comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diuidere. ñ qͦ hoc p̃beat. s qͦ ad arguendã
calumniã synagoge hoc uelle se dicat.
Illa quȩ nolebat eccłiȩ filiũ in gr̃a uiuere
nec ꝑbaptismũ lib̾ari. libent᷑ habet diuidi
puerũ. ñ ut possideat. s ut int̾ficiat. Eccłia
quẽ scit suũ eẽ libent̾ concedit emulȩ dũ
uiuat saltẽ ap̃ aduersariã. ne int̾ legẽ di¬
uisus & grãm. saluatoris mucrone feriat᷑.
Unde dicit apłs: ecce ego Paulꝰ dico uob̾. qd̾ si
legẽ obseruatis. xp̃c uobis nichil ꝓdest.¬

Expanded text:
diuidere, non quod hoc probet, sed quod ad arguendam calumniam synagogae hoc uelle se dicat. illa, quae nolebat ecclesiae filium in gratia uiuere nec per baptismum liberari, libenter habet diuidi puerum, non ut possideat, sed ut interficiat; ecclesia, quem scit suum esse, libenter concedit aemulae, dum uiuat saltem apud aduersariam, ne inter legem diuisus et gratiam saluatoris mucrone feriatur. unde dicit et apostolus: ecce ego Paulus dico uobis, quod, si legem obseruatis, Christus uobis nihil
Abbreviated transcription (Latin):
ñ frustrari. hoc ab eo postulet qd̾ salomon
quęsiuit. id est sapientiã & scientũ atꝙ
intelligentaã. Diuitias uͦ &głam tẽpora¬
lem atq: animas inimicoꝵ seu dies pla¬
rimos uitȩ p̃sentis. repboꝵ ẽ q̃rere ñ edecła¬
Si autẽ ambulaueris in uiis meis& culs¬
dieris pcepta mea. longos faciã diestus
unc uenert̃ due mulieres meretrices
id regem salomonem & cȩtera.¬

Expanded text:
non frustrari, hoc ab eo postulet quod Salomon non frustrari, hoc ab eo postulet quod Salomon quaesivit, id est sapientiam et scientiam atque intelligentiam. Divitias vero et gloriam temporalem atque animas inimicorum, seu dies plurimos vitae praesentis, reproborum est quaerere, non elecSi autem ambulaveris in viis meis, et custodieris praecepta mea, longos faciam dies tuos. Tunc venerunt duae mulieres meretrices ad regem Salomonem, steter
Abbreviated transcription (Latin):
inimicis deletis. thronꝰ dauid idest ȩccłia
ȩt̾̃na pace fruens maneat in ȩternum
ixitq salomon ad semei. Nonne te¬
die egressꝰ ieris huc & illuc seito te ẽt mo¬
riturũ. Precupit̾ nobis a uero salonione
sicut & semei a salomone rege ut habite¬
mus mierłm. nec unquã egrediam̃ exer
Qđ si fugerit nos id qđ nob̾ fuerat antt
subiectũ. & ierit ad allophilos ñ egredi¬
amur muros ciuitatis nr̃ȩ. nec sequam̃
fugitiuoꝵ uestigia. ne dũ uolumꝰ sal¬
uare fugientes ipsi pereamꝰ qͥnpotius
dimittamꝰ ut mortui sepeliant mortu¬
os suos. & scandalizantẽ oculũ. manũ. a pe¬
gis egypiti. Filiã pharaonis ꝗͣ salomon¬
sibi in coniugio copulauit. ȩccłiam ex
gentib figurasse non dubium est.
Apparuit dñs salomoni ꝑ somniũ noctt
dicens. Postula qđ uis. ut demntͥ & reł
t dixit dñs salomoni. Quia postulasti
uerbũ hoc & ñ petisti dies multos nec
diuitias aut animas inimicoꝵ tuoꝵ.

Expanded text:
inimicis deletis, thronus David, id est Ecclesia, inimicis deletis, thronus David, id est Ecclesia, aeterna pace fruens maneat in aeternum. « Dixitque Salomon ad Semei: Nonne tedie egressus ieris huc, et illuc, scito te esse moriturum? » Praecipitur nobis a vero Salomone, sicut et Semei a Salomone rege, ut habitemus in Jerusalem, nec unquam egrediamur ex ea. Quod si fugerit nos, id quod nobis fuerat ante subjectum, et ierit ad Allophylos, non egrediamur muros civitatis nostrae, nec sequamur fugitivorum vestigia: nedum volumus salvare fugientes, ipsi pereamus. Quin potius dimittamus, ut mortui sepeliant mortuos suos : et scandalizantem oculum, manum, et pegis Aegypti. » Filia Pharaonis quam Salomon in conjugio copulavit, Ecclesiam ex gentibus figurasse non dubium est. « Apparuit Dominus Salomoni per somnium nocte, dicens: Postula quod vis ut dem tibi. Et Et dixit Dominus Salomoni: Quia postulasti verbum hoc, et non petiisti dies multos, nec divitias, aut animas inimicorum tuor
Abbreviated transcription (Latin):
in corrupta temerare uoluit. iusto iudi¬
cio mortẽ quam meruit incurrit.
enit gͦ bethsabee ad regẽ salomonẽ ut
loqueret᷑ ꝓadonia. Hethsabee quȩ ap̃
salomonẽ ꝓ adonia int̾uenire uoluit
nec tam̃ ei qͥppiam ꝓfuit. figurã legis
in hoc loco p̾tendisse ñ dubiũ ẽ. ꝗͣ iudei
sibi adiutricẽ apud dm̃ esse opinantur.
Abiathar qͦ sacerdoti dixit rex. Uade
in anatod in agrũ tuũ. E biathar qui
sit abolitũ. ipsi tam̃ ꝓpt̾ eos qͥ in fine mun¬
di ex ipsis credituri st̃ deleti penitꝰ ñ st̃
Fugit gͦ ioab in tabernaculũ dñi. &
apprehendit cornua altaris. & reliqͣ.¬
oab qͥ ad altare fugiens iubente salomo¬
ne ibidẽ int̾fectus ẽ. significat scribas
& phariseos seu magistros ꝑuersi do¬
giatis hereticos. qͥ ob hoc qđ ꝓximos
suos uidelicet ȩccłiasticos ꝑ insidias peri¬
munt sicut & ipse ioab abneratq ama-¬
sȩ fecisse legit᷑. ab altario fidei expulsi
extirpatisq hereticis. & in om̃ib xp̃i

Expanded text:
incorrupta, temerare voluit, justo judicio mortem quam meruit incurrit. « Venit ergo Bethsabee ad regem Salomonem ut loqueretur pro Adonia. » Bethsabee, quae apud Salomonem pro Adonia intervenire voluit, nec tamen quippiam profuit, figuram legis hoc in loco praetendisse non dubium est: quam Judaei sibi adjutricem apud Deum esse opinantur. « Abiathar quoque sacerdoti dixit rex: Vade in Anathot in agrum tuum. » Abiathar qui  sacerdotium sit abolitum, ipsi tamen propter eos qui in fine mundi ex ipsis credituri sunt, deleti penitus non sunt. « Fugit ergo Joab in tabernaculum Domini, et apprehendit cornu altaris. Nuntioab qui ad altare fugiens, jubente Salomone, ibidem interfectus est, significat Scribas et Pharisaeos, seu magistros perversi dogmatis haereticos: qui ob hoc quod proximos suos, videlicet ecclesiasticos, per insidias perimunt, sicut et ipse Joab, Abner atque Amasae fecisse legitur: ab altario fidei expulsi,exstirpatisque haereticis, et omnibus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
ui fumculũ. & paui gregẽ. Nulier qͦ illa
meretrix in eugłio quȩ niu pedes lacrimiꝰᷤ
lauat. crine detergit. & cui om̃ia peccata
dimittunt᷑. manifeste. significat ȩccłiam
degentib congregatã. Nȩc iccirco in pri-¬
ma fronte replicaui. ne cui uideat᷑ incon¬
gruum si meretrices dicant᷑ quarũ una
salomonis iudicio filii possessione dona-¬
ta est. Prudens querat auditor quomͦ
maculã neq rugã. Non dicimꝰ eccłiam
ꝑmansisse meretrice̾.s fuisse. Nã & symo-¬
nis lepsi domo saluator scribit᷑ inisse c̾ui-¬
uium. utiq ñ qͥa leꝓsus erat eo tẽpore
qͦ habebat hospitẽ saluatorẽ. s qͥa leꝓsꝰ
ante fuerat. Matheus qͦ in cathalogo¬

