comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
t.in.ꝑ o. tuũ: utinã ce mͥ de suꝑno altari. ñ qͥdem
carbo uiuꝰ. s ingens glob igneus afferat᷑: qͥ uideł
multã & inueteratã prurientis oris mei rubiginem
ad plenũ exqͦquere sufficiat: quatinꝰ angłi ad uͥgi¬
nẽ ce uirginis ad ipsũ grata inuic̾ẽ ac casta colloqͥa.
dignꝰ habear meo qͣliẽq replicare sermone. Ait gͥ
eu̾głista. Et in g̾sꝰ angłs ad eã. haut dubiũ quin
tassis clauso suꝑ se ostio orabat patrẽ suũ ĩ abscon¬
dito. Solent angłi astare orantib. & delectati in
his quos uident leuare puras manꝰ in oratiõe:
holo caustũ sc̃e deuotioĩs gaudent se offerre dõ
in odorẽ suauitatis. Marie aut̃ or̃ones qͣntũ pla¬
cuerint in conspectu altissimi. angłs indicauit:
qͥ ingressꝰ ad eã tam reuerent̃ salutauit. Nec fuit
difficile angło ꝑ clausũ ostiũ penet᷑re ad abdita
uirginis: qͥ utiq ex subtilitate sue substantie hoc
habet in natura. ut nec seris ferreis eiꝰ arceat᷑ in¬

Expanded text:
 os tuum? Utinam et mihi de superno altari, non quidem carbo unus, sed ingens globus igneus afferatur, qui videlicet multam et inveteratam prurientis 744 oris mei rubiginem ad plenum excoquere sufficiat! quatenus angeli ad Virginem, et Virginis ad ipsum grata invicem ac casta colloquia dignus habear meo qualicunque replicare sermone. Ait igitur evangelista: Et ingressus Angelus ad eam, haud dubium quin tassis clauso super se ostio orabat Patrem suum in abscondito. Solent angeli astare orantibus, et delectari in his quos vident levare puras manus in oratione: holocaustum sanctae devotionis gaudent se offerre Deo in odorem suavitatis. Mariae autem orationes quantum placuerint in conspectu Altissimi, angelus indicavit, qui ingressus ad eam, tam reverenter salutavit. Nec fuit difficile angelo per clausum ostium penetrare ad abdita Virginis, qui utique ex subtilitate substantiae suae hoc habet in natura, ut nec seris ferreis ejus arceatur in
Abbreviated transcription (Latin):
uidit: ñ ut quidã qui audientes ñ audiunt. & ui¬
dentes ñ intelligunt. S audiuit & credidit: ui¬
dit & intellexit. Et inclinauit aurẽ uideł ad obe¬
dientiã: & cor suũ ad disciplinã. & oblita est po¬
successiõe. nec domui patris sui relinquere curaũ
heredem: s quicqͥd honoris in popło. quicqͥd de pa¬
terna domo rerũ t̾renarũ hab̾e potuisset. omĩa
arbitrata ẽ quasi stercora ut xp̃m lucͥfaceret. Nec

Expanded text:
ut quidam, qui audientes non audiunt, et videntes non intelligunt; sed audivit et credidit, vidit et intellexit. Et inclinavit aurem suam ad obedientiam, et cor suum ad disciplinam, et oblita est posuccessione, nec domui patris sui relinquere curavit haeredem; sed quidquid honoris in populo, quidquid de paterna domo rerum terrenarum habere potuisset, omnia arbitrata est ut stercora, ut Christum lucrifaceret. Nec
Abbreviated transcription (Latin):
dictum est in dolore paries .filios & nichilominꝰ
ilam quam secutũ est. maledicta sterił in isrł ac
singularem consecuta es benedictionẽ. ut nec
sterilis maneas. nec cũ dolore parturias. Dura ne¬
cessitas: & graue ugũ suꝑ om̃s filias eue & si pa¬
riunt cruciant᷑: & si non pariunt maledicuntur.
Et dolor ꝓhibet parere: & non parere maledictio
Quid facies uirgo que hec audis que hec legis
Si parturis angustiaris. si sterił maues malediceris.
Quid eliges prudens uͥgo: Angustie inquit mͥ st̃

Expanded text:
m est, In tristitia paries filios ; et nihilominus illam, qua secutum est, Maledicta sterilis in Israel : ac singularem consecuta es benedictionem, ut nec sterilis maneas, nec cum dolore parturias. Dura necessitas, et grave jugum super omnes filias Evae! Et si parturiunt, cruciantur: et si non parturiunt, maledicuntur. Et dolor prohibet parere, et non parere maledictio. Quid facies, Virgo, quae haec audis, quae haec legis? Si parturis, angustiaris: si sterilis manes, malediceris. Quid eliges, Virgo prudens? Angustiae, inquit, mihi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
E aliꝰ qͥdã. Si tñ gustastis: qm̃ duleis ẽ. dñs. Et ip̃e
fructus de se. inuitans nos ad se. Qui edit me ait
adhuc esuriet: & qui bibit me adhuc sitiet. Utiq
ꝓpt̾ saporis dulcedinem hoc dicebat: qua semei
gustatꝰ. magis excitat appetitũ. Bonus fructus qͥ
animarũ esurientiũ & sitientium iusticiã. oe esca
o potus est. Audisti de odore: audisti de sapore.
audi & de spetie. Si enĩ fructus ille mortis. non
solũ suauis fuit ad uescendũ: s cẽ teste script᷑a
alia scriptura desicdant c̃ angłi ꝓspicere  Cuiꝰ
pulcritudinẽ in sp̃u uidebat: &e in corpore qͥdem¬
ne medrioerẽ cͥ uideat᷑ cõmendasse decorem: re¬
eole: quod in alio ꝓsalmo. legis. Spetiosus forma p̃filis hoiũ¬

Expanded text:
 inquit, gustastis quoniam dulcis est Dominus . Et ipse Fructus de se, invitans nos ad se: Qui edit me, ait, adhuc esuriet; et qui bibit me, adhuc sitiet . Utique propter saporis dulcedinem hoc dicebat, qui semel gustatus magis excitat appetitum. Bonus fructus, qui animarum esurientium et sitientium justitiam, et esca, et potus est. Audisti de odore, audisti de sapore: audi et de specie. Si enim fructus ille mortis non solum suavis fuit ad vescendum, sed etiam, teste Scriptura, alia Scriptura, desiderant etiam angeli prospicere? Cujus pulchritudinem in spiritu videbat, et in corpore videne mediocrem tibi videatur commendasse decorem, recole quod in alio psalmo legis: Speciosus forma prae filiis ho
Abbreviated transcription (Latin):
ibent̃ ubi mͥ congruere uideo uerba scoꝵ as¬
sumo: quo uł ex uascłoꝵ pulcritudine. gratiora
fiant q̃que in eis lectori apposuerim. Ut aut̃ n̾e
tacui. s q locutꝰ sũ: qm̃ iur pollutꝰ labiis ego sũ.
Heu quot uana qͦt falsa. qtͦ turpia ꝑ hoc ipsũ spur-

Expanded text:
ibenter, ubi mihi congruere video, verba sanctorum assumo, quo vel vasculorum pulchritudine gratiora fiant quaecunque in eis lectori apposuerim. Ut autem nuntacui, sed quia locutus sum, quoniam vir pollutus labiis ego sum! Heu! quot vana, quot falsa, quot turpia per hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
repletos fuisse spũ scõ: s longe dissimilit̾ a maria.
Alioqͥn nec in illo habitauit plenitudo diuinitatiꝰ
corporalit̾. quẽ admodũ in maria: nec illi concepe
hoc potiꝰ mirandũ ẽ. qͦmͦ qͥ angłm miserat ad uͥginẽ.
ab angło inuentꝰ est ẽẽ cũ uirgine. Itane uelotior
angło fuit d̾s: ut festinantẽ nuntiũ. celerior ip¬
se p̃ueniret ad terras. Nec mirũ. Nã cũ eẽt rex in
acubitoͣ suo narcꝰ uirginis dedit odorẽ suũ: c as¬
cendit in ꝯspectu głe eiꝰ fumꝰ a romatis: &e inuenit
grãm corã ocłis dñi. clamantib qͥ cͥcũstabant.

