comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
filiorum ifrł: ut manducarent idolis immolata.
⁊ ut fornicarentur. Propter quod ⁊ cecidit popłs.
⁊ plaga magna facta est ui eo: donec finees ꝑem¬
pto isrłite qui fornicabatur cum madianitide.
sedauit furorem dñi. Et post hec inquit ꝓduxit
finees exercitum contra madianitas. ⁊ interfecert̃
duodecim milia irorum. ⁊ balaam filium beor
in gladio. S hec ante tempꝰ ꝑ excessum quendã
introduximus: ut ostenderemus quia balaam
non incorde. s more tantum mͦ habuit uerbum
dei. Int̾im que ꝓfert que loquitur ex uerbo dei
loquitur: ⁊ ideo que dicit uerbum dei est. Ait ergo.
Quid maledicam quem non maledicit dominus:

Expanded text:
filiorum Israel, ut manducarent idolis immolata, filiorum Israel, ut manducarent idolis immolata, et ut fornicarentur. Propter quod et cecidit populus, et plaga magna facta est in eo, donec Phinees perempto Israelita qui fornicabatur cum Madianitide, sedavit furorem Domini. Et post haec, inquit, produxit Phinees exercitum contra Madianitas; et interfecerunt duodecim millia viros: et Balaam filium Beor in gladio. Sed haec ante tempus per excessum quemdam introduximus, ut ostenderemus, quia Balaam non in corde, sed in ore tantummodo habuit verbum Dei. Interim, quae profert, quae loquitur, ex verbo Dei loquitur, et ideo quae dicit, verbum Dei est. Ait ergo: Quid maledicam, quem non maledixit Dominus?
Abbreviated transcription (Latin):
ut ampliore ui. ⁊ maiore intentione maledictio¬
Donec enu quis tantum iacob est. hoc est in acti¬
b solum ⁊ onerib positus: inferiorib maledictio¬
nibus impugnatur. Ubi autem profecerit. ⁊
int̾iorem hominem ad uidendum deum reuela¬
to mentis oculo exacuere ⁊ prouocare iam ceꝑit:
dictis hoc ẽ. uehementiorib maledictorum iacuł
impugnabitur. S tunc quidem os balaam ma¬
ledictione ⁊ a maritudine plenum erat. ⁊ sublin¬
gua eus labor ⁊ dolor: ⁊ sedebat inmsidiis cum
diuitib. Expectabat. enim mercedes a diuite rege:
ut in occultis interficeret inuocentes. S deus qui
facit semꝑ mirabilia solus: ex inunicis oꝑatur salu¬
tem. Iniecit enim uerbum in os eius: quamius ñ¬
dum cor eus caꝑe posset u̾bum dei. Adhuc enim
erat in corde euis merredis cupiditas. Propter quod
etiam post uerbum dei quod habuit in ore suo:
dicebat ad balac. Ueni ⁊ do tibi consilium. Et do¬
cebat enim quomͦ mitt̾et scandalum in conspectu

Expanded text:
majore intentione maledictioDonec enim quis tantum Jacob est, hoc est, in actionibus solum et operibus positus inferioribus, maledictionibus impugnatur. Ubi tamen profecerit, et interiorem hominem ad videndum Deum, revelato mentis oculo exacuere et provocare jam coeperit, dictis, hoc est, vehementioribus maledictorum jaculis impugnabitur. Sed tunc quidem os Balaam maledictione et amaritudine plenum erat, et sub lingua ejus labor et dolor, sed et in insidiis cum divitibus . Exspectabat enim mercedes a divite rege, et in occultis interficere innocentes. Sed Deus, qui facit semper mirabilia solus, ex inimicis operatur salutem. Injecit verbum in os ejus, quamvis nondum cor ejus capere posset verbum Dei. Adhuc enim erat in corde ejus merces cupiditatis, propter quod etiam post verbum Domini, quod habuit in ore ejus, dicebat ad Balac: Veni et do tibi consilium. Et docebat eum quomodo mitteret scandalum in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ solus qui dimimerare potest ⁊ muestigare. &
ipse scd̾m in effabilem ⁊ in comp̃hensibilem sapi¬
entiam suanr ad ullam celestem formam quam
ipse solus scire potest: posuit etiam iustorum
numeros quos habemus inmanib. in quib
precepit ut scđm cognationes suas. scłm domos
samiliarum suarum. ex nomine omnis mascu¬
lus. ꝑ capita numeretur a iuginti annis ⁊ supͣ.
omnes qui ingrediuntur in uirtute isrł: ⁊ colli¬
gitur eorum quidam sacratus numerꝰ de quo
iam suꝑius ꝓut donauit dñs diximus. S iste
numerus tunc demum sacratus ẽ. ⁊ placitus deo.
cum ipso precipiente numerat᷑. Si autem contͣ
preceptum dñi uoluerit aliquis numerare. Licet
ille dauid sit. licet magnus propħa: contra legẽ
agit. ⁊ arguitur ꝑ propħam.⁊ patitur illaque

Expanded text:
go solus est qui dinumerare potest et investigare; et go solus est qui dinumerare potest et investigare; et ipse, secundum ineffabilem et incomprehensibilem sapientiam suam, ad illam coelestem formam quam ipse solus scire potest, posuit etiam istos Numeros quos habemus in manibus. In quibus praecepit ut secundum cognationes suas, secundum domos familiarum suarum, ex nomine omnis masculus per capita sua numeretur, a viginti annis et supra, omnis qui egreditur in virtute Israel. Et colligitur eorum quidam sacratus numerus, de quo jam superius pro ut donavit Dominus, diximus. Sed iste numerus tunc demum sacratus est et placidus Deo, cum ipso praecipiente numeratur. Si autem contra praeceptum Domini voluit aliquis numerare, licet ille de Deo sit, licet magnus propheta, contra legem agit, et arguitur per prophetam, et patitur illa quae
Abbreviated transcription (Latin):
rit eccłam dñi inter gentes ultra reputabitur.
Quis inuestigabit semen iacob. ⁊ quis dinume¬
rabit plebsisrł: Simile est hoc illi quod scͥptũ
est. quia eduxit ds̃ abraham foras: ⁊ ait ei. Res¬
pice ad celum: ⁊ dinumera stellas si potes dinu¬
merare eas. Et ait. Ita erit semen tuum. Et cre¬
didit abraham deo. ⁊ reputatum ẽ. ei ad iusticiã.
S abraham quidem ⁊ alius quilibet hominũ
etiam angłorum. fortassis autem ⁊ suꝑiorũ iur¬
tutum non poterat numerare stellas nec sem̃
abraham. de quo scͥptum est sic erit semen tuũ.
Ds̃ autem de quo scriptum ẽ. qui numerat mui¬
titudinem stellarum.⁊ omnibꝰ eis nomina uocat.
⁊ qui dixit. ego stellis omnib mandaui: potest in¬
uestigare semen iacob.⁊ dinumerare plebs isrł.
respicit. neq ad eam que manifesta in carne est
circumcisio: s uidelicet illum qui in occulto u¬
deus est.⁊ qui circumcisiis ẽ corde ñ carne. Ipse ẽ.¬