Expanded text:
ui funiculum - et pauigregem. mulier quoque illa ui funiculum - et pauigregem. mulier quoque illa mere- \' trix in euangelio, quae Iesu pedes lacrimis lauat, crine detergit et cui peccata omnia dimittuntur, manifeste pingit ecclesiam de gentibus congregatam. haec idcirco in prima fronte replicaui, ne cui uideatur incongruum, si meretrices dicantur, quarum una Salomonis iudicio filii possessione donata est. prudens quaerat auditor: quomodo maculam neque rugam? non dicimus ecclesiam permansisse meretricem, sed fuisse. nam et in Simonis leprosi domo saluator scribitur inisse conuiuium, utique non, qui leprosus erat eo tempore, quo habebat hospitem saluatorem, sed qui leprosus ante fuerat. Mattheus quoque in aataXo
Abbreviated transcription (Latin):
qͥdam grecoꝵ autumant suꝑ sỹnagogã
& eccłiam sentiendũ eẽ. & ad illud tempꝰ
cuncta referenda. qnͣdo post crucẽ & resur¬
rectionẽ tam in isrł ꝗͣ & ingentiũ ppło
uerꝰ salomon id est pacificꝰ regnare cȩꝑit:
Qđ̃ autẽ adulterȩ & meretrices synagoga
& ȩccłia in scͥpturis dicant᷑. nulla dubita-¬
tio ẽ. & hoc pͥma fronte uidet᷑ eẽ blasphe¬
mum. Cȩterũ si recurramꝰ ad ppħas osce
uidelicet qͥ accepit uxorẽ fornicariã & ge-¬
nerauit filios fornicationis. & deinde ad
cem arguit. qđ secuta sit amatores suos &
diuaricauerit om̃i transeunti pedes. lupa¬
narq in loco celebri extruxerit. aminad
ces donaret matrimonio. & de duob gre¬
gib unũ ouile faceret. medioq pariete.
destructo in easdem caulas oues priꝰ mor¬
bidas congregaret: Hȩc st̃ duȩ uirgȩ quȩ
iungunt᷑ in ierechiel. Et de quib per
tachariã dñs refert: & assũpsi mͥ duas
uirgas. unã uocaui decorẽ. & alt̾am uoca¬

Expanded text:
dam Graecorum autumant super synagoga et ecclesia sentiendum et ad illud tempus cuncta referenda, quando post crucem et resurrectionem tam in Israhel quam in gentium populo uerus Salomon, id est \'pacificus\', regnare coeperit. quod autem adulterae et meretrices synagoga et ecclesia in scripturis dicantur, nulla dubitatio est. Et hoc prima fronte uidetur esse blasphemum; ceterum, si recurramus ad prophetas, Osee uidelicet, qui accepit uxorem fornicariam et generat filios fornicationis et deinde aducem arguit, quod secuta sit amatores suos et diuaricauerit omni transeunti pedes lupanarque in loco celebri extruxerit, animo aces donaret matrimonio et de duobus gregibus unum ouile faceret medioque pariete destructo in easdem caulas oues prius morbidas congregaret. hae sunt duae uirgae, quae iunguntur in Hiezechihel et de quibus per Zachariam dominus refert: et adsumsi mihiduas uirgas- unam uocaui decorem et alteram uoca
Abbreviated transcription (Latin):
considera qͥd dicat eccłia cont᷑ synagati
calumniatricẽ. Ego & mulier hec hu¬
bitabamꝰ in domo una. Post resurreei¬
onẽ enĩ dñi saluatoris. una de utroq
cubiculo Eccłia enĩ de gentib quȩ ñ
habebat p̾riꝰ legẽ & ꝓpħas. peperit in
domo synagoge. nec egressa ẽ de cubi¬
culo s ingressa. Unde dicitur in cantico
canticoꝵ: introduxit me rex in cubicu¬
lũ suũ Et iterũ: assumens introducam¬
te in domũ matris meȩ. & in cubiculũ
eiꝰ quȩ concepit me. Tercia autẽ die
postꝗͣ ego peperi. peperit & hȩc
Si consideres pilatũ lauantẽ manꝰ ato
dicentẽ. mundus ego sũ a sanguine
iusti huiꝰ. si centurionẽ ante patibulũ
confitentẽ. uere hic erat filiꝰ di. si cos
qͥ ante passionẽ ꝑ philippũ dnm̃ uidert
desiderabant. haut ambigis primã
peperisse eccłiam & post ea natũ ppłim¬

Expanded text:
considera quid dicat Ecclesia contra Synagogam calumniatricem: Ego et mulier haec habitabamus in domo una . Post resurrectionem enim Domini Salvatoris, una de utroquecubiculo. Ecclesia enim de Gentibus, quae non habebat prius Legem et Prophetas, peperit in domo Synagogae: nec egressa est de cubiculo, sed ingressa. Unde dicit in Cantico Canticorum: Introduxit me rex in cubiculum suum . Et iterum: te in domum matris meae et in cubiculum ejus quae concepit me . » « Tertia autem die postquam ego peperi, peperit et haec. » Si consideres Pilatum lavantem manus atque dicentem: « Mundus ego sum a sanguine justi hujus . » Si centurionem ante patibulum confitentem: « Vere hic erat Filius Dei . » Si eos qui ante passionem per Philippum Dominum videre desiderant, haud ambigis primam peperisse Ecclesiam, et postea natum p
Abbreviated transcription (Latin):
rerit eccłia ñ eẽ suũ filiũ qui tenebatur
in lege.& in luce cognouerit. quẽ in tene-¬
bns ñ uidebat. Inde iurgiũ ortũ ẽ p̾sente
rege. altera dicente. filiꝰ tuus mortuus ẽ
m̃s autẽ uiuit. alta respondente. menti¬
ns. Filiꝰ qͥpe m̃s uiuit. filiꝰ cuus mortu¬
usc̃. Atq in hunc modũ contendebant
cora rege. Tc̃ rex salomon qͥ manifeste.
siluator accipit᷑ scđ̾m psalmũ septuage-¬
sinũ primũ qͥ titulo salomonis inscribit᷑.
ubi nulla dubitatio ẽ qn cuncta quȩ di¬
unt᷑. ñ salomoni mortuo s xp̃i conue-¬
mant maiestati. simulat ignorantiã. &
bumanos ꝓ dispensatione carnis menti¬
ubi posuistis eũ: Et ad mulierẽ fluentẽ
sanguine. Quis me tetigit: Gladium gͦ¬
postulat. de qͦ dixerat: nolite putare qd̾
uenerim pacẽ mittere suꝑ terrã: ñ ueni
pacẽ mittere s gladiũ. Ueni cñ diuidere
hominẽ contͣ patrẽ suũ. & filiã contra