Expanded text:
repletos Spiritu sancto ; sed longe dissimiliter a Maria. Alioquin nec in illo habitavit plenitudo divinitatis corporaliter, quemadmodum in Maria: nec illi conceperhoc potius mirandum, quomodo qui Angelum miserat ad Virginem, ab Angelo inventus est esse cum Virgine. Itane velocior Angelo fuit Deus, ut festinantem nuntium celerior ipse praeveniret ad terras? Nec mirum Nam cum esset Rex in accubitu suo, nardus Virginis dedit odorem suum, et ascendit in conspectu gloriae ejus fumus aromatis, et invenit gratiam coram oculis Domini, claman
Abbreviated transcription (Latin):
uteri uirginalis. Dm̃ deniq paries: & de do conci-¬
pies. Confortare gͦ uͥgo fecunda casta puerꝑa. mat̾
intacta : qr ñ eris in isrł ultra maledicta: neq int̾
steriles deputata. Et si malediceris ab isrł. ẜ carnẽ:
mento quod & xp̃s maledictũ ꝑtulit crucis. qui
te suã matrẽ bñdix̃ in celis. s & in t̾ris ab angło
benedicta: & a cunctis generatioĩb t̾re.merito be

Expanded text:
uteri virginalis. Deum denique paries, et de Deo conciuteri virginalis. Deum denique paries, et de Deo concipies. Confortare ergo, Virgo fecunda, casta Puerpera, Mater intacta; quia non eris in Israel ultra maledicta, neque inter steriles deputata. Et si adhuc malediceris ab Israel secundum mento quod et Christus maledictum pertulit crucis, qui te suam matrem benedixit in coelis: sed et in terris ab angelo benedicta, et a cunctis generationibus terrae merit
Abbreviated transcription (Latin):
p̃ceptũ non habeo: ꝯsiliũ aũ do. Tu uͦ ñ dicã p̃ceptũ s
nec ꝯsiliũ nec exemplũ. nͥ qd̾ unctio docebat te de om̃ib:
ae sermo cłi uiuus &e efficax añ tͥ factus magist̾.ꝙͣ filꝰ pꝰ
uoues exib̾e uirginẽ de neseis qd ipsi te exiberi oporte¬
at᷑ cẽ ormatrem: Eligis in isrł̃ e̾ẽ contẽptibił: ce ut illi
placeas cui te ꝓbasti: maledictũ incurrere sterili¬
tatis. ecce maledictio benedictiõe cõmutat᷑ ste¬
rilitas fecunditate recõpensat᷑. Aꝑi uirgo sinũ: ex¬
pande gremiũ. p̃ꝑa uterũ: qr ecce facturus ẽ tibi
magna qͥ potens ẽ. in tantũ ut ꝓ maledictiõe isrł
beatã te dicant om̃s generationes. Nec suspectam
habeas prudens uirgo fecunditatẽ: quia non au¬
fert integritatẽ. Concipies s sñ peccato: grauida
eris s ñ grauata: paries s ñ cũ tristicia: nescies
uirũ: &e gignes filiũ. Quasẽ filium: Illiꝰ eris mat̾.
castitatis. Sapientia pat̾ni cordis: erit fructus

Expanded text:
ceptum non habeo, consilium autem do . Tu vero non dicam praeceptum, sed nec consilium, nec exemplum: nisi quod unctio docebat te de omnibus; ac sermo Dei vivus et efficax, ante tibi factus magister quam filiuvoves te exhibere virginem; et nescis quod ipsi exhibere te oporteat etiam matrem. Eligis in Israel esse contemptibilis, et ut illi placeas cui te probasti, maledictum incurrere sterilitatis: et ecce maledictio benedictione commutatur, sterilitas fecunditate recompensatur. 8. Aperi, virgo, sinum, expande gremium, praepara uterum: quia ecce facturus est tibi magna qui potens est, in tantum ut pro maledictione Israel, beatam te dicant omnes generationes. Nec suspectam habeas, prudens Virgo, fecunditatem, quia non auferet integritatem. Concipies, sed sine peccato, gravida eris, sed non gravata; paries, sed non cum tristitia: nescies virum, et gignes filium. Qualem filium? Illius eris mater, castitatis. Sapientia paterni cordis erit fructus
Abbreviated transcription (Latin):
utiq qͦd tot mortuos siiscitauerit. qͦt tot ab et̾na dãpna¬
tione. salutifera p̾dicatione eripuerit: qd̾ ꝑ om̃ia excel¬
lentiꝰ atq głiosiꝰ eẽ. decernit᷑. ã peccati morte animã
functã xp̃o restituere: quã morituro corpori uitã dona¬

Expanded text:
utique, quod tot mortuos suscitaverit quot ab aeternae damnautique, quod tot mortuos suscitaverit quot ab aeternae damnationis morte, salutifera praedicatione, eripuerit: quod per omnia excellentius atque gloriosius esse decernitur a peccati morte animam defunctam Christo restituere quam morituro corpori vitam dona
Abbreviated transcription (Latin):
monti huic transi hinc: cõmouebit se de loco suo. Identidẽ
habete inqͥt potestatẽ calcandi suꝑ bestias & scorpiones. Si
enĩ xp̃o attestante qͥ ueracit᷑ ueritas est. de miracloꝵ uir.¬
tutib retinendũ ẽ. qd̾ iste uir dñi int̾ cet̾os apłos oꝑatꝰ
sit. quantas illũ credimꝰ exercuisse uͥtutes miracłoꝵ inꝑ
uintia scilic&e uicdeȩ: quȩ illi insorte p̾dicationis aduenit᷑:
Neq incredulũ popłm ad fidẽ: xp̃i conuertere ualeret si¬
ne miracłoꝵ. patratione. sic̃ legimꝰ de sc̃ĩs apłis: ꝑ manus
Stephanꝰ aut̃ plenꝰ scõ su gr̃a & fortitudine: faciebat.
signa & ꝓligia mangna inpopło. Sed qr minime scrip¬
ta st᷑ miracła beati mathiȩ. ñ st̃ incredulitati deputan¬
da.s ueritati. cũ de ipso dño saluatore scͥptum sit. multa
qͥdẽ & alia fecit iħs inconspectu discipłoꝵ. suoꝵ quȩ non
st̾ scripta in libro hoc. Et ut pociora inferamꝰ. sciendũẽ.

