comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
participatione me querit. His di
lectissimi cohortationib quibus
uos ad bona in commutabilia.
ꝙ ad gaudia inuitat ȩterna. ple¬
ne sunt diuinarũ paginȩ licte¬
rarum. & hoc nob̃cum agit testa¬
menq utriusq doctrina. ut in he¬
reamus ueris. & contineamꝰ a ua-¬
nis. Non enim app̃hendi potest
qđ ꝓmittit᷑: nisi custoditum fue¬
rit qđ iubetur. Quid autem iusti¬
us. quam ut homo euuis ferti¬
maginem faciat uoluntatẽ. et
ꝑ abstinentiã cibi. ieiunet a lege
peccati: Ideo enim ipsa continen¬
tiȩ obseruantia quatuor est assig¬
nata temporib. ut inipsum totiꝰ
anui redeunte decursu cognos¬
ceremus nos in desmnenter puri¬
ficationib indigere. semꝑq ẽẽ
nitendũ nobis qui in huius uitȩ
uarietate iactamur. ut peccatũ
quod fragilita te carnis. & cupi¬
ditatum pollutione contrahit᷑.
Esuriamus paululum dilectissi¬
mi: & aliquantulũ qđ uiuandis pos¬
sit prodesse pauꝑib nr̃ȩ consue-¬

Expanded text:
participatione me quaerit. CAP. Iparticipatione me quaerit. CAP. III. His, dilectissimi, cohortationibus, quibus nos ad bona incommutabilia et ad gaudia invitat aeterna, plenae sunt omnes divinarum paginae litterarum; et hoc nobiscum agit Testamenti utriusque doctrina, ut inhaereamus veris et contineamus a vanis. Non enim apprehendi potest 365 quod promittitur nisi custoditum fuerit quod jubetur. Quid autem justius quam ut homo, cujus fert imaginem, faciat voluntatem, et per abstinentiam cibi jejunet a lege peccati? Ideo enim ipsa continentiae observantia quatuor est assignata temporibus, ut in idipsum totius anni redeunte decursu, cognosceremus nos indesinenter purificationibus indigere, semperque esse nitendum, dum in hujus vitae varietate jactamur, ut peccatum, quod fragilitate carnis et cupiditatum pollutione contrahitur,tur. CAP. IV. Esuriamus paululum, dilectissimi, et aliquantulum quod juvandis possit prodesse pauperibus, nostrae consue
Abbreviated transcription (Latin):
mus examine. Ae siquis amor ua¬
nȩ głȩ si qua radix auaritiȩ. si qđ
in est uirus inuidiȩ. nichil talium
anima sumat escarum. sed uirtũ¬
tum intenta deliciis: cȩlestes ȩpulas
t̾rene p̃ferat uoluptati. Agnoscat
homo sui generis dignitatem. fa¬
ctumq se ad imaginem & simili¬
tudinem sui creatoris intelligat.
Nec ita de miseriis quas ꝑ pecca¬
tum illud maximũ & commune
ineidit ex paueseat ut non se ad
misedĩam sui reparatoris attollat.
Ipse enim dicit. Scĩ estote. quia ego
sc̃s sum. Hoc ẽ me eligite: & in his
quȩ mͥ displicent abstinete. Facite
quod amo: amate quod facio. Et
cum uidetur difficile ẽẽ quod u¬
beo: ad iubentẽ recurrite. ut un¬
de datur p̃ceptum. prestetur au¬
xilium. Nonnegabo opem. qui
tribui uoluntatem. Ieuinate ab
aduersis. abstinete a contrariis. lxui¬
Ego sum cib urꝙ potus. Nemo
quȩ mea sunt in efficacit᷑ concupi¬
uit: qui enim ad me tendit: ex mei

Expanded text:
mus examine. Ac si quis amor vamus examine. Ac si quis amor vanae gloriae, si qua radix avaritiae, si quod inest virus invidiae, nihil talium anima sumat escarum, sed virtutum intenta deliciis, coelestes epulas terrenae praeferat voluptati. Agnoscat homo sui generis dignitatem, factumque se ad imaginem et similitudinem sui Creatoris intelligat; nec ita de miseriis quas per peccatum illud maximum et commune incidit expavescat, ut non se ad misericordiam sui Reparatoris attollat. Ipse enim dicit: Sancti estote, quoniam ego sanctus sum : hoc est, me eligite, et ab iis quae mihi displicent abstinete. Facite quod amo, amate quod facio. Et cum videtur esse difficile quod jubeo, ad jubentem accurrite; ut unde datur praeceptum, praestetur auxilium; non negabo opem qui tribui voluntatem. Jejunate ab adversis, abstinete a contrariis. Ego sum cibus vester et potus: nemo quae mea sunt inefficaciter concupiscit; qui enim ad me tendit ex mei
Abbreviated transcription (Latin):
feriore negligatur. Ut autem mes
rationabilis salubrit᷑ ext̾iora easti¬
get. debet etiam ꝓpria exercere le¬
uinia: quia non solum carnis de¬
sideriis. sed etiam animi cupidi¬
tatib conuenit repugnari. dicente
scriptura. Post concupiscentias Tuas
non eas. & auoluntate tua auerte¬
re. Ienians gͦ abhis quȩ caro expe¬
tit: ieuinet ab his quȩ male interi¬
or substantia concupiseit. Pessimus
enim animȩ cibus ẽ uelle quod ñ
licet. & noria cordis delectatio est.
quȩ aut turpi lucro pascitur aut
suꝑbia extollitur aut ultione le¬
tatur. Quamuis enim his affecti¬
b motus quoq corporis seruiant.
adoriginẽ tamen suam cuncta
respiciunt. & ibi censetur quali¬
tas actionis: ubi inuenitur inieiũ
reuocare. optimum maximumq
ieuinium ẽ: quia tune ẽ edendi.
abstinentia fructuosa. quando ex¬
ritate scĩficet. Cordis nr̃i secreta ri¬
memur. & quib reb aut contristen¬
tur aut gaudeant. iusto discutia¬

Expanded text:
feriore negligatur. Ut autem mens feriore negligatur. Ut autem mens rationalis salubriter 364 exteriora castiget, debet etiam propria exercere jejunia: quia non solum carnis desideriis, sed etiam animi cupiditatibus convenit repugnare, dicente Scriptura: Post concupiscentias tuas non eas, et a voluntate tua avertere . Jejunans ergo ab iis quae caro appetit, jejunet et ab iis quae male interior substantia concupiscit. PESSIMUS enim animae cibus est, velle quod non licet; et noxia cordis delectatio est, quae aut turpi lucro pascitur, aut superbia extollitur, aut ultione laetatur. Quamvis enim his affectibus motus quoque corporis serviant, ad originem tamen suam cuncta respiciunt, et ibi consetur qualitas actionis, ubi invenitur initium desideriis optimum maximumque jejunium est, quia tunc est edendi abstinentia fructuosa quando exritate sanctificet, cordis nostri secreta rimemur, et quibus rebus aut contristentur aut gaudeant, justo discutia
Abbreviated transcription (Latin):
ita in his quȩ ad obser¬
uantiam xp̃ianam ꝑ¬
tinent ẽẽ deuotos. ut
nris cohortationib ñ indigeant
ammoneri. Quod enim dudum
& traditio decreuit. & consuetudo
firmauit. nec eruditio ignorat:
nec pietas p̃termit. Sed quia sa¬
cerdotalis officii ẽ erga om̃s ȩccłiȩ
filios curam habere communem.
in his quod ꝙ rudib prosit & do¬
ctis: quos simul diligimꝰ pariter¬
& incitamꝰ: ut ieiunium quod no¬
bis septimi mensis recursu inci¬
dit: fide a lacri ꝑ castigationem
animi ꝙ corporis celebremus.
Quamuis enim diminutio eybi
carnem ꝓpriȩ uideatur afficere.
nichil tam̃ corporeis sensib uel
conceditur uel negatur: quod ñ
sicut ad seruientẽ: ita ꝑtineat ad
iubentem. Cum itaq unusquisq
homo dupplicem in se legem ha-¬
beat continentiȩ. nichilq actio¬
num nr̃arũ ad solum corpus. ini¬
ta autẽ ad solum referendum siui
animu: prudent debemꝰ adũter
quam indecens. quamq in iustum
sit. si quod asuꝑiore indiciturabus¬