Expanded text:
xerit ecclesia non esse suum filium, qui tenebatur xerit ecclesia non esse suum filium, qui tenebatur in lege, et in luce cognouerit, quem in tenebris non uidebat. inde iurgium ortum est praesente rege altera dicente: filius tuus mortuus est, meus autem uiuit, altera respondente: mentiris; filius quippe meus uiuit et filius tuus mortuus est. atque in hunc modum contendebant coram rege. tSalvator accipitur secundum Psalmum septuagesimum primum, qui titulo Salomonis inscribitur; ubi nulla dubitatio est, quin cuncta quae dicuntur, non Salomoni mortuo, sed Christi conveniant majestati simulat ignorantiam, et humanos pro dispensatione carnis mentiUbi posuistis Lazarum? et ad mulierem fluentem sanguine, Quis me tetigit? gladium postulat, de quo dixerat: Nolite putare, quod venerim pacem mittere super terram: non veni pacem mittere, sed gladium. Veni enim dividere ho
Abbreviated transcription (Latin):
erat anima una. & cor unum
Nullꝰꝙ aliꝰ i domo nobiscũ. ecpti
nob duab Non blasphemantiũ il¬
dier nongentiliũ ydolis seruientium:
Nbrtuus est aut̃ filiꝰ mulieris huiꝰ nocte:
Unmem̃ legis sequit᷑ dbseruantiã aegrãm
cuiglũ iugo mosaycȩ doctrinȩ copulat.
anebrarũ errore cooꝑta est. Oppressitq
ai doriniens mat᷑ sua. quȩ ñ poterat di¬
est ego dormio & cormeũ uigilat.
Maia nocte consurgens tulit filiũ meũ
Aelatire ȩccłiȩ dormientis. & in suo collo¬
auit sinu. Relege totã apłi ad galathaᷤ
ipłam. s animaduertis quomͦ filios ȩccłȩ
suos facere festinet sỹnagoga. & dicat apłs:
flioli mei qͦs iterũ parturio. donec forme
tur xp̃c in uob̾. Uiuum tulit. ñ ut possi¬
deret s ut occideret. Non enĩ amore fecit
hax fili. s emulȩ odio. & suũ mortuũ ꝑ
legis cerimonias. in sinu ȩccłie supposuit:
longũ est. si uelim ꝑ singula currere qͦmͦ¬
papłm saulũ & ȩccłiasticos uiros intelle¬

Expanded text:
erat anima et cor unum — nullusque alius in domo nobiscum exceptis nobis duabus, non blasphemantium Iudaeorum, non gentilium idolis seruientium. mortuus est autem filius mulieris huius nocte. dum enim legis sequitur obseruantiam et gratiae euangelii iugum Mosaicae doctrinae copulat, tenebrarum errore cooperta est. oppressitque eum dormiens mater sua, quae non poterat dicere: ego dormio et cor meum uigilat. media nocte consurgens tulit filium de latere ecclesiae dormientis et in suo conlocauit sinu. relege totam apostoli ad Galatas epistulam et animo aduertis, quomodo filios ecclesiae suos facere -festinet synagoga et dicat apostolus: filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in uobis. uiuum tulit, non ut possideret, sed ut occideret. non enim amore fecit hoc filii, sed aemulae odio, et suum mortuum per legis caerimonias in sinu ecclesiae subposuit. Longum est, si uelim per singula currere, qm Paulum et ecclesiasticos uiros intelle
Abbreviated transcription (Latin):
siue signata. Chusam. ethiopia eoꝵ Chamos.
qͣsi attrectans. ł c̃gregans. Chelion. consũma¬
tio. siue omnis dolor. ł abutio. de .O.
Debbora. apes. ł loquax. Dalila. paupcula.
uel situla. Dagon. piscis tristiciȩ. de .e.¬
xiliũ meu᷑. Ephoth. suꝑindumentũ. qd̾ g̾ce

Expanded text:
sive signata. Chusam, Aethiopia eorum. Chamos, sive signata. Chusam, Aethiopia eorum. Chamos, quasi attrectans, vel congregans. , consummatio, sive omnis dolor, vel ab initio. Debbora, apis, vel loquax. Dabla, paupercula, vel situla. Dagon, piscis tristitiae. Exilium meum. Ephod, superindumentum, quod Grae
Abbreviated transcription (Latin):
fluminis. siue dñs contemptꝰ uani.
irascens. A thanihel. tempꝰ meũ dĩ. Arrad. con-¬
surrectio descensionis. aut testimoniũ descen¬
dens. Accho. usq huc: aut hamꝰ. ł humiltas
eiꝰ. Alab. lac. ł lactea. Accrabbim. scorpiones.
Astaroth. ouilia. ł factura ide noiecic. explora¬
toꝵ Anatha. responsio. Arast. artifex. Abi-¬
noem. patris mei decor. Abel. luctꝰ ł cõmittens.
Abelimeola. luctꝰ parturientis. Ares. sol. Abed.
seruus. Armon. anathema meroris. łimago
tristiciȩ. Auoth. cõmoratio. ł sedes. aut uinculũ.
Aminadab. ppłs m̃s spontaneus. de .8.¬
Bezech. fulgur. ł contẽptꝰ uanꝰ. siue micais.
Baalmesur. habens ł uir ex pͥncipe. Barach.
fulgurans. Bachal. iugũ. Bara. creatura. siue
baalthamar. habens palmã. Boor. in forti¬
tudine. siue in quo uirtus. de.e.¬
enez. possessio contẽptibilis. Cetrom. te
mina q̃ sequunt᷑ ex .c. litt̾a aspiratione addita
st̃ legenda. Chetim. insaniens. ł formidais.

Expanded text:
fulminis, sive dominus contemptus vani. irascens. Athaniel, tempus meum Dei. Arad  , consurrectio descensionis, aut testimonium descendens. Accho, usque huc, aut hamus, aut humilitas ejus. Alab  , lac, vel lactea. Acrabbim, scorpiones. Astaroth, ovilia, vel factura, id est ποίησις exploratorum. Anatha, responsio. Arasth  Harad , artifex. patris mei decor. Abel, luctus, vel committens. Abelmeola, luctus parturientis. Ares  , sol. Abed, servus. Armon, anathema moeroris, vel imago tristitiae. Avoth, commoratio, vel sedes, aut viculus, Aminadab, populus meus spontaneus. Bezec, fulgur, vel contemptus vanus, sive micans. Baalmesar, habens, vel vir ex principe. Barac, fulgurans. Bachal, jugum. Bara, creatura, sive Baalthamar, habens palmam. Booz, in fortitudine, sive in quo virtus. Cenez, possessio contemptibilis. Cetrum  Cemina, quae sequuntur, ex C. littera aspiratione addita sunt legenda. Chettim  Hetthim , insanientes, vel formidans,
Abbreviated transcription (Latin):
atharis. pluuia. ł compluto me. de.Al.¬
machimas. humilitas. siue attrectata. Magge
rannus. Merob. de multitudine. Michol. aqua.
ł meis. ł ex om̃ib. molathi. a partur iente
Nuath. pulchritudo. Nobe. latratꝰ. Nabal. insi¬
piens. Qd̾ si legere uolueris nebel. mensurȩ
siue insania conu̾sionis. Odollã. testimoniũ eoꝵ:
Ramathaim. excelsa eoꝵ. Rachab. nego. De.A.¬
tiatio. Rachel int̾pretat᷑ ouis. aut uidens dm̃.
Sophim. specula. ł scopulus. Saufa. de.s.
speculator. ł supeffundens. Sabaoth. exerci-
Semsi. soler. Saror. coangustans. siue indutus.
Saul. peticio. Salisa. tercia. Salim. uulpes. s meliꝰ
silegat᷑ sualim. Suf. specula. ł effundens. Sena.
tollens. ł angustia. siue dens. Soba. mandatũ in
ea. Sur. rectꝰ. Sama. ubi. ł audiens. Soccoth.
subsistens eis. Safathinoth. labium mortis.

Expanded text:
tri , pluvia, vel compluto me. Machmas, humilitas, sive attrectata. Mageddrannus. Merob, de multitudine. Michoi, aqua omnis, vel ex omnibus. Meolati  , a parturiente Nuath  Najoth , pulchritudo. 55 Nobe, latratus. Nabal, insipiens, quod si legere volueris NEBEL  , mensurae  insania conversionis. Odollam, testimonium eorum. Ramathaim, excelsa eorum. Rachal, negotiatio. Rachel vero interpretatur ovis, aut videns Deum. Sophim, specula, vel scopulus. Saupha  , speculator, aut supereffundens. Sabaoth, exercituemsi  , sol meus. Saror, coangustans, sive indutus. Saul, petitio. Salisa, tertia. Salim  , vulpes: sed melius si legatur Sualim. Suph, specula, vel effundens. Seua, tollens, vel angustia, sive dens. Soba, mandatum in ea. Sur, rectus. Sama, ibi, vel audiens. Soccoth cinea, vel subsistens eis. Sephamoth, labium mortis.
Abbreviated transcription (Latin):
exultatio. Asan. sumans. Aatach. tẽpore tuo.
Saalim. habentes. siue ascendentes. De .s.¬
uel suꝑiores. Bethcar. domꝰ agnitionis. siue
Berech. egestas. Badan. solꝰ. ł in iudicio. Boses.
in ipso floruit. ł abscisio. Bama. in quo.
uł uomitꝰ uiri. siue uomens uir. Quȩ sequun¬
tur aspiratione addita sunt legend a
herubim. multitudo scientię. Cheri. insani-
Cbaleb. quasi cor. aut om̃e cor. siue canis.

