comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tet enĩ corruptibile hoc ĩ¬
duere in corriptionẽ et
mortale hoc indu̾e ĩ morta¬
litateny dupplicẽ ht̃ in tel¬
ligenciã ut clangor tube
aut nocis iudicet magni¬
tudinẽ Iuxta illud ꝙ scrip¬
tũ est sicut tuba exalta uo¬
cem tuã aut aꝑtã om̃
resurrectionẽ iuxta id quod
ĩ enuãgelio legunꝮ Tn ãt
qñ facis elemosiuã nolitu¬
ba canere aute te hoc est
abscondite fac mĩam et in
secreto ne indearis dealt̾is
miseria głari. ¶ Queruꝰ
añt cur ad nonissimã tubã
mortuos scripẜit suerectu¬
ros qñ eiũ nonissia dicitur
ntiq alie p̾cesserũt mapo¬
calipsi iohãns septe descri
bñtur angeli cũ tubis et
uno quoq clangẽte primo
uidel secũdo et t̾cio quarto
et quinto et sexto quid per
singulos actum sit indicat᷑
uonissimo aũt ad est sep¬
tuuo claro tube strepitu ꝑ¬
sonante mortui suscitãt᷑
corpora q̃ prius habuerant
corruptibilia in corrupta
recipientes unde post nous

Expanded text:
hoc inhoc induere incorruptionem et mortale hoc induere inmortalitatem, duplicem habet intellegentiam, ut clangor tubae aut uocis indicet magnitudinem iuxta illud, quod scriptum est: sicut tuba exalta uocem tuam, aut apertam omnium resurrectionem iuxta id, quod in euangelio legimus: tu autem, quando facis elemosynam, noli tuba canere ante te, hoc est: abscondite fac misericordiam et in secreto, ne uidearis de alterius miseria gloriari. quaerimus autem, cur ad nouissimam tubam mortuos scripserit resurrecturos. quando enim nouissima dicitur, utique aliae praecesserunt. in Apocalypsi Iohannis septem angelibuntur Angeli cum tubis, et unoquoque clangente, primo videlicet, secundo et tertio, quarto et quinto et sexto, quid per singulos actum sit, indicatur . Novissimo autem, id est, septimo, claro tubae strepitu personante, mortui suscitantur: corpora quae prius habuerant corruptibilia, incorrupta recipie
Abbreviated transcription (Latin):
et nr̃i in terpretati sũt
in momento et in ictu
sine an motu oculi idest¬
plauaut imuctam sisũl
om̃i resurrectionẽ pñs ser¬
mo significat qñ enĩ dicit
in pmicto tpris et ĩ motu
oculi atq momiẽto futu¬
rã om̃i resurrectionemi
cũctã prime et secude
resurrectionis excludit
fabulã ut alii primi alii
nonissum resurrecturri
ẽẽ credantur. Athomus
secari et didi nõ potest
unde et epicurus exsuis
at homiis mũdũ struit
et biiu̾sa cõformat᷑ Ictus¬
q oculi sine motus qui
locitate transcurrit ut
pene sensum indentis ef¬
fugiat uerumi qr ĩ plerisa
codicibus prorope id est
ictu nel motu ripe legit᷑
hoc sentire debemꝰ ut quo¬
modo lenis pliua nł sti¬
pula aut tenne sicuni q fo¬
lũ uento flatuq raptatur et
det̾ra ad sublime tranffertur
fic ad occulũ et uitum dei
nebũtur parata ad adnẽtũ
indicis quodq Inugit et dic᷑
Innonissima tuba canet em̃i
et mortm resurgẽt ĩ corrup¬
ti et nos imiuntabim᷑ opor

Expanded text:
et nostri interpretati \\ sunt in momento et in ictu siue in motu oculi —, itplanauit: \'iunctam simul omnium resurrectionem praesens sermo significat\'. quando enim dicit: \'in puncto temporis et in motu oculi atque momento\', futura omnium resurrectione cunctam et primae et secundae resurrectionis excludit fabulam, ut alii primi, alii nouissimi resurrecturi esse credantur. atomus asecari et diuidi non potest; unde et Epicurus ex suis atomis mundum struit et uniuersa conformat. ictusque oculi siue motus, qui locitate transcurrit, ut paene sensum uidentis effugiat. uerum quia in plerisque codicibus pro Qortfj, id est ictu uel motu, QiTcfj legitur, hoc sentire debemus, quod, quomodo leuis pluma uel stpula aut tenue uel siccum folium uento flatuque raptat uret de terra ad sublime transfertur, sic ad oculum uel motum dei uebuntur parata ad aduentum iudicis. quodque iungit et dicit: in nouissima tuba; canet enim et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. opo
Abbreviated transcription (Latin):
se adormientibus et ĩxp̃o
mortius qui hanc scribũt
epłãm separarent uideba¬
tur suꝑfina adnotatio
et exbno loco assumptũ
restĩoniũ nõ ualeret/ alñs
nero eodem seufu qma e
nõ dommemus om̃s ant
nuuntabimur ã monie¬
to in motu oculi ĩ narus¬
ẜma tuba. Ctanet eñĩ. et
mortui resmesẽt ĩ corrup¬
ti. et nos mꝑuistabiminr

