comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾̃pretar. ⁊ spalit̾ intelligere. Tua ⁊ septẽ: decẽ precep¬
ta lunt. E trra ad amorẽ dei ꝑtinent. septẽ ad homĩs.
Illa tria que ad deũ ꝑtinent ĩ una tabula scripta fuerũt.
keliqua septẽ iusecũda Inpͥma tabula triũ mãdatoꝵ
hoc pͥmũ est. Dileges dinũ deũ tuũ: In sidã honora pa¬
trem tuñ ⁊ matrẽ. Hinc ẽ quod ⁊ saluator scribe int̾ro¬
ganti ait quod p̾ceptũ est primũ in lege: Audi isrł.
Dũs deus tuus: deus bnus. ẽ. Hoc pͥmũ est. Scdiu b̾o
simile est huic. Diliges ꝓanũ tuũ sicut te ip̃m. Unũ
namq preceptũ de pͥma tabula dixit quod ad dei ꝑtĩet
amoren. alterũ uero de alia tabula quod ad hominis
torpus ostendit: sicut isaias ait. Induit me uestim ento
salutari: quasi spousum decoratũ coroua. ⁊ qͣiͣ sponsã
gniatã monalibus luis. In una eiũ ꝓ soua duplici uo¬

Expanded text:
interpretari et spiritaliter intelligere. 13. Tria et septem decem praecepinterpretari et spiritaliter intelligere. 13. Tria et septem decem praecepta sunt; sed tria ad amorem Dei 166 pertinent, septem ad homines. Illa tria quae ad Deum pertinent in una tabula scripta fuerunt, reliqua septem in secunda. In prima tabula trium mandatorum hoc primum est: Diliges Dominum Deum tuum. In secunda: Honora patrem tuum et matrem. 14. Hinc est, quod Salvator scribae interroganti quod praeceptum est primum in c primum est. Secundum vero simile est huic: Diliges proximum tuum, sicut te ipsum. Unum namque praeceptum de prima tabula dixit, quod ad Dei pertinet amorem; alterum vero de alia tabula, quod ad hominis corpus ostendit, sicut Isaias ait: Induit me vestimento salutari, quasi sponsum decoratum corona, et quasi sponsam ornatam monilibus suis. In una enim persona duplici vo
Abbreviated transcription (Latin):
rebus: ut ita credantur illa futura quẽ admodũ ista
cermintur eẽ gpleta. A ure enĩ luo ꝑ prelencia defũ¬
turis loquitur sicut in ꝑsona ihrlm̃i. de ecciͣa ⁊ sicut ĩ
plona effraimi. de heretias. Profactis dimiius plerũq
⁊ dicta pominitur. id circo qr nõ oꝑacione manuum d̾s.
ħ dicendi imperio operatur. sicut scriptũ est. Dixit ⁊
facta sũt mandauit ⁊ creata sut̃. Quod in scripturis
lacris una bis repetitur leutencia: aut cõliriacitũs
partibus id ẽ ĩ hystoria inp̃ceptis. ⁊ in ꝓphĩs. Historia
est in his que gesta sũt. Precepta in his que iussa sl
Prophecia. inhis que futura pronunciata st Lex di¬
uiua triplici sencienda ẽ modo. Primo ut historice. se
cũdo ut tropologite tercio ut mistice intelligatur. His¬
torice nãq iuxta licterã. tropologice. iuxta moralem
scienciaui miltice. iuxta lpãlem intelligenciã. Ergo lu
historie opportet fidem tenere ut eam ⁊ moralit̾ debeam

Expanded text:
rebus, ut ita credantur illa futura, quemadmodum ista cernuntur esse completa. More enim suo per praesentia de futuris loquitur, sicut in persona Jerusalem de Ecclesia, et sicut in persona Ephraim de haereticis. 9. Pro factis divinis plerumque et dicta ponuntur; idcirco, quia non operatione manuum Deus, sed dicendi imperio operatur, sicut scriptum est: Dixit, et facta sunt; mandavit, et creata sunt. 10. Quod in Scripturis sacris una bis repetitur sententia, aut confirmationis partibus: In historia, 164 in praeceptis, et in prophetia. Historia est in his quae gesta sunt, praecepta in his quae jussa sunt, prophetia in his quae futura praenuntiata sunt. 12. Lex divina triplici sentienda est modo. Primo, ut historice: 165 secundo ut tropologice, tertio ut mystice intelligatur. Historice namque juxta litteram, tropologice juxta moralem scientiam, mystice juxta spiritalem intelligentiam. Ergo sic historice oportet fidem tenere, ut eam et moraliter debeamus
Abbreviated transcription (Latin):
das scire ⁊ uelare iter ꝑ quod expediat ire. Quid
em̃ prodest li quis launis tempore ub̃tatis regionẽ
uideat. ⁊ uiã ꝑquã ad illã ꝑgat iguorat. Ecce pa
nõ proficiendo. Quantoꝙ plus ambulat, tanto¬
magis ab eo quad querit clongat: quia maui regiã
hoc est xp̃m delerit. Et li iuidet ueritatẽ alonge in¬
det qr nisi ꝑ man nõ est quomodo ad eam ꝓpinquet
Quod si gradieus ꝑ desertũ leonẽ incurrerit. lemet¬
ip̃m redarguit. dũ indiaboli faucibꝰ heserit. De lege

Expanded text:
das scire, et nescire iter per quod expediat ire. Quid das scire, et nescire iter per quod expediat ire. Quid enim prodest si quis famis tempore ubertatis regionem videat, et viam per quam ad illam pergat ignorat? Ecce patgraditur, non proficiendo; quantoque plus ambulat, tantomagis ab eo quod quaerit elongatur. 6. Qui viam regiam, hoc est, Christum, deserit, etsi videat veritatem, a longe videt, quia nisi per viam non est quomodo ad eam 161 appropinquet. Quod si gradiens per desertum leonem incurrerit, semetipsum redarguat, dum in diaboli faucibus haeserit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
nõ licut oportet deũ querentes in anglõs in¬
cideruĩt p̃uaricatores: factuoq ẽ illis media tor
diabolus ad morte. sicut nobis xp̃s aduitã. Mul¬
tum iũdi philo lophi p̾dicantur indiu̾lione tẽpo¬
rum. iursuq liderũ ac dilcullione elem̃torũ. ⁊ tm̃
hoc nõ nisi adeo habuerũt. Nolando enĩ suꝑbe ut
aues acreu ⁊ emergentes in profundũ ut pisces.
mare. ⁊ ut pecora gradientes. tram descripserũt: ue
nescuĩt racionari. Ideo nõ dissimiles gentiles aĩa
Siquis in ea nõ graditur nõ est quomodo ueniat ad
deũ. Philosophi aũt mũdi. utiq deũ cognouerũt.
S quia displicuit eis humilitas xp̃i: in inuio trã¬
lierũt ⁊ nõ iuuia. Id̾aq euanescentes glĩam dei in
m̃dacio nutauerũt ⁊ rectitudnnẽ nie relinquẽtes.
in am fractus inciderũt errorem. Pmũ unicuiq ẽ
scire quid appetat. scd̾m uero ẽ ut id quod appetit
apprehendat. In ꝑfecta quippe lapiencia ẽ quo ten-¬

