comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ea sequit᷑ et dic̃. Ꝙ cong̾gabunt᷑ filii uida ⁊ filii
isrł inidipsum ⁊ ponent sͥ pͥncipatũ unũ. ⁊ ascen¬
dent a t̾ra. ħ si adhuc uelimus ex pon̾e. eloquii
ꝓpħici obtundet᷑ sapor. Recolat᷑ tñ lapis ille angu¬
laris et duo parietes umis exc uideis alt̾ ex g̾ibꝰ.
ille noĩe filioꝵ uida. iste noĩe filioꝵ isrł. eidẽ uni
pͥncipatuu suo inidipsũ ĩnitentes ⁊ ascendentes ⁊
Nam utiq isti in sium locũ moriendo tͣnsibunt. Id¬
filii isrł sine rege. sine pͥncipe. sine sacͥficio. sine altari.
sine sac̾dotio. sine manifestacionibꝰ. Quis ñ uideat
nc̃ sic eẽ uidõs. s quid adiungat audiamꝰ.Y pea inqͥt
reu̾tent᷑ filii isrł ⁊ inquirent dnm̃ dm̃ suũ ⁊ dđ¬

Expanded text:
a sequitur, et dicit: Et congregabuntur filii Juda et filii Israel in idipsum, et ponent sibimet principatum unum, et ascendent a terra . Hoc si adhuc velimus exponere, eloquin prophetici obtundetlaris et duo parietes, unus ex Iudaeis, alter ex gentibus; ille nomine filiorum Iuda, iste nomine filiorum Israel, eidem uni princinam utique isti in suum locum moriendo transibunt, idfilii Israel sine rege, sine principe, sine 20 sacrificio, sine altari, sine sacerdotio, sine manifestationibus. Quis non uideat nunc sic esse Iudaeos? Sed quid adiungat, audiamus. Et postea, inquit, reuertentur filii Israel et inquirent Dominum Deum
Abbreviated transcription (Latin):
se. ex eoꝵ litt̾is inuenit᷑. His adiuingit᷑ ionas eodẽ
oria rege regnante.⁊ iohel. cum iam regnaret ioa
chronicis ñ in eoꝵ libris potiumus inuenire. qm̃
d̾e suis diebꝰ tacent. ĩ endunt᷑ aut̃ his dies a rege
latino uł latinoꝵ ꝓca siue suꝑiore auentino. usq ad
iegem romulũ iã romanũ. uł ⁊̃ usq ad regni pͥmordia
successoris eiꝰ nuime pompilii. E zechias quippe rex
fontes ꝓpħiȩ parit̾ eruper. qñ regnũ defec̃ assyriũ.
çep̃q romanũ ut scł quẽ ad modũ regni assirioꝵ
pnio tp̃r extitit abraham. cui ꝓmissiones aꝑtissi¬
me fierent in eiꝰ semine bñdietionis om̃ii gentiũ.
ita oceitentał babilonis exordio qͣ fu̾at xp̃s imꝑãte¬
tiuȩ testimoniũ solu̾ent᷑. Cum enĩ ꝓpħȩ numꝗͣ. fere
defuissent ppło isrł ex quo ibi reges eẽ ceꝓ er̃. inusũ
tantũmꝰ eoꝵ fuere ñ gentium. Qñ aut̃ scͥpt᷑a mani¬

Expanded text:
sse ex eorum litteris inuenitur. His adiungitur Ionas eodem sse ex eorum litteris inuenitur. His adiungitur Ionas eodem Ozia rege regnante et Ioel, cum iam regnaret Ioatum tempora in chronicis, non in eorum libris potuimus inuenire, quoniam de suis diebus tacent. Tenduntur autem hi dies a rege Latinorum Proca siue superiore Auentino usque ad regem Romulum iam Romanum, uel etiam usque ad regni primordia successoris eius Numae Pompilii Ezechias quippe rex erunt, quando regnum defecit Assyrium coepitque Romanum; ut scilicet, quem ad modum regni Assyriorum primo tempore exstitit Abraham, cui promissiones apertissimae fierent in eius semine benedictionis omnium gentium, ita occidentalis Babylonis exordio, qua fuerat Christturae testimonium solverentur. Cum enim prophetae nunquam fere defuissent populo Israel, ex quo ibi reges esse coeperunt, in usum tantummodo eorum fuere, non gentium: quando autem ea
Abbreviated transcription (Latin):
coꝵ ap̃d udos ⁊ ap̃d nos canonica scͥpta retinent᷑.
De quibꝰ me aliqͣ posit᷑um ẽẽ ꝓmisi in ħ libro eũ clau¬
d̾em suꝑiorẽ. quodiam uideo ẽẽ facienduĩ. T̃pra gͥ¬
eoꝵ ut possimꝰ ad ũt̾ẽ. in ant̾iora paululiĩ recura¬
mus. In capite libri oseȩ ꝓpħe. qui pͥmus in .xxii.
ponit᷑. ita scͥptum ẽ. Uerbum dñi qd factum ẽ ad
osee. in diebꝰ oziȩ. ⁊ io̾thã.⁊ achat .⁊ ezechie regũ iuda.
A mos qͦ in diebꝰ regis oriȩ ꝓpħasse se scͥbit. addit ⁊̃
ierobohã regẽ isił qui ꝑ eosdẽ dies fuit. Necnõ ysa¬
ias filius amos. siue supͣdicti ꝓpħȩ. siue q̃ mag̃ ꝑbi¬
bet᷑ altius qui ñ ꝓpħa eodem nomine uocabat᷑ eosdẽ
reges. iiii. quos posuit oseȩ in capite libri sui poñ.
pħiȩ cõmemorat tp̃ra pꝰ dies oziȩ. Nã tres qui se¬
cuntur reges noĩat. quos ⁊ oseȩ noĩaũ. Ioathã. et
achaz.⁊ ezechiam. hi sunt quos eodẽ tp̃r simul ꝓpħaᷤᷤ¬

Expanded text:
 aput Iudaeos et aput nos canonica scripta retinentur. De quibus me aliqua positurum esse promisi in hoc libro, cum clauderem superiorem, quod iam uideo esse faciendum. CAPUT  ut possimus advertere, in anteriora paululum recurramus. In capite libri Osee prophetae, qui primus in duodecim ponitur, ita scriptum est: Verbum Domini quod factum est ad Osee in diebus Oziae, et Joathan, et Achaz, et Ezechiae regum Juda . Amos quoque diebus regis Oziae prophetasse se scribit; addit etiam Hieroboam regem Israel, qui per eosdem dies fuit. Nec non Esaias, filius Amos, siue supradicti prophetae siue, quod magis perhibetur, alterius qui non propheta eodem nomine uocabatur, eosdem reges quattuor, quos posuit Osee, in capite libri sui ponit, rophetiae commemorat tempora post dies Oziae. Nam tres qui sequuntur reges nominat, quos et Osee nominauit, Ioatham et Achaz et Ezechian. Hi sunt, quos eodem tempore simul propheta
Abbreviated transcription (Latin):
theologos claruer̃. qui geñe uitȩ qͦdã laudabili p̃sta¬
bant hõibꝰ cet̾is. ⁊ moꝵ ñ nulla p̃cepta sentencia
athenensibꝰ dedisse ꝑhibet᷑. T̃hales uͦ phisicꝰ fuit.i
suoꝵ dognatum libros reliquid. ẜo captuutatis
iuidaycȩ tp̃r ⁊ anaximanther.⁊ anaximenes. E
xenophanes phisici claruer̃. ⁊̃c̃ ⁊ phytagoras. ex
quo cepunt appellari philosopbi. Pidẽ tp̃s cyrꝰ rea¬
psarum qui etiam chaldeis ⁊ assiriis unꝑabat relaxa¬
li aliq̃nta captiuitate udoꝵ quinq̃ginta milia hõiũ
ex eis ad instaurandũ tempłm reg̃di fec̃. a quibꝰ tantũ
pͥma cȩpta fundamina ⁊ altare construetũ ẽ. Incur¬
saiaibꝰ aut̃ hostibꝰ nequaqͣm ꝓg̾di edificando ualuer.
que conse̾pta sunt in libro uidith quẽ sane in canonẽ
spͥtaraꝵ iudei ñ recepisse dicunt᷑. Sub dario gͦ rege