Expanded text:
se a dormientibus et in Christo se a dormientibus et in Christo mortuis, qui hanc scribunt epistulam, separarent, uidebatur superflua adnotatio et ex uno loco adsumptum testimonium non ualeret; nunc uero eodem sensu, quia non dormiemus, omnes autem inmutabimur in momento, in motu oculi, in nouissima tuba; canet enim et mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur.
Abbreviated transcription (Latin):
mortificata sũt menbra
suꝑ t̾ram ita ut neqͣꝙͣ
concupiscat caro contra
sp̃m si em̃ adhuc deside¬
rat caro unut et quiadi¬
int desiderat et nõ sint
mortificata mẽbra ilha
suꝑt̾tam quod si morti¬
ficata sunt nequaꝙͣ qͣ¬
sp̃m cõcupiscunt q̃ moi¬
tificatione su himismo
di desiderm̃ ꝑdiderũt sicͥ
agitur qui iuta caruere
pñti et admeliora tras¬
lati sunt magis unũt
deposito auortis corpore
et inciorũ oĩm incentns
sic qui mortificationẽ
ihũ in corpore suo circũ¬
ferũt et nequaꝙͣ unũt
iuxta carnẽ sed inxͣ sp̃m
uiuũt in eo qui uita est
et. unnit ĩ eis xp̃us de quo
scriptũ est uniens smo
dei et eficax qui ẽ dei untꝰ
deiq sapiencia unũt
eñi inquibus unuit meta
dei om̃i hñana fragilita¬
te deposita et in quibus
munt sapĩa q̃ abscõdita
est iudeo et in quibz uint
eñ factus nobis nõ solũ
iusticia exdõ sed et sapĩa
et omie quod nrtus est
Et siquidem in pñti loce

Expanded text:
mortificata sunt membra super terram; ita ut nequaquam concupiscat caro contra spiritum. Si enim adhuc desiderat caro, vivit; et quia vivit, desiderat; et non sunt mortificata membra illius super terram. Quod si mortificata sunt, 810 nequaqm concupiscunt, quae mortificationis ui huiusce modi desiderium perdiderunt. sicut igitur, qui uita caruere praesenti et ad meliora translati sunt, magis uiuunt deposito mortis corpore et uitiorum omnium incentiuis, sic, qui mortificationem Iesu in corpore suo circumferunt et nequaquam uiuunt iuxta carnem, sed iuxta spiritum, uiuunt in eo, qui uita est, et uiuit in eis Christus, de quo scriptum est: uiuens sermo dei et efficax, qui est dei uirtus deique sapientia. uiuunt enim, in quibus uiuit uirtus dei omni humana fragilitate deposita et in quibus uiuit sapientia, quae abscondita est in deo et in quibus uiuit enim factus est nobis non solum iustitia ex deo, sed et sapientia et omne, quod uirtus est. et si quidem in praesenti loco
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯmutationẽ susciꝑe quire¬
surgent in głam pccõrum
añt et in fideliũ qui mor¬
tin appellantur, et resureẽt
in cocupti nequaꝙͣ ꝯmu¬
tationẽ s penas perpetnas
ẽẽ dicendas/ Transeamus
ad secũdam lectionẽ q̃ ita
fertur in plerisq codicib
nõ quidẽ pmis doemieninus
Exqua nõmilli asserũt
młtos. unios in corporibus
surgere em̃i propue dicit᷑
qui prins moriendo occidit
undo et panlum uolunt seri¬
bere in prima ad thessalo¬
nicensos epła Nos quisbi¬
nũꝰ qui residiu erimuis

Expanded text:
mutationem suscipere, qui resurgent in gloriam, peccatorum autem et infidelium, qui mortui appellantur et resurgent incorrupti, nequaquam commutationem, sed poenas perpetuas esse dicendas. Transeamus ad secundam lectionem, quae ita fertur in plerisque codicibus: non quidem omnes dormiemus, ex qua nonnulli adserunt multos uiuos in corporibus surgere enim proprie dicitur, qui prius moriendo cecidit. unde et Paulum uolunt scribere in prima ad Thessalonicenses epistula: nos, qui uiuimus, qui residui erimus
Abbreviated transcription (Latin):
resurrectio mortnorũ Eni
senteucie magis acquiescit
eccł̃a ut omis ꝯmum morte
moriamur et nõ om̃s mu¬
teniur in głam inxͣ illud
quod damel scribit. Multi
dornuẽtes int̾re pulu̾em re¬
surgent alii ingłamn et̾nã
alii in confusionẽ et oppro¬