Expanded text:
in iis quae ad observantiam Christianam pertinent esse devotos, ut nostris cohortationibus non indigeant admoneri. Quod enim dudum et traditio decrevit, et consuetudo firmavit, nec eruditio ignorat, nec pietas praetermittit. Sed quia sacerdotalis officii est erga omnes Ecclesiae filios curam habere communem, in id quod et rudibus prosit et doctis, quos simul diligimus, pariter incitamus: ut jejunium quod nobis septimi mensis recursus indicit, fide alacri per castigationem animi et corporis celebremus. Quamvis enim diminutio cibi carnem proprie videatur afficere, nihil tamen corporeis sensibus vel conceditur vel negatur, quod non sicut ad servientem, ita pertineat ad jubentem. Cum itaque unusquisque homo duplicem in se legem habeat continentiae, nihilque actionostrarum ad solum corpus, multa autem ad solum referenda sint animum, prudenter debemus advertere quam indecens quamque injustum sit, si quod a superiore indicitur ab in
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃u. quo ꝑfectius noua cȩlestium bo¬
norum suauitate fruebant᷑: eo altius
mentem a memoria deliciarum ab-¬
stulere terrestrium. Iam enim adue¬
nerat tempus illud de quo dominꝰ
predixit: quia discipłi ipso secum conũ¬
sante ieiunare non possent. ablato au¬
tem eo ieiunarent. Nam cum interro¬
garent eum discipłi iohannis dicentes
quare nos & pharisei ieuinamus fre¬
quent̃: discipłi autem tui non ieiunan:¬

Expanded text:
Spiritu, quo perfectius nova coelestium boSpiritu, quo perfectius nova coelestium bonorum suavitate fruebantur, eo altius mentem a memoria deliciarum abstulere terrestrium. Jam enim advenerat tempus illud de quo Dominus praedixit, quia discipuli ipso secum conversante jejunare non possent, ablato autem eo jejunarent. Nam cum interrogarent eum discipuli Joannis, dicentes: Quare nos et Pharisaei jejunamus frequenter, discipuli autem tui non jejunan
Abbreviated transcription (Latin):
tione mysterii putet actitari. Quia
enim sp̃c scĩ septiformis ẽ gr̃a: iure
sollempnitas aduentus euis. ꝑ septẽ
dies laude hymnorum debita. simul
ꝙ missarum celebratione colitur: qͥa
nouos semꝑ deo popłos. ꝑ aquam re¬
generationis aggregare consueuit.
Merito saluti eorum congaudentes qͦ¬
usq albis induuntur stolis: & nitorẽ
purificate mentis splendore habitus
p̃monstrant: hymnum deo deuotȩ
laudis offerimus. uxta p̃ceptum ipsiꝰ
piissimi pastoris ac redemptoris nr̃i
quo ait. congratulamini mͥ. quia inue-¬
etiam tunc stantes oramus: obsignifi¬
cantiam uidelicet liberationis eorum
re meruerunt: cuius donante gr̃a eti¬
am carnis immortalite. nos in nouis¬
sima die uestiendos: atq ad gaudia
beatȩ resurre ctionis ꝑducendos eẽ
sꝑamus: uixta hoc quod pauloante
apło teste dociumus. Qd̃ uero inter
hȩc ieiuniorum castigatio repetitur.
de ipsorum apłorum exemplo sump-¬
tum credere debemus: quia accepto

Expanded text:
tione mysterii putet actitari. Quia tione mysterii putet actitari. Quia enim Spiritus sancti septiformis est gratia, jure solemnitas adventus ejus per septem dies laude hymnorum debita, simul et missarum celebratione colitur. Quianovos semper Deo populos per aquam regenerationis aggregare consuevit, merito saluti eorum congaudentes, quousque albis induuntur stolis, et nitorem purificatae mentis splendore habitus praemonstrant, hymnum Deo devotae laudis offerimus, juxta praeceptum ipsius piissimi Pastoris ac Redemptoris nostri, quo ait: Congratulamini mihi, quia inve ergo nunc  Al., etiam tunc stantes oramus, ob significantiam videlicet liberationis eorumdre meruerunt; cujus donante gratia, etiam carnis immortalitate nos in novissimo die vestiendos, atque ad gaudia beatae resurrectionis perducendos esse speramus, juxta hoc quod paulo ante Apostolo teste docuimus. Quod vero inter haec jejuniorum castigatio repetitur, de ipsorum apostolorum exemplo sumptum credere debemus, qui accepto
Abbreviated transcription (Latin):
ant: quȩ nullo uiquam fine el audi¬
tur:. nulla labe maculatur: sed ubi
dies uidicii uniũsalis ac resurrectio¬
nis aducnerit. ampliori corporum
receptorum gr̃a perficitur. Quod enĩ
ad septem sep̾timanas monas additur.
id est ipsa dies dominica pentecosten
qua sp̃m scm accepit ȩccłia pͥmitiua.
& ita quinquagenarius numerus
ꝑfecte completur. ipsum iudicii &
resurrectionis omnium tempus o¬
stendit: quando scãrum requies ani¬
marum quȩ nunc in illa uita geri-¬
tur: etiam corporum immortalium
receptione geminabitur. Et ille apłi
sermo ad implebitur. quod si sp̃e eius
qui suscitauit iħm amortuis habitat
in uob̾.¬
uiuificabit & mortalia corpora ur̃a.
ꝑ inhabitantẽ sp̃m eius in uobis. Ue¬
rum hoc quoq quod non statim ꝑ¬
acta die quinquagesima genu adoran¬
timana stantes supplicamus. & quã¬
uis intermissa repetentes ieiunia ta¬
men alleluia cotidie ꝑsonamus: nemo
absq discretione apta & congrui ra¬

