comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
us ꝓcuratore c̃uis eõs ñ posit
ditrike̾ res pupillorum i
adolescentium nulla dubi¬
tatio esͦs ⁊ si curator sit fur¬
iosi uł cuius aitĩus ñ adõ le¬
scentis uidendum est uide¬
alebit uenditio. hanc an o¬
de pupillis princeps loqu¬
itur⁊ cum tũ iunctim tuto¬
rib curitores iccipiunt᷑
An obligari coia una possũt
gandanam ꝙ excipitorato
DQuamuis antecessor p̾¬
sidis decreuiss ea p̾ua uenũ¬
dari que tuto⁊ pup illi sub¬
iecto noi̾c alt̾ius emptoris

Expanded text:
 curatore, eos non posse distrahere res pupillorum uel adulescentium nulla dubitatio est. Sed si curator sit furiosi uel cuius alterius non adulescentis, uidendum est, utalebit uenditio an hanc ode pupillis princeps loquitur et coniuncti tutoribus curatores accipiunt, An obligari communia possint,ganda: nam quod excepit oratio, Quamuis antecessor praesidis decreuisset ea praedia uenumdari, quae tutor pupilli, subiecto nomine alterius emptoris,
Abbreviated transcription (Latin):
fundus sit stenł
uł saxosus uł pestilens uidẽ¬
dum est an alienare cum n̾
possit ⁊ imperator nr̃anton¬
ba rescripserunt. ꝙ alegatis
in fructuosum ee̾ fundum
quem uende̾ uuitis mou̾c
nos non põt cum utiq pro
frũctuum mo p̾ tiu mu¬
enturussit. ¶ Qm̃qͣm aut

Expanded text:
fundus sit sterilis uel saxosus uel pestilens, uidendum est, an alienare eum non possit. et imperator Antonuerba rescripserunt: 'Quod allegastis infructuosum esse fundum, quem uendere uultis, mouere nos non potest, cum utique pro fructuum modo pretium inuenturus sit'.Quamquam aut
Abbreviated transcription (Latin):
fr̾. magis est ut cesset h̾ p̃s
oratois que decliuisionelo¬
quitur nulla enim cõmu
D Sipupillorum sint
alienatio locum hre possit

Expanded text:
 magis est, ut cesset haec pars orationis, quae de diuisione loquitur: nulla enim commu pupillorum sint alienatio locum habere possit
Abbreviated transcription (Latin):
S solent hoclie p̾tores uł p̾¬
sides si talem hõiem inurni¬
crint qui n temp̾n finem
os motes accepit ꝙ si euenĩt
ipõ iurc desinunt cr̃ impotes¬
tate curatorũ curatio ⁊ũt eiꝰ
potius curatomꝑ mittẽda
sul curatores quireb sius
suꝑ cẽ non possunt ł darin
bebit nec dubitabit filium
quoq ꝑ:i curatorem. dare

Expanded text:
sed solent hodie praetores uel praesides, si talem hominem inuenerint, qui neque tempus neque finem os mores receperit: quod si euenerit, ipso iure desinunt esse in potestate curatorum.Curatio autem eius, potius curationem permittendam sul curatores, qui rebus suis superesse non possunt, uel dari iubebit, nec dubitabit filium quoque patri curatorem dari.
Abbreviated transcription (Latin):
ris copianon sit agere fili
e ꝑmittendum eritꝰ caiũq
oportebit derato idem dioe¬
dum est isi ab hõstibo cap
dedote repetenda. ¶rãsgr¬
rediamũr nunc ad articuli¬
hucut queramꝰ ad usus qͦs
competit de docte actio ⁊ adu̾¬
sus ip̃m maritum compete¬
re palam est siuc ip̃i dosda¬

Expanded text:
ris copia non sit, agere filiae permittendum erit cauerique oportebit de rato. Idem decernendum est et si ab hostibus capde dote repetenda. Transgrediamur nunc ad hunc articulum, ut quaeramus, aduersus quos competit de dote actio. et aduersus ipsum maritum competere palam est, siue ipsi dos da
Abbreviated transcription (Latin):
seq mutur peciu̾a potit ouli¬
gire sibi mutuam pecunia¬
yscribendo. ¶Constat cu
qui ad augmentum datur
ut puta ad bona mat̾na q̃r
post ea accesserunt. łaliquo¬
daluud ingnictum ad min

Expanded text:
seque mutua pecunia poterit obligare sibi mutuam proscribendo.Constat eum, qui ad augmentum datur, ut puta ad bona materna quae postea accesserunt uel ad quid aliud augmentum, admin
Abbreviated transcription (Latin):
illus erit ut stipulari po ssit
n suum habebit tunc ipci
tutor qui ue in eius potest¬
nis sepissimescripsit utile
actionem pupillodanda
s si ab sens sit pupillus op¬
porte tutorem suo noic sti¬
pulan. ¶e quãqma
bigendũs est si pr familias
cum ꝓ quo ficciussit tutore

Expanded text:
is erit, ut stipulari possit, neque seruum habebit, tunc ipse tutor quiue in eius potestIulianus saepissime scripsit utilem actionem pupillo dandam. sed et si absens sit pupillus, oportere tutorem suo nomine stipulari nequaquam ambigendum est.Si pater familias eum, pro quo fideiussit, tutore
Abbreviated transcription (Latin):
cutum uocatus sollempnit᷑
cauit᷑ int̾ moras puerad pi¬
b̾tatem ꝑueni̾t no est cogen¬
dus acͣcipe uiditium. ¶Tntor
qui p̾pubtatem pupilli neg¬
otiorum eiꝰ administratoe̾ ab̾¬

Expanded text:
cium uocatus sollemniter cauit: si inter moras puer ad pubertatem peruenit, non est cogendus accipere iudicium.Tutor, qui post pubertatem pupilli negotiorum eius administratione ab
Abbreviated transcription (Latin):
mared qui cirea cum futĩ
sunt: non est aucliendus t¬
utor cum clicat idõ cessasse
pupillarem pecuniam cde¬
ꝙ idonea nõia ñ inuenirit
si arguãtur eo tempore sua
pecuniam benc collocisse.¬
In soluendis legatis ⁊ sid̾i¬
missis attẽdẽ d tutor ner
aui non debitum soluat nec
nuptiale m̃mus matri pu¬
pilli ul sorori mitte ilmd
est si matri forteaut sorori
pupilli tutor eaq ad nictũ
et ip̃as sustine non possĩt. n¬
am ratum id habendum e̾
mine erogatur:
iapsus est. nichil college in¬

Expanded text:
ebet, qui circa eum futuri sunt.Non est audiendus tutor, cum dicat ideo cessasse pupillarem pecuniam, quod idonea nomina non inueniret, si arguatur eo tempore suam pecuniam bene collocasse.In soluendis legatis et fideicommissis attendere debet tutor, ne cui non debitum soluat, nec nuptiale munus matri pupilli uel sorori mittere. aliu‹d› est, si matri forte aut sorori pupilli tutor ea quae ad uictet ipsa sustinere non possit: nam ratum id habendum estmine erogatur. lapsus est, nihil colleg
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpoĩti sunt actõe depẽculio ⁊
de inrem u̾so pr̃em teni nec
multum inderi in hoc cau fa¬
ce̾ pr̃is scientiam ⁊sensut
Mobligandum eum insolid
nisi forte cum tutore uł aliqͦ
uolente eũm face̾ suspectum
pupilli nouarerem in iud̾m
deducere ꝑt. donatoes au̾t ab
tor caueat ratam rem habit¬
ininditium decucit. ¶Quid
tam̃ si dubitetur. an tutor sit
illiꝯ missussit cquum c̃adu̾¬
sarium non cccipi. Idem ⁊ n
constitui ꝑiculo tutoris sol
quociens q aut dissusa neg¬
otia sintaut lignitas uscti
uł ualitudo tutoris id põstu¬
let. ¶S̾itñ nundum farip
Si duob simil tutela gere