Expanded text:
rit Ecclesiam Domini, inter gentes ultra reputabitur. rit Ecclesiam Domini, inter gentes ultra reputabitur. Quis investigabit semen Jacob et quis dinumerabit plebes Israel? Simile est illi hoc quod scriptum est, quia eduxit Deus Abraham foras et ait illi: Respice ad coelum, et dinumera stellas si potes dinumerare. E ait: Ita erit semen tuum. Et credidit Abraham Deo, et reputatum est illi ad justitiam . Sed Abraham quidem et alii quilibet hominum, aut etiam angelorum, fortassis autem et superiorum virtutum, non poterat numerare stellas, nec semen Abraham, de quo scriptum est: Sic erit semen tuum. Deus autem de quo scriptum est: Qui numerat multitudinem stellarum, et omnibus eis nomina vocat . Et qui dixit: Ego stellis omnibus mandavi, potest investigare semen Jacob, et dinumerare plebes Israerespicit, neque ad eam quae in manifesto in carne est circumcisio; sed videt illum qui in occulto Judaeus est, et qui circumcisus est corde non et carne. Ipse er
Abbreviated transcription (Latin):
reputatur inter eas. hec quidem in illo popło
fuerunt scđłm formam futurorum bonorum.
sẏon montem. ⁊ ad ciuitatem dei iuuentis ierłm
celestem. ⁊ uenimus ad sp̃ualem uideam que ẽ.
portio domini. ⁊ int̾ris positi ibi habemus conu̾¬
sationem: uere non reputamur inter ceteras
gentes. nec reliquarum nationum fines cum no¬
stris finib admiscentur. etiam si restaur ftur so¬
doma mantiquum. ⁊ egyptus in statum suum
redeat. si quid aliud tale in propħis scͥptum est.
Ueruntamen illi iacob.⁊ sp̃uali isrł cum ad eccła
pͥmitiuorum ascenderint: nulius exequabitur.
nullus admiscebitur. etiam si iste gentes scd̃m
dicta ꝓpħica fuerint restitute: nisi insertus fu¬
erit ramis oleastri. ⁊ sotius factus fuerit radicis¬
⁊ pinguedinis oliue. quomͦ potest sotiari et
conuingi ad iacob uel ifrł. cum sine ista radice
nec iacob quisquam possit appellari nec isrł:
isrł potest: neq ex gentib. si qui ingressus fue¬

Expanded text:
ratur inter eas. Haec quidem in illo populo fuerunt secundum formam futurorum bonorum. Sion montem, et civitatem Dei viventis Jerusalem coelestem, et venimus ad spiritalem Judaeam, quae est portio Dei, et in terris positi ibi habemus conversationem, vere non reputamur inter caeteras gentes, nec reliquarum nationum fines cum nostris finibus admiscentur, etiamsi restituatur Sodoma in antiquum, et Aegyptus in statum suum redeat; et si quid tale in prophetis scriptum, verumtamen illi Jacob et spiritali Israel, cum ad Ecclesiam primitivorum ascenderint, nullus exaequabitur, nullus admiscebitur, etiam si istae gentes secundum dicta prophetica fuerint restitutae. Nisi enim insertus fuerit ramus oleastri, et socius fuerit factus radicis pinguedinis olivae, quomodo potest sociari et conjungi ad Jacob vel Israel, cum sine ista radice nec Jacob quisquam possit appellari, nec IsraeIsrael potest; neque ex gentibus si quis ingressus fue
Abbreviated transcription (Latin):
cui pabilis ẽ: cum edificat aras. ⁊ uictunas impo¬
nit demomis. ⁊ apparatu magico poscit diuina
consitta. sulꝑabilis ẽ. cum consilium pessimũ
dat. ut popłs decipiatur ꝑ mulieres madianitas.
⁊ cultum idolorum. Rursus iaudabilis ostendi
prenuntiat. cum pro maledictionib benedicio¬
nes popło sargitur. ⁊ nomen fsrł suꝑ iusibilem
głam misticis ectoilit eloquiis. Cum ergo hec¬

Expanded text:
uperabilis est, cum aedificat aras, et victimas imponit daemoniis, et apparatu magico poscit divina consulta: culpabilis est, cum consilium pessimum dat, ut populus decipiatur per mulieres Madianitas, et cultum idolorum. Rursus laudabilis ostenditpronuntiat, cum pro maledictionibus benedictiones populo largitur, et nomen Israel super visibilem gloriam mysticis excolit eloquiis. 4. Pero
Abbreviated transcription (Latin):
tat quod in t̾ra iudea omnis locus. omnis mons.
omnis cuuitas ⁊ uicus. certis quibq uocabulis de¬
signetur. nec ẽ. ullus omnino fine nomine locꝰ.
s propͥis singła queq appellationib designant᷑.
uerbigrã. Quib aut chananei in suis locis. aut
feretei nichominus in suis. amorreiq aut eueiuł
etiam hebrei nominauert̃. Ita ergo scđm senten¬
tiam pauli qui umbram ⁊ exemplar celestium
dicit eẽ. t̾rena: fortasse ⁊ incelestib regionibꝰ eru
locorum differentie nominum. uid quibꝰ uł¬

Expanded text:
tat quod in terra Judaea omnis locus, omnis mons, omnis civitas et vicus, certis quibusque vocabulis designetur: nec est ullus omnino sine nomine locus, sed propriis singula quaeque appellationibus designata: verbi gratia, quibus aut Chananaei in suis locis, ut Pherezaei nihilominus in suis, Amorrhaeique aut Evaei, vel etiam Hebraei nominarentur. Ita ergo secundum sententiam Pauli, qui umbram et exemplar coelestium dicit esse terrena, fortasse in coelestibus regionibus erunt locorum differentiae nomine. Describitu
Abbreviated transcription (Latin):
cuntates. ad quas confugiant non omnes ho¬
micide. s qui ignorant̾ homicidiumi cominise¬
runt. Sunt enim fortassis aliqua pecrata. que
si proposito ac uoluntate cominittimus. homi¬
cidas ñ facuiit. Et sunt alid que si ig norant̃
admittimus: deceruitur nob̾ ccelo. ⁊ preparat᷑
ex precepto aliquis locus. ubi adcertum tempus
habitare debeamus. Siqui non uoluntaria pec¬
cata commisimus: sitamen mundi muenia¬
mur. ⁊ alieni his peccatis que uoluntate com¬
missa sunt. ⁊ obhoc se cernunt᷑ quedam cuita¬
lorum quorumq syderum positio ⁊ cetꝰ. cuuta¬
tes dici uel haberi possit in celo: quod ego quidẽ
definire non audeo. Uideo entm omnem crea¬
turam in spe quidem propt̾ eum qui subiecit
eẽ. subiectam. expectare tamen libertatem inre¬
demptionem filiorum dei: sine dubio ⁊ precla¬
rns aliquid. ⁊ sublimius oꝑari. Si ergo ut diximꝰ
umbram habet lex futurorum bonorum. ⁊ exem¬
plari ⁊ unbre deserunint celestium qͥ in lege de¬