Expanded text:
ant, quae nullo unquam fine claudiant, quae nullo unquam fine clauditur, nulla labe maculatur, sed ubi dies judicii universalis ac resurrectionis advenerit, ampliori corporum receptorum gratia perficitur. Quod enim ad septem septimanas monas additur, id est, ipsa dies Dominica Pentecostes, qua Spiritum sanctum accepit Ecclesia primitiva, et ita quinquagenarius numerus perfecte completur, ipsum judicii et resurrectionis omnium tempus ostendit, quando sanctarum requies animarum, quae nunc in illa vita geritur, etiam corporum immortalium receptione geminabitur, et ille Apostoli sermo adimplebitur: Quod si Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobabit et mortalia corpora vestra, per inhabitantem Spiritum ejus in vobis . Verum hoc quoque quod non statim peracta die quinquagesima genu ad adorantimana stantes Domino supplicamus, et quamvis intermissa repetentes jejunia, tamen Alleluia quotidie personamus, nemo absque discretione apta et congrua ra
Abbreviated transcription (Latin):
in conuenient expͥmitur. Hinc est enĩ
quod dominus oꝑarios uineȩ. dena¬
rio remuneratos ẽẽ ꝑhibet. O ꝑarii
quippe uineȩ cultores sunt sc̃ȩ eccłȩ
Denarius autem uitȩ cęlestis ꝑfectio¬
nem designat: in qua głam domini
imaginem habet & inscriptionem:
uerum etiam in eo quod decem obolis
qui ẽ ꝑfectus numerus constat: un¬
de ꝙ nomen accepit. Recte ergo qua¬
dragenario. hoc ẽ quater denario di¬
erum numero. ieiunium annue cele¬
bramus ut ꝑ hoc specialius ammone¬
amur. quia quamdiu uiuiuimus in
mundo. pro cȩlestium p̾miorum ad¬
eptione semꝑ laborare debeamus. Re¬
cte etiam quinquagenario dierum
numero statum futurȩ nr̃e beatitu¬
stantes orando: quȩ sunt aptissima
ꝑpetuȩ quietis resurrectionis & lau¬
dis presagia. Septies enim septeni qͣ¬
draginta nouem faciunt. & quidem
ꝑ septem sepe requiem designari luce
clarius ẽ. Septem uero septies ducta
eiusdem requiei ꝑfectionem insinu¬

Expanded text:
inconvenienter exprimitur. Hinc est enim inconvenienter exprimitur. Hinc est enim quod Dominus operarios vineae denario renumeratos esse perhibet. Operarii quippe vineae cultores sunt sanctae Ecclesiae. Denarius autem vitae coelestis perfectionem designat, in qua gloriam Dei, imaginem habet et inscriptionem, verum etiam in eo quod decem obolis, qui perfectus est numerus, constat, unde et nomen accepit. Recte ergo quadragenario, hoc est quater denario dierum numero, jejunium annue celebramus, ut per hoc specialius admoneatur, quia quandiu vivimus in mundo, pro coelestium praemiorum adoptione semper laborare debeamus. Recte etiam quinquagenario dierum numero statum futurae nostrae beatitustantes orando, quae sunt aptissima perpetuae quietis, resurrectionis et laudis praesagia. Septies enim septem quadraginta novem faciunt. Et quidem per septem saepe requiem designari luce clarius est. Septem vero septies ducta ejusdem requiei perfectionem insinu
Abbreviated transcription (Latin):
rem flectimꝰ. quia procerto genuum in-¬
flexio penitentiȩ & luctus indicium
ẽ. Quod etiam omnib dominicis diebꝰ
obseruandum. ꝓpter eiusdem resurrec¬
tionis uel dominicȩ uel nr̃ȩ sacramenta.
patres in stituerunt. De sacramento au¬
tem quinquagenarii uel quadragena¬
rii numeri multiplicit a patrib dispu¬
tatũ ẽ: sed quia nos in longum duximꝰ
sermonem. breuit modo fraternitati ue¬
strȩ dicere sat est. qđ recte ieiumorum
cerimoniȩ. quadragenario dierum nu¬
mero obseruentur. ut scilicet ꝑ hoc in¬
sinuetur quod toto huius uitȩ tempo¬
re pro ȩternȩ uitȩ ꝑceptione laborare
debeamus. Quater enim deni quadra¬
ginta sunt: & uita presens congrue
quaternario numero figuratur uel qͥa
quatuor anni temporib tota uariatur
uel quia mundus ipse in quo uiuimus
quatuor elementis subsistit: uidelicet.
igne. aere. aqua. & terra. futurȩ autẽ
uitȩ beatitudo: denario numero non

Expanded text:
rem flectimus, quia pro certo genuum inrem flectimus, quia pro certo genuum inflexio poenitentiae et luctus indicium est. Quod etiam in omnibus Dominicis diebus observandum propter ejusdem resurrectionis, vel Dominicae vel nostra sacramenta patres instituerunt. De sacramento autem quinquagenarii vel quadragenarii numeri multipliciter a Patribus disputatum est. Sed quia nos in longum duximus sermonem, breviter modo fraternitati vestrae dicere sat est quod recte jejuniorum caeremoniae quadragenario dierum numero observantur, ut scilicet per hoc insinuetur quod toto hujus vitae tempore pro aeternae vitae perceptione laborare debeamus. Quater enim deni quadraginta sunt, et vita praesens congrue quaternario numero figuratur, vel quia quatuor annuis temporibus tota variatur, vel quia mundus ipse in quo vivimus quatuor elementis subsistit, videlicet igne, aere, aqua et terra. Futurae autem vitae beatitudo denario numero non
Abbreviated transcription (Latin):
ut socios eos habere possit in cȩlo: ut
precepta quib ad regnum dei ꝑueni¬
ant uiuacius ipsa familiaritate comm̃¬
det. Quid enim fr̃s mei. quid sibi uult
horum conuictio uerborum qua dicit᷑
apparens eis. & loquens de regno dei. et
conuescens: nisi quia patenter ostendi-¬
tur. quod ob hoc maxime uictui socia¬
batur eorum. cum de regno dei loqueret᷑
ut terrenas in ter eos sumens epulas quibꝰ
uincłis caritatis s obligaret atq illius tem¬
poris memoria roboraret. de quo eis ante
passionem suam. promittendo predixe¬
rat. & ego dispono uob̃ sicut disposuit
mͥ pater m̃s regnum. ut edatis & biba¬
tis suꝑ mensam meam inregno meo.
Merito ergo facroscĩs dieb his nos qͦꝙ
maiorib epulis atq hymnis cęlestib ua-¬
camus: obreuerentiam nimirum domini-¬
cȩ resurrectionis: ob memoriam domini¬
ci conuictus cum discipłis simul ͦ obsp̃ẽ
futurȩ nr̃e quiȩtis ac uitȩ immortalis: sed
& genua in oratione minime iuxta mo-¬

