comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
impudicus ẽ. ab illo deseritur. Hoc autẽ
ille occulto iuditio facere põt: iniquo ñ
pot. Et fortasse ideo latet ut plus timeat᷑.
s minus suꝑbiatur. Deinide iam sciens
homo grã cdei se eẽ quod ẽ: ñ incidat in
alium suꝑbie laqueum. ut de ipsa dei
grã se extollendo sꝑnat cet̾os. Quo uitio
altuis ille pharisens & de bonis que ha¬
bebat de gr̃as agebat: ꝙ tam̃ se suꝑ pu¬
blicanum peccata confitentẽ extollebat.
Quid gͦ faciet uirgo. quid cogitabit. ne
se extollat suꝑ eos uel eas. que hoc tã
magna dono carent: Neꝙ simulare
debet humilitatẽ: s exhibere. Nam si¬
mulatio humilitatis: maior suꝑbiaest.
Ideo scͥptura uolens ostend̾e ueracẽ ħu¬
militatẽ ẽẽ oport̾e. cum dixiss qnͣto mag¬
nus es tanto humilia de in omnib. mox
quoq subdidit. & coram deo inuenies
gr̃am: utiq uͥ se fallacit᷑ humiliare nõ
poss. ꝓ inde quid dicemus: Est ne ali¬

Expanded text:
inpudicus est, ab illo deseritur. hoc autem inpudicus est, ab illo deseritur. hoc autem ille occulto iudicio facere potest, iniquo non potest. et fortasse ideo latet, ut plus timeatur et minus superbiatur. Deinde iam sciens homo gratia dei se esse quod est, non incidat in alium superbiae laqueum, ut de ipsa dei gratia se extollendo spernat ceteros. quo uitio alius ille pharisaeus et de bonis, quae habebat, deo gratias agebat et tamen se super publicanum peccata confitentem extollebat. quid igitur faciat uirgo, quid cogitet, ne se extollat super eos uel eas, quae hoc tam magno dono carent? neque enim simulare debet humilitatem, sed exhibere; nam simulatio humilitatis maior superbia est. ideo scriptura uolens ostendere ueracem humilitatem esse oportere, cum dixisset: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, mox quoque subdidit: et coram deo inuenies gratiam, utique ubi se fallaciter humilare non posset. Proinde quid dicemus? estne ali
Abbreviated transcription (Latin):
qua illud donum ñ suum. s dei eẽ cog¬
noscat. Inimo dñs sapientes fecit cecos.
& testimoniũ domni fidele sapientiam
prestans paruiss: & siquis indiget sapi¬
entia postulet adeo qui clat omnib afflu¬
enter & non imꝑperat. & dabitur ei Sa¬
pientes autem eẽ uirgines decet: ne iã¬
pades earum extinguant᷑. Quomͦ sapĩ¬
tes nͭ non alta sapientes. s humilibus cõ¬
sentientes: Sixit enim homin ipsa sap̃ĩa.
Eeee pietas. est ipsa sapientia. Si gͦ nicħ
hs̃ quod ñ accepisti. noli altum saꝑe s
time. & noli modicum diligere. quasi aqͦ
⁊ modicum dimissum sit: s potuis mul¬
tum dilige aquo tͥ multum dimissum
ẽ Si enim cdiligit cui donatum ẽ ne red¬
deret. qnͣto magis debet diligere cui do¬
natum est ut ñ haberet: Nam ꝙ quisqͥs
ab inttio pudicus ꝑ manet ab illo regitur.
& quisquis ex impudico pudicus fit ab
illo corrigitur: & quisquis infinem usꝙ¬

Expanded text:
qua illud donum non suum, sed dei esse cogqua illud donum non suum, sed dei esse cognoscat. immo dominus sapientes facit caecos, et: testimonium dei fidele sapienparuulis, et: si quis indiget sapientia, postulet a deo, qui dat omnibus affluenter et non inproperat, et dabitur ei. sapientes autem esse uirgines decet, ne lampades earum extinguantur. quomodo sapientes nisi non alta sapientes, sed humilibus consentientes? dixit enim homini ipsa sapientia: ecce pietas est sapientia. si ergo nihil habes, quod non accepisti, noli altum sapere, sed time, et noli modicum diligere, quasi a quo tibi modicum dimissum est, sed potius multum dilige, a quo tibi multum tributum est. si enim diligit, cui donatum est, ne redderet, quanto magis debet diligere, cui donatum est, ut haberet! nam et quisquis ab initio pudicus permanet, ab illo regitur; et quisquis ex inpudico pudicus fit, ab illo corrigitur; et quisquis usque in finem
Abbreviated transcription (Latin):
do ꝑire quod fecit. Etiam hoc a deo peti¬
tur ut intelligatur ñ fieri: nͥ eo p̾̃stan¬
te a quo petitur. Pone inquit domine
custodiam ori meo: &̃ ostium continen¬
tie circum labia mea. Ne declines
cor meum in u̾ba maligna. ad extu¬
sationes in peccatis: cum hominibus
oꝑantib iniquitatẽ. Si gͦ &̃ obedienta
qua euis mandata seruamꝰ. & penitenta
qͣ pecc̃a nr̃a ñ excusamus. s accusamꝰ op¬
tatur & petitur: manifestũ ẽ quia cũ
fit illo dante habetur. illo aduiuante
complet᷑. Aꝑtius etiam dicit᷑ ꝓpt̃ obecbi¬
entiam. Adomino gressus hominis cli¬
riguntur: & uiam eius uolet. Et depe¬
nitentia dicit apłs. Ne forte det ilł
deus penitentiam. Deipsa etiam conti¬
nentia ñne aꝑtissime dictum ẽ. & cum
scirem quia nemo ẽẽ pot continens nͥ cłs
det. & hoc ipsum erat sapientie. scire cuiꝰ
eẽt hoc donum: s forte continentia do¬
num dei est. sapĩam uͦ ÷ͥ ip̃e homo p̃stitt.

Expanded text:
do perire quod fecit etiam hoc a deo petido perire quod fecit etiam hoc a deo petitur, ut intellegatur non fieri nisi eo praestante a quo petitur. pone, inquit, domine, custodiam ori meo et ostium continentiae circum labia mea. non declines cor meum in uerba mala ad excusandum excusationes in peccatis cum hominibus operantibus iniquitatem. si ergo et oboedientia, qua eius mandata seruamus, et paenitentia, qua peccata nostra non excusamus, sed accusamus, optatur et petitur, manifestum est, quia cum fit, illo dante habetur, illo adiuuante conpletur. apertius etiam dicitur propter oboedientiam: a domino gressus hominis diriguntur et uiam eius uolet; et de paenitentia dicit apostolus: ne forte det illis deus paenitentiam. De ipsa etiam continentia nonne apertissime dictum est: et cum scirem, quia nemo esse potest continens nisi deus det, et hoc ipsum erat sapientiae scire, cuius esset hoc donum? Sed forte continentia donum dei est, sapientiam uero sibi ipse homo praestat,
Abbreviated transcription (Latin):
diues ẽẽt. Beati mites. Imitamini eũ
qui dixit. Di̾cite ame: quia mitis sũ
& humilis corde. Beati lugentes. Imi¬
tamini eum qui flett suꝑ iħrł̾m.
Deati qui esuriunt & sitiunt iustitiam.
Imitamini eum qui dix̃. Meus cybus ẽ:
ut fatiam uoluntatẽ euis qui misit me.
Beati misccłes. Imitamini eum: qui iuul¬
nerato alatͦnib & inuia iacenti semiui¬
uo desꝑatoq subuenit. Beati mundi cordeᷤ
Imitamini eum qui peccatum ñ fecit: nͨ
inuentꝰ est dolus in ore eius. Heati pacific.
Imitamini eum: qui ꝓ suis ꝑsecutoribuᷤ

