et tam̃ nec ea ipsa lingua quã
nouerant. aꝑte xp̃m loqui
presumebant. Menit sp̃s sc̃s:
et in ore eos ꝑ diuersitatẽ lin¬
guaꝵ. docuit:. in mente aũt
ex auctoritate roborauit. Ce¬
per̃t ⁊ in aliena xp̃m eloqͥ:
qͥ de illo pͥus ⁊ in sua lingua
loqͥ metuebant. Inflãmatũ
etenĩ cor. despexit torm̃ta cor.¬
poris que ante metuebat.Ui¬
cit uim carnalis formidinis.
ꝓ amore conditoris. Et qui
pͥus aduersariis succũbebãt
formidine: eis iã preerant au¬

Expanded text:
lis est artifex iste Spiritus! Nulla ad lis est artifex iste Spiritus! Nulla ad discendum mora agitur in omne quod voluerit; mox ut tetigerit mentem docet, solumque tetigisse docuisse est. Nam humanum animum subito ut illustrat, immutat; abnegat hunc repente quod erat, exhibet repente quod non erat. 9. Pensemus sanctos praedicatores nostros quales hodierna die reperit, quales fecit. Certe qui in uno conclavi pro Judaeorum metu residebant, nativitatis suae singuli linguam noverant, et tamen nec ea ipsa lingua quam noverant aperte Christum loqui praesumebant. Venit Spiritus, et in ore eos per diversitatem linguarum docuit, in mente autem ex auctoritate roboravit . Coeperunt et in aliena Christum eloqui, qui de illo prius et in sua lingua loqui metuebant. Inflammatum etenim cor despexit tormenta corporis, quae ante metuebat; vicit vim carnalis formidinis prae amore conditoris. Et qui prius suis adversariis succumbebant formidine, eis jam praeerant au
Abbreviated transcription (Latin):
diuimꝰ ⁊ uidimꝰ non loqͥ. Et
illi qͥdẽ ibant gaudentes a
conspectu concilii. qm̃ digni
habiti sũt ꝓ nomine ihu con¬
tumelias pati. Ecce gaudet
petrꝰ in uerberibꝰ: qͥ antea in
uerbis timebat. Et qͥ prius
ancille uocẽ reqͥsitꝰ timuit:
post aduentũ scĩ sp̃s uires pͥn¬
cipũ cesus premit. Libet ocu¬
los fidei in uirtute opificis
huiꝰ attollere. atq sparsim
patres testam̃ti noui ac uet̾is
considerare. Ecce aꝑtis eĩdẽ
oculis fidei. dauid. amos. da¬
melem. petrũ. paulũ. mathe¬
um intueor. et sp̃s iste sẽs qua¬
lis sit artifex considerare uo¬
lo. sed in ipsa consideratione
deficio. Implet nãq cythare¬
dũ piierũ:. ⁊ psalmistã facit.
Implet pastorẽ armentariũ.
sẏcomoros uellicantẽ: ⁊ ꝓpħã
facit. Implet abstinentẽ pue¬
rũ. et iudicẽ senũ facit. Implec
piscatorẽ: ⁊ predicatorẽ facit
Implet ꝓsecutorẽ: ⁊ doctorẽ
gentiũ facit. Implet publica¬
numꝰ. ⁊ euangłistã facit. O qua¬

Expanded text:
. Et illi quidem ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumelias pati . Ecce gaudet Petrus in verberibus, qui ante in verbis timebat. Et qui prius ancillae voce requisitus timuit, post adventum sancti Spiritus vires principum caesus premit. Libet oculos fidei in virtutem opificis hujus attollere, atque sparsim Patres testamenti novi ac veteris considerare. Ecce, apertis eisdem oculis fidei, David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consideratione deficio. Implet namque citharoedum puerum, et psalmistam facit . Implet pastorem armentarium sycomoros vellicantem, et prophetam facit . Implet abstinentem puerum, et judicem senum facit . Implet piscatorem, et praedicatorem facit . Implet persecutorgentium facit. Implet publicanum, et evangelistam facit. O qua
Abbreviated transcription (Latin):
toleraret. At contra suꝑ disc pło
strari: ut hi qͥ erant simplicit᷑
homines. atq ideo peccatores.
eos contra semet ipsos spiritaliᷤ
feruor accenderet: et peccata
que ds̃ ꝑ mansuetudinẽ parce¬
ret. ipsi in se per penitentiam
punirẽt. Nec ipsi qͥipe ẽẽ pote¬
rant sine peccato. qui adhere¬
bant celesti magisterio. ioħe
attestante qͥ ait. Si dixerimus
qͥa peccatũ ñ habemꝰ. nos ipsos

Expanded text:
toleraret. At contra super disciputoleraret. At contra super discipustrari, ut hi qui erant simpliciter nomines, atque ideo peccatores, eos contra semetipsos spiritalis fervor accenderet, et peccata, quibus Deus per mansuetudinem parceret, ipsi in se per poenitentiam punirent. Nec ipsi quippe esse poterant sine peccato, qui adhaerebant coelesti magisterio, Joanne attestante, qui ait, Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ips
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ recꝰtitudo sine simplicitate:
aut que simplicitas sine rec¬
titudine. Quia gͦ ⁊ rectitu¬
dinẽ docet iste sp̃s et simpli¬
citatẽ. et in igne monstrari
debuit ⁊ in colũba: quatimus
omne cor qͦd eiꝰ grã tangitur:
et mansuetudinis lenitate trã¬
qͥllũ. ⁊ zelo iusticie accensum
fiat. Ad extremũ uͦ querendũ
ẽ.cur in ipso redemptore nr̃o
mediatore dei ⁊ hommũ per
colũbã apparuit. in discpłis
uͦ ꝑ ignẽ. Certe uigenitꝰ dei
filius. iudex ẽ generis huma¬
i. Sed qͥs eiꝰ iusticiã ferret:
si pͥus quã nos ꝑ mansuetudi¬
nẽ colligeret. culpas nr̃as per
zelũ rectitudinis examinare
uoluisset᷑. Homo gͦ ꝓ hominbꝰ
factꝰ: mitẽ se hominibꝰ prebuit.
Noluit peccatores ferire. sed
colligere. Priꝰ uoluit mansue¬
te colligere. ut haberet qͦd
postmodũ in iudicio saluaret.
Incolumba gͦ suꝑ eũ apparere
peccata iã ꝑ zelũ ꝑcuteret:. sed¬
ut adhuc ꝑ mansuetudinem

