comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cicero ꝯcedit incħ fi̾ si cã effitiẽs nõ
p̃cedat: satis ẽ ad eũ in hac qͦne ⁊ dar¬
quidẽ fieri sine cã s nõ oem cãm ẽẽ fa¬
talem qr ẽ cã fortuita ẽ naͣlis. ẽ uolũ¬
tai̾a. Sufficit ꝯuia om̃e qd̾ fit nõ nsi

Expanded text:
Cicero concedit nihil fieri si causa efficiens non praecedat , satis est ad eum in hac quaestione redarquidem fieri sine causa, sed non omnem causam esse fatalem; quia est causa fortuita, est naturalis, est voluntaria? Sufficit quia omne q
Abbreviated transcription (Latin):
lum ⁊ hoĩem s nͨ exigui ⁊ cõtemptiᷝᷤᷤ
aĩnãtis uiscera. nͨ auis pẽnulã. nͨ hbe
flostulũ nͨ arboris foliũ sine suarũ
partiũ ꝯuẽĩentia. et quadã ueluti pa¬
co dereliquit. nullo mõ ẽ credendus
a sue ꝑuidẽtie legibus alieuas esse

Expanded text:
lum et hominem; sed nec exigui et contemptibilis animantis viscera, nec avis pennulam, nec herbae flosculum, nec arboris folium sine suarum partium convenientia, et quadam veluti pace dereliquit: nullo modo est credendus a suae providentiae legibus alienas esse
Abbreviated transcription (Latin):
ex hiis duob eligit libeꝵ uolũtatis arbi
eo ꝑueĩat᷑ ut nichꝰ sit in nrai uolũtate.
Porro si ẽ aliꝙ̾ in nra uolũtate cisdẽ
retursis gradib eo ꝑueĩt᷑ ut uõsit p̃¬
scĩa futo᷑ꝵ⁊. Nã ꝑ illa oĩa sic recurrit᷑¬

Expanded text:
atis arbiteo perveniatur, ut nihil sit in nostra voluntate. Porro si est aliquid in nostra voluntate, eisdem recursis gradibus eo pervenitur, ut non sit praescientia futurorum. Nam per illa omnia sic recurrit
Abbreviated transcription (Latin):
sa scĩa futu̾orũ: ita eẽ ꝯñs fatũ. ut
negari oĩo nõ possit. S qͦquo. al¬
temur. Nec timemꝰ ne idõ nõ uolũ ͭ ͤ
faciamꝰ qd̾ uolũtate faciniꝰ. qr id nos
derent. Quid ẽ gͦ qd̾ cicero innuit
in p̃scĩa futorũ: ut eã labefactare
uenient. qͦ. uẽtura eẽ p̃stita st̾ Et
si hoc ordine uenient. certus ẽ ordo
reruẽ p̃scienti deo. Et si certus ẽ ordo
reĩ: certus ẽ ordo cãrũ. Non.i. fiꝰ¬

Expanded text:
sa scientia futurorum, ita esse consequens fatum, ut negari omnino non possit. Sed quotemur. Nec timemus ne ideo non voluntate faciamus, quod voluntate facimus, quia id nos derent. Quid est ergo, quod Cicero timuit in praescientia futurorum, ut eam labefactare uenient, quo uentura esse praescita sunt; et si hoc ordine uenient, certus est ordo rerum praescienti Deo; et si certus est ordo rerum, certus est ordo causarum; non enim fi
Abbreviated transcription (Latin):
Annei seuete sũt nisi fallor. hn u̾sus
Dux ẽsũme pat̾ altiq dnãtor poli. eiͦ¬
cumq placuit nulla parendi mõa ẽ
Adsũ impig̾. fac nolle comitabor ge¬
mens. Nalusq patiar. face̾ qd̾ licuit
bono. Ducũt uolẽtem fata. nolẽtẽ tͣhũt.
Nempe eudẽtissiẽ. hͦ atiõ u̾su ea sti¬
ta appellauit. q̃ supͣdixerat sũi prĩs

Expanded text:
Annaei Senecae sunt, nisi fallor, hi versus: Duc, summe pater, altique dominator poli, Quocumque placuit, nulla parendi mora est. Adsum impiger: fac nolle, comitabor gemens, Malusque patiar facere quod licuit bono. Ducunt volentem fata, nolentem trahunt. Nempe evidentissime hoc ultimo versu ea fata appellavit, quam sup
Abbreviated transcription (Latin):
rgnat orõ qr uere tales sũt ut seipẽ
destruant et refellant. Rulto autẽ¬
st tollerabłioes ꝙ uł sydera fata osti¬
tuũt: ꝙͣ iste ꝙ̃ tollit p̃stiãm futu̾orũ.
Nam ⁊ ꝯfit̾i̾ ẽẽ deũ ⁊ nega̾e̾ p̃sciũ

Expanded text:
regnat oratio; quia vere tales sunt, ut se ipsae destruant et refellant. Multo sunt autem tolerabiliores qui vel siderea fata constituunt, quam iste, qui tollit praescientiam futurorum. N
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis ĩquit alit̾ ꝙͣ se res hab existi¬
s ẽ opimo fallax/ ab scĩe uĩtate. longe¬
r̾mota seu diu̾sa. Quare si qͥd ita fu-¬
turũ ẽ. ut eius certus ac nccͣuis non
sit euẽtus. id euẽturũ esse p̃scini quõ
potit: Sicut enĩ scĩa ip̃a ĩꝑmixta ẽ fal¬
sitati: ita id qd̾ ab ea cõtipit᷑ eẽ alit̾ ꝙͣ
concipitur nequit. Ea ncĩq cã ẽ inĩt
cur mũdatio scĩa cae̾at auia se ita rẽ
hͨ. incerta fut᷑a p̃noscit. Nam si iẽui¬
tabilit̾ euẽtura censet. q̃ eciã nõ eue¬
nephas ẽ s eciã uoce proferre. At si
ut sunt: ita ea futa᷑ eẽ decerint. ut
eq̃ uł fieri ea. uł nõ si̾ posse i̾togͦscat

Expanded text:
iquis aliorsum atque sese res habet existised est opinio fallax ab scientiae ueritate longe diuersa. Quare si quid ita futurum est ut eius certus ac necessarius non sit euentus, id euenturum esse praesciri qui poterit? Sicut enim scientia ipsa impermixta est falsitati, ita id quod ab ea concipitur esse aliter atque concipitur nequit. Ea namque causa est cur mendacio scientia careat, quod se ita rem haec incerta. futura praenoscit? Nam si inevitabiliter eventura. censet, quae etiam non evenefas est, sed etiam voce proferre. At si ita, uti sunt, ita ea futura esse decernit, ut aeque vel fieri ea vel non fieri posse cognoscat
Abbreviated transcription (Latin):
offiꝵ et om̃ nuore desigͣt ꝯgruentiã
tribus h. asse̾ntibus p̃cipius diffiplis
musica Ex quibus geomet̾cauicẽ ob¬
tinet fũdam̃toꝵ. Cete̾ uero sb̾structões
pũcta duo desmit. porro eã in qua ẽ
aliqua latitudo. suꝑficiẽ uocãt. ut fit
suꝑficies nacta latitudinẽ lõgitudo.
Qd̾ uo ex f̾bus cõstat .i. lõgitudiẽ. lati¬
cudiẽ. ⁊ ꝓfũditate solidũ corpꝰ cogno

Expanded text:
 designat congruentiam tribus hoc asserentibus praecipuis disciplinis, monica, ex quibus geometrica uicem obtinet fundamentorum, ceterae uero substructionis. uas desinit, porro eam, in qua est aliqua latitudo, superficiem uocant, ut sit superficies nacta latitudinem longitudo; quod uero ex tribus constat, id est longitudine latitudine profunditate, solidum corpus c
Abbreviated transcription (Latin):
tis ibecillitatẽ nũdũ rõe f̾mata. dem̃
ob nimiũ calorẽ hũorẽq in illa etate
habũdãtem. Sicut ipẽ ait in legibus.
pue̾os. minio ignis luctai caloe̾ ꝑꝑecs
les in puer̾s celebrau̾. Uñ act. inm̃so
ꝯppe gͣgite irrigãte ⁊ nnoda̾te effiuẽte
irrugãte quidẽ cũ nmio caloe̾ cõfectꝰ
cibus resũt᷑ sepius. Effluẽte uo iuxͣ mtĩ¬
tatẽ egestiõis. Testat᷑ hͦ ypoctes cibo n¬
mio recreanda ẽẽ pueilia sonctiẽs corꝑa
ne osumãt᷑ dap̾nis egestionis. E adhĩto
cibo tenera etas delcãt᷑ ĩminuto ãt dese ͤ¬
gato dolet. Ex quo fit ut uoluptatẽ qͦdẽ
amplexot᷑ tãꝙͣ bonũ. offendat᷑ at dolo̾e̾
cꝙͣ malo. Etiã que extn ͦ accidũt. f̾gus