Expanded text:
tates refugii confugiunt non omnes homicidae, sed qui ignoranter homicidium commiserunt. Sunt enim aliqua peccata, quae si proposito ac voluntate committimus, homicidas nos faciunt, et sunt alia quae nos, si ignoranter admittimus, decernitur nobis, credo, et praeparatur ex praecepto Dei aliquis locus, ubi ad certum tempus habitare debeamus, si qui non voluntaria peccata commisimus, si tamen mundi inveniamur ab his peccatis quae voluntate commissa sunt. Et ob hoc secernuntur quaedam civitalorum quorumque siderum positio, et coetus, civitas dici vel haberi possit in coelo. Quod ego quidem definire non audeo. Video enim omnem creaturam in spe quidem propter eum qui subjecit esse subjectam, exspectare, et tamen libertatem in redemptionem filiorum Israel sine dubio et praeclarius aliquid ac sublimius operari. Si ergo, ut diximus, umbram habet lex futurorum bonorum, et exemplari et umbrae deserviunt, coelestium qui in lege de
Abbreviated transcription (Latin):
ben. aut gad. aut dimidia tribumanasse de¬
beat reputari.⁊ non intra iordanem. s extra
diderit. ut scd̾m quas solus ds nouit rationes.
aut in trib᷑ iida. aut etiam intribu beniamin.
inqua ipsa ierłm. ⁊ templum dei. atq altare con¬
referuntum adumibratio quedam sit future sor¬
tis incelis. eorum dum taxat: qui ꝑ iħm dominũ
ac saluatorẽ nr̃m hereditatem ut cdiximus acci¬
pient regni celorum. Ibi credo diligent᷑ obserua¬
buntur etiam ista que hic adumbrant᷑ priui¬
legia sacerdotum. quib uicina queq urbib
loca ⁊ ipsis montib uncta segregari mancdant᷑

Expanded text:
ben aut Gad, aut dimidia tribu Manasse deben aut Gad, aut dimidia tribu Manasse debeat reputari, et non intra Jordanem, sed extra diderit, ut secundum quas solus Deus novit rationes, aut in tribu Juda, aut in tribu Benjamin, in qua ipsa Jerusalem et templum Dei atque altare conreferuntur, adumbratio quaedam sint futurae sortis in coelis, eorum duntaxat qui per Jesum Dominum ac Salvatorem nostrum haereditatem, ut diximus, capiant regni coelorum. Ibi, credo, diligenter observabuntur etiam ista, quae hic adumbrantur, privilegia sacerdotum, quibus vicina quaeque urbibus loca et ipsis moenibus juncta, segregari mandantur
Abbreviated transcription (Latin):
indaginem. Describitur ergo uerb̾ dei tnlege di¬
uina t̾ra uidee. ⁊ hec referri debere dr̃ ad imagi¬
nem celestium. In celis autem eindent̾ eẽ. iecłm
sequens igitur est ut sicit sunt etiam alie cuutates
circa ierłm t̾renam site. ⁊ uici. ⁊ diu̾se queq regioẽs:
ita ⁊ illa ierłm scdm imaginem t̾renorum habeat
cuiꝰ ille iħc naue ferebat imaginem: collocandꝰ :
quandeq ⁊ hereditatem sortis distributionẽndẽ
meritorum contẽplationem capturꝰ. Si ergonunc
dominꝰ dicit indistributione t̾re. uerbigrã t̾mi¬
nos trib illiꝰ isse istos. ⁊ alteriꝰalios: ne forte qm̃
diuersa sunt merita eorum qui hereditatem cõ¬
secuturi sunt regnicelorum. idcirto etiam in his
tribub obseruanter dirun iubetur ista distin¬
dio t̾minorum. ut sciamus haseẽ. meritorum
grã. qui ita negligenter uixerit. ut ꝓfide qͥdẽ
sua mereatur haberi int̾ filios ifrł: ꝓ negligar¬
tia uero uite gestorumq desiclia in tribu ru¬

Expanded text:
nomine. Describitur ergo verbum Dei in lege divina terrae Judaeae et haec referri debent ad imaginem coelestium. In coelis autem evidenter esse Jerussequens igitur est ut sicut aliae civitates circa Jerusalem terrenam sitae, et vici, et diversae quaeque regiones, ita et illacujus ille Jesus Nave ferebat imaginem, collocandus est, quando et haereditatem sortis distributione, id est meritorum contemplatione, est capturus. Si ergo nunc Dominus dicit in distributione terrae, verbi gratia, terminos tribus illius esse istos, et alterius alios, ne forte quoniam diversa erant merita eorum qui haereditatem consecuti sunt regni coelorum. Idcirco in his tribubus observantes, dirimi jubetur ista distinctio terminorum, ut sciamus esse has meritorum  gratia, qui ita negligenter vixerit, ut pro fide quidem sua mereatur haberi inter filios Israel, pro negligentia vero vitae gestorum desidia, in tribu Ru
Abbreviated transcription (Latin):
Quis ita beatus est. ut ibi semꝑ agat pascha inlo¬
co quem elegit domiius ds suis. ibi pentecostes
dueni gerat: ⁊ festiuitatẽ reꝓpitiationis. ⁊ tab̾na¬
culorum sollempnitatẽ. non iam ꝑ umbram. s¬
ꝑ ipsam speciem. rerumq ueritatem: Qiis no¬
strum dignus habebitur: tambeate sortis eledi¬
one cum diuidere dłs ceꝑit filios nouissim adã.¬
non cui dicat eris suꝑ quinq cuntates potestatẽ
habens. nec cui dicat intra ingaudium dñ tui:
s tui dicat sedete ⁊ uos mecum suꝑ duo decimn tro¬
nosuiditantes ⁊ uos duodecim trib itrl. ⁊ de qui¬
b dicat. pat᷑ uolo ut ubi ego sum ⁊ isti snt me¬
cum. ⁊ uolo etiam istos eẽ. regesut ⁊ ego sinrec
regum. uolo ⁊ istos habere domiuationem. ut
⁊ ego sinidomius añationum: Beatiqui ad
hanc ꝑuenerint beatitudinis summani beati
qui ad ista conscend̾int fastigia meritorum. ox
ratiapud deum. immo ipsi sunt quorum eciam

Expanded text:
Quis ita beatus est, qui ibi semper agat Pascha, in loQuis ita beatus est, qui ibi semper agat Pascha, in loco quem elegerit Dominus suus; ibi Pentecostes diem gerat, et festivitatem repropitiationis, et tabernaculorum solemnitatem, non jam per umbram, sed ipsam speciem rerumque veritatem? Quis nostrum dignus habebitur cum beatae sortis electione, cum dividere Deus coeperit filios novissimi Adam, cui dicat: Eris super quinque civitates potestahabens ; nec cui dicat: Intra in gaudium domini tui ; sed cui dicat: Sedete et vos mecum super duodecim thronos, judicantes duodecim tribus Israel , et de quibus dicat: Patcum , » et volo etiam istos esse reges, ut ego sum rex regum, volo et istos habere dominationem, ut et ego sum Dominus dominantium. Beati qui ad hanc pervenient beatitudinem summam. Beati qui ad ista conscenderint fastigia meritorum. Et rati apud Deum: imo ipsi sunt quorum etiam
Abbreviated transcription (Latin):
plariis legimiuis. scłm numerum filiorim tsrł in¬
initiomundi. ⁊ ita disꝑsi sunt silullius adam.
sicut uł illorum merita uel ipsius ade contem¬
platio postulabat: quid dicimus futurum cũ
nouissum adam qui non in animam uruentem
s in sp̃m uuificantem factus ẽ. ceꝑit filios ñ disꝑ¬
gere s dispare. diuina dignatio ñ ininitio s in
fine mundi.⁊ ñ ut illos qui i adam omnes mor¬
tui sunt. s ut eos quim xp̃o omnes minficati st̃:
Sine dubio erit quedam diuisio ⁊ distributiota
di dicunt᷑. contemplatione pensanda. S quis no¬
strum talis ẽ. ut ad huiꝰmodi distributionẽ. &e¬
ad illam celestis hereditatis sortem uenire merea¬
tur: Quis ita beatus erit cunꝰ sors in ierłm ueniet
ut sit ibi ubi templitmdei ẽ. immo ut ipse fit dei
templum: Qiis ita beatus ẽ. ut ibidies festos a¬
sum suauitatis supra illum ignẽt ponat de quo
dicebat saluator. ignem ueni mittere int̾ram:

Expanded text:
plaribus legimus, « secundum numerum filiorum Isrplaribus legimus, « secundum numerum filiorum Isrinitio mundi, et ita dispersi sunt filii illius Adam sicut vel illorum merita vel ipsius Adae contemplatio postunovissimi Adam, qui non in animam viventem, sed in spiritum vivificantem factus est, coeperit filios dispergere divina dignatio, non in initio, sed in fine mundi; et non ut illos qui in Adam omnes mortui sunt, sed ut eos qui in Christo omnes vivificati sunt, sine dubio erit quaedam divisio et distributio tadi dicuntur, contemplatione pensanda sit. Sed quis nostrum talis est, ut ab hujusmodi distributione ad illam coelestis haereditatis sortem venire mereatur? Quis ita beatus erit, cujus sors Jerusalem veniet, ut sit ibi ubi templum Dei est, imo et ipse sit Dei templum? Quis ita beatus est, ut ibi dies festos asum suavitatis supra illum ignem ponat de quo dicebat Salvator, Ignem veni mittere?
Abbreviated transcription (Latin):
tunc autem facie ad faciem. Quitamen merebu᷑.
conuersationem habebunt incelo. Si ergo ꝑ cõ¬
sequentiam rerum ⁊ ꝓmissionum fidem transfer¬
sorte. unum quemq in illa uł illa celi parte ⁊
habitatione constituat. s sicut mutta ẽ. disfe¬
rentia in t̾ris. uerbigra habitare in locis fecun¬
dis ⁊ copiosis. acbonis omnib abundet michi.
ubi ⁊ aeris temꝑies ⁊ eruditio hominũ. aclbera¬
lia instituta nondesunt. ⁊ longe aliud ẽ. habi¬
tare aut in locis infecundis. ⁊ rerum penuria in¬
calidis aut estu torridis. aut frigore geluꝙ tor¬
pentib uel certe ubi nulle leges s in humans
es. ⁊ hec non sine occulta quadam dei dispensa¬
tione ⁊ uiditii eius iusticia unicinq decermint᷑:
ita ⁊ in illis locis erit aliquid tale. ut in nullo ꝓr¬
sus manis habeatur in t̾ris umbra celestium.
Erit ergo ut dirimus ⁊ ibi aliqua cuittasrefugii
ierit alia indeserto. sicut bosor inhereditate ru
mimerum angłorum dei. uel ut maliis exem¬

Expanded text:
tunc autem facie ad faciem, qui tamen merebuntur, conversationem habebunt in coelis. Si ergo per consequentiam rerum et promissionum foedere transferue meritorum sorte unumquemque in illa vel in illa coeli parte et habitatione constituat. Sed sicut multa est differentia in terris, verbi gratia, habitare in locis fecundis et copiosis ac bonis omnibus abundantibus, ubi et aeris temperies et eruditio hominum ac liberalia instituta non desunt; et longe aliud est habitare aut in locis infecundis et rerum penuria squalidis, aut aestu torridis, aut frigore geluque torpentibus, vel certe ubi nullae leges, sed immanis am requies. Et haec non sine occulta quadam Dei dispensatione, et judicii ejus justitia unicuique decernuntur: et ita in illis locis erit aliquid tale, et in nullo prorsus inanis habeatur in terris umbra coelestium. Erit ergo, ut diximus, et ibi aliqua civitas refugii, et erit alia in deserto, sicut Bosor in haereditate Rnumerum angelorum Dei, » vel, ut in aliis exem
Abbreviated transcription (Latin):
ominus sententiam lex cuiꝰ pars ẽ. hec lectio qͣm
habemꝰ inmanib umbram habet futurorum bo¬
norum: consequens uidetur ⁊ necessarium omĩa
que quasi ex reb t̾renis describunt᷑ inlege. um¬
re illiuis. que in uidea t̾ra scã ⁊ t̾ra bona appellat᷑.
imago sit celestium bonorum: quorum hec ut¬
diximus que in t̾ris bona memorant᷑. umbram atq

Expanded text:
 Paneas. Haec locutio quam habemus in manibus, umbram habet futurorum bonorum. Consequens videtur et necessarium, omnia quae quasi de rebus terrenis describuntur in lege, umrrae illius, quae in Judaea terra sancta et terra bona appellatur, imago sit bonorum coelestium, quorum haec diximus quae in terris bona memorantur umbram atque
Abbreviated transcription (Latin):
nõie dm̃ passus inuiriam ui his oĩb aliisꝙ hoꝵ si¬
milib pͥmitias gaudii ꝑpontificẽ uerũ año ob¬
tuli. S ⁊ si rapinam bonorũ meoium cũ gaudio
suscipiam.⁊ si tribulationes. s pauꝑtatẽ si qua¬
lencũq contumeliã gaudens tolerẽ: ẽ mͥ ⁊ iste
scdo loco exfructib spc fructib gaudii. Iam si
gaudeam de reb scłi. de honorib. de diuitiis.
falsa sunt ista gaudea. exuanitatib uanitatũ.
nis: ista iam non solum uaua s et diabolica
gaudia. immo nec gaudia nommanda sunt
Non. ẽ. eñi gaudere impiis dic̃ dñs. Nolo ad

Expanded text:
nomine Domini passus injuriam; in his omnibus aliisque horum sinomine Domini passus injuriam; in his omnibus aliisque horum similibus Deo primitias gaudii per Pontificem verum Deo obtuli; sed et si rapinam bonorum meorum cum gaudio sustineam, et si tribulationes, si paupertatem, si qualemcumque contumeliam gaudens tolerem, est mihi et iste secundo in loco ex fructibus spiritus, fructus gaudii. Nam si gaudeam de rebus saeculi, de honoribus, de divitiis, falsa sunt ista gaudia ex vanitatibus vanitatum.nis, ista etiam non solum vana, sed et diabolica gaudia: imo nec gaudia nominanda sunt: « Non enim est gaudere impiis, dicit Dominus .
Abbreviated transcription (Latin):
in carne. Ab omnib gͦ fructib sanctificate sunt
offerende primitie. s sp̃uau pontifici. Ex quib gͦ
fructib spũales pͥmitias offeremꝰ: Audi quos fructꝰ
enumerat apłs. fructus in quit sp̃s sunt. carita.
gaudiũ. pax pacientia ⁊ cet̾a. Quas gͥ pͥmitias ex
caritats fructu. qͥ pͥmus ẽ fructꝰ sp̃c. offerã uͦ põ¬
tficiꝰ Illas gͦ puto eẽ. pͥmitias caritatis. ut dili¬
gam dñm dm̃ meum extoto corde meo.⁊ extota
anima mea. ⁊ extota mente mea. Iste sunt pri¬
mitie. Quid aũ. ẽ. quod existo caritatis fructu se¬
cũdo loco habere debeam: Ut diligam pro¬
mino offerunt᷑ ꝑ pontificẽ: hec uͦ que scđo ĩ lo¬
co sunt in eis usib relinquunt᷑. Puto ad huc. eẽ.¬
alqͥd ex hoc fructu qͦd t̾tio loco habendũ sit. ut
diligam etiam inimicos ineos. Hide aũ si potes si¬
milit̾ ⁊ de cet̾is fructibus sp̃c similes inuenire pͥ¬
mitias. Gaudiũ scdo loco fructus sp̃c sribit᷑. Sigͦ