Expanded text:
autem rectitudo sine simplicitate, autem rectitudo sine simplicitate, aut quae simplicitas sine rectitudine? Quia ergo et rectitudinem docet iste Spiritus et simplicitatem, et in igne monstrari debuit et in columba, quatenus omne cor quod ejus gratia tangitur, et mansuetudinis lenitate tranquillum, et zelo justitiae accensum fiat. 6. Ad extremum vero quaerendum est cur in ipso Redemptore nostro 1579 Mediatore Dei et hominum per columbam apparuit, in discipulis vero per ignem? Certe unigenitus Dei Filius judex est generis humani. Sed quis ejus justitiam ferretsi priusquam nos per mansuetudinem colligeret, culpas nostras per zelum rectitudinis examinare voluisset? Homo ergo pro hominibus factus, mitem se hominibus praebuit. Noluit peccatores ferire, sed colligere; prius voluit mansuete colligere, ut haberet quos postmodum in judicio salvaret. In columba ergo apparere peccata etiam per zelum percuteret, sed adhuc per mansuetudinem
Abbreviated transcription (Latin):
de audiunt: sed ad hec amo¬
ris intimi facibꝰ in ardescunt.
Sermo ad aures ducit᷑: et
mens eoꝵ sibimet irata. ex
interne dulcedinis flãma cõ
et in igne monstratꝰ ẽ: qͥa õs
qͦs repleuerit. simplices ⁊ ar¬
dentes facit. Simplices pu¬
ritate. ardentes emulatione.
Neq enĩ placet deo aut sim¬
plicitas sine zelo. aut zelus
sine simplicitate. Hinc ipsa
ueritas dicit. Estote pruden¬
tes sic̃ serpentes: ⁊ simplices
sic̃ colũbe. Qua in re notan¬
dũ ẽ:. qͦd discpłos suos nec de
columba sine serpente. nec
de serpente sine columba uo¬
luit dñs admonere. Quatinꝰ
et colũbe simplicitatem astui¬
cia serpentis accenderet: et
serpentis astuciã colũbe sim¬
plicitas tẽperaret. Hinc pau¬
lus ait. Nolite pueri efficisen¬
sibꝰ. Ecce prudentiã serpen¬
tis audiuimꝰ: nunc de simpli¬
citate columbe moneamur.
Sed malicia paruuli estote.
Isinc de beato iob dicit᷑. Erat
iuir simplex ⁊ rectꝰ. Que aũt

Expanded text:
de audiunt, sed ad haec amode audiunt, sed ad haec amores intimi facibus inardescunt. Sermo ad aurem ducitur, et mens eorum sibimet irata ex internae dulcedinis flamma concet in igne monstratus est, quia omnes quos repleverit, simplices et ardentes facit, simplices puritate, ardentes aemulatione. Neque enim placere Deo potest aut simplicitas sine zelo, aut zelus sine simplicitate. Hinc ipsa Veritas dicit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae . Qua in re notandum est quod discipulos suos nec de columba sine serpente, nec de serpente sine columba voluit Dominus admonere, quatenus et columbae simplicitatem astutia serpentis accenderet, et serpentis astutiam columbae simplicitas temperaret. Hinc Paulus ait: Nolite pueri effici sensibus . Ecce prudentiam serpentis audivimus, nunc de simplicitate columbae moneamur: Sed malitia parvuli estote . Hinc de beato Job dicitur: Erat vir simplex et rectus . Quae est
Abbreviated transcription (Latin):
fiãmant. Nam ociosus sermo
docentis ẽ: si prebere ñ potest
incendiũ amoris. Hoc doctri¬
ne incendiũ. ab ipso uerita-¬
tis ore conceꝑant. qͥ dicebãt.
Nonne cor nr̃m ardens erat
in nob̾ cũ loqueret᷑ in uia. et
aꝑiret nob̾ scripturas. Ex au¬
dito qͥppe sermone iardes¬
cit animꝰ: et torporis frigus
recedit. fit mens in suꝑno de¬
siderio anxia: a concupiscen¬
tiis t̾renis aliena. Amor uero
qͥ hanc repleuerit:. in fietibꝰ
cruiciat. Sed dũ tali ardore
cruciat᷑. ipsis suis cruciatibꝰ
pascit᷑. Audire ei libet precep¬
ta celestia. et qͦt mandatis in¬
struitur: quasi tot facibꝰ inflã¬
mat᷑. Et que torpebat prius
per desideria. ardet postmo¬
dũ ꝑ uerbaᷤ Unde bene per
moẏsen dicit᷑. In dextera eiꝰ
ignea lex. Sinistra qͥpe re¬
ꝓbi. qͥ ⁊ ad sinstrã ponendi
sũt: dextera aut̃ dei appellã¬
tur electi. In dextera gͦ dei ig
nea lex ẽ. qͥa electi mandata
celestia nequaquã frigido cor¬

Expanded text:
flammant. Nam et otiosus est sermo flammant. Nam et otiosus est sermo docentis, si praebere non valet incendium amoris. Hoc doctrinae incendium ab ipso Veritatis ore conceperant, qui dicebant: Nonne cor nostrum ardens erat in nobis cum loqueretur in via et aperiret nobis Scripturas ? Ex audito quippe sermone inardescit animus, torporis frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. Amor verus qui hanc repleverit, in fletibus cruciat; sed dum tali ardore cruciatur, ipsis suis cruciatibus pascitur. Audire ei libet praecepta coelestia; et quot mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur; et quae torpebat prius per desideria, ardet postmodum per verba. Unde bene per Moysen dicitur: In dextera ejus ignea lex . Sinistra quippe reprobi, qui et ad sinistram ponendi sunt; dextera autem Dei appellantur electi. In dextera ergo Dei lex ignea est, quia electi mandata coelestia nequaquam frigido cor
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ꝓ hunc rubigo peccatoꝵ¬
cõsiuit᷑. De hoc igne ueritas
dicit. Ignem uem mittere in
t̾ram. Et qͥd uolo nisi ut ar¬
cor carnaliũ incendit. Et t̾ra
ardet. cũ cor carnale in suis
pͥuis uoluptatibꝰ frigidũ. rebin¬
quit concupiscẽtias huiꝰ scłi:¬
et incendit᷑ ad amorẽ dei. Be¬
ne gͦ in igne apparuit sp̃s.
qͥa ab omni corde qͦd replet tor¬
porẽ frigoris excutit: ⁊ hoc
in desideriũ sue et̾nitatis ac¬
cendit. In igneis aũt linguis
monstratꝰ ẽ. qͥa idẽ sp̃s coet̾nꝰ
ẽ filio: ⁊ habet cognationẽ
maximã lingua cũ uerbo. u̾¬
Uel certe qͥa ꝑ linguã ꝓcedit
u̾bũ in lingius apparuit sp̃s:
qͥa qͥsquis scõ spũ tangit᷑. dei
uerbũ id ẽ uiigenitũ dei fi¬
liũ confitet᷑: et negare dei u̾¬
linguã habet Ael certe in lin
gus igneis apparuit sp̃s: qͥa
Linguas igneas doctores ha¬
bent: qͥa dũ dm̃ amando p̃-¬
dicant: corda audientiũ in¬