Expanded text:
ecillitatem nondum ratione firmata, deinde ob nimium calorem humoremque in illa aetate abundantem, sicut ipse ait in Legibus pueros nimio ignis luctari calore proptereaque les in pueris celebrari. Vnde ait: «Immenso quippe gurgite inrigante et immoderate effluente», inrigante quidem cum nimio calore cito confectus cibus resumitur saepius, effluente uero iuxta necessitatem egestionis. Testatur Hippocrates cibo nimio recreanda esse puerilia sanciens corpora, ne consumantur damnis egestionis. Sed adhibito cibo tenera aetas delectatur, imminuto aut denegato dolet; ex quo fit ut uoluptatem quidem amplexetur tamquam bonum, offendatur autem dolore tamquam malo. Etiam quae extrinsecus accidunt, frigus
Abbreviated transcription (Latin):
ualuptai̾os in tactu odoatioẽ ⁊ gustatu
quosquidẽ sẽsus ait et mitio ⁊ nũcusq
maximos ⁊ uiolẽtos motus ciere. qppe
sẽsus auxiliãte silua ninis iordĩatoq
flueu totam aĩa actusq eiꝰ om̃s uiolẽta
cõtussione turbare.

Expanded text:
uoluptarios in tactu odoratione gustatu. Quos quidem sensus ait et initio et nunc usque «maximos et uiolentos motus ciere», quippe sensus auxiliante silua nimio inordinatoque fluxu totam animam actusque eius omnes uiolenta concussione turbare.
Abbreviated transcription (Latin):
ede ꝰ. Neq demũ qd̾ moͣ sine mouẽte.
s utrũq opus ẽ alteriꝰ pm̃tia. Et ẽ opi¬
corpus ex quib ⁊ alia ꝯstãt ⁊ motus
eon Et ꝓrsus h. oiã sp̃tant: eo ut cõti¬
piat᷑ aĩẽ uiteq pu̾ilis amẽtia qͦq mõ
oppe in hns itnis cuiꝰ nͣaͣ sũma ⁊ alta
semꝑ capestit Est eciã t̾re aliꝙͣtũ: q̃

Expanded text:
ine mouente, sed utrique opus est alterius praesentia. Et est, opicorpus, ex quibus et animalia constant et motus eorum; et prorsus haec omnia spectant eo ut concipiatur animae uitae puerilis amentia quoque modo quippe in his ignis, cuius natura summa et alta semper capessit, est etiam terrae aliqu
Abbreviated transcription (Latin):
nͨ uiͣ maneat in certa et in stabłi
constantia nͨ teneat᷑. Aĩas quidẽ ait
corꝑa nõ tenuisse nͨ uõ ipãs a corꝑibus
potuisse cohiberi. Qucie̾ aĩe corpoa
nõ r̾gebant: quia nutui suo ⁊ uelut
refrenatõi pro arbito corꝑa tũc nõ
obseq̃bãtur. Aiẽ porro a corꝑib demũ
nõ tenebãt᷑: quippe cũ ipã corꝑa ãbisu
aĩe c̾rũtenent᷑ ⁊ sine oplexu eiꝰ mox
dissiparẽt᷑ Sed ui fe̾bãt inqt ⁊ ĩuicem
ui Rẽbant᷑. fe̾bant qͥdẽ ad uitia cogẽte
edigẽtia corꝑis fe̾bant᷑ uo̾ ead corꝑa

Expanded text:
maneat in certa et in stabili constantia nec teneatur. Animas ait corpora non tenuisse nec uero ipsas a corporibus potuisse cohiberi. Quare animae corpora non regebant? Quia nutui suo et uelut refrenationi pro arbitrio corpora tunc non obsequebantur. Animae porro a corporibus demum non tenebantur, quippe cum ipsa corpora ambitu ae circumtenerentur et sine complexu eius mox dissiparentur. «Sed ui ferebant, inquit, et inuicem ui ferebantur»: ferebantur quidem ad uitia cogente indigentia corporis, ferebant uero eadem corpora
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcessuq tꝑis sedatõres eiũt. Meito¬
quide̾: fit enĩ melior ĩdies: ꝙͣto sit
ꝑfriõr. ⁊ in cog̾tioẽ reiũ ex̾citatior
Tuc nũtii sensus mĩoris erũt auctoi̾¬
tatis nĩoris q apd̾ aĩas fidei. dẽphesa
fallẽdi ꝯsuetudine. Raxie si sit stu¬
diis miit elegãtõribus erudita: ĩui¬
nis oĩ ꝑturbatioe atq egͥtudĩe deget
euũ. Si negliget claudũ iter uite spẽs
cũ familiari demũ stultiꝰ e̾uocabit᷑

Expanded text:
s sedatiores erunt». Merito; fit enim melior in dies, quanto fit perfectior et in cognitione rerum exercitatior; tunc quippe nuntii sensus minoris erunt auctoritatis minorisque apud animam fidei deprehensa fallendi consuetudine. Maxime si sit studiis, inquit, elegantioribus erudita, «immunis omni perturbatione atque aegritudine deget aeuum; si negleget, claudum iter uitae serpens» cum «familia
Abbreviated transcription (Latin):
s idip̃m qd̾ igͦret nestiat ꝑꝑeaq falis
osenciat yͣgmnibus: ⁊ q̃ uera sũt falsa
ẽẽ p̃sumat ut cũ malitiã qͥdẽ ꝓdesse
u̾tute uo̾ obesse ꝑnitiẽq afferre ar¬
bitrãtur eiuequidẽ opĩo usq ad no¬
iussimã etatẽ plerosq comitat᷑. qͥ face̾ in¬
iuriã. ꝯmodissimũ. cte: dampnosũ putat̃

Expanded text:
sed id ipsum quod ignoret nesciat proptereaque falsis consentiat imaginibus quaeque uera sunt falsa esse praesumat, ut cum malitiam quidem prodesse, uirtutem uero obesse perniciemque afferre arbitrantur; quae quidem opinio usque ad nouissimam aetatem plerosque comitatur, qui facere iniuriam commodiss
Abbreviated transcription (Latin):
eit ĩcolumis ⁊ fortis. Q neutrũ man¬
cus ⁊ debilis. e alterũ ex duob. clau¬
dus. Ergo ĩdocilis iq̃t calcidiꝰ ⁊ corpi
tãtũ diligẽtiã ĩꝑtiens: claudã hẽbit
sacris ĩtelligibllũ archonoꝵ sit m̃iasꝰ¬

Expanded text:
erit incolumis et fortis; qui neutrum, mancus et debilis; qui alterum ex duobus, claudus. Ergo indocilis et corpori tantum diligentiam impertiens claudam habebit sacris intellegibilium arcano
Abbreviated transcription (Latin):
rerũ mĩme ꝑturbat᷑ apd̾ se qͥdẽ pm̃tiũ
ad conditiõem srero temꝑis futu̾oꝵ
Quo fit ⁊ hͦ nõ sit opinio: s ui̾tate
dicas qdꝰ euẽturũ deus uidet id nõ
euenire nõ posse. Qd̾ aũt̃ nõ p̃t nõ
euenre. id ex ncc̃itate ꝯtĩge̾. me qr
ad hͦ nonĩẽ ncc̃ĩtatis astũgas: fatebor

Expanded text:
rbat apud se quidem praesentium, ad condicionem uero temporis futurarum. Quo fit ut hoc non sit opinio sed ueritate dicas quod euenturum deus uidet id non euenire non posse, quod autem non potest non euenire id ex necessitate contingere, meque ad hoc nomen n
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ nexibus absoluta. Sitati õẽ qd̾ sẜib
cuabo ꝑuidẽtiã. Cũq illa p̃noscit for¬
te mutaue̾o. Rñdebo ꝓpositũ te qͥdẽ tuũ
posse deflecte̾. S qm̃ et id te posse et
uitare. sicati pñtis ocłi effugeꝰ nõ possis
ĩtuitũ. ꝙͣuis te incrai̾as actoẽs libã uo¬