Expanded text:
monti huic, Transi hinc, commovebit se de loco suo . » « Identidem: Habete potestatem calcandi super bestias et scorpiones . » Si enim Christo attestante, qui veraciter veritas est, de miraculorum virtutibus retinendum est, quod iste vir Domini inter caeteros apostolos operatus sit: quantas illum credimus exercuisse virtutes miraculorum; in provincia scilicet Judaeae, quae illi in sorte praedicationis advenit? Neque enim incredulum populum ad fidem Christi convertere voluisset sine miraculorum patratione, sicut de sanctis apostolisStephanus autem plenus gratia et fortitudine faciebat prodigia et signa magna in populo . » Sed quia minime scripta sunt miracula S. Matthiae, non sunt incredulitati disputanda, sed veritati, cum de ipso Domino Salvatore scriptum sit: « Multa quidem et alia signa fecit Jesus in conspectu discipulorum suorum quae non sunt scripta in libro hoc . » Et ut potiora inferamus, sciendum est
Abbreviated transcription (Latin):
Laude hominũ qui uistuserat: duodena refulgent
Signa chori: terrisq iubar iaculatur olimp
Nerũtam̃ si aliqui ĩperiti & scarũ script᷑arũ minꝰ idonei
docum̃tis. de huiꝰ scĩssimi apłi electione obsistere uoluerint
dicentes. si beat᷑ mathias duodenariũ numerũ expleuit.¬

Expanded text:
Laude hominum qui justus erat: duodena refulgent Laude hominum qui justus erat: duodena refulgent Signa chori, terrisque jubar jaculatur olympi. 10. Verumtamen si aliqui imperiti et sanctarum scripturarum minus idonei documentis, de hujus sanctissimi apostoli electione obsistere voluerint, dicentes: si B. Matthias duodenarii numeri apost
Abbreviated transcription (Latin):
sibus heroicis de pronisit dicens.
kiorus apłico parua de puppe uocatu
Agimne petrus erat: quo piscatore. soleba
s quamea turba capi: sũbito de litore uisu
S ic uenerandus ait: nostis quia proditor anien
a ercedẽ. sceleris soluit sibi tedia: nex
Corruit ipse suȩ: stringens ingutture uoce
E xemplo cessante ream. qui parte necar
Promeruit. qua culpa fuit: crunenq retractan¬
I udicio tali ꝑmisit menbra furort
a eris ut medio cominuni poneret host
d ebita pęna locũ: cȩlo terrȩq perosu
Inter utrũq perit: nullis condenda sepulcbri
Uiscera rupta cadunt: tenuesq elapsuis i naura
Fugit ab orbe cinis:
N unc opus est uotis. qđ uerba ꝓphetica claman
Quem liceat supplere uicẽ: tunc summa precante
Constituere cluos. iosepb cognomine iustu
M athiamq clĩ paruũ quod nom̃ ut aiun
Hebreo sermone sonat. humilemq uocand
Comprobat: o quantũ distant humania suꝑni
Iudiciis: pariu merito: transcenditur ille

Expanded text:
sibus heroicis deprompsit dicens: 9. sibus heroicis deprompsit dicens: 9. Primus apostolico, parva de puppe vocatus, Agmine Petrus erat: quo piscatore solebat Squamea turba capi, subito de littore visusSic venerandus ait: Nostis, quis Mercedem sceleris soluit sibi, tedia noxHorruit ipse suae, stringens in gutture vocem, Exemplo cessante, ream, qui parte necari Promeruit, qua culpa fuit, crimenque retractans Judicio tali permisit membra furori, 56 Aeris in medio communi ut poneret hosti Debita poena locum; coelo terraeque perosus Inter utrumque perit; nullis condenda sepulcris Viscera rupta cadunt, tenuesque elapsus in auras Fugit ab ore cinis: Nunc opus est votis, quod verba prophetica clamant, 60 Quem liceat supplere vices. Tunc, summa precantes, Constituere duos, Joseph cognomine Justum, 61 Matthiamque, Dei parvum quod nomen, ut aiunt, Hebraeo sComprobat. O quantum distant humana supernis Judiciis! parvi merito transcenditur ille,
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qd̾ nunqua̾ finit᷑. nunꝗͣ recedit. ñ haberis finẽ neq oc¬
casũ. Et re uera. ñ ait hodie uel cras. uel tot dieb uel
annis. s inet̾nũ. Hoc sentiens beat᷑ hieronimꝰ: affirmat
illud induodeciꝰ questionib dubũt dicens. Egoutiq
audact̾ ac tota libertate ꝓnuntio. ex eo tẽpore qͦ apłi in
dñm credider̃. semꝑ eos habusse sp̃m sc̾m: nec potuis¬
se signa facere absq sp̃s sci gr̃a. Et infra deg̃ra om̃iũ
uullo egerent int̾p̃te. Unde iulicania cũ auclissent ac¬
colȩ paulũ & barnaban loqͥ lingius suis: dõs inhomineᷤ
Gfas ago dõ. qͥa omium gentiũ luguis loquor. hoc ido
insinuando ꝓtulumꝰ. ut intelligamꝰ aquanta ꝑfectionis
gr̃a beat᷑ mathias electus int̾ duodecĩ apłos duodecimus.
apsat᷑ culm̃ scandere meruit: ac ꝑinde cũ dñs adiudican.¬
du uenerit głosiis eũ illo residens clarebit. De huiꝰ qͦ apli
mathię mirabili electione. ac uidȩ tͣditoris deiectione. textũ

Expanded text:
nunquam recedit, non habens finem neque occasum. Et revera non ait, hodie vel cras, vel tot diebus vel annis, sed in aeternum. Hoc sentiens beatus Hieronymus affirmat illud in duobus quaestionibus indubie dicens: Ego utique audacter ac tota libertate pronuntio, ex eo tempore quo apostoli in Domino crediderunt, semper eos habuisse Spiritum sanctum, nec potuisse signa facere absque Spiritus Dei gratia. Et infra de gratia omniiaturi Christum nullo egerent interprete. Unde in Lycaonia cum audissent accolae Paulum et Barnabam loqui linguis suis, deos etiam in homines « Gratias ago Deo, quod omnium gentium linguis loquor . » Hoc ideo insinuando protulimus ut intelligamus ad quantam perfectionis gratiam B. Matthias est electus qui inter duodecim apostolos duodecimi apostolatus culmen scandere meruit: ac proinde cum Dominus ad judicium venerit, gloriosus cum illo residens apparebit. De hujus quoque apostoli Matthiae mirabili electione ac Judae traditoris dejectione textum
Abbreviated transcription (Latin):
usq ad consũmationẽ scłi. Ac ꝑ hoc dat᷑ intelligi. qi sicu¬
ti cdecimũ ordinẽ in celesti gła constituit de humana
genatione: ita duodenariũ numerũ de beati mathiȩ
ne. & cruce̾ suã ferendo xp̃mfuerit secutꝰ. dicendo cũ apło.
oͥ aut̾ absit głari nͥ incruce dñi nr̃i iħu xp̃i: ꝑquẽ mͥ¬
mundus crucifirusẽ. & ego mundo. Cũ eñĩ manifestũ sit.
qd̾ duo geri̾a sint passionũ. unũ inocculto & alterũ in
manitsto. patet nimirũ qm̃qͥdẽ crucifixus illi mundus
Similit̾ & ille mundo: qͥa illũ adsua gaudia trahere ñ
ualebat. qͥs & enĩ sapiens ignorat duxã ẽẽ supplicia. co¬
tidie sp̃ualit in acie stare: diabolicȩ fraudi resistereꝰ ꝗͣ
uno mom̃to tyrannco gladio uitã finire: hoc senti¬