Expanded text:
quia genere vitae quodam laudabili praestabant hominibus caeteris, et morum nonnulla praecepta sententiarum Atheniensibus dedisse perhibetur; Thales vero physicus fuit, et suorum dogmatum libros reliquit. Eo captivitatis Judaicae tempore, et Anaximander, et Anaximenes, et Xenophanes physici claruerunt. Tunc et Pythagoras, ex quo coeperunt appellari philosophi . CAPersarum, qui etiam Chaldaeis et Assyriis imperabat, relaxata aliquanta captiuitate Iudaeorum, quinquaginta milia hominum ex eis ad instaurandum templum regredi fecit. A quibus tantum prima coepta fundamina et altare constructum est. Incursantibus autem hostibus nequaquam progredi aedificando ualuerunquae conscripta sunt in libro Iudith; quem sane in canone scripturarum Iudaei non recepisse dicuntur. Sub Dar
Abbreviated transcription (Latin):
more scło ñ fingebant᷑ ꝑ ludos tam̃ in eoꝵdẽ falsoꝵ ni¬
minũ obseqͥũ tͣpit̾ agent᷑. Regnauit demñ numa pom¬
piliꝰ pꝰ romulum. Qui cũ illã eiuitatẽ putau̾it dõꝵ
ꝓfecto falsoꝵ num̾ositate muniendã. in eandẽ tba
referri mortiuuis ipse ñ m̃uit. tãꝗͣ. ita putatꝰ sit celuĩ
multitudine nuiminũ constipasse. ut locũ ibi repire
ñ posset. Hoc regnante rome ⁊ ap̃d hebreos initio re¬
gni manasse. a quo impio rege ꝓpħa isayas ꝑhibet᷑
sedechia ⁊ ap̃ romanos tarqͥno pͥsco qui successerat

Expanded text:
 ludos tamen in eorumdem falsorum numinum obsequium turpiter agerentur. Regnavit deinde Numa post Romulum, qui cum illam civitatem putaverit deorum profecto falsorum numerositate muniendam, in eamdam turbam referri mortuus ipse non meruit, tanquam ita putatus sit coelum multitudine numinum constipasse, ut locum ibi reperire non posset. Hoc regnante Romae, et apud Hebraeos initio regni Manasse, a quo impio rege propheta Isaias perhibetur Sedechia, et apud Romanos Tarquinio Prisco, qui successerat
Abbreviated transcription (Latin):
cum ap̃m ⁊̃ ipse ꝓpħasset ꝑ figuras obseruationũ cu¬
nalium in tab̾nacło ⁊ sac̾dotio.⁊ sacͥficiis alusq ii¬
sticis płimisq mandatis. Moysi successit iłis nauł
⁊ in t̾ra ꝓmissionis introductũ ppłm collocaũ. et al¬
ctoritatẽ diuina debellatis g̾ibꝰ a quibꝰ eadẽ loca te¬
nebantur. Qͥ cum ppłm rexiss pꝰ mortẽ moysi .xł.¬

Expanded text:
m ipse prophetasset per figuras observationum carnalium in tabernaculo, et sacerdotio, et sacrificiis, aliisque mysticis plurimisque mandatis. Moysi successit Jesus Nave: et in terram promissionis introductum populum collocavit, ex auctoritate divina debellatis gentibus, a quibus eadem loca tenebantur. Qui cum populum rexisset post mortem Moysi
Abbreviated transcription (Latin):
pote rognaũ. Ne multis morer condita ẽ ciuitas ro¬
Ma uuit alt̃a babilon ⁊ ułut pͥoris filia babilonis.
s quam dõ placuit orbem debellare t̾rarum ⁊ in
inam societatẽ reipublice latum longũq ꝑductũ
lnige lateq pacare. E rant enĩ iam ppłi ualidi et
futes: ⁊ armis gentes exxeitate. quȩ ñ facile ced̾ent.
afriorum totã penȩ asiã subiugauit. lie bellando
si factum. ñ tam̃ multum asꝑis ⁊ difficilibꝰ bellis
fieri potĩt. quia rudes adhuc ad resistendũ ges
erant. nec tam multȩ uł magne. Siquidẽ pꝰ illd̾
maximum atq uniu̾sale diluuũ. cũ in arcba noȩ
octo soli homines eu aser̃. anni ñ multo ampliꝰ qͣm
mille tͣnsierant. qñ ninꝰ asyã totã excepta india sub¬
impio romano subditas c̾nimꝰ ñ ea cȩłitate ac facili¬
tate ꝑ domint. qm̃ paulatĩ crescendo robustas eas ac
belicosas qͣmqͣm ũsum dilatabat᷑ inuenit. ⁊̃pr gͥ qͦ¬

Expanded text:
 Iuda. Ne multis morer, condita est ciuitas Roma uelut altera Babylon et uelut prioris filia Babylonis, per quam Deo placuit orbem debellare terrarum et in unam societatem rei publicae legumque perductum longe lateque pacare. Erant enim iam populi ualidi et fortes et armis gentes exercitatae, quae non facile cederent, Assyriorum totam paene Asiam subiugauit, licet bellando sit factum, non tamen multum asperis et difficilibus bellis fieri potuit, quia rudes adhuc ad resistendum gentes erant nec tam multae uel magnae. Si quidem post illud maximum adque uniuersale diluuium, cum in arca Noe octo soli homines euaserunt, anni non multo amplius quam mille transierant, quando Ninus Asiam totam excepta India subentis, quas imperio Romano subditas cernimus, non ea celeritate ac facilitate perdomuit, quoniam paulatim crescendo robustas eas et bellicosas, quaqua uersum dilatabatur, inuenit. Tempore
Abbreviated transcription (Latin):
Mentiet᷑ opꝰ oliuȩ ⁊⁊ campi ñ facient ȩseam. Def̾ecer̃
ꝑ diturã. quas ꝑ t̾renam fecunditatẽ more ꝓpħico
figurauit.⁊ qr iram dĩ talẽ ꝓptẽa passa ẽ illa gens.
qr ignorans dĩ iusticiã. suã uoluit constituere. iste cõ¬
tinuo. ego aut̃ in quit in dño exultabo. gaudebo in
dõ salutari mõ. Dñs a̾s m̃s uͥtꝰ mea. statuit pedes m̃o
in consumationẽ suꝑ excelsa imponet me. ut uincã
in cantico eiꝰ. Illo scł cantico. de quo similia quedã
dicunt᷑ in psalmo. Statuit supͣ petͣm pedes mos e
direx̃ g̾ssus mõs. ⁊ inmisit in .o.m.c.n. ymiũ dõnt̃o¬

Expanded text:
mentietur opus oliuae, et campi non facient escam. Defecerunt mentietur opus oliuae, et campi non facient escam. Defecerunt perdituram, quas per terrenam fecunditatem more prophetico figurauit Et quia iram Dei talem propterea passa est illa gens, quia ignorans Dei iustitiam suam uoluit constituere, iste continuo: Ego autem, inquit, in Domino exultabo, gaudebo in Deo salutari meo. Dominus Deus meus uirtus mea, statuit pedes meos in consummationem; super excelsa inponet me, ut uincam in cantico eius, illo scilicet cantico, de quo similia quaedam dicuntur in psalmo: Statuit super petram pedes meos et direxit gressus meos, et inmisit in os meum cant
Abbreviated transcription (Latin):
doctrinȩ manducabant absc̃se. ꝓpt̾ metũ udcoꝵ
sic̃ eos ꝓdidit eũgłium. S inmifisti in mare eqͦs tuos
turbantes aqͣs multas. quȩ nicħ s̃ aliud qͣm ppłimłt̾i
Non enĩ alii timore conũt̾ent᷑. alii furore ꝑseq̃rent᷑.
nisi om̃s tbarent᷑. bbseruaui ⁊ expaũ uent̾ m̃s. a
uoce orc̃onis labioꝵ mõꝵ. Sĩtroiĩ tremor in ossa
mã. ⁊ subtꝰ me tꝰbata ẽ habitudo mea. Intend̾ inea
fundebat.⁊ in qua fut᷑a c̃nebat. Turbatis enĩ ppłis
multis. uidit ĩminentes eccłiȩ tͥbulationes. continuo¬
q se membrũ eiꝰ agnouit. atq ait. Requiescã indie
tͥbulationis. tamqͣm ad eos ꝑtinens. qui s̃ spe gaudẽ¬
tes in tͥbulatione pacientes. Ut ascendã inquit in
ppłm ꝑegͥnationis meȩ. Recedens utiq a ppło ma¬
ligno carnał cogitationis suȩ. ñ ꝑegͥnante in hac
t̾ra. nec suꝑnã patriã requirente. Qm̃ ficꝰ inquit
ñ afferet fructꝰ. ⁊ non erunt natiuitates in uineis.

