comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Exiet uirga exradice iesse: & flos de
radice eius ascendet: Radix iesse:
Tlos mariȩ xp̃s: qui bonũ odorẽ fidei
toto sparsurus orbe uirginali ex utero
germinauit. sic̃ ipse dix̃  Ego flos cãpi.
& liliũ conualliũ : Flosodorẽ suũ et
succisus reseruat: & contritus accumulat
nec auulsus amittit: ita & dNs us
in illo patibulo crucis nec contritus
em arcuit. nec auulsus eucnuit. & illa
lanceȩ punctione succisus sacro specio¬
sior fusi colore cruoris uernauit mori
ipse nescius. & mortuis ȩt̃nȩ uitȩ munis
exhalans : In hoc igit᷑ sp̃s sc̃s uirgȩ re.¬
gtlis flore requieuit : Bona uirga
ut quidã putant & caro dñi: quȩ de
radice terrena ad suꝑna se subrigens.
odoriferos sacrȩ fructus religionis
circũtulit mundo. mysteria diuinȩ
reuelationis & gr̃am cȩlestib altarib
suꝑfundens: dubitare gͦ ñ possumus
sp̃m creatorẽ : quẽ dñicȩ cognoscimꝰ in car

Expanded text:
xiet uirga ex radice Iessae et flos ex radice ascendet; radix enim flos Mariae Christus; qui bonum odorem fidei toto sparsurus orbe, virginali ex utero germinavit, sicut ipse dixit: Ego flos campi, et lilium convallium . 39. Flos odorem suum et succisus reservat, et contritus accumulat, nec avulsus amittit; ita et Dominus Jesus in illo patibulo crucis, nec contritus emarcuit, nec avulsus evanuit; et illa lanceae punctione succisus, sacro speciosior fusi cruoris colore vernavit, mori ipse nescius, et mortuis aeternae vitae munus exhalans. In hoc igitur Spiritus sanctus virgae regalis flore requievit. 40. Bona virga, ut quidam putant, est caro Domini, quae de radice terrena ad superna se subrigens, odoriferos sacrae fructus religionis circumtulit mundo, mysteria divinae generationis, et gratiam coelestibus altaribus superfundens. 41. Dubitare ergo non possumus Spiritum creatore
Abbreviated transcription (Latin):
Nec p̃terit hereticos obiectare consuesse:
de flatu uentoꝵ locutus ÷ ut ipse
ꝓpheticus sermo declarat: sic em̃ hab&:¬
Ecce ego formans tonitruũ. & creans sp̃m:
& nuntians in homines xp̾msiũ: faciens
quȩstionẽ qr creatũ sp̃m hix̃. qui creet᷑
sp̃s hesdra nos docuit dicens in t̃tio libro.
& in die scđo iterũ creasti sp̃m firmam̃ti:
Tam̃ ut ꝓpositis inhereamꝰ his uidelic&
quae amos dix̃. Nonne euident̃ dictoꝵ
testificat᷑ series de istius creatura mun
Ego dñs fermans tonitruũ. & creans sp̃m:
Ip̃se ordo nos doceat: Nã si de sp̃uscõ
dicere uoluiss&: non de tonitru utiq
p̃misis s& Neq enĩ antiqͥora tonitrua
sunt quã sp̃s sc̃s: Quãuis impii sint:
tam̃ id non audent dicere: deinde cũ
subiectũ uideamꝰ eẽ de luce & nebula.
nonne manifestũ ẽ. qđ de creatura mun¬
di dictũ intelligendũ sit : Cũ enĩ sus
aliquȩ tẽpestates istius mundi.: p̃cede.¬
re tonitrua. sequi uentoꝵ flatus. cȩlũ

Expanded text:
eterit haereticos objectare consuevisse de flatu ventorum locutus est, ut ipse propheticus sermo declarat. Sic enim habEcce ego firmans tonitruum, et creans spiritum, et nuntians in homines Christum suum, faciens quaestionem, quod creatum Spiritum dixit, quia creatur Spiritus Esdras nos docuit, dicens in quarto libro: Et in die secundo iterum creasti spiritum firmamenti ; tamen ut propositis inhaereamus, his videlicet quae Amos dixit, nonne evidenter dictorum testificatur series de istius creatura mundEgo Dominus firmans tonitruum, et creans spiritum. Ipse ordo nos doceat; nam si de Spiritu sancto dicere voluisset, non de tonitruo utique praemisisset. Neque enim antiquiora tonitrua sunt, quam Spiritus sanctus: quamvis impii sint, tamen id non audent dicere. Deinde cum subjectum videamus esse de luce et nebula, nonne manifestum est quod de creatura mundi dictum intelligendum sit? Cum enim fiunt aliquae tempestates istius mundi, praecedere tonitrua, sequi ventorum flatus, coelum
Abbreviated transcription (Latin):
Namlic& pleriq habeant de sp̃ui. grecus
tia ẽ. aut ex potestate eiꝰ: Ex substan¬
tia sic̃ filius qui ait. Exore altissimi
ꝓdiui. sic̃ sp̃s qui a patre ꝓcedit. de qͦ
dicit filius: Ille me clarificabit: qr
de meo accipiet: Ex potestate aut̃.
sic̃ illud ẽ: Vnus ds̃ pat̃. ex quo om̃ia:
Quomodo ergo in utero habuit maria
ex spu sc̃õ. si quasi ex substantia. Ergo
sp̃s incarnẽ & ossa conuersus ÷ ͤ ñ utiq
Siquasi ex oꝑatione & potestate eius
uirgo concepit. quis neg& sp̃m creatorẽ
qQuid qđ etiã iob creatorẽ suũ sp̃m e¬
uident̃ ostendit dicens. sp̃s diuinus
qui fecit me : Et diuinũ utiq & erea¬
torẽ. uno uersiculo de mons trauit :¬

Expanded text:
Nam licet plerique habeant, de Spiritu, Graecus tia est, aut ex potestate ejus. Ex substantia, sicut Filius, qui ait: Ex ore Altissimi prodivi, sicut Spiritus, qui a Patre procedit ; de quo dicit Filius: Ille me clarificabit; quia de meo accipiet . Ex potestate autem, sicut illud est: Unus Deus Pater, ex quo omnia . 43. Quomodo ergo in utero habuit Maria ex Spiritu sancto? Si quasi ex substantia: ergo Spiritus in carnem et ossa conversus est? Non utique. Si quasi ex operatione et potestate ejus Virgo concepit; quis neget Spiritum creatorem? 44. Quid quod etiam Job creatorem suum Spiritum evidenter ostendit dicens: Spiritus divinus, qui fecit me ? Et divinum utique et creatorem uno versiculo demonstravit.
Abbreviated transcription (Latin):
tare potest quia uiuific& om̃ia sp̃s sc̃s.
omnẽ hanc gr̃am meruit uetustate
qua mundus illux̃: deniq sine sp̃u sc̃o
uniuersitatis grãm manere non posse:
ꝓpħa declarat dicens: Auferes sp̃m eoꝵ
Emittes sp̃m tuũ & creabunt᷑. & innoua-¬

Expanded text:
tare potest quia vivificet omnia Spiritus sanctus, omnem hanc gratiae meruit venustatem, qua mundus illuxit. Denique sine Spiritu sancto universitatis gratiam manere non posse Propheta declaravit dicenemittes spiritum tuum et creabuntur ,
Abbreviated transcription (Latin):
i patio ẽ Unigenitꝰ nanq ds̃ peccatoꝵ
renissor. xt̃m regni dñs bapti tari
s ã ꝗ peccatorẽ expescit officiũ istud
abristarenuit᷑ agnofens cũ qͥ sibi
potiꝰ peccata donassa. Ule autẽ sus¬
epti in se hominis iustia etiã sacri¬
m̃o labtismi expleuit Pecgrinr̃ĩ
prenti ipse nesciꝰ particepsfic¬