Expanded text:
usque ad consummationem saeculi . At per hoc datur intelligi, ut sicuti decimum ordinem in coelesti gloria restituit de humana generatione, ita duodenarium numerum de B. Matthiae nem: et crucem suam ferendo Christum fuerit secutus, dicendo cum Apostolo: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce mundus crucifixus est, et ego mundo . Cum enim manifestum sit quod duo sunt genera passionum, unum in occulto, et alterum in manifesto; patet nimirum quoniam quidem illi mundus Similiter et ille mundo: quia illum ad sua gaudia trahere non valebat. Quis etenim sapiens ignorat duriora esse supplicia, quotidie spiritualiter in acie stare, diabolicae fraudi resistere, quam uno momento tyrannico gladio vitam finire. Hoc senti
Abbreviated transcription (Latin):
nũ aptũ. celsũ & apłicũ fecit conscendere thronũ. Ille
te nimirũ elegit de grege descipłoꝵ qͥ petrũ et andream
lacobũ & ioħem. de litore ethuicoꝵ. Plauele gͦ nimis.
plaude ꝑcuncta beate: iã cȩtib angłicis sociat᷑ iã xp̃i
nectare saciatꝰ: int̾ apłicas sedes iudicio illo magno
cũ udicabit orbẽ t̾rȩ ineqͥtate. cũ dño. xp̃o exaltandꝰ.
S qͥa hoc totũ donauit tͥ sua gr̃a xp̃s. supplicit᷑ petimnꝰ.
humilit̾ postulatiꝰ. qͦ illũ ꝓ nob̃ exorare digneris ut
nos cleĩter exaudiat postulantes. & placide remune¬
catholicã conuertit beatꝰ mathias apłs: migͣuit .ui. kł¬

Expanded text:
us actum celsum et apostolicum fecit conscendere thronum. Ille te nimirum elegit de grege discipulorum, qui Petrum et Andream, Jacobum et Joannem de littero ethnicorum. Plaude ergo nimis, plaude per cuncta beatus: jam coetibus angelicis sociatus, jam Christi nectare satiatus: inter apostolicas sedes in judicio illo magno, cum judicabit orbem terrae in aequitate, cum Christo Domino exaltatus. Sed quia hoc totum donavit tibi gratia Christi, suppliciter petimus, humiliter postulamus, quo eum pro nobis exorare digneris: ut nos clementer exaudiat postulantes, et placide remunecatholicam convertit beatus Matthias apostolus mig
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit. ꝓinde hoc pͣceptũ dñi. beatissimꝰ dĩ apls mathi¬
incęlis & int̾ris: non illi solũ mͦ tale pͥuilegͥeũ contulit:
s om̃ib nimirũ apłis. om̃ibq insac̾dotałi dignitate
crepationẽ beati pauli apłi. bariesii qͥ & elinas magͦ.
lumine pͥuatꝰ ẽ. Ide̾ apłs stupratorẽ nouercȩ suȩ. sola¬
iussione epłe. demoni tͣdidit: & rursũ cũ uoluit. restau¬
rauit. dicens. confirmate in illo caritate. ne forte abim¬
dantiori łͥsticia absorbeat᷑ fr̃ qͥ eiꝰ modi ẽ. Similit̾ aut̃ symo¬
nẽ illũ magũ: de sublimi aere cũ apło petro mirabilit̾ p᷑ci.¬
semicincus uel uubra eiꝰ. postea legimꝰ factũ. liica referente
potestatẽ. Si aut̃ querͥt᷑ utrumnã miracłoꝵ uͥtutib tant᷑¬

Expanded text:
dilexit. Proinde hoc praeceptum Domini beatissimus Dei apostolus Matthiin coelis et in terra, non illi solummodo tale privilegium contulit, sed omnibus nimirum apostolis, omnibusque in sacerdotali dignitate crepatione B. Pauli apostoli Barjesus quidam Elymas magus lumine pmissione Epistolae daemoni tradidit , et rursum, cum voluit, restauravit dicens: « Confirmate in illum charitatem, ne forte abundantiori tristitia absorbeatur, qui ejusmodi est . » Similiter autem Simonem illum Magum, de sublimi aere cum coapostolo suo Petro mirabiliter praecisemicinctiis et umbra postea factum legimus, Luca referente potestatem. 13. Si autem quaeritur: utrumnam miraculorum virtutibus, tant
Abbreviated transcription (Latin):
& manꝰ ĩpositione. stͣ ordinati. quiꝰ cũ hanc reglam exẽplo
apłoꝵ tenere uoluerint: caueant. & uideant hoc beatos
apłos ñ elegisse. nͥ fr̃um cȩtii collecto. & p̾cib effusis ad
p̾ualet enarrare: Ipse sui apłi electionẽ ꝑ igne sp̃s scĩ con¬
firmare dignat᷑ ẽ. qͥa hostiã sui corporis quã ꝓ nob̾ obtulit.
eni oclor scͣrȩ script᷑ȩ. ꝑ beatũ euuangelistã denuntiat
dicens. Et dũ cõplerent᷑ dies pentecostes: erant om̃s pari

Expanded text:
 manus impositione sunt ordinati.--Qui autem hanc regulam exemplo apostolorum tenere voluerint, caveant et videant hoc beatos apostolos non fecisse, nisi fratrum coetu collecto, et precibus effusis ad e sui apostoli electionem per ignem Spiritus sancti confirmare dignatus est, qui hostiam sui corporis, quam pro nobis obtulit, enim ordo sacrae Scripturae per beatum evangelistam denuntiat, dicens: Et dum complerentur dies Pentecostes, erant omnes di
Abbreviated transcription (Latin):
liere orbata ꝓle. ad p̾uerũ suũ. ditiutte illã. qm̃ anima eiꝰ
in amaritudine est: & dñs celauit me. & n idicauit mͥ.
Absit inquã hoc: absit a catholica ueritate. Nã si beato
tus. ita expediebat. ita congruũ fuit. sic̃ ꝓphetantib uerita¬
ẽ clat᷑ & confirmat᷑. sic̾ gr̃a omium linguarũ. Et merito. Non¬

Expanded text:
Dimitte illam quoniam anima ejus in amaritudine est: et Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . » Absit, inquam, hoc, absit a catholica veritate. Nam si B. tus, ita expediebat, ita congruum fuit, sicut prophetantibus veritaest datus et confirmatus, sicut et gratia omnium linguarum. Et merito. Non
Abbreviated transcription (Latin):
ne augłoꝵ i nȩt̾nã p̃cipitat᷑ ẽ dãpnationẽ. Unde dñs
ñr clemens & misericors. non tant̾a passus incelesti pa¬
tria ꝑmanere ruinã: bonoꝵ angłoꝵ numerũ reparas.
noua creant᷑am ad imaginẽ & similitudinẽ suã. homi¬
nẽ plasmare dignat᷑ ẽ: ex cuiꝰ ꝓgenie tantos illuc ascen¬
dere statuit. cũ ipsa uidelicet instauratione decimi or¬
dinis: quantos illic scõs angłos remansisse credit᷑: testai
te ꝓpheta. Statuit t̾minos gentiũ. scdm numerũ ange.¬

Expanded text:
cipitatus est damnationem. Unde Deus noster clemens et omnipotens, non tantum passus in coelesti patria permanere ruinam, novos angelos recreans, novamque creaturam ad imaginem et similitudinem suam hominem plasmare dignatus est: ex cujus progenie, tantos illuc ascendere statuit cum ipsa videlicet instauratione decimi ordinis, quantos illic sanctos angelos remansisse creditur, docente sancto propheta: statuit terminos gentium secundum numerum ange
Abbreviated transcription (Latin):
uidere quȩ iidetis & ñ uider̃. & audire que. auditis & nͦ audi¬
er̃t. qui aut̃ hoc inpt̾uã ꝓbare uoluerint: caueant omĩno
ne ueritati obsistant. ne aueritate recedant que xp̃s ẽ. Iyse
iandata mea seruate. & ego rogabo patrẽ & aliũ paraclitũ
clabit uob̾: ut maneat uob̾cũ inet̾nũ. Animaduertendũ¬