Expanded text:
e nexibus absoluta; sicuti omne quod sensibus cuabo prouidentiam, cum quae illa praenoscit forte mutauero.' Respondebo: propositum te quidem tuum posse deflectere, sed quoniam et id te posse et uitare, sicuti praesentis oculi effugere non possis intuitum, quamuis te in uarias actiones libera uo
Abbreviated transcription (Latin):
q nõ mutat. taliaq apd̾ se pñtia spec¬
tare/ qualia in temꝑe olim futã ꝓuuĩ¬
ent. Nec rerũ iuditia ꝯfundit. unoq
uẽtura dinoscit. Sicuti uos. cũ ꝑiter
abula̾e̾ in t̾ra hoĩem. et otiri in ce¬

Expanded text:
que non mutat taliaque apud se praesentia spectat qualia in tempore olim futura prouenient. Nec rerum iudicia confundit unoque n necessarie uentura dinoscit; sicuti uos cum pariter ambulare in terra hominem et oriri in cae
Abbreviated transcription (Latin):
delcãtoẽ si existẽ̾t ita cohibe̾ ut non
solũ de cet̾i̾s licitis rtẽq fcĩs: uerũet̾
de ipiꝰ pͣue deltãtõnis cohibitoẽ le
tur illã solã ⁊ nõ utrãq potiꝰ face̾t
deus ac ꝑ hͦ qͥ ꝑati erãt de illci sola
deũ lauda̾e ubonꝰ eũ debẽt lauda̾e de

Expanded text:
delectationem, si extiterit, ita cohibere, ut non solum de ceteris licitis recteque factis. uerum etiam de ipsius prauae delectationis cohibitione lacur illam solam et non utramque potius faceret deus? ac per hoc qui parati erant de illa sola d
Abbreviated transcription (Latin):
cautela. ⁊ pia sb̾ deo huilitas. ⁊ ĩtelli¬
gẽtia grã ⁊ ex̾citatio ad tolcidos
malos ⁊ ꝓbatio ad dilugẽdos ĩnnicos
Szille ẽ ñtiũ figm̃ti qd̾ sit illudit᷑ qr
p̃cedit istos ⁊ tꝑis ãtiq̾tate. ⁊ pn̾cipatu
mitio cecidisse nõ sic accipiẽdũ ẽ. ut¬

Expanded text:
cautela et pia sub deo humilitas et intellegentia gratiae et exercitatio ad tolerandos malos et probatio ad diligendos inimicos. sed ille est initium figmenti, quod sic inluditur, quia praecedit istos et temporis antiquitate et principatu itio cecidisse: non sic accipiendum est
Abbreviated transcription (Latin):
seuus. Sig̾ficatoe uo̾ ꝑtine̾ ad eos
qͥ de hiis ebus rõrinari pñt putat
roẽm sequutꝰ ecͤ uates homerus ortũ
canicłe. canẽ orionis appellatt. cũ hãc
eandẽ stellã. astͦcmon quidẽ. Egipin uero
solechim uotẽt Cuiꝰ ꝯpletur ãnꝰ . qͥ. ꝙm¬

Expanded text:
ficationem uero pertinere ad eos qui de his rebus ratiocinari possunt rationem secutus etiam uates Homerus ortum Caniculae «Canem Orionis» appellat, cum hanc eandem stellam Astrocynon quidam, Aegyptii uero Sothin uocent, cuius completur an
Abbreviated transcription (Latin):
quot ãnis nõ uisã uerent᷑. quã uocant
ach. porro sydus hͦ exoriens morbos
ppłorũ młtorũq optimatũ mortes de¬
nũtiet. homerꝰ itaq qͥ ⁊ idẽ fuĩt egyp¬
tius siquidẽ thebeus fertur q̃ ciuitas
ẽ apud egyptũ nobłissima ad ip̃m la¬
tent᷑ exeq̃tur in yliadis exordio. tũ dͭ
rõ maritia fuit dea: morbũ at ĩtĩ
quidẽ sumpto exordio. teta poetita litẽ¬
dius ⁊ uenablior hystoia q̃ ꝑhibet ortu
stelle cuiꝰdum nõ morbos mortesq dem̃¬
tiantes s descẽsum dei uen̾abłis ad hu¬
Quã stellã cũ noct᷑no itme̾ suspexissẽt¬

Expanded text:
quot annis non uisam uerentur, quam uocant Ach. Porro sidus hoc exoriens morbos populorum multorumque optimatium mortes denuntiat. Homerus denique, qui idem fuerit Aegyptius, siquidem Thebanus fertur, quae ciuitas est apud Aegyptum nobilissima, id ipsum latenter exequitur in Iliadis exordio, cum dicuero maritima fuerit dea, morbum atque intequidem sumpto exordio cetera poetica licentior et uenerabilior historia, quae perhibet ortu stellae cuiusdam non morbos mortesque denuntiatas sed descensum dei uenerabilis ad huQuam stella
Abbreviated transcription (Latin):
choreas ait pło ⁊ alt̾ius applica¬
tõnis ad alterã. uariosq gyros qs edũt
ãmirabłi coenustate iuxͣ abitus c̾cłorũ
reditusq ⁊ ãfyactus ad eas sedes ex q̃b
ꝓgresse st̾ accessus eciã ⁊ r̾cessꝰ cũq ꝯti¬
gue sibiũacẽ fũt: quales ex cõtagioẽ
sui ꝯditioẽs accipiãt ꝙͣq ⁊ cuiꝰ mõi nãtis
m̾se ac latẽtes oꝑiũt᷑ q̃ sig̾ficent. ⁊ iuox
a aliꝙͣto post futu̾a portẽdant. uł cũ
ĩsolitis horis curriculisq tẽpoꝵ ruisus
em̾gũt ⁊ apꝑent. ꝙͣtos denũtiẽt motus.
hiis ꝙ roẽ motus earũ ĩtellige̾ poss⁊¬

Expanded text:
choreas et alterius applicationes ad alteram uariosque gyros, quos edunt admirabili uenustate iuxta ambitus circulorum, reditusque et anfractus ad eas sedes ex quibus progressae sunt, accessus etiam et recessus, cumque contiguae sibi inuicem fiunt, quales ex contagione sua condiciones accipiant quamque et cuius modi nancismersae ac latentes operiuntur, quae significent et mox aut aliquanto post futura portendant, uel cum insolitis horis curriculisque temporum rursus emergunt et apparent, quantos denuntient metus his qui rationem motus earum intellegere poss
Abbreviated transcription (Latin):
ditas. quadret. hͦ at̃ tẽpus ꝯtinet ãnoꝵ
iuabilẽ seriem. quippe cũ stellaꝵ errã¬
bus cursus suos cõpleant. p̃tẽa latiuis
alie a medietate mũdi euagẽt᷑. ãgus¬
tius uõ alie ad austri sertẽt̾onisue con¬
uexa. celsioe̾s alie a t̾ra sint alie nõ
adeo longo altitudinis ĩfuallo distent
a regiõe terre: diu̾sos qͦ motꝰ int̾ se
agãt ut tite tardiorib ultra ꝓgredi
dextre sinstris. siist̾ores dext̾iorib.
occurrãt in unũ nichil q oĩo sit ꝙͦ in
desigͣtiõe differat a ceto̾ꝵ astrũ hĩtu
metris distent. unũq mitũ atq unã

Expanded text:
ditas quadret. Hoc autem tempus continet annorum innumerabilem seriem, quippe cum stellarum erranbus cursus suos compleant, praeterea latius aliae a medietate mundi euagentur, angustius uero aliae ad austri septentrionisue conuexa, celsiores aliae a terra sint, aliae non adeo longo altitudinis interuallo distent a regione terrae, diuersos quoque inter se motus agant ut citae tardius progredidextrae sinistris, sinisteriores dexterioribus occurrant in unum, nihilque omnino sit quod in designatione differat a ceterorum astrorum habitu metris distent unumque nutum atque unam
Abbreviated transcription (Latin):
liũẽ uita aiqt nõ tñ oẽ malũ mi¬
dis ĩolesce̾ mius: Ergo ex̾cent᷑ penis
ueterũq malorũ. Supplitia expen¬
dũt alie pandũt᷑ manes suspense ad
uẽtos. aliis sb̾ gurgite uasto. Infectũ
eluitur stelus aͥ exurit᷑ igmi. Q̾so¬

