comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpositum refert iosephus. ut xx. quidẽ cubiti longitudinis ad
pͥorem domum. x. uero ꝑunerent. ad scclam: quod ꝑomiia m̃¬
suris templi. quod postea factum ẽ asalomone. liq̃t ẽẽ. conuemi¬
ens. Quod cum eẽt. lx cubttorum longitudinis .ixx. latitudiniˢ
do eiusdem domꝰ uitioris una eẽ. Sic gͦ ẽẽt tab̾nactili pars in¬
t̾ior longiudinem et latitidinem sinulem. hoc . ẽ donoꝵ habe
bat cubitoꝵ. Quid aũt idem nelutm figuralit̃ expͥmat apls ad
ebreos manifeste declarat: ubi et hoc parit̃ exponit. ad sensum
allegoricũ: quare inpͥore quidem tabnaculo semꝑ intidirent.
sacerdotes sacficioꝵ officia comsumniantes. in scło aũt semel
inanno solus pontifex nou sine sanguine. quẽ offerebat ꝓsua¬
tab̾naculo cotidie. paunum introibant cum sacrificiis sacer
sione famulante cotidianos sue fragilitatis errat sine quibꝰ
cẽ. in hac uita nullatents possum: cotdianis bonoꝵ oꝑuni

Expanded text:
positum refert Josephus, ut viginti quidem cubiti longitudinis ad positum refert Josephus, ut viginti quidem cubiti longitudinis ad priorem domum, decem vero pertinerent ad secundam. Quod per omnia mensuris templi, quod postea factum est a Salomone, liquet esse conveniens. Quod cum esset sexaginta cubitorum longitudinis, et viginti latitudinis, do ejusdem domus interioris una esset. Sic ergo tabernaculi pars interior longitudinembat cubitorum. Quid autem idem velum figuraliter exprimat, Apostolus ad Hebraeos manifeste declarat, ubi et hoc pariter exponit ad sensum allegoricum: quare in priore quidem tabernaculo semper introirent sacerdotes, sacrificiorum officia consummantes, in secundo autem semel in anno solus pontifex, non sine sanguinetabernaculo quotidie per annum introibant cum sacrificiis sacerdsione famulantes, quotidianos suae fragilitatis erratus, sine quibus esse in hac vita nullatenus possunt, quotidianis bonorum operum
Abbreviated transcription (Latin):
firimisima sacre scptine testimona ꝑintp̃tationẽ misticam. his ec
huiusmodi sensib celestil ac sp̃alib ꝓbabunt eẽ plucida. Et eriges
cõmorat᷑ insecreto eum domino uidit sublim̃ angłice puritatis.
et immortalitatis uitã adcuius instar humanam int̾ra conu̾sa¬
tionem. inquantũ mortalib umitari possibil e mͣ stituere iubebat᷑.
Crigit᷑ aũt tab̾naculũ uxta exemplum. q̃uod illi umonte mous¬
tratum ẽ. quando electi quiq adimitationẽ anglice puritatis qͣm
ipse in occulto contemplari meruit opꝰ amirumq componunt
hactennis de pariete templi meridiano septemtrionali. et ocudẽ¬
tali ꝓut dominus dedit expositum ẽ In sequentib aũt etiam oriẽ¬
tale latus. qualit̃ sit compositum monstratur. S pͥus scͥptura de
medio pariete. qui scã scõium apͥore. tab̾naculo diuidebat. intimã¬
contextum. quod adpendes ante quatuor colimnas de ligniᷤ
sethini Uelum hoc quo tab̾naculum diuidebat᷑ medium. ita

Expanded text:
firmissima sacrae Scripturae testimonia per interpretationem mysticam his et hujusmodi sensibus coelestibus ac spiritualibus probabunt esse perlucida. Et eriges commoratus est in secreto cum Domino, vidit sublimem angelicae puritatis et immortalitatis vitam. Ad cujus instar, humanam in terra conversationem, in quantum mortalibus imitari possibile fuit, instituere videbatur. Erigitur autem tabernaculum juxta exemplum quod illi in monte monstratum est, quando electi quique, ad imitationem angelicae puritatis quam ipse in occulto contemplari meruit, opus animumque componunt. Hactenus de pariete templi meridiano, septentrionali et occidentali, prout Dominus dedit, expositum est. In sequentibus autem, etiam orientale latus qualiter sit compositum, monstratur. Sed prius Scriptura de medio pariete, qui sancta sanctorum a priore tabernaculo dividebat, intimancontextum, quod appendes ante quatuor columnas de lignis sethim . Verum hoc quod tabernaculum dividebatur medium, ita
Abbreviated transcription (Latin):
columne lignoꝵ sechim deaurant᷑: cũ idẽ doctores fortitudinẽ sue
accioniꝰ. dimno semꝑ aduitorio ꝓtegendã docẽt. c̃ inom̃ibꝰ q̃ facũt
nare gaudent dicente. Nõ enim nosinecipsõ p̃dicam. s iħm xp̃m¬
dñni nr̃m. De quibꝰ apte subdit᷑. Quar̃ erunt capita aurea. ⁊ bases
am ee aurea qͥppe capita illum designant. dequo dic̃ apłs:. et oĩa
constant impso. et ipse. ẽ cap̃ corꝑis eccłe qͥ ẽ pͥncipiũ et pͥmoge¬

Expanded text:
em suae actionis divino semper adjutorio protegendam docent, cum in omnibus quae faciunt, nare gaudent, dicentes: Non enim nosmetipsos praedicamus, sed nostrum . De quibus apte subditur: Quarum erunt capita aurea, et bases aeneae. Aurea quippe capita illum designant, de quo dicit Apostolus: Et omnia constant in ipso, et ipse est caput corporis Ecclesiae, qui est p
Abbreviated transcription (Latin):
ceitare s coronã nisticie. inuita et̾na uibet acciꝑe. Ponẽs ⁊ enĩ cm̃es
iuxta altare spoliabit᷑ pͥorib nestim̃tis. cũ admemoriã uistis que
sec̾nit. bona reducẽs. ñ eis ampliꝰ habitũ sue passionis imitandũ ostẽ¬
dit. S indnitur aliis uestim̃tis illis uidelicet de quib ineuũgło dic̃ ip

Expanded text:
certare, sed coronam justitiae in vita aeterna jubet accipere. Ponens etenim cineres certare, sed coronam justitiae in vita aeterna jubet accipere. Ponens etenim cineres juxta altare, spoliabitur prioribus vestimentis, cum ad memoriam justis, quae fecerunt bona, reducens, non eis amplius habitum suae passionis imitandum ostendit; sed induitur aliis vestimentis, illis videlicet de quibus in Evangelio dicit ip
Abbreviated transcription (Latin):
quia ignẽ alienum duõ offerre. ⁊ñ eum qͥ semel. de celodat᷑ ẽ uoluert̃
mox ille celesti ꝑ ẽpti ft̃ Quia iuimir̃ qͥcq̃ oꝑa. celestia. ñ celestis utten¬
tione m̃cedis. s temporalis intuitu fauoris. aut cõmodi faciunt. sẽ¬
tentia ire celestis feruint᷑: Uestiet᷑ sac̾dos tunica. ⁊ feminalibꝰ lineis:. sa
accendẽ. ac ꝑhunc hostias bone. ntr̃e actionis sibimet. acceptabiles fa¬
c̾e consueiit. Et ħ faciens nestitur lineis indum̃tis. qi ut nos adoꝑa
uirtutũ. exntet exempla nob sue in carnauoĩs. puritatis.i mortis ꝓpo¬
nit. que ꝑlignũ. significari posse. sepiꝰ diccũ ẽ. Tollit. aũt idẽ. sac̾les
cines quos uorans ignis exussit. et ponit iuxta altare. ẽ dñs ftnẽ labo¬
riosis oꝑib imponit. neq uistos de hacuita raptos ultra ꝓuita ccña