Expanded text:
quia per hunc peccatoquia per hunc peccatoit. De hoc igne Veritas dicit: « Ignem veni mittere in terram, et quid volo, nisi ut arcor carnalium incendit; et terra ardet cum cor carnale, in suis pravis voluntatibus frigidum, relinquit concupiscentias praeset incenditur ad amorem Dei. Bene ergo in igne apparuit Spiritus, quia ab omni corde quod replet, torporem frigoris excutit, et hoc in desiderio suae aeternitatis accendit. In igneis autem linguis monstratus est, quia idem Spiritus coaeternus est Filio, et habet cognationem maximam lingua cum Verbo. VeVel certe, quia per linguam procedit Verbum, in linguis apparuit Spiritus, quia quisquis sancto Spiritu tangitur, Dei Verbum, id est unigenitum Filium confitetur; et negare Dei Velinguam habet. Vel certe in linguis igneis apparuit Spiritus, Linguas igneas doctores habent, quia, dum Deum amandum praedicant, corda audientium in
Abbreviated transcription (Latin):
ea gͦ aliqͥd in usũ nr̃e con¬
tẽplationis trahamꝰ. Audi¬
stis etenĩ qͥa sp̃s sc̃s super
discpłos in igneis lingnis
apparuit. ommũq lingua¬
rum scientiã dedit. Quid
scilicet hoc miraculo desig
tiũ erat uoce locutura.
Qui uero contra dm̃ turrim
edificare conati sũt: com¬
munionẽ uniꝰ lingue ꝑdi¬
der̃. In his aut̃ qͥ dm̃ humi
lit̾ metuebant: lingue om̃s
unite sũt. Hic gͦ humilitas
bia cõfusionẽ. Sed queren¬
dũ nob̾ẽ. cur sp̃s sc̃s patri
et filio coeternꝰ in igne ap¬
paruit: cur in igne si mul
et linguis: cur aliquando
in columbra. aliquan¬
do uͦ in ig ne monstra¬
tur: cur suꝑ unigenitum
filiũ apparuit in colũbe spe¬
cie. ⁊ suꝑ discipłos in igne:
ita ut neq suꝑ dñm ueniret
in igne: neq suꝑ discpłos
monstraretur in coluba.
Per qͣtuor itaq hec que pro¬
posuimꝰ. soluendo redeamꝰ.
Patͥ nãq ⁊ filio coeternꝰ sp̃s
paulo. Deus ignis consiimẽs
est. Deus qͥpe ignis dicitur:

Expanded text:
ea ergo aliquid in usum nostrae contemplationis trahamus. Audistis etenim quia Spiritus sanctus super discipulos in igneis linguis apparuit, omniumque linguarum scientiam dedit. Quid scilicet hoc miraculo designtium erat voce locutura? Qui vero contra Deum turrim aedificare conati sunt communionem unius linguae perdiderunt , in his autem qui Dliter metuebant linguae omnes unitae sunt. Hic ergo humilitas bia confusionem. Sed quaerendum nobis est cur Spiritus sanctus Patri et Filio coaeternus, in igne apparuit, cur in igne simul et linguis, cur aliquando in columba, aliquando vero in igne monstratur, cur super unigenitum Filium apparuit in columbae specie, et super discipulos in igne, ita ut neque super Dominum veniret in igne, neque super discipulos monstraretur in columba? Per quatuor itaque haec quae proposuimus solvendo redeamus. Patri namque et Filio coaeternus Spiritus Paulo: Deus noster ignis consumens est . Deus quippe ignis dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓximũ frẽs : amemꝰ eũ qui
uixta nos ẽut ꝓuenire uale¬
amꝰ ad amorẽ eiꝰ qͥ supra nos
ẽ. Meditet᷑ mens in proximo
qͦd exhibeat deo: ut ꝓfecte
mereat᷑ in deo gaudere cum
ꝓximo. Tunc ad illã suꝑne
frequentie leticiã perueniemꝰ
de qua nunc sc̃ĩ sp̃s pignus
accepimꝰ. Ad istũ finẽ toto a¬
more tendamꝰ. in qͦ sine fine le¬
tabimur. Ibi suꝑnoꝵ ciuium
societas scã᷑ ibi sollẽnitas cer¬
ta. ibi reqͥes secura: ibi pax
uera. que nob̃ ñ relinqͥtur sed