Expanded text:
resurrectioresurrectiosententiae magis acquiescit Ecclesia, ut omnes communi morte moriamur, et non omnes mutemur in gloriam, juxta illud, quod Daniel scribit: Multi dormientes in terrae pulvere, resurgent; alii in gloriam aeternam, alii in confusionem, et oppro
Abbreviated transcription (Latin):
cio aũt mortem istã que
commus ẽ omi significat
unde et rectissime posint ꝙ
oñis dormianus idest mo¬
namur sicut supͣ dixerat
quemodo in adam onis mo¬
rĩtur sic in xp̃o om̃s uiui¬
ficabũtur. Cũ ergo om̃s mo¬
ritura suit audite sacramẽ¬
ta q̃ dico Om̃is quidẽ dormieꝰ
sed nõ om̃is in mutabimue
Canet enũ tuba hand dubm̃
quini angłus septinus et
mortui resinrgent in corrup¬
ti. Si aũt in corrupei erunt
mortui qũodo nõ inmuta¬
bũtur cũ ĩ cormptõ ip̃a mu¬
tatio sit sedhic cõmutatio
qua paulus mutãdus et st̃i
sũt głificatõ in tellinitur
incorruptio añt idcirco con¬
minus est omi quia ĩeo mi¬
ẜabiliores erũt pcc̃ores ut
ad tormẽta perpetin fuit et
nõ mortali et corruptibili
corpore dissoluãtur legiius
dũ alii resurgũt adpenas
perpetuas alii ad głio sẽpi¬
t̾nam alia eñi caro uolatiliũ
alia pisciũ alia Inmentorũ
et corpora celestia et corpo¬
ra treua sic inquit enit et

Expanded text:
 mortem istam, quae communis est omnium, significat. unde rectissime posuit, quod omnes dormiamus, id est moriamur, sicut supra dixerat: quomodo in A dam omnes moriuntur, sic in Christo omnes uiuificantur. cumergo omnes morituri sint, audite sacramenta, quae dico: omnes quidem moriemur, sed non omnes inmutabimur. canet enim tuba — haud dubium, quin angelus septimus — et mortui resurgent incorrupti. si autem incorrupti erunt mortui, quomodo non inmutabuntur, cum incorruptio ipsa mutatio sit ? sed hic commutatio, qua Paulus mutandus et sancti sunt, glorificatio intellegitur. incorruptio autem idcirco communis est omnium, quia in eo miserabiliores erunt peccatores, ut ad tormenta perpetui sint i et non mortali et corruptibili corpore dissoluantur. legimusdum alii resurgunt ad poenas perpetuas, alii ad gloriam sempiternam: alia autem caro uolatilium, alia piscium, alia iumentorum et corpora caelestia et corpora terrena. s i c, inquit, erit et
Abbreviated transcription (Latin):
eruuꝰ Et ex his dictis ꝓ¬
bate conãtur panlũ et qn
cñ eoscribebãt epłam pu¬
tasse se ẽe nõ morituros
sod reꝑiendos iiidie con¬
sũmationis in corpore.
quod si uerũ est errant
panlus et hñaua estima¬
tione deceptus ẽ ut arbitra¬
retur se inuemẽdñ ĩ corpo¬
re. ꝙ falsum rerũ ex itus
aprobamt hoc autellexe¬
rant et alli thessalonicẽ¬
ces sacramẽta ẜmonis
ixti nescientes et coniet¬
turas uarus fluctuabant
dicebãt q si panlus In¬
nemẽdus in corpore ẽ pro¬
Mnuis est dies indicii ui
de corrunt eos recundã ep̃ls̃

Expanded text:
 et ex his dictis probare conantur Paulum et, qui cum eo scribebant epistulam, putasse se non esse morituros, sed repperiendos die consummationis in corpore. quod si uerum est, errauit Paulus et humana aestimatione deceptus est, ut arbitraretur se inueniendum in corpore; quod falsum rerum exitus adprobauit. hoc intellexerant et ipsi Thessalonicenses sacramenta sermonis mystici nescientes et coniecturis uariis fluctuabant dicebantque: \'si Paulus inueniendus in corpore est, proximus est dies iudicii\'. unde corrigit eos secundam e
Abbreviated transcription (Latin):
Et eñi si dialeticã sare uo
lu̾o et pħorum dogiata
et ut aduram redeã sciam¬
scciptutarũ nequaꝙͣ smpli¬
ces eccle ouros in t̾rogare
debeo quorũ aba gr̃a ẽ et
unusquisq in suo sensu ha¬
magna uasdrũ pr̃is faml¬
le diu̾sitas młta dicatur
feos qui artem didic̾e ab
artifice et in lege dei me¬
ditantut die ac nocte Ergo
et in a dolescencõscia et ĩ
extrema etate ꝓfiteo et
origenem et ensebm̃ cesa¬
rieusem inros ẽẽ doctissios
sed errasse in dogmatu
narietate ꝙ ecõłrario de
theodoco acacio appolinari
possimins doc̾e̾ et tñ om̃is
in explanatiomibus screptur¬
rarũ sudoris smi nb meno¬
riã reliuq̃rũt Int̾ra antũ
q̃ritur et defluorũ alne¬
is splendẽs ꝓfertur glacea
pactolus q dicioe caeno ẽ
ꝙͣ fluento eur me lacecãt
pere et fic neterum defẽd̾e̾
ꝑfidiã ut ꝑdãt fidẽ sucon
meñ ꝓpositũ est autrq nos
leg̾e probare singnla reti¬
nere que bona funt et afi¬