Expanded text:
exsultatio. Asan, fumans. Athach, tempore tuo. exsultatio. Asan, fumans. Athach, tempore tuo. Baalim, habentes, sive ascendentes, vel superiores. Bethahar, domus agnitionis vel Bezec, egestas. Badan, solus, vel in judicio. Boses, in ipso floruit, vel abscissio. Bama, in quo. vel vomitus viri, sive vomens vir. Quae sequuntur, aspiratione addita, sunt legenda. Cherubim, multitudo scientiae. Chetti  , insChaleb, quasi cor, aut omne cor, sive canis.
Abbreviated transcription (Latin):
conscendens. Rasathaim. impietas. de .s.
Sisai. longeuus. ł sonariꝰ. Sephoth. specula.
Salabbim. salus cordiũ. Syria. sublimitas.
Sairath. capra. Semegar. nom̃ aduenȩ. siue
ibi colonꝰ. Sisara. gaudii exclusio. siue tol
saxũ corui. Salmana. umbra ꝓhibendi. uel
umbra cõmotionis. Samir. uepres. ł incultũ.
Excepto hoc nomine cȩt̾a quȩ sequunt᷑ huiꝰ
litt̾ȩ. ꝑ aspirationẽ legenda st̃. C halmai.
tio solis. Thanach. humilitas. ł respondebit
tibi. Thebes. conuersio. siue fieri oua. de ⁊.¬
Teb. lupꝰ. Tebul. habitaculũ. ⁊abulontes. ha
fenestra. siue a pͥncipio. aut consũmatio. Neomi¬
pulchra. Orpha. ceruix eiꝰ. Ruth. uidens. uł
festinans. siue deficiens. Int̾pretationes no¬
A fech. furor nouus. aut continent̃. Ami¬
nadab. pat̾ m̃s spontaneꝰ. aut urbanus.
tudo. siue decipula. Adrehel. greges dñi. Azel.
mei incensũ. siue sacrificiũ. Aendor. oculus.
siue fons generationis. Abigail. patris mei

Expanded text:
conscendens. Resathaim, impietas eorum. Sasai, longaevus, vel Senarius. Sepheth  , specula. Salabbim, salus cordium. Syria  , sublimitas. Sairath, capra. Semegar, nomen advenae, sive ibi colonus. Sisara gaudii exclusio, sive tollsaxum corvi. Salmane, umbra prohibendi, vel umbra commotionis. Samir, vepres, vel incultum. Excepto hoc nomine, caetera, quae sequuntur hujus litterae, per aspirationem legenda sunt. Thalmai, tio solis. Thanach, humilitas, vel respondebit tibi. conversio, sive fieri ova. 51 Zib, lupus. Zebul, habitaculum. Zabulonites, hafenestra sive a principio, vel consummatio. pulchra. Orpha, cervix ejus. Ruth, videns, vel festinans, sive deficiens. DE REGNOAphec, furor novus, aut continenter. pater meus spontaneus, vel urbanus. tudo, sive decipula. Adreel   greges Dei. Azel, mei incensum, vel sacrificium. Aendor, oculus, aut fons generationis. Abigail, patris mei
Abbreviated transcription (Latin):
Quarietas. siue uacuefactio. Rebe. quartꝰ
ł ordinatꝰ. Ramoth. uisio mortis. Ragal.
Reminon. sublimitas. Rama. excelsa. Rabbot.
multi. Ramath. excelsa hȩc Roob. late Ra¬
ath. maxillȩ. siue buccȩ
Sarathan. tribulatio eoꝵ. Semron. custos eiꝰ.
ł nom̃ uidit. Salacha. tulit sibimet. ł tẽpta¬
tio itineris. Saron. pͥnceps tͥsticiȩ. Semrom¬
marom. custos amari meroris. Sabama. leua
excelsã. siue conu̾sio quȩdã. Sarth. angustia.
siue uinculũ eiꝰ. Sin. egrediens. Sechrona.
ebrii. ł tab̾nacula. Sisai. longeuus. Seme.
ł remissiones. Saraa. carbones. siue angustia

Expanded text:
varietas, sive vacuefactio. Rebe, quartus, varietas, sive vacuefactio. Rebe, quartus, vel ordinatus. Ramoth, visio mortis. Ragal Remmon, sublimitas. Rama, excelsa. Rabboth, multi. Ramath, excelsa haec. Roob, late. Raccath, maxillae, sive buccae. Sarathan, tribulatio eorum. Semro, custos ejus, vel nomen vidit. Salacha, tulit sibimet, vel tentatio itineris. Saron, princeps tristitiae. Semronmaron, custos amari moeroris. Sabama, leva excelsam, sive conversio quaedam. Sarth, vinculum, sive angustia ejus. Sin, egrediens. Sechrona, ebrii, vel tabernacula. Sisai, longaevus. Seme , emissiones. Saraa, carbones, sive angustia
Abbreviated transcription (Latin):
uocant. Potest autẽ int̾pretari. & hic ipse.
Lesem. ad nom̃. Lesemdã. nominis iudiciu᷑.
aceda. exustio. siue orientalis. ł de. al¬
siue habitatio. Maffa. specula. siue de spe¬
cula. Masefa specula. Marom. sublimis. ł
de excelso. Mafarforhancendia. siue de
impetꝰ. siue ab eis tẽpora. Manaim. castra:
Medabena. de onerib. Magdal gad. turris
piratȩ. ł turris accincti. Maresa. a capite:
Maalaf. de mille siue de doctrina. Magdalihel
turris mea ds. Masadda. requirentẽ. siue reti¬
nentẽ. Misor. directa. siue campestris. uł de
generationis. Nepthoe. dissoluti siue deceptio.
Nasib. titulus. ł statio. Nasab ł naabsan. exsic¬
cata. Naal. ascensio. Noa. mouens. siue cõmo¬
tio:. Naalal. laudent
rip. germinatio. Orchiatharoth. longi¬
signũ. ł forte signũ. Hucusq ꝑ .o. breuẽ
litt̾am legerimꝰ. nc̃ ꝑ extensã legendũ est.
nec hebrei. exceptis latinis nulla alia lin¬
Haab. latitudo. ł fames. siue impetꝰ. Recem.

Expanded text:
vocant. Potest autem interpretari, et hic ipse. Lesem, ad nomen. Lesemdan, nominis judicium. Maceda, exustio, sive Orientalis. Masive habitatio. , specula, sive de specula. , specula. Marom, sublimis, sive de excelso. , incendia, sive de impetus, sive ab eis tempora. Manaim, castra. Medabena  Medemena , de oneribus. Magdalgad, turris piratae, vel turris accincti. Maresa, a capite. Maalaph, de mille, sive de doctrina. Magdaliel, turris mea Deus. Masadda, requirentem, sive retinentem. Misor, directa, sive campestris, vel de generationis. Nephthoe, dissoluti, sive deceptio. Nasib, titulus, vel statio. Nabsan, exsiccata. Naal  , ascensio. Noa, movens, sive commotio. Nahalal, laudent. Oziph  Ziph , germinatio. Orchiataroth, longirte signum. Hucusque per O brevem litteram legerimus, nunc per extensam legendum est. nec Hebraei, et exceptis Latinis nulla alia linRahab, latitudo, vel fames, sive impetus. Recem,
Abbreviated transcription (Latin):
telligens. ł sapiens. Iahel. cerua. ł coniugiuꝰ
ceruale. siue incipiens Ios. sꝑans. siue tẽpora¬
lis. ł dñi robur. Ierobaal. iudicet baal. ł iudi¬
cet habens. aut suꝑior. siue uirgiũ habens
Iechare. torcular lupi. Iecha. torcular. Iotham.
ẽ p̾fectus. Iair. illuminans. Ionathan colũbe
donũ. ł colũbȩ dedit. aut dm̃donũ. Iabes. ex¬
siccata. ł siccitas. de.L. Lapidoth. lampas.
siue qͣsi os cultri. ab ore ñ ab osse. Lais. leo. uel
quies. Micha. qͥs hic aduerbiũ loci. ł qͥs iste.