Expanded text:
ximum, fratres, amemus eum qui juxta nos est, ut pervenire valeamus ad amorem illius qui super nos est. Meditetur mens in proximo quod exhibeat Deo; ut perfecte mereatur in Deo gaudere cum proximo. Tunc ad illam supernae frequentiae laetitiam perveniemus, de qua nunc sancti Spiritus pignus accepimus. Ad istum finem toto amore tendamus, in quo sine fine laetabimur. Ibi supernorum civium societas sancta; ibi solemnitas certa; ibi requies secura; ibi pax vera, quae nobis jam non relinquitur, sed
Abbreviated transcription (Latin):
In igne gͦ uenit in hominibus:
in colũba uͦ apparuit in dño:
qͥa peccata nr̃a que pie dñs per
mansuetudinẽ tolerat. nos per
zelum rectitudinis debemꝰ caute
conspicere. et ardore sẽꝑ pemi¬
tentie cremare. Igitur ꝑ colũ¬
bam sp̃s in redemptore mon¬
stratꝰ ẽ: ꝑ ignẽ uͦ in hominibꝰͥ
qͥa quanto nob̾ nr̃i iudicis fa¬
cta ẽ seueritas tẽꝑata. tanto
erga se debet fieri nr̃a infirmi¬
tas accensa. Quatuor itaq ꝓposi¬
tionũ expleta ratione: ad dona
eiꝰdẽ sp̃s contẽplanda transeamꝰ.
enĩ celoꝵ sũt uͥtutes predican¬
tiũ. Que uidelicet oruamenta
paulus enumerat dicens. Alii
dat᷑ ꝑ sp̃m sermo sapientie:
alii sermo scientie: scd̃m eun¬
dẽ sỹm. Alteri fides. in eodẽ¬

Expanded text:
enit in hominibus, in columba vero apparuit in Domino, quia peccata nostra, quae pie Dominus per mansuetudinem tolerat, nos per zelum rectitudinis debemus caute conspicere, et ardore semper poenitentiae cremare. Igitur per columbam Spiritus in Redemptore monstratus est, per ignem vero in hominibus, quia quanto nobis nostri judicis facta est severitas temperata, tanto erga se debet fieri nostra infirmitas accensa. Quatuor itaque propositionum expleta ratione, ad dona ejusdem Spiritus contemplanda transeamus.enim coelorum sunt virtutes praedicantium. Quae videlicet ornamenta Paulus enumerat, dicens: Alii datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae secundum eumdem Spiritum, alteri fides in eode
Abbreviated transcription (Latin):
Celoꝵ gͥ uirtꝰ de spũ sumpta
traire ñ presumerent. nisi eos
scĩ sp̃s fortitudo solidasset. Qua
eccłe ad ciuiꝰ sacratissimũ cor.¬
pus sedemꝰ. quante debilita¬
tis quanteq formidinis ante
aduentũ sp̃s fuerit. ancilla
ostiaria reqͥsita dicat. Una
enĩ mulieris uoce ꝓculsus.
dũ mori timuit: uitã nega¬
uit. Et tunc petrus negauit
in t̾ra:. cũ latro confiteretur

Expanded text:
Coelorum ergo virtus de spiritu sumpta traire non praesumerent, nisi eos sancti Spiritus fortitudo solidasset. Qualesiae, ad cujus sacratissimum corpus sedemus, quantae debilitatis, quantaeque formidinis ante adventum Spiritus fuerit, ancilla ostiaria requisita dicat. Una enim mulieris voce perculsus, dum mori timuit, vitam negavit . Et tunc Petrus negavit in terra, 1580 cum latro confiteretur
Abbreviated transcription (Latin):
patre ⁊ filio. exorare ꝓ delin¬
quentibꝰ ꝓhibet᷑. qͥa et eos qͦs
repleuerit exorantes facit Un¬
de ⁊ paulus dieit. Ipse e¬
nim sp̃s post ulat ꝓ nob̾
gemitibꝰ mn enarrabibbꝰ. Minor
uero ẽ qͥ postulat. quã qͥ postu
lat᷑. Q uomͦ gͦ postulare dicit᷑.
qͥ minor ñ ẽ: Sed ipse sp̃s poꝰ¬
tulat. qͥa ad postulandũ eos
qͦs repleuerit inflãmat. Con¬
solator aut̃ idẽ sp̃s uocatur.
qͥa de peccati ꝑpetratione me¬
rentibꝰ dũ syem uenie p̃parat.
ab afflictione tristicie men-¬
tem leuat. De qͦ recte ꝓmitti¬
tur. ipse uos docebit omnia.
Quia nisi idẽ sp̃s cordi adsit
audientis. ociosus ẽ sermo
doctoris. Nemo gͦ docenti ho¬
muni tͥbuat. qͦd ex ore docen¬
tis intelligit : qͥa nisi intꝰ sit
qͥ doceat: doctoris lingua
exteriꝰ in uaciũ laborat. Ec̃¬
ce unã loquẽtis uocẽ om̃s pa¬
riter auditis: nec tam̃ sensũ
Cum gͦ uox dispar ñ sit cur

Expanded text:
Patre et Filio, exorare pro delinPatre et Filio, exorare pro delinquentibus perhibetur, quia eos quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit: Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qcitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab afflictione tristitiae mentem levat. De quo recte promittitur: Ipse vos docebit omnia. Quia nisi idem Spiritus cordi adsit audientis, 1577 otiosus est sermo doctoris. Nemo ergo docenti homini tribuat quod ex ore docentis intelligit, quia nisi intus sit qui doceat, doctoris lingua exterius in vacuum laborat. Ecce unam loquentis vocem omnes pariter auditis, nec tamen pariteCum ergo vox dispar non sit, cur
Abbreviated transcription (Latin):
frẽs Rmĩ: qͥa ipse qͥ loqͥtur
unigenitꝰ filiꝰ. u̾bũ patris ẽ
Et ideo sermo quẽ loqͥtur
filiꝰ ñ ẽ filii sed patris: quia
ipse filiꝰ u̾bũ ẽ patͥs. Hec locu¬
tus sum uob̾: apud uos manẽs
Quando ñ maneret apud
eos. qͥ ascensurꝰ in celũ ꝓ mit¬
tit dicens: ecce ego uobis¬
cũ sum omĩbꝰ diebꝰ usq ad
consũmasionẽ scłi . Sed u̾bũ
incarnatũ.: ⁊ maner et rece¬
dit. Recedit corpore:. manec
diumitate. Apud eos gͦ tũc
mansisse se ꝓhibet: qͥa qui
inuisibili semꝑ potestate pre¬
sens erat. corporali iam usio¬
ne recedebat. Paraclitꝰ aũt
sp̃s sc̃s quẽ mittet pat̾ in no¬
mine meo. ille uos docebit
om̃a. et suggeret uobis om¬
ma. quecũq dixero uobis.
Nostis plurii frẽs meiꝰ. quod
greca locutione paraclitꝰ. la¬
tinã aduocatꝰ dicit᷑ uel cõso¬
lator. Qui idcirco aduocatus
dicit᷑: quia ꝓ errore delinquẽ¬
tiũ apud iustieiã patͥs int̾uenit.
Qui unius substantie cum