Expanded text:
etenim, si dialecticam scire uoetenim, si dialecticam scire uolosophorum dogmata et-ut ad nostram redeam scientiam-scripturarum, nequaquam simplices ecclesiae uiros interrogare debeo, quorum alia gratia est— et unusquisque in suo sensu amagna uasorum patris familiae diuersitas multa dicatur —, sed eos, qui artem didicere ab artifice et in lege dei meditantur die ac nocte. ego et in adulescentia et in extrema aetate profiteor et Origenem et Eusebium Caesariensem uiros esse doctissimos, sed errasse in dogmatum ueritate. quot e contrario de Theodoro, Acacio, Apollinare possumus dicere! et tamen omnes in explanationibus scripturarum sudoris sui nobis memoriam reliquerunt. in terra aurum quaeritur et de fluuiorum alueis splendens profertur glarea Pactolusque ditior caeno est quam fluento. cur me lacerant pere et sic ueterum defendere perfidiam, ut perdant fidem suam. m propositum est antiquos legere, probare singula, retinere, quae bona sunt, et a fi
Abbreviated transcription (Latin):
nbes Diquis igit᷑ rapit᷑
na adexcelsa sublenatus
octurcit nõ deorsum s in
aere et spñali ĩtelligẽcia
scriptutarũ eicturres at̃
inspñalib et t̾rena dimit¬
tens sine ille fit dornnẽs
uniens et in illma pr̃tiã
rit et ꝑfrnetur n̾to dei
et sapĩa u̾itatis atq ins¬
ticia hec sceleri simone
dictam quid crudicti niti
dentroq sentirẽt loco et
quibus argũentis suas
uellent ꝓbare sentencias
nr̃e pprudencie exponens
noq eñi tanta ẽ mẽ pu¬
sillanunitatis anctori
tas qui nichil sũ et
mindorũ cñ morsibus
pateo quãta eorũ qui nes
in dño p̾cesserũt nec mx̃
pitagore discipulos p̾m¬
dicata doctoris opimnio s
explanationes legam
quorũ dogmatibus nõ
libent̾ audireꝰ etĩa ꝓbate
ꝙbonũ ẽ tetmete et sal¬
natoris u̾ba dicẽtis Esto
siquis adulter ẽ et figu¬
tã cesderis nõht̃ nec siti¬
natus moueta publica te¬
probetur qui añt xͥ faciem
claro p̾fert liñe ancordis
nc̃i marsipiũ recondatur

Expanded text:
. si quis igitur rapitur na ad excelsa sublatus occurrit non deorsum, sed in aere et spiritali intellegentia scripturarum. occurrens autem in spiritalibus et terrena dimittens, siue ille sit dormiens uiuens et in illius praesentiam rit et fruetur uerbo dei et sapientia, ueritate atque iustitia\'. Haec celeri sermone dictaui, quid eruditi uiri de utroque sentirent loco et quibus argumentis suas uellent probare sententias, uestrae prudentiae exponens. neque enim tanta est meae pusillitatis aucttas, qui nihil sum, et invidorum tantum morsibus pateo, quanta eorum qui nos in Domino praecesserunt. NEC JUXTA Pythagorae discipulos, praejudicata doctoris opinio, sedexplanationes legam, quorum dogmatibus non libenter audire: Omnia probate, bonum est, retinete et saluatoris uerba dicentis: estote si quis nummus adulter est et figuram Caesaris non habet nec signatus moneta publica, reprobetur, qui autem Christi faciem claro profert lumine, in cordis nostri marsuppium recondatur.
Abbreviated transcription (Latin):
errorem mortis / dehispu¬
to dictũ quis ẽ homo qui
uinat et nõ iudebit anortẽ
redimet de morte aĩam
accipitur s quasi dixeris¬
mxͣ illud ꝙ scriptũ ẽ. quis
sapiens et intelliget hec
et in alio loco dñe quis
hĩtabit in tabernaculo
tuo et iterũ quis cognoĩt
sensum dm̃. Residin orgo
erũt decredentibus panci
qui aduẽtum dm̃ uidẽat
recũdũ illud ꝙ dens u̾bñ

Expanded text:
errorem mortis. de his puerrorem mortis. de his puto dictum: quis est homo, qui uiuat et non uideat mortem, redimet d e morte animam accipitur, sed quasi dixerijuxta illud, quod scriptum est: Quis sapiens, et intelliget haec? . Et in alio loco: Domine, quis habitabit in tabernaculo tuo? . Et iterum: Quis cognovit sensum Domini? . Residui ergo erunt de credentibus pauci, qui adventum Domini videant, secu
Abbreviated transcription (Latin):
qui añt peccanerũt et
ĩ eo ꝙ pectauerũt mortii
fuit et postea cõnersi ad
penitenciã pureyãt ãci¬
qua delicta mortin appel¬
añt mortin qr plena ad
deũ muents cq̃nersi sunt
porro qui uniũt et hñt
testĩoniũ fidei et nedum
receꝑũt ꝓmissionẽ den
qui et dealus quidã me¬
luis cogitaĩt ut nõ absq
his qui iusti sñt coronẽt᷑
in eo habebñt bt̃itudine¬
quo frimĩtur bono consc̃ie
et unũt et relicti sunt
in aduẽtu dñi salnatoris
sed quia clemens est dens
et unlt sal mare eciat eos
qui dormierũt et in xp̃o
mortin sunt nõ preneient
illos neq soli rapientur
in nubibus s inxͣ exẽpbũ
ennãtelice pabole unũ de¬
nariũ unã ꝙ mercedem
et undecime hore opach
et prime qui in uineam
missi sunt salnitis accipiẽt
ne hoc alicui uideati In¬
instũ ut dispar labor unũ
premuiũ consequatur mag¬
na quippe diisitas ẽ eorñ
qui post uuln̾a sanati st̃
et eorñ qui nũꝙͣ uiderũt¬