Expanded text:
. Ab omnibus ergo fructibus sanctificatis sanctae sunt offerendae primitiae spiritali pontifici. Ex quibus spiritales primitias referimus, audi quos fructus enumeret Apostolus: Fructus, inquit, spiritus, charitas, gaudium, pax, patientia, etc. . Quas igititatis fructu, qui primus est fructus spiritus, offeram vero pontifici, illas ego puto esse primitias charitatis, ut diligam Dominum Deum meum ex toto corde meo, et ex tota anima, et ex tota mente mea ; istae sunt primitiae. Quid autem est, quod ex isto charitatis fructu secundo loco habere debeam, ut diligam proDeo offeruntur per Pontificem, haec vero quae secundo in loco sunt meis usibus relinquuntur. Puto adhuc aliquid esse ex fructu quod tertio loco habendum sit, ut diligam etiam inimicos meos. Vide etiam si potes similiter, et de caeteris fructibus spiritus similes invenire primitias. Gaudium secundo loco fructus spiritus scribitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cum adipe renium frumenti ⁊ sanguine uue
bibent uinum. Et hic gͦ sanguis qui nominat᷑
uue. illius uie est: que nascitur exilla uitte. de
qua saluator dicit. ego sum uittis uera. Discipłĩ
uero palmites. pater autem agricola est: qui
purgat eos. ut fructum plurimum afferant.
T u ergo es uerus popłs isrł. qui scis sanginẽ
bibere. ⁊ nosti carnem uerbi dei comedere.⁊ san¬
guinem uerbi dei bibere. ⁊ uue sanguinem uliꝰ
qui est ex uer a uite. ⁊ exilliuis palmitib quos pa¬
ter purgat haurire. Quorum palmitum fructus
uulneratorum sanguis merito dr̃: quem ex uerb̃
eorum ⁊ doctrina bibimus. si tamen sumus ut

Expanded text:
cum adipe renum frumenti, et sanguinem uvae cum adipe renum frumenti, et sanguinem uvae bibent vinum . Et hic ergo sanguis qui nominatur uvae illius, uva est, quae nascitur ex illa vite de qua Salvator dicit: Ego sum vitis vera, discipuli vero palmites. Pater autem agricola est , qui purgat eos, ut fructum plurimum afferant. Tu ergo es verus populus Israel, qui scis sanguinem bibere, et nosti carnem verbi Dei comedere, et sanguinem verbi bibere; et uvae sanguinem illius, quae est ex vera vite, et ex illis palmitibus, quos Pater purgat, haurire. Quorum palmitum fructus, vulneratorum sanguis merito dicetur: quem ex verbis eorum et doctrina bibimus, si tamen simus ut
Abbreviated transcription (Latin):
cramentorum ritu: s ⁊ sermones eiꝰ recipimus in
quib uita consistit. sicut ⁊ ipse dicit. Uerba que
ego locutus sum uob: sp̃s ⁊ uita sunt. Est ergo ipse
uulneratus. cuiꝰ nos sanguinem bibimus: id est
doctrine uerba eiꝰ suscipimus. S ⁊ illi nichilomi¬
nus uulnerati sunt: qui nobis u̾bum eus pre¬
dicauerunt. Et ipsorum enim idest apłorum eiꝰ
uerba cum legimus. ⁊ uitam ex eis consequimur:
uuln̾atorum sangumem bibimus. Non ergo
inquit dormiet: donec comedat predam. Iste
enim popłs qui catulo leonis uel leoni comꝑat᷑.
non quiescet. neq dormiet. donec rapiat predã:
.i. donec diripiat regñ celoꝵ qͥa ãdieb ioh̃is regñ cloꝵ iũ
patitͣ ⁊ uim facientes diripiunt illud. Ut autẽ
euidentiꝰ cognoscas hec de nr̃o popło qui in sa¬
cramentis xp̃i confederatus est scribi: audi quo¬
modo ⁊ maliis moyses similia ꝓnuntiat dicens.
Butẏrum boum ⁊ lac ouium cum adipe agno¬
rum ⁊ arietum filiorum taurorum ⁊ hẏrcoꝵ

Expanded text:
s ejus recipimus, in quibus vita consistit, sicut et ipse dixit: Verba quae ego locutus sum vobis spiritus et vita sunt . Est ergo ipse vulneratus, cujus nos sanguinem bibimus, id est, doctrinae ejus verba suscipimus. Sed et illi nihilominus vulnerati sunt, qui nobis verbum ejus praedicaverba cum legimus, et vitam ex eis consequimur, vulneratorum sanguinem bibimus. Non ergo, inquit, dormiet, donec comedat praedam. Iste enim populus, qui catulo leonis vel leoni comparatur, non quiescet nec dormiet, donec rapiat praedam, id est, donec diripiat regnum coelorum: quia a diebus Joannis regnum coelorum vim patitur, et vim facientes diripiunt illud . Ut autem evidentius cognoscas, haec de nostro populo qui in sacramentis Christi confoederatus est scribi, audi quomodo et in aliis Moyses similia pronuntiat dicens: Butyrum boum ac lac ovium, cum adipe agnorum et arietum, filiorum taurorum et hircorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃ĩs nolunt credere ꝓpħis. credant diuinis ⁊ uatib
ꝑ parabolam gͦ dicit balaam. Surge balac ⁊ au
Ecce ad benedicendum assumptis sum: benedicã
⁊ ñ aũtam eam. Non erit labor ui iacob: neq uidebi¬
tur dolor in istł. Dominꝰ deus suis cum ipso: pre¬
clara pͥncipum cum ipso sunt. Ds̃ qui edicit eum de
egypto sicut gła unicornis euis. Non eium erit
auguratio in iacob: neq diunatio m istł. In tempe
dicitur iacob ⁊ isrł: quid ꝑficiet ds̃. Ecce poplus

Expanded text:
nostris nolunt credere prophetis, credant divinis et vatibus nostris nolunt credere prophetis, credant divinis et vatibus Per parabolam ergo dicit Balaam: Surge, Balac, et Ecce ad benedicendum assumptus sum: benedicam et non avertam eum. Non erit labor in Jacob, nec videtur dolor in Israel. Dominus Deus suus cum ipso, praeclara principum cum ipso sunt. Deus, qui eduxit eum de Aegypto, sicut gloria unicornis ei. Non enim erit auguratio in Jacob, neque divinatio in Israel. In tempore dicetur Jacob et Israel, quid perficiet Deus. Ecce populus
Abbreviated transcription (Latin):
ciuitas suꝑ montem posita. Et assumpsit eum in¬
quit inspeluncam agri inuertice montis cesi. ⁊ con¬
struxit ibi septem aras. ⁊ imposuit uitulum ⁊ arie¬
tem suꝑaram. Et dixit balaam adbalac. Assiste nc̃¬
ad sacͥficium tuum: ego uͦ ꝑgam ꝑcunctari deum.
Et octurrit deus ipsi balaam: ⁊ iniecit u̾bum mos
euis. Et dyxit. sine dubio ds. Conuertere ad balac. ⁊
hec loqueris. At ille hoc ẽ. balac. stabat iuxta holo¬
caustamata sua: ⁊ omnes pͥncipes moab cum ipso.
Et dixit eibalac. Quid locutus est dñs: Res quidẽ
prophanis sacrificus gerebatur: ⁊ diuinatio arte
magica querebatur. Uolens tamen ds̃ abundare
gram ubi suphabundauit peccatum: ad eẽ. dignat᷑.
scdm gentiliun gerebantur errorẽ. Ad est autem
ñ sacrificiis s moccursum uenienti.⁊ ibidat u̾bum
suum: atq ibi misteria futura prenuntiat. ubimax¬
ime fides ⁊ admiratio gentilium pendet. ut qui