Expanded text:
rissimi, quia ipse qui loquitur unigenitus Filius Verbum Patris est, et ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansisse perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione recedebat. 3. Paraclitus aut quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius substantiae cum
Abbreviated transcription (Latin):
diũ ꝑpetraret audiuit. Pec¬
casti. qͥesce. Sed qͥa culpis
suis exigentibꝰ. uoce ẽ admo¬
nitꝰ nõ unc̾tione: audire u̾
ba dei potiit. sed seruare
cõtepinsit. Reqͥrendũ uero
nob̾ ẽ. cur de eodẽ spũ dica¬
tur suggeret uob omĩa. cũ
suggerere ẽẽ soleat minoriᷤ.
Sed qͥa suggerere aliqͣndo
dicimꝰ subministrare. iuisi¬
bilis sp̃s suggerere dicit᷑. ñ
qͦd nob̾ scientiã ab immo
inferat. sed ab occulto. Pa¬
cẽ relinquo uob̾: pacẽ meã
do uobis. Hic relinquo:
illic do. Sequentibꝰ relinqͦ:
iꝑuenientibꝰ do. Ecce frẽs¬

Expanded text:
petraret, audivit: « Peccasti, quiesce . » Sed quia culpis suis exigentibus vocem admonitus, non in unctione audire Dei rba Dei potuit, sed servare contempsit. Requirendum vero nobis est cur de eodem Spiritu dicatur: Suggeret vobis omnia, cum suggerere soleat esse minoris. Sed quia suggerere aliquando dicimus subministrare, invisibilis Spiritus suggerere dicitur, non quod nobis scientiam ab imo inferat, sed ab occulto. Pacem relinquo vobis, pacem meam do vobis. Hic relinquo, illic do. Sequentibus relinquo, pervenientibus do. 4. Ecce, fr
Abbreviated transcription (Latin):
ret ⁊ ñ inueniet eos. Ea ma-¬
riis anima subdidit: ad de¬
siderioꝵ. suoꝵ. effecꝰtũ mini¬
me comp̃hendit. Sed de hac
salubri adu̾sitate quanta u¬
tilitas nascat᷑ adiungit. cum
subdit ⁊ dicit adã ⁊ reu̾¬
tar ad iurũ meũ pͥorẽ:. quia
bene mͥ erat tẽ magis quam
nunc. Postquã gͦ uias suas
spinis septas inuenit᷑ postqͣm
amatores suos app̃hendere
ñ ualetꝰ. ad amorẽ uiri pͥoris
redit. Qͥa plerũq postquam
sibilitate lassam᷑. cunc ad m̃¬
cẽ dm̃ reducimꝰ. Tunc place¬
re incipit qͥ displicebatꝰ et is
cuiꝰ nob̾ amara fuert̃ precep¬
ta. repente dulceseit in me¬
moria. Et peccatrix auima
que adultera conata ẽ ẽẽ. nec
tam̃ aꝑto ore potuit. decer¬
nit ẽẽ fidelis comunx. Qui gͦ
huiꝰ mundi adu̾sitatibꝰ fracti
ad dei amorẽ redeunt. atq
a presentis uite desideriis
corrigunt᷑. qͥd isti frẽs mei
Intenta hanc aure percipite:
ut tanto eã minꝰ sentiatis in ex¬

Expanded text:
ret, et non inveniet eos; quia maret, et non inveniet eos; quia masuis anima subdidit, ad desideriorum suorum effectum minime comprehendit. Sed de hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur, adjungit cum subditur, Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia mihi bene erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam sibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei,Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in ex
Abbreviated transcription (Latin):
rem. qͥa bene mͥ erat tunc.
magis quã nunc. Air unius¬
cuiusq fidelis anime ds̃ est:
qͥa hec uidelicet ei ẽ coniun¬
cta ꝑ fidẽ. Sed illa que iun¬
cta deo fuerat anima ama-¬
tores suos seqͥtur: qͣndo mĩs
que iam ꝑ fidẽ credidit. ad¬
huc se immundis spiritibus
in oꝑatione substerint: mun¬
di głam querit: carnali de-¬
lectatione pascit᷑. exqͥsitis uo-¬
luptatibꝰ nutritur. Sed plerũq
omĩpotens ds̃ talẽ animam
misericordit̾ respicit. ⁊ enus
uoluptatibꝰ amaritudines per¬
miscetͤᷤ nde ⁊ dieit. Ego se¬
piã uias tuas spinis. Hie enĩ
nr̃e symis septe sũt: qͣndo in
hoc qͦd male cupimꝰ. doloꝵ pũ¬
ctiones inuenimꝰ. Et seꝑiam
eas maceria᷑. ⁊ semitas sua
ñ inuenietͤ. Nie nr̃e maceria
sepiunt᷑. cũ desideriis nr̃is
dure in hoc mundo obiectio¬
nes resistunt. Et semitas nr̃as
inuenire ñ possumꝰ: qͥa hoc qͦd
male querimꝰ adipisci ꝓhibe¬
mur. Et sequet᷑ amatores suoᷤ
et ñ apprehendet eos:. que¬

Expanded text:
rem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc . Vir uniuscujusque fidelis animae Deus est, quia haec videlicet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae etenim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria, et semitas suas non inveniet. Viae nostrae maceria sepiuntur cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quae
Abbreviated transcription (Latin):
cite honorẽ transeuntẽ contẽne¬
re: ei̾nã głam amare. Honorate
arbitramini amicos dei. Cum
his participamini qͦd habetis:
ut hoc qͣndoq dignent᷑ uob̾cũ
participari qͦd habent. Pensate
qͦd ore magistri gentiũ dicit᷑. In
hoc tẽpre ur̃a abundantia illoꝵ
mopiã suppleat:. ut ⁊ illoꝵ abun¬
dantia ur̃e inopie sit supplem̃tũ.¬
Pensate qͦd ipsa ꝑ se ueritas dicat.
Quã diui fecistis uni de his frĩbuᷤ
meis minimis: mͥ fecistis. Ad tri-
sedenti in celo datis: Sed hec¬