Expanded text:
diues esset. beati mites, imitamini eum, diues esset. beati mites, imitamini eum, qui dixit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde. beati lugentes, imitamini eum, qui fleuit super Hierusalem. beati qui esuriunt et sitiunt iustitiam, imitamini eum, qui dixit: meus cibus est ut faciam uoluntatem eius qui misit me. beati misericordes, imitamini eum, qui uulnerato a latronibus et in uia iacenti semiuiuo desperatoque subuenit. beati mundicordes, imitamini eum, qui peccatum non fecit nec inuentus \'est dolus in ore eius. beati pacifici, imitamini eum, qui pro suis persecut
Abbreviated transcription (Latin):
uirginum xp̃i: ñ sunt eadem ñ uirgi¬
num qmͣuis xp̃i. Nam sunt aliis aua.
s nullis talia. Ite in hec. se quimini ag¬
num. quia & agni caro utiq uirgo.
Hoc enim inse retinuit auctus: quod
matͥ ñ abstulit conceptus & natꝰ. Meri¬
to eum sequimini uͥgiitate cordis
sicut ait apłs petrus: ut sequamur
uestigia eius. Hunc meo quisꝙ sequit᷑
in quo imitatur. ñ in qnͣtum ille flliꝰ
dei est. unus ꝑquem facta sunt omĩa.
s inquantũ filiis hominũ que oporte¬
bat in se p̃buit mutanda. Et multa
nullo ad imitandũ om̃ib ꝓponunt᷑:
uirginitas autem carnis non omnib.
Non enim hñt quid fatiant ut uirgi¬
nes sint: inquib iam factum ẽ ut
uirgines ñ sint. Sequant᷑ itaꝙ agnũ
cẽti fideles. qui uirgĩtatẽ corporis ami¬
serunt: ñ quocũq ille ierit. s quous¬
ꝙ ipsi potuerint. Possunt autẽ uͥꝙ
p̃ter cum indecore uirg̃itatis inceit.
Beati pauꝑes sp̃u. Imitamini eum
qui ꝓpt̾ uos pauꝑ factus est: cum

Expanded text:
uirginum Christi non sunt eadem non uirginum, quamuis Christi; nam sunt aliis alia, sed nullis talia. ite in haec, sequimini agnum, quia et agni caro utique uirgo. hoc enim in se retinuit auctus, quod matri non abstulit conceptus et natus. merito eum sequimini uirginitate cordis sicut ait apostolus Petrus, ut sequamur uestigia eius. hunc in eo quisque sequitur, in quo imitatur: non in quantum ille filius dei est unus, per quem facta sunt omnia, sed in quantum filius hominis, quia oportebat, in se praebuit imitanda. et multa in illo ad imitandum omnibus proponuntur, uirginitas autem carnis non omnibus; non enim habent quid faciant, ut uirgines sint, in quibus iam factum est, ut uirgines non sint. Sequantur itaque agnum ceteri fideles, qui uirginitatem corporis amiserunt, non quocumque ille ierit, sed quousque ipsi potuerint. possunt autem ubique, praeter cum in decore uirginitatis incedit. beati pauperes spiritu, imitamini eum, qui propter uos pauper factus est, cum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑpetuam continentiam: atq his & hꝰ
modi omnib carentem uiciis & macłiꝰ
morum. Hiuc suꝑbiam timeo: huic tã
magno bono ex elationis tumore formi-¬
do. Quo mag̃ in est unde sͥ placeat. eo
magis uereor ne sibi placendo illi dis¬
pliceat: qui suꝑbis resistit. humilibuᷤᷤ
autem dat gr̃am. Certe p̃cipuũ ma¬
gisterium. & uirginalis integritatis ex¬
emplum: in ipso xp̃o contuendum est.
Quid gͦ ampluis continentib cde humi¬
litate p̾cipiam. qmͣ quod ille qui oĩbꝰ
dicit discite a me quia mĩtis sum et
humilis corde: Cum magnitudinem
suam supͣ cõmemorass. & id ipsum uo¬
lens ostendere qnͣtus ẽẽt. & ꝓpt̾ nos qnͣ¬
tillus effectus ẽ: confiteor tͥ inquit pa¬

Expanded text:
perpetuam continentiam atque his et huius perpetuam continentiam atque his et huius modi omnibus carentem uitiis et maculis morum, huic superbiam timeo, huic tam magno bono ex elationis tumore formido. quo magis inest unde sibi placeat, eo magis uereor, ne sibi placendo illi displiceat, qui superbis resistit, humilibus autem dat gratiam. Certe praecipuum magisterium et uirginalis integritatis exemplum in ipso Christo contuendum est. quid ergo amplius continentibus de humilitate praecipiam, quam quod ille, qui omnibus dicit: discite a me, quoniam mitis sum et humilis corde? cum magnitudinem suam supra commemorasset et, id ipsum uolens ostendere, quantus propter nos quantillus effectus est, confiteor, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
rectione suꝑfluis. & mag̃ ostentatiõi
qmͣ emendationi seruientib. hon ego
talib magnam curam humilitatis
ingero. in quib suꝑbia ipsa contun¬
ditur: & humilitas conscientie uulñe
cruentatur. Nec ebriosis aut auaris
aut alio quolibet clampnabilis mor¬
bi gn̾e iacentib. cum habeant corpo¬
ralis continentie ꝓfessionẽ. moribꝰꝙ
ꝑñsis a suo nomine dissonent. hanc
magnam sollicitudine pie humilita¬
tis impono: nͥ forte in his malis etiã
ostentare se aisdebunt. quib ñ suffic̃
quod earum supplicia differuintur.
Nec de his ago inquib ẽ quibꝰdam
placendi appetitꝰ. aut̃ elegantiore ues¬
titu. qmͣ tante ꝓfessionis necessitas
postulat. aut capitis ligam̃to notabili:
siue ꝓtumidis umbonib capillorum
siue tegmiinib ita teneris. ut retiola sub¬
t̃posita appareant. His ñ dehumilitate:
s de ipsa castitate uel integͥtate pudici¬
tie danda p̃cepta sunt. Da mͥ ꝓficientẽ