Expanded text:
amque deus, peccatorum remissor, aeterni regni dominus baptizari se tamquam peccatorem exposcit. officium istud baptista renuit agnoscens eum, qui sibi potius peccata- donaret. ille autem suscepti in se hominis iustitiam etiam sacramento baptismi expleuit: peccati nostri, peccati ipse nescius, particeps fi
Abbreviated transcription (Latin):
ionꝰ Diligent᷑ autẽ ex obseruanda ratio ẽ:
gins psiłosit & in qͦ senasci hominẽ qͥ ds̃
gastent neq sacram̃tũ salutis nr̃ae qͦ¬
eliã indemutabilis suae & inui
forida di eẽ desineret. Ait enĩ ipse
Quaecunq pat̃ facit eadẽ & filiꝰ fac̃ similit̃⁊
Nunqͥd in forma dĩ manens uirtutẽ & diu¬
nitatẽ qͥ in forma dĩmanebat amisit : cũ
iñ in corpore humilitatis nr̃ae qͣcunq
par̃ fac̃ eadẽ & ipse fac̃ similit̃ nichil ꝑ
c̃ortiũ cornis & paena diuinititis pote¬
state degenerat. neꝙ id corpꝰ qđ assũptũ
ẽ uirtutẽ natur&e antea manentis absoluit:
cũ in eo corpore qđ assũptũ ẽ uirtꝰ naturae
antea manentis oꝑet᷑: Itaq si qͥd infirmũ
ex ꝑsona eiꝰ dictũ reꝑiet᷑ : ad hominẽ re¬
ferri oport& ꝑ quẽ habitauit in nob

Expanded text:
Diligenter autem ea observanda ratio est,ginis assumpsit, et in quo se nasci hominem qui Deus tractentur: neque sacramentum salutis nostrae, qeliam indemutabilis suae et inviforma dei esse desineret. ait enim ipse: qusecumque pater facit, eadem et filius facit similiter. numquid in forma serui manens uirtutem et diuinitatem, qua in forma dei manebat, amisit? cum enim in corpore humili. tatis nostrae, quaecumque pater facit, eadem et ipse facit simi- Uter, nihil per consortium carnis a paternse diuinitatis potestate degenerat; neque id corpus, quod adsumptum est, uirtutem naturae antea manentis aboleuit, cum in eo corpore, quod adsumptum est, uirtus naturae antea manentis operetur. Itaque si quid infirmum ex persona eius dictum reperietur. ad hominem referri oportet, per quem habita
Abbreviated transcription (Latin):
ex uirtute eius ut constent substantiã
consequunt᷑ : Nũ quid igitur sicdm̃ reg¬
nare uultis in spu. ut uirtus sp̃s regnandi
dõ principiũ quasi fonsquidã substantȩ
largiat᷑  s hoc impiũ : & ideo ut uña
patris & filii & sp̃s scĩ maiores nr̃i dicerent

Expanded text:
ex virtute ejus ut constent, substantiam ex virtute ejus ut constent, substantiam consequuntur. 81. Numquid igitur sic Deum regnare vultis in Spiritu, ut virtus Spiritus regnandi Deo principium quasi fons quidam substantiae largiatur? Sed hoc impium est. Et ideo ut unam Patris et Filii et Spiritus sancti majores nostri dic
Abbreviated transcription (Latin):
tre. & pat̾ inme : &. Pat̾ qui in me
man&: scriptũ ÷ etiã : qui gloriat᷑.
indño glorietur Ꝙ alibi Uita autẽ
nr̃a abscondita ẽ cũ xp̾o indõ: Nũqͥd
hic plus filio quã patri detulit. ut
nob̾cũ sic̃ ipse dix̃ pat̾ quos dedisti
mihiuolo ut ubi ego sum & ipsi sint
mecũ. dedignet᷑ eẽ cũ sp̃u : scriptũ ẽ
etiã: Conuenientib uob & meo sp̃u.
qui non dedignat᷑ conuenire nobcũ :
Nullam igit᷑ distantiã putat apłs hac
an illa syllaba utaris: syllaba enĩ
coniunctionis ẽ: coniunctio autẽ
seiunctionẽ ñ facit: Neq enim
sidiuider& coniunctio diceret᷑: qͥd igit᷑
care: Ait em̃. dissolui & cũ xp̾o ẽẽ multo
hoc refutabile sit ut maiorẽ dñm facias
& minorẽ : tam̃ cũ lectũ sit qr pronob̾
peccatũ factus ÷ xp̾s ut nos eẽmꝰ iustitia
dei in ipso. ille inuenit᷑ in quo sumus potis
simus: nos infimi: sic̃ & alibi habes. quia
Nec cõparari illi poss̃ quȩ in eo constant: quia

Expanded text:
tre, et Pater in me ; et: Pater qui in me manet . Scriptum est etiam: Qui gloriatur in Domino glorietur ; et alibi: Vita autem nostra abscondita est cum Christo in Deo . Numquid hic plus Filio quam Patri detulit, ut nobiscum, sicut ipse dixit: Pater, quos dedisti mihi, volout ubi ego sum, et ipsi sint mecum , dedignetur esse cum Spiritu? Scriptum est etiam: Convenientibus vobis et meo Spiritu qui non dedignatur convenire nobiscum. 77. Nullam igitur distantiam putat Apostolus hac an illa syllaba utaris. Syllaba enim conjunctionis est, conjunctio autem sejunctionem non facit; neque enim divideret, conjunctio diceretur. 78. Quid igitur care; ait enim: Dissolvi, et cum Christo esse multo hoc refutabile sit, ut majorem Dominum facias et minorem; tamen cum lectum sit: Quia pro nobis peccatum factus est Christus ut nos essemus justitia Dei in ipso ; ille invenitur potissimus, in quo sumus nos infimi. Sic et alibi habes: Quia Nec comparari possunt illi, quae in eo constant; quia
Abbreviated transcription (Latin):
organia nr̃a Affectꝰ humani sens
iste ẽ ÷ ut int̃ iniurias psentiũ calami¬
tatũ ad pͣtitorũ bonorũ recordatio¬
nẽ in gemiscat. Contẽplemꝰ enĩ animo
capta hiersłm seruientes dñis uicto¬
rib: reges subditos antistitib genti¬
liũ ĩpietatũ sacerdotes ereptũ om̃ib
uis matrimonu subseratũ libidini
babiloniorũ captȩ uirginitatis pu¬
dorẽ : & ex gemitu eorũ qͥ ꝑpessuri
ista erant ꝓclamasse digne ꝓpłiam
existimabimꝰ Su ꝑ flumina babilonis
illic sedimꝰ & fleuimꝰ: cũ recordare¬

Expanded text:
 humani sensus iste est, ut inter injurias praesentium calamitatum, ad praeteritorum bonorum recordationem ingemiscat. Contemplemur enim animo, capta Jerusalem, servientes dominis victoribus reges, subditos antistitibus gentilium impietatum sacerdotes, ereptum omnibus jus matrimonii, substratum libidini Babyloniorum captae virginitatis pudorem; et ex gemitu eorum, qui perpessuri ista erant, proclamasse digne Prophetam existimabimus: Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, cum recordare
Abbreviated transcription (Latin):
u ideamus igit᷑ utrũ uiuificet᷑ sp̃s an ipse
uuific&: sed scriptũ ẽ: Littera occi :¬
dit: sp̃s aut̃ uiuificat : Ergouiuificat sp̃s:
Sed ut intelligas patris & filii & sp̃s sc̃i
uiuificationẽ non eẽ diuisam: Accipe
quia uiuificationis quoq unitas sit :
quando ipse ꝑ sp̃m uiuificat ds: dicit
enĩ paulus: Qui suscitauit xp̾m a
mortuis. uiuificauit & mortalia cor