Expanded text:
n audierunt . » Qui autem hoc proterve improbare voluerint, caveant omnino ne veritati resistant, et ne a veritate recedant, quae est Christusmandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vob
Abbreviated transcription (Latin):
mani gen̾is conditor atq redẽptor. cũ ꝓpensiori & archano
consilio censuisset mundũ languidũ clem̃tissime uisita.¬
re.siuĩq plasma de potestate diabolicȩ fraudis mirabilit̾
erat Rex regũ. & dñs dñantiũ. sub potestate humant
regis. ocꝰtouiani scilicet aug̾ti humilit̾ nasci dignat᷑ ẽ
& ille qͥ erat creator cęli & t̾rȩ. carnẽ nr̃e fragilitatis sus¬
ciꝑe ñ dedignat᷑ ẽ: ac ꝓ inde ꝑ increm̃ta crescens. lit¬

Expanded text:
mani generis conditor atque redemptor, cum propensiore et arcano consilio censuisset mundum languidum clementissime visitare, suumque plasma de potestate diabolicae fraudis mirabilitererat Rex regum et Dominus dominantium sub potestate humani regis, Octaviani scilicet Augusti, humiliter nasci dignatus est; et ille qui erat Creator coeli et terrae carnis nostrae fragilitatem suscipere non est dedignatus. At perinde per incrementa crescens,
Abbreviated transcription (Latin):
pheta sorte dep̾hensus sit indifferent sortib ẽ creden¬
dũ. cũ pͥuilegia singuloꝵ. cõmune legẽ facere omĩno
ñ possint. Na in sorte ionȩ ꝓphetȩ gentiles tẽpestate co¬
acti. a ctorẽ ꝑicłi sorte querebant. & hic beat᷑ orathias
dilectꝰ dĩ sorte eligit᷑. ne eiꝰ electio a lege ueteris testam̃ti
discrepare uideret᷑. ubi sũm sacrerdos sorte queri iu-¬
bebat᷑. sic̃ de zacharia dicit᷑. scdm consuetudinẽ sacerdo¬
tii sorte exiit ut incensũ poneret. S hanc figurã li¬
pentecosten sorte ordinat᷑. Septe uͦ cliaconi. i nt qͦs ꝓtho¬

Expanded text:
credendum: cum privilegia singularium communem legem facere omnino non possint. Nam in sorte Jonae prophetae Gentiles tempestate coacti auctorem periculi sorte quaerebant: et hic B. Matthias dilectus Dei sorte eligitur, ne ejus electio a lege Veteris Testamenti discrepare videretur, ubi summus sacerdos sorte quaeri jubebatur: sicut de Zacharia dicitur, « secundum consuetudinem sacerdotii sorte exiit, ut incensum poneret . » Sed hanc figuram liPentecostem sorte ordinatur: septem vero diaconi inter quo
Abbreviated transcription (Latin):
ci acfr̃s appellari meruer̃. cũ lic̾et. iã ñ dicã seruos s ami¬
cos meos : Et alibi ait. hii fr̃s mer. Magnãq insuꝑ uiscissi¬
tudinẽ illis conferens: gaudete inqͥt & exultate. qđ nomina
ur̃a scͥpta st̃ incelis. Hoc qͥa ipso annuente ita conueniat.
ꝓpt̾ hanc excellentiã. illoꝵ sollẽpnitates sub una festiui¬
tate merito celebrari congruũ fuerat. sicuti cõmuniẽ iutã
atq consortiũ cũ dño habuer̃. Nã & beatꝰ hieronimꝰ hoc as¬
truens in martirologio. qđ chromatio & heliodoro ep̃is edi¬
dit: conurnctos eos censuit ordinari dicens. Sane inpͥma par¬
te libelli mei om̃ium apłore festa oportunissune scripsimꝰ:

Expanded text:
ci appellari meruerunt, cum diceret: Jam non dicam vos servos, sed amicos meos . Et alibi: Hi sunt fratres mei . Magnamque insuper vicissitudinem illis conferens: Gaudete, inquit, et exsultate, quia nomina vestra scripta sunt in coelis . Hoc quia ipso annuente ita convenit, propter hanc excellentiam illorum solemnitates sub una festivitate merito celebrari congruum fuerat, sicuti communem vitam atque consortium cum Domino habuerunt. Nam et B. Hieronymus hoc astruens in Martyrologio quod Chromatio et Heliodoro episcopis edidit, conjunctos eos censuit ordinare, dicens: Sane in prima parte libelli mei omnium apostolorum festa opportunissime scripsimus:
Abbreviated transcription (Latin):
le: nichilq in cognitũ ẽẽ. credit᷑. Omĩa oñĩ qͥdcũq uoluit
fec̾ incelo & int̾ra:. in mari & inomĩb abyssis o quantũ
distant humana merita suꝑiis udiciis atq diuinis: õ
quantũ humana sapientia illiꝰ sapientie  de qͦ clamat apłs.¬
enĩ sapientiã cõpletã uidemꝰ inbeati mathiȩ electione:
dĩ sapientia quẽ in thesauro suo reconditũ habuit. humi¬
lẽ & paruũ: s tam̃ uoluit iniscło pande magnũ & głosũ:
scilicet ut inthrono illũ duodeciino exaltaret. Excipi¬
amꝰ gͦ eũ tanquã adõ donatũ: tatiquã ab ipso p̾ordinatũ:
uenerem᷑ illũ tanꝗͣ ab ipso int̾ discipłos ualde głificatũ.

Expanded text:
 incognitum esse creditur. Omnia enim quaecunque voluit fecit in coelo et in terra, in mari et in omnibus abyssis. O quantum distant humana merita a supernis judiciis atque divinis! O quantum humana sapientia ab illa sapientia, de qua dicit Apostenim sapientiam completam invenimus in B. Matthiae electione, quem Dei sapientia in thesauro suo reconditum habuit humilem et parvum: sed tamen voluit in saeculo pandere magnum et gloriosum, scilicet cum in throno illum duodecimo exaltaret. Excipiamus ergo eum tanquam a Deo donatum, tanquam ab ipso praeordinatum: veneremur illum et tanquam ab ipso inter di
Abbreviated transcription (Latin):
piã int̾est. utrum monachus sit uel non: cũ sit credi
operep̃tiũ. ipsũ. bonũ sub quocunq degat ꝓposito hab̾e
studiũ. cui deus tantũ tribuerit post exibita in se sig¬
na triumphĩi. Ecce benedicta ista quod apud homines
sc̃o quolibet uiro tale qͥd patrauisset. merito io fieri
acclamasses. uerũ in bubulco simplici. & om̃iũ inscio
quid nͥ consuetudinariam grãm dices ꝰ Raro enĩ alias
se mirabilis ipsa głificat. nisi inhis qui eam rogare
nesciunt. aut extreme peccatores sunt. Nec io in iuria.
Qd enim obsequenti sibi dabit ipsa iusto. si tantũ fit
pia ac uisceralis auerso: Nec super hoc ipsa degenerat.
Uenit filius suus non uistos sed peccatores uocare.
Qua enun ratione humano generi matrem se ma¬
gis esse monstrabit: quam si offensos sine meritis
ad se contrahit:¬