Expanded text:
rectione superfluis et magis ostentationi rectione superfluis et magis ostentationi quam emendationi seruientibus. non ego talibus magnam curam humilitatis ingero, in quibus superbia ipsa confunditur et conscientiae uulnere cruentatur. nec ebriosis aut auaris aut alio quolibet damnabili morbi genere iacentibus, cum habeant corporalis continentiae professionem moribusque peruersis a suo nomine dissonent, hanc magnam sollicitudinem piae humilitatis inpono: nisi forte in his malis etiam ostentare se audebunt, quibus non sufficit, quod eorum supplicia differuntur. nec de his ago in quibus est quidam placendi adpetitus aut elegantiore uestitu, quam tantae professionis necessitas postulat, aut capitis ligamento notabili siue protumidis umbonibus capillorum siue tegminibus ita teneris, ut retiola subter posita adpareant: his nondum de humilitate, sed de ipsa castitate uel integritate pudicitiae danda praecepta sunt. da mihi profitentem
Abbreviated transcription (Latin):
hon solum autẽ ociose uerumetiam
curiose & uerbose: loquentes que nõ
oportet. Dehis suꝑuis dixerat. Iunoreᷤᷤ¬
autem iuduas deuita. Cum enim in
deliciis egerint. in xp̃o nubere uolunt:
habentes dampnationẽ. qm̃ pͥmam fi¬
dem irritam fecerunt. id ẽ in eo qđ pͥmo
uouerant ñ steterunt. Nec tamenait
nubunt: s nubere uolunt. Multas u
earum renocat a nubendo ñ amor p̃cla¬
ri ꝓpositi. s aꝑti dedecoris timor ueni¬
ens & ipse de suꝑbia: qua formidatur
magis hominib displicere. qmͣ deo.
He gͥ que nubere uolunt. & ideo non
nubunt quia impune non possunt.
que meluis nub̾ent qmͣ urerent᷑. id ẽ
qmͣ occulta flamina concupiscentie ĩ
ipsa conscientia uastarent᷑. quas peni¬
tet ꝓfessionis & piget confessionis. nͥ
correctum cor dirigant & dei timore
rursus libidinem iuncãt. in mortus
deputande sunt. siue indeliciis agãt.
laborib atꝙ ieuiniis nulla cordis cor¬

Expanded text:
non solum autem otiosae, uerum etiam non solum autem otiosae, uerum etiam curiosae et uerbosae, loquentes quae non oportet. de his superius dixerat: iautem uiduas euita; cum enim in deliciis egerint in Christo, nubere uolunt, habentes damnationem, quoniam primam fidem irritam fecerunt, id est in eo quod primo uouerant, non steterunt. Nec tamen ait: nubunt, sed: nubere uolunt. multas enim earum reuocat a nubendo non amor praeclari propositi, sed aperti dedecoris timor, ueniens et ipse a superbia, qua formidatur magis hominibus displicere quam deo. haec igitur, quae nubere uolunt et ideo non nubunt, quia inpune non possunt, quae melius nuberent quam urerentur, id est quam occulta flamma concupiscentiae in ipsa concupiscentia uastarentur, quas paenitet professionis et piget confessionis, nisi correctum cor dirigant et dei timore rursus libidinem uincant, in mortuis deputandae sunt, sine in deliciis agant —laboribus atque ieiuniis nulla cordis cor
Abbreviated transcription (Latin):
moriturum cum magno desid̾io contu¬
ebant᷑: hoc uticy p̃cipue memoria retẽ¬
turi. qd magister imitandꝰ ultimum
demonstrass. At ille hoc fecit illo tẽpo¬
re. quod utiq potuit & aliis antea diebꝰ.
quib cum eis fuerat conũsatus. qnͣdosi
fieret hoc ipsum quidem tͣderetur: sed
custodienda sit humilitas quandoquidẽ
mo diligent̾ intuetur. qui ñ eum doc¬
torem humilitatis inueniat. tum maxi¬
me uirtutis huuis sectatores & conser¬
uatores eos ẽẽ cõuenit. qui magno ali¬
quo bono cet̾is eminent: magnopere
curent illud quod pͥmitus posui. qnͣto
magnus es tanto humiliate mom̃ĩb.
& coram deo inuenies gr̃am. Pꝰ inde qr
ꝑpetua continentia maxime̾ꝙ uirgini¬
tas. magnum bonum ẽ inscĩs dex:. ui¬
gilantissime cauendum est. ne suꝑbia
corrumpatur. Curiosas & ũbosas malaᷤ
innuptas paulus apłs notat: & boc ui¬
cuim uenire dicit exõcio. Simul aũ
inquit & ociose: dicunt circure domoᷤ.

Expanded text:
moriturum cum magno desiderio contumoriturum cum magno desiderio contuebantur, hoc utique praecipue memoria retenturi, quod magister imitandus ultimum demonstrasset. at ille hoc fecit illo tempore, quod utique potuit et aliis antea diebus, quibus cum eis fuerat conuersatus, quando si fieret, hoc ipsum quidem traderetur, sed custodienda sit humilitas, quandoquidemmo diligenter intuetur, qui non eum doctorem humilitatis inueniat, tum maxime uirtutis huius sectatores et conseruatores eos esse conuenit, qui magno aliquo bono ceteris eminent, ut magnopere curent illud, quod primitus posui: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et coram deo inuenies gratiam. proinde quia perpetua continentia maximeque uirginitas magnum bonum est in sanctis dei, uigilantissime cauendum est, ne superbia corrumpatur. Curiosas et uerbosas malas innuptas Paulus apostolus notat et hoc uitium uenire dicit ex otio. simul autem, inquit, et otiosae esse discunt circuire domos;
Abbreviated transcription (Latin):
deo ẽ suꝑb insultat. quib ñ exꝓbatio cũ
infiatione. s miseratio sine desꝑatione de¬
bet᷑. Quid illd̾ qd̾ q̃rentib int̾ se discipłiᷤ
quisnam eorum maior eẽt. puerum par¬
uulum constituit ante ocłos eorum. di
cens. nͥ fueritis sicut puer iste. ñ intrabi¬
tis in regnum celorum: Nonne humilita¬
tem maxime cõmendauit. & in ea meri¬
tum magnitudinis posint: Uel cum fi¬
liis zebedei lat̾a eius insedium sublimm¬
tate concupiscentib ita respondit. ut
passionis eius calicem bibendum potiꝰ
cogitarent. in quo se humiliauit uscͥ
ad mortem mortem autẽ crucis. quã
suꝑbo appetitu p̃ferri cet̾is postularẽ.
quid ostendit. nisi eis se futurum al¬
titudinis largitorem. qui eum doctorẽ
humilitatis antea sequerent᷑: Iam
ni quod exiturus ad passionem lauit pe
des disciprlis. monuitts aꝑtissime ut
cõmendauit humilitatẽ: Cui cõmen¬
dande etiam illud elegit. quo eũ ꝓxime

Expanded text:
deo est, superbus insultat, quibus non exprobratio cum deo est, superbus insultat, quibus non exprobratio cum inflatione, sed miseratio sine desperatione debetur. quid illud quod quaerentibus inter se discipulis, quisnam eorum maior esset, puerum paruulum constcens: Nisi fueritis sicut puer iste, non intrabitis in regnum coelorum ? nonne humilitatem maxime commendavit, et in ea meritum magnitudinis posuit? Vel cum filiis Zebedaei latera ejus in sedium sublimitate concupiscentibus, ita respondit, ut passionis ejus calicem bibendum potius cogitarent , in quo se humiliavit usque ad mortem, mortem autem crucis , quam superbo appetitu praeferri caeteris postularent; quid ostendit, nisi eis se futurum altitudinis largitorem, qui eum doctorem humilitatis antea sequerentur? Jam vero quod exiturus ad pasdes discipulis monuitque apertissime ut quantum commendauit humilitatem! cui commendandae etiam tempus illud elegit, quo eum proxime
Abbreviated transcription (Latin):
Et utiq gr̃as agebat phariseus ex his in
quibus sibi multum placebat. Gr̃as in qͥt
tͥ ago. quia ñ sum sicut cet̾i homines. iniꝰti.
raptores. adult̾i: sicut & publicanus iste.
Iemino bis ĩsabbato: decimas do omnum
que possideo. Publicanus autem de longin¬
quo stabat. nec ocłos ad celum auclebat le¬
uare: s ꝑcucibat pectus sium dicens. deus¬
ꝓpitus esto mͥ peccatori. Sequitur autem
diuina sententia. Am̃ dico uob̾. descendit
iustificatꝰ. de templo publicanus: magis
qmͣ ille phariseus. Demde causa ostendit᷑.
cur hoc iustum sit: qm̃ is qui se humiliat
fieri gͦ pot̾ ut quisq mala uera deuitet.¬
& uera bona in se consicłet. & de his patri lu¬
minum gr̃as agat. a quo descendit om̃e
datum optimum & omne donum ꝑfectũ
et tam̃ elationis uitio reꝓbetur. si aliis
pͥcatoribꝰ maximeq peccata in oratione
confitentib. uł sola cogitatione que corã