Expanded text:
quia ignem alienum Domino offerre, et non eum qui semel de coelo datus est, voluerunt, quia ignem alienum Domino offerre, et non eum qui semel de coelo datus est, voluerunt, mox igne coelesti perempti sunt; quia nimirum quicunque opera coelestia non coelestis intentione mercedis, sed temporalis intuitu favoris, aut commodi faciunt, sententia irae coelestis feriuntur. Vestietur sacerdos tunica et feminalibus lineis: sacecharitatis accendere, ac per hunc hostias bonae nostrae actionis sibimet acceptabiles facere consuevit. Et haec faciens vestitur lineis indumentis; quia ut nos ad opera virtutum excitet, exempla nobis suae incarnationis, passionis et mortis proponit, quae per linum significari posse saepius dictum est. Tollit autem idem sacerdos cineres, quos vorax ignis exussit, et ponit juxta altare, cum Dominus finem laboriosis operibus imponit, neque justos de hac vita raptos ultra pro vita aeterna
Abbreviated transcription (Latin):
iuire:i adꝑcipienda opũ p̃mia inet̃uã uitã rapimeruerĩt Q uod
ut manifesti fiat. uideamus qͥa de cim̃bꝰ holocausti mo sis dicat. Hecẽ iqt
lex holocausti. Ciemabit in altari tõta nocte. usc mane Ignis geodẽ
altari. erit. Uestiet᷑ sacerdos tumca. et feminalib lineis: tollensq cin̾e ᷤ
quos uorans ignis exussit et ponens iuxta altare. spoliabit᷑ pͥorib ue¬
stim̃uis. Indutisq aliis. efferet eis extra castra: et inloco mundissimo
usq ad fauillã. consumi faciet. Ignis aũt maltari. sesnꝑ hardebit. Ho¬
locaustũ gͦ cͥmabitur inaltari: cũ incorde cuiꝰq decti qui se ipsũ totũ
et carne uidelicet. et corde dõ nouerat op bonũ feruente carttatis igne lege¬
patrat᷑. Quod tota fit nocte usq mane. cũ. quis toto uite huiꝰ cpr̃e
usq dũ raptꝰ. ei corꝑe futuri mane scłi uide meruerit bonis insi¬
stere non cessat oꝑib Ignis geodem altari erit qr illa solum caritate

Expanded text:
finire, et ad percipienda operum praemia in aeternam vitam rapi meruerunt. Quod ut manifestius fiat, videamus quid de cineribus holocausti Moyses dicat: Haec est, inquit, lex holocausti: cremabitur in altari tota nocte usque mane. Ignis ex eodem altari erit. Vestietur sacerdos tunica et feminalibus lineis. Tollensque cineres, quos vorans ignis exussit, et ponens juxta altare, spoliabitur prioribus vestimentis, indutusque aliis efferet eos extra castra; et in loco mundissimo, usque ad favillam consumi faciet. Ignis autem in altari semper ardebit . Holocaustum ergo cremabitur in altari, cum in corde cujuscunque electi, qui seipsum totum, et carne videlicet et corde, Deo voverat, opus bonum fervente charitatis igne patratur. Quod tota fit nocte usque mane, cum quis toto vitae hujus tempore, usque dum raptus e corpore, futuri mane saeculi videre meruerit, bonis insistere non cessat operibus. Ignis ex eodem altari erit; quia illa solum charitate
Abbreviated transcription (Latin):
cum fiducia ꝓclamare. Nunc aũt exaltauit ap̃ meũ suꝑ inemi¬
cos ineoᷤ. Cuius iumir̃ capitis significantie ꝯuenit apre: quod eadẽ
capita columnaꝵ. ñ de aurata ut colũne. ⁊ tabule. s aurea fieri
lestis. Ipse aũt plentis erat gr̃e. et ueritatis. Et sic̃ p̃cursor suus
de illo aiebat. Non enim adm̃surã dat ds̃ sp̃m. pat̃. eiũ diligit
filium: ioĩa dedit inmanu eiꝰ. Dases aũt en et ꝓpħe. ft̃ quoꝵ ad¬
testatioẽ apłoꝵ sermo ꝯfirmat᷑: ibñ enee uł ꝓpt̃ insuꝑabilẽ m̃tis
ꝓpħice fidutiã. uł. qi sermo eoꝵ senescente. siue transeũte mũ
do nulla unquã uetustate pot̾ cõsumi. Neq enĩ ueñ dns solu̾e
legẽ aut ꝓpłas s adimpłe. Sane qi deorientali plaga loqͥntur
uidet᷑ oportuñ cõmemiorare. aliqͣ de exposinõe uectis illꝰ sin¬
głaris quẽ abangulo cabulaꝵ ad ãgulũ usq parietis. altiꝰ por

Expanded text:
cum fiducia proclamare: Nunc autem exaltavit caput meum super inimicos meos . Cujus nimirum capitis significantiae convenit apte, quod eadem capita columnarum non deaurata, ut columnae et tabulae, sed aurea fieri lestis, ipse autem plenus erat gratiae et veritatis: et sicut praecursor suus de illo aiebat: Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum. Pater enim diligit Filium, et omnia dedit in manu ejus . Bases autem abilem mentis propheticae fiduciam, vel quia sermo eorum senescente sive transeunte mundo, nulla. nulla unquam vetustate potest consumi. Neque enim venit solvere legem aut prophetas, sed adimplere . Sane quia de orientali plaga loquimur, videtur opportunum commemorare aliqua de expositione vectis illius singularis, quem ab angulo tabul
Abbreviated transcription (Latin):
chiligendoᷤ. etiã ipso ostendunt uimicos. i oronibꝰ ac bñficiis ꝓsequendsᷤᷤ
eos quise odiohabent: inta etiã ꝓpt̃ iexpugnabile cordis robur
et intentionẽ. adcelestia suꝑ erectã: ñ in conuenient̃ uocabulo ⁊ fac¬
tura colũnaꝵ sigurantur. apło ad testante qͥ ait. Iacob cephas etioħs
qui uidebantur columpne ẽẽ. q̃ uimr̃ colũne bene. quinq sunt
facte. ꝓpt̾. totidẽ libros legis quib necẽẽ ẽ. ut scĩ doctoreᷤ sue u̾bo
p̃dicõnis cõmmuniant et maxime qͥ pͥmitinã instituere. eccłam
tuui. cum nec dum etiũgłica. et. apłica ꝑorbẽ scͥptura effulgeret.

Expanded text:
diligendos etiam ipsos extendunt inimicos. Et orationibus ac beneficiis prosequendos diligendos etiam ipsos extendunt inimicos. Et orationibus ac beneficiis prosequendos eos qui se odio habent, ita etiam propter inexpugnabile cordis robur et intentionem ad coelestia semper erectam, non inconvenienti vocabulo, et factura columnarum, figurantur. Apostolo attestante qui ait: Jacobus, Cephas et Joannes, qui videbantur columnae esse . Quae nimirum columnae bene quinque sunt factae, propter totidem libros legis, quos necesse est ut sancti doctores suae verbo praedicationis communiant. Et maxime qui primitivam instituere Ecclesiatui, cum necdum evangelica et apostolica per orbem scriptura
Abbreviated transcription (Latin):
erat cor i anima una. iñ erat seꝑatio ineis ulla. nec qͥsquã eoꝵ que
possidebãt aliqͥd suũ eẽ dicebat̃ ic̃ In erat namq ei iacinthimis
quia celestia cogitare celestẽ utt̃rã utã duc̾e solebat. In erat pur¬
pura: qi mori erat parata ꝓxͦ. Iuerat coceꝰ bistinctꝰ᷑: qr dĩ et ꝓximi. di¬
lectione flagrabat. Inerat. et bissus retorta: qi cõtiẽtia carnis ec ca¬
stitate. gaudebat. Et qͥnq colũnaᷤᷤ deaurab̾ lignoꝵ sechĩ. ante quaᷤᷤ
ducetur tentoriũ. Columne quib tentoriũ suspẽdebat᷑. sci sunt doc¬
toreᷤ de qͥb luicas conseqñt adiungit: et uutute magna reddebãt
ipsa adsuꝑna erigit᷑ tanto fremus docẽdo i alios ad amorẽ suꝑnoꝵ
nari ꝑꝑ latitudinẽ. uł. doctͥnãqua euntes inmũ dũ unu̾sũ p̃dicãt
euũgłm omĩ c̾ature. uł caritas. qr ñ. solũ. usq ad anuicoᷤ. s usꝙ ad