Expanded text:
telligens, vel sapiens. , cerva, vel conjugium cervale, sive incipiens. sperans, sive temporalis, vel domini robur. Jerobaal, judicet Baal, vel judicet habens, aut superior, sive jurgium habens. Jecbaze , torcular lupi. Jecba, torcular. Jotham, est perfectus. Jair, illuminans. Jonathan, columbae donum, vel columbae dedit, aut Domini donum. Jabes, exsiccata, vel siccitas. Laffidoth, lampas, sive quasi os cultri: ab ore, non ab osse. Lais, leo, vel quies. Micha, quis hic, adverbium loci, vel quis est
Abbreviated transcription (Latin):
litt̾am ꝓferenda st̃. Elchana. di possessio.
fenenna. conuersio
falti saluatori meo. de.G. Gabaa. collis.
Galgala. uolutatio. siue reuelatio. Goliad.
men meu. uł applicantes e lumine meo.
Garizim. abscisiones. Gelboe. uolutatio. siue

Expanded text:
i possessio. Fenenna, conversio. Falti, salvatori meo. Gabaa, collis. Galgala, volutatio, sive revelatio. Goliath, men meum, vel applicantes e lumine meo. Garizim, abscisiones. J. M. Joab. Ge
Abbreviated transcription (Latin):
seruũ meũ dauid & ierłm ciuitatẽ ꝗͣ elegi
llud uͦ qđ post mortẽ salomonis decẽ tribꝰ
a domo dauid & a tẽplo seꝑatȩ st̃. & duȩ
relictȩ. satis indicat qđ de tota illa gente
apłs ait: reliquiȩ ꝓpt̾ electionẽ grẽ saluȩ
factȩ st̃. Ieroboam uͦ qͥ decẽ tribꝰ a domo
dauid & a tẽplo dĩ seꝑans ad ydolatriam¬
ꝑduxit. significat hereticos qͥ dissensionẽ
amant. & unitatẽ fidĩ catholicȩ heresib
scindunt. ac sic cultui malignoꝵ spuum
se obsequentes tradunt. Interp̃tat᷑ autẽ
ieroboam diudicans ppłm. Nã heretici
diuidicare ppłm uident᷑. cũ erroris sui
sequacẽ faciunt. Cui rei bene c̃ueniunt
uerba ꝓpħȩ achiȩ sylonitis. qͥ missus ẽ ad
ieroboam ita dicens: tolle tͥ decẽ scissuras
hȩc enĩ dicit dñs ds isrł. Ecce ego scin

Expanded text:
 meum David, et Hierusalem civitatem quam elegi llud quod post mortem Salomonis decem tribus a domo David, et a templo separatae sunt et duae relictae, satis indicat quod de tota illa gente Apostolus ait: « Reliquiae propter electionem gratiae salvae factae sunt . » Jeroboam vero qui decem tribus a domo David et a templo Dperduxit, significat haereticos, qui dissensionem amant, et unitatem fidei catholicae haeresibus scindunt, ac sic cultui malignorum spirituum sibi obsequentes tradunt. Interpretatur autem Jeroboam dijudicans populum. Nam et haeretici dijudicare populum videntur, cum erroris sui sequacem faciunt. Cui rei bene conveniunt verba prophetae Achiae Silonitis, qui missus est ad Jeroboam, ita dicens: « Tolle tibi decem scissuras. Haec enim dicit Dominus Deus Israel: Ecce ego scin
Abbreviated transcription (Latin):
actũ est gͥ in tẽpore illo. ut ieroboam
egrederet᷑ de ierłm. & inueniret eũ
ãchias silonites ꝓpħa in uia oꝑtus pallio
nouo. Erant autẽ duo tantũ in agro. ap¬
p̃hendensq achia palliũ suũ nouũ quo
oꝑtus erat. scidit in duodecĩ partes. Et
ait ad ieroboam. Tolle tͥ decẽ scissuras.
Hȩc enĩ dicit dñs ds̃ isrł. Ecce ego scindam

Expanded text:
actum est igitur in tempore illo, ut Jeroboam egrederetur de Jerusalem, et inveniret eum Achias Silonites Propheta in via, opertus pallio novo. Erant autem duo tantum in agro; apprehendensque Achia pallium suum novum, quo opertus erat, scidit in duodecim partes, et ait ad Jeroboam: Tolle tibi decem scissuras. Haec enim dicit Dominus Deus Israel: Ecce eg
Abbreviated transcription (Latin):
sublimi. Aethi. obstupefaciens. siue ꝑterrens.
beatitudo. siue gressꝰ. Aggi. festiuitas. siue
sollemnis. Arodi. ma. ledictio sufficiens.
siue maledictꝰ Ariheli.  leo ds m̃s. Ammon
frĩs mei sublimitas. Arad. descendi. Aber. ł
in transitu. qd significantiꝰ grece tu pañ
dicit᷑. Atharoth. coronȩ. Arohel. subleuans.
scalptũ. Alas. ferm̃ta. siue cõmisce. qd̾ grece
aut latrunculꝰ. Achiam. umbraculũ. siue
p̾rupta. Alomoth. suꝑ multitudinẽ. aut
despectio. Abesathim. luctꝰ litorũ ł riparũ
Achiabbim. scorpiones. ł decentẽ. Adar. sub-¬

Expanded text:
sublimi. Aetthi  , obstupefaciens, sive perterrens. beatitudo, sive gressus. Aggi, festivitas, sive solemnis. Arodi, maledictio sufficiens, sive maledictus. Arieli, leo Deus meus. Ammon fratris mei sublimitas. Arad, descendi. Aber  Hin transitu: quod significantius Graece dicitur πέραν. Ataroth, coronae. Aroer, sublevans, scalptum. fermenta, sive commisce, quod Graece vel latrunculus. Achiam, umbraculum, sive praerupta. Alamon, super multitudinem, aut despectio. , luctus littorum, vel riparum. Ac
Abbreviated transcription (Latin):
A. fons. Azan. fortitudo eoꝵ. Ahidod.
Ifrĩs mei gloria. de..¬
eniamin. filiꝰ dexterȩ. Bamoth. in mor¬
te. siue excelsa. Basan. brucus. siue pinguedo.
Nam qđ int̾pretari solet ignominia ł confusio.
busa dicit᷑. Balach. lingens. ł elidens. aut in¬
eos. aut sine ppło. Beor in pelle. Bahal. habenꝰ.
siue uir. Beelfegor. habens os pelliceum.
Bechor. in sagmate. ł ingressꝰ est agnꝰ. Bale.
p̃cipitauit. siue absorbuit. Baria. in malis.
siue in cõmutatione eiꝰ. Beelsefon. habens
aquilonẽ. siue speculã. baon. in iniquitate.
Bamech. electa cõmotio. Bethanamra. domꝰ
ascensio speculȩ. Betharam. domꝰ arcȩ. uel
montiũ. aut ascens humiliũ. Baalmeon.
habens habitaculũ. Benachan. filiꝰ necessitatiᷤᷤ.