Expanded text:
et utique deo gratias agebat pharisaeus ex his, in et utique deo gratias agebat pharisaeus ex his, in quibus sibi multum placebat. gratias, inquit, tibi ago, quia non sum sicut ceteri homines, iniusti, raptores, adulteri, sicut et publicanus iste. ieiuno bis in sabbato, decimas do omnium quaecumque possideo. publicanus autem de longinquo stabat nec oculos ad caelum audebat leuare, sed percutiebat pectus suum dicens: propitius esto mihi peccatori. sequitur autem diuina sententia: amen dico uobis, descendit iustificatus de templo publicanus magis quam ille pharisaeus. deinde causa ostenditur. cur hoc iustum sit: quoniam is qui se exaltat fieri ergo potest, ut quisque et mala uera deuitet et uera bona in se consideret et de his patri luminum gratias agat, a quo descendit omne datum optimum et omne donum perfectum, et tamen elationis uitio reprobetur, si aliis peccatoribus maximeque peccata in oratione confitentibus uel sola cogitatione, quae coram
Abbreviated transcription (Latin):
tectum meum intres. unde nec matħs
ob alusd eum chx accessisse ad iħ̾m. cũ
aꝑtissime lucas insmnuet quod ñ addeũ
ip̃se accesserit. s amicos suos miserit: nͥ
quia fsdelissima humilitate magis ipse
accessit. qmͣ ille̾ quos misit. Lnde & ilsd̃
ꝓpħicum est. Excelsus dñs & humilia re¬
spicit: excelsa autem a longe cognoscit.
utiq tanqm᷑ ñ accedentia. Hinc & illi
mulieri chananee dic̃. o mulier magna
ẽ fides tua. fiat tͥ sicut uis: qmͣ suꝑuisca¬
nem appellauerat. nec ei panem filiorum
ꝓiciendum ẽẽ responderat. Quod illa hu¬
milit̾ accipiens: dixerat. Ita domine. Dã
& canes edunt. de micis quecadunt de
mensa dñorum suorum. Ac sic qsd assi¬
duo clamore ñ impetrabat: humili cõ¬
fessione ꝓmeruit. Hinc & illiduo ꝓponũ¬
tur orantes intemplo. unus phariseus.
& alt̾ publicanꝰ. ꝓpt̃ eos qui sibi iusti ui¬
dent᷑ & sꝑnunt᷑ cetos: & enumeratiom
meritorum p̾fertur confessio peccatorum

Expanded text:
tectum meum intres. unde nec Matthaeus tectum meum intres. unde nec Matthaeus ob aliud eum dixit accessisse ad Iesum, cum apertissime Lucas insinuet, quod non ad eum ipse uenerit, sed amicos suos miserit. nisi quia fidelissima humilitate magis ipse accessit quam illi, quos misit. unde et illud propheticum est: excelsus est dominus et humilia respicit; excelsa autem a longe cognoscit, utique tamquam non accedentia. hinc et illi mulieri Chananaeae dicit:s o mulier, magna est fides tua! fiat tibi sicut uis, quam superius canem appellauerat nec ei panem filiorum proiciendum esse responderat. quod illa humiliter accipiens dixerat: ita, domine; nam et canes edunt de micis quae cadunt de mensa dominorum suorum. ac sic quod adsiduo clamore non inpetrabat, humili confessione promeruit. hinc illi duo proponuntur orantes in templo, unus pharisaeus et alter publicanus, propter eos, qui sibi iusti uidentur et spernunt ceteros, et enumerationi meritorum praefertur confessio peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum exmaniuit. formam serui acci¬
piens. insimilitudinẽ hominũ factus
& habitu inuentus ut homo: humilia¬
uit semet ip̃m factus obediens usꝙ ad
mortem mortem autem crucis. Ipsa uͦ
doctrina eius qmͣ attente insinuet hu¬
militatẽ. atq huic p̾cipiende uehem̃¬
ter insistat. quis explicare facile pꝰsit.
atq in hanc rem demonstrandã testimo¬
nia cuncta congerere: Hoc fac̃e conet᷑
uel fatiat quisquis seorsum de humilita¬
te uoluerit scͥbere. huuis autem operis
alud ꝓpositum ẽ. quod de tam magna
re susceptum est: ut ei maxime sit cauen¬
da suꝑbia. Puide pauca testimonia que
dñs in mentem dare dignatur. ex doctri¬
na xp̃i de humilitate cõmemoro: que ad
io quod intendimus fortasse suffitiant.
Sermo eius quem pͥmum ꝓlixiorem ad
mus. fĩdem centurionis illiꝰ ideo p̃cipue
laudauit. nec se inuenisse in isrł tantam
fidem dix̃: quia ille tam humilit̃ crecli¬
dit ut diceret. Non sum dignus ut sub

Expanded text:
ipsum exinanivit formam servi acciipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum fet habitu inuentus ut homo, humilauit semet ipsum, factus oboediens usque ad mortem, mortem autem crucis. ipsa uero doctrina eius, quam adtente insinuet humilitatem atque huic praecipiendae uehementer insistat, quia explicare facile possit atque in hanc rem demonstrandam testimonia cuncta congerere? hoc facere conetur uel faciat, quisquis seorsum de humilitate uoluerit scribere. huius autem operis aliud propositum est, quod de tam magna re susceptum est, ut ei maxime sit cauenda superbia. Proinde pauca testimonia, quae dominus in mentem dare dignatur, ex doctrina Christi de humilitate commemoro, quae ad id quod intendi fortasse sufficiant. sermo eius, quem primum prolixiorem ad mus. fidem centurionis illius ideo praecipue laudauit nec se inuenisse in Israhel dixit tantam fidem, quia ille tam humiliter credidit, ut diceret: non sum dignus, ut sub
Abbreviated transcription (Latin):
gatis comparantes. scłm scͥpturas compae¬
rerint eos in fra ẽẽ & oꝑe & mercede & uo¬
to.  p̃mio: statim ueniat in mentem qd̃
scͥptum est. Quanto magnus es humilia
te momnib: & coram deo inuenies gr̃am¬
Mensura humilitatis: cuiq ex m̃sura ip̃iꝰ
magnitudinis data est. Cui est ꝑiculosa
sequit᷑ inuidia: tanqmͣ filia pedissequa.
Eam quippe suꝑbia continuo parit: nͨ
unqmͣ ẽ sine tali ꝓle atcẜ comite. Quib
duob malis hoc est suꝑbia & iniudia:
diabolus est. Itaq contra suꝑbiam ma¬
trem inuidie: maxime militat unũisa
disciplina xp̃iana. Hec enim docet hu¬
militatẽ: qua & acquirat & custodiat
caritatẽ. De qua cum dictum ẽẽt. cari¬
tas ñ emulatur. uelut si causam que¬
remus unde fiat ut ñ emulet᷑: ꝯtinuo sub¬
iecit: ñ inflat᷑. T̃anqmͣ dicẽt. Ideo nõ
ht̃ inuidiam: quia nec suꝑbiam. Doc¬
tor itaq humilitatis xp̃c. pͥmo semet¬