Expanded text:
posita essent actione de peculio et de in rem uerso patrem teneri: nec multum uideri in hoc casu facere patris scientiam et consensum ad obligandum eum in solidum, nisi forte contutore uel alio quo uolente eum facere suspectum pupilli et nouare et rem in iudicium deducere potest: donationes autem ab tor caueat ratam rem pupiin iudicium deducit. quid tamen si dubitetur, an tutor sit illi commissus sit? aequum est aduersarium non decipi. idem et in constitui periculo tutoris solet, quotiensque aut diffusa negotia sint aut dignitas uel aetas aut ualetudo tutoris id postulet: si tamen nondum fari p.Si duobus simul tutela gere
Abbreviated transcription (Latin):
id ꝙ tutor conueniri potuit
in uente non fuint ad tuto¬
rem cunis nulla culpa ad¬
missa ꝓponitur. minime pti
qui exfundo bona fite ꝓcipi
potuerunt. ¶tem ꝵ sim¬

Expanded text:
d tutor conueniri potuit,inuentae non sunt, ad tutorem, cuius nulla culpa admissa proponitur, minime pertqui ex fundo bona fide percipi potuerunt.Item res
Abbreviated transcription (Latin):
a cos inputare pupillo pro¬
h̾uit si supuatͣam eam littẽ
instituissent cum cõuenire¬
tur.a nõ clitore nec enim p¬
bentur tutores bõnam fide
solu̾ctutor u̾m q̃ si bi credi¬

Expanded text:
a eos imputare pupillo prohibuit, si superuacaneam litem instituissent, cum conuenirentur a uero creditore: nec enim prohibentur tutores bonam fidem solu
Abbreviated transcription (Latin):
auł Qum plures tutcła
gerunt nulli cor in contut¬
drem accio pupilli noĩe da¬
tur. ¶Que bo̾a fide atutore
gesta sũt rata habehanturi
⁊ex rescriptis traiam ⁊i adri
ameiidõ pupillus rematu¬
torelegittime distractam u
e emente. nẽc int̾est tutor so¬
lucndo fuit nec ne cum sibo¬
na fide res gesta sit suada sit.
non ualet. ¶Nunm est
ncẽ tutori respectu estimati¬
onis pupilli crogare ex bõis¬
eiꝰ ꝙ ex suis non honestissime
suiss crogaturus cum tutor
facultate patrimoni ⁊ dĩg
tem sorori alio p̃r̃e natecti¬
amsi ałreanubx̾ ñ potuitɨ
nam ⁊ si honeste exlibalita
tetñfit quesuanda arbitri¬
opup̃uli est. ¶Sicutor pe¬
cuniam pupillarem credere

Expanded text:
um Cum plures tutelam gerunt, nulli eorum in contutorem actio pupilli nomine datur. Quae bona fide a tutore gesta sunt, rata habentur etiam ex rescani: et ideo pupillus rem a tutore legitime distractam uiscilicet emente. nec intlvendo fuerit nec ne, cum, si bona fide res gesta sit, servanda sit, non valet. Nimium est licere tutori respectu existimationis pupilli eius, quod ex suis non honestissime fuisset erogaturus.Cum tutor facultate patrimonii, pro dtem sorori alio patre natae, etiamsi aliter ea nubere non potuit: nam etsi honeste, ex liberalitate tamen fit, quae seruanda arbitrio pupilli est.Si tutor pecuniam pupillarem credere
Abbreviated transcription (Latin):
lum quas ⁊̃ sue aministrati¬
ons cogitur. ¶Scendum
est tutoͬrem. ⁊̃ p̾ osfitium fi¬
nitum usuras debe indiem
tutela ulministrita est dic¬
endum est ñ nũ qm̃ diem
credite pecine expectadam
si forte tutor pecumas c̾cli¬
d̾it pupilli nõic quarũ exi¬
gendaꝵ aics nuidum uen¬
it sane ꝙ. id recumas attin¬
et. ita demũ uerii est sip̾ qmͣ¬
no debet c̾dcir nõ exp̃ectabr¬

Expanded text:
, quas etiam suae administrationis cogitur.Sciendum est tutorem et post officium finitum usuras debere in diem, tutela administrata est, dicendum est nonnumquam diem creditae pecuniae exspectandam, si forte tutor pecunias crediderit pupilli nomine, quarum exigendarum dies nondum uenit. sane quod ad pecunias attinet, ita demum uerum est, si non debet c
Abbreviated transcription (Latin):
mõram de pomfccit p̾tor ir¬
rogauit ei legitimas s ⁊ si.
dcm negit alqmͣ qmͣtita¬
tem penes se cepupiuis ad po¬
nera sua expedienda in posu¬
it necessitatem mutuam pe¬
cuniam sub legittimis usu¬
ris accipiendi tenebitur in
rib legĩtimas ex egit usur
inorem ꝓuintic p̾stabitu¬
suras aut ꝗncũces aut triẽ¬
tes aut sique ane lemiores
inꝑuintia frc̃q̃u̾ctantur.¬
Usure atutorib non sta¬
tim exiguntur s inticctor
tpr̃e ad exigendum ⁊ ad co¬
ilocandum duum mẽsiu̾
idq iniuditio tutelesuan
solet. ꝙ spatium seulaxam̃¬
tum tpristrihui non o por¬
tet hus qui numos imp¬
ubcrũ ła dolescentiũ insu¬
os usus ꝯũterunt. ¶Siu¬
suras ex actas tutorł curat¬
or usib sis retinnt carũ
usũras agnoscẽ eos oport
sanc enim parii refert utr¬
um sortem pupillarem an
usuras in usus suos ꝯũtera¬
unt. ¶Decuic que inarch¬

Expanded text:
t praetor irrogauit ei legitimas. sed et si, dum negat aliquam quantitatem penes se esse, pupillis ad onera sua expedienda imposuit necessitatem mutuam pecuniam legitimis usuris accipiendi, tenebitur in ribus legitimas exegit. morem prouinciae praestabit usuras aut quincunces aut trientes aut si quae aliae leuiores in prouincia frequentantur.Usurae a tutoribus non statim exiguntur, sed interiecto tempore ad exigendum et ad collocandum duum mensum, idque in iudicio tutelae seruari solet: quod spatium seu laxamentum temporis tribui non oportet his, qui nummos impuberum uel adulescentium in suos usus conuerterunt.Si usuras exactas tutor uel curator usibus suis retinuerint, earum usuras agnoscere eos oportet: sane enim parui refert, utrum sortem pupillarem an usuras in usus suos conuerterint.Pecuniae, quae in arc
Abbreviated transcription (Latin):
postulatio suscedit. ¶Ed̾
datum est utili ãccione con¬
uenitur. ¶Debitor patr¬
is qui tutciam aministrau¬
it fili tutele iudĩtio teͣneb¬