Expanded text:
Ain, fons. Azan  Ozan , fortitudo eorum. Achidod, fratris mei gloria. Benjamin, filius dexterae. , in morte, sive excelsa. , bruchus, sive pinguedo. Nam quod interpretari solet ignominia, vel confusio, busa   dicitur. , lingens, vel elidens, aut ineos, vel sine populo. Beor, in pelle: Baal, habens, sive vir. Balfeor, habens os pelliceum. , in sagmate, vel ingressus est agnus. Bale, praecipitavit, sive absorbuit. Baria  Brie , in malis, sive in commutatione ejus. Beelsephon, habens aquilonem, sive speculam. Baon, in iniquitate. Barnee, electa commotio. Bethanamra, domusascensio speculae. Betharan, domus arcae, vel montium aut ascensus humilium. Baalmeon, habens habitaculum.
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutatꝰ electꝰ. siue mutabilis. Cariathaim.
uilla. ł oppidũ eoꝵ. Core. caluitiũ. Camuhel.
resurrectio di. aut stabit ds. Hucusq ꝑ .c.
luterã simplicẽ legerimꝰ. ex in aspiratione
addita nominũ st̃ legenda principia.
hanaan. reuersꝰ ẽ. siue qͣsi respondentes.
aut qͣsi mouentes. Chaleb. qͣsi cor. aut om̃e¬
cor. ł canis. Chamos. congregatꝰ. uel quasi
attrectatio. Chorbi. calix in me. siue immo¬
la mͥ. Chenneroth. cythararũ signũ. aut qͣsi
lucernȩ. Chasmon. scelerata tristicia. aut
qͣsi ꝓtectio. Cherubim. qͣsi plures. aut uermi¬
culata pictura. ł scientię multitudo. de .o.¬
uhel. agnoscant dm̃. Dathan. donũ eoꝵ
siue sufficiens donũ. Dibon. sufficiens
ad intellectũ. ł abundant᷑ intelligens. Di¬

Expanded text:
commutatus electus, vel mutabilis. Cariathaim, villa, vel oppidum eorum. Core, calvitium. Camuel, resurrectio Dei, aut stabit Deus. Hucusque per C litteram simplicem legerimus: exin aspiratione addita, nominum sunt legenda principia. Chanaan, reversus est, sive quasi respondentes, aut quasi moventes. Chaleb, qcor, vel canis. Chamos, congregatus, vel quasi attrectatio. Chla mihi. Chenneroth, cithararum signum, aut quasi lucernae. Chaslon, scelerata tristitia, aut protectio, Cherubim, quasi plures, aut vermiculata pictura, vel scientiae multitudo. Deuel, agnoscant Deum. Dathan, donum eorum, sive sufficiens donum. Dibon, sufficiens ad intellectum, vel abundanter intelligens.
Abbreviated transcription (Latin):
ffraim. crescens. siue frugifer. Eldad. ad
solũ. siue solitariũ. aut ad unũ. frma.
anathema eiꝰ. Fsebon. cogitatio. siue cingulũ
meroris. Edraim. descensio pastoꝵ. Flchan.
pars eoꝵ siue testimoniũ eoꝵ Esbel. ignisuetꝰ.
siue uanꝰ. Cui. desideraui. F lade. ad ascensum.
Ebrona. transgressꝰ. siue tnͣsgressio. Enihel. gr̃a
mea ds̃. Ephoth. suꝑ indumentũ. ł suꝑhume-¬
rale. Eschol. botrus. siue ignis nouus. Hucusq
ꝑ .e. breuẽ litt̾am legerimꝰ. exin ꝑ extensũ lega¬
mus elementũ. Elisar. pat̾ m̃s fortis. siue

Expanded text:
Efraim, crescens, sive frugifer. Elaad  Eldad , ad solum, sive solitarium, aut ad unum. Erma, anathema ejus. , cogitatio, sive cingulum moeroris. Edraim, descensio pastorum. Elcan, pars eorum, sive testimonium eorum. Esbel, ignis vetus, sive vanus. , desideravi. Elale, ad ascensum. Ebruna, transcensus, sive transgressio. Eniel, gratia mea Deus. Ephod, superindumentum, vel superhumerale. Escol, botrus, sive ignis omnis. Hucusque per E brevem litteram legerimus: exin per extensum legumus e
Abbreviated transcription (Latin):
ste autẽ naaman qͥ princeps militię
regis syͣriȩ eẽ describit᷑ quẽ meliꝰ signifi¬
care potest ꝗͣ ppłm gentilẽ. qͥ in orbe
triquadro ꝑuirtutẽ belloꝵ pͥncipatũ
gerebat. acrerũ decorẽ fruebat᷑. qdđ in no¬
minis eiꝰ int̾pretatione exprimitur.
Int̾pretat᷑ autẽ naaman decꝰ siue cõmo¬
tio eoꝵ. S iste uir licet fortis & diues
fuerit. tam̃ leꝓsus eẽ memorat᷑. qͥa qͣuis
ꝑ potentiã regni acrerũ abundantiã
dominari uideret᷑. tam̃ ꝑ erroris neqͥtiã
& ydolatriã lepra fedus apparuit.
Porro de syria egressi fuerant latrun¬
culi. & captiuã duxerant de terra isrł
puellã paruulã. quȩ erat in obsequio

Expanded text:
princeps militiae regis Syriae esse describitur, quem melius significare potest, quam populum gentilem, qui in orbe triquadro per virtutem bellorum principatum gerebat, ac rerum decore fruebatur? quod in nominis ejus interpretatione exprimitur. Interpretatur autem Naaman decus, sive commotio eorum. Sed iste vir, licet fortis et dives fuerit, tamen leprosus esse memoratur, quia quamvis per potentiam regni ac rerum abundantiam dominari videretur, tamen per erroris nequitiam et idololatriae lepram foedus apparuit. « Porro de Syria egressi fuerant latrunculi, et captivam duxerant de terra Israel puellam parvulam, quae erat i
Abbreviated transcription (Latin):
uersũ lignũ fructiferũ succidetis. cun¬
ctosq fontes aquarũ opturabitis. & omnẽ
agrum egregium operietis lapidibus
moab bellũ gerentes. nͥ rectores fideliũ.
qͥ ꝑ scẽ trinitatis fidẽ cont᷑ mundi pͥnci-¬
pem & contͣ ppłm eiꝰ hoc est philosophos.
hereticos. scismaticos. atq om̃s iniquos.
cũ scuto fidi atq armis spiritalib con¬
fligunt: Noab gͦ qui de incesto natꝰ ẽ¬
& int̾pretat᷑ de patre. bene illis conuenit
ad qͦs dñs dixit:. uos de diabolo nati estiᷤ.
& desideria patris ur̃i uultis facere. Hi
gͦ aduersant᷑ eccłiȩ. partĩ minis. partun
ꝑsecutionib. partĩ dolo ac falsis fictio¬

Expanded text:
versum lignum fructiferum succidetis, cunctosque fontes aquarum obturabitis, et omnem agrum egregium operietis lapidibus,Moab bellum gerentes, nisi rectores fidelium, qui per sanctae Trinitatis fidem contra mundi principem et contra populum ejus, hoc est, philosophos, haereticos, schismaticos, atque omnes iniquos « cum scuto fidei atque armis spiritualibus » confligunt? Moab ergo, qui de incesto est, et interpretatur de patre, bene illis convenit, ad quos Dominus dixit: « Vos de diabolo patre estis, et desideria patris vestri vultis facere . » Hi ergo adversantur Ecclesiae, partim minis, partim persecutionibus, partim dolo ac falsis fictio
Abbreviated transcription (Latin):
Utinã fuisset dñs m̃s ad ꝓpħam qͥ est in
samaria. ꝓfecto curasset eũ alepra ꝗ̃ ht̃
a trunculi qͥppe de sỹria quȩ int̾pre¬
tatur sublimitas egressi st̃. cũ cupidi¬
tate ducti & diuersis negotiis implicaiti.
spantes in incerto diuitiarũ gentiles.
ꝑ totã terrã uagabant᷑ Hinc & ad itrã
isrł uenientes. captiuã muliereulã du¬
xerunt. quȩ in captiuitate posita de
ꝓpħa in isrł testabat᷑. quia fami de istł̃
ꝓ negotiatores gentiũ translata in toto
ꝯrbe curiositati hominũ qͣ uxor maaman
significat uerũ ꝓpħam & saluatorem
omniũ in iudea manere patefecit.
agress est itaq naaman ad dñm suũ.
& nuntiauit ei dicens. sic & sic locuta
et puella de t̾ra isrł & cȩt̾a: cũ hi ad qͦs