Expanded text:
gatis conparantes secundum scripturas compegatis conparantes secundum scripturas compererint eos infra esse et opere et mercede et uoto et praemio, statim ueniat in mentem quod scriptum est: quanto magnus es, tanto humila te in omnibus, et coram deo inuenies gr. Mensura humilitatis cuique ex mensura ipsius magnitudinis data est: cui est periculossequitur invidentia, tanquam filia pedissequa: eam quippe superbia continuo parit, nec unquam est sine tali prole atque comite. Quibus duobus malis, hoc est superbia et invidentia, diabolus est. Itaque contra superbiam matrem invidentiae maxime militat universa disciplina christiana. Haec enim docet humilitatem, qua et acquirat et custodiat charitatem: de qua cum dictum esset, Charitas non aemulatur; velut si causam quaereremus, unde fiat ut non aemuletur, continuo subdidit, Non inflatur : tanquam diceret, Ideo non habet invidentiam, quia nec superbiam. Doctor itaque humilitatis Christus primo semet
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem habentes ur̃e uoluntatis. Neq
enim sicut ñ mechab̾iᷤᷤ ñ occides: ita dicip̾.
ñ nubes. Illa extinguntur: ista offerunt᷑.
Si fiant ista laudant᷑: nͥ ñ fiant illa dãp¬
nantur. In illis dñs debitum imꝑat uob̾.:
mbis autem siquid ampliꝰ erogatieritis.
in redeundo recsdet uob̾. Cogitate quicqͥd
illud est inmuro eius locum nomina¬
tum: meliorem multo qmͣ filiorum atq
filiarum. Cogitate illic nom̃ et̃num. es
explicat. qͣle nom̃ erit: Qmequid tam̃
erit et̾num erit: qd̾ credendo & sꝑan¬
do & amando potiustis conuigia non de¬
iuitare ꝓhibita. s tnsuolare concessa. Uuñ
huuis mim̃is magnitudo. ad quod capes¬
cendum ꝓnr̃is uirib hortati sumus. qnͣto¬
est excellentius aiti diuinius: tantomag̃
ammonet sollicitudinem nr̃am. ñ solũ
degłosissima castitate uerum etiam de
tutissima humilitate. aliquid loqui. Cũ
gͦ ꝑpetue continentie ꝓfessores se coniu¬

Expanded text:
potestatem habentes uestrae uoluntatis. neque potestatem habentes uestrae uoluntatis. neque eniNon nubes. Illa exiguntur, ista offeruntur. Si fiant ista, laudantur: nisi fiant illa, damnantur. In illis Dominus debitum imperat vobis: in his autem si quid amplius supererogaveritis, in redeundo reddet vobis . Cogitate, quidquid illud est, in muro ejus locum nominatum meliorem multo quam filiorum atque filiarum. Cogitate illic nomen aeternum . Quis explicat quale nomen erit? Quidquid tamen erit, aeternum erit. hoc credendo et sperando et amando potuistis coniugia non deuitare prohibita, sed transuolare concessa. Vnde huius muneris magnitudo, ad quod capessendum pro nostris uiribus hortati sumus, qest excellentius atque diuinius, tanto magis admonet sollicitudinem nostram non solum de gloriosissima castitate, uerum etiam de tutissima humilitate aliquid loqui. cum ergo perpetuae continentiae professores se coniu
Abbreviated transcription (Latin):
nec inuidebit: & colletanda uob̃. quod
in se ñ habet habebit in uob̾. Nam et
illud canticum nouum ꝓpͥum ur̃m
dicere ñ pot̾it: audire autem pot̾it &. de¬
iectari ur̃o tam excellenti bono. S uos
qui & dicetis & audietis. quia id quod di¬
cetis a nob̾ audietis: felicuis exultabitis.
iocundiusꝙ regnabitis. De maiore tam̃
gaucdio nullus memor erit: quib hoc de¬
erit. Agnuis quippe ille quem uos quoc̃¬
ꝙ ierit sequimini: nec eos deseret. qui
eum quo uos non ualent sequi. Omm¬
potentẽ agnum loquimur. Et nob̾ p̃i¬
bit & ab eis ñ habebit: cum erit deus oĩa
mom̃ib. Et qui minus habebunt: auob̾
ñ abhorrebunt. Ubi enim nulla est inuidẽ¬
tia: concors est cdifferentia. P resumite ita¬
ꝙ fidite. roboramini. ꝑmanete. qui uouetis
qui potestis caꝑe capite. ꝑseuerant᷑ currite:
ut comp̃hendatis. Tollite hostias quisꝙ iu¬
as. & introite in atͥa dñi. ñ ex necessitate:

Expanded text:
nec inuidebit; et conlaetando uobis, quod nec inuidebit; et conlaetando uobis, quod in se non habent, habebunt in nobis. nam et illud canticum nouum proprium uestrum dicere non poterit; audire autem poterit et delectari uestro tam excellenti bono. sed uos, qui et dicetis et audietis, quia et hoc quod dicetis a uobis audietis, felicius exultabitis iucundiusque regnabitis. de maiore tamen uestro gaudio nullus maeror erit quibus hoc deerit. agnus quippe, quem uos quocumque ierit sequimini, nec eos deseret qui eum quo uos non ualent sequi. omnipotentem agnum loquimur. et uobis praeibit et ab eis non abibit, cum erit deus omnia in omnibus. et qui minus habebunt, a uobis non abhorrebunt. ubi enim nulla est inuidentia, consors est differentia. praesumite itaque, fidite, roboramini, permanete, qui uouetis qui potestis capere, capite; perseueranter currite. ut conprehendatis. tollite hostias quisque suas et introite in atria domini, non ex necessitate
Abbreviated transcription (Latin):
um: pudicitiam conuigalem ñ habet ce¬
lum. ꝓfecto habebunt magnum aliquid
p̃ter cet̃os in illa cominum imnmortalitate:
qui habent aliquid iam ñ carnis in carne.
Unde mirabilit̾ desipunt. qui putant hꝰ
continentie bonũ non eẽ necessarm̃. ꝓpt̾
artiorib distenduntur. qua molestia uir¬
gines & continentes carent: quali ob hoc
tantum meluis sit ñ conuigari. ut huiꝰ
temporis relarent᷑ angustie. ñ quodin
futurum scłm aliquid ꝓsit. Hanc uanã
sententiam ne cordis ꝓprii uanitate ꝓ¬
tulisse uideant᷑. adhibent ex apło testi¬
monium: ubi ait. De uirginib autem
p̃ceptum domini ñ habeo. consilium