Expanded text:
doctrinae manducabant absconse propter metum Judaeorum, sicut eos prodidit Evangelium . Et immisisti in mare equos tuos turbantes aquas multas: quae nihil sunt aliud, quam populi multi. Non enim alii timore converterentur, alii furore persequerentur, nisi omnes turbarentur. Observavi, et expavit venter meus a voce orationis labiorum meorum: et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est habitudo mea. Intendit in efundebat, et in qua futura cernebat. Turbatis enim populis multis, vidit imminentes Ecclesiae tribulationes, continuoque se membrum ejus agnovit, atque ait, Requiescam in die tribulationis: tanquam ad eos pertinens, qui sunt spe gaudentes, in tribulatione patientes . Ut ascendam, inquit, in populum peregrinationis meae: recedens utique a pligno carnalis cognationis suae, non peregrinante in hac terra nec supernam patriam requirente. Quoniam ficus, inquit, non adferet fructus, et non erunt natiuitates in uineis;
Abbreviated transcription (Latin):
hũit in ex̃citu feminas. quȩ bacchȩ appellate s̃ ñ tam
uirtute nobiles qͣm furore. Aliqui sane ⁊ uictũ sebut̃
istũ libum ⁊ uinctum. ñ nulli ⁊ occisũ in pugna a ꝑseo.
nec uͥ fu̾it sepultꝰ tacent .: ⁊ tñ eiꝰ ułut dĩ nomine ꝑ in
mundos demones bacchanalia sacͣ uł potiꝰ saclegia s̃
instituta. de qͦꝵ rabiosa tͣpitudine. pꝰ tã multos annos
sic senatꝰ erubuit. ut in urbe roma eẽ ꝓhib̾et. ꝑ ea tp̃ra
⁊ ꝑseꝰ ⁊ uxor eiꝰ andromeda pꝰ ea quam sunt mortui fic
eos in cęlii receptos eẽ credider̃. ut ymagines eoꝵ stellis
designare. eoꝵq appellare nõibꝰ ñ erubesc̾ent. Pidẽ

Expanded text:
habuit in exercitu feminas, quae Bacchae appellatae sunt, non tam habuit in exercitu feminas, quae Bacchae appellatae sunt, non tam uirtute nobiles quam furore. Aliqui sane et uictum scribunt istum Liberum et uinctum; nonnulli et occisum in pugna a Perseo, nec ubi fuerit sepultus tamundos daemones Bacchanalia sacra, vel potius sacrilegia sunt instituta: de quorum rabiosa turpitudine post tam multos annos sic senatus erubuit, ut in urbe Roma esse prohiberet. Per ea tempora Perseus et uxor ejus Andromeda posteaquam sunt mortui, sic eos in coelum receptos esse crediderunt, ut imagines eorum stellis designare, eorumque appellare nominibus non erubescerent, non
Abbreviated transcription (Latin):
tbuit. ł danes ꝑ ymbrẽ aureĩ appetisse c̃cubitum.
uͥ intelligit᷑ pudicitia mulieris auro fuisse corrupta.
quȩ illis tp̃ribꝰ uł facta ł ficta sunt. aut facta ab aliis.
⁊ ficta de ioue dici non pot̾. qͣntum res male de hõuĩ
p̃sumpserit cordibꝰ. q̃ possent ista pacient̾ feire m̃da¬
tia. quȩ tam̃ etiam libent̾ amplexi s̃. qui utiq qͣnto
deuotiꝰ ioue uolunt. tanto eos qui ħ de illo dic̾e ausis̃
seũiꝰ punire debuer̃. Nc̃ uͦ ñ solũ eis qui ista finxer̃ irati
ñ sunt. s ut talia sigm̃ta ȩtiã in theatris ag̾e̾nt ipsos
dõs potiꝰ iratos hr̃e tiuer̃. his tp̃ribꝰ latona apolli¬
nẽ peꝑit. ñ illũ cꝰ oracła sole consuli suꝑiꝰ loquebam᷑. s
illum qui cũ hercule seruiuit ameto. qui tam̃ sic ẽ ds̃
ereditꝰ. ut płimi ac pene om̃s unum eundẽq appollinẽ
fuisse opinent᷑. ⁊̃c ⁊ lib̾ pat̾ bellaũ in india. qͥ multaᷤ

Expanded text:
tribuit, uel Danaes per imbrem aureum adpetisse concubitum, tribuit, uel Danaes per imbrem aureum adpetisse concubitum, ubi intellegitur pudicitia mulieris auro fuisse corrupta, quae illis temporibus uel facta uel ficta sunt, aut facta ab aliis et ficta de Ioue, dici non potest quantum mali de hominum praesumserint cordibus, quod possent ista patienter ferre mendacia, quae tamen etiam libenter amplexi sunt. Qui utique quanto deuotius Iouem colunt, tanto eos, qui haec de illo dicere ausi sunt, seuerius punire debuerunt. Nunc uero non solum eis, qui ista finxerunt, irati non sunt, sed ut talia figmenta etiam in theatris agerent, ipsos deos potius iratos habere timuerunt. His temporibus Latona Apollinem peperit, non illum, cuius oracula solere consuli superius loquebamur, sed illum, qui cum Hercule seruiuit Admeto; qui tamen sic est deus creditus, ut plurimi ac paene omnes unum eundemque Apollinem fuisse opinentur. Tunc et Liber pater bellauit in India, qui multas
Abbreviated transcription (Latin):
te uolau̾int. De gorgone q̃ fu̾it cͥnita serpentibꝰ. ⁊
de amphione q̃ eychare suauitate lapides mulserit
et atarax̾it. de fabro dedalo ⁊ eiꝰ icharo filio q̃ sibi co¬
aptatis pennis uolau̾int. de edipo. q̃ monstrũ q̃dã
quȩ sphiiga dicebat᷑ humana faciȩ quadrupes. so¬
luta quȩ ab illa ꝓponi solet ułut insolubili questione
suo p̃cipicio ꝑire cõpułit. de anteo quẽ necaũ herculeᷤ
q̃ filiꝰ t̾rȩ fu̾it ꝓpt̾ q̃ cadens int̾ram fortior sołet a sur¬
gẽ ⁊⁊ si qua forte alia p̾t̾misi. hȩ fabulȩ bellũ ad
usq t̾ianũ uͥ scãm librũ mareꝰ uano de ppłi roma¬
ni gente finiuit. ex occasione historiaꝵ q̃tes u̾acit̾
gestas continent. ita sunt in genꝰ hominũ ficte
ut ñ sint obꝓbriis numinũ affixe. Porro aũ qͥc̃q
finxer̃ a ioue ad stuprũ raptũ pulcherrimũ pueꝵ
ganmed ẽ. q̃ nefas rex tantalꝰ fec̃. ⁊ ioui fabula