Expanded text:
n, sicut oportet, Deum quaerentes, in angelos inciderunt praevaricatores; factusque est illis mediator diabolus ad mortem, sicut nobis Christus ad vitam. 2. Multum mundi philosophi praedicantur in dimensione temporum, cursuque siderum, ac discussione elementorum; et tamen hoc non nisi a Deo habuerunt. Volando enim superbe, ut aves, aerem; et demergentes se in profundum, ut pisces, mare; et ut pecora gradientes, terram descripserunt, vernesciunt ratiocinari. Ideo non dissimiles gentiles hominus est; si quis in ea non graditur, non est quomodo veniat ad Deum. Philosophi autem mundi utique Deum cognoverunt, sed quia displicuit illis humilitas Christi, in invio transierunt, et non in via. Ideoque evanescentes, gloriam Dei in mendacium mutaverunt, et rectitudinem viae relinquentes, in anfractus inciderunt errorum. 5. Primum unicuique est scire quid appetat; secundum vero est ut id quod appetit apprehendat. Imperfecta quippe sapientia est, quo ten
Abbreviated transcription (Latin):
tibus excellis. ⁊ uiri ꝑfecti habent sublimia intelligẽ¬
cie. inquibꝰ grellus cõtemplacionis qiͣ cerui erigũt ⁊
simplices qi ꝑua animalia inueniũt modicos intel¬
lectus ad quos humiles ipsi refugiãt. Scriptura sacra
infirims ⁊ sensu ꝑuulis: scd̃m hystoriã humilis inde¬
tur in u̾bis cũ excellencioribꝰ aũt uiris alcius ĩ cedit

Expanded text:
telligentiae, quibus gressus contemplationis quasi cervi erigant, et simplices quasi parva animalia inveniunt modicos intellectus, ad quos humiles ipsi refugiant. 4. Scriptura sacra infirmis et sensu parvulis, secundum historiam humilis videtur in verbis, cum excellentioribus autem viris altius
Abbreviated transcription (Latin):
saporem, Iuxta lenlũ enĩ capacitatẽ. lingłis lmo
diũcus congrint ⁊ dũ sit ꝓ uniꝰ ciuulq intellectu di¬
uersus in se tam̃ ꝑmanet unꝰ. I deo insc̃s libris que¬
dam obscura. quedã aꝑta repenuntur: ut intellectus
lectoris et studium augeatur. Laui li cũcta paterent:
statnu in tellecta uilescerent. hursũs si cũcta caula
existerent: confeltiui diffidenciã gignerent. Ne ergo
de oblcuris despacio fiat. ea que manifecta lũt laciãt.
Et ne de intellectis fastidiũ existat: ea que aaula st̃.
delideriũ excitant. Naui pleraq quantomagis latẽt
tantomagis excertitiũ p̾bent. Iuscripturs lcĩs lepe
ea que futura lũt qĩ iami facta narrautur: sicut ẽ illud.
Dederũt in elcam meam fel: et in siti mea potauert̃
me aceto. E cur lutura qͣi p̃terita laibuntur insi

Expanded text:
uxta sensuum capacitatem singulis sermo dominicus congruit. Et dum sit pro uniuscujusque intellectu diversus, in se tamen permanet unus. 6. Ideo in libris sanctis quaedam obscura, quaedam aperta reperiuntur, ut intellectus lectoris et studium augeatur. Nam si cuncta paterent, statim intellecta vilescerent. Rursus si cuncta clausa existerent, confestim diffidentiam gignerent. Ne ergo de obscuris desperatio fiat, ea quae manifesta sunt satiant; et ne de intellectis fastidium existat, ea quae clausa sunt desiderium excitant. Nam pleraque quanto magis latent, tanto magis exercitium praebent. 7. In Scripturis sanctis saepe ea quae futura sunt quasi facta narrantur, sicut est illud: Dederunt in escam meam fel, et in siti mea potaverunt me aceto. Sed cur futura quasi praeterita scribuntur, ni
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ cõsiliũ quõd cogitaui suꝑ ouĩeui fram. ⁊ hec ẽ ma¬
nus extenta le̾ ouĩes gñtes. Item postquaui lub
ꝑsona babilonie arguit uniuersũ mũdum iursus
ad eandẽ qĩ de gñe ad speciẽ reu̾titur. dicens q̃ eidem
ciuitati lpecialiter contigerunt. Ecce ego lus ci tabo
super eos medos. Nam regnante balthalar amedis
ob tenta est babi lonia. Sic et ĩ ouus egipti. exꝑsons¬
eildẽ totũ bult in telligere mũdũ dicendo. ⁊ cõuer¬

Expanded text:
est consilium quod cogitavi super omnem terram, et haec manus extensa super omnes gentes . Item postquam sub persona Babyloniae arguit universum mundum, rursus ad eamdem quasi de genere ad speciem revertitur, dicens quae eidem civitati specialiter contigerunt. Ecce ego suscitabo super eos Medos . Nam regnante Balthassar, a Medis obtenta est Babylonia. Sic ex persona unius Aegypti totum vult intelligere mundum dicendo: Et concur
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipes necellitate magis quã noto muali existũ
duu imꝑiis eoꝵ obediunt. Non nulli aut̃ licut
prompti lunt lequi reges iumalũ: sic pigri lunt
imitari illos in borũ. Sepe unde mali peccant ine
boni iustificant᷑ dum p̾cedenciũ cupiditatẽ i m¬
liciam corrigunt. Nam reuera pctĩs eoꝵ. cõmuis
li quod illi diripuerũt. isti retentant. Cuiꝰ pctĩn
quilqz lequitur uecelle est ut eius peuã lequatiat

Expanded text:
principes necessitate magis quam voto mali existunt, principes necessitate magis quam voto mali existunt, dum imperiis eorum obediunt. Nonnulli autem, sicut prompti sunt sequi reges in malum, sic pigri sunt imitari illos in bonum. Saepe unde mali reges peccant, inde boni justificantur: dum praecedentium cupiditatem et malitiam corrigunt. Nam re vera peccatis eorum communicant, si quod illi diripuerunt, isti retentant. Cujus peccatum quisque sequitur, necesse est ut ejus poenam sequatur.
Abbreviated transcription (Latin):
ilficile est principẽ regredi admeliꝰ. si uicus
fuerit implicatus. Populi enĩ pectantes
uidicem metuũt: ⁊ amalo suo legibus cohercent:
leges aũt nͥ solo dei timore metuq gehenne co¬
herteantꝰ liberi inpreceps proruunt. ⁊ ꝑabrutum
piculo ⁊ quanto quisꝙ splendoris honore celsio ẽ¬
tanto li deliuquat. pctõz maioz est. Potentes emĩ
potent tormenta pacientur. Cui enĩ plus cõmietit
plus exigitur ab eo: eciami cũ ulura penarũ Reges
tã subditoꝵ facile exemplis suis uł edificant ur si¬
uertunt. Ideoqz pͥncipeui nõ oportet delinquere n
formam peccaudi laciat pctĩ eius ĩpunita licẽcs
laui rex qui ruit in uicus, cito uiã ostendit croa
licut legitur de iheroboaui qui peccauit ⁊ peccare si¬
cit ilir. Illi aut̃ adscribit quitquid exeiuplo eis
a lubditis ꝑpetratur. Sicut nõuulli bonoꝵ pͥncipi
deo placita facta lequinit᷑. ita facile młti praua
eoꝵ exempla lectautur. Pleriq autẽ apudiniquos