Expanded text:
piam interest utrum monachus sit, vel non, cum sit credi piam interest utrum monachus sit, vel non, cum sit credi operae pretium, ipsum bonum sub quocunque degat proposito habere studium, cui tantum Deus tribuerit post exhibita in se signa triumphum. Ecce benedicta ista quod desperatissimsancto quolibet viro tale quid patravisset, merito id fieri acclamasses, verum in bubulco simplici et omnium inscio, quid, nisi consuetudinariam gratiam, dices? Raro enim alias se mirabilis ipsa glorificat, nisi in iis qui eam rogare nesciunt, aut extremo peccatores sunt. Nec id injuria, quid enim obsequenti sibi dabit ipsa justo, si tantum fit pia ac visceralis averso? nec super hoc ipsa degenerat. Venit Filius suus non justos, sed peccatores vocare . Qua enim ratione humano generi matrem se magis esse monstrabit, quam si offensos sine meritis ad se contrahit
Abbreviated transcription (Latin):
illud in obuolutione sua cadauer habuerit: Et enim ꝑ
fenestram illam irruere consueuerat. Deniq addit᷑ a
quibusdã. a quoda etiã ꝯstat scripture mandatũ. quod
triũphato hoc modo diabolo. consiliũ pontificũ. gratiano¬
politani. ac uiuariensis. abdicata reclusione quasi ꝑicu¬
losiori statu. monasticho con tubnio quasi contigui sola¬
tii grã sese contulerit. Qd̾ minꝰ id̾o ratum constat. quia
uiuariensis ep̃s. qui hec ipsa quȩ magna ex parte uide¬
rat. dño nr̃o regi excellentissimo liidoyieo. p̃sente uene¬
rabili siiłmo. catalaunensi ẽp̃o retulisse dinoscit᷑ nil
tale dixerit. Et hoc quam nuꝑrime a uiuariensi audi¬
tũi. laudunensi ep̃o dũo meo Bartolomeo & mͥ cũ aute
paucos dies catalaunensis ipse narrauerit: cũ petri
monachatũ ei sicut audieram ab aliis obiecissem. uiua¬
riensem nil suꝑ hoc dixisse ꝑhibuit. Nec mea. uel cuius¬

Expanded text:
illud in obvolutione sua cadaver habuerit? Etenim per illud in obvolutione sua cadaver habuerit? Etenim per fenestram illam irruere consueverat. Denique additur a quibusdam, a quodam etiam constat scripturae mandatum, quod, triumphato hoc modo diabolo, consilio pontificum Gratianopolitani ac Vivariensis abdicata reclusione quasi periculosiori statu, monastico coutubernio quasi contigui solatii gratia sese contulerit. Quod minus ideo ratum constat, quia Vivariensis episcopus, qui haec ipsa quae magna ex parte viderat, domino nostro regi excellentissimo Ludovico, praesente venerabili Guillelmo Catalaunensi episcopo retulisse dignoscitur, nil tale dixerit. Et hoc quam nuperrime a Vivariensi auditum Laudunensi episcopo domino Bartholomaeo, et mihi cum ante paucos dies Catalaunensis ipse narraverit, cum Petri monachatum ei, sicut ab aliis audieram, objecissem, Vivariensem nil super hoc dixisse perhibuit. Nec mea vel cujus
Abbreviated transcription (Latin):
lem otius exiberi. Qua raptim sibi iniecta. collo diabo¬
lice illius pelicis. inplicuit. & in tantũ ꝑniciei illius
iugulum torsit ut eam pauimento ꝓsterneret. ac pe¬
nicꝰ suffocaret. Hoc in crastinũ milites ep̾o referunt:
Ad est ep̃s. uictoriam stupet. quã ꝑ petrũ exereuit ds̃.
elientes ꝓprios dirigit. qui tecto retecto. & fune bemis¬
so. gulȩ q innexo. extraxere anũ ingentissimam. et
aboppido elatam ad dixere seuis ignib. cõcremandã.
Postqͣ autẽ eã petrus offocauit in cellula. tantꝰ fecor ipsũ
qui sacris illam armis ꝑemerat & astantes obsedit. ut
nemuu abiguum foret. cadauer tͦpissime ciuspiã
extitisse. quos diabolus induisset. Eui opinioni. þoc
non minimũ p̃stitit argumentũ. qđ in fenestrellula.
latrinarum. panni scissi ac putridi reꝑti sunt. Et quiᷤᷤ
hos alios ẽẽ putauerit. nͥ hos quos circa se ĩpurissimum

Expanded text:
lem ocius exhiberi; qua raptim sibi injecta, collo diabolem ocius exhiberi; qua raptim sibi injecta, collo diabolicae illius pellicis implicuit. Et in tantum perniciei illius jugulum torsit ut eam pavimento prosterneret, ac penitus suffocaret. Hoc in crastinum milites episcopo referunt. Adest episcopus, victoriam stupet quam per Petrum exercuit Deus, clientes proprios dirigit, qui tecto retecto, et fune demisso, gulaeque innexo extraxere anum ingentissimam, et ab oppido elatam addixere saevis ignibus concremandam. Postquam autem eam Petrus offocavit in cellula, tantus fetor ipsum qui sacris illam armis peremerat et astantes obsedit ut nemini ambiguum foret cadaver turpissimae cujuspiam exstitisse, quod diabolus induisset. Cui opinioni hoc non minimum praestitit argumentum quod in fenestrellula latrinarum panni scissi ac putridi reperti sunt. Et quis hos alios esse putaverit, nisi hos quos circa se impurissimum
Abbreviated transcription (Latin):
&. quo ille uiuaciꝰ flagitio resistebat. tanto pestis hinc. et
inde. rabidior incũbebat. Ab illa gͦ nocte. om̃ib se ei noctib
in tantũ q fatigabat. ut mane. ad se uenientib uisitandi
gr̃ã. uix respondere ualeret. uix it qđ ꝑpetiebat᷑ edicere.
Cũ gͥ multis. qđ ab eo ferebat᷑ ueniret in scrupulum. ac¬
cidit suꝑuenire castro illi. quẽ p̃libauimꝰ uiuariensem
ep̃m. Cademq nocte quidam equites cũ cereis suis ꝓ re¬
uerentia ꝓxime basilicȩ cui ille appendicem habebat cellu¬
lam: in ipsius uestibulo uigilabant. Et eece in edicula in¬
teriori ubi cõmanebat. solita de qua audierant turba ꝑ¬
strepuit. Ad fenestram itaq sese ꝓripiunt. intro ꝓsp̃i¬
ciunt. &. in medio petri conflictum atq inulieris at-¬
tendunt. Quoꝵ ille roboratior. p̃sentia. iamiam lassa¬
bundus exclamat.: ꝓ deo stolam sibi ab eccłia sacerdoca¬

Expanded text:
et quo ille vivacius flagitio resistebat, tanto pestis hinc et et quo ille vivacius flagitio resistebat, tanto pestis hinc et inde rabidior incumbebat. Ab illa ergo nocte omnibus se ei noctibusintantumque fatigabat ut mane ad se venientibus visitandi gratia vix respondere valeret, vix id quod perpetiebatur edicere. Cum igitur multis quod ab eo ferebatur veniret in scrupulum, accidit supervenire castro illi quem praelibavimus Vivariensem episcopum. Ea denique nocte quidam equites cum cereis suis pro reverentia proximae basilicae, cui ille appendicem habebat cellulam, in ipsius vestibulo vigilabant. Et ecce in aedicula interiori ubi commanebat solita de qua audierant turba perstrepuit; ad fenestram itaque sese proripiunt, intro prospiciunt, et in medio Petri conflictum atque mulieris attendunt, quorum ille roboratior praesentia jamjam lassabundus exclamat. Pro Deo stolam sibi ab ecclesia sacerdota
Abbreviated transcription (Latin):
humane uisitationis p̃mia nulla iã q̃reret: inuenit di¬
abolꝰ cont᷑ eiꝰ ĩmunitatẽ. qͥd machinarũ ingereret. Sci¬
ebat plane maximũ incentiuũ ad effectandã dĩ genit̾¬
cẽ.& ad sperandas magis ac magis eiꝰ mised̾ĩaᷤ id mira¬
culi oĩb accidisse. unde intebat᷑ ex aliqͣ mon eiꝰ corrup¬
tione diuinitꝰ in ipso ꝑpetrata fedare. Que gͦ insolentis¬
sima ds pietase sanauerat: insolentiori diabolꝰ infestati¬
one ꝑtẽptat. In tẽpesta enim cuiuspiã noctis hora. dũ cubi¬
tũ sese deponeret. in opinate ad purum sine exuuiis spe¬
ties. uino uera effigies sibi mulieris apparet. Que cum
cȩtera corporis. dũ maxune puerperii ignominiã impu¬
denter ostendens. ad fedos usus p̃missis leuociniis moliebat᷑
allicere. Forro blandiciis minꝰ agens hominem t̾rore mac̾¬
tabat. cũ neutro posset uuiectis manib pellicere ui uolebat.