Expanded text:
te uolauerint; de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus ette uolauerint; de Gorgone, quod fuerit crinita serpentibus etde Amphione, quod citharae suauitate lapides mulserit et adtraxerit; de fabro Daedalo et eius Icaro filio, quod sibi coaptatis pinnis uolauerint; de Oedipo, quod monstrum quoddam, quae Sphinga dicebatur, humana facie quadrupedem, soluta quae ab illa proponi soleret uelut insolubili quaestione suo praecipitio perire conpulerit; de Antaeo. quem necauit Hercules, quod filius terrae fuerit, propter quod cadens in terram fortior soleret adsurgere; et si qua forte alia praetermisi. Hae fabulae bellum ad usque Troianum, ubi secundum librum Marcus Varro de populi Romani gente finiuit, ex occasione historiarum, quae res ueraciter gestas continent, ita sunt ingeniis hominum fictae, ut non sint obprobriis numinum adfixae. Porro autem quicumque finxerunt a Ioue ad stuprum raptum pulcherrimum puerum Ganymedem, quod nefas rex Tantalus fecit et Ioui fabula
Abbreviated transcription (Latin):
in ũacibꝰ libris homines instruat religiosos. illd̾ in
ludis demones delectet impuros. quos tñ illi religio¬
si tamqͣm dõs colunt.⁊⁊ cum de illis ħ negant ab omĩ
eos ẽmine purgare ñ possunt. qm̃ ludos eis poscentibꝰ
exhibent. uͥ turpit̾ agunt᷑ q̃ ułut sapient̾ negant᷑.
et his falsis ac t᷑pibꝰ dii placant᷑. ͥ ⁊ si fabula cantat
c̃m̃ niminum falsum. delectari tñ falso cͥmine cͥm̃ ẽ¬
ueꝵ. ẜͥ ost mortẽ iħi naue ppłs dĩ uidices hũit. quibꝰ
t̃p̃ubꝰ fabule dictȩ sunt de tͥptolemo q̃ iuibente cere¬
re unguibꝰ portatꝰ alitis. indigentibꝰ t̾ris frum̃ta uo¬
lando contułit. de minotauro q bestia fu̾it inclusa
lab̾nitho. Quo cum intrassẽt homines in extͥcabili
enure iñ exeire non pot̾ant de centhauris. q̃ ȩquoꝵ
honĩq fu̾it natura comuncta. de tͥcerb̾o qͣ sit tͥceps
inferoꝵ canis. de frixo ⁊ helle eiꝰ sorore. qͣ uecti arie¬

Expanded text:
in veracibus libris homines instruat religiosos, illud in in veracibus libris homines instruat religiosos, illud in fallacibus ludis daemones delectet impuros: quos tamen illi religiosi tanquam deos colunt; et cum de illis haec negant, ab omni eos crimine purgare non possunt, quoniam ludos eis poscentibus exhibent, ubi turpiter aguntur quae velut sapienter negantur, et his falsis ac turpibus dii placantur, ubi etsi fabula cantat crimen numinum falsum, delectari tamen falso crimine, crimeunt. Post mortem Iesu Naue populus Dei iudices habuit, quibus temporibus fabulae fictae sunt de Triptolemo, quod iubente Cerere anguibus portatus alitibus indigentibus terris frumenta uolando contulerit; de Minotauro, quod bestia fuerit inclusa Labyrintho,\' quo cum intrassent homines, inextricabili errore inde exire non poterant; de Centauris, quod equorum hominumque fuerit natura coniuncta; de Cerbero, quod sit triceps inferorum canis; de Phryxo et Helle eius sorore, quod uecti arie
Abbreviated transcription (Latin):
filia eꝓaphni. Uerũ ñ cdat᷑ h stupruĩ ꝑpetͣsse neptunꝰ
ne dii aceusent᷑ s poetis ⁊ theatris ista tͥbuant᷑. ut sit
uñ placent᷑. Ericthonii regis attheniensiũ. cꝰ nouis¬
simis annis iħs naue mortuꝰ reꝑit᷑. uulcanꝰ ⁊min̾ua
parentes fuisse dicunt᷑. S qm̃ min̾uã uͥginẽ uolut
inamboꝵ contentione uulcanum cõmotũ effudisse
aiuint sem̃ int̾ra. atq ĩ hoĩ nato ob eã causã tale
inditum nom̃. Greca enĩ lingua. eris contentio cethos
t̾ra ẽ. ẜ a quibꝰ duobꝰ compositum uocabulũ ẽ erictho
ista doctiores. qui hanc opinionẽ fabulosa hinc ecor¬
tam fer̃ quia in templo unleani ⁊ miñue. q̃ ambo
unũ hẽbant atchenis. ex positꝰ inuentꝰ ẽ puer dra
mune tpłm cum eẽnt parentes ignoti. uulcani ⁊ mi¬
ñue dictũ eẽ filiũ. Noĩs tñ eiꝰ originem. fabula illa
potiꝰ qͣm ista designat historia. S quid ad nos: hoc

Expanded text:
filia Epaphi. Verum non credatur hoc stuprum perpetrasse Neptunus, filia Epaphi. Verum non credatur hoc stuprum perpetrasse Neptunus, ne di accusentur; sed poetis et theatris ista tribuantur, ut sit unde placentur. Erichthonii regis Atheniensium, cuius nouissimis annis Iesus Naue mortuus reperitur, Vulcanus et Minerua parentes fuisse dicuntur. Sed quoniam Mineruam uirginem uolunt, in amborum contentione Vulcanum commotum effudisse aiunt semen in terram adque inde homini nato ob eam causam tale inditum nomen. Graeca enim lingua εριςcontentio, Xł}-rov terra est, ex quibus duobus conpositum uocabulum est Erichthista doctiores, qui hanc opinionem fabulosam hinc exortam ferunt, quia in templo Vulcani et Mineruae, quod ambo unum habebant Athenis, mune templum, cum essent parentes ejus ignoti, Vulcani et Minervae dictum esse filium: nominis tamen ejus originem fabula illa potius quam ista designat historia. Sed quid ad nos? Hoc
Abbreviated transcription (Latin):
lus inuent̾cẽ miñuã sic̃ iuni lib̃ũ tͣdunt. ẜ eas annoᷤ
a rege xantho crethensiũ cꝰ ap̃d alios aliud nom̃ in¬
uemimus rapta phibetur europa. ⁊ iñ geniti radamãtꝰ.
sarpedon.⁊ minos. quos mag̃ ex eadẽ muliere filios
ioius eẽ uulgatum ẽ. S taliũ dõꝵ cultores illd̾ q̃
de rege crethensium diximꝰ historicȩ u̾itati. hoc at
uanitati deputant fabulaꝵ ut eẽt uñ ludi fierent
placandis numinibꝰ etiã falsis eoꝵ cͥminibꝰ. His tp̃ribꝰ
hereules insẏria clariꝰ hẽbat᷑. s nimirũ alius ñ ille
de quo supͣ locuti sumus. Secretiore quippe historia
ꝑtinet. mocta monte a seipso incensũ ꝓdunt ss litt̾iᷤ.
cum ea uͥtute qua multa sub eg̾at morbũ tñ quo
languebat sustin̾e non posset. Illo tp̃r uł rex uł po¬
tius thirannus busiris . ss diis suos hospites immola¬
bat. quẽ filiũ ꝑhibent fuisse neptuni ex matre libia

Expanded text:
ctus inuentricem Mineruam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos ctus inuentricem Mineruam, sicut uini Liberum tradunt. Per eos annos a rege Xantho Cretensium, cuius aput alios aliud nomen inuenimus, rapta perhibetur Europa, et inde geniti Rhadamanthus, Sarpedon et Minos. quos magis ex eadem muliere filios Iouis esse uulgatum est. Sed talium deorum cultores illud, quod de rege Cretensium diximus, historicae ueritati, hoc autem, uanitati deputant fabularum, ut esset unde ludi fierent placandis numinibus etiam falsis eorum criminibus. His temporibus Hercules in Syria clarus habebatur; sed nimirum alius, non ille, de quo supra. locuti sumus. Secretiore quippe historia pertinet, in Oeta monte a se ipso incensum produnt suis litteris, cum ea uirtute, qua multa subegerat, morbum tamen, quo languebat, sustinere non posset. Illo tempore uel rex uel potius tyrannus Busiris suis dis suos hospites immolabat, quem filium perhibent fuisse Neptuni ex matre Libya,
Abbreviated transcription (Latin):
thonio. ꝑ ħ tp̃ra .i. ab exitu isrł ex egipto. usq ad
mortẽ iħu naue ꝑ quẽ ppłs idẽ t̾ram reꝓmissions
accep saẽ s̃ instituta diis falsis a regibꝰ g̾ciȩ. qus
nemoriam diluii et ab eo lib̾ationis hominum uiteꝙ
tiane erumnose m̃ ad alta mͦ ad plana mig̾ntiũ. sollem¬
cant homines qui ꝓpt̾ aque mnundationẽ sũma mon¬
dum petier̃ ⁊i rursꝰ eadẽ residente ad una redierunt
his tpribꝰ dionisiuĩ. qui ⁊̃ lib̃pat̃ dictꝰ ẽ ⁊ pꝰ mortẽ ds̃ ha¬
hitꝰ. uitẽ fer̃ ostũdisse in atica t̾ra hospiti suo. ⁊̃ unc
apollini delphico instititi sunt ludi musici. ut pla¬
atur nia eiꝰ qua putabant afflctas eẽ stilitate gẽrȩ
casde tr̃as bello inuasisset incendit. hos aut̃ ludos
ut instituerent. oracło eiꝰ sunt admoniti. In athic̃ uͦ
tex ericthoniꝰ eiludos pͥmus instituit. nec ei tantũ s
eaã miñue ũ p̃miũ uictoribꝰ oleũ ponebat᷑. q eiꝰ fru¬