Expanded text:
cite honorem transeuntem contemnecite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia Pensate quid ipsa per se Veritas dicat: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. Ad tribusedenti in coelo datis. CAP. XC
Abbreviated transcription (Latin):
re. qͥs ad illã uenire dignaret᷑ :
Sed latebat ĩ gtquilinio mar¬
garita dei. St̾quilimũ fr̃s. hac
ipsã corruptibilitatẽ corporis
appello. Stͦquilimũ abiectionẽ
pauꝑtatis nomino. Assũpta ẽ
gͦ margarita que iacebat inst̾¬
quilimo: ⁊ posita in celestis regiᷤ
ornam̃to. Iam int̾ suꝑnos ques
emicat:. iã inter ignitos illos la¬
uides et̾ni diadematis choruscat.
Ouos qͥ in hoc mundo uos driu¬
tes aut ẽẽ creditis aut estis. con¬
ferte si potestis falsas hiuitias ueᷤ¬
tras ueris huitiis romule. Uos
in hui mundi uia omĩa amissuri
possidetis: illa nil quesiuit inggn̾e:
et omĩa inuenit in ꝑuentione. Uos
letã uitã diicitis: tristẽ mortem
tmetis. Illa tristẽ uitã ꝑtulit. ad
lerã mortẽ ꝓuenit. aos ad tẽpuꝰ
queritis obseqͥũ hominũ illa deᷤ¬
pecta ab hominibꝰ inuenit socioᷤ
choros angłoꝵ. Discite gͥ frẽs
tẽporalia cuncta despicere: dĩ¬

Expanded text:
re, quis illam videre dignaretur? re, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, dis
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ subsecutꝰ ẽ odor remansit. Siq
dies scd̾s ⁊ c̾ciꝰ transiit: ut asꝑ¬
sa fraglantia odoris remaneret.
Noͤte gͥ qͣrta s̾um eandẽ magis¬
trã suã uocauit. Qua ueniente.
uiaticũ petiit ⁊ accepit. Necdũ
uͦ eadẽ redẽpta uel alia eiꝰ disci¬
pula a lectulo iacentis abscese¬
rant. ⁊ ecce subito in platea all¬
te enisdẽ cellule ostiũ duocho¬
ri psallentiũ constiterunt. Et
sic̃ se dicebant sexus ex uocibꝰ
descripsisse: psalmodie canil
dicebant uiri: ⁊ femine res-¬
pondebant. Cumq ante fores
ceslule exhiberent᷑ celestes
exeqͥe:. scã illa anima carne so¬
luta ẽ. Qua ad celũ ducta. qͣn-¬
tochori psallentiũ altiꝰ ascende¬
bant. tanto cepit psalmodia
lenius audiri. quousq ⁊ eiꝰdẽ
psalmodie sonitꝰ. ⁊ odoris sua¬
uitas elongata finiret᷑. Hec gͥ
quã diu uixit in corpore. qͥs
illã haberet in honorẽ. Indig¬
uidebat᷑. Quis ad illã accede¬

Expanded text:
qui subsecutus est odor remansit. Sicque qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae sonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigvidebatur. Quis ad illam accede
Abbreviated transcription (Latin):
illiꝰ cellule spaciũ impleuit.:
Et splendor tante claritatis
emicuit. ut corda assistentiũ
mestimabili pauore ꝑstringe¬
ret. atq ut post ipse refere¬
bant. omne in eis corpus obri-¬
gesceret: ⁊ in subito stupore re¬
manerent. Cepit nãq qͣsi ciuiꝰ¬
dã magne multitudinis ingre¬
dientis sonitꝰ audiri. ostiũ cel¬
lule concuti. acsi ingredienti
um turba premeret᷑. Atq ut
dicebant. intrantiũ multitudi¬
nẽ sentiebant: sed nimietate
timoris ⁊ lumiis uidere nichil
poterant. qͥa eaꝵ oculos ⁊ palior
dep̃sserat: ⁊ ipsa tanti luminis
claritas reu̾berabat. Quã lucẽ
quẽ lux emissa t̾ruerat. odoris
suauitas refoueret. Sed cũ uĩ
claritatis illiꝰ ferre ñ possent.
cepit eadẽ romula assistentem
et trem̃tẽ redẽptã suoꝵ moꝵ
magistrã blanda uoce consola¬
ri. dicens. Noli timere mat̾. nõ
morior mͦ. Cumq hoc crebro
diceret: paulatim lux que fu¬
erat emissa subtracta ẽ. sed his

Expanded text:
illius cellulae spatium implevit, illius cellulae spatium implevit, et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostiumque cellulae concuti, ac si ingredienum turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem m, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is
Abbreviated transcription (Latin):
bent:. sic̃ sepe imꝑiti homines
necdũ ꝑfecte sculpentis sigilla
conspicimꝰ: et iã qͣsi ꝑfecta lau¬
damꝰ: que adhuc artifex conside¬
rat ⁊ linat: laudari iã audit.
et tam̃ ea tundere meliorando
ñ desinit. hec quã prediximꝰ ro¬
mula. quã greco uocabulo me¬
dici paralisin uocant molestia
corporali ꝑcussa ẽ. Multisq an¬
nis in lectulo decubans. pene
Nam ipsa ei detrim̃ta membroꝵ.
facta fuerant increm̃ta uirtu-¬
tũ. Quia tanto sollicitiꝰ ad usũ
orationis succreuerat. qͣnto et
ahud qͦdlibet agere nequaqͣm
ualebat. Nocte gͥ quadã ean¬
dẽ redẽptã quã prefatꝰ sũ. que
utrasq discipulas filiaꝵ. loco nu¬
triebat uocauit. dicens. Mat̾
ueniꝰ. mat̾ ueni. Que mox cum
alia eiꝰ discipula surrexit: sic̃
utrisq referentibꝰ ⁊ multis ea¬
dẽ res claruit. ⁊ ego qͦq in eo¬
dẽ tprẽ agnou. Cũq noctis me¬
dio lectulo iacentis assisterent:
subito celitꝰ lux emissa omne