Expanded text:
ut eos socios habere possit in coelo, ut praecepta, quibus ad regnum Dei perveniant, vivacius ipsa familiaritate commendet. Quid enim, fratres mei, quid sibi vult horum conjunctio verborum, qua dicitur, « Apparens eis et loquens de regno Dei, et convescens, » nisi quia patenter ostenditur quod ob hoc maxime convictui sociabatur eorum cum de regno Dei loqueretur, ut terrenas inter eos sumens epulas, quibuvinculis suae charitatis obligaret, atque illius temporis memoria roboraret, de quo eis ante passionem suam promittendo praedixerat: Et ego dispono vobis, sicut disposuit mihi Pater meus regnum, ut edatis et bibatis super mensam meam in regno meo . Merito ergo sacrosanctis diebus his nos quoque majoribus epulis atque hymnis coelestibus vacamus, ob recae resurrectionis, ob memoriam Dominici convictus cum discipulis, simul et ob spem futurae nostrae quietis ac vitae immortalis. Sed et genu in oratione minime juxta mo
Abbreviated transcription (Latin):
nis bona oꝑari: & qđ pͣsentia festa ma-¬
ximȩ decet hymnum diuinȩ laudis.
consona uoce simul & mente ꝑsonemꝰ.
Sic enim solummodo dõ nr̃o iocunda
fit laudatio. si qđ ore canimus. non
inpugnamus oꝑe. S cum labiis alleluia
ꝓferimus. a turpi & maligna cogita¬
tione precordia casta gestamus. Ca tan¬
tum ratione suauis erit ei laudatio nr̃a:
si ñ in reb caducis & infimis. sed delec¬
temur in domino: quod ipse prestare
dignetur qui tanta nobis tamq pre¬
clara beneficioꝵ pignora ꝑ paschalia

Expanded text:
nis bona operari: et quod praesentia festa manis bona operari: et quod praesentia festa maxime decet, hymnum divinae laudis consona voce simul et mente personemus. Sic enim solummodo Deo nostro jucunda fit laudatio, si quod ore canimus, non impugnamus opere: si cum labiis Alleluia proferimus, a turpi et maligna cogitatione praecordia casta gestamus. Ea tamen ratione suavis erit ei laudatio nostra, si non in rebus caducis et infimis, sed delectemur in Domino. Quod ipse praestare dignetur, qui tanta nobis tamque praeclara beneficiorum pignora per paschalia
Abbreviated transcription (Latin):
tate cordis: collaudantes din: & cetera
huiusmodi. Ad quorum nos exemplũ
uitam moresq sollerter aptare neces¬
se ẽ quia ꝑfectum uitȩ magisterium
ẽ ȩccłiȩ pͥmitiue semꝑ actus imitari:
illamq edificii spiritalis normam ad
finem usq seruare: quã ab ipsis apłis il
fundamento fidei liquet eẽ ꝓpositã.
N ec dubitandum quia quoꝵ nunc
uestigia sequimiur. ad eorum infu-
ti future beatitudinis figuram gerimis
de qua modo aliquanta ꝑstrinximus.
Sed ita nobis uiuendum ẽ ut quȩ exte¬
rius inimagine colimus: ante interni
arbitri oculos. ueraci corde seruemꝰ.
docent. orationib incumbamus assidius.
Dominici panis communione digni
satagamus existere. unanimiter in eccłia
horis ꝑsistamus canonicis. Panem indi¬
genti ꝓximo uel quicquid ualemus pie
consolationis porrigamus. Ita cybum
panis potius mentis intima letificet.
Simplicitatẽ cordis in omnib teneamꝰ:
qd̃ ẽ sola intentione suꝑne retributio¬

Expanded text:
tate cordis, collaudantes Deum, et caetera tate cordis, collaudantes Deum, et caetera hujusmodi. Ad quorum nos exemplum, vitam moresque solerter aptare necesse est, quia perfectum vitae magisterium est, Ecclesiae primitivae semper actus imitari, illamque aedificii spiritualis normam ad finem usque servare quam ab ipsis apostolis in fundamento fidei liquet esse propositam. Nec dubitandum quia quorum nunc vestigia sequimur, ad eorum in futti futurae beatitudinis figuram gerimus, de qua modo aliquanta perstrinximus: sed ita nobis vivendum est ut quae exterius in imagine colimus, ante interni arbitri oculos veraci corde servemus.docent, orationibus incumbamus assiduis, Dominici panis communione digni satagamus existere, unanimiter in ecclesia horis persistamus canonicis, panem indigenti proximo, vel quidquid valemus piae consolationis porrigamus  Al. add. panis potius mentis intima laetificet, simplicitatem cordis in omnibus teneamus, quod est sola intentione supernae retributio
Abbreviated transcription (Latin):
ab eis sponsus. & tunc ieuinabunt.
Qui gͦ & ante passionem & post resur¬
rectionẽ dominicam ꝓpter ipsius dñi
p̃sentiam. lugere ac ieuinare nequiue¬
rant: constat ꝓfecto quia post ablatio¬
nẽ eiꝰ spontaneis sese subdidere ieuiniis.
Namq ubi sp̃c scĩ sunt acceptione re¬
creati: sicut aceteris mundialib illecebͥs.
sic ꝙ ab epularum appetitu mentẽ pror¬
sus aũterant. animȩ potius quã corpo¬
ris alimonia gaudentes. & ꝑ memoriã
patriȩ cȩlestis. orationib ac lacrimis in¬
sistentes salubrib. Deniq luca referen¬
te cognouimus de illis tͥb milib uiroꝵ
qui ipso die pentecostes petro predi¬
cante crediderunt: quam pareo uic¬
tu contenti fuerint. quam sobriam ce¬
lestemq interris egerint uitam. Erant
inquit ꝑseuerantes indoctrina apłoꝵ
& communicatione fractionis panis
& orationib. Et paulopost. Cotidie
quoq ꝑdurantes unanimit᷑ intemplo
& frangentes circa domos panem. su¬
mebant cum exultatione &e simplici-¬

Expanded text:
us, et tunc jejunabunt. Quia ergo et ante passionem et post resurrectionem Dominicam propter ipsius Domini praesentiam lugere ac jejunare nequiverant, constat profecto quia post ablationem ejus spontaneis sese subdidere jejuniis. Namque ubi sancti Spiritus sunt acceptione recreati, sicut a coeteris mundialibus illecebris, sic et ab epularum appetitu mentem prorsus averterant: animae potius quam corporis alimonia gaudentes, et prae memoria patriae coelestis orationibus ac lacrymis insistentes salubribus. Denique Luca referente, cognovimus de illis tribus millibus virorum, qui ipso die Pentecostes, Petro praedicante, crediderunt, quam parco victu contenti fuerint, quam sobriam coelestemque in terris egerint vitam. Erant, inquit, perseverantes in doctrina apostolorum, et communicatione fractionis panis, et orationibus . Et paulo post: Quotidie quoque perdurantes unanimiter in templo, et frangentes circa domos panem, sumebant cibum cum exsultatione et simplici
Abbreviated transcription (Latin):
hac laude & benedictione cęlesti. qua
sp̃c sc̃i prestolabantur aduentum usq
ad dies quinquagesimã quam greci
pentecosten appellant. sollempnitati huiꝰ
leticiam docuerunt ẽẽ protelandam.
Inter hec uero sollertius intuendum
solum futuri scłi gaudia quȩ cum il¬
lo sumus habituri p̃signauit: uerum
etiam in effabilem cirea nos suȩ pieta¬
tis ostendit affectum: qui deposita iã
infirmitate corporis. immo finita. & ꝑ¬