Expanded text:
 ex Aegypto usque ad mortem Iesu Naue, per quem populus idem terram promissionis accepit, sacra sunt instituta dis falsis a regibus Graeciae, quae memoriam diluuii et ab eo liberationis hominum uitaeque tunc aerumnosae modo ad alta, modo ad plana migrantium sollemcant homines, qui propter aquae inundationem summa montium petiuerunt et rursus eadem residente ad ima redierunt. His temporibus Dionysum, qui etiam Liber pater dictus est et post mortem deus habitus, uitem ferunt ostendisse in AtticaApollini Delphico instituti sunt ludi musici, ut placaretur ira ejus, qua putabant afflictas esse sterilitate Graeciae erras bello inuasisset, incendit. Hos autem ludos ut instituerent, oraculo sunt eius admoniti. In Attica uero rex Erichthonius ei ludos primus instituit, nec ei tantum. sed etiam Mineruae, ubi praemium uictoribus oleum ponebatur, quod eius fru
Abbreviated transcription (Latin):
gau̾at. ñ feci inquit s me fecisse somniaui. Ae ꝑhoc
alt̾i ꝑ imaginẽ phantasticã exibitũ ẽ uigilanti q alt̾
uidit in somnis. ħ ad nos ñ quibꝰcũq qualibꝰ cde pu
taremus indignum. s eis referentibꝰ ꝑuener̃. qͦs nob̾
ñ existimaremus fuisse m̃titos. Pro iñ qͣ homines di¬
cunt᷑ mandatũq litc̃is ab diis ł potiꝰ demonibꝰ archa¬
dibꝰ in lupos sołe conũti.⁊ qͥ carminibꝰ cure socios mu¬
tauit ulixi. scd̾m istum modũ mͥ iudet᷑ fieri potuisse
quẽ dixi. si tam̃ factum ẽ. diomedeas aut̃ uolueres
qñqͥdẽ genus eaꝵ ꝑ successionẽ ꝓpagiuis durare ꝑhi¬
betur. ñ mutatis hominibꝰ factas. s subtractis eredo
diomedis quia nusqͣm subito comparuer̃ ⁊ pͦea nullo
loco apparuer̃. ꝑ dentibꝰ eos ultoribꝰ angłis mał. in eaᷤ
aues quȩ ꝓ illis sunt occulte ex aliis locis ubi ẽ ħ genꝰ

Expanded text:
gauerat: "Non feci, inquit, sed me fecisse somniaui." Ac per hoc gauerat: "Non feci, inquit, sed me fecisse somniaui." Ac per hoc alteri per imaginem phantasticam exhibitum est uigilanti, quod alter uidit in somnis. Haec ad nos non qutaremus indignum, sed eis referentibus pervenerunt, quos nobis non existimaremus fuisse mentitos. Proinde quod homines dicuntur, mandatumque est litteris, ab diis vel potius daemonibus Arcadibus in lupos solere conuerti, et quod Carminibus Circe socios mutauit Ulixi, secundum istum modum mihi uidetur fieri potuisse, quem dixi, si tamen factum est. Diomedeas autem uolucres, quando quidem genus earum per successionem propaginis durare perhibetur, non mutatis hominibus factas, sed subtractis credo Diomedis quia nusquam subito conparuerunt et postea nullo loco apparuerunt, perdentibus eos ultoribus angelis malis, in eas aues, quae pro illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ hoña siñ̾a s corꝑa. portant᷑ a demonibꝰ ut illudat᷑
hominibꝰ. partĩ u̾a hoñum corꝑa. partĩ uim̃toꝵ falsa
c̃nentibꝰ. Nam quidam nomine pr̃antiꝰ patͥ suo ꝯtigisse
indicabat. ut uenenm illõ ꝑ caseũ in domo sua sum̾et.
⁊ iac̃et in lecto suo quasi dormiens. qͥ tam̃ nullo mͦ po¬
tãt excitari. Post aliquos aut̃ dies eñ ułut euigilasse
dicebat. ⁊ quasi somnia nairasse quȩ passꝰ ẽ. caballũ se
seilie factum annonã int̾ alia nuim̃ta baiulasse militibꝰ
rauit factũ fuisse oꝑtum ẽ. quȩ tam̃ ei sua somina ui¬
debant᷑. Indicauit ⁊ aliud. se domi suę ꝑ noctẽ añ qͣm
requiesc̾et uidisse uenientẽ ad se philosophũ q̃ndã sͥ
notissimũ. sͥq exposuisse ñ nulla platonica q̃ antea ro¬
gatꝰ ex poñe noluisset. Y cũ ab eodẽ philosopho q̃sitũ
fuiss cur in domo eiꝰ fec̃it q̃ in domo sua petenti ne¬

Expanded text:
quae onera si uera sunt corpora, portantur a daemoquae onera si uera sunt corpora, portantur a daemonibus, partim uera onerum corpora, partim iumentorum falsa cernentibus. Nam quidam nomine Praestantius patri suo contigisse indicabat, ut uenenum illud per caseum in domo sua sumeret et iaceret in lecto suo quasi dormiens, qui tamen nullo modo poterat excitari. Post aliquot autem dies eum uelut euigilasse dicebat et quasi somnia narrasse quae passus est, caballum se scilicet factum annonam inter alia iumenta baiulasse militibusrauit, factum fuisse conpertum est; quae tamen ei sua somnia uidebantur. Indicauit et alius se domi suae per noctem, antequam requiesceret, uidisse uenientem ad se philosophum quendam sibi notissimum sibique exposuisse nonnulla Platonica, quae antea rogatus exponere noluisset. Et cum ab eodem philosopho quaesitum fuisset, quur in domo eius fecerit, quod in domo sua petenti ne
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑as ereant. si aliquid tale faciant de qualibꝰ factis
ista ũtit᷑ q̃stio. s sp̃etenꝰ quȩ auͦ dõ sunt c̾ata ꝯmutant
ut iudeant᷑ eẽ qͥ non sunt. Nõ itaq solũ am̃ũ s necorpꝰ¬
quidẽ ulla rõne c̃cdidim demonũ arte uł potestate
in m̃bͣ bestiaꝵ ⁊ liniam̃ta bestialia u̾acit̾ posse cõu̾ti.
s phantasticũ hominis qͣ ⁊̃ cogitando siue somꝑniãdo
ꝑerũ innuim̾̃abilia gn̾a uariat᷑. ⁊ cum corpꝰ non sit.
corpoꝵ tam̃ similes mira cełitate formas cap̃ sopitis
aut opp̃sis corporeis hominis sensibꝰ ad alioꝵ sensũ
nescio quo in esfabili m figa corporea posse ꝑduci. ita
ut corꝑa ipsa hominũ alicubꝰ iaceant uiuentia quidẽ
s multo g̃ũiꝰ atq uehem̃tiꝰ qua sono ss sensibꝰ obserua¬
tis phantasticũ aut̃ illd̃ ułuti corꝑatũ in alicꝰ am̃alis
deatur. sic̃ tał s uidi poss in somnis ⁊ portare hon̾a.