Expanded text:
civitas super montem posita . Et assumpsit eum, incivitas super montem posita . Et assumpsit eum, inquit, in speculam agri, in vertice montis caesi; et construxit ibi septem aras, et imposuit vitulum et arietem super aram. Et dixit Balaam ad Balac: Siste ad sacrificium: ego vero pergam percontari Deum. Et occurrit Deus ipsi Balaam, et injecit in os ejus verbum et dixit, sine dubio Deus: Convertere ad Balac et haec loqueris. At ille, hoc est, Balac, stabat juxta holocaustomata sua, et omnes principes Moab cum ipso: Et dixit ei Balac: Quid locutus est Dominus? Res quidem profani sacrificii gerebatur, et divinatio arte magica quaerebatur. Volens tamen Deus ibi abundare gratiam, ubi superabundavit peccatum, adesse dignatur cundum gentilium gerebantur errorem. Adest autem non sacrificiis, sed in occursum venienti, et ibi dat verbum suum, atque ibi mysteria futura praenuntiavit, ubi maxime fides et admiratio gentilium pendet, ut qui
Abbreviated transcription (Latin):
spem dici uidebat᷑ balaam. benedictiones enim ꝓ
maledictionib audiebat. uitra ñ ferens int̾rum¬
pit uerba euis ⁊ ait. Quid fecisti michi: Ad male¬
dicendos mimicos meos uocaui te: ⁊ ecre benedycisti
benedictionem. Non tulit rex amarus benedictio¬
nis dulcedinẽ: s maledicta querit. maledicta de¬
poscit. E st enim ex cognatione illus: ad quẽ dixit
dñs. Maleddictus tu ab omnib bestiis t̾re. S quid
adhoc respondit ei ille cui uerbum ds inore posu¬
erat: Nonne quetumq inquit deus iniecerit in
osmeum. hec obseruabo loqui: Adhec putans ba¬
iac quia pt̾ritus cẽt. balaam popli isrłitici mul
titudine. ⁊ ictirco ñ fuissetausus ꝓferre maledicta.
mutationem sibi loci credidit ꝓfuturam. Et ait ad
eum. Uem adhuc meum in locum alium. de quo
totum ñ uideas eum. s partem aliquam eiꝰ uide¬
as omnes autem ñ uideas: ⁊ maledic michi inde.
Demens qui isrłiticam grãm loci obiectione credet
posse celari.:⁊ qui nesciret quia ñ potest abscondi

Expanded text:
spem dici videbat ad Balaam benedictiones enim pro maledictionibus audiebat, ultra non ferens interrupit verba ejus et ait: Quid fecisti mihi? Ad maledicendum inimicos meos vocavi te, et ecce benedixisti benedictionem. Non tulit rex amarus benedictionem dulcedinis, sed maledicta quaerit, maledicta deposcit. Etenim ex cogitatione illius ad quem dixit Dominus: Maledictus tu ab omnibus bestiis terrae . Sed ad haec respondit ei ille, cui verbum Deus in ore posuerat. Nonne quaecunque, inquit, injecerit Deus in os meum, haec observabo loqui? Ad haec Balac putans quia perterritus esset populi Israelitici Balaam multitudine, et idcirco non fuisset ausus proferre maledicta, immutationem sibi loci reddidit profuturam, et ait ad eum: Veni adhuc mecum in locum altum, de quo non videas eum totum: sed partem aliquam ejus videas, omnes autem non videas, et maledic mihi eum inde. Demens, qui Israeliticam gratiam loci objectione crederet posse celari, et qui nesciret quia non potest abscondi
Abbreviated transcription (Latin):
labor ⁊ dolor. Diues autem ille erat quidem⁊
ipse scđm carnem isrł. Dicitur enim ei. quia
fr̃s sui habent legem ⁊ ꝓpħas: audiant illos.
S quia non erat scł̾m sp̃m isrł: ideouenit su¬
ꝑ illum labor ⁊ dolor. Dominꝰ d̾s sius cum ip¬
so: preclara pͥncipum cum ipso sunt. Nunꝙͣ
enim isrlem suum deserit ds. Quorum autem
pͥncipum preclara cum ipso  sunt: iudeamuis.
Preclara pͥncipum: potestas est principatus &
regnum. Uerum qm̃ sunt ⁊ aliqui principes.
qui de pͥncipatu suo uł expellendi uł iam forte
depulsi sunt. ⁊ in locum ac pͥncipatum eorum
introducendi hii qui uere isrłite sunt: preclara
illa omnia que habuerunt incelis uli pͥncipes.
qui ñ seruauerunt suum pͥncipatum. s dereli¬
querunt et̾na domicilia: isrł iste ⁊ iacob qui
colluctatus est ⁊ uicit accipiet. ⁊ sic cum ipso
erunt p̾clara pͥncipum. Ds̃ qui eduxit

Expanded text:
labor et dolor. Dives enim ille erat quidem, et labor et dolor. Dives enim ille erat quidem, et ipse secundum carnem Israel. Dicitur enim ei, quia fratres tui habent legem et prophetas audiant illos . Sed quia non erat secundum spiritum Israel, ideo venit super illum labor et dolor. so, praeclara principum cum ipso sunt, nunquam enim Israel suum deserit Deus. Quorum autem principum praeclara cum ipso Israel sint, videamus. Praeclara principum, potestas est principatus et regnum. Verum quoniam sunt et aliqui principes qui de principatu suo vel pellendi, vel jam forte depulsi sunt, et in locum ac principatum eorum introducendi hi qui vere Israelitae sunt, praeclara illa omnia quae habuerunt in coelis, illi principes qui non servaverunt suum principatum, sed derelinquerunt aeterna domicilia, Israel iste et Jacob, qui colluctatus est et vicit, accipiet, et sic cum ipso erunt praeclara principum. Deus eduxit
Abbreviated transcription (Latin):
lit uerbum dei humana lingua conuertere.
post hec non erit inquit labor in iacob: neq ui¬
ture uite denuntiat statim. Quis enim ẽ. qui hãc
uitam sine labore ⁊ dolore transcurrat: Nec si
petrus aliquis aut si paulus sit. quomͦ non in
labore ⁊ dolore est. cum ter uirgis ceditur. se¬
mel lapidatur. ter naufragium facit. in ꝓfun
dum die ac nocte aliaq innuimera ꝑpetitur. que
de laborib siuis ⁊ dolorib scribit. S ibi istud cõ¬
plebitur ubi dictum ẽ: aufugit dolor ⁊ tristicia.
⁊ gemitus. Quod tamen ñ ad omnes. sadeos tan¬
tum qui meritis iacob ⁊ isrł fueruit referetur.
ut fuit ⁊ ille quidem pauꝑ lazarus. qui presen¬
tem quidem uitam in labore ⁊ dolore transegit.
ibi autem dicitur ad diuitẽ. memento fili quia
tu recepisti bona inuita tua: ⁊ lazariis similit̃
mala. Nunc autem hic requiescit: tu uero cru¬
ciaris. Ille gͦ est isrł ⁊ iacob: inquẽ non uenit