Expanded text:
ac laude, et benedictione coelesti, qua ac laude, et benedictione coelesti, qua Spiritus sancti praestolabantur adventum usque ad diem quinquagesimum, quem Graeci Pentecosten appellant, solemnitatis hujus laetitiam docuerunt esse protelandam. Inter haec vero solertius intuendum,solum futuri saeculi gaudia, quae cum illo sumus habituri praesignavit, verum etiam ineffabilem circa nos suae pietatis ostendit affectum, qui, deposita jam infirmitate corporis, imo jam
Abbreviated transcription (Latin):
nos informauit exemplo: quia ꝑ mace¬
racionẽ carnis. adu̾sarii sp̃italis machi¬
nas euitare. & ad angłoꝵ debeamus
ꝑuenire consortium. Porro quinquage¬
simȩ nobis gaudia in eo seruanda mõ¬
strauit. quod post resurrertionem se¬
ipsum discipłis uiuum in multis ar¬
gumentis ꝑ dies quadraginta pre¬
buit. apparens eis & loquens de reg¬
no dei. ꝙ conuescens ut in eorum ac¬
tib legimus. qua illos suȩ frequentia
uisitationis letabundum. hoc tempus
habere fecit ac festiuum. Sed & ince¬
lum ascendens. nequaquam eis pris¬
cȩ suȩ presentiȩ dulcedinem abstulit.
sed eandem potius ꝓmisso sp̃c sc̃i cha¬
rismate cumulauit. Deniq cum pro¬
miteret eos sp̃u scõ baptirandos.
post dies non multos. eisq benedi-¬
cens ascenderet. ac ferretur incelum:
quadragesimo utiq die suȩ resurre¬
ctionis. mox illi adorantes reuersi st̃
in ierłm cum gaudio magno: & erãt
semꝑ intemplo laudantes & bene-¬
dicentes dm̃: hoc quȩ nob̾ gaudio.

Expanded text:
quia per macerationem carnis adversarii spiritualis machinas evitare, et ad angelorum debeamus pervenire consortium. Porro Quinquagesimae nobis gaudia in eo servanda monstravit, quod post resurrectionem seipsum discipulis vivum in multis argumentis per dies quadraginta praebuit, apparens eis, et loquens de regno Dei et convescens, ut in eorum Actibus legimus, quia illos suae frequentia visitationis laetabundum hoc tempus habere fecit ac festivum. Sed et in coelum ascendens nequaquam eis priscae suae praesentiae dulcedinem abstulit, sed eamdem potius promisso Spiritus sancti charismate cumulavit. Denique cum promitteret eos Spiritu sancto baptizandos post dies non multos, eisque benedicens ascenderet ac ferretur in coelum, quadragesimo utique die suae resurrectionis, mox illi adorantes regressi sunt in Hierusalem cum gaudio magno, et erant semper in templo laudantes et benedicentes Deum. Hoc quoque nobis gaudio,
Abbreviated transcription (Latin):
głam dei narrare possunt. Non
autem hanc enarrare: nisi celi ciues
sufficiunt. Quia quo hanc uicinius
uident. eo cercius ualent eloqui.
Utramq sane hanc sollempnitatẽ.
hoc ẽ & qua dragesimȩ & quinqua¬
gesimȩ non quorumlibet hominũ.
sed ipsius domini saluatoris nr̃i pͥma
nobis sanxit auctoritas. Quadragesi¬

Expanded text:
am Dei narrare possunt, non autem hanc enarrare nisi coeli cives sufficiunt, qui quo hanc vicinius vident, eo certius valent eloqui. Utramque sane hanc solemnitatem, scilicet et Quadragesimae et Quinquagesimae, non quorumlibet hominum, sed ipsius Domini ac Salvatoris nostri prima nobis sanxit auctoritas: Quadragesi
Abbreviated transcription (Latin):
dur. qui ab intercessore deseritur. Om̃s
gͦ dilectissimi qui in dñm ihm credi
derant. infusum sibi habebant sp̃m
resurrectionem suam dominus inl¬
sufflauit & dixit. Accipite sp̃m sc̃in
Quorum remiseritis peccata remit¬
tentur: ꝙ quorum detinueritis de¬
tenta sunt. S ed illi ꝑfectioni quȩ e¬
rat discipłis conferenda. maior gr̃ã
& habundantior inspiratio serua¬
batur ꝑ quam & quȩ nondum ac¬
ceperant sumerent: & excellentius pos¬
sent habere quȩ sumpserant Propter
quod dominus dicebat. Ad huc multa
habeo uobis dicere. sed non potestis illa
portare modo. Cum autem uenerit ille¬
sp̃c ueritatis: docebit tios omnem ueri

Expanded text:
tur, qui ab intercessore deseritur. Omnes tur, qui ab intercessore deseritur. Omnes igitur, dilectisderant, infusum sibi habebant Spiriresurrectionem suam Dominus insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccataretinueritis, retinebuntur . Sed illi perfectioni, quae erat discipulis conferenda, major gratia et abundantior inspiratio servabatur, per quam et quae nondum acceperant sumerent, et excellentius possent habere quae sumpserant. Propter quod Dominus dicebat: Adhuc multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum autem venerit Spiritus veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
potestatem. eius utiq sp̃e largieba¬
tur effectus: in quo ipsum immundis
spiritib imꝑantem uideoꝵ negabat
impietas: & diuina beneficia diabs¬
ls diabolo deputabat. Unde taliter
blasphemantes: merito illam dñi ex¬
cepere sentiam qua ait. Omne pecca¬
tum & blasphemia remittetur homi¬
nib sp̃c autem blasphemia non re¬
mitetur hominib. Et quicumq dixe¬
rit uerbum contra filium hominis
remitetur ei: qui autem dixerit cõ¬
tra sp̃m scm̃. non remitcetur ei neq
in hoc scło neq infuturo. Unde ma¬
nifestum est peccatoꝵ remissionem
sine scĩ sp̃c aduocatione non fieri. nec
quemquam sine illo sicut expedit
ingemiscere. aut sicut oportet orare
dicente apło. Quid enim oremus
sieut oportet nescimus. sed ipse sp̃c
postulat ꝓ nobis gemitib in enarra¬
bilib. & nemo potest dicere dominꝰ
iħc. nisi in sp̃u scõ. Quo uacuari
nimis ꝑniciosum ẽ nimisq mortife¬
rum: quia nunquam ueniam mere¬

Expanded text:
potestatem, ejus utique Spiritus largiebapotestatem, ejus utique Spiritus largiebatur effectus, in quo ipsum immundis spiritibus imperantem Judaeorum negabat 303 impietas, et divina beneficia diabolo deputabat . Unde taliter blasphemantes merito illam Domini excepere sententiam, qua ait: Omne peccatum et blasphemia remittetur hominibus; Spiritus autem blasphemia non remittetur hominibus. Et quicumque dixerit verbum contra Filium Hominis, remittetur ei; qui autem dixerit contra Spiritum sanctum, non remittetur ei neque in hoc saeculo, neque in futuro . Unde manifestum est peccatorum remissionem sine Spiritus sancti advocatione non fieri, nec quemquam sine illo, sicut expedit, ingemiscere, aut sicut oportet, orare, dicente Apostolo: Quid enim oremus sicut oportet, nescimus; sed ipse Spiritus postulat pro nobis gemitibus inenarrabilibus ; et: Nemo potest dicere Dominum Jesum, nisi in Spiritu sancto : quo vacuari nimis exitiabile est nimisque mortiferum, quia numquam veniam mere
Abbreviated transcription (Latin):
da. uera unitas. & uera trinitas pos¬
sit quidem simul mente sentiri. s
ur̃is. qua salubrit᷑ credimus. qđ¬
tota simul trinitas. una uirtus est.
una maiestas. una substantia. indis¬
creta oꝑatio: inseparabilis dilectione.
indifferens potestate: simul implens
omnia. simul continens uniu̾sa. qđ
aut minor. quȩ sic intrib ẽ confiten-¬
da ꝑsonis. ut solitudinem non recipi-
cum indie pentecostes. discipłos dñ¬
sp̃c sc̃s impleuit. non fuerit in choa-¬
rib fuere temporib eiusdem sunt
sp̃c scĩficatione uegatati. & sine hac
gr̃a nulla unquam instituta sacra-¬
menta. nulla sunt celebrata mysteria
ut eadem semꝑ fuerit uirtus carisma¬
tum. quamuis non eadem fuerit m̃¬
sura donorum. Ipsi quoq beati apłi
ante passionem domini sco sp̃u non
carebant. nec potentia huius uirtu¬
tis ab erat ab oꝑib saluatoris. Et
cum discipłis daret infirmitatum
curationem. & eiciendoꝵ demonum