Expanded text:
erat cor unum et anima una; et non erat separatio in eis ulla; nec quisquam eorum quae erat cor unum et anima una; et non erat separatio in eis ulla; nec quisquam eorum quae possidebat, aliquid suum esse dicebat, etc. . Inerat namque ei hyacinthus, quia coelestia cogitare, coelestem in terris vitam ducere solebat. Inerat purpura, quia mori parata pro Christo. Inerat coccus bis tinctus, quia Dei et proximi dilectione flagrabat. Inerat byssus retorta, quia continentia carnis et castitate gaudebat. Et quinque columnas deaurabis lignorum sethim, ante quas ducetur tentorium. Columnae quibus tentorium suspendebatur, sancti sunt doctores, de quibus Lucas consequenter adjungit: Eipsa ad superna erigitur, tanto firmius docendo, et alios ad amorem supernorum nari propter latitudinem vel doctrinam, qua euntes in mundum universum praedicant evangelium omni creaturae; vel claritas, quia non solum usque ad amicos, sed usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
b̾nacłi congg̾atã de gñtib eccłam. que. duutiꝰ intenebs ⁊ umbra mortiᷤᷤ
remãserat. iudicaret. Ynde recta distuictione. etiã. candel abr̃ qđ. inpar¬
te australi collocatur pot̃ grãm q̃ pͥori ppłodata ẽ insinuare. Mensa
uero. q̃ in parte aqͥlonis stabat: ca q̃ nob̾ st̃ donata. dĩ bñficia designare¬
bes̃. et ꝑ hanc. se sensu. sp̃ali reuelandã eẽ. significãs. facies et tentoriũ
introttu tab̾naculi. de iacintho et purpuia. coccoq bistincto et bis¬
so retorta oꝑe plumario. Erpleta narratione de uelo qd̵ scuariũ. et
scũarii ⁊ scũatia. diuidebat redit expon̾e. de orientali. lat̾e. scũa
qđ int̾. misisse ad tempꝰ uidebat᷑. cũ cet̾a eiꝰ latera australe udelict
septẽtͥonale. et. occidñtale. describ̾et. Tentoriũ gͦ mintroitu tab̃nacłi
pulchia coloꝵ uarietate. contextum pͥmitiue ÷ decꝰ eccłe diu̾sis uir¬
tutũ florib głificũ. Requibꝰ scͥbit. uicas: quia mubatudinis c̾dñtiũ

Expanded text:
naculi, congregatam de gentibus Ecclesiam, quae diutius in tenebris et in umbra mortis remanserat, indicaret. Unde recta distinctione etiam candelabrum, quod in parte australi collocatur, potest gratiam, quae priori populo data est, insinuare; mensa vero quae in parte aqbens, et per hanc se sensu spirituali revelandam esse significans. Facies et tentorium in introitu tabernaculi, de hyacintho et purpura coccoque bis tincto, et bysernaculi, etc. Expleta narratione de velo, quod sanctuarium et sanctuarii sanctuaria dividebat, redit exponere de orientali latere sanctuarii, quod intermisisse ad tempus videbatur, cum caetera ejus latera, australe videlicet, septentrionale, et occidentale, describeret. Tentorium ergo in introitu tabernaculi pulchra colorum varietate contextum, primitivae est decus Ecclesiae, dioribus glorificum. De quibus scribit Lucas: Quia multitudinis credentium
Abbreviated transcription (Latin):
inuicẽ. fr̃na caritate nĩgut᷑. Dũ n. singłi queq̃ eoꝵ. corde cõ¬
tͥto et humiliato receptaculũ. inse ꝓximoꝵ dilectioi p̃parãt
et diligendisse fr̃ib m̾ito. pietatis ac deuotioĩs exhibent. qͣsi
tabule os tab̃nacłi in alt̾utr̃. ꝑincastrature. nex̃ copulant᷑
et quidẽ erecto tab̾naculo. ac regularit. ante ordinata. con¬
page tabulaꝵ. figura incastrature ñ. cernit᷑. quãta uirtu
te tñ tabulas. sibimet coadunau̾it ipsa parietiᷤ in cõcussi fir¬
ma stabilitaᷤ ostendit qr nimir̃ humilitas cordis scõꝵ. qua
sͥ altũtr̃ federat. foris homib uidi ñ pot̃. s quid intꝰ oꝑet᷑ ex
ipso scẽ eccłe pacatissimo statupalã hõĩb pat̾. Quod aut̃ ui¬
bet᷑. duas itabuł. singłis incasiraturis fieri. hoc ẽ. inu¬
troq lat̾e illaꝵ duplicit̃. accipi ꝑfigurã. pot̾. ut it ̃psꝑis¬

Expanded text:
invicem fraterna charitate junguntur. Dum enim singuli quique eorum corde contrito et humiliato, receptaculum in se proximorum dilectioni praeparant, et diligendis se fratribus merito pietatis ac devotionis exhibent, quasi tabulae omnes tabernaculi inter alterutrum per incastraturae nexum copulantur. Et quidem erecto tabernaculo ac regulariter ante ordinato, compago tabularum figura incastraturae non cernitur; quanta tamen virtute tabulas sibimet coadunaverit, ipsa parietis inconcussi firma stabilitas ostendit: quia nimirum humilitas cordis sanctorum, qua sibi alterutrum foederantur, foris hominibus videri non potest, sed quid intus operetur ex ipso sanctae Ecclesiae pacatissimo statu palam omnibus patet. Quod autem jubet duas in tabulis singulis incastraturas fieri, hoc est in utroque latere illarum, dupliciter accipi per figuram potest: ut et i
Abbreviated transcription (Latin):
telligi ꝑ quã mundũ. despicere atq ad appetenda celestia solẽt
sublimit aecendi. ꝑqͣm ñ solũ amicos indõ s oẽ inimicos gau
toꝵ. ñ incongrue spinis assimilant᷑ hinc et enim scͥptũ ẽ.
qr spine nascant᷑ inmanibꝰ temulenti. idẽ peccata inoꝑib
stulti: qr gͦ p̃dicatoreᷤ. scĩ. et apũctionibꝰ seuitioꝵ expurgare
et omnib mundi curis. ac delectatiõnib exuere studuert̃
quatinꝰ lib̾a m̃te inamore dĩ et ꝓtimi cdilatari. atq ad p̾di¬
candũ u̾bũ. longe lateq possent discurrere. recte dr̃ qr cdͥe
lignis spinaꝵ tabule st̃ facte tab̾naculi longitudo tabulaꝵ
alutudo ẽ. q̃ decẽ cubitas habebat q scĩ doctores ꝑobser