Expanded text:
naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis naturas creant, si aliquid tale faciunt, de qualibus factis ista uertitur quaestio; sed specie tenus, quae a uero Deo sunt creata, commutant, ut uideantur esse quod non sunt. Non itaqquidem ulla ratione crediderim daemonum arte uel potestate in membra et liniamenta bestialia ueraciter posse conuerti, sed phantasticum hominis, quod etiam cogitando siue somniando per rerum innumerabilia genera uariatur et, cum corpus non sit, corporum tamen similes mira celeritate formas capit, sopitis aut obpressis corporeis hominis sensibus ad aliorum sensum nescio quo ineffabili modo figura corporea posse perduci; ita ut corpora ipsa hominum alicubi iaceant, uiuentia quidem, sed multo grauius adque uehementius quam somno suis sensibus obseratis; phantasticum autem illud ueluti corporatum in alicuius animalis deatur, sicut talis sibi uideri posset in somnis, et portare onera;
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quẽ de imis ad sũma conscendimꝰ. Si enĩ dix̃imus ea
audisse uł etiã exꝑtos se eẽ asseũent. Nam ⁊ nos cum
eẽmis in italia. audiebamꝰ talia de quadã regione illaꝵ
partium. uͥstabularias mulieres imbutas his mał
artibꝰ in caseo dare sołe dicebant quibꝰ uellent seu poᷤ¬
sent uatoribꝰ uñ in uim̃ta ilico u̾t̾ent᷑. Y ut necessaria
queq portarent. pꝰq ꝑfuncta oꝑa it̾um ad se redirẽt
nec tam̃ in eis m̃tẽ fieri bestialẽ. s rõnalẽ humanãq
seruari. sic̃ apuleꝰ in libris qͣ asini aurei. titulo in scͥp¬
sit. sͥ ipsi accidisse ut accepto ueneno humano am̃o
ꝑmanente a sinus fieret. aut indicauit aut finaẽ. ħ
siue uidicando siue p̃stando. nec aemones aliqͥd oꝑari
seđ̃m naturȩ sue potentiã qi et ipsa angłica c̃at᷑a ẽ lie
ꝓpo utio sit maligna. nisi q̃ ille ꝑmiserit cꝰ uiditia
occulta sunt multa. in iusta nulla. Nec sane demones

Expanded text:
d summa conscendimus. Si enim dixerimus ea audisse, vel etiam expertos se esse asseverent. Nam et nos cum essemus in Italia, audiebamus talia de quadam regione illarum partium, ubi stabularias mulieres imbutas his malis artibus, in caseo dare solere dicebant, quibus vellent seu possent uiatoribus, unde in iumenta ilico uerterentur et necessaria quaeque portarent postque perfuncta opera iterum ad se redirent; nec tamen in eis mentem fieri bestialem, sed rationalem humanamque seruari. sicut Apuleius in libris, quos asini aurei titulo inscripsit, sibi ipsi accidisse, ut accepto ueneno humano animo permanente asinus fieret, aut indicauit aut finxit. Hasiue uindicando siue praestando, nec daemones aliquid operari secundum naturae suae potentiam quia et ipsa angelica creatura est, licet proprio uitio sit maligna nisi quod ille permiserit, cuius iudicia occulta sunt multa, iniusta nulla. Nec sane daemones
Abbreviated transcription (Latin):
quitate uidit. hoc ẽ non sine m̃cede ȩt̾nitatis. laborẽ
caritatis aspexit. ⁊ abnacula ȩthiopum exxpauscent.
mirabilium tuoꝵ. etiam quȩ non sunt in uire roma¬
no. erunt in ppło xp̃tano. Numquid inf̾luminibꝰ iratꝰ
es dñe. aut influminibꝰ furor tuus: aut in mari in¬
petus tuus: ħ ĩo dictum ẽ. quia ñ uenit nẽ ut ni¬
dicet mundũ. s ut saluet᷑ mundus ꝑ ipsum. Qui as¬

Expanded text:
 uidi, hoc est non sine mercede aeternitatis laborem caritatis adspexi. Tabernacula Aethiopum expauescent emirabilium tuorum etiam quae non sunt in iure Romano erunt in populo Christiano.\' Numquid in fluminibus iratus es, Domine. aut in fluminibus furor tuus aut in mari impetus tuus? hoc ideo dictum est, quia non uenit nunc ut iudicet mundum, sed ut saluetur mundus
Abbreviated transcription (Latin):
toris filiã reã noĩe. quȩ etiã ilia uocabat᷑. romuli
matrẽ uestalẽ uͥginẽ fec̃at. quã uolunt de marte
geminos concepisse. isto mͦ stuprũ eiꝰ honorantes uł
excusantes :⁊ adhibentes argum̃tũ q infantes expꝰ¬
sitos luꝑa nut̾uerit. Hoc enim genus bestiȩ admał¬
tẽ excistimant ꝑtiñe. ut uidelic io lupa c̃dat᷑ adms¬
uisse ub̾a paruuł. qr filios dm̃ sui martis agno ͭ¬
qͣmuis ñ desint qͥ dicant eũ expositũ uagiete ia¬
c̾ent a nescio qua pͥmum met̾ee fuisse colletos. et
pͥmas eiꝰ suxise mamillas. Meret̾ces aut̃ lupas ue.¬
cabant. Uñ ⁊̃ nuc̃ turpia loca eaꝵ hupanaria nis¬
pant᷑.⁊ eos p̾e̾a ad faustulũ ꝑuenisse pastore aes
ab ei acca uxore nuttos. qͣnqͣm siad agguendus
hominẽ regẽ qui eos in aquam ꝓiei erudelit̃ iuuisse¬
nr eis infantibꝰ ꝑ quos tanta cuntas c̃denda fu̾at

Expanded text:
toris filiam, Rheam nomine, quae etiam Ilia uocabatur, Romuli toris filiam, Rheam nomine, quae etiam Ilia uocabatur, Romuli matrem, Vestalem uirginem fecerat, quam uolunt de Marte geminos concepisse, isto modo stuprum eius honorantes uel excusantes, et adhibentes argumentum, quod infantes expositos lupa nutriuerit. Hoc enim genus bestiae ad Martem existimant pertinere, ut uidelicet ideo lupa credatur admouisse ubera paruulis, quia filios dquamvis non desint qui dicant, cum expositi vagientes jacerent, a nescio qua primum meretrice fuisse collectos, et primas ejus suxisse mamillas meretrices autem lupas vocabant, unde etiam nunc turpia loca earum lupanaria nuncupantur, et eos postea ad Faustulum pervenisse pastorem, atque ab ejus Acca uxore nutritos. Quamquam si ad arguendum hominem regem, qui eos in aquam projici crudeliter jusserat, eis infantibus per quos tanta civitas condenda fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
hũit. quoꝵ nullꝰ ds̃ factus ẽ. Auentinꝰ aut̃ qui
duo decimo loco ȩneã seqr̃ cum eẽt ꝓstratꝰ in bellori
sepultꝰ in eo monte qui etiã nc̃ eiꝰ nomine nuncupat᷑.
dõꝵ talium qͣles sͥ faciebant num̾̃o ẽ ad ditꝰ. Ali sme
noluer̃ eum in p̃lio scͥb̾e occisũ. s non cõparitisse di¬
xer̃. nec ereiꝰ uo cabulo appellatũ montẽ. s ex ad¬
uentu auiũ dictum auentinũ. Post hẽ ñ ẽ ds factꝰ
in latio. nisi romulꝰ conditor romȩ. Int̾ istũ ⁊ illum
reges repninit᷑ duo quoꝵ pͥmus ẽ ut eo uͥgiliano isti
eloquar. Accimus ille ꝓ eas tͦiane gła gentis. Cuiꝰ tẽ
quia iã qd̾ammͦ roma parturiebat᷑ illd̾ om̃iũ regnoꝵ
maximum assirioꝵ. finẽ tantȩ dutt᷑nitatis acurpit.
Ad medos quippe tͣnslatum ẽ. pꝰ annos ferme mille.
.ccc.u. ut etiam beli qui ninum genuit ⁊ illic paruo
contentꝰ imꝑio pͥmꝰ rex fuit tp̃ra cõputent᷑. Aeas aut̃
regnauit añ amuliũ. Porro amuliꝰ frĩs su numi¬