Expanded text:
humanae visitationis praemia nulla jam quaereret, invenit dihumanae visitationis praemia nulla jam quaereret, invenit diabolus contra ejus immunitatem quid machinarum ingereret. Sciebat plane maximum insentivum ad affectandam Dei genitricem, et ad sperandas magis ac magis ejus misericordias id miraculi omnibus accidisse. Unde nitebatur ex aliqua morum ejus corruptione, divinitus in ipsa perpetrata foedare. Quem ergo insolentissima Deus pietate sanaverat, insolentiori diabolus infestatione pertentat. Intempesta enim cujuspiam noctis hora dum cubitum sese deponeret, inopinate ad purum sine exuviis species, imo vera effigies sibi mulieris apparet. Quae cum caetera corporis, tum maxime puerperii ignominiam impudenter ostendens, ad foedos usus lenociniis moliebatur allicere. Porro blanditiis minus agens, hominem terrore mactabat, cum neutro posset, injectis etiam manibus pellicere vi volebat,
Abbreviated transcription (Latin):
fortune recentis euentꝰ inqͥrens. aurib relationẽ. at
rem obtutib haurit. Pscrutat᷑ denuo utrii aliqͥb
concere ualeat argum̃tis: si eadẽ sibi ee̾nt insita nĩ¬
bra que ꝙriꝰ. an altera. Respondit ille se nescire. Non
ait possũ me hac illacq ꝓ cruris ipsiꝰ nouitate dispici¬
do corq̃re. uos pociꝰ serutamini: & si in ipso cicatͥcẽ re¬
pereritis. ipsũ qd̃ quond̾a habuerĩ. fore noueritis. Sub¬
tiliꝰ q̃runt. nec mora uulneris signa conspiciunt: nec
diffitent᷑ mirabilẽ dm̃ Igit᷑ recedente ep̃o. cũ ille pro
tanta sibi ĩpensa gr̃ã qua dõ redhiberet iucẽ cogitar&e.
ad hoc tandẽ animũ appulit. quatinꝰ a forensi qd̾ oĩb
ubiq erat factꝰ theatro. do uicturꝰ soli sub reclusione
secederet. & qr erga se maudita fecisses. dignũi retur.
ut conueniens di munificentie qͥd ageret. Itaq diuine
speculationi uacans. cũ de om̃ipotentis beneficio.

Expanded text:
fortunae recentis eventus inquirens auribus relationem, ac fortunae recentis eventus inquirens auribus relationem, ac rem obtutibus haurit. Perscrutatur denuo utrum aliquibus conjicere valeat argumentis, si eadem sibi essent insita membra quae prius an altera, respondit ille se nescire: « Non, ait, possum me hac illacque pro cruris ipsius novitate dispiciendo torquere, vos potius scrutamini, et si in ipso cicatricem repereritis ipsum quod quondam habuerim fore noveritis. » Subtilius quaerunt, nec mora vulneris signa conspiciunt, nec diffitentur mirabilem Deum. Igitur recedente episcopo cum ille pro tanta sibi impensa gratia quam Deo redderet vicem cogitaret, ad hoc tandem animum appulit, quatenus a forensi quod omnibus ubique erat factus theatro, Deo victurus soli sub reclusione secederet, et quia 306 erga se inaudita fecisset, dignum retur ut conveniens Dei munificentiae quid ageret. Itaque divinae speculationi sic vacans, cum de omnipotentis beneficio
Abbreviated transcription (Latin):
plane in gratianopolitano t̾ritorio unde hõ erat ori¬
undꝰ fieri ceperat: s in diocesi uiuariensi finis obuene¬
rat. Ep̃c gͦ insolito om̃imodis rumore ꝑcitꝰ cũ die qͣsa
pluruna. ꝓcerũ frequentia causas acturi corã eo ue¬
nissent: affuit & is in cuiꝰ domo acta res fuerat. cũ
rĩ: obtestor uos corã hac ꝓbabiliũ ꝑsonarũ p̃sentia
ut que sinceriꝰ dici a uob̾ q̃uit suꝑ signo illo qd̾
apd̃ uos gestũ p̃dicat᷑. referatis in om̃iũ qͥ p̃sto st̃
audientia. Qui assurgenteᷤ: uti relata st̃. retexue¬
rt̃ om̃ia. A qͥb etiã post ꝑorationẽ obastantiũ scrupu¬
lũ dimouendũ. certituditiẽ sacram̃ti exegit. Quo p̾bi¬
to. dilatis ilico qͣe dicturi erant causis. parit̾ ep̃s. &
ꝓceres. castrũ adeunt: & hõinẽ in ecelia t̾ba circĩisis¬
tente repiunt. Aggredit᷑ petrũ ep̃s. & pͥmũ de in¬
fortunio sciscitat᷑. causas audit cũ effectib demũ

Expanded text:
plane in Gratianopolitano territorio, unde homo erat oriplane in Gratianopolitano territorio, unde homo erat oriundus, fieri coeperat, sed in dioecesi Vivariensi finis obvenerat. Episcopus ergo insolito omnimodis rumore percitus, cum die quadam plurima procerum frequentia causas acturi coram eo venissent, adfuit et is in cujus domo acta res fuerat cum frim, obtestor vos coram hac probabilium praesentiaut quae sincerius dici a vobis quaeunt super signo illo, quod apud vos gestum praedicatur, referatis in omnium qui praesto sunt audientia. » Qui assurgentes uti relata sunt retexuerunt omnia; a quibus etiam post perorationem ob astantium scrupulum dimovendum, certitudinem sacramenti exegit. Quo praebito, dilatis illico quas dicturi erant causis, pariter episcopus et proceres castrum adeunt, et hominem in ecclesia turba circumsistente reperiunt. Aggreditur Petrum episcopus, et primum de infortunio sciscitatus causas audit cum effectibus. Demum
Abbreviated transcription (Latin):
ri uetusto ad corporis sustinentiã ullatenꝰ ex eqͣri. actaĩ qͦt-¬
sũcunq migrabat. qͦcũq uidebat᷑ in loco. cotũ diuinȩ com¬
militabat laudi. qd in eiꝰ carne tã mirabilit̾ constiterat
celebrari. Anno itaq integro: magnificentia miracłi in
homine claudicauit. Quo obducto: suꝑ om̃s creatu¬
ras post filiũ & ꝑ filiũ benedicta. cũ suo ypolito.
sub eadẽ qͣ priꝰ uenerat & nocte & figura reu̾titur
Cuiꝰ nouũi plasma cũ iubente piissima marter bea¬
tissimꝰ contrectare cepissceꝰ qͥcqͥd illi annotine creati¬
oni defuerat. excepta teneritudine cutis. & specie no¬
uitatis: ueterano femori simillune conformat᷑. Ex ꝑre¬
ctus gͥ & uisionis ueritatẽ exhabitꝰ pͥstini melioratioẽ
ꝑsentiens. dũ suꝑni spectacłi iterationẽ gestu suo cun-¬
ctis enunciat. & fidẽ facti roborat. & apd̾ dm̃ & dĩ oꝑa