Expanded text:
postulatio succedit.Quod sdatum est, utili actione conuenitur.Debitor patris, qui tutelam administrauit filii, tutelae iudicio teneb
Abbreviated transcription (Latin):
tio fungiq siꝯtutores expec¬
tabat i differentes i ⁊ uoie¬
tes scexcusare. an ⁊ ignoscatr
ei ⁊ n facile ignoscctur debuit
ciumptib suis funginor
moratoria cunctatet. ¶Cor¬
petet adu̾sus tutores tuteler
accio simale atraxint hoc est
si pẽlia conꝑauit non ydonci
ꝑsordes aut grãm quid ergo
si n sordide neꝙ gratiose sñ
bonam conclitom elegerint
recte quis dixit solm iata
negligentiam cos in hacꝑte

Expanded text:
gi. quid si contutores exspectabat uel differentes uel etiam uolentes se excusare, an ei ignoscatur? et non facile ignoscetur: debuit enim partibus suis fungi non moratoria cunctatione.Competet aduersus tutores tutelae actio, si male contraxerint, hoc est si praedia comparauerint non idonea per sordes aut gratiam. quid ergo si neque sordide neque gratiose, sed non bonam condicionem elegerint? recte quis dixerit solam latam neclegentiam eos prae
Abbreviated transcription (Latin):
restabit quas priꝓmisserat¬
ditutor peciu̾am pupillar¬
em suõ nomine fencrauiti
ta demũ cogeturusuras quaᷤ
ꝑcepit p̾rare si suscipiat. pup
nanturpũpillares pstibun¬
tur. si ꝑceptum est ⁊ neglectũ
x m̾o usurarum udendu
est ⁊ solent p̃tores ommari
ut si non fiat ocpositio uiꝙͣ
to tarcdius fiat depoitio uł¬
usure pstentur si gͥ cominati¬
o intcessit indeꝰ qui qnq co¬
gnoscet decretum p̾toris se¬
quẽtur. ¶Idem solent fac
quicquid ꝯstitit pencs coscẽ
huius gransima usurapen¬
oportẽ palam est. cum . ⁊̃ alia
pencad iectione. residuaru
aut sunt pupillares usure¬

Expanded text:
miserat.Si tutor pecuniam pupillarem suo nomine faenerauit, ita demum cogetur usuras quas percepit praestare, si suscipiat pupilnantur, pupillares praestabuntur, si praeceptum est et neglectum, de modo usurarum uidendum est. et solent praetores comminari, ut, si non fiat depositio uel quanto tardius fiat, legitipraestentur: si igitur comminatio intercessit, iudex qui quandoque cognoscet, decretum praetoris sequetur.Idem solent facequidquid constiterit penes eos esse, eius grauissima usura peniudicem palam est cum et alia poenae adiectione.Residuarum autem su
Abbreviated transcription (Latin):
cendͥum crit coisonis munee
mͦ fungi nͥ forte contenta p
ortionẽ fint ex qua instituta
est. tunc .n. dicendumcit exi¬
uditio parentis eamucine¬
tem nõ debẽ minus collatois¬

Expanded text:
cendum erit collationis munere eam fungi, nisi forte contenta fuerit portione, ex qua instituta est: tunc enim dicendum est ex iudicio parentis eam uenientem non debere munus collati
Abbreviated transcription (Latin):
instituta possonem intestati
cuta accepit dotem scripto frĩ
confit nõ uidetur cum ea pos¬
sessio frustra petita sit ⁊ filiãp̃¬
atris uoluntatem secut ita¬
om̃s trientes habeant ⁊ bõz
ri boĩ arbitratu cogetur usura
quoq dotis confre cum emia¬

Expanded text:
instituta, possessionem intestati cuta accepit. dotem scripto fratri conferre non cogetur, cum ea possessio frustra petita sit et filia patris uoluntatem fini uiomnes trientes habeant et bonorum ri boni arbitratu cogetur usuras quoque dotis conferre, cum eman
Abbreviated transcription (Latin):
accipiebant quesitũ est. cum
uiuo testator semꝑ mancipi¬
a rusticatp̾re messium aarea¬
rum legata furrint ⁊ eo tem¬
pore cibaria exratione diu̾su¬
inunqm acceperunt excep¬

Expanded text:
quaesitum est, cum vivo testatore semper mancipia rustica tempore messium et arearum delegata fuerint et eo tempore cibaria ex ratione domini sui numquam acceperint excep
Abbreviated transcription (Latin):
tum estan ⁊ qui eo tpr quo soci¬
etas crat int̾ cos ꝑmasit ma¬
ant solida ex fidi̾ ⁊misso petere
posscint Ro nõ amplius qmͣ
templirelinquerat ihus ab
hrde legau̾at huis ubis peto
fidiq tuc ꝯmitto ut desprestet.
ininemoriã meam peclisequis
meis quas ad cũrii templire¬
linqui singuli mestruacibaria
tum exdicmortis. in uõ exeotẽ¬
pore quo templum expictum

Expanded text:
tum est, an et qui eo tempore, quo societas inter eos permansit, maant solida ex fideicommisso petere possint. respondit non amplius, quam templi reliquerat et his ab herede legaverat his verbis: "peto fideique tuae committo, ut des praestes in memoriam meam pedisequis meis, quos ad curam templi reliqui, singulis menstrua cibaria tum, ex die mortis an uero ex eo tempore, quo templum explicitum
Abbreviated transcription (Latin):
ssa. ad ordinem auitatis ino
nunda erant. petieratutipub¬
liceqͣ meclicus erat sõliria ꝑ
restarẽturei maniffestandoli¬
t̾is siuis cum suum ct̃ ub̾tu¬

Expanded text:
ssa ad ordinem civitatis, unde oriunda erat, petierat, uti publice quod medicus erat salaria ei praestarentur, manifestando litteris suis eum suum esse libertu
Abbreviated transcription (Latin):
limenta ⁊ uestiaria lib̾t
suis dedit. q̃ situmest. anqui¬
a noiatim amodato uno exh¬
credib dari iussit. testator solꝰ
modatus debeat no. ĩ pꝰ mor¬

Expanded text:
limenta et vestiaria libertis suis dedit: quaesitum est, an, quia nominatim a Moderato uno ex heredibus dari iussit testator, solus Moderatus debeat, non etiam po
Abbreviated transcription (Latin):
dem Cesto ita cautum fuit li¬
b̾tis meis cibarque. aliãp̃s¬
tabam abhrdib meis p̾stan
uolo unus. ex libtis exuolunt¬
atepatroni negotii siĩ grapatͦ¬

Expanded text:
mento ita cautum fuit: "libertis meis cibaria quaeque alia praestabam ab heredibus meis praestari volo": unus ex libertis ex voluntate patroni negotii sui grat
Abbreviated transcription (Latin):
os ubi corpusmeum poĩtum
fuit ubi cos morari iubeo utp
absentim filiaꝵ meax ad sar¬
oriã meun quot annis celebiret.
qͥsitum est uni exlbtis qui ad¬

Expanded text:
os, ubi corpus meum positum fuerit, ibi eos morari iubeo, ut per absentiam filiarum mearum ad saroriam meam quotannis celebrent". quaesitum est
Abbreviated transcription (Latin):
pus iute debebutur certe siusq
adpub̾tatem.iume̾ta relinꝙͣ¬
tur. si quis exemplum alimcu¬
torum que dudum pueris et
puellis dabantur uelit relĩqͥ sa¬
at idad̾ianum itituisscut p¬

Expanded text:
pus uitae debebuntur.Certe si usque ad pubertatem alimenta relinquantur, si quis exemplum alimentorum, quae dudum pueris et puellis dabantur, uelit sequi, sciat Hadrianum constituisse, ut p
Abbreviated transcription (Latin):
fatie refragiri s aliud ꝓbariñ
oportere quid enuim si cecos hr¬
des suos cuitat ⁊ quietam
ac ucrecundiã. atq ⁊̃ ydonea
lbtis consulens domũ sequi
h̾rdis aumenta pstabutur.¬
Ubis fidiomssi purc mimi¬
misso p̾titi quoq tp̾ris almis¬