Expanded text:
um midis inolescere miris. ergo exercentur poenis ueterumque malorum supplicia expendunt; aliae panduntur inanes suspensae ad uentos, aliis sub gurgite uasto infectum eluitur scelus aut exuritur igni. q
Abbreviated transcription (Latin):
frĩs sui muto̾is filiã rheã nomĩe
q̃ et᷑ ylia uocabat᷑ romuli mr̃e ue¬
scalem u̾gmẽ feterat . quõ uolũt
de marte gẽmos ꝯcepisse. Isto mõ
scuprũ eiꝰ hõrãtes uł excusãtes.
⁊ adhibẽtes argum̃tũ: ꝙ ĩfãtes ex¬
bera ꝑuulis qr filios dnĩ sui mar¬
tis agnouit. Quis nõ desumĩt. qui
dicant cũ expoĩti bagiẽtes iaceient
a nestio qua pͥmũ me̾t̾te fuisse col¬
lcõs. ⁊ p̾mas eiꝰ suxisse mãmillas me̾¬
postea ad faustulũ ꝑuẽisse pastorẽ
regẽ qͥ eos in aquã ꝓici crudelit̾ ius

Expanded text:
mitoris filiam, Rheam nomine, quae etiam Ilia uocabatur, Romuli matrem, Vestalem uirginem fecerat, quam uolunt de Marte geminos concepisse, isto modo stuprum eius honorantes uel excusantes, et adhibentes argumentum, quod infantes exbera paruulis, quia filios domini sui Martis agnouit; quamuis non desint qui dicant, cum expositi uagientes iacerent, a nescio qua primum meretrice fuisse collectos et primas eius suxisse mamillas merpostea ad Faustulum peruenisse pastorem re
Abbreviated transcription (Latin):
ul ab eis qͥ exꝑti st̃ de qꝵ fide dubi¬
tãdũ nõ ẽ audiuisse ꝯf̾mãt siluang¬
⁊ faunos panos qͦs uolgo ĩcubos uocãt
imꝑbos sope extitisse młrib ⁊ earũ
appetisse ac pegisse ꝯcubitũ Et qsdat
demões/. qͥs dusios galli nũcupant
assidue ac imũditiã ⁊ tep̃tae ⁊ ef¬
fice̾. plesq tales asseuerãt ut hoc
nega̾e: ĩpudẽtie uideat᷑. nõ hit̃ aude

Expanded text:
fide dubitandum non esset, audisse confirmant, Siluanos et Panes, quos uulgo incubos uocant, inprobos saepe extitisse mulieribus et earum adpetisse ac peregisse concubitum; et quosdam daemones, quos Dusios Galli nuncupant, adsidue hanc inmunditiam et tentare et efficere, plures talesque adseuerant, ut hoc negare inpudentiae uideatur: non hinc aliquid
Abbreviated transcription (Latin):
tet᷑ utile fore ciuitatib. ut se uiri
fortes. ec si falsum sit diis genitos
ẽẽ credãt. ut eo mͦ am̃ꝰ hũanꝯ uelᵈ̾
d̾me stirpis fiduciã gerens res.
magnas aggͣdiendas p̃sumat auda¬
tius agat uehem̃tiꝰ ⁊ ob h impleat

Expanded text:
ed utile ciuitatibus esse dicit, fortes, etiamsi falsum sit, dis genitos esse credant, ut eo modo animus humanus uelut diuinae stirpis fiduciam gerens res magnas adgrediendas praesumat audacius, agat uehementius et ob hoc inpleat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ cõstituit suꝑ pmã tẽpli: Quob enĩ
nõ fec̾i̾t ille et̾ modꝰ quo samueli fm̃
quis dixĩt faciliorẽ dyabolo fuisse licer
ad dnm uiuũ uñ uoluit assumẽdũ: ut ubi
uoluit ꝯstituẽdũ. ꝙͣ ad samuelis defũcti
sp̃m a sius sedibus excitãdũ. Ꝙ si i̾ in
illudi ⁊ crucifigi atq int̾fici passꝰ ẽ. nõ
ẽ absurdũ crede̾ ꝙ aliqͣ dispẽsatoẽ d̾ine

Expanded text:
 constituit super pinnam templi? Quolibet enim modo fecerit, ille etiam modus quo Samueli factquis dixerit faciliorem diabolo fuisse licentiam ad Dominum vivum unde voluit assumendum, et ubi voluit constituendum, quam ad Samuelis defuncti spiritum e suis sedibus excitandum. Quod si illud in illudi, et crucifigi, atque interfici passus est: non est absurdum credere ex aliqua dispensatione
Abbreviated transcription (Latin):
potuit loqui cã deo ⁊ petẽ tẽptandũ sob
iustissimũ uirũ. qͥ et̾ apłos tẽptandos
petiit. Aut si l idõ nõ ht̃ difficilẽ qõnẽ¬
tis mocẽtibus nõ loq̾tur. qͥbus ꝓuiden¬
tissime ꝯsulit ad salutẽ: ⁊ cũ młtis no¬
cẽtibus loquit᷑ quos iubet int̾fici Si¬
potu̾it. Oibus enĩ sanctis deus creator
⁊ sanctificator longe utics maior ẽ. Qd̾
si hͦ mouet ⁊ licuerit maligno spiũ ex¬
titae̾ aĩam iusti ⁊ tꝙͣ de abditis mor

Expanded text:
potuit loqui cum Deo, et petere tentandum Job justissimum virum, qui etiam Apostolos tentandos petiit; aut si hoc ideo non habet difficilem quaeltis innocentibus non loquitur, quibus prouidentissime consulit ad salutem, et cum multis nocentibus loquitur, quos iubet interfici potuerit. Omnibus enim sanctis Deus creator, et sanctificator longe utique major est. Quod si hoc movet, quod licuerit maligno spiritui excitare animam justi, et tanquam de abditis mor
Abbreviated transcription (Latin):
bus apłorũ actestat᷑ paulo apło et
euãgelista ẽẽ tonat᷑. Miscent tamẽ
isti fallacias ⁊ uerũ qd  noste potuer̃t
nõ dotẽdo mag̾ ꝙͣ decipiendi fine p̃mĩ¬
ciant. Et forte bͦ ẽ ꝙ tũ illa yͣgo samuel
saulẽ p̃dicẽt moriturũ: dixit et̾ set̃ s

Expanded text:
bus apostolorum attestatur Paulo apostolo, et evangelista esse conatur . Miscent tamen isti fallacias, et quod verum nosse potuerunt, non docendi magis quam decipiendi fine praenuntiant. Et forte hoc est, quia cum illa imago Samuelis Saulem praedicat moriturum, dixit etiam secum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑbaiũ lignoꝵ ałiũ carminũ rituũ ut
ãt illiciãtur ab hõibus: p̾us eos ip̃i ast¬
tissima calliditate sedutũt: uł inspi¬
rãdo eoꝵ cordibus uirus octultũ. uel
etiã fallatib amicitus apꝑendo eorũ¬
q paucos discipłos suos faciũt plimo¬
r̃q doctoe̾s. Neq eĩ potuit insi p ͫ
pp̃is docẽtibus disci quid q̾sq illoꝵ ap¬
petat quid exhorreat. quo ĩuitet᷑ noĩe
quo cogat᷑ uñ magice artes earũq ar¬