Expanded text:
da, vera unitas et vera Trinitas posda, vera unitas et vera Trinitas possit quidem simul mente aliquatenus nostris, qua salubriter credimus quod simul tota Trinitas una virtus est, una majestas, una substantia, indiscreta opere, inseparabilis dilectione, indifferens potestate, simul implens omnia, simul continens universa: quaut minor potest, quae sic in tribus est confitenda personis, ut et solitudinem non recipiatcum in die Pentecostes discipulos Dsanctus implevit, non fuit inchoaribus fuere temporibus, ejusdem sunt Spiritus sanctificatione vegetati; et sine hac gratia nulla umquam instituta sacramenta, nulla sunt celebrata mysteria: ut eadem semper fuerit virtus charismatum, quamvis non eadem fuerit mensura donorum. CAP. IV. Ipsi quoque beati apostoli ante passionem Domini sancto Spiritu non carebant, nec potentia hujus virtutis aberat ab operibus Salvatoris. Et cum discipulis daret infirmitatum curationem, et ejiciendorum daemonum
Abbreviated transcription (Latin):
lo ab unitate sua discrepat diuine
& fi . lius fuerint sine sp̃u scõ. & om¬
nib existentiȩ gradib exclusis. nul-¬
la ibi ꝑsona sit anterior. nulla po¬
sterior. Huius enim beatȩ trinitatis
in cominutabilis deitas. una ẽ in
substantia. indiuisa in oꝑe. consors
inuoluntate. par in omnipotentia.
equalis in gła. De qua cum scã script᷑a
sic loquitur. ut aut in factis. aut inuer¬
bis aliquid assignet. qđ singulis uide¬
atur conuenire ꝑ sonis. non ꝑturbat᷑
fides catholica sed docetur: ut ꝑ propͥe¬
tatem aut uocis aut oꝑis. insinuetur¬
nuetur nob̃ ueritas trinitatis: & ñ
diuidat intellectus. quod distinguit
auditus. Ob hoc enim quȩdã suie sub
separabilis nunquam intelligeretur
trinitas ẽẽ: si semꝑ in separabiliter
diceretur: Bene ergo ipsa difficultas
loquendi cor nr̃m ad intelligentiã
trahit. & ꝑ infirmitatẽ nr̃am cȩlestis.
gularitas est nec diu̾sitas cogitan¬

Expanded text:
lo ab unitate sua discrepat divinaelo ab unitate sua discrepat divinae Filius fuerint sine Spiritu sancto; et omnibus existentiae gradibus exclusis, nulla ibi persona sit anterior, nulla posterior. Hujus enim beatae Trinitatis incommutabilis Deitas una est in substantia, indivisa in opere, concors in voluntate, par in potentia, aequalis in gloria. De qua cum sancta Scriptura sic loquitur, ut aut in factis aut in verbis aliquid assignet quod singulis videatur convenire personis, non perturbatur fides catholica, sed docetur: ut per proprietatem aut vocis aut operis insinuetur nobis veritas Trinitatis, et non dividat intellectus quod distinguit auditus. Ob hoc enim quaedam sive sub separabilis, numquam intelligeretur esse Trinitas, si semper inseparabiliter diceretur. Bene ergo ipsa difficultas loquendi cor nostrum ad intelligentiam trahit, et per infirmitatem nostram coelestis gularitas est, nec diversitas cogitan
Abbreviated transcription (Latin):
lenissime quidem nob̃
dilectissimi. causam
atq rationem sollemp¬
nitatis hodiernȩ diui¬
norum eloquiorum tex¬
tus ostendit: quo sp̃m sc̃m quinqͣ¬
gesimo die post resurrectionem do
mini qui ab ascensione eius ẽ deci¬
mus. infusum. xp̃i discipłis sicut
promissus sꝑabatur agnouimus.
Sed adhos ȩccłȩ filios instruendos.
addendum ẽ etiam nr̃i sermonis
obsequium. Non enim timemus
ne spiritales & eruditi nota fasti.¬
diant. ad quorum fructum ꝑtinet.
ut quam plurimis insinuari ue¬
lint. qđ ipsi cum magna sui utili-¬
tate didicerunt. Fiat gͦ ꝑ corda om¬
nium dispensatio munerũ diuinoꝵ
& seruitutem oris nr̃i. docti in doc
ni ur̃ȩ aderit ipsius largitas. de cuiꝰ.¬
maiestate loqui temptamꝰ ut ad ca¬
ꝓfectum totuis eccłiȩ suȩ & uos ca¬
paces. & nos faciat habundantes.
Cum gͥ ad intelligendam dignitatẽ
sp̃c scĩ oculos mentis intendimus.
nichil diũsum ab ex cellentia pa-¬
tris & filii cogitemus. quia innul-¬

Expanded text:
lenissime quidem nobis, dilectissimi, causam atque rationem solemnitatis hodiernae divinorum eloquiorum textus ostendit, quo sanctum Spiritum quinquagesimo post Domini resurrectionem die, 301 qui ab ascensione ejus est decimus, infusum Christi discipulis, sicut promissus sperabatur, agnovimus. Sed ad novos Ecclesiae filios instruendos, addendum est etiam nostri sermonis obsequium. Non enim timemus ne spirituales et eruditi nota fastidiant, ad quorum fructum pertinet ut quam plurimis insinuari velint quod ipsi cum magna sui utilitate didicerunt. Fiat ergo per corda omnium dispensatio munerum divinorum, et servitutem oris nostri docti indoctini vestrae aderit ipsius largitas, de cumajestate loqui tentamus, ut ad profectum totius Ecclesiae suae et vos capaces et nos faciat abundantes. Cum igitur ad intelligendam dignitatem Spiritus sancti oculos mentis intendimus, nihil diversum ab excellentia Patris et Filii cogitemus: quia in nul
Abbreviated transcription (Latin):
meliam di ꝙ omnium bene condi¬
tarum iniuriam naturarum com¬
pugnantia mendatiorum monstra
contexiit. Quib tandem suas in¬
sinuaturus insanias nͥ multum in¬
sipientib & nimiũ a lumine ueri¬
tatis auersis: Qsiue ꝑ ignorantiȩ
cecitatem. siue ꝑturpitudinis appe¬
titum adilla non saera sed execra¬
m̃ ta ꝑueniunt. quȩ ꝓpter cõmu¬
n em uerecundiam non sunt nr̃o
sermone promenda. cum iam ha¬
bundantissime ipsorum sint con
ex parte dignatus sit. nichil ad istũ
prorsus de illa uirtute ꝑuenit.
dicente enim beato apło iohanne.
sio. dandi sp̃c fuit ratio. Quem ille
necesse ẽ ut neget datum. qui adcon¬
sessum paternȩ dexterȩ uerum in xp̃o
hominẽ negat ẽẽ. prouectum. Nos
autem dilectissimi ad beatam ȩter¬
nitatem ꝙ animȩ & carnis ꝑ gene¬
rationẽ scĩ sp̃e ad optati sacratissimũ