Expanded text:
ium, pudicitiam conjugalem non habet coeium, pudicitiam conjugalem non habet coelum. Profecto habebunt magnum aliquid praeter caeteros in illa communi immortalitate, qui habent aliquid jam non carnis in carne. 13. Unde mirabiliter desipiunt, qui putant hujus continentiae bonum non esse necessarium propter artioribus distenduntur, qua molestia uirgines et continentes carent: quasi ob hoc tantum melius sit non coniugari, ut huius temporis relaxentur angustiae, non quod in futurum saeculum aliquid prosit. hanc uanam sententiam ne cordis propria uanitate protulisse uideantur, adhibent ex apostolo testimonium, ubi ait: de uirginibus autem praeceptum domini non habeo, consilium
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Hoc genus uirginum nulla corpora¬
lis fecunditaᷤᷤ ꝓtulit: ñ hec est ꝓles car¬
nis & sanguinis. Si harum querit᷑ mat̃:
eccłia est. Non parit uirgines sacͣs nisi
uirgo sacͥ: nrgo illa que desponsata ẽ
uni niro casta exhiberi xp̃o. Ex illa ñ
tota corpore. s tota uirgine sp̃n: nascũ¬
tur sc̃e uirgines & corpore & sp̃u. Habeãt
coniugia bonum suum: ñ quia filios
ꝓcreant. s quia honeste quia licite qͥa
pariter salubrit instant̃q eclucant: quia
thori fidem in uicem seruant. quia sacͣmen¬
tum comibii ñ iuolant. Hec tam̃ omnia:
humam officii sunt munera. uirginał
autem integͥtas. & ꝑpiam continentiam
ab onini concubitu immiunitas. angłica
portio ẽ: O incarne corruptibili incorrup¬
tionis ꝑpetue meditatio. Ceclat huic oĩs
fecunditas carnis: om̃is pudititia conuigał.
Illa ũ ẽ inpotestate: illa ñ ẽ met̾nitate. fẽcũ¬
ditatem carnalem ñ habet lib̃um arbit̾¬

Expanded text:
diret. Hoc genus uirginum nulla corporadiret. Hoc genus uirginum nulla corporalis fecunditas protulit; non est haec proles carnis et sanguinis. si harum quaeritur mater, ecclesia est. non parit uirgines sacras nisi uirgo sacra, illa quae desponsata est uni uiro casta exhiberi Christo. ex illa non tota corpore, sed tota uirgine spiritu nascuntur sanctae uirgines et corpore et spiritu. Habeant coniugia bonum suum, non quia filios procreant, sed quia honeste, quia licite, quia atos pariter, salubriter, instanter educant, quia tori fidem inuicem seruant, quia sacramentum conubii non uiolant. Haec tamen omnia humani officii sunt munera; uirginalis autem integritas et per piam continentiam ab omni concubitu inmunitas angelica portio est et in carne corruptibili incorruptionis perpetuae meditatio. cedat huic omnis fecunditas carnis, omnis pudicitia coniugalis: illa non est in potestate, illa non est in aeternitate: fecunditatem carnalem n
Abbreviated transcription (Latin):
la tam̃ sacra uirgo nascitur. Ita fit ut
uirgo nascatur etiam de stupro: sacͣ
autem uͥgo nec de coniugio. Nec nos
hoc de uirginib p̾dicamus. quod uirgines
sunt: s quod deo dicate pia continentia.¬
sunt uirgines. Nam quod non temere
dixerim: felicior mͥ uidetur nupta mu¬
uer. qm uirgo nuptura. Habet enimiã
illa quod ista adhuc cupit: p̃sertim si ñ¬
dum uel sponsa cuiusqmͣ sit. Illa uni
studet placere cui data est: hec multis
incerta cui danda est. Hec uno pudici¬
tiam cogitationis defendit a turba: q̃
ñ ad ult̾um s maritum querit unturba.
Iila gͦ uirgo conugate merito p̃ponit᷑.
que nec multitudini se amandam ꝓpo¬
nit. cum amorem uniꝰ ex multitudine
inquirit: nec se uni iam componit in¬
uento. cogitans que sunt mundi qͦmͦ
placeat uiro. s speciosum forma p̃filiis
hominũ sic amauit. ut quia eum sicut
maria conciꝑe carne ñ possit: ei corde
concepto. etiam carnem integram cꝰto¬

Expanded text:
la tamen sacra uirgo nascitur; ita fit, ut la tamen sacra uirgo nascitur; ita fit, ut uirgo nascatur etiam de stupro, sacra autem uirgo nec de coniugio. Nec nos hoc in uirginibus praedicamus, quod uirgines sunt, sed quod deo dicatae pia continentia uirgines. nam — quod non temere dixerim — felicior mihi uidetur nupta mulier quam uirgo nuptura; habet enim iam illa quod ista adhuc cupit, praesertim si nondum uel sponsa cuiusquam sit. illa uni studet placere, cui data est, haec multis, incerta cui danda est; hoc uno pudicitiam cogitationis defendit a turba, quod non adulterum, sed maritum quaerit in turba. illa igitur uirgo coniugatae merito praeponitur, quae nec multitudini se amandam proponit, cum amorem unius ex multitudine inquirit, nec se uni iam conponit inuento, cogitans quae sunt mundi, quomodo placeat uiro, sed speciosum forma prae filiis hominum sic amauit, ut, quia eum sicut Maria concipere carne non posset, ei corde concepto etiam carnem integram custo
Abbreviated transcription (Latin):
rare muneri sacre uirginitatis aude¬
bit. At si ꝓpt̾ faciendos qui nati fuerĩt
xp̃ianos fecunditas carnis ꝓ amissa uͥ¬
ginitate merito compensabitur. fructu¬
osiꝰ erit hoc negotium. si magno pecuni¬
ario p̃cio uirginitas amitatur: quo pu¬
eri faciendi xp̃iani. multo plures emã¬
tur. qmͣ unuis ut̾o qmͣlibet fertili naᷤ¬
cerentur. Quod si stultissime dicitur.
habeant fideles nuptie bonũ suum.
de quo in alio uolumine qnͣtum usũ
est. disseruimus: & honorent ampliꝰ
sicut rectissime consuerunt. insacris
uirginib melius eartim. de quo isto
sermone disserimus. Nam ne illo qui¬
dem debent continentium meritis
se conferre coniugia: quod ex eis uir¬
gines ꝓcreant᷑. Hoc enim ñ coniugii
bonum est. s nature: que sic diuini¬
tus instituta est. ut ex quolibet hu¬
mano utruisq sexus concubitu sine
ordinato & honesto. siue turpi & illicito.
nulla femina nisi uirgo nascatur. nul¬