Expanded text:
telligi, per quam mundum despicere atque ad appetenda coelestia solent telligi, per quam mundum despicere atque ad appetenda coelestia solent sublimiter accendi, per quam non solum amicos in Deo, sed etiam inimicos gaudtorum non incongrue spinis assimilantur. Hinc etenim scriptum est, quia spinae nascantur in manibus temulenti : id est, peccata in operibus stulti. Quia ergo praedicatores sancti et a punctionibus se vitiorum expurgare, et omnibus mundi curis ab delectationibus exuere studuerunt, quatenus libera mente in amore Dei et proximi dilatari, atque ad praedicandum verbum longe lateque possent discurrere, recte dicitur, quia de lignis spinarum tabulae sunt factae tabernaculi. Longitudo tabularum altitudo est, quae decem cubitos habebat: quia sancti doctor
Abbreviated transcription (Latin):
głos ac semissẽ ligna sechim de quibꝰ tab̃nacłm fiebat inputͥ¬
solute. spinas int̃p̃tat᷑ ẽ. u̾bi. gr̃a abel sechim luctꝰ spinaꝵ
Nõ aũt̃ facile hoc genꝰ ligni. nisi indeserto arabie ubi tab¬
nacłm edificabat᷑. sõlet inueniri. Unde greci. uł latini int̃p̃teᷤ
nom̃ ei aluid. p̃t ebreã pon̾e nequiuer̃. ut pote unꝰ p̃ eos.
notitia nulla erat. qͣmuis qͥdã qualitatẽ. nature eiꝰ. exp̾me
uolente. ligna inputribilia transtułunt. Tabule gͦ. tab̾na¬
culi. apłos eorumq successore. ꝑ quoꝵ sermonẽ eccła ꝑorbẽ
dilatata ẽ. designãe. Latitudo et enĩ tabulaꝵ dilatatio ẽ fidĩ
et sacmentoꝵ. q̃ priꝰ muna israhelitica plebe latebat: s hoꝵ
ministerio. adtotiꝰ orb̃ plenitudinẽ ꝑuenit: qͣmuis recte ila
ttudine. tabulaꝵ ipsa quoq dilatatio cordis scõꝵ ualet. in¬

Expanded text:
gulos ac semissem. Ligna sethim de quibus tabernaculum fiebat imputrgulos ac semissem. Ligna sethim de quibus tabernaculum fiebat imputrsolute spinas interpretatus est. Verbi gratia, abel sethim, luctus spinarum. Non autem facile hoc genus ligni nisi in desertis Arabiae, ubi tabernaculum aedificabatur, solet inveniri. Unde Graeci vel Latini interpretes, nomen ei aliud praeter Hebraeum ponere nequiverunt, ut pote cujus apud eos notitia nulla erat; quamvis quidam qualitatem naturae ejus exprimere volentes, ligna imputribilia transtulerunt. Tabulae ergo tabernaculi apostolos eorumque successores, per quorum sermonem Ecclesia per orbem dilatata est, designant. Latitudo etenim tabularum, dilatatio est fidei et sacramentorum, quae prius in una Israelitica plebe latebat; sed horum mintitudine tabularum ipsa quoque dilatatio cordis sanctorum valet in
Abbreviated transcription (Latin):
m̃ sempitũ dabo eis quod ñ auferet᷑. Merito gͦ pelles iacirthi¬
ne supp̃mũ indomo dñi loc̃ tenẽt colorq celestis ꝓximã celo se¬
dẽ sortit᷑ ẽ. ut chori uirginales. et animi et corporis. spetiali uici¬
nia agnum secuturi. et hẏnmnoꝵ ei. laudeᷤ. designent᷑. eẽ. cantatu
tuerĩt. Coluinne q̃q ac tabule tab̃naculi et si maltũ erant erecte
bases tam̃ inquib starent habebãt. intr̃a positas. at uͦ de rubri¬
catiᷤᷤ atq iacinthinis pellib qđ inalto tecto oꝑient dr̃ qđ uͦ adt̃¬
ram eẽnt. deflexe ñ addit᷑ quia nimir̃ cet̾a inetutũ spẽs cõmu¬
ne aliqͥd cum his. qui intra adhuc detinent᷑ hab̾e uidẽt᷑ cer¬
tam̃ uero martyrii. et decꝰ dõ dicate uͥginitatis qͣsi abinsimiᷤᷤ
ac t̾renis rebꝰ conpensũ. et supnis reb specialit̃ ꝯstat eẽ. cõuĩctũ¬
facies et tabulas stantes. tabnaculi de lignis sethim: q̃ singt¬
le deno cubitos. inlongitudine habebant. et inlatitudie sin¬

Expanded text:
inthinae supremum in domo Dei locum tenent; colorque coelestis proximam coelo sedem sortitus est, ut chori virginales, et animi et corporis speciali vicinia agnum secuturi, et hymnorum ei laudes designentur esse cantaturtuerint. Columnae quoque ac tabulae tabernaculi, etsi in altum erant erectae, bases tamen in quibus starent, habebant in terra positas. At vero de rubricatis aque hyacinthinis pellibus, quod in alto tectum operient, dram essent deflexae, non additur; quia nimirum caetera virtutum species commune aliquid cum his qui in terra adhuc detinentur, habere videtur: certamen vero martyrii, et decus Deo dicatae virginitatis, quasi ab infimis ac terrenis rebus suspensum, et supernis civibus specialitFacies et tabulas stantes tabernaculi, de lignis sethim, quae singulae denos cubitos in longitudine habeant, et in latitudine sin
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑꝑ eã que ipso ẽ tͥnitatẽ figurari. homo septenario. qr corpꝰ ex
iiii. notissimis habet᷑ elem̃tis. Anie uͦ. hoc ẽ. int̾ioriꝰ hoĩs fuba¬
tͥplic solet. inscͥptutris distantia cõphendi. hic̃ ẽ enim qđ di¬
lig̾e dm̃. extoto ꝙrde. tota anima. tota uͥtute nr̃e p̃cipim̃. Be¬
ne gͦ tabule quib erectis ac stantib tabnacłm oẽ continet᷑. x. cu¬
bitos ht̃ altiuidinis. qr doctores ac rectores scẽ eccłe hac inten¬
tiõe. dõ deseriuũt. ut ipsũ anima et carne inmortales ac bãti
inetñ uid̾e mereant᷑: quod uͦ ipse tabule tubitos. ac semissem
inlatitudine habebant. plenꝰ ille cubit᷑ ꝑfectionẽ. bone oꝑatiõis
dimidiũ cubiti. quod suꝑ ẽ inchoationẽ diume. ostendit cog¬
nitionis. Dm̃ uͦ int̃im fidde cognoscim. s plenã eiꝰ cognitionẽ in
futuro sꝑamꝰ. dicẽte ipso dõ. ac dñõ nr̃o iħu xͦ. si mansertts in¬

Expanded text:
 eam, quae ipse est, Trinitatem figurari, homo septenario; quia corpus ex quatuor notissimis habet elementis. Animae vero, hoc est interioris hominis subest enim quod diligere Deum ex toto corde, tota anima, tota virtute nostra praecipimnr . Bene ergo tabulae, quibus erectis ac stantibus tabernaculum omne continetur, decem cubitos habent altitudinis: quia doctores ac rectores sanctae Ecclesiae hac intentione Deo deserviunt, ut ipsum anima et carne immortales ac beati in aeternum videre mereantur. Quod vero ipsae tabulae cubitos ac semissem in latitudine habebant, plenus ille cubitus perfectionem bonae operationis, dimidium cubiti quod superest inchoationem divinae ostendit cognitionis. Deum vero interim fide cognoscimus, sed plenam ejus cognitionem in futuro speramus, dicente ipso D
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ sint duces sequentiũ dni gegum. unde pulcrhe psalmista
afferte dño inqͥt filii dĩ. afferte dño filios arietũ: quod ẽ aꝑte
dic̾e afferte dño o angłi dĩ quib huiꝰ officii cura delegata
ẽ: afferde dño incelos sp̃c fideliũ. qui ꝑimitationẽ uite et fidĩ
arietum rubricate. atq ab iniuiria tempestatũ defendunt
cum sc̃ĩ p̃dicatores. exemplo passionis. et patientie sue cor¬
da infirmoꝵ. ne mp̃ssuris tribulationũ. defic̾e debeant muni
nitas locum tenet. apte pꝰ uariatũ decꝰ cortinaꝵ pꝰ cilicinoꝵ
munimina scõꝵ pꝰ rubricataᷤᷤ arietũ pelles addit᷑ addit᷑ ad¬
hue. et suꝑ hoc oꝑim̃tũ de iacinthinis pellibꝰ. Iacmet᷑ namq
celestis ẽ coloris. pellis uͦ. mortiti animãtis. pars et indiciũ ẽ Et
quid ꝑpelles iachintinas nͥ utꝰ expͥmit᷑ illoꝵ. qui mortificati