Expanded text:
facie refragari, sed aliud probari non oportere: quid enim, si ceteros heredes suos euitauit et quietam ac uerecundam atque etiam idoneam, libertis consulens, domum sequi heredis alimenta praestabuntur.Uerbis fideicommissi pure manumisso praet
Abbreviated transcription (Latin):
pus etatis obsiund nõ est incut¬
ile. ¶S si alimenta que uiuus
p̾stabat reliquerat ca demũp̃s¬
tabuntur que mortis tempore
pstare solitus erat quare siforte
uarie p̾stitit cius tñtpr̃is specta¬

Expanded text:
s esse obseruandum non est inciuile.Sed si alimenta, quae uiuus praestabat, reliquerit, ea demum praestabuntur, quae mortis tempore praestare solitus erat: quare si forte uarie praestiterit, eius tamen temporis pra
Abbreviated transcription (Latin):
quo m̾o mauitate cẽ desierit red
scripsit cosules uocitis bis aqui¬
b uobis a limeta debi exca fid̾i
tcĩ prata distributionequis ⁊
aquib ꝑcipiatis dec̾neñt fiscus
enim sico nõic quid ab co uobi
debetur exemplu scquet᷑ iamñc.
sciatisptescoꝵ qui soluido eẽ desi¬
crint no p̃tinẽ ad hoñ reliquoꝵ¬

Expanded text:
uitate esse desierit, scripsit: 'Consules uocatis his, a quibus uobis alimenta deberi ex causa fideifacta pro rata distributione quis et a quibus percipiatis, decernent. fiscus enim, si eo nomine quid ab eo vobis deberetur, exemplum sequetur. iam nunc sciatis partes eorum, qui solvendo esse desierint, non pertinere ad onus reliquo
Abbreviated transcription (Latin):
ad fiscum bona fui̾nt de uouita
ex quib alimcta debeantur p̾stã¬
da sunt sicuti siad qu̾elibet susc¬
essorem transissent.
rum lib̾tos diuide quociẽs płes

Expanded text:
ad fiscum bona fuerint devoluta, ex quibus alimenta debeantur, praestanda sunt, sicuti si ad quemlibet successorem transissent. rum libertos dividere, quotiens plures
Abbreviated transcription (Latin):
qm alitu ĩtoꝵ estimatio ulam
aũt adiection̾e ut hint unde
se pascant magis. ad cam pleg¬
cluces adiũttum necessariaci
p̾stare cogenclus est paulcur
plemus est gͦ alimentoꝵ leg¬
atum ubi dicendum est aues

Expanded text:
m alimentorum aestimatio. illam autem adiectionem "ut habeant unde se pascant" magis ad causam praelegeduces: ad victum necessaria ei praestare cogendus es. Paulus: cur plenius est alimentorum lega
Abbreviated transcription (Latin):
hrditate mearedigis ilłalupis
meis desingulis denos aurcos
candemq suma penes te re uolo
cuĩexinore m̃eo eos. ilerc teuo¬
lo reliquũ restitues numerir
relictam pecunia ut seruet aci
restituat intͤ falcidiam recte

Expanded text:
ex hereditate mea redegeris, illis alumnis meis des singulis denos aureos eandemque summam penes te esse volo, cuius ex incremento eos alere te volo: reliquum restitues Numerio relictam pecuniam et seruet ac restituat, intra Falcidiam recte
Abbreviated transcription (Latin):
ntratib muniscipalib dindi
nelcesse sit. siimungitur quidi
gͦ si petierit. s imotauł alibtis
uela cognatis an incidat inse¬
natus ⁊ suitũ ⁊puto eim incide
siꝯpuisa frcit non si cum petere
tran uoluit incidet si nec petat
noc legittime. idministrat.
Ad si penitus egens filus ũ pe¬
cut ignoscend est ci. ¶ Si forte
aosems alib̾tis p̾uenta est ułab
aib iluis dicend est eam no ex̃clu
di nisi forte cum frustraretur
id contingit fiuuisau̾t ñ peten¬
do punitur utiq ⁊ filiab.
Qd sinepotib simiłr ñ peten¬
dopunitur. Qd sicuratores no
petut u̾ba rescripti defitiunt 
dicendum ẽ siquũd̃ inpubib
curatores ñ petiit eandem etra
Ad si cum pregnas cilonis
no petut aratorem dico in se̾¬
tentiam inaicena. i si apud ho¬
curatorem n petiit. magis est
ut incidat no solum. uit que
nõ petiit colx̾etur nõ aut quesi
it .i. p̃toris copiam hũit huic
rei sedentis inforte in firmitate

Expanded text:
tratibus municipalibus dandi necessitas iniungitur. Quid ergo, si petiit, sed admonita uel a libertis uel a cognatis, an incidat in senatus consultum? et puto eam incidere, si compulsa fecit, non si, cum petere orum administrari uoluit? incidet, si nec petat nec le gitime tutelam administrat. Quod si penitus egenis filiis non petit, ignoscendum est ei. Sed si forte absens a libertis praeuenta est uel ab aliis, dicendum esdi, nisi forte cum frustraretur, id contigit. Filiis autem non petendo punitur, utique et filiabus. quid si nepotibus? similiter non petendo punitur. Quid si curatores non petiit? verba rescripti deficiunt, sed dicendum est, si quidem impuberibus curatores non petiit, eandem esse Quid si cum praegnas esset, bonis non petiit curatorem? dico in sententiam incidere: nam et si apud hoscuratorem non petiit? magis est, ut incidat. Non solum autem quae non petiit coercetur, sed et quae t praetoris copiam habuit huic rei sedentis, nisi forte infirmitate
Abbreviated transcription (Latin):
em Matris intestaͬte defu
u̾sis matrimoniis natiius¬
filios mr̃is pͥfri i si ꝑ adopti¬
õnem infamiliã relicti cent
S ⁊ nepos ex ad optiuo filio
natꝰ ex ibis senatussultie
mii obstabit. ¶Si ex filio
nepotem auus manumis
potior ec debeat. nam si mi
exlusit animi manumiss¬
ore qui pr̃i anponitur edicto
bitur. Itaq rectius estauo

Expanded text:
m Matris intestatae defunmsi ex diversis matrimoniis natiadoptionem in familiam relicti essent. Sed et nepos ex adoptiuo filio natus ex uerbis senatus consulti matri obstabit. Si ex filio nepotem auus manumisepotior esse debeat. nam si mater excluserit auum manumissorem, qui patri anteponitur, edicto bitur. itaque rectius est auo
Abbreviated transcription (Latin):
dendum est mrẽ ꝓhibita ius
suum uendicare utrum cetos
uł aliud nom̃ sus cefsoris in¬
us plautiono intim consule
mieremotaeos admiti qui
ueniret si mi non fuiss gͦ ⁊
argenti cetĩ que suscedent
pit si ncmo sit bonauacabt¬

Expanded text:
dendum est, matre prohibita ius suum vindicare utrum ceterovel aliud nomen successionis ins Plautiano iterum consule matre remota eos admitti, qui uenirent, si mater non fuisset: ergo et adgnati ceterique succedent aut, si nemo sit, bona uacab
Abbreviated transcription (Latin):
a non sui ⁊ quid̾ soli naͣturales
D optiuaut lib̾i p̾ em̾acipati¬
onc ita admittũt᷑ si exlib̾is m¬
turalib sumnt ut puti nepos
naturał ab auo ad optatus. m̾
licet sit. emancipatꝰ bõr pꝰ acce¬