Expanded text:
llet, verbum Dei humana lingua convertere. llet, verbum Dei humana lingua convertere. Post haec ait: Non est idolum in Jacob, nec viturae vitae denuntiat statum. Quis enim est, qui hanc vitam sine labore et dolore transcurrat? Nec si Petrus sit aliquis, aut si Paulus sit, quomodo non in labore et dolore est, cum virgis caeditur, semel lapidatur, ter naufragium fecit, in profundo maris die ac nocte , aliaque innumera perpetitur, quae de laboribus ac doloribus suis scribit; sed ibi istud complebitur, ubi dictum est, Aufugiet dolor, et tristitia, et gemitus. Quod tamen non ad omnes, sed ad eos tantum qui meritis Jacob et Israel fuerint refertur: ut fuit et ille Lazarus, qui praesentem quidem vitam in labore et dolore transegit. Ibi autem dicitur ad divitem: Memento, fili, quia tu recepisti bona in vita tua, et Lazarus similiter mala. Nunc autem hic requiescit: tu vero cruciaris . Ille ergo est Israel et Jacob, in quem non venit
Abbreviated transcription (Latin):
finite loquar ꝑgentem. ⁊ suꝑ regnum. ut aufe¬
ram eos ⁊ disꝑdam. Et si conuertatur gensula
a maliciis suis: penitebo de omnib malis que
cogitaui facẽ eis. Et in finem loquar suꝑ gentẽ¬
⁊ suꝑ regnum: ut reedificem eos ⁊ replantem: ⁊ sl
fecerint mala in conspectu meo. ut ñ audiant uo
cem meam: penitebit me de omnibꝰ bonis que
locutus fueram ut facerem eis. Quomodo gͦ pos¬
sumus his que absolute ꝑihere miã dictasunt.
preferre ulla que suspense ꝑ balaam dicuntur.
nisi quia negligentib ⁊ contentorib illa confir¬
manda. hec uero ꝑfectiorib secretius ad uerten¬
da sunt: S post hec balaam. Ecce inquit adbe¬
nedicendum assumptꝰ sum: benedicam ⁊ non
au̾tam eam. Ad benedicendum balaam assump¬
tus ẽ: ⁊ non abalac. s ad eo qui nietit uerbum in
os euis. quo popłin benediceret:⁊ hanc benedictio¬
nem non auertit. Nec enim potest etiam si ue¬

Expanded text:
finito loquar, super gentem et super regnum, ut aufefinito loquar, super gentem et super regnum, ut auferam eos, et disperdam; et si convertatur gens illa a malitiis suis, poenitebo de omnibus malis quae cogitavi facere eis. Et in finem loquar super gentem, et regnum, ut reaedificem eos, et repleam; et si fecerint mala in conspcem meam, poenitebit me de omnibus bonis, quae locutus fueram ut facerem eis . Quomodo ergo possumus his quae absolute per Jeremiam dicta sunt praeferre illa quae suspensive per Balaam dicuntur, nisi quia negligentibus et contemptoribus illa confirmanda: haec vero perfectioribus secretius advertenda sunt. Sed post haec Balaam: Ecce, inquit, ad benedicendum assumptus sum: benedicam et non avertam eum. Ad benedicendum Balaam assumptus est Balac, sed a Deo, qui injecit verbum in os ejus quo populum benediceret. Et hanc benedictionem non avertit, nec enim potest etiam si ve
Abbreviated transcription (Latin):
deum quidem ñ precepisse nec fieri uoluisse di¬
nortium: Moysen uero ꝓpter duriciam cordis
iudeorum scripsisse dandum eẽ. repudium. Osten¬
dit hec ⁊ paulus inlitt̾is suis cum dicit de quib¬
dam dominꝰ dicit ⁊ ñ ego. ⁊ de aliis: hec autem
ego dico non dñs. Et it̾um in aliis. Preceptum dñ
non habeo. sonsilium autẽ do. et it̾um. Que loqͣ
non loquor scd̾m dñm. Unde similit̾ etiam in cete
ris ꝓpħis aliqua quidem dominꝰ locutus est ⁊ non
propħe: alia uero ꝓpħe. ⁊ non dñs. Et sic uidetur
obiectio intentata dissolui: cum ñ tam sua quam
ꝓph̾e uerba dñs reuocat. ac mutat in meliꝰ. Sed
sib conuenire. ⁊ ulis precipins dictis quia paciens
uel his maxime que generalit̾ ab ieremia ꝓnun¬
tiant᷑. in quibꝰ euidenter ostenditur ꝓ multis mi¬
serationib ⁊ incomprehensibili bonitate sua ds̃
dic̃e ⁊ non facere: loqui ⁊ non ꝑmanere. Ait gͦ
⁊ ꝑ iheremiam ds̃. In finem loquar. hoc e. ex dif¬

Expanded text:
Deum quidem non praecepisse, nec fieri voluisse divortium; Moysen vero propter duritiam cordis Judaeorum scripsisse dandum esse repudium. Ostendit haec et Paulus in litteris suis, cum dicit de quibusdam: Dominus dicit, et non ego . Et de aliis: Haec autem ego dico, non Dominus . Et iterum in aliis: Praeceptum Domini non habeo, sed consilium do . Et iterum: Quae loquor, non loris prophetis, aliqua quidem Dominus locutus est, et non prophetae, et non Dominus. Et sic videbitur objectio intenta dissolvi, cum non tam sua quam prophetae verba Dominus revocat ac mutat in melius. Sedsibus convenire, et illis praecipue dictis, quibus patiens eneraliter a Jeremia pronuntiantur, in quibus evidenter ostenditur pro multis miserationibus et incomprehensibili bonitate sua Deus dicere et non facere, loqui et non permanere. Ait ergo per Jeremiam Deus: In finem loquar, hoc est, ex de
Abbreviated transcription (Latin):
tplicauit ut faceret malignum in conspectu dñi.¬
ut exacerbaret eum. hec ergo omnia. idest siue
auguratio. siue extispicium. siue quelibet im¬
molatio. suie etiam sorticio. aut quicumq mor¬
tus auium uł pecudum.⁊ in spectio quecumq
fibrarum. ut aliquid de futuris uideatur osten¬
dere: in oꝑatione demonum fieri ñ dubio diri¬
gentium uł auium uel pecudum uł fibrarũ
motus. ac sortium. scd̃m ea signa que docuerunt
idem demones obseruarr abhis quib artis huiꝰ
scientiam tradiderunt. a quib omnib is qui
homo dei est. ⁊ inportione dei dinumeratur. pe¬
nitus debet eẽ. alienus. nec aliquid in his habe¬
re commune. que occultis machinis demones
oꝑantur: ne forte rursum ꝑ hoc demonib soti¬
etur: atq eorum sp̃u ⁊ uirtute repleatur. ⁊ ad
idolorum cultum denuo reparetur. hec enim
omnia religio nr̃a diuina ⁊ celestis abiurat.
In leuitico quidem aꝑta lege designat dicens.
Non diuinabitis neq augurabimini. Et post