Expanded text:
meliam Dei et in omnium bene condimeliam Dei et in omnium bene conditarum injuriam naturarum, compugnantia mendaciorum monstra contexuit. Quibus tandem suas insinuaturus erat insanias, nisi multum insipientibus et nimium a lumine veritatis aversis, qui sive per ignorantiae caecitatem, sive per turpitudinis appetitum, ad illa non sacra, sed exsecramenta perveniunt, quae propter communem verecundiam non sunt nostro sermone promenda, cum jam abundantissime ipsorum sint confex parte dignatus sit. Nihil ad istum prorsus de illa virtute pervenit, Dicente enim beato apostolo Joannsio, dandi Spiritus fuit ratio, quem ille necesse est ut neget datum, qui ad consessum paternae dexterae verum in Christo hominem negat esse provectum. Nos autem, dilectissimi, ad beatam 308 aeternitatem et animae et carnis per regenerationem sancti Spiritus adoptati, sacratissimum
Abbreviated transcription (Latin):
simus & sexagesimus annus im¬
pletus ẽ probo imperatore & pauli¬
no consulib cum octaua iam inxp̃ia¬
nos ꝑsequittio deseuuiret. & innumera
mr̃m milia ipsis suis uictoriis proba¬
uissent. impletum ẽẽ quod dñs pro¬
miserat dicens. Cum autem tradent
uos nolite cogitare quomͦ aut quid
loquamini: non enim uos estis qui
missio dñi ꝑ tot etatum interualla
differri: nec ille sp̃c ueritatis quem
mundus non accipit impiorum. ita
septiformem illam donorum suoꝵ
continuit largitatem. ut tot eccłȩ
generationes sua in spiratione frauda¬
ret: donec ꝓdigiosus turpiũ indatiorũ
signifer nasceretur. qui repletus spũ¬
diaboli. sp̃ui restitit. xp̃i. & cum scĩs
d̃i hoc paraclyti doctrina contulerit.
ut futura p̃dicerenthic ne falsitates
eius ipse rerum ꝓcessus urgeret: sa¬
crilegarum impudentium fabula¬
rum inp̃teritas retrorsum etates. et
quasi nichil nos de sempit̃nitate crea¬
toris. nichil de ordine creaturȩ inuni

Expanded text:
simus et sexagesimus annus imsimus et sexagesimus annus impletus est, Probo imperatore Paulinoque consulibus, cum octava jam in Christianos persecutio desaeviret, et 306 innumera martyrum millia ipsis suis victoriis probavissent impletum esse quod Dominus promiserat, dicens: Cum autem tradent vos, nolite cogitare quomodo aut quid loquamiromissio Domini per tot aetatum intervalla differri, nec ille Spiritus veritatis, quem mundus non accepit impiorum, ita septiformem illam donorum suorum continuit largitatem, ut tot Ecclesiae generationes sua inspiratione fraudaret, donec prodigiosus turpium mendaciorum signifer nasceretur  cui nec diaboli, Spiritui restitit Christi; et cum sanctis Dei hoc Paracleti doctrina contulerit, ut futura praedicerent, hic ne falsitates ejus ipse rerum processus argueret, sacrilegarum impudentiam fabularum in praeteritas retorsit aetates. Et quasi nihil nos de sempiternitate Creatoris, nihil de ordine creaturae lex sa
Abbreviated transcription (Latin):
quęcumq audierit loquetur & fut᷑a
annuntiabit uobis. non segni intel¬
lectu dilectissimi nec transitorio acci¬
piamus auditu. Preteralias enim ue¬
ritatis loquutiones. quib manicheoꝵ
confutatur impietas. hac aꝑtissime sen¬
tentia tutum sacrilegȩ falsitatis dog¬
num quęndam atq sublimem sequi
uiderentur auctorem: in magistro suo
mani. sem̃ apparuisse sp̃i credide¬
runt. Promissumq a dño paraclytũ
non prius uenisse: quam hic infelici
um deceptor. oriretur. in quo ita sp̃c
cłi manserit: ut non aliud fuerit ma¬
nis ipse quam sp̃e: qui ꝑ minist̾ĩum
corporeȩ uocis & linguȩ discipłos suos
induceret inomnem ueritatem. et nũ¬
reseraret. Quod quam falsum.
quamq sit uanum: ipsa euuangłicȩ
predicationis declarat auctoritas.
Manis gͥ minister falsitatis diabo¬
licȩ &e conditor suꝑsticionis obscenȩ.
eo tempore dampnandus innotuit:
quo post resurrectionẽ dñi ducente¬

Expanded text:
Quaecumque audierit loquetur, et futura Quaecumque audierit loquetur, et futura annuntiabit vobis , non segni intellectu, dilectissimi, nec transitorio accipiamus auditu. Praeter alias enim veritatis locutiones quibus Manichaeorum confutatur impietas, hac apertissime sententia totum sacrilegae falsitatis dognum quemdam atque sublimem sequi viderentur auctorem, in magistro suo Mane sanctum apparuisse Spiritum crediderunt, promissumque a Domino Paracletum non prius venisse quam hic infelicium 305 deceptor oriretur: in quo ita Spiritus Dei manserit, ut non aliud fuerit Manes ipse quam spiritus qui per ministerium corporeae vocis et linguae discipulos suos in omnem induceret veritatem, et numa saeculorum reseraret. Quod quam falsum quamque sit vanum, ipsa evangelicae praedicationis declarat auctoritas. Manes ergo minister falsitatis diabolicae, et conditor superstitionis obscenae, eo tempore damnandus innotuit, quo post resurrectionem Domini ducente
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. qui iam dixerat. omnia quȩ audi¬
ui apatre meo nota feci uobis. adhuc
inquit multa habeo uobis dicere sed
non potestis portare modo. cum uene¬
uos omnem ueritatem: Nunquid se
dominus inferioris intelligentiȩ uole¬
bat intelligi. aut minus aliquid quã
sp̃m scm apatre didicisse: cum ipse sit
ueritas. ꝙ nichil pater dicere. nichil
sp̃c̃ possit docere sine uerbo. ideoq sit
itaq alia erat insinuanda ueritas. nec
alia predicanda doctrina. sed oporte¬
bat capacitatẽ eorum qui docebant᷑
augeri. & multiplica constantiam
nem foris mitteret. & furorem ꝑseqͤͦn¬
tium non timeret. Quod utiq apłi
tia sunt repleti. ardentius uelle ꝙ ef¬
ficatius posse ceperunt. proficientes
a preceptorum scientia ad tolerantiã
passionum: ut sub nulla iam tempe¬
state trepidantes. fluctus scłi ꝙ elati-¬
ones mundi. fide suꝑ gradiente calca¬
rent. & morte contempta. omnib gen¬
tib euuangłm ueritatis inferrent.
Quod uero addidit dominus dicens.