Expanded text:
 peccauerunt et in eo, quod peccauerunt,: mortui sunt et postea conuersi ad paenitentiam purgant antiqua delicta, mortui appelautem mortui, quia plena ad deum mente conuersi sunt. porro, qui uiuunt et habent testimonium fidei et necdum receperunt promissionem dei, qui et de aliis quiddam melius cogitauit, ut non absque his, qui iusti sunt, coronentur, in eo habebunt beatitudinequod fruuntur bono conscientiae et uiuunt et relicti sunt in aduentu domini saluatoris. sed quia clemens est deus et uult saluari etiam eos, qui dormierunt et m Christo mortui sunt, non praeuenient illos neque soli rapientur in nubibus, sed iuxta exemplum euangelicae parabolae unum denarium unamque mercedem et undecimae horae operarii et primae, qui in uineam missi sunt, salutis accipient. nec hoc alicui uideatur iniustum, ut dispar labor unum praemium consequatur. magna quippe diuersitas est eorum, qui post uulnera sunt sanati, et eorum, qui numquam uiderint t
Abbreviated transcription (Latin):
eloquio prudentes estis.
et eruditi et decanina ut
ait apus facñdia ad xp̃i
dissertitudinẽ transimgras¬
tis nec magno michi a¬
pud nos labore opus est
quod philozophandũ quã¬
dem in sudendo rustico eẽ
perpessum narcãt fabule.
uix dñ diudiũ in quit di¬
xerã iam in tellexerat Ita¬
que et ego tp̃re coartatu
singulorũ nobis qui ĩsa¬
cram seripturã ꝯmẽtario¬
los reliquerũt sentẽcias
protuli et adu̾bum pleraq
interp̾tatus sum ut et me
liberem questione et nobis
ueterũ tractatorũ mirat᷑
auctoritas q̃ in legendis
singulis ac probandis nõ
m̃e uolũtati sed ur̃o acqui¬
escatis arbitrio Queritis
quo sensu dictũ fit et quo¬
modo in pͥma ad corĩthics
epła panli epostoli sit le¬
gendũ omũs quidẽ dormi¬
tabnunt an mxta q̃dam
exemplaria nõ omĩs dor

Expanded text:
eloquio. prudentes estis eloquio. prudentes estis et eruditi et de canina, ut ait Appius, facundia ad Christi disertitudinem transmigrastis. nec magno mihi apud uos labore opus est; quod philosophorum quendam in suadendo rustico esse perpessum narrant fabulae: uixdum dimidium, inquit, dixeram, iam intellexerat. itaque et ego tempore coartatus singulorum uobis, qui in sacram scripturam commentariolos reliquerunt, sententias protuli et ad uerbum pleraque interpretatus sum, ut et me liberem quaestione et nobis ueterum tractatorum mittatur auctoritas, quo in legendis singulis ac probandis non meae uoluntati, sed uestro adquiescatis arbitrio. Quaeritis, quo sensu dictum sit et quomodo in prima ad Corinthios epistula Pauli apostoli sit legendum: omnes quidem dormitabimur an iuxta quaedam exemplaria: non omnes dor
Abbreviated transcription (Latin):
nis articulo sc̃i¬
qui ur̃a michi scriptade¬
tulerat hec qualiacũq
sint dictare conpellor nec
possimi ur̃ãm celare prud̃e¬
ciã Eit obsecco ne hoc dictũ
referatis ad głam quin
pocius ad plenã neccessi¬
tudinẽ dñ ita nb quasi
michi lolnor. multas stõs
fratrũ ac sororũ de uestra
prom̃cia adme detulit q̃¬
stiones ad quas nsqz ad
diem epiphamonĩ largis¬
simo spacio me responsurũ
putabã Eñq furenus noc¬
tuum lucubratũculis ad
plerasq dictarem et exple¬
tis alus me ad ur̃am q̃i
ad dificilimã resernarez
subito suꝑnemt asserens
se illico profecturũ Gñq
enmiirogarẽ ut differret
iter libere michi cepit faniã
obtende̾ monasteriorũ ecrip¬
ti neccessitates inli nõple
plenas aquas młtorũ me¬
eam ut proye offenia eẽt
ni dñm ilsũ ustra belle
retiu̾e Itaq subtegm ‸ et
flamina licia qyet telas
q̃ michi ad urãm tiicã
paranetam. tobia nicon¬
fecta transmnifi ut quid¬
quid anichi deest br̃o texat̃