Expanded text:
quod sint duces sequentium Domini gregem. Unde pulchre Psalmista: quod sint duces sequentium Domini gregem. Unde pulchre Psalmista: Afferte Domino, inquit, filii Dei, afferte Domino filios arietum . Quod est aperte dicere: Afferte Domino, omnes angeli Dei, quibus hujus officii cura delegata est, afferte Domino in coelos spiritus fidelium, qui per imitationem vitae et fidei, arietum rubricatae atque ab injuria tempestatum defendunt, cum sancti praedicatores exemplo passionis et patientiae suae, corda infirmorum ne in pressuris tribulationum deficere debeant, muniunitas locum tenet, apte post variatum decus cortinarum, post ciliciorum munimina sanctorum, post rubricatas arietum pelles, additur ad. . . Aliud operimentum de hyacinthinis pellibus. Hyacinthus namque coelestis est coloris: pellis vero mortui animantis, pars et indicium est. Et quid per pelles hyacinthinas, nisi virtus exprimitur illorum, qui mortificatis
Abbreviated transcription (Latin):
enim saga imbres. obsistunt ꝓcelł. arcent solis arlloreᷤ. cuncta foris
adu̾santia fortit̃ abigunt. ut decꝰ cortinaꝵ int̾iꝰ intemerat᷑ ꝑsistat.
cum augustm omĩa. que fidẽ turbare pot̾ant. hereticoꝵ uene¬
na euacuat: cum g̾gorins ea q̃ mores. bonos inpugnat tempta¬
m̃ta autiqui hostis explicat. cum cypͥan infirmos ue iinarty¬
rio labant᷑ piis confortat ehortatiõibꝰ: cum alii uenerabiles
gine ꝓspiciũt. quarmus undiq tota conu̾satio regiosa fide¬
lium. lib̾o corde uͥtutib stude. atq incõspectu sui conditoris
et oꝑe p̃fulgida luc̾e. et ipsiꝰ quoq contẽplatioĩ. possit oculũ
honore. qui excepto qđ officio p̃dicatioĩs et ppłoꝵ regimini
deseruiũt et iam ꝓxp̃o sanguinẽ fudunt. recte subditur:.
facies et oꝑim̃tum aliud tecto de pellib arietũ rubricatiꝰ.
Arierũ quippe uocabulo solent ñ ñ quã scidoctoreᷤᷤ accipi: eo

Expanded text:
enim saga imbres, obsistunt procellis, arcent solis ardores, cuncta foris enim saga imbres, obsistunt procellis, arcent solis ardores, cuncta foris adversantia fortiter ambiunt, ut decus cortinarum interius intemeratus persistat: cum Augustinus omnia quae fidem turbare poterant, haereticorum venena evacuat; cum Gregorius ea quae mores bonos impugnant tentamenta antiqui hostis explicat; cum Cyprianus infirmos ne in martyrio labantur, piis confortat exhortationibus; cum alii venerabiles gine prospiciunt: quatenus undique tuta conversatio religiosa fidelium libero corde virtutibus studere, atque in conspectu sui conditoris et opere praefulgida lucere, et ipsius quoque contemplationi possit oculum honore, qui excepto quod officio praedicationis et populorum regimini deserviunt, etiam pro Christo sanguinem fundunt, recte subditur: Facies et operimentum aliud tecto, de pellibus arietum rubricatis. Arietum quippe vocabulo, solent nonnunquam sancti doctores accipi, eo
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ duobꝰ cubitis excedebãt: ac sibi inucẽ suꝑposite uingebant᷑: quod
eodẽ modo ꝑoĩa. etiã de orientali parte domͦ. intelligẽdũ eẽ putamꝰ:
Iõq supͣ p̃ceptũ ẽ. ut sectũ sagũ infrõte tecti duplicaret᷑ hec dere
difficillima. ꝓut nob intellensse uisi sumꝰ. strictĩ explicare cura¬
uim̾: parati ueriora inhis dic̾e. si quis nos doc̾e uolũit. Inqͥb tm̃
omnb patet. allegorie sensꝰ ꝑlucidꝰ. Saga namq cortinaᷤ et desuꝑ
et infra. et exomĩ lat̾e ꝓtegebant. atq ut ille intꝰ lib̾a facie sue
uenustatis fulg̾ent hec abomni eas inuiria tempestatũ pluui¬
aꝵ. et caumatũ foris ĩmimes reddebãt qi niir̃ ꝑfecti scẽ eccłe
p̃positi. ita uitã sideliũ sibi cõmissoꝵ solleiti solẽt cura circũspic̾e.
ut nec subsidia carnis nec uite sp̃alis eis auxilia defint: repellũt

Expanded text:
tem duobus cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur: quod tem duobus cubitis excedebant, ac sibi invicem superpositae jungebantur: quod eodem modo per omnia etiam de orientali parte domus intelligendum esse putamus, ideoque supra praeceptum, ut sextum sagum in fronte tecti duplicaretur. Haec de re difficillima, prout nobis intellexisse visi sumus, strictim explicare curavimus, parati veriora in his discere, si qui nos docere voluerit. In quibus tamen omnibus patet allegoriae sensus perlucidus. Saga namque cortinas, et desuper et infra, et ex omni latere protegebant: atque ut illae intus libera facie suae venustatis fulgerent, haec ab omni eas injuria tempestatum, pluviarum et caumatum foris immunes reddebant: quia nimirum perfecti sanctae Ecclepositi ita vitam fidelium sibi commissorum solerti solent cura circumspicere, ut nec subsidia carnis, nec vitae spiritualis eis auxilia desint. Repellunt
Abbreviated transcription (Latin):
tactoᷤ et hoc ẽ. quod nc̃ dr̃: quod aut suꝑfiũt. in sagis q̃ parãt᷑
tecto. idẽ uñ sagũ. qđ ampliꝰ exmedietate. eiꝰ oꝑies posteriora
tabnaculi. Medietas namq sagi inlatitudine.iiͦ. st̃ cubiti. exqͣ
uidelicet medietate. cooꝑiehant᷑. post̾iora tab̾naculi. id ẽ cortinaꝵ¬
q̃ ꝓpͥe tab̾ncacłm uocabant᷑. q duobꝰ cubttis eas ut diximꝰ adin¬
feriora. tendens sagũ ultimũ. transiebat. Itẽq saga desuꝑue
nientia .uii. solũmodo cubitoᷤ. occidentał parietis cooꝑiebant
nec tam̃.iii. reliqͥ. qui remanserãt usq adt̾ram. nuli tempesta¬
tũ inuriis patebant. s adducit᷑ adinuicẽ abutroq latẽ sagiꝰ
septnaꝵ cubitoꝵ.qͥ. deficientibꝰ parietibꝰ siꝑ erãt. his posti̾ora
domꝰ firmissime ad t̃rã. usq contebant᷑. Neq enĩ hec tantũ ad
iuicẽ ꝑting̾e et instar cortinaꝵ sese in medio parietiꝰ ꝯĩgere
poterant.s qr septenoꝵ erant cubitoꝵ mediũ parietis. inutrãq par¬