Expanded text:
 non sui et quidem soli naturales. adoptivi autem liberi post emancipationem ita admittuntur, si ex liberis naturalibus fuerint, ut puta nepos naturalis ab auo adoptatus: nam licet sit emancipatus, bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
Dem. Enis ab eo qui cum in¬
orerct soluendo nõ fuit roga¬
tus hr̃ditatem restitue suspoc¬
tam sibi dicit dubrum nom
est qui holie cõict ex trebellia¬
at. restitũturꝰ eit. qmͣ̃uis cum
suma aut c̾tum corp̾ ꝑ fid̾iꝰ¬
missum ab eo qui soluendor
no fuit dacum est ꝑ in̾ no de¬
beat᷑ atꝙ si legitu cet eo eni
tau legitiri suꝑiores hrdis
nioc sungi eum cui fid̾imis¬
sum relictum est. ¶ Si tota
hrditatem rocatus restitue̾
sponte a dierił ⁊ sñ deducite̾ ⁊

Expanded text:
eres, ab eo qui cum moreretur soluendo non fuit rogatus hereditatem restituere, suspectam sibi dicit, dubium non est, quin hodie coactus ex Trebellialto restituturus est, quamuis, cum summa aut certum corpus per fideicommissum ab eo qui soluendo non fuit datum est, perinde non debeatur atque si legatum esset: eo enim casu legatarii, superior‹e› heredis uice fungi eum, cui fideicommissum relictum est. Si totam hereditatem rogatus restituere tu sponte adieris et, sine deductione
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓp̾ fragilitatem cautois. ¶Q
eo. cotempore quo ratum hab
hrditanium hrdi conpetẽ accio
coꝑit. non tñ tnͣssit legis aquili
cactio ad fidi ⁊missartum hoe
enim actocs transeunt queex
bois defuncti pendẽt ¶S̾ilegi¬
tus rome. pulsus adierit hr̃o¬
itatem ⁊ restituit. togetur rome
acires pcti fidĩ ꝯmissari qm̃u

Expanded text:
 fragilitatem cautionis. qeo tempore, quo ratum habuhereditarium heredi competere actio coepit, non tamen transi‹t› legis Aquiliae actio ad fideicommissarium: ha‹e› enim actiones transeunt, quae ex bonis defuncti pendent. Si legatus Romae compulsus adierit hereditatem et restituerit, cogetur Romae actiones pati fideicommiss
Abbreviated transcription (Latin):
ssũ po̾ede opportet. S ut dictũ
est ĩ rati habitio subsequit
potit exemplo bonorumi
rogetur restituc hrditatem
nec in cao sensu aut operesui
Itaq si qui suspectam dicent he¬
dititem postulantedno ꝯpell¬
endi erunt adire ⁊ restitu̾e hr¬
dititem / si testator rogass hr¬
dem ut restituat hr̾d̾itatem
mulrĩ si non nupfit licend̾e
rit ꝯpellend̾ hrdem sisuspect¬
am dicat hr̾ditatem adire ⁊

Expanded text:
ssum praecedere oportet, sed ut dictum est, etiam ratihabitio subsequi poterit exemplo bonorum progetur restituere hereditatem, nec in ea re consensu aut oper‹a› serui arius est. itaque si qui suspectam dicent hereditatem, postulante domino compellendi erunt adire e‹t› restituere hereditatem. Si testator rogasset heredem, ut restituat hereditatem mulieri, si non nupsisse‹t›, dicendum erit compellendum heredem, si suspectam dicat hereditatem, adire et
Abbreviated transcription (Latin):
ores cͥius ex ei hrclitate fit po¬
tuerunt nsi forte pprii c̾dito¬
res filii. Idm debẽmt. s possu¬
lent ut dimissis pris eius bo¬
na uendẽ sibi ꝑmittatur.
S conatois ea suspectam hr¬
ditatem sibihr̾s cuxit uresti¬
tuit᷑ ci qui solidun caꝑe ñpo¬
potest. idem clicend̾ c̾. i sicitra¬

Expanded text:
reditate ferre potuerint: nisi forte proprii creditores filii audiri debeant, si postulent, ut dimissis patris eius bona uendere sibi permitt‹a›tur. Si donationis causa suspectam hereditatem sibi heres dixerit et restituerit ei, qui solidum capere non popotest. idem dicend
Abbreviated transcription (Latin):
ex fid̾i. misso restitui. ĩ pub¬
uiccint̾ est restitu ppꝰ rerũ ui¬
dicitani auctorititem. ¶ Sip¬
upillo in fanti restue hr̃dita¬
tem quis rogatussit sisponte

Expanded text:
ex fideicommisso restitui, etiam publice interest restitui propter rerum iudicatarum auctoritatem. Si pupillo infanti restituere hereditatem quis rogatus sit, si sponte
Abbreviated transcription (Latin):
iraita restitur. ¶ Suo turo¬
is aut difficił sit conditio aꝑ¬
sum petit. qm̃ testator uoluit
ib surdum est utiq aut testi¬
torñ expleta sit conditio neꝙ
scriptu hr̃dem aut hr̾ditate
nocauit n phuc ulli uoiuit
restitui hr̾ditatem sidande

Expanded text:
ita restituere: si uero turpis aut difficilis sit condicio, apsum petit, quam testator uoluit, a‹b›surdum est: utique autem testator, nisi expleta sit condicio, neque scriptum heredem ad hereditatem uocauit neque per hunc illi uoluit restitui hereditatem. Si dand
Abbreviated transcription (Latin):
us hr̾s exluditur fisco plato
ut puta si ꝑ ducllionis suĩt d¬
ampnatus pr p̾ mortem sua
haoc quoq ut nec iura scpulcro¬
rum hie filius habert. ¶Sifil¬
ius suus suus h̾rs et̃ desut mne¬
iusdem ꝑtem suscedut om̃s
cẽ desut. sicapitis diminutõe
uł magna uł minore exieritde
potestite. ꝙ si fulius a pud hosti
sit qm̃ dui uiuit nepotes ñ su¬
cedunt ꝑ mn̾ isi fuit redemptu
nũd̾u suscedut in luitione
s sunterim decessit cum pla

Expanded text:
us heres excluditur fisco praelato, ut puta si perduellionis fuerit damnatus pater post mortem suam, hoc quo, ut nec iura sepulchrorum hic filius habeat. Si filius suus heres esse desiit, in eiusdem partem succedunt omnes t, si capitis deminutione uel magna uel minore exiit de potestate. quod si filius apud hostes sit, quamdiu uiuit nepotes non succedunt. proinde etsi fuerit redemptus, nondum succedunt ante luitionem: sed si interim decesserit, cum pla
Abbreviated transcription (Latin):
ceat eum statu reͤpͣto decessissei
exste qm̃ius posso inciusb̾rdib
liberante hrdeminstituto fili
qui ⁊ sic delata est filio lorditas
I dem erit dicend̾ ⁊ si filius era¬
sse suboditõe que fuit iarbi¬
tno illius uł nepos sub om̃i
institut non inpleta conditi¬
one decessit nam dicendu crit
posse suos suscede̾ si mõ mortiᷤ
nisut saltem concepti fuint id̾¬
ost suos statim  sanguineiuo
cint᷑ sonsinguincos uit cis
suit disfiniuit eos cẽ ĩ si sur
hrdes non exstitissent pri ut