Expanded text:
rare muneri sacrae uirginitatis auderare muneri sacrae uirginitatis audebit. at si propter faciendos qui nati fuerint christianos fecunditas carnis pro amissa uirginitate merito compensabitur, fructuosius erit hoc negotium, si magno pecuniario pretio uirginitas amittatur, quo pueri faciendi christiani multo plures emantur, quam unius utero quamlibet fertili nascerentur. Quod si stultissime dicitur, habeant fideles nuptae bonum suum, de quo in alio uolumine, quantum uisum est, disseruimus, et honorent amplius, sicut rectissime consuerunt, in sacris uirginibus melius earum, de quo isto sermone disserimus. Nam ne illo quidem debent continentium meritis se conferre coniugia, quod ex eis uirgines procreantur; hoc enim non coniugii bonum est, sed naturae, quae sic diuinitus instituta est, ut ex quolibet humano utriusque sexus concubitu, siue ordinato et honesto siue turpi et inlicito, nulla femina nisi uirgo nascatur. nul
Abbreviated transcription (Latin):
cius manimi bonis illa cõtinentia nui¬
meranda ẽ. qua integritas carnis ip̃i
creatori anime & carnis uouetur. con¬
secratur. seruatur: Nec illarum ergo
fecunditas carnis. que hoc tempore
nichil aluid inconuigio qmͣ ꝓlem
requirunt. qmͣ mancipent ip̃o. pro
amisa iurginitate compenisari posse cre¬
denda est. Prioribus qrippe temporibus
uenturo sccłm carnem xp̃o. ipsum gemiᷤᷤ
carnis in ampla quadam &s ꝓpbica gen¬
te necessarium fuit. nunc autem cum
ex omni horaiũ genere atty omnibus
gentib ad ppłm dei & euutatẽ regni celoꝵ
membra xp̃i colligi posfint. sacͣm nirgi¬
nitatẽ qui põt caꝑe capiat: & ea tan¬
tum que se non continet nubat. Quid
enum si aliqua mulier duies multam pe¬
cumam huic bono oꝑi impendat. ut
emat ex dũisis gentib seruos quos faci¬
at xp̃ianos: Nonne uberuis atꝙ nu¬
merosius qmͣ ut̾i quantalibet feracita¬
te xp̃i membra gignenda curabit:
Nec ideo tam̃ pecuniam suam: compa¬

Expanded text:
tius in animi bonis illa continentia nutius in animi bonis illa continentia numeranda est, qua integritas carnis ipsi creatori animae et carnis uouetur, consecratur, seruatur! Nec illarum ergo fecunditas carnis, quae hoc tempore nihil aliud in coniugio quam prolem requirunt, quam mancipent Christo, pro amissa uirginitate compensari posse credenda est. prioribus quippe temporibus uenturo secundum carnem Christo ipsum genus carnis in ampla quadam et prophetica gente necessarium fuit; nunc autem cum ex omni hominum genere atque omnibus gentibus ad populum dei et ciuitatem regni caelorum membra Christi colligi possint, sacram uirginitatem qui potest capere, capiat et ea tantum, quae se non continet, nubat. quid enim? si aliqua mulier diues multam pecuniam huic bono operi inpendat, ut emat ex diuersis gentibus seruos, quos faciat christianos, nonne uberius atque numerosius quam uteri quantalibet feracitate Christi membra gignenda curabit? nec ideo tamen pecuniam suam conpa
Abbreviated transcription (Latin):
mẽbrorum xp̃i sp̃nalit̾ mat̾ est: cuiꝰ
etiam sp̃ualit uirgo est. Cuiꝰ sc̃o partus
cooꝑantur & matres. que ñ xp̃ianos
corpͥore peꝑerunt: ut fiat quod se
corpore parere ñ potuisse nouerũt
Per hoc tam̃ cooꝑantur. ubi & ipse
iurgines matresꝙͥ. xp̃i sunt: infide
scilicet que ꝑdilectionem oꝑatur. Nul¬
la gͦ carnis fecunditas: scẽ uirgintati
etiam carnis comparari potest. Neꝙ
deo dicata est. honoratur. Que licet in
carne seruetur: sp̃c tam̃ religione ac
deuotione seruatur. Ac ꝑ hoc sp̃ual
est etiam uirginitas corporis: quam
uouet & seruat continentia pietatis
Sicut enim nenio impudice utitur cor¬
pore. nͥ sp̃u pͥus concepta nequitia: ita
nemo pułititiam seruat incorpore.
nͥ sp̃u prius insita castitate. Porro aũ
si pudititia conuigalis qmͣuis custo¬
diatur incarne.animo tamen non
carni tͥbuit᷑. quo p̃side atq rectore
missetur. qnͣtomag̃ quantoꝙ honora¬

Expanded text:
membrorum Christi spiritaliter mater est, cuius membrorum Christi spiritaliter mater est, cuius etiam spiritaliter uirgo est. cui sancto partui cooperantur et matres, quae non christianos corpore pepererunt, ut fiant quod se corpore parere non potuisse nouerunt; per hoc tamen cooperantur, ubi et ipsae uirgines matresque Christi sunt, in fide scilicet, quae per dilectionem operatur. Nulla ergo carnis fecunditas sanctae uirginitati etiam carnis conparari potest. neque deo dicata est, honoratur, quae licet in carne seruetur, spiritus tamen religione ac deuotione seruatur. ac per hoc spiritalis est etiam uirginitas corporis, quam uouet et seruat continentia pietatis. sicut enim nemo inpudice utitur corpore nisi spiritu prius concepta nequitia, ita nemo pudicitiam seruat in corpore nisi spiritu prius insita castitate. porro autem si pudicitia coniugalis, quamuis custodiatur in carne, animo tamen, non carni tribuitur, quo praeside atque rectore miscetur, quanto magis quantoque honora
Abbreviated transcription (Latin):
habuit honorandas. uirginitatem & fe¬
cunditatem: quia & integͣ ꝑmansit &
peꝑit. Hãc felicitatem qm̃ totam utre¬
ꝙ habere ñ potuimus partite sumuᷤ.
ut uos sitis uirgines. nos
sumus matres. uob̃ quod
desit in ꝓle. consoletur serua¬
ta uirgiitas: nob̾ ꝓlis luchro. amiᷤ¬
sa compenset᷑ integritas. Hec uox fide¬
lium conuigatoꝵ ad sac̃s uirgines nt¬
cũꝙ ferenda eẽt. si xp̃ianos corpore
parerent: ut hoc solo eẽt marie fec̃¬
ditas. carnis excepta uirginitate pran¬
tior qm̃ illa ip̃m caput horum mẽ¬
brorum. he autem mẽbra illuis capi¬
tis ꝓcrearent. Nunc uͦ etiam si tales
hac uoce contendant. que ob hoc tan¬
tum uiris uinguntur atc miscent᷑
ut filios habeant. nichilq aliud de fili¬
is cogitant. nͥ ut eos xp̃o luchrentur at¬
ꝙ id mox ut potuerint faciunt: non
tam̃ rp̃iani ex earum carne nascunt᷑
s postea fiunt eccłia pariente. ꝑ hoc qd̾