Expanded text:
nis articulo fraqui uestra mihi scripta detulerat, haec, qualiacumque sunt, dictare conpellor. nec possum uestram celare prudentiam et obsecro hoc dic-J1 tum referatis ad gloriam, quin potius ad plenam necessitudinem, dum ita uobis quasi mihi loquor: multas sanctorum fratrum ac sororum de uestra prouincia ad me detulit quaestiones, ad quas usque diem epiphaniorum largissimo spatio me responsurum putabam. cumque furtiuis noctium lucubratiunculis ad plerasque dictarem et expletis aliis me ad uestram quasi ad difficillimam reseruarem, subito superuenit adserens se ilico profecturum. cumque eum rogarem, ut differret iter, Libyae mihi coepit famem obtendere, monasteriorum Aegypti necessitates, Nilo non plenas aquas, multorum inediam, ut prope offensa esset in dominum illum ultra uelle retinere. itaque subtegmen et stamina liciaque et telas, quae mihi ad uestram tunicam paraueram, uobis confecta transmisi, ut, quicquid mihi deest, uestro texatur
Abbreviated transcription (Latin):
nicences legitut et mor¬
tin in xp̃o resurgẽt pri¬
mi hoci ad chorĩthios scrip
deinde nos qui unmꝰ
qui residin sũq illis pes¬
pondet et nos inmnta¬
bunus quorũ utrnque
fic antelligi potest nos
sñꝰ in aduẽtu dñ et
nos qui ĩ mutabiir
et non sñꝰ es his qui
appellantur mortm fed
dñi nõ ĩ morte sed in
nita p̾stolamiur. qr de
israhelitico gen̾e sumꝰ
et electe fũt denb̃ reliqui¬
e dequibus olim dñs lo¬
quebatur dereliqui mͥ
septẽ nullia uiros qui¬
nõ curnauerñt genna ba¬
laal In iohãus quoque
enagelio ꝓmorũ et nõ
umorũ doiplex ordo descri¬
bitur. Omũs. qmi credit
ĩ me eciã si mortuꝯ fu̾t¬
it uiiet et onũs qui unnt
et credit ĩ me nõ moriet᷑

Expanded text:
nicenses legitur: et mortui in Christo resurgent primum, hoc, quod ad Corinthios scriptdeinde nos, qui uiuimus, qui residui sumus, illis respondet: et nos inmutabimur, quorum utrumque sic intellegi potest: nos, sumus in aduentu domini, et nos, qui inmutabimur et non sumus ex his, qui appellantur mortui, sed dei non in morte, sed in uita praestolamur, quia de Israhelitico genere sumus et electae sunt de nobis reliquiae, de quibus olim dominus loquebatur: dereliqui mihi septem milia, uiros, quinon curuauerunt genua Bahal. in Iohannis quoque euangelio uiuorum et non uiuorum duplex ordo describitur; omnis, qui credit in me, etiam si mortuus fuerit, uiuet; et omnis, qui uiuit et credit in me, n
Abbreviated transcription (Latin):
corpore mortua ẽ et eade
die qua peccaint dount
in morten dicente eccle¬
fiaste qui pectauit mor¬
si corpus mortuũ fuerit
uiuet in et̾nũ hoc añt
sciendñ ꝙ mactis cõueiat
ueritati ita legere Om̃s
quidẽ dormiemus nõ om̃s
quia sequitur mortm re¬
furgent in corrupti et
nos ĩ mutabium̃ si em̃ õs
sunt Inmutãdi mxͣ alt̾a
sc̃onẽ quodo postea dicit᷑
quasi precipnum atque
prinatũ et ꝓprie appłorũ
et nos in mutabiñ qñ
aũt dicit nos sãctos quo¬
q significat ¶ Queritis
qũodo intelligendũ fit
illud ꝙ prima ad thesa¬
lomcences epła scribieut¬

Expanded text:
corpore mortua est: et eadem die qua peccaverit, dormit in morte; dicente Ecclesiaste: Qui peccaverit, morverit, etiamsi corpus mortuum fuerit, vivet in aeternum. Hoc autem sciendum, quod magis conveniat veritati, ita legere: Omnes quidem dormiemus, non omnes quia sequitur: mortui resurgent incorrupti et nos inmutabimur. si enim omnes sunt inmutandi iuxta alteram lectionem, quomodo postea dicitur quasi praecipuum atque priuatum et proprie apostolorum: et nos inmutabimur? quando autem dicit \'nos\', sanctos quosque significat\'. Quaeritis, quomodo intellegendum sit illud, quod in prima ad Thessalonicenses ep
Abbreviated transcription (Latin):
bum̃ quod ita disserut si
nõ in digetet resurrectõ
in terprete nec obseurita¬
tem habẽt in sensibus mĩ¬
quã paulus post multa
qͥ de resurrectione locuta
est intulisset ẽẽ misterm̃
robis dico/ Cnũs quidẽ dor¬
nuienius id est moriemur
nõ oñis añt s soli sancti
puuntabimiur ¶ Scio ꝙ
in nõnullis codicib scrip¬
tũ sit nõ quidẽ om̃s dormi