Expanded text:
ceat eum statu recepto decessisse, nepotibus obstabit. Sed si quis non pit, ut puta si filius meus uiuo quoniam nec delata est filio hereditas. idem erit dicendum et si filius ex asse sub condicione, quae fuit in arbitrio ipsius, vel nepos sub omni institutus non impleta condicione decesserint: nam dicendum erit suos posse succedere, si modo mortis captus, nepos autem in ciuitate: mpud hostes pronepos iste suus heres mihi erit. Sciendum est autem nepotes et deinceps interdum, etiamsi parentes eos
Abbreviated transcription (Latin):
corneliam suscessio hiis defe¬
rctur quib defcruntur si incuu¬
tate dcessiss. nam. i eius hrdit¬
is fuisse cditur. ¶Queri potit
siex ea que nfidi missanalib̾¬
tate moram passa est concept̾
matus sit in suus pr̃i exitat ⁊
coplaceat ingenuum cum nã¬
ci ut est adiuo mardo ⁊ seuero
imperatore nostro. ant.iugusto
rescriptum curnon intotum
pmanumissa ł habeatur. aut
uxor lucta suum pinat. noci
mirum sit exfui ingemum̃ ra¬
scicum ex eaptiua reĩcriptum sit
ingenium nasci quare iusus¬
sortis finc cuius m̃at moram p
rentum cum quib redut. gͦ su̾i

Expanded text:
defertur, quibus deferretur, si in civitate decessisset: nam et eius hereditas fuisse creditur. Quaeri poterit, si ex ea, quae in fideicommissa libertate moram passa est, conceptus et natus sit, an suus patri existat. et cum placeat eum ingenuum nasci, ut est a divis Marco et vero et imperatore nostro Antonino Augusto rescriptum, cur non in totum pro manumissa haec habeatur, ut uxor ducta suum pariat? nec mirum sit, ex serva ingenuum nasci, cum et ex captiva rescriptum sit ingenuum nasci. quare aussortis fuerit, cuius mater moram parentium, cum quibus rediit. ergo si
Abbreviated transcription (Latin):
sissent semꝑ enim cum querimꝰ
quid tui cediũtud spectamus ꝗd
cuisq rei or dinande eã ad hi¬
beatur ut accessio cedat pͥncip¬
ali cedent gͥ geminẽfialis uł
iancib incluse ailio argento
ue s in cõronis mensarũ gem¬
me coroins cedent ⁊ hee mensi
In margiritis quoq .i. ⁊uro id̾e
est. namsi margarite ordinan¬
di aurigr̃a ad hibite sunt. iuro
cedunt. si contra .nurum mar¬
garitis cedet. undem ingemin¬
um siuns alapiilis eo listing

Expanded text:
si‹t›: semper enim cum quaerimus, quid cui cedat, illud spectamus, quid cuius rei ornandae causa adhibetur, ut accessio cedat principali. cedent igitur gemmae, fialis uel lancibus inclusae, auro argentoue. Sed et in coronis men sarum gemmae coronis cedent et hae mensis. In margaritis quoque et auro idem est: nam si margaritae auri ornandi gratia adhibitae sunt, auro cedunt, si contra, aurum margaritis cedet. Idem et in gemmum, Seruius a lapillis eo disting
Abbreviated transcription (Latin):
delebitur legatum in̾ est. ques¬
itum est apud celsum. an iuas¬
scripsit uascula non seꝑãturu
replumbaridebeant ut sic appẽ¬
datur iꝑculus ⁊ceisus. nunt ex¬
cepto plubo appendi debere. nã
intẽmporib res plumbatea is¬
ignantur iuuãtiones argentir
pond̾ sic clisfturque sententia:¬
la argentea ut puta lances qͣm¬
gctur. an emblemati aureaq̃
ta contini. id̾. celsus uł. xix dig¬

Expanded text:
debebitur legatum. unde est quaesitum apud Celsum, an et uasscripsit uascula non separaturumreplumbari debeant, ut sic appendantur. et Proculus et Celsus aiunt exempto plumbo appendi debere: nam et emptoribus replumbatae adsignantur et in rationes argenti pondus sic defertur: quae sententiala argentea, ut puta lances quagetur, an emblemata aurea ta contineri. Idem Celsus li
Abbreviated transcription (Latin):
uł ꝙ muliermundi causa hab¬
uit simo non margenti numc¬
ro habita sunt. ¶Argrñto fco
legato quintꝰ mutius. ut uasa
argentea contini ucluti para¬
bulos pelues. ⁊ his similia non
tam que suplectilis sunt s cui
uasa sint legata. nõ solumea cõ¬
tinetur. que aliquid in se recipi¬
ant edrnli bibendi q ca patu¬

Expanded text:
uod mulier mundi causa habuit, si modo non in argenti numero habita sunt. Argento facto legato Quintus Mucius ait uasa argentea contineri, ueluti paralas pelues et his stamen quae supellectilis sunt. Sed cui vasa sint legata, non solum ea continentur, quae aliquid in se recipiant edendi bibendique cau
Abbreviated transcription (Latin):
meum uoio fidiq enis mnto
ut inpatra mea fatiat porticũ
publicam in qua poni uoloy
magines argenteas itẽ mar¬
moreas quero an legatum u¬
aleat marcellus R. ualere et
oꝑis cetõꝵ que quoq testator¬
ibi poniuosuit legatum ad
patriam ptine intelligieni
potut aliquod cintati acrede
reornamentum.
nas esto dare id legatum inde

Expanded text:
meum uolo fideique eius committo, ut in patriam meam faciat porticum publicam, in qua poni uolo imagines argenteas, item marmoreas': quaero, an legatum ualeat. Marcellus respondit ualere et operis ceterorumque, quae ibi testator poni uoluerit, legatum ad patriam pertinere intellegi: enim potuit aliquod ciuitati accedere ornamentum. nas esto dare', id legatum uide
Abbreviated transcription (Latin):
dedictum scribit contm̾ilectum
planca argentrum ⁊ siqua alia
suplex argentea fuit argenti a¬
pplloe no continet. si numoar¬
genti habita non est. ut iniu̾t¬
turi argentea scio medixisseq
s nec̾ candelabra nec luc̾ne argr̃¬

Expanded text:
edictum scribit contineri. Lectum plane argenteum uel si qua alia supellex argentea fuit, argenti appellatione non continetur, si numero argenti habita non est, ut in iunctura argentea scio me dixisse, sed nec candelabra nec lucernae arg
Abbreviated transcription (Latin):
tris codem parente nepos exfi¬
lionepos ex filia fris eo demp¬
atre natt neptis. ex filio nepͥ¬
tis ex filia fris alio pr̃e cadꝙ
mr̃enati neptis exfilio neptiᷤ
rim sunt ab nepos ab ncptis
hus sunt ꝓnepotis pto nep¬
ptis fuuis filia nepotis nep¬
cis ue nepos neptis filii filic¬
ceptis ut ad singulas ꝑsonã
gradu descendamꝰ sic. filius¬

Expanded text:
tre, alio patre nati nepos ex filionepos ex filia fratris eodem patre nati neptis ex filioneptis ex filia fratris alio patre eadem matre nati neptis ex filioneptis ni sunt. abnepos, abneptis: hi sunt pronepotis proneptis filius filia, nepotis neptisue nepos neptis, filii filiaceptis, ut ad singulas personas gradu descendamus sic. filius
Abbreviated transcription (Latin):
re debeant queritur. ⁊ ucrius
ẽ semissefn confir cos opor¬
tẽ qr ⁊si uino auo cum in cius
potestate eent ducenta puti
aquisissent. centum filus.e.
berent. ¶Si duo emancipa
inpotestate est ꝑdesse d nõ
statim. ib eo transferenda est
possõ s sustinẽdu donee po¬
ssit ĩuenire fi deuissores ut
tantum dehiis que mora de¬
tĩora futura sint hiis quim