Expanded text:
nctum, qui jam dixerat: Omnia quae audivi a Patre meo, nota feci vobis: Adhuc, inquit, multa habeo vobis dicere, sed non potestis illa portare modo. Cum n omnem veritatem? Numquid sese Dominus inferioris scientiae volebat intelligi, aut minus aliquid quam Spiritum sanctum a Patre didicisse? cum ipse sit Veritas, et nihil Pater dicere, nihil Spiritus possit docere sine Verbo, ideoque dicitaque alia insinuanda erat veritas, nec alia praedicanda doctrina; sed oportebat capacitatem eorum qui docebantur augeri, et multiplicari constantiam nem foras mitteret, et furorem persequentium non timeret. Quod utique apostia sunt repleti, ardentius velle et efficacius posse coeperunt, proficientes a praeceptorum scientia ad tolerantiam passionum: ut sub nulla jam tempestate trepidantes, fluctus saeculi et elationes mundi fide supergrediente calcarent, et morte contempta, omnibus gentibus Evangelium veritatis inferrent. CAP. VI. Quod vero addidit Dominus, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
morum amore ꝑseuerantes. deo so¬
li uitam finire gaudentes.
ic & anachoritarum singulare ꝓpo
gula heremi loca inspeluncis & exi¬
guis cellarum tuguriis unici: modi¬
ed contenti pabulo demõrabantur.
Bestiis sociati. multi ab auib sub mi-¬
nistrati: ciborum sꝑnentes delicias.
luxus scłi calcantes. laudem tempora¬
lem non amantes. usus hominum
fugientes: angłorum assueti loquelis.
plurimis uirtutũ effulsere signis. ce

Expanded text:
morum amore perseverantes, Deo somorum amore perseverantes, Deo soli vitam finire gaudebant.ic et anachoretarum singulare prop per singula eremi loca in speluncis et exiguis cellarum tuguriis modico contenti pabulo demorabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum spernentes delicias, luxus saeculi calcantes, laudem temporalem non amantes, visum hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plurimis virtutum effulsere signis «
Abbreviated transcription (Latin):
credenda eꝰ. quȩ cłi popłm faciendo
monebat sꝑnere ꝑituri lureus scli¬
q alenociniis mortalis naturȩ de¬
clinare. Carnis pudicitiam eum uir¬
ginitatis honore intra cordis hospi¬
cia obseruare: eamq omniũ uirtutũ
reginam fructum salutis ꝑpetuȩ. so¬
serus multitudo eiꝰ sequebatur uesti¬
gia. ut relictis nuptiarum copulatio¬
nib spretaq liberorum ꝓpagine:
sponso qui incelis ẽ ꝑhenni mente
Orationib instantes ieuniis adhe¬
rentes uigilias sacras ad amantes.
elemosinas sectantes. pauꝑes recre¬
antes. nudos uestientes. infirmos
uisitantes. in tribulatione gauden¬
tes. in uerbis calumpniȩ uł contume¬
liȩ pacientes. in augniento sue pro¬
uectionis humiles. in dampno re¬
rum temporalium deo gras agen¬
tes. His omnib & his similib ꝑro
desidio regni celestis. & ꝓpter spen
ȩternȩ retributionis. ardentissimo
amore in desinent̃ atꝙ libenter in¬
sistunt: & sic in caritate dĩ ac ꝓxi¬

Expanded text:
da est, quae Dei populum faciendo monebat spernere perituri luxus saeculi, a lenocinio mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum reginam, et fructum salutis perpetuae: sosexus multitudo ejus sequitur vestigia, et relictis nuptiarum copulationibus, dimissaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est perenni, mente, iendo instantes, jejuniis adhaerentes, vigilias sacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proxi
Abbreviated transcription (Latin):
salomonis libro scriptum est. Lis¬
num in quocumq loco ceciderit
siue ad austrum sue ad aquilo
nem ibi exit: quia cum humani
spe egredientem animam elaustra
carnis acceperit inet̾num sine ulla ꝑ¬
mnratione retinebit ut nec eraltata
ANsupplicium. ꝓrilat nec mersa gtͥms
supplicis ad remedium ereptionis as¬
seniat: quia do post mortem non li¬
briat quem ante mortem sua gr̃a ad
ucniam reformat. Hinc enum paulus
aient E ece nunc tempus acceptabile.
erce nune dies salutis. Hine psalmi¬
sta ant. Qm̃ in sełm miscłia eius.¬
Qa nimirum quem nequa quam
modo miscdia eripit. sola post pre¬
sens sełm iudicia ad dicit. Constat¬
quia sicut finis non ẽ gaudii bonoꝵ.¬
& ia finis ñ ẽ tormentoꝵ malorum.
Nam cum ueritas dicat ibunt hii
in supplicium ȩxernum. iusti autẽ
inuitam eternam: quia uerum ẽ
qd̾ ꝓmisit. Falsum ꝓculdubio non
qđ minatus ẽ ut ab iniusticia corri¬
geret: etam falsa ẽ pollicitatio ut
ad iusticiam ꝓuocaret. Sed quis hoc

Expanded text:
Salomonis libro scriptum est: Lignum in quocunque loco ceciderit, sive ad austrum sive ad aquilonem, ibi erit : scilicet quia cum humani spiritus egredientem animam claustra carnis acceperit, in aeternum sine ulla permutatione secum retinebit, ut nec exaltata ad supplicium proruat, nec mersa aeternis suppliciis, ultra ad remedium ereptionis aspicit, quia post mortem non liberal, quem ante mortem gratia ad veniam non reformat. Hinc etenim Paulus dicit: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis! Hinc psalmista ait: q--Quia nimirum quem nequaquam modo misericordia eripit, sola post praesens saeculum justitia addicit. CAquia sicut finis non est gaudio bonorum, ita finis non erit tormento malorum. Nam cum Veritas dicat: Ibunt impii in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam , quia verum est quod promisit, falsum procul dubio non quod minatus est, ut ab injustitia corrigeret, etiam falsa est pollicitus, ut ad justitiam provocaret. Sed quis hoc
Abbreviated transcription (Latin):
aniinas inicęlo sacri eloquii satisfac¬
tione credimus: oportet ut ꝑ omnia
ẽẽ credamus & miquorum animas
in inferno: quia ex retributione et¬
nȩ iusticiȩ exqua iam iusti głantue.
uecesse ẽ ꝑomnia ut inuisti erucient.
Nam sieut electos beutieas len¬
tiudo letifieati lta credi necese t

Expanded text:
animas in coelo sacri eloquii satisfactione credidisti, oportet ut per omnia esse credas iniquorum animas in inferno: quia ex retributione aeternae justitiae, ex qua jam justi gloriantur, necesse est per omnia, ut injusti crucientur. Nam sicut electos beatitudo laetificat, ita credi necesse est