Expanded text:
ifficile est principem regredi ad melius, si vitiis fuerit implicatus. Populi enim peccantes judicem metuunt, et a malo suo legibus coercentur. Reges autem, nisi solo Dei timore metuque gehennae coerceantur, libere in praeceps proruunt, et per abruptum periculo; et quanto splendoris honore excelsior tanto, si delinquat, peccato major est. Potentes enim, potenter tormenta patiuntur. Cui enim plus committitur, plus ab eo exigitur, etiam cum mensura poenarum. Reges vitam subditorum facile exemplis suis, vel aedificant, vel subvertunt. Ideo principem non oportet delinquere, ne formam peccandi faciat peccati ejus impunita licentia. Nam rex qui ruit in vitiis, cito viam ostendit erroris. Sicut legitur de Hieroboam, qui peccavit, et peccare fecit Israel. Illius autem ascribitur, quicquid exemplo ejus a subditis perpetratur. Sicut nonnulli bonorum principum Deo placita facta sequuntur, ita facile multi prava eorum exempla sectantur: plerique autem apud iniquos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcurrit. les is gͥ eam lensu interioris intells¬
cie ꝑspicit. llam qui licterani legis intendunt en
reliui deuoluti lũt atq in multis erroribꝰ delli¬
xerunt. iusolis fidelibus religata est lex testa
hereticus qr nõ est xp̃i discipulus Unitatem qui¬
pe pacis quã xp̃s doauit. non lequin tur. De qua
idem dũs dicit Iu hoc coguolcent omes qr mei e¬
tis dilcipuli li dilectionem inter uos habueritis

Expanded text:
currit, sed is qui eam sensu interioris intelligentiae perspicit. Nam qui litteram legis intendunt, ejhaeresim devoluti sunt, atque in multis erroribus defluxerunt. 3. In solis fidelibus religata est lex, testahaereticus, quia non est Christi discipulus. Unitatem quippe pacis, quam Christus docuit, non sequuntur; de qua 294 idem Dominus dicit: In hoc cognoscent omnes quia mei estis discipul
Abbreviated transcription (Latin):
ut eos. quali in laberinto ĩplicent. a quo uix ane
ualent. Lanta est heriticorum calliditas. ut falla
ueris malaq bonis ꝑmilceant. lalutaribusq rel
plermq erroris sui uirus int̾serant. quo facilim
possint prauitatem pu̾li dogniatis. lub spẽ plua
ueritatis. Plerũq lub nomĩe catholicornu d¬
torum herrtici lua dicta coultribunt ut indubitã¬
sn lecta crodantur Nou ieliquã eciam blãphe¬
mias luas latenti dolo in libris iulerunt lcõrum
doctrinãq uerami adulterando corrmpũt scilicet
uel adiciendo que iupia. liuit uel anfereudo que
pia luit. Caute meditanda. cantod leulu probãda
lunt que legintur: ut iuxta aplica monita tenea¬
nus que recta liit. et relutemus que contraiiã
uentati existunt. Sic ꝙ bonis instruauiur: ut ama¬
lis illesi ꝑmaueamius

Expanded text:
ut eos quasi labyrintho implicent, a quo exire non valeant. Tanta est haereticorum calliditas, ut falsa veris malaque bonis permisceant, salutaribusque rebus plerumque errorum virus interserant, quo facilius possint pravitatem perversi dogmatis sub specie persuadere eritatis. 7. Plerumque sub nomine catholicorum dctorum haeretici sua dicta conscribunt, ut indubitanter lecta credantur. Nonnunquam etiam 295 blasphemias suas latenti dolo in libris nostrorum inserunt, doctrinamque veram adulterando corrumpunt, scilicet vel adjicendo quae impia sunt, vel auferendo quae pia sunt. 8. Caute meditanda cautoque sensu probanda sunt quae leguntur, ut, juxta apostolica monita , et teneamus quae recta sunt, et refutemus quae contraria veritati existunt; sicque in bonis instruamur, ut a malis illaesi permaneamus
Abbreviated transcription (Latin):
quod ait iob Cum sublatus fuerit.tim ebũt ãgli
⁊ ext̾riti purgabunt Multos polle perire ex
eius indie indicui qui nc̃ electi ẽẽ inderitur. ꝙ la
docet ꝓphã. Uocabit inquit dũs iudiciũ adignem
at deuora bit abyslum multam. ⁊ comedet ꝑtẽ domꝰ
Pars quippe domus uorabitur: qr illos ecciã inferaus
absorbebit qui mũ le cẽ in p̾ceptis celestibus głiant
De quibꝰ ⁊ dñs dicit. Multi dicent mͥ in illa die.

Expanded text:
quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, quod ait Job: Cum sublatus fuerit, timebunt angeli, et exterriti purgabuntur . 7. Multos posse perire ex eis in die judicii, qui nunc electi esse videntur, et saocet Propheta: Vocavit Dominus judicium ad ignem, et devorabit abyssum multam, et comedet partem domus. Pars quippe domus devorabitur, quia illos etiam infernus absorbebit, qui nunc se in praeceptis coelestibus gloriantur. De quibus et Dominus dicit: Multi dicent mihi in illa die:
Abbreviated transcription (Latin):
diem similes culpe reos. lius similibus ĩngere: ut
requo pena coustringat qĩ in faciculũ. quos accio
limiles fecit in malũ. Sicut iniulquilo lcũs ĩ¬
luturo iudicio pro quantite u̾tutũ glificabr̃
ita ꝙ unulquisq impis ꝓquantitate lacino¬
rũ cõdempnabr̃. Nec de erit insupplicio futur
Sicut aput inleros de diunite lermo p̃dicat eui¬
glĩcus: sicut pro augendo iude supplicio. dicit ec¬
ciã plalmus. Cõmoti amoueantur filu eius i
mendicent. Impn ex hoc diriꝰ in iudicio pu¬
mendi sũt mentis dolore: ex quo insuri st̾ iusto
glĩe btĩtudinẽ meruisse. sunctis indentibus est
p̃cipitandus diabolus: quãdo lub aspectu oĩm
bonorum angłoꝵ ⁊ hõmi cũ eis qui de parte eius
erũt in igne et̾no mictendus ẽ. Dun lublatus
fuerit diabolus ut dampnetur: młti electi qui ĩ
concuciendi lut̃: iudentes tali lentencia impius
ẽẽ punitũ. Quo terrore purgandi st̃ qr li quid¬
eis. excorpore adhuc pctĩ remanserit. metu quo