Expanded text:
um animalium, carminum rituum. Ut autem inliciantur ab hominibus, prius eos ipsi astutissima calliditate seducunt, uel inspirando eorum cordibus uirus occultum uel etiam fallacibus amicitiis apparendo, eorumque paucos discipulos suos faciunt plurimorumque doctores. Neque enim potuit, nisi primum ipsis docentibus, disci quid quisque illorum adpetat, quid exhorreat, quo inuitetur nomine, quo cogatur; unde magicae artes earumque ar
Abbreviated transcription (Latin):
qsl duce̾ nõ morẽt᷑ꝰ cur aĩantib suos
antistites oꝑte̾ abstine̾ denũtiẽt ne
⁊ aliis uaporib illiciãt᷑ ⁊ indoribus
hostiarũ. Cũq a cadaueis ꝯtacughi¬
beat᷑ insp̃tor. plerũq illa cadauẽibꝰ
celebrent᷑. qͥd sit qd̾ non demom uł
a̾ cui aĩe defũcti s ip̃i soli ⁊ lune aͬ
cuicũq celesciũ. hõ uitio ciulib ob
noxius ĩtẽdit minas eosq uritat fal¬
so. ut ab eis extorq̃at uitatẽ Nã ⁊ ce¬
lum se collide̾ ꝯminat᷑ ⁊ ceta̾ siłia
hõi ĩpossibłia: ut illi dn tꝙͣ ĩsipiẽtis¬
simi pueri falsis ⁊ udicłis ꝯminatõ¬
nbus t̾riti qd̾ imꝑat᷑ efficiãt. D ͭ¬
tios st̃ celebrata rumoibus. oł de
yside uł de osyride maĩto eius maxi¬
mã uim hr̃e cogendi deos ut fuci¬
ant imꝑata. qũ ille qui carnũ¬
natur. ubi se etiã osyridis mẽbra
dissipaturũ t̾ribilit̾ dicit. si face̾
atq hiꝰ rana ⁊ ĩsana .s. hoies diis

Expanded text:
 ducere non morentur; quur animantibus suos antistites oportere abstinere denuntient, ne et aliis uaporibus inliciantur et nidoribus hostiarum, cumque a cadaueris contactu prohibeatur inspector, plerumque illa cadaueribus celebrentur; quid sit, quod non daemoni uel alicui animae defuncti, sed ipsi soli et lunae aut cuicumque caelenoxius intendit minas, eosque territat falso, ut eis extorqueat veritatem. Nam et coelum se collidere comminatur, et caetera similia homini impossibilia, ut illi dii tanquam insipientissimi pueri falsis et ridiculis comminationibus territi, quod imperatur efficiant. Dtios sunt celebrata rumoribus, vel de Iside, vel de Osiride marito ejus, maximam vim habere cogendi deos, ut faciant imperata, quando ille qui carmininatur, ubi se etiam Osiridis membra dissipaturum terribiliter dicit, si facere jusmodi vana et insana hominem diis
Abbreviated transcription (Latin):
mãdũ sit. solẽ ⁊ limã ⁊ cetã uisibilia
in celo que corꝑa ẽẽ nõ dubitat. Et
si dii st̾. quõ alii bñfici alii malefici
ẽẽ dicãtur. et quõ ĩcorͣlibus cũ sint
corꝑei ꝯuĩgãtur Querit eciã uelut
dubitans. utrũ in d̾mãtib ⁊ q̃dã mi¬
ra faciẽtibus: aĩe sint passiões. an ali¬
fi̾ ualeãt: Et potius uenire exthcꝰ
conicit eo ꝙ lapidib ⁊ ħbis adhibitis
et alligẽt qsdã ⁊ aꝑiant clausa hos¬
tia . uł ad eiusmõi miabłr opentur
Uñ dicit alios opinari᷑ eẽ ꝙͣdã geꝰ
cui exaudie̾ sit ꝓp̾ĩ. naͣ fallax. oĩfor¬
me młtimidũ simiłans deos ⁊ dc̃ones
⁊ aĩãs defunctoꝵ Et hͦ ẽẽ qd̾ efficiat
h. om̃ĩa q̃ uidẽtur bona ẽẽ uł praua
Cetoꝵ g̾a ea q̃ uere bona st̃ iihil
opitulari. ỹmo uera ista. nͨ nossẽ.
dire nõ nũꝙͣ u̾tutis sedulos sectato¬
res ⁊ plem̃ ẽẽ temñtatis ⁊ fastꝰ gau¬
extn̾secus in aĩa ueĩit hũanosꝵ¬

Expanded text:
mandum sit solem et lunam et uisibilia cetera in caelo, quae corpora esse non dubitat; et si di sunt. quo modo alii benefici, alii malefici esse dicantur; et quo modo incorporalibus, cum sint corporei, coniungantur. Quaerit etiam ueluti dubitans, utrum in diuinantibus et quaedam mira facientibus animae sint passiones an ali ualeant; et potius uenire extrinsecus conicit, eo quod lapidibus et herbis adhibitis et adligent quosdam, et aperiant clausa ostia, uel aliquid eius modi mirabiliter operentur. Unde dicit alios opinari esse quoddam genus, cui exaudire sit proprium, natura fallax, omniforme, multimodum, simulans deos et daemones et animas defunctorum, et hoc esse quod efficiat haec omnia quae uidentur bona esse uel praua; ceterum circa ea, quae uere bona sunt, nihil opitulari, immo uero ista nec nosse, sed dire nonnumquam uirtutis sedulos sectatores, et plenum esse temeritatis et fastus, gauextrinsecus in animam ueniunt humanos
Abbreviated transcription (Latin):
globĩ luẽ titamaq astra. Spũt
ĩtus alit totãq ĩfusa ꝑ artus mẽs
agitat molẽ ⁊ magno se corꝑe mis¬
cet. Inde hoi pecudũq genꝰ uiteq
uolãtũ ⁊ q̃ marmoe̾a fert monst᷑.
sb̾ oquore pontus. Igneꝰ ẽ ille uigor.
⁊ celestis origo: semibus ꝙͣtũ nõ nox¬
ia corꝑa tardãt t̾reniq hebetãt artꝰ
moribũdaq mẽbͣ hĩt metuũt capi¬
ũtq dolent. gaudẽtq s. ałia uigõe

Expanded text:
lobum Lunae Titaniaque astra spiritus intus alit, totamque infusa per artus mens agitat molem et magno se corpore miscet. Inde hominum pecudumque genus, vitaeque volantum, et quae marmoreo fert monstra sub aequore pontus. Igneus est ollis vigor et caelestis origo seminibus, quantum non noxia corpora tardant, terrenique hebetant artus moribundaque membra. Hinc metuunt cupiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uĩce̾nt᷑ ĩiustã ⁊ ꝯfragosam: Et uiit̾¬
cibus quidẽ. ad ꝯparis stelle ꝯtub̾¬
nũ. sedẽ reditũqz pat̾e acturis deĩ¬
ceps uitã uerã ⁊ beatã. uiitas porro.
nuta̾e̾ sexũ. atq ad ĩpmitatẽ natu̾e
muliebeis r̾legai sidẽ gnoi̾s tẽpe

Expanded text:
incerentur, iniustam et confragosam. Et victricibus quidem ad comparis stellae contubernium sedem reditumque patere acturis, deinceps vitam veram et beatam, victas porro mutare sexum atque ad infirmitatem naturae muliebris releg
Abbreviated transcription (Latin):
adhibent. quã de fato hñt: q̃d senti¬
ant esse fatũ aꝑtissume decłat᷑. qm̃
iouem appellant quẽ sũmũ deũ pu¬
tant a quo cõnexibẽm dicũt pendẽ
uł conatur: ut nõ existimet ãꝙ se. ad¬
u̾sus eos uale̾ nͦ auferat dinatoẽ quã
sic conat᷑ auferre. ut neget ẽẽ sña fu¬
turorũ. eã q oĩbus u̾ibus nullã esse
oĩo ꝯtendat uł in hoĩe uł in deo. siul

Expanded text:
adhibent quam de fato habent, quid sentiant esse fatum apertissime declaratur, quoniam Iouem appellant, quem summum deum putant, a quo conexionem dicunt pendere itur, ut non existimet aliquid se aduersus eos ualere, nisi auferat diuinationem. Quam sic conatur auferre, ut neget esse scientiam futurorum, eamque omnibus uiribus nullam esse omnino contendat, uel in homine uel in deo, nul
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ locutus. sicut nouit ĩꝯmutabitꝰ oĩa
que futa sũt ⁊ q̃ rp̃e fcũrus ẽ ͥ ac
itaq rõne possemꝰ a fando fatũ appel¬
lare insi hͦ noꝰ uũiã in alia re solẽt
ĩtelligi cui uł quo corda hom uolumꝰ
nas. fato t̾buit. quia ip̃am uolũtatem
uel ptãtem fati noĩe appellat sentẽtiã
teueat. liguã corrigat. Nõ ẽ ãt qñs.¬