Expanded text:
ri vetusto ad corporis sustinentiam ullatenus exaequari; attamen quorri vetusto ad corporis sustinentiam ullatenus exaequari; attamen quorsumcunque migrabat, quocunque videbatur in loco, totum divinae commilitabat laudi, quod in ejus carne tam mirabiliter constiterat celebrari. Anno itaque integro magnificentia miraculi in homine claudicavit. Quo obducto, super omnes creaturas post Filium, et per Filium benedicta cum suo Hippolyto, sub eadem quae prius venerat et nocte, et figura revertitur. Cujus novum plasma cum jubente piissima martyr beatissimus contrectare coepisset, quidquid illi annotinae creationi defuerat, excepta teneritudine cutis, et specie novitatis veterano fenori simillime conformatur. Experrectus igitur, et visionis veritatem ex habitus pristini melioratione persentiens, dum superni spectaculi iterationem gestu suo cunctis enuntiat, et fidem facti roborat, et apud Deum, et Dei opera,
Abbreviated transcription (Latin):
dñm currit᷑ dom̃: eiq in suspicabilis ille narrat᷑ euentꝰ. Ciuitat᷑
dui. nenias q̃ ferebaut᷑ existimat: ab asserentibꝰ tandẽ uictꝰ. suiꝰ
se edib infert. Uidet. uix p̃stupore ad fidẽ se cobibet. Intra
idẽ opidũ frem nuiles habebat iucũ: cui suꝑ ipsa forcuna
statĩ oirexit nuntiũ. quẽ ille ex pͥdianis uxoris fecȩ epulis
apellauit ebriũ. At uͦ post cridie oppidanis iã illo ruentib.
fr̃ ille factũ iuidẽ sustinens. credit. Ad dit᷑ gͦ illi miraculo
mirũ qͥddã. qd nouũ illud dĩ opificiũ. & infantili ten̾itudi¬
ne. ĩpari robore. et ininꝰ congrua iuueni maiestate. cera
distabat a uet̾i: in qͣ ex cruris alteriꝰ asꝑitate. atq grossicie.
cõposicio ualde diu̾sa uidebat᷑ hab̾i. Et hoc erat qd̃ eoꝵ qͥ eũ
aute ñ nouerant: ualde adnitebat᷑ fidei. Non tam̃ pot̾at cru-¬

Expanded text:
dominum curritur domus, eique insuspicabilis ille narratur eventus; cunctatur dominum curritur domus, eique insuspicabilis ille narratur eventus; cunctatur diu. Naenias quae ferebantur existimat, ab asserentibus tandem victus suis se aedibus infert, videt, vix prae stupore ad fidem se cohibet. Intra idem oppinum fratrem miles habebat unicum, cui super ipsa fortuna statim direxit nuntium, quem ille ex pridianis uxoris fetae epulis appellavit ebrium; at vero postridie oppidanis jam illo ruentibus frater ille factum videre sustinens credit. Additur ergo illi miraculo mirum quiddam, quod novum illud Dei opificium, et infantili teneritudine impari prorsus robore, et minus congrua inveni majestate. Coxa distabat a veteri in qua ex cruris alterius asperitate atque grossitie compositio valde diversa videbatur haberi; et hoc erat quod eorum qui eum ante non noverant valde adnitebatur fidei. Non tamen poterat cru
Abbreviated transcription (Latin):
stridendo. et crebͥs rictib. mbroꝵq motib qͥd pateret᷑ in¬
dicando. p̃dictas ancillulas ꝙͤ ꝑ domũ uagabant᷑ acciret.
Irriung gͥ. et illato ad iacentis cubile faro. dũ hac illacq dis¬
piciunt. duos pedes petrũ et duo hab̾e crura reꝑiun. Tantꝰ ili¬
co ex hoc intuitu mulieres stupor exanimat: ut se ñ eas quȩ
uenerant. s mutari in alt̾as estimarent. Contrec̾tabant. et ue¬
ra m̃bra q̃ cetigerant sentiebant. at contͣ unde id tã insolitũ
sibi ꝓuenerat estuabass. Tandẽ dificillime excitatꝰ. qͥs sibi resti¬
cuisset amissa afeminis ꝑrogat᷑. Direrat inqͥt mͥ funesta mu¬
lier: qͥa nũꝗ̃ coxã tibiã aut pedẽ ee̾n habit᷑us. Cũq aꝑuisset
oculos: benedictã cũ m artire uirginẽ. adhuc lectulo estima¬
bat astantes. Qͥb inuisibilit̾ absentatis: rẽ refert. Int̾ea ad

Expanded text:
stridendo, et crebris rictibus, membrorumque motibus quid pateretur instridendo, et crebris rictibus, membrorumque motibus quid pateretur indicando, praedictas ancillulas quae per domum vagabantur acciret. Irruunt igitur, et illato adjacentis cubili faro, dum hac illacque dispiciunt, duos pedes Petrum et duo habere crura reperiunt. Tantus illico ex hoc intuitu mulieres stupor exanimat ut se non eas quae venerant, sed mutari in alteras aestimarent. Contrectabant, et vera membra quae tetigerant, sentiebant. At contra inde id tam insolitum sibi provenerat aestuabant. Tandem difficillime excitatus, quis sibi restituisset amissa, a feminis perrogatur. Dixerat, inquit, mihi funesta mulier quia nunquam coxam, tibiam aut pedem essem habiturus. Cumque aperuisset oculos benedictam cum martyre Virginem adhuc lectulo aestimabat astantes, quibus invisibiliter absentatis, rem refert. Interea ad
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcepit affectu. Ea cẽpestate p̃fati uxor militis partu edito de¬
cũbebat: miles uͦ ͣt familiariꝰ illa rẽ gereret. in alterã domũ
concenderat. Pedisseq̃ noctu nescio qͥd act̾urȩ a camera in do¬
orũ ext̾iorẽ deuenerant: & petrũ subaudiunt crebris plantib
ingem̃tẽ. Quoꝵ gemituũ causa hec fuerat. Uirgo et mat̾ suꝑ
oĩa benedict̾a mariia. cũ beato mr̃e ypolito in uisione stra¬
cui eiꝰ astiterat: quȩ mr uitͥ iacenti uidebat᷑ imꝑabat. Resti¬
tue inqͥt eũ antiquo uigori. Sartir uͦ imꝑanti humiliter
obsecundans. crus. tibiã pedẽq quaqͣ u̾sum olĩ sparsa diui¬
nitꝰ. ad instar futͦȩ resurrectioĩs in puncto cõpacta recolligens.
corpori eiꝰ ac si surculũ arbori cepit subiungere. In qͦ inserci¬
one tantis torq̃bat᷑ angorib: ut uicissi ñ sine clamoribꝰ sub¬

Expanded text:
concepit affectu. Ea tempestate praefati uxor militis partu edito deconcepit affectu. Ea tempestate praefati uxor militis partu edito decumbebat, miles vero, ut familiarius illa rem gereret, in alteram domum concesserat. Pedissequae noctu nescio quid acturae, a camera in domum exteriorem devenerant, et Petrum subaudiunt 305 crebris planctibus ingementem, quorum gemituum causa haec fuerat: Virgo et mater super omnia benedicta, cum beato martyre Hippolyto in visione stratui ejus astiterat, quae martyri, ut jacenti videbatur, imperabat. Restitue, inquit, eum antiquo vigori. Martyr vero imperanti humiliter obsecundans crus, tibiam, pedemque quaquaversum olim sparsa, divinitus ad instar futurae resurrectionis in puncto compacta, recolligens, corpori ejus ac si surculum arbori coepit subjungere. In qua insertione tantis torquebatur angoribus ut vicissim non sine clamoribus sub