Expanded text:
s factus est. Aventinus autem qui duodecimo loco Aeneam sequitur, cum esset prostratus in bello, et sepultus in eo monte, qui etiam nunc ejus nomine nuncupatur, deorum talium, quales sibi faciebant, numero est additus. Alii sane noluerunt eum in praelio scribere occisum, sed non comparuisse dixerunt; nec ex eius uocabulo appellatum montem, sed ex aduentu auium dictum Auentinum. Post hunc non est deus factus in Latio nisi Romulus conditor Romae. Inter istum autem et illum reges reperiuntur duo, quorum primus est, ut eum Vergiliano uersu eloquar: Proximus ille Procas, Troianae gloria gentis. Cuius tempore quia iam quodam modo Roma parturiebatur, illud omnium regnorum maximum Assyrium finem tantae diuturnitatis accepit. Ad Medos quippe translatum est post annos ferme mille trecentos quinque, ut etiam Beli, qui Ninum genuit et illic paruo contentus imperio primus rex fuit. tempora conputentur. Procas autem regnauit ante Amulium. Porro Amulius fratris sui Numi
Abbreviated transcription (Latin):
regn̾ ãnos. filiꝰ eiꝰ salomõ rexisrłitaꝵ fuit. qͥ tẽplũ illd̾ nobi¬
lissimum di iħirłimitanũ ꝯdid̾. Euiꝰ tp̃r aps latino e ⁊¬
ẽdita ẽ alba. ex qua deinceps ñ latinoꝵ s albanoꝵ
reges appellari in eodẽ tam̃ latio ceper̃. Salomoni
snccessit filiꝰ eiꝰ roboã. sub quo in duo regna ppło̾
ille diuisus ẽ ⁊ singłe partes suos singłos regiship̃¬

Expanded text:
 fuit, qui templum illud nobilissimum Dei Hierosolymitanum condidit. Cuius tempore aput Latinos condita est Alba, ex qua deinceps non Latinorum, sed Albanorum reges appellari, in eodem tamen Latio, coeperunt. Salomoni successit filius eius Roboam, sub quo in duo regna populus ille diuisus est, et singulae partes suos singulos reges
Abbreviated transcription (Latin):
mate: hoc uano ut astruat. cõmemorat alia ñ minꝰ
medibilia de illa magua famosissima eurce quȩ socios
Quoq nlixis mutauit inbestias. ⁊ de archadibꝰ qui sor¬
& ducti tͣnsnatabant q̃dã stagnum atq ibi conũte
bant᷑ in lupos. ⁊ cõsimilibꝰ feris ꝑilliꝰ regionis deserta
uinebant. Si aut̃ carne non uescẽnt᷑ humana. rursh
pꝰ nouẽ annos eodẽ renatato stagno reformabant᷑ in
hommes. Deniq etiã noĩatim exep̃ssit quendã demene¬
dum gustasse de sacficio q̃ arehades immolato puero
⁊ olimpiaeo uicisse c̃tamine. Nec idẽ ꝓpt̾ aliud arbi¬
trat᷑ hystoricus in archadia tale noñ affictũ pamily¬
ceo : u ouilyceo. nͥ ꝓpt̾ hanc in lupos hominũ cõmuta¬
tionẽ. qͣ eã ñ ui diuina fieri ñ putarent. Lupꝰ enĩ g̾ce
sycs dicit᷑. un lycei nom̃ apparet inflexũ. Romanoᷤᷤ
de ista tanta ludificatione demoniĩ nos qͥd dicamus.
quiħ legent fortassis expectent. ẜ quid dicemꝰ nͥ de

Expanded text:
t. Hoc Varro ut astruat, commemorat alia non minus incredibilia de maga illa famosissima Circe, quae socios quoque Ulyssis mutavit in bestias, et de Arcadibus, qui sorte ducti transnatabant quoddam bantur in lupos, et cum similibus feris per illius regionis deserta uiuebant. Si autem carne non uescerentur humana, rursus post nouem annos eodem renatato stagno reformabantur in homines. Denique etiam nominatim expressit quendam Demaenetum gustasse de sacrificio, quod Arcades immolato puero et Olympiaco uicisse certamine. Nec idem propter aliud arbitratur historicus in Arcadia tale nomen adfictum Pani Lycaeo et loui Lycaeo nisi propter hanc in lupos hominum mutationem, quod eam nisi ui diuina fieri non putarent. Lupus enim Graece Xoxoc dicitur, unde Lycaei nomen apparet inflexum. Romanos de ista tanta ludificatione daemonum, nos quid dicamus, qui haec legent, fortassis exspectent. Et quid dicemus, nisi de
Abbreviated transcription (Latin):
potuit uł ẽte a ioue suo rege tamqͣm celicola nourtiꝰ
impetranit. Quin etiã tpłm eiꝰ eẽ aut̃ in insula dionis¬
dea ñ longe a monte gargano qui ẽ in apulia. ⁊ hoᷤ
tpłm cͥcumuolare atq un cołe has alites tam mirabili
obsequio ut aqͣm impleant ⁊ asꝑgant.S ꝙ si g̃ei ue¬
ñint ił g̾coꝵ stirpe ꝓnati ñ solũ quietas eẽ. uer̃ un¬

Expanded text:
potuit uel certe a Ioue suo rege tamquam caelicola nouicius potuit uel certe a Ioue suo rege tamquam caelicola nouicius inpetrauit. Quin etiam templum eius esse aiunt in insula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, ut aquam inpleant et adspergant; et eo si Graeci uenerint uel Graecorum stirpe prognati, non solum quietas esse, ueru
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ filiũ in taliũ dõꝵ nuim̾o receper̃. quẽ p̃clarũ augiẽ
et bellig̾atorem fiusse asser. Picꝰ fannũ genuit laurentũ
regem scđm. etiã iste deus illis uel est uel fuit. His an
troranũ bellũ. diuinos houores mortius honuinibꝰ detule.¬
Troia uͦ euersa. ⁊ excidio illo usq quaq cantato puersq
notissimo. ꝗ et magnitudine sui ⁊ scͥptoꝵ excellentibꝰ
linguis insignit̃ diffamatũ atq uulgatũ gestũq ũ
regnante latino fauni filio ex quo latinoꝵ regnũ dci
cȩp̃. laurentumq cessaũ. gẽi uictores deletã t̾iam re¬
linq̃ntes.⁊ ad ꝓp̾am remeantes. diu̾sis et horrendis cla¬
dibꝰ dilac̾ati atq contͥti sunt ⁊ tñ etiã ex eis dõꝵ suoꝵ
num̃um auxer̃. Nam ⁊ diomedẽ fecer̃ dm̃ quẽ pena
suos inuolucres fuisse conũsos. ñ fabuloso poeticoq
m̃datio. s historica attestatione ofirmant. quibꝰ ne
ds̃ ut putant factus humanã reuocare naturã uł p̃e

Expanded text:
ium in talium deorum numerum receperunt, quem praeclarum augurem et belligeratorem fuisse adserunt. Picus Faunum genuit, Laurentum regem secundum; etiam iste deus illis uel est uel fuit. Hos ante Troianum bellum diuinos honores mortuis hominibus detuleTroia uero euersa excidio illo usquequaque cantato pueris- . que notissimo, quod et magnitudine sui et scriptorum excellentibus linguis insigniter diffamatum adque uulgatum est gestumque regnante iam Latino Fauni filio, ex quo Latinorum regnum dici coepit Laurentumque cessauit, Graeci uictores deletam Troiam relinquentes et ad propria remeantes diuersis et horrendis cladibus dilacerati adque contriti sunt; et tamen etiam ex eis deorum suorum numerum auxerunt. Nam et Diomeden fecerunt deum, quem poena ue socios in uolucres fuisse conuersos non fabuloso poeticoque mendacio, sed historica adtestatione confirmant; quibus nec deus, ut putant, factus humanam reuocare naturam uel ipse
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ.⁊ dabo malignos ꝓsepult᷑a eiꝰ ⁊ diuites ꝓ morte
eiꝰ. qm̃ iniquitatẽ nõ fec̃ nec dolꝰ in ore suo. ⁊ dñs
uult p᷑gare eum de plaga. Si ded̾itis ꝓ pecc̃o am̃ã
ur̃am uidebitis sem̃ longeliũ. ⁊ dñs uult auffeire
a dolore am̃ã eiꝰ. Ostnde̾ illi lucẽ. ⁊ formare intellec¬
tum. iustificare uistum bñ seruentẽ pluribꝰ. ⁊ pcc̃a
eoꝵ ipse portabit. Proptẽa ipse hẽditabit plures ⁊
fortium diuidet spolia. ꝓpt̾ qͣ tradita ẽ ad mortẽ¬