Expanded text:
uerit in sagis quae parantur tecto, id est, unum sagum, quod amplius ex medietate ejus operies posteriora tabernaculi. Medietas namque sagi, in latitudine duo sunt cubiti, ex qua videlicet medietate cooperiebantur posteriora tabernaculi, id est cortinae tabernaculum vocabantur, quia duobus cubitis eas, ut diximus, ad inferiora tendens sagum ultimum transiebat. Itemque saga desuper venientia, septem solummodo cubitos occidentalis parietis cooperiebant: nec tamen tres reliqui, qui remanserant, usque ad terram nudi tempestatum injuriis patebant; sed adductis ab invicem ab utroque latere sagis septenorum cubitorum, qui deficientibus parietibus supererant, his posteriora domus firmissime ad terram usque contegebantur. Neque autem haec tantum ad invicem pertingere, et instar cortinarum sese in medio parietis contingere poterant; sed quia septenorum erant cubitorum, medium parietis in utramque par
Abbreviated transcription (Latin):
habent inqͣntũ regni ꝑhemniᷤ. et p̃sentiã sui conditoris. posst̃
desidus p̃sustare celestibꝰ cuiꝰ ĩ cubiti adimpleciõe. tõ beati¬
sicant᷑: cũ fuerit sermo. quẽ oĩ electoꝵ ppło ꝓmisit. infine fu¬
tur̃ dicẽs: eripiã eũ et głificabo. eũ. lõgitudine dieꝵ adim¬
plebo eũ. et ostendã illi salutare meũ. Inlat̾ibꝰ tabule. due in

Expanded text:
ntum gaudia regni perennis, et praesentiam sui Conditoris possunt desideriis praegustare coelestibus. Cujus etiam cubiti adimpletione tunc beatificantur, cum fuerit sermo, quem omni electorum populo promisit in fine futurum, dicens: Eripiam eum, et glorificabo eum, longitudine dierum adimplebo eum, et ostendam illi sal
Abbreviated transcription (Latin):
quam legis mandata subdidit ipsasq tabulas deaurabͥs.
et fundes eis anulos aureos. ꝑ quos uectes tabulatas con¬
tineant. Tabule tab̾naculi deaurate p̃fulgent. cum omnis
utta omnis sermo sc̃oꝵ p̃dicatoꝵ. lucẽ p̃monstat. sapien¬
tie celestis. nichilq ineis aliud quam irtitũ decꝰ aspicit᷑
anuli autẽ auiei. ꝑ quos uectes. tabulata continebant ipsã
inte celestis beatitudinẽ designant. q̃ ꝓpt̃ sue gl̃am cdari¬
tatis. recte auio ꝓpt̃ etnitatem. recte circulo comparat᷑. Un¬
cireulos singule habehunt tabule. ñ quia quinq ꝑtita ẽ. di¬
mnctio patrie celestis s quia celestis ꝑpetua claritas et clara
itas regni illius ingenesi. eadẽ in exodo. eadẽ inleuitico
n libro mimer̃oꝵ. eadẽ indecito nomio. scͥpta conti

Expanded text:
quam legis mandata subdidit. Ipsasque tabulas deaurabis, et fundes eis annulos aureos, per quos vectes tabulata contineant. Tabulae tabernaculi deauratae praefulgent, cum omnis vita, omnis sermo sanctorum praedicatorum lucem praemonstrat sapientiae coelestis, nihilque in eis aliud quam virtutum decus aspicitur. Annuli autem aurei per quos vectes tabulata continebant, ipsam vitae coelestis beatitudinem designant, quae propter suae gloriam claritatis recte auro, propter aeternitatem recte circulo comparatur. Uncirculos singulae habebant tabulae; non quia quinquepartita est distinctio patriae coelestis, sed quia eadem perpetua claritas et clara perpetuitas regni illius in Genesi, eadem in Exodo, eadem in Levitico, eadem in libro Numerorum, eadem in Deuteronomio scripta conti
Abbreviated transcription (Latin):
.xxͦ. namq cubiti. et uicieᷤ semis cubiti. ixx. cubitoꝵ sũmã ⁊ple¬
bt̃ qͣm fusse tabnaculi longitudinẽ: ĩ. iosephꝰ scbit. Et bene
hoc nũo tabnacłi longitudo comp̃hendit᷑. quia tres funt uir¬
sideo spes et caritas: q̃ ꝑ x. multiplicant᷑. ut tͥcenariꝰ nũs. in¬
pleat᷑ dum uirtutib m̃tis oꝑa bona ungunt᷑. qͥ de calogole¬
gis continent᷑. Neqͥs sͥ fidẽ. spẽ. et dilectionẽ indm̃ absq oꝑũ
exsecutione putet. suffic̾e posse: qđ uͦ nũs tabulaꝵ uicenariꝰ
ẽ et hoc magne scõꝵ ꝑfectionis mistĩũ ꝯtinet quat̃ ni. qui¬

Expanded text:
Viginti namque cubiti, et vicies semis cubiti, triginta cubitorum summam complebunt, quam fuisse tabernaculi longitudinem etiam Josephus scribit. Et bene hoc numero tabernaculi longitudo comprehenditur, quia tres sunt vir decem multiplicantur, ut tricenarius numerus impleatur, dum virtutibus mentis opera bona junguntur, quae decalogo legis continentur, ne quis sibi fidem, spem et dilectionem in Deum absque operum executione putet sufficere posse. Quod vero numerus tabularum vicenarius est, et hoc magnae sanctorum perfectionis mysterium continet. Quat
Abbreviated transcription (Latin):
bemꝰ. et pͥmo qͥdẽ lebetas adsuscipiẽdoᷤᷤ cin̾es fac̾e p̃cipit᷑. Cins aut̃
in quo ipse p̃siguratũ intelligit. sacͥm̃tũ dnĩce passioniꝰ tempꝰ et¬

Expanded text:
em primo lebetas, ad suscipiendos cineres, facere praecipitur. Cinis autem em primo lebetas, ad suscipiendos cineres, facere praecipitur. Cinis autem in quo ipse praefiguratum intelligit sacramentum Dominicae passioni
Abbreviated transcription (Latin):
Quia enim aeris metallũ. longo solet᷑ corriptibile tẽpore durare
recte ꝑhoc uirtꝰ ualet ꝑsenerantie designari. Si quẽ u mouet uix¬
ta lit̾tam. quomͦ ligna altariᷤ. tanto igne uicino ñbusta ꝑmau̾e
taris inquit ligna. q̃ delignis paradisi st̃. ĩ eͥmant᷑ igne uicmo:
s pttriora reddunt᷑. Nec enim hoc de scñario et int̾iorib templi
et altari thimiamatiꝰᷤ cͥde. cũ ẽ amiton ligni genus ẽ. uł igni ha¬
benꝰ inse similitudinẽ quanto plus arserit tanto mũdꝰ inueniat᷑.
faciesꝙ inusus eius leberas adsuscipiendoᷤ cmñes. et forcipeᷤᷤ atq fus¬
cinulas. et ignũ receptacula. oĩauasa. exaere fabricab. Uasa alta¬
riᷤꝰ diu̾sa. uł diu̾sas fideliũ ꝑsonas uł certe miultifariaᷤ. ipsoꝵ actio¬
nes siue in famulatũ cogitatioẽs sui conditori dispositas acciꝑe de