Expanded text:
Utinam fuisset dominus meus ad prophetam qui est in Samaria! Profecto curasset eum a lepra quam habet. » Latrunculi quippe de Syria, quae interpretatur sublimitas, egressi sunt, cum cupiditate ducti et diversis negotiis impliciti, sperantes in incerto divitiarum, gentiles per totam terram vagabuntur. Hinc et ad terram Israel venientes, captivam mulierculam duxerunt, quae in captivitate posita, de propheta in Israel testabatur, quia fama de Israel per negotiatores gentium translata in tota urbe curiositati hominum, quam uxor Naaman significat verum prophetam et salvatorem omnium in Judaea manere patefecit. « Ingressus est itaque Naaman ad dominum suum, et nuntiavit ei, dicens: Sic et sic locuta est puella de t
Abbreviated transcription (Latin):
isrłitici. quȩ fuit in patriarchis. Unde
& sara tres uiros iuxta conuallẽ mambre
suscipe & pascere meruert̾. Huic gͦ mu¬
lieri ñ habenti filiũ ꝓpħ̾a ꝓmisit dicens.
is tẽpore isto & in hac eadem hora siuita
comes fuerit habebis in utero filiũ. Cui
illa respondit. Noli quȩso domine mi
uir di noli mentiri ancillȩ tuȩ. Et con¬
cepit mulier & peperit filiũ in tẽpore
& in hora eadem qua dixerat heliseus.
Nis qͦ similia dñs ad abrabã retulit
dicens. Reuertens ueniã ad te tempore
isto uita comite. & habebit sara filium
uxor tua. Quo audito sara risit pꝰostiũ
tab̾naculi occulte dicens: postꝗͣ conse¬
nui & dominꝰ m̃s uetulus ẽ. uoluptati
oꝑam dabo: Uisitauit aut̾ dñs saram
sicut ꝓmiserat ei. & impleuit q̃ locutꝰ ẽ.

Expanded text:
Israelitici, quae fuit in patriarchis. Unde Israelitici, quae fuit in patriarchis. Unde et Sara tres viros juxta convallem Mambrae suscipere et pascere meruerunt . Huic ergo mulieri, non habenti filium, propheta promisit dicens: « In tempore isto et in hac eadem hora, si vita comes fuerit, habebis in utero filium. Cui illa respondit: Noli, quaeso, domine mi, vir Dei, noli mentiri ancillae tuae. Et concepit mulier, et peperit filium in tempore, et in hora eadem, qua dixerat Eliseus. » His quoque similia Dominus ad Abraham retudicens: « Revertens veniam ad te, tempore isto vita comite, et habebit Sara filium uxor tua. Quo audito, Sara risit post ostium tabernaculi, occulte dicens: Postquam consenui, et dominus meus vetulus est, voluptati operam dabo ? » Visitavit autem Dominus Saram si
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ꝑ hanc mulierẽ nͥ scã eccłia designa¬
tur. duoꝵ ppłoꝵ id est iudaici & gentilis
qͣsi duoꝵ filioꝵ mat̾: Quȩ priꝰ ex ꝑuerso
oꝑe consentiendo callidi sꝑs psuasioni qͣsi
quendã peccati numinũ a creditore acce¬
perat. & duos qͦs in fide genuit amittere
pturȩ sacrȩ p̾ceptis obediens. ex paruo qd̃
habebat olei. uacua uasa infundit. qͥa dũ
uniꝰ ore doctoris parũ quidẽ amorẽ diui¬
nitatis multoꝵ uacuȩ mentes hauriunt.
exuberante grã unguentoꝵ diuini amo¬
ris usq ad summũ replent᷑. Etiam nunc
multoꝵ corda quȩ priꝰ fuerant uacua ua¬
scula unguento sꝑs plena st̃. quȩ ex pau¬
citate olei solũmͦ infusa uidebant᷑. Qd̾ dũ
aliis atq aliis dat᷑. & auditorib fides acci¬
pit᷑. erepta mulier uidelicet scã ȩccłia sub
creditoris sui iam debito ñ tenetur.
ut comederet panem. & reliqua.
Uulier gͦ ista quȩ ꝓpħam hospitio su¬
scepit bene potest originẽ insinuare ppłi

Expanded text:
signatur duorum populorum, id est, Judaici et gentilis, quasi duorum filiorum mater? Quae prius ex perverso opere, consentiendo callidi spiritus persuasioni, quasi quemdam peccati nummum a creditore acceperat, et duos, quos in fide genuit, amitterepturae sacrae praeceptis obediens, ex parvo quod habebat olei vacua vasa infundit, quia dum ab unius ore doctoris parvum quidem amorem divinitatis multorum vacuae mentes hauriunt, exuberante gratia, unguento divini amoris usque ad summum replentur. Etiam nunc multorum corda, quae prius fuerant vacua vascula, unguento Spiritus plena sunt, quae ex paucitate olei solummodo infusa videbantur. Quod dum aliis atque aliis datur, et ab auditoribus fides accipitur, erepta mulier, videlicet sancta Ecclesia, sub creditoris sui jam debito non tenetur. ut comederet panem. » Mulier ergo ista, quae prophetam hospitio suscepit, bene potest originem insinuare populi
Abbreviated transcription (Latin):
ut ueniat. & malicia eiꝰ nimis. Et ma¬
nifestiꝰ dicit: quomͦ contritꝰ est baculꝰ
głosus. uirga magnificentiȩ: Et iterũ:
contritũ est cornu moab. Nȩc aut̃ dicunt᷑
sub nomine moab. ut stulta scł̃i & in cęlũ
semꝑ seferens malicia conterat᷑.. U.
clamabat ad heliscũ dicens: Seruus
tuus uir m̃s mortuus est. & tu nosti quia
seruus tuus fuit timens dm̃. Et ecce credi¬

Expanded text:
ut veniat et malitia ejus nimis. » Et maut veniat et malitia ejus nimis. » Et manifestius dicit: « Quomodo contritus est baculus gloriosus, virga magnificentiae? » Et iterum: « Contritum est cornu Moab. » Haec autem dicuntur sub nomine Moab, ut stulta saeculi, et in coelum semper ferens malitia conteratur. CAPclamabat ad Elisaeum dicens: Servus tuus vir meus mortuus est, et tu nosti quia servus tuus fuit timens D
Abbreviated transcription (Latin):
in p̾senti loco suꝑ philosophoꝵ intelligat᷑
suꝑbia. de quib dicit᷑. ꝑdam sapientiã sa¬
pientiũ & intelligentiã intelligentium
reꝓbabo. pauca de ꝓpħis exempla replican¬
da st̃. Amos loquit᷑. Hȩc dicit dñs: suꝑ
trib impietatib moab & suꝑ quattuor
ñ aduersabor cũ. ꝓ eo qd̃ combussit ossa
regis ydumeȩ in cineres. Uert enĩ qͥcqͥd
in scło docmatũ ꝑuersoꝵ. qͥcqͥd ad terrenã
sapientiã ꝑtinet putat᷑ eẽ robustũ. Hoc
dialecticũ subuertit᷑ & instar incendii
in cineres fauillasq dissoluit᷑. ut ꝓbetur
nichil qd̾ putabat᷑ eẽ fortissimũ. Sed &
ẏsaias suꝑbiam moab arguit dicens: au¬
diuimꝰ contumeliã moab. contumeliosꝰ
est nimis. suꝑbiam eiꝰ abstuli. Ieremias
qͦ contͣ om̃s uaticinans nationes ꝓprie
loquit᷑ ad moab. qͥ confidebas in muniti¬
onib tuis. Et post pauca: habes fiduciã
ingła tua. Et iterũ: qm̃ dicitis fortes
ramos. Acdeinde. iuxta est dies moab