Expanded text:
e vivificet. Sed scriptum est: Littera occidit, Spiritus autem vivificat . Ergo vivificat Spiritus. 31. Sed ut intelligas Patris et Filii et Spiritus sancti vivificationem non esse divisam, accipe quia vivificationis quoque unitas sit; quando ipse per Spiritum vivificat Deus; dixit enim Paulus: Qui suscitavit Christum ex mortuis, vivificabit et mortalia cor
Abbreviated transcription (Latin):
scđm a płm liabol ta quã leo rugiens ãbu¬
eiꝰ Virtꝰ significat᷑ indext̃a Wiđo dñs qͥ de
gnominat᷑ : ꝑ quẽ adũs om̃s in imicos in
om̃iũ tribulationũ bello ꝓtegim᷑: Ser¬
uaũ autẽ euanglicae mansuetudinis ꝓ¬
pħarationẽ qͥ in iuriã reddere his qͥ nos
ꝑseqͥnt᷑ in hibem᷑ : dicens Dus r&ribu¬
& prome illi enĩ uindicta seruanda
ẽ : qͥ in calũnia uestis dimitu & palliũ
ussit qͥ post inuiriã alapae uniꝰ p̾beri
& maxillã alterã uoluit qͥuetuit ma¬
lũ ꝓmalo reddĩ plus uindicte ade¬
pturis qͥ xet̾no uidici ultionẽ p̃sentis in¬
uirie reseruassent. Concludit dein

Expanded text:
stolum diabolus tamquam leo rugiens ambueius. uirtus significatur in dextera; et idegnominatur, per quem aduersus omnes inimicos in omni tribulationum bello protegemur. Seruauit autem euangelicae mansuetudinis propheta rationem, qua iniuriam reddere his, qui nos persecuntur, inhibemur, dicens: dominus retribuet pro me. illi enim uindicta seruanda est, qui in calumnia uestis dimitti et pallium iussit, qui post iniuriam alapae unius praeberi et maxillam alteram uoluit, qui uetuit malum pro malo reddi: plus uindictae adepturis his, qui aeterno iudici ultionem prsesentis iniuriae reseruassent. Concludit dein
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗđ & alta delonge agnoscit. Suꝑbre & inso¬
lntes cogitationes dm̃ ñ fallunt Agnoseit
om̃a & nichil scientiae eiꝰ ĩpenitrabile ẽ
ds ut scriptũ ẽ ꝓpe ẽ his qͥ tribularo sun
corde Non adniscet᷑ uitẽ arroganaib
neq in solentib ꝓpe ẽ Unicuiq enĩ nr̃m
ꝓfidei diũsitate aut ꝓximꝰ ẽ aut remotꝰ
spũali uirtute ubi sedignũ ẽ ad quiescens
& idõ a longȩ alta cognoscit : qͥ & ꝑ indigni¬
tatẽ abest ab in solente: & ꝑ uirtutẽ lon¬

Expanded text:
 alta de longe cognoscit. Superbae et insolentes cogitationes Deum non fallunt: agnoscit omnia, et nihil scientiae ejus impenetrabile est. Deus, ut scriptum est, prope est his qui tribulato sunt corde : non admiscetur autem arrogantibus, neque insolentibus prope est. unicuique nostrum pro fidei diuersitate aut proximus est ant remotus, spiritali uirtute, ubi se dignum est, adquiescens. et ideo alta a longe cognoscit, quia et per indignitatem abest ab insolente et per uirtutem, lon
Abbreviated transcription (Latin):
qͦq in solentẽ eorũ ꝑfessionẽ qͥ huma¬
nae naturae & infirmitatis i memores
& ĩ miseri cordẽ dm̃ p̃dicantes peccatis
poenitentiũ ueniã & solatiũ ñ relinqͣnt
cũ ad poenitentiã ꝑ quã a peccatis de
ut desꝑatae iã spei aliquaptulũ ꝑ eã
solatii cõparet᷑ : ut amissis lic& beatis
temeritatẽ qͥ frustrato falsoq corpare
dnm in carne uisũ ẽẽ c̃tendunt ut
eã pat̾ em̃ aita ueritate in habitufalsae
carnis ostende tsrit ñ nitordintes
post resurrectionẽ corporis pm se uide
credentib: Apłis dictũ eẽ Quid ẽturbati
estis & qͣ cogitationes ascender̃ in corda

Expanded text:
insolentem eorum professionem, qui humanse naturae et infirmitatis inmemores et inmisericordem deum praedicantes peccatis psenitentium ueniam et solacium non relinquunt: cum ad paenitentiam, per quam a peccatis desut desperatae iam spei aliquantulum per eam solacii conparetur, ut amissis licet beatistemeritatem, qui frustrato falsoque corpore dominum in carne uisum esse contendunt, ut eum pater ementita ueritate in habitu falsae carnis ostenderit, non recordantes post resurrectionem corporis spiritum se uidere credentibus apostolis dictum esse: quid conturbati estis. et quae cogitationes
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ tra ñ sit in unã demersa regionẽ
mauit terre super aqua qmitao¬
słm piscda eiꝰ Altiꝰ nos qͣrereꝰ ratio
tractatꝰ psentis & loci ñ sinit Satis sit
trã suꝑ aqͣs pendula firmitate c̃sistere
ex ꝓpħica auctoritate didicisse: inum¬
bratã caeli tẽꝑatioris obtentu hoc
firmam̃to qđ extensũ tã ꝗ pellis & so¬
lidatũ tã quã fumꝰ aqͥs suꝑnas infer¬
nasq discernat Certe a qͥs pendulã
c̃tineri : & in hsicuti in omib ea causa

Expanded text:
autem terra non sit in unam demersa regionem,mauit t terram super aquamia ejus. Altius nos quaerere ratio tractatus praesentis et loci non sinit. Satis sit, terram super aquas pendula firmitate consistere, ex prophetica auctoritate didicisse, inumbratam coeli temperationis obtentu, hoc firmamento, quod extensum tamquam pellis, et solidatum tamquam fumus, aquas supernas infernasque discernat. Certe aquis pendulam contineri, et in hoc, sicuti in omnibus, ea causa
Abbreviated transcription (Latin):
unã atq eandẽ in sedoctrinae formã cõ¬
plectant᷑ diũsis tam̃ institutis in eandẽ
nos scientiaȩ uiã dirigunt : ñ om̃a in unũ
c̃gerentes incapacesenĩ om̃iũ sumꝰ sed
partes partib explicantes ut ꝑ id qđ
singula cognoscunt᷑ ꝓficiat᷑ ad multa in
hoc autẽ psalmo qr singulis eidẽ reiargu¬
m̃ta diũsa s̃ id ẽtinet᷑ ut causa uniũsi¬

Expanded text:
unam atque eandem in se doctrinae formam conplectantur, diuersis tamen institutis in eandem nos scientiae uiam dirigunt, non omnia in unum congerentes — incapaces enim omnium sumus —, sed partes partibus explicantes, ut per id, quod singula cognoscuntur, proficiatur ad multa. in hoc autem psalmo, quia singulis eiusdem rei argumenta diuersa sunt, id continetur, ut causam uniuersi
Abbreviated transcription (Latin):
scđm dm̃ creamur ut filii dĩ simus: Ergo
cũ ille nos in regnũ suũ ꝑ adoptionẽ sacrȩ
generationis assũpserit. nos ei qđ suũ ẽ
denegamus : Ille nos suꝑnȩ generationis
fecit heredes: nos hereditatẽ uindicamꝰ:
Refutamus auctorẽ : s ñ potest manere
beneficiũ cũ auctor excludit᷑: Nec
auctor sine munere. nec sine auctore
munus: si uindicas gr̃ãm: crede potentiam:
nr̃is ipsi munerib inuidemus e sp̃em inmi¬
nuimus: dignitatẽ repudiamꝰ. c̃solatorẽ
negamus: s illũ negare ñ possumus: Nos¬
negamus s absit ut negemus qđ maxi¬
qui scđm carnẽ natus ÷ ꝑsequebatur eũ