Expanded text:
similis culpae rei suis similibus jungentur, ut ex aequo poena constringat quasi in fasciculum, quos actio similes fecit in malum. Sicut unusquisque sanctus ifuturo judicio pro quantitate virtutum glorificabitur, ita et unusquisque impius pro quantitate facinorum condemnabitur. Nec deerit in supplicio futuruSicut apud inferos diviti sermo praedicat evangelicus: sic pro augendo Judae supplicio, dicit etiam Psalmus: Commoti moveantur filii ejus, et mendicent. Impii ex hoc durius in judicio puniendi sunt mentis dolore, ex quo visuri sunt justos gloriae beatitudinem meruisse. Cunctis videntibus est praecipitandus diabolus, quando sub aspectu omnium bonorum angelorum hominum, cum eis qui de patre ejus erant, igne aeterno mittendus est, dum sublatus fuerit diabolus ut damnetur: multi electi qui in concutiendi sunt, videntes tali sententia impium esse punitum; quo terrore purgandi sunt, eis ex corpore adhuc peccati remanserit, metu ipso quo
Abbreviated transcription (Latin):
est operum bonoruui. Lontemplatiua specula¬
cio suꝑuorum. Illa cõnunis est młtor. ista uero pau¬
corm. Actiua uita nuumdanis rebus bene utitur con¬
templatiua uero unudo remincians loli deo biuere
delectatur. Qui prius in actiua uita proficit bene
ad contemplaciouem conscendit. Merito eui in ista
lustollitur: qui in illa utilis inuenitur. Quicũq ad¬
huc temporalem glĩam: aut carnalẽ affectat concu¬
pilcenciam a contemplacione prohibetur ut politus ĩ
aatualis uite operacione purgetur. Iuista enĩ ꝑ excer
cicium boni operis. prius auicta ex haurienda st nicia.
ut in illa iau pura meutis acie ad contẽplandum
deñ quisq ꝑtrauleat ⁊ licet conuersus statim ad con¬
lemplacionẽ conscende cupiat tamen racione cogit᷑
ut prius inactine uite actibus exerceaturz Bxemplum
actiue ⁊ cõtemplatiue uite de ia cob sume qui dum
dd raches hoc est aduisum pͥncipiũ destiuaret. que
sontemplacionem significat. lia illi hoc est labonosa

Expanded text:
est operum bonorum, contemplativa speculatio supernorum; illa communis multorum est, ista vero paucorum. 2. Activa vita mundanis rebus bene utitur, contemplativa vero mundo renuntians, soli Deo vivere delectatur. 301 3. Qui prius in activa vita proficit, ad contemplationem bene conscendit. Merito enim in ista sustollitur, qui in illa utilis invenitur. Quicunque adhuc temporalem gloriam, aut carnalem affectat concupiscentiam, a contemplatione prohibebitur, ut positus in actualis vitae operatione purgetur. In ista enim prius per exercitium boni operis cuncta exhaurienda sunt vitia, ut in illa jam pura mentis acie ad contemplandum Deum quisque pertranseat. Et licet conversus statim ad contemplationem conscendere cupiat, tamen ratione cogitur, ut prius in activae vitae operatione versetur. 4. Exemplum enim activae et contemplativae vitae de Jacob sume, qui dum ad Rachel, hoc est, ad visum principium, destinaret, quae contemplationem significat, Lia illi, hoc est, laboriosa
Abbreviated transcription (Latin):
facie: actiua uita ⁊ cõ templatiua ĩ homine Quod
melius est si euellat contemplacionis ocłi luans
libi unum uite actualis obtuitũ : ut lit illi utilius
plimuplicem actionẽ ire aduitam ꝙͣ ꝑ contempla¬
nanis errorem micti ingehẽnami Sepe mens ad sũma
abimis erigitur. et sepe asũmis adima. ponde̾ carnis
incliuata reflectitur. Multos deus excarnalibꝰ sua

Expanded text:
facie, activa vita et contemplativa in homine. Qui facie, activa vita et contemplativa in homine. Qui melius est si evellat contemplationis oculum, servans sibi unum vitae activae obtutum, ut sit utilius illi per simplicem actionem ire ad vitam, quam per contemplationis errorem mitti in gehennam. 11. Saepe mens ad summa ab imis erigitur, et saepe a summis ad infima pondere carnis reclinata reflectitur. 12. Multos Deus ex carnalibus sua
Abbreviated transcription (Latin):
cõtemplacionis. egredimntur ad publicũ actions
ita rursus ab actionis manitesto ad secretũ cõter
ceperũt ũde fons ad eius glĩam opereutur. Si cuta¬
quile moris est semꝑ oclĩu in radiũ soł infiger
cione ad actualẽ uitam int̾dum reflectũtur cõlidea¬
tes illa sunma sic eẽ utilia ut tam̃ ista humilia sit̃
paululum nr̃e indigencie necellaria In actinaus
humaua intencio ꝑseuerant incedit. in cõteplaad
plandi lassatur. Ui sio aĩalium in hezechiele qu
ibant ⁊ nou reu̾te bautur: ꝑtiuet ad actiue uite¬
seueranciam. Et iterũ ea animalia que ihaull
reu̾tebantur. ꝑtiuent aduite con templa tiue ul
suramz inqua dum quilq intendit lua reu̾bal
infirmitate reflectitur. acq iterũ renouata inten¬
cione ad ea unde descenderat nirsus erigitur. Quod
heri in actiua uita non potest de qua li quilq re¬
flectatur uł admodicũ. statim uiciorũ excipitur¬
uelli precepit. uita cõtemplatiua ẽ. Duo oculi in

Expanded text:
contemplationis egrediuntur ad publicum actionis, ita rursus ab actionis manifesto ad secretum intimaecceperunt unde foris ad ejus gloriam operentur. . Sicut aquilae moris est semper oculum in radium solis infigere, tione ad actualem vitam interdum reflectuntur, considerantes illa summa sic esse utilia, ut tamen ista humilia sint paululum nostrae indigentiae necessaria. Magna humana intentio perseveranter incedit; in contemplatitate contemplandi lassatur. 9. Visio animalium in Ezechiele, quae ibant, et non revertebantur , pertinent ad vitae acteverantiam; et iterum ea animalia, quae ibant et revertebantur, pertinent ad contemplativae vitae mensuram, in qua dum quisque intenderit, sua reverberatus infirmitate reflectitur; atque, iterum renovata intentione, ad ea unde descenderat rursus erigitur. Quod fieri inactiva vita non potest, de qua si quisque reflectat vel ad modicum, statim vitioruDominus praecepit , vita contemplativa est. Duo oculi in
Abbreviated transcription (Latin):
quia duni sit ip̃m tp̃s creatura ĩ prma¬
pio tanieu inundi sactũ ẽe credendũ est I de o
erga pͥucipiũ dicitur: quod exiplo cepit rerũ
Uiuersarũ ꝯcordium. Nullum spacium cor¬
poraliter habent tempora: quia aute abscedunt
pene. quam ueniant. Ideoꝙ in rebus nullus¬
status est tempoꝵ quia celerius creature motu
mut antur. Nec centum anni unum tempus
tp̃s ẽ n ͨ dies nͨ hora qu dũ hͨ. omĩa ꝑticulis acce¬
dunt suis ⁊ decedunt. quomodo bnum dicendũ
est quod non simul est. Etrum sit p̾teritum fu¬
turunz ue tempus. sicut ⁊ preseus: ⁊ li ẽ. laire opor¬
tet ubi est. Sed aduerte: quod cincta. ⁊ futura.
⁊ prefita. ⁊ p̾sencia: ĩ aĩo sũt pocius requirẽda.
contu eudo futura expectaudo. d̾ peranius igit̾
aduemiencia. in tuemur presencia recolimus
transeuncia. Hec nou ita indeo sunt: cui simul
omnia ad sunt