Expanded text:
habuit honorandas, uirginitatem et fehabuit honorandas, uirginitatem et fecunditatem, quia et integra permansit et peperit; hanc felicitatem quoniam totam utraque habere non potuimus, partitae sumus, ut uos sitis uirgines, nos simus matres; uobis quod defit in prole, consoletur seruata uirginitas, nobis prolis lucro amissa compensetur integritas. haec uox fidelium coniugatarum ad sacras uirgines utcumque ferenda esset, si christianos corpore parerent, ut hoc solo esset Mariae fecunditas carnis excepta uirginitate praestantior, quod illa ipsum caput horum membrorum, hae autem membra illius capitis procrearent; nunc uero etiamsi tales hac uoce contendant, quae ad hoc tantum uiris iunguntur atque ut filios habeant, nihilque aliud de filiis cogitant, nisi ut eos Christo lucrentur, atque id mox ut potuerint faciunt, non tamen christiani ex earum carne nascuntur, sed postea fiunt ecclesia pariente per hoc, quod
Abbreviated transcription (Latin):
qui illius capitis m̃bra sunt: corpore
uͦ ipsus capitis mat̾. Oportebat enim
caput nr̃m ꝓpt̾ insigne miracłm scd̃m
carnem nasci de uirgine: quo signifi¬
caret m̃bra sua de uirgine eccłia scd̃m
sp̃m nascitura. Sola gͦ maria ⁊ sp̃u
& corpore mat̃ & uirgo ẽ.: & mat̾ xp̃i.¬
dei possessuris. sp̃u quidem tota mat̃
xp̃i est. tota uirgo xp̃i: corpore autẽ
non tota. s in quibuscdam uirgo xp̃i.
conuigate quippe fideles femine et
uirgines deo dicate. scĩs morib & cari¬
tate. de corde puro & conscientia bo¬
na & fide ñ ficta. quia uoluntatem
patris faciunt: xp̃i sp̃ualit̾ matres
sunt. Que autem conuigali uita cor
uint: & ideo currunt. ut sacͣmentis
mbuti. xp̃i membra fiant partꝰ eaꝵ.
qm̃ quid peꝑerint norunt. Hec dixi.
ne forte audeat fecunditas conuigał
cum uirginali integͥtate contendere.
atq ip̃am mariam ꝓponere. ac uir¬
gmib dei dicere. illa incorpore duasreᷤᷤ

Expanded text:
quae illius capitis membra sunt, corpore quae illius capitis membra sunt, corpore uero ipsius capitis mater. oportebat enim caput nostrum propter insigne miraculum secundum carnem nasci de uirgine, quo significaret membra sua de uirgine ecclesia secundum spiritum nascitura. sola ergo Maria et spiritu et corpore mater et uirgo, et mater Chridei possessuris spiritu quidem tota mater Christi est, tota uirgo Christi, corpore autem non tota, sed in quibusdam uirgo Christi, coniugatae quippe fideles feminae et deo uirgines dicatae sanctis moribus et caritate de corde puro et conscientia bona et fide non ficta, quia uoluntatem patris faciunt, Christi spiritaliter matres sunt; quae autem coniugali uita corpm pariunt et ideo currunt, ut sacramentis inbuti Christi membra fiant partus earum, quoniam quid pepererint norunt. Hoc dixi, ne forte audeat fecunditas coniugalis cum uirginali integritate contendere atque ipsam Mariam proponere ac uirginibus dei dicere: illa in corpore duas res
Abbreviated transcription (Latin):
laudabilius atꝙ beatius xp̃i mat̃ est:
scd̃m supͣ memoratam eius sententiam.
Quicumq facit uoluntatẽ patris mei
qui incelis est: ip̃e mͥ fr̾ & mat̾ & soror ẽ.
redemit sp̃ualit̾ exhibet. fratres & sororeᷤ
ht̃ scõs uiros & scãs feminas. qm sunt
illi in celesti hereditate coheredes: mat᷑
euis ẽ tota eccłia. quia mẽbra euis idẽ
fideles euis ꝑ dei gr̃am ipsa utiq parit.
Item mat̾ eius ẽ om̃is anima pia. faci¬
ens uoluntatem patͥs eius fecundissi¬
ma caritate: in his quos parturit donͦ
in eis ipse formetur. Maria gͦ faciens
uoluntatẽ dei. corporalit̃ xp̃i tantum¬
mͦ mat̾ est: spualit̃ autem & frater¬
& soror & mater est. Ac ꝑ hoc illa una¬
femina ñ solum sp̃u: uerum etiam
corpore & mat̾ & uirgo. Et mat̾ qͥdeni
uator. ex qͦ magis illa sp̃ua¬
lit̾̃ nata ẽ: quia om̃s qui in eũ
crediderunt. in quib & ipsa ẽ. tecte fi¬
ẽ caritate. ut fideles in eccłia nascerent᷑.

Expanded text:
laudabilius atque beatius Christi mater est laudabilius atque beatius Christi mater est secundum supra memoratam eius sententiam: quicumque facit uoluntatem patris mei qui in caelis est, ipse mihi frater et soror et redemit, spiritaliter exhibet: fratres et sorores habet sanctos uiros et sanctas feminas, quoniam sunt illi in caelesti hereditate coheredes. mater eius est tota ecclesia, quia membra eius, id est fideles eius per dei gratiam ipsa utique parit. item mater eius est omnis anima pia faciens uoluntatem patris eius fecundissima caritate in his quos parturit, donec in eis ipse formetur. Maria ergo faciens uoluntatem dei corporaliter Christi tantummodo mater est, spiritaliter autem et soror  solum spiritu, uerum etiam corpore et mater et uirgo. et mater quidem uator, ex quo magis illa spiritaliter nata est, quia omnes qui in eum crediderint, in quibus et ipsa est, recte fiest caritate, ut fideles in ecclesia nascerentur,
Abbreviated transcription (Latin):
la uͥgo eẽ debuiss. que ꝓlem etiam sine
concubitu conciꝑe meruss. uirginitatẽ
deo dicauit. cum adhuc quid eẽt concep¬
tura nesciret: ut int̾reno mortaliꝙ cor¬
pore. celestis uite imitatio uoto fieret. ñ
p̃cepto. amore eligendi. ñ necessitate ser¬
iuendi. Ita xp̃c nascendo de uirgine. que
ante quam sciret. quis de illa fuerat
nasciturus. uirgo statuerat ꝑmanere.
uirginitatem sc̃ãm approbare maluit
qmͣ imꝑare: & sic etiam ut imipsa fe¬
mina inqua formam serui accepit. uir¬
ginitatẽ ẽẽ liberam uoluit. Non est gͦ
cur dei uirginis contͥstentur: qd̾ etiam
ip̃e uirgmitatẽ seruata. matres carniᷤᷤ
eẽ ñ possunt. Ilum enim solum uirgi¬
nitas decent̃ parcere posset: qui insua
natiutate parem habere non posset.
Ueruntñ ille unus sc̃e nirginis partu.
omniũ sc̃arum uirginum ẽ decuis: & ipse
cum maria matres xp̃i sunt. si patris eis
fatiunt uoluntatem. Hinc enim & maria

Expanded text:
la uirgo esse debuisse, quae prolem etiam sine la uirgo esse debuisse, quae prolem etiam sine concubitu concipere meruisset, uirginitatem deo dicauit, cum adhuc quid esset conceptura nesciret, ut in terreno mortalique corpore caelestis uitae imitatio uoto fieret, non praecepto, amore eligendi, non necessitate seruiendi. ita Christus nascendo de uirgine, quae, antequam sciret quis de illa fuerat nasciturus, uirgo statuerat permanere, uirginitatem sanctam adprobare maluit quam imperare. ac sic etiam in ipsa femina, in qua formam serui accepit, uirginitatem esse liberam uoluit. Non est ergo, cur dei uirgines contristentur, quod etiam ipsae uirginitate seruata matres carnis esse non possunt; illum enim solum decenter uirginitas parere posset, qui in sua natiuitate parem habere non posset. uerumtamen ille unius sanctae uirginis partus omnium sanctarum uirginum est decus, et ipsae cum Maria matres Christi sunt, si patris eius faciunt uoluntatem. hinc enim et Maria