Expanded text:
m Deum creamur, ut filii Dei simus. Ergo cum ille nos in regnum suum per adoptionem sacrae regenerationis assumpserit, nos ei quod suum est, denegamus? Ille nos supernae regenerationis fecit haeredes, nos haereditatem vindicamus, refutamus auctorem? Sed non potest manere beneficium, cum auctor excluditur; nec auctor sine munere, nec sine auctore munus. Si vindicas gratiam, crede potentiam: nostris ipsi muneribus invidemus, spem imminuimus, dignitatem repudiamus, consolatorem negamus? 65. Sed illum negare non possumus. Absit enim ut negemus quod maxiqui secundum carnem natus est, persequebatur eum
Abbreviated transcription (Latin):
ad sundam̃tũ adhortatione : c̃sequens
ẽ ut qͣ tenꝰ adũsus haec nob ꝓuidendũ sit
ꝓpħa demonstr& & de monstrat plane
ñ in opes nos neq ĩꝑitos relinquens : cũ
ait filiababilonus miscra beatꝰ qui e¬
r& ribu& tibi r&ributionen tuom:
qua r&ribiuisti nobis beatꝰ qui tene e
bit & allid& paruulos tuos ad p&ro
Vellẽ ꝑcontari eos qͥ ociosas eẽ spĩules pal¬
morũ intelligentias existimanti quã hic
a ꝓpħababilonis filiã dietã cẽ intelligant:
& qͥmꝰ cũ suꝑiꝰ suꝑba filia babilonis nc̃mise¬
ra sit Sed qr sensus legentis corporali in¬
telligentia care spũa ł ratio tractanda
ẽ Ad infelicẽ enĩ illã c̃fusionis & ꝑtur¬
bationis nr̃ãe carnẽ : sermo om̃is reũtit᷑
Que scđm rstoriae fidẽ ex q̃usionis pa¬
trib genita ẽ qr om̃is caro suꝑioris car¬
nis ẽfilia łx his enĩ qͥ pͥmũ ẽfusis lingeͥs
efusionis urbẽ qͣ labilonia ẽ ẽdider̃¬

Expanded text:
ad fundamentum adhortatione consequens ad fundamentum adhortatione consequens est, ut, quatenus aduersus haec nobis prouidendum sit, propheta demonstret. et demonstrat plane. non inopes nos neque inperitos relinquens, cum ait: filia Babylonis misera: beatus, qui retribuet tibi retributionem tuam, quam retribuisti nbit, et allidet parvulos tuos ad petram. Vellem percontari eos, qui otiosas esse spiritales psalmorum intelligentias existimant, quam hic a Propheta Babylonis filiam dictam esse intelligant: et quomodo, cum superius superba, filia Babylonis nunc misera sit. Sed quia sensus legentis 554 corporali intelligentia caret, spiritalis ratio tractanda est. Ad infelicem enim illa confusionis et perturbationis nostrae carnem sermo omnis revertitur, quae secundum historiae fidem ex confusionis patribus genita est: quia omnis caro superioris carnis est filia. Ex his enim, qui primum confusis linguis confusionis urbem quae Babylonia est condider
Abbreviated transcription (Latin):
exnatura corporis ex erint edom filii
plenitudine qͥ repleti sumꝰ euacuent:
Scriptũ ẽ enĩ qm de plenitudine eus
om̃s acciͣpimꝰ. Quisq enĩ capax ẽ dñi.
ipse & de plenitudine eiꝰ ĩpletꝰ ẽ łst
autẽ haec natura turbidi c̃fusiq ꝑui
tia corporis sensus: ut si semel nosi nomnẽ
peccati uoluntatẽ & c̃suetudinẽ tra¬
xerit. om̃ib: nos bonarũ urtutũ studus
exinaniat. Ergo haec uitia hissensꝯ mrĩ¬
turbidis c̃fussonib: ĩꝑant : uti nos fun¬
atorũ airerũ & calesi c̃sortio dignorã
hiers łmuiuorũ & p̃ciosorũ lapudũ eiu¬
cas erit. quã hec trena uitia usq aq
sundam̃tũ exinanire nitunt᷑ & quod
fundam̃tũ in nob̵ sec apłs doce : dicens
taũ om̃e funda m̃tũ spei nr̃ae ciuacuare ne¬
ptant : nequa in nob̵ memoria & recorda¬
tiodĩ resseleat neqͥ spes boni alicutꝰ relin
nitentiã uenie c̃solatio relinquet᷑: sõ¬
memorata autẽ hiersłm captiui tate
& filiorũ edom in exinaniendis nob usq

Expanded text:
ex natura corporis exeunt, Edom filii ea plenitudine, qua repleti sumus, euacuent. scriptum est enim: quoniam de plenitudine eius omnes accepimus. quisque enim capax est domini, ipse et de plenitu. dineautem haec natura turbidi confusique per vitia corporis sensus, ut si semel nos in omnem peccati voluntatem et consuetudinem traxerit, omnibus nos bonarum virtutum studiis exinaniat. Haec ergo vitia his sensturbidis confusionibus imperant, uti nos funatorum uirorum et caelesti consortio dignorum Hierusalem uiuorum et pretiosorum lapidum ciuitas erit, quam haec terrena uitia usque ad fundamentum exinanire nituntur. et quod fundamentum in nobis sit, apostolus docet dicens: itium, omne fundamentum spei nostrae euacuare temptant, ne qua in nobis memoria et recordatio dei resideat, ne qua spes boni alicuius relinpsenitentiam ueniae consolatio relinquetur. Commemorata autem Hierusalem captiuitate et filiorum Edom in exinaniendis nobis usque
Abbreviated transcription (Latin):
in salice suspenderit. istis qͥse captiuos du¬
xerant c̃sortiũ sron canticinegit: neqini¬
micis sibi uirtutib: scãrũ cantionũ ũba
cõmunicat Quae autẽ sint qͣ captilos
ducant nos apłs doc& dicens: Uideo aliã
legẽ in m̃ẽbris meis. militantẽ adũsus
leẽ m̃tis meae : & captiuũ me ducentẽ
in leg̃ peccati qͣ ẽ in mẽbris meis. cũ gͥ
int̾c̃cupiscentiã carnis & sps̃ pugna ẽ tũ
ea qͣ captiuos nos conant᷑ sibi subdere ꝑ¬
tẽprant occupare corpꝰ eiꝰq dñari seq
doctrinis spũalib: ut ꝑ c̃iuetudinẽ his au¬
ctoritatẽ adimant inserere Sed resi¬
stendũ ẽ: & ꝓptie uoce respondendũ
Quo modocanit cibimꝰ cciaticũ driu int
ter raralieria: Torra nr̃a retinenda ẽ

Expanded text:
in salice suspenderit, istis, qui se captiuos duxerant, consortium Sion cantici negat neque inimicis sibi uirtutibus sanctarum cantionum uerba communicat. Quae autem sint, quse captiuos ducant, nos apostolus docet dicens: uideo aliam legem in membris meis militantem aduersus legem mentis mese et captiuum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis. cum igitur inter concupiscentiam carnis et spiritus pugna est, tum ea, quse captiuos nos conantur sibi subdere, pertemptant occupare corpus eiusque dominari seseque doctrinis spiritalibus, ut per consuetudinem his auctoritatem adimant, inserere. sed resistendum est et prophetae uoce respondendum: quomodo cantabimus canticum domini in terra aliena? terra
Abbreviated transcription (Latin):
angistias ꝓmulta surripientiũ uitior
incentiua eo cẽ ueniendũ : ueret᷑ ne qͥd sibi
ꝑnaturã corporis exuitis ad haerescat.
Post hac enĩ ad dñm p̃cat᷑: dicens. Me¬
ito due filioru edom in die hicͥstm:
qui dicunt. Exinicaute & inanute:

Expanded text:
angustias, per multa subrepentium uitiorum incentiua eo esse ueniendum, ueretur, ne quid sibi per naturam corporis ex uitiis adhaerescat. post hoc enim ad deum precatur dicens: memento, domine, filiorum Edom in diem Hierusalem, qui dicunt: exinanite
Abbreviated transcription (Latin):
solutũ habebit. Nanq qͥ laborant auiite
desinere & corũ qͣ ĩpie gesserint olluusci
uolunt incentiuo tam̃ c̃suetudinis desinen¬
tis agitant᷑ & ea qͣ occulta s̃ uitia in nob dd¬
miscere se fidei sacram̃tis & inserere ꝑtem¬
ptant : ut int̃ diuinos rmnos & sacras lecti¬
ones harũ in imicarũ captiuantiũ noscu¬
piditatũ cogitatio surrepat. Nec sane de
ẽħ ab solutũ in plurimis exẽplũ: Multos
enĩ iniqͦs uidemꝰ legere atq disserere Hos¬

Expanded text:
solutum habebit, namque qui laborant a uitiis desinere et eorum, quae impie gesserint, obliuisci uolunt. incentiuo tamen consuetudinis aegre desinentis agitantur; et ea, quae occulta sunt uitia in nobis, admiscere se fidei sacramentis et inserere pertemptant, ut inter diuinos hymnos et sacras lectiones harum inimicarum captiuantium nos cupiditatum cogitatio subrepat. nec sane deest hoc absolutum in plurimis exemplum. multos enim, quos uidemus legere atque disserere. ho
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑfationes exipsis supstitionũ causis co¬
arguat. dcens Simula cra giratium
& n̾uidebunt. ciures habeat & nͥcuidi e e
Eit. Nares hobdat & n̾ odorabunt ce
Manus habert & u pal pabunt pedes
habent & nambulaibunt uclama¬
bunt in gutture suo: Neq e sps inore e¬
eorũ Similes illis ficiet qͥ fciciunt ea e
&om̃s qͥsper aut inhis F requent᷑ &¬
inaliis psalmis idipsũ de simula cras
gentiũ dictũ ẽ & ꝓphetia om̃is hoc
laborat ut humanũ errorẽ a stultis¬
simis his irreligiositatũ studiis aũtat
Addunt enĩ pleriq his impietatibus
suis auctoritatẽ : ut p̃ciis me tallorũ
honorẽ diis quos sibi fecerint qͣrant
Auro eos argentoq formando. Sed hoc
tantũ qđ possunt largiunt᷑ imaginẽ
scilic& oris oculorũ auriũ nariũ ma¬
nuũ & pedũ: dõssuos in forma mortui
corporis adorantes cui sp̃u a uolante
os mnutũ ẽ oculi hebetes auressurdae. na¬
resinanimae s̃ manꝰ dissolute pedesri¬

Expanded text:
erstitiones ex ipsis superstitionum causis coerstitiones ex ipsis superstitionum causis coarguat dicens: simulacra gentium non uidebes habent et non odorabunt; manus habent et non palpabunt; pedes habent et non ambulabunt; non clamabunt in gutture suo neque est spiritus in ore eorum. similes illis fiant, qui faciunt ea et omnes, qui sperant in his. frequenter et in aliis psalmis id ipsum de simulacris gentium dictum est; et prophetia omnis hoc laborat, ut humanum errorem a stultissimis his inreligiositatum studiis auertat. addunt enim plerique his impietatibus suis auctoritatem, ut pretiis metallorum honorem diis, quos sibi fecerint, quaerant, auro eos argentoque formando; sed hoc tantum, quod possunt, largiuntur, imaginem scilicet oris, oculorum, aurium, narium, manuum et pedum, deos suos in forma mortui corporis adorantes, cui spiritu auolante os mutum est, oculi hebetes, aures surdae, nares inanimse sunt, manus dissolutae, pedes ri
Abbreviated transcription (Latin):
manꝰ intulit : dm̃ quantũ in se ẽ eruci¬
ficũin homine mortificans Sedelecas
serui qͥbruinea fructũ eiꝰ reddentib tra¬
derie t in qͥbo dñs iudicato popło suo pre¬
tatis suae dãnũ c̃solaret᷑ itaq c̃olant᷑
eu gentes in martrribi & ẽfessoribi&
fidelib: suis frucꝰ ex se cõmissaȩ sibi gr̃e
rependentes Non noua autẽ nec huiꝰ
tantũ ꝓpħaȩ uox ista ẽ Morses in prae¬
claro illo deuteronomu cantico eũ pec¬
cata popłi huiꝰ & ĩpietates nouisimas
& fidẽ generationis alterꝰ p̃dicane: ait
Qm̃ uidicabit dñs popłm suũ : & inseruis
suis c̃solabit᷑ Sc̃s etiã eleatar cũ a pͥn¬
cipib popłi sui degustare em̃titũsaeri¬
ficatũ cogeret᷑ głam martrru subhac
tadẽ uõee c̃sũmat: sciens dñm inseruis
suis uoluntatẽ eiꝰ oꝑantib iudicato
popło esolandũ Conũtit᷑ deinde ad
depellendũ errorẽ gentiliũ ꝓpħicꝰ
sermo ut stultas atq irreligiosas

Expanded text:
manus intulit, Deum quantum in se est cruxifixum in homine mortificans. Sed electi serui, quibus uinea fructum eius reddentibus traderetur, in quibus dominus iudicato populo suo pietatis suae damnum consolaretur. itaque consolantur eum gentes in martyribus et confessoribus et fidelibus suis fructus ex se commissae sibi gratiae rependentes. non noua autem, nec huius tantum prophetae uox ista est. Moyses in praeclaro illo Deuteronomii cantico, cum peccata populi huius et impietates nouissimas et fidem generationis alterius praedicaret, ait: quoniam iudicabit dominus populum suum et in seruis suis consolabitur. sanctus etiam Eleazar, cum a principibus populi sui degustare ementitum sacrificatum cogeretur, gloriam martyrii sub hac eadem uoce consummat, sciens dominum in seruis suis uoluntatem eius operantibus iudicato populo consolandum. Conuertitur deinde ad depellendum errorem gentilium prophetico sermone, ut stultas atque inreligiosas
Abbreviated transcription (Latin):
ad sp̃m eẽ referendã: qui enĩ suꝑ fere.¬
bat᷑ ante quã terra fier&: quomodo
cũ terra fier& & feriebat᷑ gentiles ho¬
mines ꝑ umbrã quandam nr̃os secuti.
quia ueritatẽ sp̃s haurire ñ poterant:
qđ cȩlũ ac terras lunȩ quoq stella.¬
rũq micantiũ globos sp̃s intus alat.
suis uersib indider̃: Ergo illi ꝑ sp̃m
non negant uirtutẽ subsis tere creatu¬
rȩ. Nos qui legimꝰ denegamus : s flatilẽ
putatis ab illis sp̃m designatũ: Si illi
auctorẽ omniũ flatilẽ sp̃m declarar̃.
Nos dubitamꝰ sp̃m dĩ eẽ omniũ creatorẽ
Sed quid alienis inmoror: Accipiant
docum̃tũ euidens. nihil posse eẽ qđ sp̃s
arch angłis. nec de thronis ac domi-¬
nationib posse dubitari qđ eiꝰ oꝑatione
subsistant. quando qͥdẽ ipse scđmcarñẽ
dñs cui angłi seruiebant sp̃ũ in uirginẽ
suꝑueniente generatus sit. sic̃ & scđm