Expanded text:
quia, dum sit ipsum tempus creatura, in principio tamen mundi factum esse credendum est. Ideo ergo principium dicitur, quod ex ipso coepit rerum universarum exordium. 2. Nullum spatium corporaliter habent tempora, quia ante abscedunt pene quam status temporum est, quia celeri creaturae motu mutantur. Igitur nec centum anni unum tempus tempus est; nec dies, nec hora, quia, dum haec omnia particulis accedunt suis, et decedunt, quomodo unum dicendum est quod non simul est? 3. Utrum sit praeteritum, futurumve tempus, sicut praesens; et si est, scire oportet ubi est; sed adverte quod cuncta, et futura et praeterita et praesentia, in animo sunt potius requirenda. 4. contuendo, futura exspectando. Speramus igitur advenientia, intuemur praesentia, recolimus transeuntia. Haec non ita in Deo sunt, cui simul omnia adsunt
Abbreviated transcription (Latin):
umina uirtus monachi humilitas lummum
uiciũ eius luꝑbia est. Tuuc aũt se quisq mona¬
chuiu iudicet: quando le minimum estimauerit. ecã
cũ maiora nirtutũ oꝑa gesserit. Qui mundũ desems
⁊ tñ uirtutes mandatorũ siue cordis humilitate se¬
quũtur isti qͣi de excello grauius coruunt. qr de tenꝰ
ꝑuirtutũ clacionẽ deicimitur. ꝙͣ ꝑuicia pro labi poti¬
runt. Omis dei leruus de luis meritis nõ debetac¬
tolli: dumi posse uideat ex inferioribus sibi p̾lacinre¬
merorem cor ad lalciniam nou dissoluat. Dei lermue¬
dum bonũ aliquod opus agit utrum ei ad bouã rer¬
neracionem ꝑtineant que facit incertus est ne for
discussione celestis iudicis reus pensetur ⁊ in his que
dei lunt negligenter aut luꝑbe aliquid ciꝑatus fin¬
le iuueniatur i deoꝙ ꝓ hoc ipõ tristis merens ꝙ eltie¬
tur atq iudeliuent̃ turbatur. reminilceus ꝓculdl¬
bio scriptum elle Maledictus qui facit opus dei
negligent. Nai ueraciter condempuaniur si pe¬

Expanded text:
i virtus, humilitas; summum vitium ejus, superbia est. Tunc autem se quisque monachum judicet, quando se minimum existimaverit, etiam cum majora virtutum opera gesserit. Qui mundum deserunt, et tamen virtutes praeceptorum sine cordis humilitate sequuntur, isti quasi de excelso graviusper virtutum elationem dejiciuntur, quam per vitia prolabi potuissent. Omnis Dei servus de suis meritis non debet attolli, dum posse videat ex inferioribus sibi prae, et per utilem moerorem cor ad lasciviam non dissolvat. Dei serdum bonum aliquod opus agit, utrum ei ad boni remunerationem pertineant quae facit, incertus est, ne forte discussione coelestis Judicis reus pensetur, et in his quae Dei sunt negligenter aut superbe aliquid operasse inveniatur. Ideoque pro hoc ipso tristis moerensque efficitur, atque indesinenter turbatur, reminiscens procul dubio scriptum esse: Maledictus qui facit opus Dei negligenter . Nam veraciter condemnamur, si pe
Abbreviated transcription (Latin):
cogi tacionis effectibus preuenimur. Luycurie qͥ¬
pe imagines quas iuueritate gellimus lepe don¬
tibus in animo apparent s innoxie si nõ gcupisa¬
do ocarrunt. Qui uocturua illusione polluitre
quamuis ⁊ li extra memoriã turpiũ cogitacionm
sese ꝑsenciat inquinatum. tamẽ hoc ut temptan¬
tur culpe lue tribuat. luaniq in mũdiciã statim
tibus tergat.

Expanded text:
cogitationum affectibus praeveniamur. Luxuriae quippe imagines, quas in veritate gessimus, saepe dormientibus in animo apparent, sed innoxie, si non concupiscendo occurrant. 14. Qui nocturna illusione polluitur, quamvis etsi extra memoriam turpium cogitationum sese persentiat inquinatum, tamen hoc, ut tentaretur, culpae suae tribuat, suamque immunditiam statim fletibus tergat.
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua erroris fraude decipiat. Nomnunqͣ demones
deceptoria fraude. ita quosdam curiosos obseruãtes¬
ꝙ illudunt: ut somnia non alit̃ eueniant quant
ostenduntur. Ut enĩ in multis fallant ⁊ uera pro
neuda sũt anob ne forte de illusione ꝓcedant. re¬
colentes testimoniũ scapture dicentis. Si dicerit᷑
lobis ⁊ ita euenerit nõ credatis Somnnã siulia
sunt augurus: et qui ea intendunt reuera augu¬
nan nolcuitur Nõ eẽ uera lomnia. que cogitãtis
animus die uoctuq sibi imaginatur. Mentes
pbei gehenne iudictam in nobis ip̃is recolendo
magiuamur hunilmodi mentis imaginacioẽ.
aut de p̾teritis admissis aut de futuris supplicus
memorie ingilantibus fiunt ⁊ puisiones somniez¬
ceu currunt ⁊ cogitancium mentes concucut

Expanded text:
aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones aliqua erroris fraude decipiat. 9. Nonnunquam daemones deceptoria fraude ita quosdam curiosos observant, eisque illudunt, ut quaedam somnia non aliter eveniant quam ostenduntur. Ut enim in multis fallant, interdum enenda sunt, ne forte de illusione procedant, recolentes testimonium Scripturae dicentis: Si dixerint vobis, et ita evenerit, non credatis . 10. Somnia similia sunt auguriis, et qui ea intendunt, revera augurari noscuntur. Non esse vera somnia, quae cogitans animus die noctuque sibi imaginatur. Mentes per haec gehennae vindictam in nobis ipsis recolendo imaginamur. Hujusmodi mentis imaginationes, quae aut de praeteritis admissis, aut de futuri supplicii memoria vigilantibus fiunt, et per visiones somniaque occurrunt, et cogitationum mente
Abbreviated transcription (Latin):
que eciã ꝑ exquenciã nota sł̃ quedã uero exꝓpͥa
cogitacione ormuitur. Nam sepe que indie cogi¬
tamus in noctibus recognoscintꝰ. Nõ nulle aũt
mone probante. Ilultos inquit errare fecem̃t
sounua ⁊ illusiones uane. Porro quedã iusti
fiunt modo id ẽ sr̃ne reuelacioiis misterio sins
legitur in lege de ioseph filio iacob qui sommo
ioseph sponso marie qui ut fugeret cũ puero in
⁊ illusione. ati item cogitacione ⁊ reuelacione
dauiele probante. tu inquit rex cogitare cepisli
instratu tuo quid ellet futurũ post hec. ⁊ qui reue¬
lat misteria ostendit tibi que uen tura lunt
Et eni sepe ea in quibus cogitacionũ nostrarum
senlum porriginius. quodam mentis excessu reue¬
lantur, duui requielcimus. Qu ãnis nõ nulla u̾a
diu̾sis imaginacionũ qualitatibꝰ oriuntur ⁊ iuide
ueniant raro considerat᷑. Cam facile igitur sommus
fides adhibenda uon est: ne forte satanas in anglm̃
luas se tranfformaus quẽlibet in cautum fallat ⁊¬