Expanded text:
philosophorum intelligatur superbia, de quibus dicitur: « Perdam sapientiam sapientium, et intelligentiam intelligentium reprobabo , » pauca de prophetis exempla replicanda sunt. Amos loquitur: « Haec dicit Dominus, super tribus impietatibus Moab, et super quatuor non adversabo eum, pro eo quod combussit ossa regis Idumaeae in cineres. » Vere enim quidquid in saeculo dogmatum perversorum, quidquid ad terrenam sapientiam pertinet putatur esse robustum. Hoc dialecticum subvertitur, et instar incendii in cineres favillasque dissolvitur, ut probetur nihil, quod putabatur esse fortissimum. Sed et Isaias superbiam Moab arguit, dicens: « Audivimus contumeliam Moab, contumeliosus est nimis, superbiam ejus abstuli . » Jeremias quoque contra omnes vaticinans nationes proprie loquitur ad Moab , quod « confidebas in munitionibus tuis. » et post pauca; « habens fiduciam in gloria tua. » Et iterum: « quoniam dicitis sortes ramos. » Ac deinde: « Juxta est dies Moab
Abbreviated transcription (Latin):
git᷑ postq̃ creuit puer. tactꝰ dolore capiti
in messe circa meridiẽ defunctꝰ ẽ: cum
ppłs isrłiticus postꝗͣ in egỹpto excreuit
& ꝑ moysen in desertũ eductꝰ dñi uocẽ
audierat in igne & in caligine qñdo lu¬
mine scientiȩ debuit illustrari mox anl¬
mo ad ỹ dolatriã recurrens mortuus est̃
tait heliseꝰ ad grezi puerum suũ
Icinge lumbos tuos. & tolle baculũ tuũ
in manu tua & uade. Si occurrerit tibi
homo ñ salutes eũ. & si salutauerit te

Expanded text:
gitur postquam crevit puer, tactus dolore capitis, in messe circa meridiem defunctus est. » Cum populus Israeliticus, postquam in Aegypto decrevit, et per Moysen in desertum eductus, Domini vocem audierat in igne et in caligine, quando lumine scientiae debuit illustrari, mox animo ad idololatriam recurrens, mortuus est . « Et ait Eliseus ad Giezi, puerum suum: Accinge lumbos tuos, et tolle baculum meum in manu tua, et vade. Si occurrerit tibi homo, non salutes
Abbreviated transcription (Latin):
teserui sui. cũ primatꝰ gentiũ audiens
centurio de cesarea in ioppem ad petrũ
misit. & Paulo ꝑuisionẽ uir macedo
apparuit. qͥ eũ exhortabat᷑ ut ueniens
adiuuaret eos qͥ erant in macedonia.
sicut in actib apłoꝵ legitur.¬
Quid significat rexiste isrł qͥ audita
querente expauit. nͥ sacerdotes scribas
& phariseos rectores iudeoꝵ. qͥ conside¬
rantes qđ undiq plebes ad redẽptorẽ
nrm salutis suȩ causa conueniebant.
qͣsi blasphemiã existimantes uestim̃ta
sua scindebant sicut in eugłio pͥncipẽ
sacerdotũ audita xp̃i p̾dicatione fecisse
legimꝰ: S licet rex isrł in tali auditu
ꝑtimescat. tam̃ ꝓph̾a dĩ qͦs a se migrasse
cõgnouerat ad se puenire psuadebat dicenꝰ:
ueniat ad me & sciat eẽ ꝓpħam in isrł¬

Expanded text:
imatus gentium audiens centurio de Caesarea in Joppen ad Petrum misit et Paulo per visionem vir Macedo apparuit, qui eum exhortabatur, ut veniens adjuvaret eos qui erant in Macedonia, sicut in Actibus Apostolornificat rex iste Israel, qui audita srael quaerente expavit, nisi sacerdotes, scribas et pharisaeos, rectores Judaeorum? Qui, considerantes quod undique plebes ad Redemptorem nostrum salutis suae causa veniebant, quasi blasphemiam existimantes, vestimenta sua scindebant, sicut in Evangelio principem sacerdotum, audita Christi praedicatione, fecisse legimus. Sed licet rex Israel in tali auditu pertimescat, tamen propheta Dei quos ad se migrasse cognoverat, ad se pervenire persuadebat, dicens: « Veniat ad me, et sciat esse prophetam in Isr
Abbreviated transcription (Latin):
tes ulcisci omnẽ in obȩdientiã: Uniuer-¬
sa ligna fructifera succidunt᷑ ñ illa ligna
quȩ faciunt fructũ bonũ s quȩ morti¬
ferũ generant pastũ. quȩ a radicib securi
graminis succisa. pabulũ fient ignis ȩt̾ni
Cunctiq fontes aquarũ opturant᷑. cum
heresiarchȩ simul cũ sciis sequacib ꝑ
catholicos doctores damnant᷑. Et om̃s
agri egregii lapidib opientur. cũ uenu¬
stas locutionis hereticȩ atq philosophi¬
cȩ anathematis pondere obruetur
ichilq remanebit in t̾ra moab nͥ muri
tantũ fictiles. hoc est falsȩ ratiocinatio¬
nes fragiliũ doctrinarũ. q̃ a fundibala¬
riis idest scĩs p̾dicatorib eccłiȩ circun¬
datȩ maxuna ex parte refutant᷑. & ad
nichilũ redigunt᷑ Qđ autẽ moabitȩ
orto sole ex aduerso aquarũ uidere contͣ
aquas rubras. qͣsi sanguinẽ gladii existi¬
mauerunt dicentes. qd̾ tres reges qͥ contͣ
se uenerunt ad pugnã inuicẽ se occidis¬

Expanded text:
tes ulcisci omnem inobedientiam . » Universa ligna fructifera succiduntur, non illa ligna quae faciunt fructum bonum, sed quae mortiferum generant pastum, quae radicibus securi examinis succisa pabulum fient ignis aeterni. Cunctique fontes aquarum obturantur, cum haeresiarchae, simul cum suis sequacibus, per catholicos doctores damnantur. Et omnes agri egregii lapidibus operientur, cum venustas locutionis haereticae atque philosophicae anathematis pondere obruetur; nihil remanebit in terra Moab, nisi muri tantum fictiles, hoc est, falsae ratiocinationes fragilium doctrinarum, quae a fundibulariis, id est, sanctis praedicatoribus Ecclesiae circumdatae, maxima ex parte refutantur, et ad nihilum rediguntur. Quod autem Moabitae, orto sole, ex adverso aquarum, videre contra aquas rubras, quasi sanguinem gladii existimaverunt, dicentes quod tres reges, qui contra se venerunt ad pugnam, invicem se occidis
Abbreviated transcription (Latin):
crudeli strage deiecerunt. Ilii.
orro mesa rex moab nutriebat pecora
multa. & soluebat regi isrł centum
milia agnoꝵ. & centũ milia arietũ cũ uel¬
lerib suis. Cumq mortuus fuisset ahab.
p̾uaricatꝰ est fedꝰ qd̾ habebat cũ rege isrł.¬
git᷑ post hȩc bellũ gerebat᷑ ꝑ tres reges hoc
est regẽ isrł. regẽ iuda. & regẽ edom contͣ
moab Consultꝰq ab eis heliseꝰ ꝓpħa post
alia hec subdidit dicenᷤ. facite in alueo torren¬
ti huiꝰ fossaᷤᷤ ⁊ fossaᷤ. hec enĩ dic̃ dñs. Nonui¬
debitis uentũ neq pluuiã & alueus iste

Expanded text:
crudeli strage dejecerunt. CAPUT III. « Porro Mesa rex Moab nutriebat pecora multa et solvebat regi Israhel centum milia agnorum et centum milia arietum cum velleribus suis cumque mortuus fuisset Ahab praevaricatus est foedus quod habebat cum rege Isrgitur post haec, bellum gerebatur per tres reges, hoc est regem Israel, regem Juda et regem Edom, contra Moab. Consultusque ab eis Eliseus propheta, post alia haec subdidit, dicens: « Facite alveum torrentis hujus, fossas et fossas. Haec enim dicit Dominus: Non videbitis ventum, n