Expanded text:
quia enim aeris metallum longo solet tempore incorruptibile durare, quia enim aeris metallum longo solet tempore incorruptibile durare, recte per hoc virtus valet perseverantiae designari. Si quem vero movet juxta litteram, quomodo ligna altaris tanto igne vicino incombusta permanere taris, inquit, ligna quae de lignis paradisi sunt, non cremantur igne vicino, sed puriora redduntur. Nec mirum hoc sanctuario et interioribus templi, et altari thymiamatis credere, cum etiam amianton ligni genus est, vel ligni habens in se similitudinem, quanto plus arserit, tanto mundius inveniatur. Faciesque in usus ejus lebetes ad suscipiendos cineres; et forcipes atque fuscinulas, et ignium receptacula, omnia vasa ex aere fabricabis. Vasa altaris diversa, vel diversas fidelium personas, vel certe multifarias ipsorum actiones
Abbreviated transcription (Latin):
lestia cendunt. Cornua aut̃ ꝑ quatuoranguloᷤ exipso eit. et. oꝑies il¬
lud aere. Qnattior angłos. habet altare holocausti: q ꝑ quatum
uidelicet altaris cornua fiunt quatuor: cum quatuor uitutib
sepe dictis uistoꝵ corda munuint᷑. De quib in laude sapiertiedr̃.
Sobrietatẽ enĩ. et prudentiã docet et usticiã. et uretutẽ. quib it
liꝰ nicħ: inuita hominis. hec cornua exps̃o altari ꝓducunt: ium
munim̃ta uiitutẽ. sideles ñ spetietenus. et adfaciẽ homiñ. ostẽtãt
s exintima sin. cordis. radice. dõ ceste. generãt cornua ft̃ uͦiͦ. ꝑ qua¬
tuor angulos altaris: cũ momuib mundi t̾nimis. eccł̃a uirtutũ po¬
tentia sp̃ali. cunctiᷤᷤ hostium insidiis inuolabił ꝑsistit unmo ipsa
cunctis se. inpugnantib fortior efficit᷑. Quod uidelicet altare oꝑiet᷑
aere: cum untꝰ cepta. fideliĩ ꝑ seuerant̃ usq ad finẽ sirma tenet᷑

Expanded text:
lestia tendunt. Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt: et operies illestia tendunt. Cornua autem per quatuor angulos ex ipso erunt: et operies illud aere. Quatuor angulos habet altare holocausti, quia per quatuor videlicet altari cornua fiunt quatuor, cum quatuor virtutibus saepe dictis, justorum corda muniuntur. De quibus in laude sapientiae dicitur: Sobrietatem enim el est in vita hominis . Haec cornua ex ipso altari producuntur, cum munimenta virtutum fideles non specie tenus, et ad faciem hominum ostentant, sed ex intima sui cordis radice Deo teste generant. Cornua sunt quatuor per quatuor angulos altaris, cum in omnibus mundi terminis Ecclesia, virtutum potentia spirituali cunctis hostium insidiis inviolabilis persistit, imo ipsa cunctis se impugnantibus fortior efficitur. Quod videlicet altare operietur aere, cum virtus coepta fidelium perseveranter usque ad finem firma tenetur;
Abbreviated transcription (Latin):
titudine idẽ quadr̃ et tex̾ cubitos inlatitudine hoc altare quodꝓprie
holocausti. tiocabat᷑. corda. electoꝵ designat. q̃ adofferenda dõsa¬
crificia. bonoꝵ oꝑum. ipsiꝰ sunt. dono consecrata. Quod apte. delig¬
tis sechim. fieri p̃cipitur: quia munda et in corrupta. decet eẽ. corda
et corpora. inquib spc̃ dĩ habitat. habet quinq cubitoᷤ longitudi¬
nis et totidẽ latitudiis: cũ fideł qͥsq om̃s sui corporiᷤ sensꝰ in lon¬
gitudmne patientie. et uilatitudine caritatiꝰ exxere satagit. ut inõĩ
suonisii. audita. gustu. et factu. et tactu. semꝑ se diuino meni̾it
mancipatũ eẽ seruitio. Iuxta illio apłi. Siue manducatis siue bibi¬
tiᷤ. siue aliuo quid facitis omnia ingłam dĩ facite. ht̃ tres cubitos¬
altitudinis: cum eadẽ corda electoꝵ. ꝑfidem spẽ et caritatẽ. ad ce¬

Expanded text:
titudine, id est quadrum, et tres cubitos in altitudine . Hoc altare, quod proprie titudine, id est quadrum, et tres cubitos in altitudine . Hoc altare, quod proprie holocausti vocabatur, corda electorum designat, quae ad offerenda Deo sacrificia bonorum operum, in ipsius sunt dono consecrata. Quod apte de lignis sethim fieri praecipitur, quia munda et incorrupta decet esse corda et corpora, in quibus spiritus Dei habitat. Habet quinque cubitos longitudinis, et totidem latitudinis, cum fidelis quisque, omnes sui corporis sensus, in longitudine patientiae et in latitudine charitatis exercere satagit: ut in omni suo visu, auditu, gustu, olfactu, et tactu, semper se divino meminerit mancipatum esse servitio; juxta illud Apostoli, Sive manducatis, sive bibitis, sialtitudinis, cum eadem corda electorum, per fidem, spem et charitatem, ad coe
Abbreviated transcription (Latin):
c̾dendꝰ: capite utroq firmit̃ tabuł inpositꝰ ur ꝑ hoc et ea tab̾na¬
culi plaga. q̃ ñ tabulis. s columnis ꝯstabat ñ minꝰ fixa. quã cet̾e
uento licet. impelletite ꝑsist̾e̾t. Cuiꝰ uectiꝰ si &̃ sacͣm̃tum scirede¬
sid̾as. ipsũ absq omni ambigutate. redep̃torẽ nĩm sigurate
deñtiat: qͥ quasi ab angulo usq ad angulũ ꝑuenit qi aplebe iu
daica. quã pͥus eleg̃ sese adsaluandã. etiã gentiũ multitudiuẽ ꝓpi¬
tiat᷑ extendit Unde. m̾ito sic̃ inppħis lapis angłariᷤ ita eẽ. inuec
cis lege angłaris pot̃ rette ñ cupari. Lapis uidelicet angłaris
ꝑꝑ templũ quod de lapidib uius. dõ construit᷑. uetis nero an¬
gulario. ꝑꝑ tab̾naculũ. qd̾ ei delignis inputͥbilib hoc ẽ. de animabꝰ
elatoꝵ corrupnois labe carenitib edificat᷑ fãcieᷤ. i altare de ligniᷤ¬
sethi. quod habbit quiq cibitos in lõgitudine : itouidẽ inla¬

Expanded text:
est, capite utroque firmiter tabulis impositus, ut per hoc et ea tabernaculi plaga, quae non tabulis, sed columnis constabat, non minus fixa quam caeterae, vento licet impellente, persisteret. Cujus vecti si etiam sacramentum scire desideras, ipsum absque omni ambiguitate Redemptorem nostrum figurate denuntiat: qui quasi ab angulo usque addaica, quam prius elegit, sese ad salvandam etiam gentium multitudinem propitiatus extendit. Unde merito, sicut in prophetis lapis angularis, ita etiam in lege vectis angularis potest recte nuncupari . Lapis videlicet angularis, propter templum, quod de lapidibus vivis Deo construitur; vectis vero angularis, propter tabernaculum, quod ei de lignis imputribilibus, hoc est de animabus electorum corruptionis labe carentibus aedificatur. CAPUT XI. Altariuod habebit quinque cubitos in longitudine et tolidem in la
Abbreviated transcription (Latin):
designent. quinq i enĩ saga ãtiqͥs ppłis dĩ magistri. apte cõpa¬
rant᷑. uł. qr mosayce tantũ legis sacram̃ta p̃dicabant. quãuis