Expanded text:
e referendam. Qui enim superferebatur, antequam terra fieret, quomodo cum terra fieret, feriabatur? 36. Gentiles homines per umbram quamdam nostros secuti, quia veritatem Spiritus haurire non poterant; quod coelum ac terras, lunae 641 quoque stellarumque micantium globos Spiritus intus alat, suis versibus indiderunt. Ergo illi per Spiritum non negant virtutem subsistere creaturae: nos qui legimus, denegamus? Sed flatilem putatis ab illis spiritum designatum. Si illi auctorem omnium flatilem Spiritum declararunt, nos dubitamus Spiritum Dei esse omnium creatorem? 37. Sed quid alienis immoror? Accipiant documentum evidens, nihil posse esse quod SpArchangelis, nec de Thronis, nec de Dominationibus posse dubitari, quod ejus operatione subsistant; quandoquidem ipse secundum carnem Dominus, cui angeli serviebant, Spiritu in Virginem superveniente, genitus sit; s
Abbreviated transcription (Latin):
tatis oport& Captae enĩ m̃tes nr̃ae s̃
corporũ scłiq dñatu. Captae a dae monib:
s̃ uire uitiorũ qͣi ꝑiũ in nos suũ ꝑ diũsa
ministeriorũ genera exercent: dũ nos
ebrietas possid& dũ luxꝰ subigit dũ aua¬
ritia deuincit dũ abitio occupat dũ
maliuolentia obtin& dũ ira usurpat :
dũ om̃a in nob̵ regnant haec incentiua
uere : cũ ait Hanc enĩ filiã abraxe quã
liguerat sathanas decẽ & octo annis
nonne oportuit solui in die sabbati
Uent seruentes in lił atẽ deducere dicen
liꝰ uos libauerit: uere libi eritis. Capim᷑
& ratio ũborũ ñ tã corporalẽ captiuita¬
tẽ tractare quã sp̃ualẽ uidet᷑ ła enĩ¬

Expanded text:
tatis oportet. captae enim mentes nostrae sunt corporum saeculique dominatu, captae a daemonibus sunt iure uitiorum, quae imperium in nos suum per diuersa ministeriorum genera exercent, dum nos ebrietas possidet, dum luxus subigit, dum auaritia deuincit, dum ambitio occupat, dum maliuolentia obtinet, dum ira usurpat, dum omnia in nobis regnant haec incentiua uere, cum ait: hanc filiam Abrahae, quam ligauerat satanas decem et octo annis, nonne oportuit solui in die sabbati? uenit seruientes in libertatem reducere dicens: filius liberauerit, uere liberi eritis. capimuret ratio uerborum non tam corporalem captiuitatem tractare, quam spiritalem uidetur. ea eni
Abbreviated transcription (Latin):
i tibi expectarud maxime
slã ut ei qͣlo qͣdnt᷑ grautate eorũ doctri¬
naq digna sut om̃isq sermoñsit fortu¬
uitꝰ euigus sed ex rationabilibi qusis pse
etꝰ aexpetitioni audientiũ aitilis aaudo¬
tititi c̃gruus disserentiũ : quantomagis
dineelestib eloqͥis opinandũ ẽ ut qe¬
Aqd in his ẽ excelsũ. diuinũ rationabile
a ꝑfectũ eẽ existimet᷑ Sed plerunq ũ no
sẽꝑ uitio nr̃o accidit ut qͣ legi in aeccł̃a
audimꝰ aurib atq animis nrĩs longe
abbis ꝑegrinantib negligamꝰ: ut ꝑ
audiendi in curiã iulescat apud nos
dictorũ caelestiũ dignitas Cũ in lecti¬
onis tẽporerationes supputamꝰ iras
c̃cipimꝰ iniurias cogitamꝰ luxꝰ recolimꝰ:
tunc ad heo occupatis nob surdx aures
s. & hebesmens ẽ & si qͥd forte in aures
nr̃as eorũ qͣlegent᷑ inciđit uitutẽ tam̃
dictorũ obrutꝰ scłi curis animꝰ ñ sentit
& qͦrũ intelligentiã ñ c̃seqͥt᷑: leuẽ
existimabit auctoritatẽ. Om̃a autẽ

Expanded text:
tibus expectari id maxime t, ut ea, quae loquuntur, grauitate eorum doctrinaque digna sint omnisque sermo non sit fortuitus et uagus, sed ex rationabilibus causis profectus et expectationi audientium utilis et auctoritati congruus disserentium, quanto magis id in caelestibus eloquiis opinandum est, ut. quidquid in his est, excelsum, diuinum, rationabile et perfectum esse existimetur. sed plerumque, er, vitio nostro accidit, ut quae legi in ecclesia audimus, auribus atque animis nostris longe ab his peregrinantibus negligamus: ut per audiendi incuriam, vilescat apud nos dictorum coelestium dignitas. Cum in lectionis tempore rationes supputamus, iras concipimus, injurias cogitamus, luxus recolimus: tunc ad haec occupatis nobis surdae aures sunt, et hebes mens est; et si quid forte in aures tras eorum, quae leguntur, inciderit, uirtutem tamen dictorum obrutus saeculi curis animus non sentit; et quorum intellegentiam non consequitur. leuem existimabit auctoritatem. Omnia autem,
Abbreviated transcription (Latin):
alit̃ oport& tractatꝰ psalmi anarioris
inqͣntũ exeqͥ ualumꝰ cõplexꝰ ẽ Ad qͥrũ
c̃firmationẽ etiã h qđ in paalmoħ di¬
di doc& dicens & fec̃ mare siccũ ã di¬
uisa ẽ aqua & qͦmͦ nẽ rubrũ mare
in diuisiones diuidit᷑ nͥ qr existimo sub¬
relatione gestorũ sp̃ualis doctrinae
ordinẽ c̃tineri: łuadentes enĩ xegyptũ
qͥ scłi forma ẽ & ad trã rȩpmissionis
quã scđm euangeliũ beati haeredita¬
tꝰ transimꝰ in qͦ plures adit̃ dicusiones
s̃. Alus enĩ ꝑ ieiuna it ẽ aliis ꝑpudi¬
citiã aliis ꝑ elemosinã ꝑ fidẽ ꝑ sp̃ẽ¬
ꝑ haritatẽ & hac om̃a diũsas neces¬
sẽ ẽ habeant diuisiones huiꝰ maris
transeundi om̃ib tam̃ ꝑhas utarũ di¬
uisiones it̃ scłi transituris. Conclusio
autẽ psalmi ut hac om̃a de futuris
untelli gnt᷑ maiorẽ firmat fidẽ cũ ait¬

Expanded text:
ioris, in quantum exsequi ualuimus, conplexus est; ad quorum confirmationem etiam hoc, quod in psalmo hoc didi docet dicens: et fecit mare siccum, et diuisa est aqua; et quomodo nunc rubrum mare in diuisiones diuiditurrelatione gestorum spiritalis doctrinae ordinem contineri. Evadentes enim Aegyptum, quae saeculi forma est, et ad terram repromissionis quam secundum Evangelium beati haereditatus transibimus, in quo plures ad iter divisiones sunt. Aliis enim per jejunia iter est, aliis per pudicitiam, aliis per eleemosynam, per fidem, pe caritatem. et haec omnia diuersas necesse est habeant diuisiones huius maris transeundi, omnibus tamen per has uiarum diuisiones iter saeculi transituris. Conclusio autem psalmi, ut haec omnia de futuris intellegantur, maiore fide firmat, cum ait
Abbreviated transcription (Latin):
euꝰ taciendorũ sola miscđȩ suȩ cau¬
sa ẽ. Neq enĩ eguit ut fierent: sed¬
A qui bonꝰ ẽ in id uniuersa fecit. ut¬
at. plures bonitatis sua copusute¬
pent̃ fem actẽ alos mintellatipet¬