Expanded text:
debeant, quaeritur. et uerius est semisses conferre eos oportere, quia et si uiuo auo, cum in eius potestate essent, ducenta puta adquisissent, centum filius, citatem aui haberent. Si duo emancipatin potestate est prodesse debet, statim ab eo transferenda est possessio, sed sustinendum, donec possit inuenire fideiussores, ut tamen de his, quae mora deteriora futura sunt, his qui
Abbreviated transcription (Latin):
fri uoa uiraut bonus nõ sit
arbitratur conferendum idq
in potestate fuiss. ⁊ p̾ mortem
pr̾is conditio exstitiss ipẽ ha¬
bẽt accione e macipat filius si
in uiriarum habcat accionem
nichil hre conferte debet. mãg¬
cione contre debebit. ¶ Sitres
emincipati duo in potestate
ut emancipati qui in uiocm ñ
cofcnit uniꝰ loco sut nec indi¬
gnaricos oportere si plus con¬
tcrant.im̃ĩnus iccipiant qr in

Expanded text:
ri bona: vir autem bonus non sit arbitraturus conferendum id, in potestate fuisset et post mortem patris condicio extitisset, ipse haberet actionem. Emancipatus filius si iniuriarum habet actionem, nihil conferre debet: magtionem conferre debebit. Si tres emancipati, duo in potestate ut emancipati, quia inuicem non conferunt, unius loco sint: nec indignari eos oportere, si plus conferant et minus accipiant, quia in
Abbreviated transcription (Latin):
ssabit. uł mauxime añt tĩc
emacipatum confre nõ opor¬
cet. si is iuditium pris mer¬
uit nec quid qm̃ amplius na¬
ciscͥi s atur qmͣ pr eided̾ it s ⁊ si
iegitis meruit semissem ułti
is qui inpotestate c̃ ad collati¬
one bõꝵ. cogend emancipatũ
uttantumꝰ hrdienis conftrat
qnͣtum coferret. ip̃i si uniẽt ꝙ
bit inquid pea ꝑtr qui hrs
scuipt̃ fuit ii qui inpotestate erat
tom aũt ñ imittit cum in h¬
u̾c cisum qr bonor possoa̾m¬
issa nonest. ¶Iubetat p̾tor
ita fi collatom ut recte cauea¬

Expanded text:
ssabit. Uel maxime autem tunc emancipatum conferre non oportet, si etiam iudicium patris meruit nec quicquam amplius nanciscitur, quam ei pater dedit. Sed et si legatis meruit semissem uel tis qui in potestate est, ad collationem bonorum cogendum emancipatum, ut tantum heredi eius conferat, quantum conferret ipsi, si uiueret. quod bit, inquit, pro ea parte, qua heres scriptus fuit is qui in potestate erattem non admittit eum in hunc casum, quia bonorum possessio admissa non est. Iubet autem praetor ita fieri collationem, ut recte cauea
Abbreviated transcription (Latin):
cipatos admittat ꝑticipes¬
q fatiat cum hus qui sunt
in pocestate bonor pat̾noꝵ
conseques cẽ c̾didit ut sua
quoq bona in mediũ con¬
ferant qui appetunt patna.
Int̾cosdabitur collitio qui¬
bus posso dãtaest. ¶ Pianc
si minõrem uł aluiquẽ resti¬
tue mintegium solet p̃torit

Expanded text:
cipatos admittat participesque faciat cum his, qui sunt in potestate, bonorum paternorum: consequens esse credit, ut sua quoque bona in medium conferant, qui appetant paterna. Inter eos dabitur collatio, quibus possessio data est. Plane si minorem uel alium, quem restituere in integrum solet praetor,
Abbreviated transcription (Latin):
emacipant dicendum ẽnim
cautom quoꝵ cessare pmatiri¬
est enim s̾ spe̾s collationis cũ¬
Ad huc uiuat is cui de boĩs q¬
uarta delx̃tur. ¶ Siis quiboa
collatur ẽst habrat filium petu¬
ctur utiq pecului ciuscõnfit᷑¬
s si um̃tunc mortuus erat si¬
uuseiꝰ.⁊ castrense peculiũ hab¬
uit. cum morerit ĩs cuius bon

Expanded text:
 dicendum est cautionem quoque cessare: praest enim spes collationis,dhuc uiuat is, cuius de buarta debetur. Si is qui bona collaturus est habeat filium pecuetur utique peculium eius confersi iam tunc mortuus erat filius eius et castrense peculium hab‹eb›it, cum morietur is cuius bon
Abbreviated transcription (Latin):
coc⁊ita ego quoq puto. ¶Si
frãt eiue non possit curatorp¬
ortioniscĩ consticuit᷑. ipud que
refccta prima colloceturut tuc
si ꝑcõntumatiã accionede̾ne¬
gitt sint. o blata po stca cautio¬
ompꝰ. Nut enim relinquit
auit cautoc facienda collatio
a cum fratrib a qmuis non
cauea satiffacit edicto. s ⁊ si q̃¬
dam diuidat dequib dam ca¬
uaat eq̃ dicimꝰ cum satisfecisse
s cum possint ec̃ q̃dam in oc¬
culto nͥ satis confrit qui non

Expanded text:
ita ego quoque puto. Si frater cauere non possit, curator portionis eius constituitur, apud quem refecta pecunia collocetur, ut tunc  contumaciam actiones denegatae sint, oblata postea cautio. aut enim re, inquit, aut cautione facienda collatio a cum fratribus et quamuis non caueat, satisfacit edicto. sed et si quaedam diuidat, de quibusdam caueat, aeque dicimus eum satisfecisse. sed cum possint esse quaedam in occulto, non satis confert qui
Abbreviated transcription (Latin):
iargenteos iectos. ¶Itemar¬
gentra candelabra suplectilir
unucntis arboris trũcis edissi
tite debitoris fuit. s depoitum
plectilem legauat recte negab¬
ant uestem iegato cessuram le¬
possit uidi uestis applłoe suꝑ¬
liciarum qmͣ usus causa para¬
cumec̃t nõ ec̃ supͣlactilis labeo
tem uasa ⁊ iutrea que adusus
neclio. ⁊ ea ibibendici parata
cent in suplectili ce̾ dicũtur.
sibo Quemad̾m urbanus ser
um no ad locum urbanui aut ꝑ¬
egͥnũ dirigenda est multum¬
q int̾ est penus ⁊ supellexanca
que in urbe sit in urbanalege¬
itatõm in qui supellex fuit le¬
gasse uidet quare contͣ uolunti

Expanded text:
argenteos lectos, item argentea candelabra supellectiliuiuentis arboris truncis aedifictate debitoris fuit, sed propositpellectilem legauerat. recte negabant uestem legato cessuram Lposset uideri uestis appellatione suliciarum quam usus causa paratum esset, non esse supellectilis Labeo tem uasa et uitrea, quae ad usum, edendi et bibendi causa, parata essent, in  Quemadmodum urbanus servum, non ad locum urbanum aut peregrinum dirigenda est, multumque interest, penus et supellex ea quae in urbe sit itationem, in qua supellex fuit, legasse uidetur. quare contra defuncti
Abbreviated transcription (Latin):
odeam Ium quida uxorisue
an uid̾etu angentum escalsa po¬
torium legato contnũ eendisi
debiescale aĩt uł potorium. arg¬
entum non deberi nisi hoc quo¬
q cestatorem sensisse legatarius
gatur. si tñ spes ctinumĩ dem¬
onstrate funt mod̾ gnidatus
in sius spetieb incelligitur. Id̾
obsiubitur instructo p̃diole¬
accrperint suplectilis mes as ex̃¬