Expanded text:
bimur. Quod ita disseruit: « Si non indigeret resurrectio interprete, nec obscuritatem haberet in sensibus, nunquam Paulus post multa, quae de resurrectione locutus est, intulisset: Ecce mysterium vobis dico: Omnes quidem dormiemus, id est, moriemur non omnes autem, sed soli sancti immutabimur. Scio quod in nonnullis codicibus scriptum sit: Non quidem
Abbreviated transcription (Latin):
iudicet ut quomiodo
ego discipulorũ gregẽ
duco sic ex hinꝰ noĩe
gnatonici uł fornuoiici
nocent᷑ Non ẽ grande
an domunon garrire ꝑ
angulos et medicornz
tabernas acdemũdo ferre
sentẽciã. Hit beudixit
ille male iste scriptas
nount ille delirat iste
loquax ille in fautissimus
ẽ ut de omuib iudicet cunꝯ
hoc iudicio meruit Cõt
quenl passun ĩ truus
strepe et cõgerere ma¬
ledicta nõ crum̃a sanrarũ
ẽ et paratoruui semꝑ
ad lites moneat mãnũ
figat stilũ ꝯmoneat
se et quidquid potest
scriptis ostendat det
nobis octonẽ respõdẽdi
didiscimꝰ lr̃as et nos
sepe manũ serule sub¬
straximꝰ denõb quoq
dici pocest fenũh ĩ cormi¬
longe fuge s magis
uolũꝰ ẽẽ discipuli eis
qui ait dorsum meñ
posiu ad flagella et fa¬
ciem meã nõ anerti
aconfusione sputorum

Expanded text:
iudicet, ut, quomodo iudicet, ut, quomodo ego discipulorum gregem ducto, sic et ex huius-nomine Gnathonici uel Formionici uocentur\'. Non est grande, mi Domnion, garrire per angulos et medicorum tabernas ac de mundo ferre sententias: \'hic bene dixit, ille male; iste scripturas nouit, ille delirat; iste loquax, ille infantissimus est\'. ut de omnibus iudicet, cuius hoc iudicio meruit? contra quemlibet passim in triuiis strepere et congerere maledicta, non crimina, scurrarum est et paratorum semper ad lites. moueat manum, figat stilum, commoueat se et, quidquid potest, scriptis ostendat. det nobis occasionem respondendi didicimus litterulas. et nos saepe manum ferulae subtraximus, de nobis quoque dici potest: faenum habet in corlonge fuge . Sed magis volumus esse discipuli ejus, qui ait: « Dorsum meum posui ad flagella; et faciem meam non averti a confusione sputorum
Abbreviated transcription (Latin):
lr̃e instissime ꝓclama¬
unt quod me dãpnãt
ratio tiolo michi ille
nel ille respondeat quoy
me auccas oppinuere
potest doce̾ nõ potest
Scribat contra me mi
cinꝰ et ego lĩgnã in¬
telligo quẽ cũ intero
oñis hoĩes suuł nicerĩ
Ego eñ bene nomt
experto credite qͣntus
inclipeñ assurgat.
quo turbine corqueat
hastam fortis est ĩ dis¬
putando nodosus et
tenax et qui obliquo
et acuiinato pugu
capite depe denocte
us ad mesperã contͣ
nos iiplateis clama
nuchi oculte mei dog¬
matis fectator ẽẽ pre¬
terea mĩꝙͣ erubescit
ieq cõsiłerat quid s
qͣntũ dicati et ĩ tantã
opinionẽ neĩt eloquẽ¬
cie nt soleant dicta
enis crratorũ ẽẽ dicta¬
ta quociens me iste
in circules stomachari
fecit et aduxiti ad colerã
quociens cõspunit et
consputus abcessit Sed
hec nulgaria sũt et
aquol desectatoribus
meis possũt fieriAd
libros nocor ad memoriã
in posteros trãsmictẽdã
loquant᷑ scriptis ut de
nobis tacitus lector

Expanded text:
ei justissime proclamabit, Quod me damnant ratio. Nolo mihi ille, vel ille respondeat, quorum me auctoritas opprimere potest, docere non potest. Scribat contra me vir, cujus et ego linguam intellego; quem cum uicero, omnes homines simul uicerim. ego eum bene noui — experto credite, quantus in clipeum adsurgat, quo turbine torqueat hastam —: fortis est et in disputando. nodosus et tenax et qui obliquo et acuminato pugnet capite. saepe de nocte usque ad uesperam contra nos in plateis clamaumihi occulte mei dogmatis esse sectator. praeterea numquam erubescit nec considerat, quid, sed, quantum dicat; et in tantam opinionem uenit eloquentiae, ut soleant dicta eius cirratorum esse dictata. quotiens me iste in circulis stomachari fecit et adduxit ad j coleram, quotiens conspuit et consputus abscessit! sed haec uulgaria sunt et a quolibet de sectatoribus meis possunt fieri: j ad libros prouoco, ad memoriam in posteros transmittendam. loquamur scriptis, ut de nobis tacitus lector
Abbreviated transcription (Latin):
contulerit et nł ꝓpo¬
suerit aͥd descriptunis
ñl audient ꝯponentẽ
tũt sudabiti tũt here¬
bit procul epicurus
longe ariscippus su¬
bulciũ aderũt fceta
scropha nõ gruumet
Et nos tela p̃r ferrũ¬
q hand debile dextra
de nulu̾e sãgnis porro
si nõ uult scribe̾ et tm̃
maledictis agẽdũ pu¬
tat audiat ertr tot
niteriacentib terris
fluctib ppłis saltẽ et¬
hoc cla moris meirion
dãpno nupcias non
dãpno ꝯigiũ et ut
cerciꝯ sentẽçiã meã
teneat uolo omis qui
ꝓpt̾ nocturnos forsitan
netus soli cubitare nõ
possũt uxores ducere