Expanded text:
quae etiam per experientiam nota sunt. Quaedam vero ex propria cogitatione oriuntur; nam saepe quae in die cogitamus, in noctibus recognoscimus. 7. Nonnullae aumone probante: Multos, inquit, errare fecerunt somnia, et illusiones vanae. Porro quaedam justo fiunt modo, id est, supernae revelationis mysterio, sicut legitur in lege de Joseph filio Jacob, qui somnioEvangelio de Joseph sponso Mariae, qui ut fugeret cum puero in et illusione, atque item cogitatione et revelatione, Daniele dicente: Tu, inquit, rex, cogitare coepisti in stratu tuo quid esset futurum post haec, et qui revelat mysteria ostendit tibi quae futura sunt . Etenim saepe ea in quibus cogitationum nostrarum sensum porrigimus, quodam mentis excessu revelantur, dum requiescimus. 8. Quamvis nonnulla vera quia diversis imaginationum qualitatibus oriuntur, et unde veniant raro consideratur. Tam facile igitur somniis fides adhibenda non est, ne forte Satanas, in angelum lucis se transformans, quemlibet incautum fallat, et
Abbreviated transcription (Latin):
nec superant ͥ atrit̃ dormientes in pugnat᷑ ua¬
aũt ⁊  admonientũ huiusmodi uisiombus cõm¬
ueantur. mox enigilautes illusionũ uanitates
despicuit intencionẽq suam ꝓtinus ad deũ cãu¬
tunt Diuerle lunt qualitates lomnioꝵ Quis

Expanded text:
nec superant, acriter dormientes impugnant. nec superant, acriter dormientes impugnant. tsi ad momentum hujusmodi visionibus commoveantur, mox tamen evigilantes illusionum vanitates despiciunt, intentionemque suam protinus ad Deum convertunt. 6. Diversae qualitates sunt s
Abbreviated transcription (Latin):
tun conuerli ꝑsoporem cõturbaut: horreudaq gehe¬
inpugnacione grassantes hũana corpora uerberat.
quod tamen ꝑmitente deo malis fit aduiudictam
iistis adtolerancie gli̾am. Plerũq in mũdi sp̃s eos
quos in cumbere in amore seculi couspiciunt. dormmi¬
entes quadam uaua spei prospitate deludũt quosdã
uero quos formidare aliqua adũsa ꝑ seuciut. dormie¬
tes iuani t̾rore concuaiunt sicq mileroruz corda na¬
uis illu li ouibus intentantes modo uacua ꝓlpitate
demulcent modo uaua formidine terrent. Qui aũt
nillis aut raris sunt cõscir delictis. aut nũꝙͣ aut ra¬
quies centes intdum eciam ꝑsoporẽ quedã arthana
⁊ nustica contuentur acuident Qui uera corda sua
granioribus uiciis polluerũt consciẽ pauore illu si
spẽs tremendas aspiciũt fallax cuĩ imago mentes
miseroꝵ diu̾sis eludit imaginibus. ⁊ quos uigilãtes
iuicia traxit dormientes fatigat ut nũꝙͣ securos
requiescere siuat. Nou munc̃ eciam elector nui

Expanded text:
conversi per soporem conturbant, horridaque geheimpugnatione grassantes humana corpora 276 verberant, quod tamen, Deo permittente, malis fit ad vindictam, justis ad tolerantiae gloriam. 2. Plerumque immundi spiritus eos quos incumbere in saeculi amore conspiciunt, dormientes quadam vana spei prosperitate illudunt. Quosdam vero, quos formidare aliqua adversa praesentiunt, dormientes inani terrore concutiunt. Sicque miserorum corda variis illusionibus intentantes, modo vacua prosperitate demulcent, modo vana formidine terrent. 3. Qui aut nullis, aut raris conscii sunt delictis, aut nunquam, aut raquiescentes, interdum etiam per soporem quaedam arcana et mystica contuentur ac vident. Qui vero corda sua gravioribus vitiis polluerunt, conscientiae pavore illusi species tremendas aspiciunt. Fallax enim imago mentes miserorum diversis illudit imaginibus; et quos vigilantes in vita traxit, dormientes fatigat, ut nunquam securos requiescere sinat. 4. Nonnunquam etiam electorum
Abbreviated transcription (Latin):
s districta dampnacione ut hostes adu̾sariusł
cutit. Dequalibus dicit Ftla gello inmici ꝑcll
te caltigacione crudeli. Et iteruus. Quid daus
adme suꝑ contricione tua In sanabilis est dolor fuus.
unde bnusquisꝙ festinet ⁊ timeat: ne simł feriat᷑
ita enis cũ culpa. Slagellũ namq tũc diluit culpã.
cum nuitauerit uitã. Nam cuniꝰ mores nõ mutat.
actiones nõ expiat. Omĩs dĩna ꝑcullio aut purga¬
ao nite pñtis est: aut miciũ pene sequentis. Hani
quibusdam flagella ab hac uita nchoant: ut ĩet̾na
paussione ꝑdurent. Tude ꝑmoysem dñs dicit. Ignis
exarsit mira m̾a: ⁊ ardebit usq adin feros deorsum
lquibusdam dici solet. Nõ iudicat deus bis homĩes¬
nud ipm̃. Qui tũ non actendũt. quod alias scuip¬
tum est. Ihs̃ pplui det̾ra egipti liberãs: scdo cos qui
pcutitur una tañ ꝑcussio intelligit᷑ que hic cepta.
illuc ꝑficitur ut inhis qui omino nõ cornginitur.

Expanded text:
sed districta damnatione, ut hostes adversarius, sed districta damnatione, ut hostes adversarius, percutit. De quibus dicit: Flagello inimici percussit te castigatione crudeli . Et iterum: Quid clamas ad me super contritione tua? insanabilis est dolor tuus . Unde unusquisque festinet, et timeat ne simul feriatur vita ejus cum culpa. Flagellum namque tunc diluit culpam, cum mutaverit vitam. Nam cujus mores non mutat, actiones non expiat. 7. Omnis divina percussio aut purgatio vitae praesentis est, aut initium poenae sequentis. Nam qpercussione perdurant. Unde per Moysen Dominus dicit: « Ignis exarsit in ira mea, et ardebit usque ad inferos deorsum . » A quibusdam dici solet: « Non judicat Deus bis in idipsum . » Qui tamen non attendunt illud, quod alias scriptum est: « Jesus populum de terra liberans, secundo eos qui percutitur, una tamen 263 percussio intelligitur, quae hic coepta illic perficitur, ut in his qui omnino non corriguntur
Abbreviated transcription (Latin):
respicit: uel aduemiam uł ad mudictam. Adueĩas
sicut petru ad bindictã. scdm quod facta sodo¬
morum se descensurum ⁊ uilurum testatur. m
iudet electos ad propagandã meritorũ głian
iustos. Primo nanq moda. egiptus cesa ẽ a
dampnacionẽ: scd̃o modo. pauꝑ lazarus ad pu
lus sit: ut paulus qui sathane anglõ instigam
carnis tolerabat stimulos. Fflagellatur etia
post pctm̃ ut corrigatur. sicut ille in apło qui
ditus est latane in iuteritũ carnis ut sp̃s sale
qui nescit cur uapulat. llam deꝰ ideo plerũꝙ ni¬
tum flagellat: ne de iusticia suꝑbiens cadat. hi
bac uita tantomagis studet deus ut parcat: quãn
magis expectando flagellat. S alios feriendo se¬
rigit: alios uero feriendo int̾ficit. fferiendo coris
de quibus dicit. Ego quos amo: arguo ⁊ castigo.
ffenendo puinit quos in corrigibiliter delinquẽte
aspicit. quosq nõ iam sub disciplina ut filias pil