Expanded text:
 locutus, sicut novit incommutabiliter omnia quae futura sunt, et quae ipse facturus est. Hac itaque ratione possemus a fando fatum appellare, nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus am fato tribuit, quia ipsam Dei voluntatem vel potestatem fati nomine appellat, sententiam teneat, linguam corrigat. Cur enim n
Abbreviated transcription (Latin):
Annei seuete sũt nisi fallor. hn u̾sus
Dux ẽsũme pat̾ altiq dnãtor poli. eiͦ¬
cumq placuit nulla parendi mõa ẽ
Adsũ impig̾. fac nolle comitabor ge¬
mens. Nalusq patiar. face̾ qd̾ licuit
bono. Ducũt uolẽtem fata. nolẽtẽ tͣhũt.¬

Expanded text:
Annei Senece, ni fallor, sunt hi versus: Duc, summe pater altique dominator poli, Quodcumque placuit, nulla parendi mora est. Adsum impiger fac nolle, comitabor gemens. Malusque patiar, facere quod licuit bono. Ducunt volentem fata, nolentem trahunt
Abbreviated transcription (Latin):
sit in nra uolũtate cũ in ip̃o cãꝵ ordĩẽ
magnũ hẽant locũ nr̃e uolũtates. Cõ¬
tendat gͦ ticeo̾ cũ eis qui huc car̃i ordi¬
nem dicũt ẽẽ fatalem. uel potiꝰ ip̃m
fati uoie appellãt: qd̾ nos abhorremꝰ
esse deũ negat. quodquidẽ inducta al¬

Expanded text:
ipso causarum ordine magnum habeant locum nostrae uoluntates? Contendat ergo Cicero cum eis, qui hunc causarum ordinem dicunt esse fatalem uel potius ipsum fati nomine appellant, quod nos abhorremusesse Deum negat, quod quidem inducta al
Abbreviated transcription (Latin):
q̃sꝙͣ patit᷑: etiã si uolũtas ual ⁊ si nõ
illiꝰ tamẽ hoĩs uolũtas s ptãs dei. Nã
si uolũtas tãtũ esẜ ñ posẜ qd̾ uellet
potẽtõre uolũtate ĩpedie̾t nͨ sic tñ uo¬
lũtas nisi uolũtas essͦ n alteriꝰ s eiꝰ

Expanded text:
oluntas ualet, etsi non illius, tamen hominis uoluntas; sed potestas Dei. Nam si uoluntas tantum esset nec posset quod uellet, potentiore uoluntate inpediretur; nec sic tamen uoluntas nisi uoluntas esset, nec alterius, sed
Abbreviated transcription (Latin):
lites: & fet̾ hoĩem ronale al ex aĩa
⁊ corpore. qͥ eũ p̾cantem nͨ ĩpunitũ
eẽ ꝑmisit nͨ siue mibicordia deliquit
qui boms ⁊ malis eentiã eciã cũ la¬
pidibus: uitã seĩalẽ eciã cũ arbo̾ib
uitã sensualẽ eciã cũ pecoib uitam
ĩtellcuãlẽ. cũ solis ãgelis dedit a qͦ

Expanded text:
 hominem rationale animal ex anima et corpore, qui eum peccantem nec inpunitum esse permisit nec sine misericordia dereliquit; qui bonis et malis essentiam etiam cum lapidibus, uitam seminalem etiam cum arboribus, uitam sensualem etiam cum pecoribus, uitam intellectualem cum solis ang
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ mritas mortis maĩfestũ ẽ uolũta ᷤ
nrãs quibus icẽ uel ꝑperam uiuit᷑
sb̾ tali itĩtate nõ ẽẽ. Multa eĩ facimꝰ
que si uollemꝰ nõ utiq face̾mꝰ qͦ p̾mi¬
tus ꝑtinet ⁊ ip̃m uelle Nã si uolumꝰ ẽ

Expanded text:
essitas mortis: manifestum est uoluntates nostras, quibus recte uel perperam uiuitur, sub tali necessitate non esse. Multa enim facimus, quae si nollemus, non utique faceremus. Quo primitus pertinet
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ dixit insipiens. in corde suo non est
deus: s nõ ex sua ꝑsoͬ. Oidit eñ ꝙͣ
ess ĩiudiosũ ⁊ molestũ. Ido̾q coctã
fecit disputãtem de hac re aduersus
cilio balbo. cui stoycoꝵ ꝑtes delendẽ¬
das dedit. Maluit ferre sm̃a ꝙͣ pro

Expanded text:
corde suo: Non est Deus; sed non ex sua persona. Vidit enim quam esset inuidiosum et molestum, ideoque Cottam fecit disputantem de hac re aduersus cilio Balbo, cui Stoicorum partes defendendas dedit, maluit ferre sententiam quam pro
Abbreviated transcription (Latin):
dina miit ꝓuidẽtia regna cõsti¬
tũtut huãna. Qiue si ꝓpte̾a quisquã
fato tribuit qr ipom dei uolũtatẽ uel
ptãtem: fati noĩe appellat: sm̃os teneat
hoĩes qñ audiũt usitata loqñdi ꝯsuetu¬
dine nõ ĩtelligũt: insi uim põnis sudorũ.
qualis ẽ. qñ quis uascit᷑ suie ocipit᷑ ad̾¬

Expanded text:
ina providentia regna constituuntur humana. Quae si propterea quisquam fato tribuit, quia ipsam Dei voluntatem vel potestatem fati nomine appellat, sententiam teneat, homines quando audiunt, usitata loquendi consuetudine non intelligunt nisi vim positionis siderum, qualis est quando quis nascitur, sive concipit
Abbreviated transcription (Latin):
adũbratõĩ qua sotrates depinxit ilĩam
yͣgiẽm siłitudinis emule spemos m̃di de¬
liniat. septẽq c̾culos Istituit planetit
eosdẽ q adu̾sũ se dista̾e facit ĩt̾uallg
musicis. ut iuxta pithago̾am motu q¬
moĩco stelle rotate musicos in u̾tigiẽ
modos edãt. Siłr ut in polytia. Sne¬
nas sigulis insiste̾ c̾culis dicẽs qo ro¬
tatas cũ c̾culis unã ciere melliflicã
cãtilenã atq ex imꝑib octo sonis uͫͫ¬
ait ꝯcordem ꝯcentũ extitari. Anio so¬

Expanded text:
adumbrationi, qua depinxit animam, imaginem similitudinis aemulae speciemque mundi deliniat, septemque circulos instituit planetum eosdemque aduersum se distare facit interuallis musicis, ut iuxta Pythagoram motu harmonico stellae rotatae musicos in uertigine modos edant, similiter ut in Politia Sirenas singulis insistere circulis dicens, quas rotatas cum circulis unam ciere mellifluam cantilenam atque ex imparibus octo sonis unum concordem concentum excitari. Erit
Abbreviated transcription (Latin):
ac sine ip̃hẽsioẽ inderi aurũ illd̾
esse. nec adde̾ tanguli uł chilind̾¬
uel cuiusuis alt̾irꝰ uidebit᷑ eadẽ iq̃t
⁊ ꝯsiłis ratio difficultas q̃ in ea na᷑
mĩme r̾redit ex ꝯditioẽ ꝓp̾a. recipit
enĩ cũcta u ellã ex husdem formã
trahit. et cũ uelut᷑ iutra greniũ
eus formẽt᷑ que recipiũtur: ipã
ĩformis moiret. estq usus eiꝰ silis
molli cedẽtiq meͣ ii quã ĩp̾mũtur
uaria sigͣtula. moueturq ⁊ ꝯfor̃tͦ¬

Expanded text:
ac sine reprehensione responderi aurum illud esse nec addere trianguli cylindriue cuiusue alterius uidebitur. Eadem et consimilis ratio difficultasque in ea natura, ime recedit ex condicione propria; recipit enim cuncta nec ullam ex isdem formam trahit, et cum uelut intra gremium eius formentur quae recipiuntur, ipsa informis manet estque usus eius similis molli cedentique materiae, in quam imprimuntur uaria signacula, moueturque et
Abbreviated transcription (Latin):
gremio silue q̃ ẽ yle gna̾te spẽs flo¬
descunt. ut putãt stoyti. s extu̾sacꝯ
obuenũt. ut in cera signada. Nut̾¬
culã u̾o idõ uocat. quia alienos fitũs
uolut ꝓpriis huẽris uehat qppe nichil