Expanded text:
orum. Cum quidam uxori suae an uideretur et argentum escale et potorium legato contineri. respodeberi, escale autem uel potorium argentum non deberi, nisi hoc quoque testatorem sensisse legatarius gatur: si tamen species certi numeri demonstratae fuerint, modus generi datus in his speciebus intellegitur. idem seruabitur instructo praedio leacceperint. Supellectilis mensas e
Abbreviated transcription (Latin):
nustio utimur. ocrin nemo existi¬
mandus sit. dixisse nõ ꝙ mente
agitauit. S ⁊sti magno opeme
tubonis ⁊ ratio ⁊ auctoritas mo¬
uet non tri ascriuo dissention̾
o noie usus sit. nam asiprior ⁊
potentiorest mens qn uoxdiõ
cedicisse estimatur nisi ⁊fortecx
cis qui loqui loqui non possunt
conacu ip̃o ⁊ solono quodam

Expanded text:
rum nemo existimandus est dixisse, quod non mente agitauerit. sed etsi magnopere me Tuberonis et ratio et auctoritas mouet, non tamen a Seruio dissentio non o nomine usus sit. nam etsi prior atque potentior est quam uox mens ce dixisse existi matur: nisi forte et eos, qui loqui non possunt, conato ipso et sono quodam
Abbreviated transcription (Latin):
aneno gn̾e̾ een̾t. ut puta ẽs cari¬
um argenteũ. aut penulas aut
togas suplectili quisasoribe so¬
litus sit non idcuto estimano
portẽ suplectili legata eã q̃uoẜ
contim. Non cnim ex opĩorib

Expanded text:
lieno genere essent, ut puta escarium argentum aut paenulas et togas, supellectili quis adscribere solitus sit, non idcirco existimari oportere supellectili legata ea quoque contineri: non enim ex opinionibus
Abbreviated transcription (Latin):
tgula. in in suplectili sicut thor¬
alia que ꝓprie traguloꝵ non su̾t
aloc magis ꝑiacuit ea suꝑlecti¬
li contimꝰ. ¶De tapetis aũt uł
uiteys quib inst̾ramĩt᷑ uehicu¬
uoluu̾tur uestimenta lora qͦ
quib hec pelles ꝯ stringisollet̾
une usum pris fi. accomoda¬
terent suꝑlectilis non c̃et s
anec pugulares. a codices in
suplectili sunt.
fuisse suplectilis ꝙ olimꝰ hiis
qui in legatoe ꝓ ficicitur locari
solent que suꝑlextilis usui fo¬
rent. ¶Aubero hoc mo demon¬
trare supicctilem temptat quod
aliam spem noncader. u̾biga¬
tian penũ argenter uestem or¬
nametu insfra agriaut domu
¶nec mirum est morib auitatĩ
mittam ec̃ci. Nam fictilia aut
linea. aut iutrea aut aut aurea de¬
niq suplectiliuteb̾atur. nũt e
eboreatq cestudine atq argen¬
toiam exauro atq gẽmis suꝑ¬
iectiu utunt᷑ qr spem potius re¬
iũ qm̃ mat̾iam intueri oport.¬
risuplectił potius an ar̃gentir
an uestis sint sius fatetur sẽ¬

Expanded text:
gula, an in suppellectili, sicut toralia, quae propria stragulorum non sunt. et hoc magis placuit ea supellectili contineri. De tapetis autem uel linteis, quibus insternuntur uehicuuoluuntur uestimenta, lora quoque, quibus hae pelles constringi solent.unem usum patris familias accommodatae essent, supellectilis non esse. Sed nec pugillares et codices in supellectili sunt.fuisse supellectilis, quod olim his, qui in legationem proficiscerentur, locari solerent, quae sub pellibus usui forent. Tubero hoc modo demonstrare supellectilem temptat: instaliam speciem non caderet, ut verbi gratia penum argentum vestem ornamenta instrumenta agri aut domus. nec mirum est moribus civitatis mutatam esse: nam fictili aut lignea aut uitrea aut aerea denique supellectili utebantur, nunc ex ebore atque testudine et argento, iam ex auro etiam atque gemmis supellectili utuntur. quare speciem potius rerum, quam materiam intueri oportet, suppellectilis potius an argenti, an uestis sint. Seruius fatetur se
Abbreviated transcription (Latin):
mlmiles de castrensib
rebus dumtaxat testatuꝰ
ad rogandum se dedit. si
uo missus iam ħ̾ fecit ñ
ualet testrn.¬

Expanded text:
miles de castrensibus rebus dumtaxat testatus adrogandum se dederit: si vero missus iam hoc fecerat, non valet test
Abbreviated transcription (Latin):
pet eius testm̃n. s siquid̾ pa¬
gino um illo sconatꝰ. sit. nͦ
oualescit rumptum testm̃
ualescet. sic qĩ denuo scmn
s ⁊ si uiuo nascit᷑ postumt
hic no iumpetꝯ tinuo pri

Expanded text:
pet illius testamentum. sed si quidem pagano iam illo facto natus sit, nec conualescet ruptum: ualescet sic quasi denuo factum. Sed et si uiuo auo nascatur postumus, hic non rumpet continuo patris
Abbreviated transcription (Latin):
ostendunt. om̃s omno qui
antur. ⁊ illic decedant quor¬
mͦ uelinit ⁊ qm possunt. testa¬
buntur. sie preses sit ꝓ ui¬
cie suequis alius qui unt in

Expanded text:
ostendunt omnes omnino, qui antur et illic decedant, quomodo velint et quomodo possint, testari, sive praeses sit provinciae sive qu
Abbreviated transcription (Latin):
ilius critmomienti. si cñ crsti¬
alere uoliut uaichit. ex supp¬
mauoluntite ⁊ ido. cummi¬
les incluxiss test̾m suum m¬
orannulo suo signass qui su¬
ꝑ ea recogniturus erat. conside¬
rauit quo ppoĩto id fecit. na
simutate uoluntatis cum pen¬

Expanded text:
rit momenti: si tamen testavalere voluerit, valebit ex suprema voluntate. et ideo cum miles induxisset testamentum suum, mox anulo suo signasset, qui super ea re cogniturus erit considerabit, quo proposito id fecerit: nam si mutatae voluntatis eum p
Abbreviated transcription (Latin):
iñ capite sempronio. milito¬
in suocãdem panphilam itlĩ¬
quid. cuĩfidi omisit ut camr
manumittẽt. quero anhrs cit
pamphila atq si directo acoc
d.militem qui ancillam su¬
am br̃dem instituerat ignor¬
asse posse exei institutõ. ⁊̃ lib̾¬
tatrm eiꝯpetẽ ⁊ ido̾ sn causap¬
ostei a comilitone petissit ut
eandem manimtret. ae
xpriore scriptura uba ⁊ hrsf¬

Expanded text:
ronio commilitoni suo eandem Pamphilam reliquit, cuius fidei commisit, ut eam manumitteret: quaero, an heres esset Pamphila atque si directo acceplegendum militem, qui ancillam suam heredem instituerat, ignorasse posse ex ea institutione etiam libertatem ei competere et ideo sine causa postea a commilitone petisse, ut eandem manumitteret: cum ex priore scriptura liber