Expanded text:
um caelorum sola misericordia suae causa est; neque enim eguit, ut fierent. sed qui bonus est, in id uniuersa fecit, ut plures bonitatis suae copiis uterentur. fecit autem caelos in intelle
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ Non tantũ unigeniti dĩ nom̃ ẽ co¬
gnitũ. Suꝑ om̃a magnificatũ ẽ & in
om̃s se magnitudo scitatis extendit Non
barbarꝰ ñ scita ñ seruus ñ lib̵ ñ mulier
ñ uir ñ xtas ulla secernit᷑ : Suꝑ om̃a
enĩ magnificatũ dĩ nom̃ ẽ Tẽpli col¬
lapsas. Simulacbra muta s Aru¬
spices in t̃uentu scorũ silent Auguriũ
fides fallit unũ di nom̃ in om̃ibi gen¬
scĩs suis: & ubicunq inuocatũ fuerit
praesentẽ op̃ẽ tribuit. Ait eñ lra
quacuraq die iriuocautro te he¬
cudime. Nullũ die itꝰ qͥsqu simneme¬
tu transigit neq anxia sep
erx se fides securi

Expanded text:
 tantum genti dei nomen est cognitum: super omnia magnificatum est et in omnes se magnitudo sanctitatis extendit. non barbarus, non Scytha, non seruus, non liber, non mulier, non uir, non aetas ulla secernitur: super omnia enim magnificatum dei nomen est. templa conlapsa sunt, simulacra muta sunt, haruspices interuentu sanctorum silent, augurium fides fallit: unum dei nomen in omnibus gensanctis suis et, ubicumque inuocatum fuerit, praesentem opem tribuit. Ait enim: in quacumque die inuocauero te, exaudi me. nullum diem iustus quisque sine metu transigit, neque anxia semper erga se fides securi
Abbreviated transcription (Latin):
Neq enĩ gignendae encationei li¬
tẽ inconsencabilis qei ser
sedem hanc moderatae adiisinpit
habitationis incolerent acuis ae
eleuatis ipian illã primielin

Expanded text:
neque enim gignendae creationes uirtutem inconspicabilis dei ferre sedem hanc moderatae ad infirmitatem habitationis incolerent. aquis etenim eleuatis ipsam illam primi cael
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ pariuili malitia ñ sensu infideles aut̃
om̃s idẽ apłs paruulos ẽẽ qr infirmes
ad cr̃bũ firmũ manentes adhuc lactis ege¬
ant obiurgat dicens lacte uos potaui :
ñ crbo Non enĩ poteratis sed neq adhuc
potestis. Dese autẽ ita Cũ factꝰ sũ uir ea qͣͤ
s̃ paruuli dereliq: Occurrere uͦ in id fefa¬
nat inuirũ c̃sũmatũ in m̃surã xtatiscor¬
poris xp̃i Ungentũ h gͦ in aaron barbã
idest in c̃sumatae fidĩ uirũ descendit a
ponendũ & c̃fundendũ ds̃ docuit &d no
diator inlegȩ. De capite gꝰ idest de xpodi

Expanded text:
est. Parvuli malitia, non sensu . Infideles autem omnes idem Apostolus parvulos esse, quia infirmes ad cibum firmum manentes adhuc lactis egeant, objurgat dicens: Lacte vos potavi, non cibo: nondum enim poteratis, sed neque adhuc potestis . De se autem ita: Cum factus sum vir, ea quae sunt parvuli dereliqui . Occurrere vero in id festinat, in virum consummatum, in mensuram aetatisristi. unguentum hoc ergo in Aaron barbam. id est in consummatae fidei uirum descendit a ponendum et confundendum Deus docuit, et Deus mediator in lege. De capite ergo, id est, de Chri
Abbreviated transcription (Latin):
uimꝰ inaginẽ t̃restris: portemꝰ imaginẽ
caelestis Hic ẽ isrł cui traȩbeate huiꝰ con¬
tingȩt haereditas: cui c̃glorificatiin dño
t̃reni corporis sui erit aet̃na possessio
Hoc xp̃ianis ẽ ꝓpͥũ : qͥhoc in se nom̃ in co¬
lume ꝑ caelestis imaginẽ usq ad finem
uasełm. Nunqͥda nob̾ optandũ hoc dõ ẽ aut
aet̃ia uirtꝰ eg& uoto nr̃o ut maneat in &¬
tũ: Vt in nob̵ potiꝰmaneat optandũ ẽ
sicut cũ dicimꝰ sci ficet᷑ nom̃ tuũ adue¬
niat regnũ tuũ fiat uoluntas tua sc̃ in
celo & in t̾ra ñ utiq ut haȩc dõ ꝓueniant

Expanded text:
vimus imaginem terrestris, portemus imaginem vimus imaginem terrestris, portemus imaginem coelestis . Hic est Israel, cui terrae beatae hujus continget haereditas, cui conglorificati in Domino terreni corporis sui erit aeterna possessio. Hoc Christianis est proprium, qui hoc in se nomen incolume per coelestis imaginem usque ad finem in saeculum. numquid a nobis optandum hoc deo est, aut aeterna uirtus eget uoto nostro, ut maneat in aeternum? ut in nobis potius maneat, optandum est; sicuti cum dicimus: sanctificetur nomen tuum, adueniat regnum tuum, fiat uoluntas tua in caelo et in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ regnent peccata in nõb̵ : apłm audia mꝰ
dicentẽ Non regn& ã pliꝰ in mortalicor¬
pore ur̃o peccatũ Regna gͦ haec occisa
s̃ lã enĩ ñ dñant᷑ in nob̵. Sed occisis his
qͥd c̃seqͥt᷑: Dedit trã eorũ hareditatẽ:
hareditatẽ isrł popło suo Data qͥdem
t̃ra ẽ regũ & gentiũ suꝑiꝰ memoratarũ:
sed amissã rursũ ẽ Hodie agentib:
gerenda praescripta sint Data gͥ corporũ
nr̃orũ tra in hereditatẽ ẽ qͣ antea erat in
chanaan maledicta & inuitia mobilis.
in basan c̃fusionis pudorisq plena in a¬
morreo exacerbans & irritans : quã possi¬
debat in og infidelitatis maceria quã
occupauerat in seon arbor infructuosa
Hec gͥ t̾ra soluto infidelitatis uallo & exci
sa exea arbore infructuosa data ẽ hare¬
ditas & data iss ł popło suo. Quaȩ autẽ
haechȩreditatis tra sit & qͥsit hic isrł :
audiamꝰ ⁊płm paulũ dicentẽ Sic̃ porta¬

Expanded text:
non regnent peccata in nobis, apostolum audiamus non regnent peccata in nobis, apostolum audiamus dicentem: non regnet amplius in mortali corpore uestro peccatum. regna ergo haec occisa sunt; iam enim non dominantur in nobis. Sed occisis his quid consequitur? dedit terram eorum hereditatem, hereditatem Israhel populo suo. data quidem terra est regum et gentium superius memoratarum, sed amissa rursum est. hodie a gentibugerenda, praescripta sint. data igitur corporum nostrorum terra in hereditatem est, quse antea erat in Chanaan maledicta, in uitia mobilis, in Basan confusionis pudorisque plena, in Amorraeo exacerbans et inritans, quam possidebat in Og infidelitatis maceria, quam occupauerat in Seon arbor infructuosa. hsee igitur terra soluto infidelitatis uallo sa ex ea arbore infructuosa, data est haereditas, et data Israel populo suo. Quae autem haec haereditatis terra sit, et qui sit hic Israel, audiamus apostolum Paulum dicentem: Sicut porta
Abbreviated transcription (Latin):
uitẽ dñ siudicato isrł in serius sus
homib em̃ fidelib t̾rae. solatiũ habebit
exdĩno Uoluiss& em̃ popłm suũ quẽ in
patrib eorũ abraam &is aac &ia cobele¬
gerat ñ uidicari: obquẽ ꝑdiũ sas plagas
egrotũ afflxerat obquẽ in colũna
ginis & nubis a stiterat obqũe mare duserit.
aqã epetra eiecerat manna ecelomiserat
log̃ posuerat uemã tantis sicrilegus
indubserat tot irrelgiosorũ regnadeit¬