Expanded text:
gremio siluae generatae species florescunt, ut putant Stoici, sed extrinsecus obueniunt ut in cera signacula, «nutriculam» uero ideo quod alienos fetus uelut propriis humeris uehat; quippe nihil
Abbreviated transcription (Latin):
summie̾ qualitates cũ ex oñsioẽ nichil
accidat uai̾ari. p̃t̾ qualitatẽ quam
quidẽ qͣlitatem nichiłoꝰ aũt ẽẽ siluã
m alio atq alio habitu. Nob̾ at̃ ĩquit¬
neqͣꝙ̾ placet eãdẽ siluã eẽ ⁊ qͣlitatẽ
quia suscipiat diu̾sas qualitates ex im¬
mutacioẽ fit porro ꝯu̾sio uixͣ siluã.
nõ ipã silua ꝑpetiẽte mutatoe. s eaꝵ
que sũt ini eadẽ et ꝯtinẽt᷑ ab ea q̃ͣli

Expanded text:
sumere qualitates, cum ex conuersione nihil accidat praeter uariam qualitatem; quam quidem qualitatem nihilo minus esse siluam in alio atque alio habitu. Nobis autem nequaquam placet eandem siluam esse et qualitatem, quae suscipiat diuersas qualitates ex immutatione. Fit porro conuersio iuxta siluam non ipsa silua perpetiente mutationem sed earum quae sunt in ead
Abbreviated transcription (Latin):
possit roẽs forͣrũ et qͣlitatũ. possibłi¬
tate diciꝰ fore ꝙ nũdũ ẽ ut eris uel¬
cere. massa informis ẽ añꝙͣ ex arte
rtipiat formas. Ꝙsi uitͣ siluã ĩqͣt¬
rõ forͣrũ et q̃litatũ laret ut stoitis uidet᷑¬
tut̃ habũdat opificis mod̾a̾tio. S opĩor
silue opificẽ nccͣm sic̾ et ip̃i stoiti sanxi

Expanded text:
litatum, possibilitate dicimus fore quod nondum est, ut aeris ceraeue massa informis, antequam ex arte recipiat formas. Quare si intra siluam ratio formarum et qualitatum latet, ut Stoicis uidetur, abundat opificis moderatio, sed opinor siluae opificem necessarium, sicut ipsi etiam Stoi
Abbreviated transcription (Latin):
ras et qualitates: itẽ est eciã ꝯp̃¬
hensicem earũ certã defmitãqz eẽ
Sed enĩ silua seu yle maͣ indefĩta res
est utpote ĩformis ⁊ figa carẽs iuxͣ
ginatio. Snre sẜu igit᷑ fit tñ euani¬

Expanded text:
ras et qualitates, necesse est etiam comprehensionem earum certam definitamque esse. Sed enim silua indefinita res est, utpote informis et figura carens iuxta aginatio, «sine sensu» igitur. Fit t
Abbreviated transcription (Latin):
ui ac sine ulla mãtate ĩext̾cabłi modo
salubri atq ordĩe admĩstret᷑. Ex h ͦ aũt¬
ordine rerũ demanãt illa q̃ raci ex łi
sũt ꝯuorũ partim fortuã ptãtem hab
partim imꝓuisa ⁊ sua sponte proue¬
fatalia quidẽ sũt cõtinẽtur enĩ edictis

Expanded text:
ui ac sine ulla necessitate inextricabili modo salubri atque ordine administretur. Ex hoc ordine rerum demanant illa quae rari exempli sunt, quorum partim fortuna potestatem habet, partim improuisa et sua sponte proue. Quae fatalia quidem sunt, continentur enim edictis
Abbreviated transcription (Latin):
puniri plane ẽ ex int̃ĩtate fatali. ut¬
pote ꝙ legem sequatur. ħyec ãt̃ oĩa¬
imp̾ sedem hñt in oñnis hom. Que
aĩa libera ẽ ⁊ agit ex arbito suo Op¬
tima porro pars amme/ ea ẽ quain
dest̾psit plato duplicẽ hr̃e u̾tutẽ unã
dẽtia noĩatur. Qe si quis ad huores
corꝑis nalemq illã. cõcretoẽ ⁊̾spinẽs.
plerosq intꝑantes. alios porro moda̾¬
tos hoies ẽẽ nõ sine fato putat et
ĩtꝑantes quidẽ ex huoꝵ ĩtẽperie la¬
borae. Moderatos aũt ex felicitate
cõcretioĩs leuari: ea q om̃a dec̾to fĩ
putãt. uera sentit quidẽ. Est enĩ naͣ
tributũ inꝙ. ut ĩbetilla hom̃ natio uel
modãta in obtẽtu hoẽstatis idõq ad¬

Expanded text:
puniri plane est ex necessitate fatali, utpote quod legem sequatur. Haec porro omnia sedem habent in animis hominum, quae anima libera est et agit ex arbitrio suo. Optima porro pars animae ea est quam descripsit Plato duplicem habere uirtutem, unam dentia nominatur. Quod si quis ad humores corporis naturalemque illam concretionem respiciens plerosque intemperantes, alios porro moderatos homines esse non sine fato putat, et intemperantes quidem ex humorum intemperie laborare, moderatos autem ex felicitate concretionis leuari eaque omnia decreto fieri putat, uera sentit quidem — est enim natura tributum ut imbecilla hominum natio uel moderata in obtentu honestatis — ideoque ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia oriũt᷑ et occidũt oiã que nẽ le
⁊ disciplina: eciã hͨ. que artibus effi¬
ciũtur. st̃ frẽꝙ̃tia ꝑuẽtusq crebii.
Que uero regũtur. hac lege rõne
ordine ac sine ui reguntͤ Nich̾ em̃
rõne ⁊ordiẽ carens: nõ uiolẽtũ. quod
uero tale ẽ nõ diu ꝑseuerat. utpote
quod contra uam suã distrahat᷑. Se¬
pło regem imꝑatorẽq celi pn̾cipẽ
agmiins ⁊ ducẽ bliem. uolucri c᷑¬
ru dispensantem om̃ĩa ⁊ moderãtem
quãdam ꝯm̃tiari atq ordinũ sanxien¬
tem uolucris uõ tͣrus ĩꝑatoris dei.

Expanded text:
oriuntur et occidunt omnia quae naturae et disciplina, etiam haec quae artibus efficiuntur sunt frequentia prouentusque crebri. Quae uero reguntur hac lege, ratione, ordine ac sine ui reguntur, nihil enim ratione et ordine carens non uiolentum; quod uero tale est non diu perseuerat, utpote quod contra naturam suam distrahatur. SePlato, «regem imperatoremque caeli, principem agminis et ducem sublimem uolucri curru dispensantem omnia et moderantem,quadam consequentiarum atque ordinum sancientem. Volucris uero currus imperatoris dei a
Abbreviated transcription (Latin):
noxia: tũc opinor. cũ eciã ꝯsilii salu¬
b̾tas ꝯf̾mat᷑ cui auxiliat᷑. decus stude¬
orũ honestioꝵ. prodest beniuolorũ
u̾sis rebus obtũdit᷑ pͣuitas m̃tis atq
ĩsolescit Ideoq ob osortiũ corꝑis ẽ
int̾ homĩes. bestiasq ⁊ tetã uitaca¬

Expanded text:
noxia, tunc opinor, cum etiam consilii salubritas confirmatur, cui auxiliatur decus studiorum honestiorum, prodest beniuolorum uersis rebus obtunditur prauitas mentis atque insolescit. Ideoque ob consortium corporis est inter homines bestiasque et cetera uita ca
Abbreviated transcription (Latin):
sbãrũ rerũ. ambiguarũ etiã s quarũ
iã fatalis ꝯpletus ẽ exitus. uera ẽ et
cõplexibilis. Si mõ d̾matio dicenda ẽ
quippe q̃ semel aciderũt infecta ẽẽ
non pñt. Ambiguarũ uo̾ qͣꝵ exitus
lmus. perdet cresus halim transgresꝯ
maxĩa regna Istit enĩ tr ia erãt nisi
fallor ãbigua unũ. utrũ fyri et par¬
sarũ regnũ ess ꝑiturũ. Alterũ. an ip
tiõĩbus iustis bellũ depone̾tur hͦ
quippe fi poterat ⁊ depoĩtoꝵ belloꝵ
aliqͣt exẽpola p̃cesserãt. S qr uolũtas
ut̾usq adu̾sabat᷑ armorũ dexõm: cũ
tũ qd̾ seq̃batur iatũ erat factũ ex ut̾¬
usq ꝓpoĩto. pacẽ inter eos mĩme ꝓfu¬
turã. Suꝑerat utit᷑ ex renqs alterũ
idq erat dubiũ. cuduam regnũ extin¬