Expanded text:
respicit, vel ad veniam, vel ad vindictam. Ad veniam, sicut Petrum; ad vindictam, sicut ad facta Sodomorum se descensurum et visurum testatur . 3. videt electos, ad propagandam meritorum gloriam justos. Primo namque modo Aegyptus caesa est ad damnationem . Secundo modo pauper Lazarus ad purnte peccatum, ne malus sit, ut Paulus, qui, Satanae angelo instigante, carnis tolerabat 262 stimulos. Flagellatur autem et post peccatum, ut corrigatur, sicut ille in Apostolo, qui traditus est Satanae in interitum carnis, ut spiritus qui nescit cur vapulat. Nam Deus ideo plerumque justum flagellat, ne de justitia superbiens cadat. 6. In hac vita Deus tanto magis studet ut parcat quanto magis exspectando flagellat; sed alios feriendo corrigit, alios vero feriendo interficit. Feriendo namque corrigit de quibus dicit: Ego quos amo arguo et castigo . Feriendo perimit quos incorrigibiliter delinquentes aspicit, quosque non jam sub disciplina, ut filios pater,
Abbreviated transcription (Latin):
mina dãpnacio. ⁊ hic ⁊ in futuro. Et idẽ alibi. Et
duplici contricione contere eos. id ͤ gemina pena-
plenti lalicet ⁊ futura Ombuldam lecreto dei
indicio hic male est illuc bene. scilicet ut duz hic qr¬
tigati cornguntur ab et̾na dampnacione libeus
Oribuldam u̾o hic bene est. illuc male. sicut oi¬
uiti illi accidit qui hic potencie claritate cõsus¬
cuns. post mortẽ uero genhẽne incendus tradit
incipiunt: et in etua ꝑcussione dap̃nantur. Ini
tommergi quosdam desꝑacionis profundo. u
nes ꝓflagella ualeant emendari. De quibꝰ dis
plangit ⁊ nescit utium pro omĩbus pctĩs lins
presencia paciatur flagella an ꝓ uno tantũ
⁊ nescit que culpa illa sit pro qua meruit ens
modi pati lupplicia ⁊ proipõ ambigno maxm
in merore u̾latur. Quannius flagella pͥlenc¬
nistũ apct̃is ab soluant. ad huc tñ sub metu ba¬
dicte turbat᷑. ne instantes ei plage. nõ sufficiant
ad purganda delicta. Pro inde ergo duz p̾senca

Expanded text:
mina, et hic et in futuro saeculo. Et idem alibi: « Et duplici contritione contere eos , » id est gemina poena praesenti, scilicet et futura. Quibusdam secreto Dei judicio hic male est, illstigati corriguntur, ab aeterna damnatione liberentur. Quibusdam vero hic bene est, illic male, sicut diviti illi accidit qui, hic potentiae claritate conspicuus, post mortem gehennae incendiis traditur incipiunt, et in aeterna percussione damnantur. 11. In tanto immergi quosdam desperationis profundo, ut nec per flagella valeant emendari. De quibus plangit, et nescit utrum pro omnibus peccatis suis poenitentia patiatur flagella, an pro uno tantum: et nescit quae sit culpa illa pro qua meruit pati ejusmodi supplicia, et pro ipso ambiguo maxime in moerore versatur. Quamvis flagella stum a peccatis absolvunt, adhuc tamen sub metu vindictae turbatur, ne instantes ei plagae non sufficiant ad purganda delicta. Proinde ergo, dum praesentia
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ uiroꝵ reminciantũ sclõ uaccas designal
allophiloꝵ. archã dei gestantes. Nam sicut ille
pignoꝵ affectibus arecto itiuere minime dilgo¬
se sunt. ita ⁊ uir mũdo renuncians ꝑentele ob¬
tu nõ debet abono p̃̾pediri ꝓpolito

Expanded text:
orum renuntiantium saeculo vaccas designasse Allophylorum, arcam Dei gestantes. Nam sicut illae pignerum affectibus a recto itinere minime digressae sunt, ita et vir mundo renuntians, parentelae obtentu non debet a bono praepediri proposito
Abbreviated transcription (Latin):
Arguitur eoꝵ tepor. qui deo nacare uolentes ⁊ mũdo
illis grãm caruis prestare studet. ip̃e aspũali ꝓposi¬
to nou declinet. Multi enĩ monachorum au¬
re ꝑeutũ nõ solũ frenis ciuis s eciã forensis
iurgiis innoluti lũt. et pro luorũ temporali.

Expanded text:
Arguitur eorum tepor qui, Deo vacare volentes, mundoque illis gratiam carnis praestare studet, ipse a spirituali proposito non declinet. Multi enim monachorum amore parentum non solum terrenis curis, sed etiam forensibus jurgiis involuti, et pr
Abbreviated transcription (Latin):
t si aposlol uirius data est signorum. ꝓpter fidẽ¬
genciũ nutriendam: eccie tamen data ẽ untꝰ
stolis plus erat mirabilis uirtus operũ ꝙͣ uirtus sig¬
norum: ita nũc ⁊ in eccͣia plus ẽ hene biuere ꝙͣ signa
facere. Quod mũ ecciͣa nõ ea miracula faciat que
sub aplĩs faciabat ea causa est qr tũc opportebat mũ¬
dũ miraculis credere: mĩc iam uero credentẽ oportet
bonis operibus choruscare. Nam ideo tuc ligna fiebãt
exterrus: ut interius fides roboraretur. Iam infide
uura cula quicũq requirit: uauã glĩami ut laudet᷑
querit. S criptum est enĩ. luigue in signũ sũt: non
fidelibus s in fidelibꝰ Ecce signũ nõ est fidelibus
neccessarium qui iam crediderũt. s infidelibus ut
guertantur. Nam paulus pro nõ credenciũ in fi¬
delite. prẽm publu de infiriuitate febrium uir¬
tutibus curat infinuitatẽ uero tiuotheũ fidelẽ
nõ oracione sz mediciualiter temꝑat. ut uoueris
nuracula pro incredulis. nõ profidelibꝰ fieri

Expanded text:
tsi apostolis virtus data est signorum propter fidegentium nutriendam, Ecclesiae tamen data est virtstolis plus erat mirabilis virtus operum quam virtus signorum. Ita et nunc in Ecclesia plus est bene vivere quam signa facere. 2. Quod nunc Ecclesia non ea miracula faciat quae sub apostolis faciebat, ea causa est, quia tunc oportebat mundum miraculis credere, nunc vero jam credentem oportet bonis operibus coruscare. Nam ideo tunc signa fiebant exterius, ut interius fides roboraretur. 3. Jam in fide miracula quicunque requirit, vanam gloriam, ut laudetur, quaerit. Scriptum est enim: Linguae in signum sunt, non fidelibus, sed infidelibus . Ecce signum non est fidelibus necessarium, qui jam crediderunt, sed infidelibus, ut convertantur. Nam Paulus pro non credentium infidelitate patrem Publii de infirmitate febrium virtutibus curat , infirmantem vero Timotheum fidelem, non oratione, sed medicinaliter temperat, ut noveris, miracula pro incredulis, non pro fidelibus fieri.
Abbreviated transcription (Latin):
der aintre, sepe auicus separar dispoint s pondere
uciorũm grauate. iursus ad ea uicia que optant reli¬
quere. reuõluuntur
in male agere nou desistunt uana spe de di pieta
te indulgenciani requirũt Quã recte quererent.
li ab accione praua cellarent. Cuxtuendum ualde est:
ut ne ꝙ ꝑspem neme quã promictit deus ꝑseueranter
peccemus. neꝙ quia iuste pctã distringit ueniã desꝑen¬