Expanded text:
utem dominus iudicato Israhel in seruis suis. in omnibus enim fidelibus terrae solatium habebit ex damno. Voluisset enim populum suum, quem in patribus eorum Abraham et Isaac et Iacob elegerat, non iudicari: ob quem post diuersas plagas Aegyptum adflignis et nubis adstiterat, ob quem mare diviserat, aquam e petra ejecerat, manna e coelo miserat, legem posuerat, veniam tantis sacrilegiis indulserat, tot irreligiosorum regna deje
Abbreviated transcription (Latin):
popłm legis fide supplantat pͥmitias
eiꝰ accipit benedictionẽ eiꝰ diripit seđm
dñi dictũ dicentis A dieb autẽ ioħis.
regnũ coelorũ iĩ patit᷑ & iĩ facientes ÷¬
diripiunt illud lacob ẽgͦ qͥ eligitur
lsył ẽ qͥ possidet᷑: in praet̃itis pͥmogen¬
tis & benedictionib cognitꝰ in seruitute
multi tẽporis fidelis in sacram̃to lucte
potens in ꝓmerendis rursũ benedicti
possidendis fidelib: suauitatẽ dicens
quia ego noui qua magnius ẽ dais
officio q̃dẽ oris sui ꝓpha loqͥt᷑ sed cogni
noũ patrenfiliꝰ & cui uoluerit filiꝰ re¬
uelare & filiꝰ qͥdẽ patrẽ si cui uoluerit
reuelabit sed magnitudinẽ eiꝰ nemo
cognosc& ꝓpħa dicente Cuiꝰ magnifi¬
centiae n ẽ finis Cognitiogͦꝰ infinitatis
ginis suae plenitudinẽ ipse imago ẽ in¬
finiti Qiua egocog nocu quã magnꝰ ẽ dñs¬
& deusnit prae omaub:dus Non¬
diis om̃ib illis ẽ de qͥb infra at sin¬

Expanded text:
populum legis fide supplantat, primitias populum legis fide supplantat, primitias eius accipit, benedictionem eius diripit secundum domini dictum dicentis: a diebus autem I ohannis regnum caelorum uim patitur, et uim facientes dirijiunt illud. Iacob est ergo, qui eligiturest, qui possidetur, in praeteritis primogenitis et benedictionibus cognitus, in seruitute multi . temporis fidelis, in sacramento luctae potens, in promerendis rursum benedictiopossidendis fidelibus suauitatem dicens: quia ego cognoui, quam magnus est dominus. officio quidem oris sui propheta loquitur, sed cognisi filius et cui uoluerit filius reuelare; et filius quidem patrem, si cui uoluerit, reuelabit, sed magnitudinem eius nemo cognoscit propheta dicente: cuius magnificentiae non est finis. cognitio ergo infinitatis rfectam originis suae plenitudinem ipse imago est infiniti. Quia ego cognoui, quam magnus est deus noster prae omnibus diis
Abbreviated transcription (Latin):
t̃tius in electione ẽ ia cob cõmemorari
Ratio qͦq ad monebad ut significatꝰ sył
in iacob intelligeret᷑. Qun etiã illud acce¬
dit : qđ qͥ iacob ẽ eligit᷑ qͥ isrł possidetur
Sedũ in exordio sermonis monumꝰ illa
ex reb corporalit̃ gestis cõmemorata in
psalmo eẽ in qͥb futuri species tã ꝗ in spe¬
culo relucere: ea qͦq gestis reb: corptata
in telligentiã nob̵ absolutiorẽ eorũ quaȩ
spualit̃ in gestis reb p̃figurabant᷑ affer¬
rent : Dĩ nom̃ suaue ẽ ñ uni tantũ genti
atq ipsi irreligiosa : sed om̃ib: iã gentib
atq linguis iacob enĩ sibi elegit maiorẽ
natu sũ pplantẽ em̃ tẽ pͥmitias cybo
& desꝑatione uenalis abripientẽ be¬
nedictionẽ impoenitentẽ post serui¬
Itutẽ
deinde pꝰluctã dm̃ uidentẽ & isł nun¬
cupatũ. Ante enĩ ia cobẽ & sic issł cir¬
cũ spiciamꝰ aeccłe corpꝰ quae se ꝑ differen¬

Expanded text:
tertius in electione est, Iacob commemorari. tertius in electione est, Iacob commemorari. ratio quoque admonebat, ut significatus Israhel in Iacob intellegeretur. quin etiam illud accedit, quod, qui Iacob est, eligitur, qui Israhel, possidetur. Sed iam in exordio sermonis monuimus, illa ex rebus corporaliter gestis commemorata in psalmo esse, in quibus futuri species tamquam in speculo reluceret; ea quoque gestis rebus coaptata intelligentiam nobis absolutiorem eorum, quae spiritaliter in gestis rebus praefigurabantur, afferent. Dei nomen suave est, non uni tantum genti, atque ipsi irreligiosae; sed omnibus jam gentibus atque linguis. Jacob enim sibi elegit, majorem natu supplantantem, ementem primitias cibo et desperatione venalis, abripientem benedictionem, impoenitentem post servitutem, deinde post luctam Deum videntem et Israel nuncupatucumspiciamus ecclesiae corpus, quae se per differen
Abbreviated transcription (Latin):
lengiꝰ si nob necessariũ ẽ : quos corporis in¬
somitis & c̃ditio originis in peccatis dea¬
n& & qͥd spe ẽ humanis delictis. si benigni¬
us d̃ ilso: Sed dictorũ ratio c̃sideranda
ci qm̃ fuiaue ẽ. Pallite ubi dicit᷑ ad corpo¬
sis ꝗa refert ut porgini nr̃i idest corpo¬
s nultimoda oꝑa c̃sonans dõ fiat & apta lau¬
aout eñ ẽ cdõ corpora nr̃a cõplacitomini
steria ꝓbabiliq famulari Vel ipsũ illud potiꝰ
nom̃ dñi suaue ẽ Et qͥd suauitatis in sehabe¬
at uł nom̃ eiꝰ uł ei psallere. c̃tinuo subiec̃ :
dicens. Quoniam ia cobelegit sibi di̾s:
is raeł in possessionen sibi  initiũ originis
uidaeorũ scđm scĩficationẽ generis : abraã
ẽ Adhunc enĩ pͥmũ dĩ fuit sermo &
cur potiꝰtacob quã abraã dñs elegit ͣ
Dehinc cũ idem scđm nuncupationis
allocutionẽ sit isrł qͥ & ia cob. curit̃ũ
additꝰ isrł in possessionẽ sibi  Ordo exige¬
bat pͥncipẽ electionis abraã ñ eũ qͥiã

Expanded text:
nus sit, nobis necessarium est, quos corporis infirmitas et conditio originis in peccatis detinet. Et quid spei est humanis delictis, si benignitas Deo absit? Sed dictorum ratio consideranda iam suaue est. psallite ubi dicitur, ad corporis opera refertur, ut per organi nostri, id est corporis multimoda opera consonans deo fiat et apta lauaue esterio probabilique famulari: uel ipsum illud potius nomen domini suaue est. Et quid suauitatis in se habeat uel nomen eius uel ei psallere, continuo subiecit dicens: quoniam Iacob elegit sibi dominus, Israhel in possessionem sibi. initium originis Iudseorum secundum sanctificationem generis Abraham est, ad hunc enim primum dei fuit sermo; et cur potius Iacob quam Abraham dominus elegit? dehinc cum idem secundum nuncupationis allocutionem sit Israhel qui et Iacob, cur iterum additur: Israhel in possessionem sibi? ordo exigebat principem electionis Abraham, non eum, qui iam