Expanded text:
subiectarum rerum, ambiguarum etiam, sed quarum iam fatalis completus sit exitus, uera est et complexibilis, si modo diuinatio dicenda est — quippe quae semel acciderunt infecta esse non possunt —, ambiguarum uero, quarum exitus lic enim tria erant, nisi fallor, ambigua: unum utrum Cyri et Persarum regnum esset periturum; alterum an ipsum condicionibus iustis bellum deponeretur. Hoc quippe fieri poterat et depositorum bellorum aliquot exempla praecesserant; sed quia uoluntas utriusque aduersabatur armorum depositioni, cum tum quod sequebatur ratum erat factum ex utriusque proposito pacem inter eos minime futuram; supererat igitur ex reliquis alterutrum idque erat dubium cuiusnam regnum extin
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ n᷑aͣ eorũ ip̃ã tamẽ in utrãq paetẽ
possibłia sint potiꝰ. ꝙͣ intĩtatib sb̾iu̾¬
gata. Non gͦ ociã dubia ĩq̃t ex mitio
rigide dispoĩta atq decreta sũt .i. nti ͭ ͤ¬
obligata. Nifi forte idip̃m ꝙ ĩcta esse
ad u̾tutẽ se aplicet ĩterd̾ ad malitiã
se p̃p̃onde̾t: ꝑinde ut corpꝰ mõ sospitati
modo og̾tudim ꝓximũ fixum plaẽ ẽ
et decretũ ex origine. Quis uo̾ malus
oues exhortatioẽs. r̾uocatioẽs ĩstitutio

Expanded text:
a eorum —, ipsa tamen in utramque partem possibilia sunt potius quam necessitatibus subiugata. Non ergo etiam dubia ex initio rigide disposita atque decreta sunt, nisi forte id ipsum quod incerta esse ad uirtutem se applicet, interdum ad malitiam praeponderet perinde ut corpus modo sospitati modo aegritudini proximum, fixum plane est et decretum ex origine. Quis porro maluones, exhortationes, reuocationes, institutio
Abbreviated transcription (Latin):
nõ id exñdo s putãdo nõ quo se yma¬
giẽm putet. s oĩo ulud ip̃m cꝯ yma¬
gieni secũ habet uig q̾ixe in ea iudi¬
tiũ disc̾nendi corpus qd̾ foris r̾lĩquit
ab ymagine quã de illo secũ gerit.
ris senciãtur nõ intꝰ cogitẽt᷑ sit̾ dor¬
mientibus. & furẽtib. a̾ in a̾qua ex

Expanded text:
quo se imaginem putet; sed omnino illud ipsum cujus imaginem secum habet. Viget quippe in ea judicium discernendi corpus quod foris relinquit, ab imagine quam de illo secum gerit: ris sentiantur, non intus cogitentur, sicut dormie
Abbreviated transcription (Latin):
uat exordia. Ceta̾ꝵ uo̾ stellaꝵ cc̾uitꝰ
n notãt n dinumerãt hoĩes exceptis
paucis. ñ ĩtelligũt distursꝰ erroe̾sq ea¬
rũ iꝑis ẽẽ geĩturã in quo fit ãmiranda
uai̾etas ꝓuẽtuũ celestes tramites undiq

Expanded text:
uat exordia; caeterarum uero stellarum circuitus neque notant neque dinumerant homines exceptis paucis nec intellegunt discursus erroresque earum temporis esse genituram, in quo sit admiranda uarietas prouentuu
Abbreviated transcription (Latin):
ta sint. alupͣta uo adħ manẽãt: eodẽq
quã uł sacrũ certamẽ agr cũ pueorũ
c̾tamnẽ exacto adolescẽtes citãt᷑ ⁊ pꝰ
eos deĩceps ꝑstẽ etatis iuuenes ma¬
nus ꝯferũt. Quid ꝙ ec̾ illa q̃ non stꝰ
ut cũ dicimꝰ qͣdititi latus ẽe dispar latiꝰ¬
bus cet̾i̾s I dyametrũ lati̾b eẽ maio¬
rem. ita enĩ dicõtes ꝓbamꝰ mĩme

Expanded text:
t; eodemque mquam, uel sacrum certamen «agi», cum puerorum certamine exacto adulescentes citantur et post eos deinceps perfectae aetatis iuuenes manus conserunt. Quid quod etiam illa quae non sunt Vt cum dicimus quadrati latus esse dispar lateribus ceteris uel diametrum lateribus esse maiorem — ita enim dicentes probamus minime
Abbreviated transcription (Latin):
tiori exñte. cũ euo societas cõgrue̾
mĩne uidebat᷑. Quapp yͣginẽ eus.
mobilẽ nuo ꝯ ẜpẽtem fcẽ a se ma¬
chine. deus sociabat. eã .s. yͣgiem¬
głaritate ꝑseuerãte dies eĩ ⁊ noctes

Expanded text:
tiuoque operi cum aeuo societas congruere minime uidebatur. Quapropter imaginem eius mobilem numeroque serpentem factae a se machinae deus sociabat eam quae temgularitate perseuerante. Dies enim et noctes
Abbreviated transcription (Latin):
diuiduo ꝯnexe sũt glutino. Qͣrũ p̾or
cessitas uero cogit effrm̃ q̃ ex illiꝰ p̃¬
mordiis pendent has ordo conseãtͤ
idest textus. et dispõ temꝑis rerũ ꝑfi
effcã que mũdũ gub̾nãt sua lege ⁊ rõe
diua Ab hñs gͦ. oẽ uelle a̾ uolle. di̾its
ailsiua ẽ cotũ Nec ira eteĩ ꝯmouẽt᷑.

Expanded text:
diuiduo conexae sunt glutino, quarum prior cessitas uero cogit ad effectum, quae ex illius primordiis pendent. Has ordo consequitur, id est textus et dispositio temporis rerum perficeffecta, qui mundum gubernat sua lege et ratione diuina. Ab his ergo omne uelle aut nolle diuinitus auersum est totum. Nec ira etenim commouentur
Abbreviated transcription (Latin):
ã iacto uelut sem̃e futoꝵ om̃ sustipit
prolem. Seq̾tur nccĩtas qua ad effectũ
cogũtur omĩa. Sꝰ ordo tertũ fuãs eaꝵ
nͨ desmet q̃ fixa inutabłi lege crẽdi
sẽpit̾ ͦ ꝯmotioe u̾satur. orit᷑ q et occi¬
dit alternans sepe ꝑ mẽbra: ita ut ua¬
riatis temꝑibus hindem quibus occidãt
ut mitiũ. qd̾ sit uolubłitatis ignoe̾s cũ
oiã se semꝑ et p̃cedere uideãt᷑ ⁊ sequi
Euentus aũt uel sors ĩfũt oĩb ꝑmixͣ

Expanded text:
ae iacto uelut semine futurorum omnium sufficit prolem, sequitur necessitas, qua ad effectum ui coguntur omnia. Tertius ordo textum seruans earum e fixa inmutabili lege currendi sempiterna commotione uersatur, oriturque et occidet alternis saepe per membra ita ut uariatis temporibus isdem, quibus occideratut initium, si quod sit, uolubilitatis ignores, cum omnia se semper et praecedere uideantur et sequi. Euen
Abbreviated transcription (Latin):
ut in se d̾i bñfitiũ nõ possit agnoste̾
nͥ alteriꝰ uidẽdo supplitut ut nõ alta
sapiat s timeat .i. nõ de se p̃fidat
s ꝯfidat in deũ. Quis ytẽ ĩtelłns dicat.
talis ẽ ista qualio e illa nͨ uideat se
inithꝰ aᵈ dice̾ quã nõ ess ista. ẜ sola
ess illa: Qd̾ si ĩerudite atq ĩsipient̾
dr̃: cur gͦ nõ crearet deꝰ quos eciã
tinens in mlta pacĩa uasa ire. que
dĩtias gle sue in uasa miẜicordie que

Expanded text:
possit agnoscere, nisi alterius videndo supplicium, ut non altum sapiat, sed timeat, idem non de se praefidet, sed confidat in Deum; quis recte intelligens dicat talis esse ista qualis illa, nec videat se nihil aliud dicere quam non esset ista, sed sola esset illa? Quod si inerudite atque insipienter dicitur, cur ergo non crearet Deus etiam tinens in multa patientia uasa irae, quae diuitias gloriae suae in uasa misericordiae, quae