Expanded text:
Dei amore, saepe vitia superare disponunt; sed pondere Dei amore, saepe vitia superare disponunt; sed pondere vitiorum gravati, rursus ad ea vitia quae optant relinquere revolvuntur. i male agere non desistunt, vana spe indulgentiam de Dei pietate requirunt; quam recte quaererent, si ab actione prut neque per spem veniae quam promittit Deus perseveranter peccemus, neque quia juste peccata distringit, veniam despe
Abbreviated transcription (Latin):
p̃miuur caritãti cõpenlatur caritas enĩ uirtutum
ouinum obainet principatũ. Tude ⁊ biuculum ꝑ¬
lectionis. caritas ab aplõ dicitur. eo quod uniu̾le.
urtutes eius uniculo religentur Dilectio det iuq¬
ti cõparatur dicente lalomõe ualida ẽ ut mors di᷑¬
leccio icarco qr sicut mors iuolent̃ separat aĩam a
corpore. ita ⁊ dilectiodei le gregat homĩem amũda¬
no ⁊ caruali amore. Qui dei precepta contempuit
deumi nõ diligit. Neꝙ enĩ regem diligiuiꝰ si odĩo
caritatis. ⁊ quauto le quisq lubtrahit mũdo tãto
apus est ut le allociet bouoꝵ cõlorcio. Caritas indi¬
leccioue dei ⁊ proanu constat. Sreruat aũt uile dilec¬
cionẽ dei. qui a caritate nõ diuiditur proxmi Qͥ
peum dilectione errare. Xp̃s deus ẽ ⁊ homo. Totum
ergo xp̃m non diligit qui homĩem odit. Bonor igit̾
discrectio ẽ nõ odire ꝑlonas s culpas ⁊ recte dicta
ꝑfalsis non sꝑuere si probare. Qui mꝑlecti lunt ĩ

Expanded text:
ritate pensatur. Charitas enim virtutum omnium obtinet principatum. Unde et vinculum perfectionis charitas ab Apostolo dicitur eo quod universae virtutes ejus vinculo religentur. Prima virtuti comparatur, dicente Salomone: Valida est ut mors dilectio ; quia, sicut mors violenter separat animam a corpore, ita dilectio Dei segregat hominem a mundano et carnali amore. Qui praecepta Dei contemnit, Deum non diligit; neque enim regem diligimus, si odio charitatis; et quanto se quisque mundo, tanto opus est ut se associet honorum consortio. 7. Charitas in dilectione Dei et proximi constat. Servat autem in se dilectionem Dei, qui a charitate non dividitur proximi. Qproximi dilectione errare. Christus Deus et homo est. Totum ergo Christum non diligit, qui hominem odit. 8. Bonorum discretionis est, non odire personas, sed culpas; et recte dicta pro falsis non spernere, sed probare. 9. Qui imperfecti sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
scriptura plerũq dicat ecce deus. nõ qua¬
si insibilem ostendit: sed ubiq esse presentem sig¬
ificat. Per id quod dicit ecce deus: uel quod mã¬
gnitudinem diuinitatis eius nullus pollit leulus
actingere. ecciam nec angelicus. Quãns usq
ad parilitatem angelicam humana post resurrec¬
cionem natura proficiat et ad contemplendũ
dm̃i indefessa consurgat. uidere tamen eis essen¬
ciam plene non ualet: quam nec ipsa perfeccio
angelica in totũ actingit scre. scd̃m apostolum
qui ait. Pax dei que exuperat omnenz lensum
ut subaudias ecciam augeloꝵ. Sola enĩ trini¬
tas sibi integra nota est: et hũauitas mpristo
suscepta. que teraa est intrinitate persona. In¬
telligibiliter quodam miro modo dei essencia sci¬
ri potest duui elle creditur: opus uero enis quod
utiq equari ei non potest et indicia anullo peni¬
tus lecuitur. Dei namq secreta iudicia non
possunt sensu penetrari. uel augelico uel hũano:
et ideo quia occulta sed iusta sunt. tantumdem

Expanded text:
Scriptura plerumque dicit: Ecce Deus, non quasi visibilem ostendit, sed ubique esse praesentem significat. 120 Per id quod dicit: Ecce Dominus, vel quod magnitudinem divinitatis ejus nullus possit sensus attingere, etiam nec angelicus, quamvis usque ad parilitatem angelicam humana post resurrectionem natura proficiat, et ad contemplandum Deum indefessa consurgat, videre tamen ejus essentiam plene non valet, quam nec ipsa perfectio angelica in totum attingit scire, secundum Apostolum, qui ait: Pax Dei, quae exsuperat omnem sensum , ut subaudias, etiam angelorum. Sola enim Trinitas sibi integre nota est, et humanitas a Christo suscepta, quae tertia est in Trinitate persona: 2. Intelligibiliter quodam miro modo Dei essentia sciri potest, dum esse creditur. Opus vero ejus, quod utique aequari ei non potest, atque judicia a nullo penitus sciuntur. Dei secreta judicia non posse sensu penetrari, vel angelico, vel humano constat. Et ideo quia occulta, sed justa sunt, tantumdem
Abbreviated transcription (Latin):
humano generi pena diuinitus illata ẽ ẜuitus
ita ut quibus aspicit nõ congruere libertatẽ. his mi¬
sericordius irroget seruitutẽ. Et licet per pctm hũã¬
ne ciginis tamen equus deus ideo discreuit homil
uitam. alios seruas constituens. alios duõs. ut licẽat
male agendi ẜuoꝵ. potestate du̾ancium restringat
Lam si omues line metu fuilsent quil eẽt qui amal
quempiam cohiberet. Iude ⁊ in gentibus pͥncipes n¬
gesq electi sunt ut terrore suo pplos amalo cohercem
atq adrecte uiuendum legibus subderent. Quanta
quam elata lib̾tas. Multi inuenimitur dõ lib̾e̾
simientes subdius constituti flagiciosis qui ⁊ si
luibiecti lunt illis corpore p̾lati tam̃ sũt mente. d¬
prelatis. y uni.

Expanded text:
humano generi poena divinitus illata est servis, ita ut quibus aspicit non congrue libertatem, his misericordius irroget servitutem: et licet per peccatum humanae originis, tamen aequus Deus ideo discrevit hominibus vitam, alios servos constituens, alios dominos: ut licentia male agendi servorum, potestate dominantium restringatur. Nam si omnes sine metu fuissent, quis esset, qui a malis quempiam cohiberet? Inde et in gentibus principes, regesque electi sunt, ut terrore suo populos a malo coercerent, atque ad recte vivendum legibus subderent. Quantumquam elata libertas. Multi enim inveniuntur Deo libere servientes sub dominis constituti flagitiosis, qui, etsi subjecti sunt illis corpore, praelati tamen sunt mente. Cpraelatis.