Expanded text:
designent. Quinque etenim saga antiquis populis Dei magistris, apte compadesignent. Quinque etenim saga antiquis populis Dei magistris, apte comparantur, vel quia Mosaicae tamen legis sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
illi p̃dicatores. qͥ uitã fideliũ suis exortationib et int̾cessionibꝰ
coritiana. sollicitudine uigiliis ieuiniis. sua nuditate ꝓtegũt.
se se qͥdẽ humilit̃. ipsi cõtemplata suꝑne puritati. excellentia pec¬
catorie ꝓfitent᷑ qͥ tam̃ qͣntũ adhumane modũ. ꝑfectionis aiti¬
net. mũdi int̃ hoĩes ac sublimes apparẽt. Eqͣ erit m̃sura sagaꝵ oĩu
et eqͣbꝰ qͥnq tũges se orsũ. et sex sͥ mutuo copulab̾. ita ut sextũ
sagũ. infrõte tecti dupliceᷤᷤ una erit m̃sura sagoꝵ oĩũ. qr nimir̃
una ẽ fides. inqua tota saluat᷑ eccła. una eadẽq uita. adqͣm fes¬
tinat et̃na. Unde et hi qͥ inuinea dñi diu̾so tẽpore. adoꝑandũ
inttrauer̃. uno õs denario remun̾ãt᷑. Dinisio gͦ sagoꝵ inquinq
et sex uxta illud intelligi pot̃. quod supͣ de cortinis. inqͥnq
et quinq diusis exposuimꝰ. qͣ uidelic̃ doctores. utriꝰq testam̃ti

Expanded text:
tores, qui vitam fidelium suis exhortationibus, intercessionibus, quotidiana sollicitudine, vigiliis, jejuniis, sua nuditate protegunt, sese quidem humiliter ipsi contemplata supernae puritatis excellentia peccatores profitentur. Qui tamen, quantum ad humanae modum perfectionis attinet, mundi inter homines ac sublimes apparent. Aequa erit mensura sagoruulabis, ita ut sextum sagum in fronte tecti duplices. Una erit mensura sagorum omnium, quia nimirum una est fides in qua tota salvatur Ecclesia, una eademque vita ad quam festinat aeterna. Unde et hi qui in vinea Domini diverso tempore ad operandum intraverunt, uno omnes denario remunerantur . Divisio ergo sagorum in quinque et sex juxta illud intelligi potest, quod supra de cortinis in quinque et quinque divisis exposuimus, quia videlicet doctores utriusque Testamenti
Abbreviated transcription (Latin):
ut eũ alt̾õ copuilet᷑ . l. fibulas aereas quib uingant᷑. anse. et uñ
exom̃ibꝰ oꝑm̃itum fiat. Hec ut supͣ incortinis exposuim. etiã
hic intelligi posft̃ qđ uidełic recodatio suꝑne requiei. q̃ nũo
quinqua genario solet expͥmi. corda scõꝵ uinculo pacis. adunet.
Aut si noui aliqͥd audire dectat. qm̃ saga humilitatẽ sublimiũ
designãt uiroꝵ. qua magis suoꝵ meminisse delictoꝵ. quam
urtutes suas p̃dicasse cupĩt. ampliꝰ de eisͥas apphende ñ dũ
posst̃ uͥtutib conpũgi. quã de ilł quas iã apphend̾ent studẽt
głari. Pot̃ nũo ansaꝵ siue fibulaꝵ qͥnqͥgenario ipsa ꝯpũctiõĩs
eoꝵ humilitas designari. Quinquagesimꝰ namq penitẽtie
psalmꝰ : Et recte qr donũ penitẽtie. ñ nͥ spũ sco. largiente cõ¬
ibuit᷑ Et bene quinqͥgene anse. uł sibule saga inuicẽ nectũt
q nula magis urtꝰ qͣm humilitas fideles inunã caritatiꝰ

Expanded text:
 quinquaginta fibulas aureas, quibus jungantur ansae, ut unum ex omnibus operimentum fiat. Haec ut supra in cortinis exposuimus, etiam hic intelligi possunt: quod videlicet recordatio supernae requiei, quae numero quinquagenario solet exprimi, corda sanctorum vinculo pacis adunet. Aut si novi aliquid audire delectat, saga humilitatem sublimium designant virorum, quia magis suorum meminisse delictorum quam virtutes suas praedicasse cupiunt, amplius de eis quas apprehendere nondum possunt virtutibus compungi, quam de illis quas jam agloriari. Potest numero ansarum sive fibularum quinquagenario, ipsa compunctionis eorum humilitas designari. Quinquagesimus namque poenitentiae psalmus est. Et recte; quia donum poenitentiae non nisi Spiritu Et bene quinquagenae ansae vel fibulae saga invicem nectunt, quia nulla magis virtus quam humilitas, fideles in unam charitatis
Abbreviated transcription (Latin):
tͥne u̾bo. ut imaginẽ inse sui ꝯditoris. ac regis quã adã peccã¬
te ꝑdid̾unt. ipso donante restaurẽt ut nom̃ eiꝰ qđ. peccando
comiserãt. recte uiuendo recipiant. Solet nãq indenario regi
nom̃ et imago ꝯtia̾r s et hoe qd denariꝰ exeo nom̃ accep̃. q x. nũ¬
mis ꝯpleat᷑. stati future nr̃e beatitudiniᷤ. apte ꝯgruit. q̃ inue¬

Expanded text:
tunt, ut imaginem in se sui Conditoris ac regis, quam Adam peccante perdiderunt, ipso donante restaurent, ut nomen ejus, quod peccando amiserant, recte vivendo recipiant. Solet namque in denario regis nomen et imago contineri. Sed et hoc quod denarius ex eo nomen accepit, quia decem nummis compleatur; statui futurae
Abbreviated transcription (Latin):
equalitatis scđ̾m longitudinẽ domꝰ.x. rursꝰ descensioĩs uix¬
ta occidẽtał parietis tabula: his gͦ ꝯsid̾atis intuere ẽ. mñ su¬
ras cortinaꝵ. quib tegenda erat dom̃. qualit p̃fatis possint
cõuenire m̃furis  ͨ. erãt cortine habentes singłe longitudinis. xxuiii
ẽ iusta parieteᷤ. habebt̃ cubitoᷤ nouenoᷤ. sic q̃ fit ut sũmitas corti

Expanded text:
equalitatis secundum longitudinem domus, decem rursus descensionis juxta occidentalis parietis tabulas. His ergo consideratis, intueri est mensuras cortinarum quibus regenda erat domus, qualiter praefatis possint convenire mensuris. Decem erant cortinae habentes singulae longitudinis viginti octo est juxta parietes, habebunt cubitos novenos. Sicque fit
Abbreviated transcription (Latin):
tura: qr cubitꝰ exuna parte pend̾ẽt. et alt̃ ex alt̾a. qͥ plꝰ eẽt. insa¬
goꝵ longiudĩe. utr̃q latꝰ tab̾nacłi ꝓtegẽs. Tab̾nacłm nãq ꝓpͥe
uocat. ipsam cortinaꝵ. facturã suie conrũctionẽ. quas uno nti¬
q cubito transiebãt. saga abanstrali. lat̾e domꝰ. alt̾o. aseptẽ¬
afronte domꝰ. usq ad summitatẽ tabulaꝵ iplaga. occidentali :
et uii cubitos. depẽdentes afronte domꝰ. septem similit̃ dependẽ¬
tes inplaga occidentali: sicq fuit ut mñsura sagoꝵ inocciden¬
tali lat̾e duobꝰ cubitis. excedẽt m̃surã cortinaꝵ. qr nimir̃ cor

Expanded text:
 ex altera, qui plus est et in sa ex altera, qui plus est et in sagorum longitudine utrumque latus tabernaculi protegens. Tabernaculum namque proprie vocat ipsam cortinarum facturam sive conjunctionem, quas uno utique cubito transiebant saga ab australi latere domus, altero a septea fronte domus usque ad summitatem tabularum in plaga occidentali, et septem cubitos dependentes a fronte domus, septem similiter dependentes in plaga occidentali. Sicque fuit ut mensura sagorum in occidentali latere duobus cubitis excederet mensuram cortinarum; quia nimirum c