Expanded text:
o sepultura eius et diuites pro morte eius. Quoniam iniquitatem non fecit nec dolum in ore suo; et Dominus uult purgare eum de plaga. Si dederitis pro peccato animam uestram, uidebitis semen longaeuum; et Dominus uult auferre a dolore animam eius, ostendere illi lucem et formare intellectum, iustificare iustum bene seruientem pluribus; et peccata eorum ipse portabit. Propterea ipse hereditabit plures et fortium diuidet spolia, propter quod tradita est ad morte
Abbreviated transcription (Latin):
opinent᷑ eẽ figm̃ta. ⁊ pici patrẽ stercẽ potiꝰ fuisse asseu̾nt.
a quo ꝑitissimo agͥcola inuentũ fer̃. ut funo anĩaliũ
agri fecundarentur. q̃ ab eiꝰ nomine stercꝰ ẽ dictũ. hẽ
quidã stercutiũ uocatũ fer̃. Qualib aut̃ ex causa sa
turnuĩ eum appellare uolu̾int. c̾te tam̃ hẽ stercẽ siue

Expanded text:
opinentur esse figmenta, et Pici patrem Stercen potius fuisse asseverent, opinentur esse figmenta, et Pici patrem Stercen potius fuisse asseverent, a quo peritissimo agricola inventum ferunt, ut fimo animalium agri fecundarentur, quod ab ejus nomine stercus est dictum: hunc quidam Stercutium vocatum ferunt. Qualibet autem ex causa eum Saturnum appellare vol
Abbreviated transcription (Latin):
gnũ pͥmus accep̃ iudicante ap̃ hebreos femina deb¬
bora.S ꝑ illam d̃i sp̃s id agebat. nam etiam ꝓpħisae it
Cuiꝰ ꝓpħia minus aꝑta ẽ. quã ut possimꝰ eã sine durtua
expositione de xp̃o demonstrare ꝓlatã. Iam g regna¬
bant laurentes utq in italia ex quibꝰ euidentior ducit̾
origo romana pꝰ gc̃os.⁊ tam̃ adhuc regnũ assirioꝵ
manebat. ubierat rex uicesimꝰ ⁊ t̾ciꝰ lamꝑes. cũ pͥmꝰ
laurentũ pic eẽ cepisset. De hꝰ piei patre sat᷑no in aͣint
qͥd sentiant. talium dõꝵ cultores. qui negant homini
fuisse. de qͦ ⁊ alii scͥpser̃. q̃ añ picũ filium suũ mita¬
lia ipse regnaĩit. ⁊ urgiliꝰ notioribꝰ litt̾is dic̃. his genꝰ
indocile ⁊ disꝑsũ montibꝰ altis cõposuit legesq dedit
latiumq uocare maluit. his qm̃ latuiss tutꝰ in hons
A urea quȩ ꝑhibent illo sub rege fuere scła. S ħ poria

Expanded text:
gnum primus accepit, judicante apud Hebraeos femina Debgnum primus accepit, judicante apud Hebraeos femina Debbora: sed per illam Dei Spiritus id agebat: nam etiam prophetV minus aperta est, quam ut possimus eam sine diuturna expositione de Christo demonstrare prolatam. Jam ergo regnabant Laurentes utique in Italia, ex quibus evidentior ducitur origo Romana post Graecos: et tamen adhuc regnum Assyriorum permanebat, ubi erat rex vicesimus tertius Lampares, cum primus Laurentum Picus esse coepisset. De hujus Pici patre Saturno viderint quid sentiant talium deorum cultores, qui negant hominem fuisse: de quo et alii scripserunt, quod ante Picum filium suum in Italia ipse regnaverit; et Virgilius notioribus litteris dicit: Is genus indocile ac dispersum montibus altis composuit legesque dedit Latiumque vocari maluit, his quoniam latuisset tutis in oris. Aurea quae perhibent illo sub rege fuere saecula. Sic pla
Abbreviated transcription (Latin):
aut in pͥncipatibꝰ ⁊ potestatibꝰ ꝓ uoluntate c̃atoris ⁊
suis m̃itis ordinati.⁊ siqͥd de uns u̾o dõ int̾ multa ua¬
na ⁊ falsa ceciner̃. colendo cum illo abios qui dii ñ sũt
eiꝰqͦ exhibendo famulatum qui uni tantũ debet᷑ dõ
ñ ei utiqͣ ͤ seruier̃. nec a fabuloso dõꝵ suoꝵ dedocore cẽ
ipsi se abstiñe potuer̃. horpheꝰ. miseꝰ. linꝰ ueꝵ isti
theologi dõs coluer̃. ñ ꝓdiis culti s̃. qͣmus orpheũ
nescio q̃mꝰ infernis sacͥs. ł potiꝰ saclogiis p̃fice soleat
ciuitas impioꝵ. Uocor aut̃ regis ad amantis q̃ uoca¬
bat᷑ ino:⁊ eiꝰ filius melicertes p̾cipitio spontaneo in
mari ꝑier̃. ⁊ opinione hominũ in dõs relati s̃. sic alii
homines eoꝵ tp̃ꝵ castor ⁊ pollua. Illã sane melicer¬
tis matrem leucotean g̾ci. matatã latini uocauer̃
giuoꝵ. tͣnslatum ad micenas. un̾ fuit agam̃non
⁊ exortum ẽ regnum laurentũ. uͥ sat᷑ni filiꝰ picꝰ re¬

Expanded text:
 potestatibus pro uoluntate Creatoris et suis meritis ordinati, et si quid de uno uero Deo inter multa uana et falsa cecinerunt, colendo cum illo alios, qui di non sunt, eisque exhibendo famulatum, qui uni tantum debetur Deo, non ei utique rite seruierunt nec a fabuloso deorum suorum dedecore etiam sibi se abstinere potuerunt — Orpheus, Musaeus, Linus. Verum isti theologi deos coluerunt, non pro dis culti sunt; quamuis Orpheum nescio quo modo infernis sacris uel potius sacrilegiis praeficere soleat ciuitas inpiorum. Uxor autem regis Athamantis, quae uocabatur Ino, et eius filius Melicertes praecipitio spontaneo in mari perierunt et opinione hominum in deos relati sunt, sicut alii homines eorum temporum, Castor et Pollux. Illam sane Melicertis matrem Leucothean Graeci, Matutam Latini uocauerunt, givorum, translatum ad Mycenas, unde fuit Agamemnon: et exortum est regnum Laurentum, ubi Saturni filius Picus re
Abbreviated transcription (Latin):
iide. ñ deficiet pͥnceps excuida ⁊ due de femoribꝰ eiꝰ
donec ueniant quȩ reposita sunt ei .⁊ ipse erit expecta¬
co gentuim. Regnante argo ss cep̃ uti frugibꝰ gretia.
et hrẽ segetes in argi cultura. delatis aliunde semi¬
ratꝰ. Qui honor eo regnante añ illũ delatꝰ ẽ hoĩ pͥuato
⁊ fuminato ciudam ciro. eo qͣ pͥmus ad aratrum bo
adhuc manente argo. mortuus ẽ ioseph in ȩgipto. an

Expanded text:
ex Iuda et dux de femoribus eius, donec ueniant quae reposita sunt ei; et ipse exspectatio gentium. Regnante Argo suis coepit uti frugibus Graecia et habere segetes in agricultura, delatis aliunde semiratus. Qui honor eo regnante ante illum delatus est homini priuato et fulminato cuidam Homogyro, eo quod primus ad aratrum bouadhuc manente Argo mortuus est Ioseph in Aegypto an