Expanded text:
tiplicavit, ut faceret malum coram Domino, et irritaret eum. Haec ergo omnia, id est sive auguratio, sive auspicium, sive quaelibet immolatio, sive etiam sortitio, aut quicunque motus avium, vel pecudum, et inspectio quaecunque fibrarum, aut aliquid quod de futuris videatur ostendere, in operatione daemonum fieri non dubito, dirigentium vel avium, vel pecudum, vel si fibrarum motus, aut sortium secundum ea signa, quae docuerunt iidem daemones observari ab his quibus artis hujus scientiam, tradiderunt: a quibus omnibus is, qui homo Dei est, et in portione Dei numeratur, penitus debet esse alienus: nec aliquid in his habere commune, quae occultis machinis daemones operantur, ne forte rursus per haec daemonibus societur, atque eorum spiritu et virtute repleatur, et ad idolorum cultum denuo reparetur. omnia, religio nostra divina et coelestis, abjurat. In Levitico quidem aperta lege designat dicens: Non divinabitis neque augurabimini. Et post
Abbreviated transcription (Latin):
tatis nr̃e cõ forme corꝑi głe sue. Non erit augu¬
ratio in iacob: neq diuinatio in isrł. In temꝑe
dicit᷑ ad iacob ⁊ ifrł̃. quid ꝑficiet deus. Igitur
qm̃ uisum ẽ. nobis diligentius de singłis
quib discutere: ñ uidebitur ab surdum. sietiã
quid sit auguratio uł diuinatio. qm̃ quidem
placuit scͥpture commorare de his: ne quis for¬
te ignoranter in hec incidat inquiramus. ui¬
detur gͦ michi futurorum presentia quantũ
ad ipsam rem spectat. medium quiddam esse.
bolr ad hominum noticiam futurorum ue¬
nire presentia. Sine dubio antem cum tempꝰ
& oportuitas poscit. ⁊ uoluntas dei fuerit:
datur etiam a deo ꝑ prophas hominib pre scientia.
Et ideo diximus quia neq propͥe bonum dici pot̃.
quod aliquando a malo uenit: neq propͥe malũ
quod aliquando adeo descendit.⁊ quamuis de

Expanded text:
tatis nostrae, conforme corpori gloriae suae, non erit augutatis nostrae, conforme corpori gloriae suae, non erit auguratio in Jacob, neque divinatio in Israel. In tempore dicetur ad Jacob et Israel quid perficiat Deus. Igitur quoniam visum est etiam diligentius de singulis quibusque discutere, non absurdum si etiam quid sit auguratio vel divinatio, quam quidem placuit Scripturae commemorare, de his ne quis forte ignoranter in haec incidat, requiramus. Videtur ergo mihi futurorum praescientia quantum ad ipsam rem spectat, medium quiddam esse, boli ad hominum notitiam, futurorum venire praescientia. Sine dubio autem cum tempus et opportunitas poscit, et voluntas Dei fuerit, datur etiam a Deo et prophetia, hominibus praescientia. Et ideo diximus, quia neque proprie bonum dici potest quod aliquando a malo venit, neque proprie malum quod aliquando a Deo descendit. Nam e
Abbreviated transcription (Latin):
cornis quidem fertur eẽ. animal eo habitu forma¬
tum: quo nominis ipsuis designat unditium. Qd̃
amimal frequenter in scripturis diuinis positũ
legimus. S precipue apud iob. dei ipsius uocib
potentia euis ⁊ uirtus exponitur: in quib ⁊ in
quam plurimis xp̃c intelligitur designari. Et in
scripturis diuinis cornu ꝓ regno positum repꝑi¬
mus. sicut propħa dicit. Quatuor autẽ cormia:
quatuor regna sunt. Sub nomine itaq unicor¬
nis in xp̃o hoc uidetur ostendi: quia omne qd̃
est imum. euis cornu ẽ. hoc est unum regnum
eus. Omnia enim pater subiecit sub pedib eus.
usqueqͦ ⁊ nouissimus inimicus destruat᷑ mors:
⁊ tamqͣm unicornis unum omniũ regnum te¬
teat xp̃c. qr sicut scͥptum est. regni eius non erit
dominus dicit. Pat̾ da eis ut sicut ego ⁊ tu unũ
sumus: ⁊ ita isti in nobis unum sint. Et ideo si¬
milis gła dabitur isrłi. sicut est gła unicornis:
maxime cum transfor marit corpꝰ humili¬

Expanded text:
cornis quidem fertur esse animal eo habitu formatum, quo nominis ipsius designatur indicium: quod animal frequenter in Scripturis divinis positum legimus, sed praecipue apud Job Dei vocibus potentia ejus et virtus exponitur: in quibus ut in quamplurimis Christus intelligitur designari. Et in divinis Scripturis cornu pro regno positum saepe reperimus: sicut et propheta dicit: Quatuor autem cornua, quatuor regna sunt . Sub nomine utique unicornis, in Christo hoc videtur ostendi, quia omne quod est unum, ejus cornu est; hoc est, unum regnum ejus. Omnia euim Pater subjecit pedibus ejus, usque quo et novissimus inimicus destruatur mors, et tanquam unicornis, unum omnium regnum teneat Christus: quia sicut scriptum est, regni ejus non erit Dominus dicit: Pater, da eis, ut sicut et ego et tu unum sumus, ita et isti in nobis unum sint . Et ideo similis gloria dabitur Israeli, sicut est gloria unicornis. Maxime cum transformabit corpus humili
Abbreviated transcription (Latin):
quedam inministerio prescientie oꝑatio demonũ.
que artib quibꝰdam ab his qui se demonib manci¬
pauerunt colligitur. ⁊ nunc ꝑ eas quas sortes nomi¬
nant. nunc ꝑeas que auguria appellant. nunc en¬
am ex contemplatione fibrarum que extispicia
uocant. aliisq horum similib prestigus compre¬
hendi uidetur ⁊ intelligi. Que artes intantum ad
decipiendum genꝰ hominum ꝓfecerunt: ut etiã
ustissimi ezechie fuiꝰ manasses. hoc etrore deceptus.
edificau̾it ut scͥptura dicit altare omni ecercitui ce¬
li. in utraq domo dñi. hunc autem eẽ. arbitor ex¬
ercititum celi: quẽ paulus sp̃uales nequitias in
celestib positas scribit. Hisi gͦ multum in his ar¬
tib deceptionis eet̃. ⁊ erroris: non puto tanti uiri
filum in lege dñi educatum. in illas impietates
potuisse corruere. que in quarto regnorum libro
deeo scripte referuntur. Ait enim. Et sortiabat᷑¬

Expanded text:
quaedam in ministerio praescientia operatio daemonum, quae artibus quibusdam ab his qui se daemonibus mancipaverunt colligitur, nunc per eas quas sortes nominant, nunc per ea quae auguria appellant, nunc etiam ex contemplatione librarum, quae extispicium vocant, aliisque horum similibus praestigiis comprehendi, videtur intelligi. Quae artes in tantum ad decipiendum genus humanum profecerunt, ut etiam justissime Ezechiae filius Manasses hoc errore deceptus, aedificaverit ut Scriptura dicit, altare omni exercitui coeli, in utraque domo Domini . Hunc autem arbitror exercitum coeli, quem Paulus, spiritales nequitias in coelestibus positas scribit . Nisi ergo multum in his artibus deceptionis esset et erroris, non puto tanti viri filium, in lege Domini educatum, in illas impietates potuisse corruere, quae in quarto regnorum libro de eo scriptae referantur. Haec enim omnia