Expanded text:
bent, sicut saepe imperiti homines bent, sicut saepe imperiti homines necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae tamen adhuc artifex considerat et limat, laudari jam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit, dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus condiscipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis eadem res claruit, et ego quoque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne
Abbreviated transcription (Latin):
cimꝰ. Om̃s gͦ uenerandi sũt. Dã-¬
toq necesse ẽ ut omnibꝰ te hu¬
bene is qͥ presto ẽ frat̾ ⁊ cõpres¬
bit̾ m̃s speciosus nouit. Eodem
ĩre qͦ monasteriũ petii. anꝰ que¬
dã redẽpta nomine in sc̃imonia-¬
li habitu cõstituta. in urbe hac
ihnis discipula fuerat:. que mag-¬
nis uirtutibꝰ pollens. suꝑ prenesti¬
nos colles uitã heremiticã duxiᷤ¬
se ferebat᷑. Hinc due in eodem
habitu discipule adherebant
sed nomine nescio. Tres itaq he
uno habitaculo cõmanentes:
moꝵ. qͥdẽ duitiis plenã. sed tam̃
rebꝰ pauꝑẽ iutã ducebant. Hec
aut̃ quã p̃fatꝰ sum romula. aliã
quã p̃dixi condiscipulã suã mag-¬
nis uite meritis anteibat. Erat
qͥppe mire patientie:. ͥsũme obẽ¬
dientie. custos oris sui. ad silen¬
tũ studiosa ualde. ⁊ ad conti-¬
nue orationis usum. Sed qͥa ple
estimant. adhuc in oculis sũmi
opificis aliqͥd imꝑfectionis ha¬

Expanded text:
cimus. Omnes ergo venerandi sunt, tancimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te hubene is qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus quaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac dinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praquam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plectos aestimant, adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis ha
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ petunt. Nolite gͦ misccłie tẽpora
ꝑdere: nolite accepta remedia
assimulare. Ante suppliciũ cofi¬
tate de supplicio. Cum quoslibet
in hoc mundo abiectos aspic¬
tis: etiã siqua rep̃hensibilia
eoꝵ ẽẽ uideant᷑ nolite despice¬
re. ¶a fortasse qͦs moꝵ infirm¬
tas uuln̾at: medicina paupła¬
tis curat. Quoꝵ siqua sũt tala
que debeant iure reprehendi:
hec si uultis ad usum ur̃e mer-¬
cedis inflecꝰtitis: ut ex ipsis eoꝵ
uitiis cumulent᷑ uob̾ increm̃ta
petatis. qͣtinꝰ panẽ parit detis ⁊
ubũ. Panẽ refectionis: cũ u̾bocor¬
reptionis. Et duo a uob̃ alim̾ta
ꝑcipiat. qͥ unũ querebat. dũ ex
extͥus cibo: ⁊ int̾iꝰ satiat᷑ eloqͥo.
Iauꝑ gͦ cũ reprehensibilis cer-¬
nit᷑. moneridebet: ⁊ despici nõ
debet. Si uͦ reprehensionis nichil
habetꝰ. uenerari sũmoꝑe sic̃ in¬
t̾cessor debet. Sed ecce multoᷤ
cernimꝰ. qͥsq cuiꝰ sit meriti nes-¬

Expanded text:
qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiamsi qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionipercipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nes
Abbreviated transcription (Latin):
ͦ mor̾sen ⁊ ꝓpħas ñ audiunt.
neq siqͥs ex mortuis resurrexe¬
arit credent ei. Eaͥ qͥ uiliora legi
p̃cepta implere negligunt. al¬
uatoris nr̃i mandatis altioribꝰ
obedire qͣndo conualescunt.
Et nimirũ constat. qͥa cuiꝰ mm¬
plere dicta renuunt: ei ꝓcul
dubio credere recusant. Hec
nos de ipsa rei geste considera¬
none dixisse sufficiat. Seduos
diuitis cognoscentes. sollerten
agite.ͥ culparũ ur̃aꝵ int̾dess¬
res querite: atq aduocatos i¬
bis in diẽ iudicii pauꝑes ꝓcirs¬
te. Multos etem̃ lazaros nuni¬
habetis. Ante ianuas ur̃as ianꝰ
atq his indigent que nob̃ sat
atis iã cotidie de m̃sa cadunt
Serba sacre lec̾tionis. nos islri¬
ere ad implenda debent mau¬
data pietatis. Cotidie lazarũ
si querimꝰ inuenimꝰ: cotidie la¬
zarũ si ñ querimꝰ cernimꝰ. Ecce
importune se paupes offerunt.
no rogare debiiimꝰ: ⁊ tam̃ ro¬
gam᷑  i dete si negare debemꝰ
qͦd petum᷑. qͣndo patromi sunt

Expanded text:
 Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda data pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, no rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt
Abbreviated transcription (Latin):
rant. qͣnto uident in aliis quod
ipsi perpeti si essent relic̃ti po-¬
tuer̃t. Nec illã tante beatitudi-¬
nis claritatẽ apud iustoꝵ animũ
fuscat aspecta pena reꝓboꝵ. qͥa
ubi iã cõpassio miserse ñ erit. mi¬
miere. ꝓculdubio beatoꝵ. leticiã
ñ ualebit. ¶d aut̃ mirũ si dum
iusti iniustoꝵ. torm̃ta consyici¬
unt. hoc eis eueniat in obseqͥo
gaudioꝵ qͣndo ⁊ in picꝰtura n¬
ger color substernit᷑. lut albuꝰ
uel rubeus clarior uideat᷑. Et
qͣmuis eis sua gaudia ad ꝑfruẽ¬
dũ plene sufficiant: mala tam̃
reꝓboꝵ absq dubio semꝑ aspi-¬
cunt. Ca qͥ creatoris sui clarita¬
tẽ uident: nichil in creatura a-¬
git᷑ qͦd uidere ñ possint. Petenti
aũt diuiti ut lazarus mittatur:
ab abraham ꝓtinꝰ respondetur.
Habent moysen ⁊ ꝓpħas: audi-¬
dit diues. Non pater mi. sed si-
qͥs ad eos exmortuis ierit credẽt.
Cui mox ueraci sententia dicit᷑.
Si moy sen ⁊ ꝓpħas ñ audiunt:

Expanded text:
runt, quanto vident in aliis quod runt, quanto vident in aliis quod ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud electorum animas fuscat aspecta poena reproborum, quia ubi jam compassio miseriae non erit, minui procul dubio beatorum laetitia non valebit. Quid autem mirum, si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniet in obsequia gaudiorum, quando in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene sufficiant, mala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audidit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt,
Abbreviated transcription (Latin):
qͥnꝙ frẽs: ut testet᷑ illis: ne et
ipsi ueniant in hunc locũ torm̃¬
toꝵ. Qua in re notandũ ẽ. arden
achuiti quanta ad supplicium
cumulant᷑. Ad penã nãq suã
ei cognitio seruat᷑ ⁊ memoria.
Cognoscit enĩ lazarũ quẽ des¬
pexit. fratrũ quoq suoꝵ memui¬
nit qͦs reliqͥt. Perfecta ei qͥppe
ultio de. pauꝑe ñ eẽt: si hunc
in retributione ñ recognosce¬
ret. Et ꝑfecta pena i igne ñ
eẽt: si ñ in hoc qͦd ipse patitur
etiã sius timeret. Ut gͦ pecca-¬
tores in supplicio ampliꝰ pumi-¬
contẽpsert̃. ⁊ de illoꝵ. etiã pena
torquent᷑ qͦs mnutilit̾ amauert.
sionẽ extremi iudicii iniusti in
reqͥe qͦsdlã iustoꝵ conspiqunt :
ut eos uidentes in gaudio: non
solũ de suo supplicio. sed etiam
de illoꝵ bono crucient᷑. Iusti uͦ
in torm̃tis sẽper intuentur iiliꝰ¬
tos: ut hinc eoꝵ gaudiũ cres¬
cat:. qͥa malũ conspiciunt quod
misericordit̾ ẽuaser̃t. Tantoq
maiores ereptori suo grãs refe¬

Expanded text:
es, ut testetur illis, ne et ipsi veniant in hunc locum tormentorum. Qua in re notandum est ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit quos reliquit. Perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non recognosceret. Et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur etiam in suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius punicontempserunt, et de illorum etiam poena torquentur quos inutiliter ationem extremi iudicii iniusti in requie quosdam iustos aspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supplicio, sed etiam de illorum bono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspimisericorditer evaserunt, tantoque majores ereptori suo gratias refe
Abbreviated transcription (Latin):
cꝰtus grãm oꝑando ꝑficiunt:
Quidã uͦ sic uocant᷑: ut etiam
cõpellant᷑. Nã sũt nonnulli qͥ
bona facienda intelligunt. sed
hec facere desistunt. Uident
que agere debeant: sed hec
ut eos in carnalibꝰ desideriis
suis mundi huiꝰ adu̾sitas feri¬
at. Apprehendere enĩ tẽpora¬
lem glam conant᷑. ⁊ neque¬
unt. Et dũ ꝑ alta pelagi
qͣs ad grandiores curas huiꝰ
seculi nauigare ꝓponunt:
sep̃ adu̾sis flatibꝰ ad deiecti-¬
onis sue litora repelluntur.
sumq se frangi in desideriiꝰ
suis adu̾sante miindo conpi¬
ꝑiunt:. qͥd de se auctori suo
debeant cõmemorant᷑. ita
ut ad eũ erubescentes redeãt:
qͥ eũ suꝑbientes ꝓ mundi amo¬
re deserebant. Sepe nãq nõ-¬
nulli ad tẽporalẽ głam ꝓfice¬
re uolentes. aut longa egri-¬
tudine tabescunt: aut affue-¬
timiuriis concidunt. aut ꝓ¬
cussi grauibꝰ damnis affligunt᷑.
Et in mundi dolore uident.
quia nichil confidere de etiꝰ
uoluptatibꝰ debuert̃. Seq ip¬

Expanded text:
ando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ut eos in carnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat; apprehendere temporalem gloriam conentur, et nequeant; et dum per alta pelagi quasi ad grandiores curas hujus saeculi navigare proponunt, semper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantur, ita ut ad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ip
Abbreviated transcription (Latin):
ei ad uisitandũ aderat: testãt᷑
canes qͥ licent̾ uulnera lingebãt.
Ex una gͦ re om̃ipotens deus
duo iudicia exhibuit.: dum
lazarũ pauꝑem ante ianuã
diuitis iacere ꝑmisit: ut et¬
ques impiꝰ damnationis sibi
augeret ultionẽ. ⁊ tẽptatus
pauꝑ creceret ad remun̾atio-¬
nẽ. Conspiciebat ille cotidie
cuiñ miserebat᷑ . uidebat iste
de qͦ probaret᷑. Duo inferiꝰ cor¬
daꝰ. sed unꝰ desuꝑ inspector
qͥ ⁊hunc tẽptando exercebat
ad głam. ⁊ illum tolerando
exspectabat ad penã. Nã seqͥt᷑.
factũ ẽ aut̃ ut moreret᷑ men¬
dicus: ⁊ portaret᷑ ab angłis
in sinũ abrahe. Mortuus ẽ aũt
et dues: ⁊ sepultꝰ ẽ in inferno.
Qui nimirũ diues eũ cui inhac
uita misereri ñ uoluit: in suo
iã supplicio positꝰ ꝑ atromun
querit. Namecce subiungit᷑.
qͥa eleuans oculos suos cum
eẽt in corm̃tis uidit abrahã
alonge. et lazarũ in simi eiꝰ¬

Expanded text:
ei ad visitandum aderat, testantur ei ad visitandum aderat, testantur canes, qui licenter ejus vulnera lingebant. Ex una ergo re omnipotens Deus duo judicia exhibuit, dum Lazarum pauperem ante januam narrationis. Ecce enim dicitur: Hodives impius damnationis sibi augeret ultionem, et tentatus pauper cresceret ad remunerationem. Conspiciebat ille quotidie cui non miseretur, videbat iste de quo probaretur. Duo inferius corda, sed unus desuper inspector qui et hunc tentando exercebat ad gloriam, et illum tolerando exspectabat ad poenam. Nam sequitur: 5. Factum est autem ut moreretur mendicus, et portaretur ab angelis in sinum Abrahae. Mortuus est autem et dives, et sepultus est in inferno. Qui nimirum dives eum cui in hac vita misereri noluit in suo jam supplicio positus patronum quaerit. Nam ecce subjungitur: Qui elevans oculos, cum esset in tormentis, vidit Abraham a longe, et Lazarum in si