Expanded text:
contulerit et uel propocontulerit et uel proposuerit aliquid de scripturis uel audierit proponentem, tunc sudabit, tunc haerebit. procul Epicurus, longe Aristippus, subulci non aderunt, feta scrofa non grunniet. et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra de uulnere sanguis. porro, si non uult scribere et tantum maledictis agendum putat, audiat tot interiacentibus terris, fluctibus, populis saltim echo clamoris mei: cnon damno nuptias, non damno coniugium\'. et ut certius sententiam meam teneat, uolo omnes, qui propter nocturnos forsitan metus soli cubitare non possunt, uxores ducere
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecro aguosco erron
frĩs intelligo qr diatoli
arte deceptus est Inter
m̃łierculas sciolus sibi
et eloquens andebatur
postꝙͣ romã mea opus¬
cula ꝑuenerũt quasi
enulũ exhorrint et de
me quoq captaĩt głia
ut nullus ẽẽt in terris
qui nõ eius eloquencie
displic̾et. exceptas his
quorũ potencie nõ ꝑcit
s cedit gno quos nõ
honorat s metint Io¬
luit scilices hõ peritissĩq̃
ut neteranꝰ nles uno
rotatu gladii iotrumq
ꝑcut̾e et ostende pp̃łis
ꝙ quidquid ip̃e nellet
hoc scriptura sentiret
garrulitatẽ nr̃am cor¬
rigere Tũt intelliget
aliã acim fori esse aliã
triduni nõ eque int̾fusa
et cathalos puellarũ
et int̾ eruditos mros
de dime legis dognia¬
tibus disputare mĩt
libere et impudenter
iactat in milgus et
perstrepit dãpnait
impcias et int̾ utos
tiumẽtes ĩ fãtũ nagitꝰ
et lectulos maricorum
quid appłs dix̾it tacet
ut me solũ ĩ Imudia
nocet Cũ ãt ad libros
uen̾it et pedẽ pedi

Expanded text:
et ego ignosco errori fratris; intellego, quia. diaboli arte deceptus sit. inter mulierculas sciolus sibi et eloquens uidebatur; postquam Romam mea opuscula peruenerunt, quasi aemulum exhorruit et de me quoque captauit gloriam, ut nullus esset in terris, qui non eius eloquentiae displiceret, exceptis his, quorum potentiae non parcit, sed cedit, immo, quos non honorat, sed metuit. uoluit scilicet homo peritissimus ut ueteranus miles uno rotatu gladii utrumque percutere et ostendere populis, quod, quidquid ipse uellet, hoc scriptura sentiret.garrulitatem nostram corrigere. tunc intelleget aliam uim fori esse, aliam triclinii; non aeque inter fusa et calathos puellarum et inter eruditos uiros de diuinae legis dogmatibus disputari. nunc libere et inpudenter iactat in uulgus et perstrepit: \'damnauit nuptias\' et inter uteros tumentes, infantum uagitus et lectulos maritorum, quid apostolus dixerit, tacet, utmesolum in inuidiam uocet; cum autem ad libros uenerit et pedem pedi
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erubescere iuenem
et monachũ ut sibi sui¬
detur disertum cinꝯ de
core ueneres flũt qui
tante in ẜmociuando¬
sit elegaucie ut conico
sale ac lepore cõspersus
sit lustrare nobuium
domios herere salutatio¬
nibus matrouarũ reli¬
gionẽ nrc̃on pugnã
facere et fidẽ xp̃i con¬
tentione torquere uer¬
borũ atq inter hec frĩ
suo detrahere ntiq si
errare me arbitratus
oñis et si quis ĩ u̾bo nõ
peccat hic ꝑfectus estꝰ
nr debint nel arguere
fecit pãmachins cuue
potui et epła longiore
disserin quodonuĩquodq
sensu dixermi Innitatꝰ
salten tuã fuiss nere¬
cũdiã qui ea loca que
scandalũ quibusdã fat̾e̾
indebant̃ excepta de uo¬
lumĩe ꝑ ordinẽ digessisti
poscẽs ut nel emendarẽ
uel expou̾em ut non
mencie ut in uno atz
eodem libro et pro m
cus et cõtra imptias
scribe̾m parcat sibi
parcat michi parcat
se eẽ nõ loquẽdo et dis¬
cursando s tacendo. et
debit solus et tacebit

Expanded text:
non erubescere iuuenem non erubescere iuuenem et monachum et, ut sibi uidetur, disertum, cuius de ore Ueneres fluunt, qui tantae in sermocinando elegantiae est, ut comico sale ac lepore conspersus sit, lustrare nobilium domos, haerere salutationibus matronarum, religionem nostram pugnam facere et fidem Christi contentione torquere uerborum atque inter haec fratri suo detrahere! utique, si errare me arbitratus omnes et, si quis in uerbo non peccat, hic perfectus est uir —, debuit uel arguere fecit Pammachius, cui potui, et epistula longiore disserui, quo unumquidque sensu dixerim. imitatus saltim tuam fuisset uerecundiam, qui ea loca, quae scandalum quibusdam facere uidebantur, excerpta de uolumine per ordinem digessisti poscens, ut uel emendarem uel exponerem, et non mentiae, ut in uno atque eouptiis, et contra nuptias scriberem. 239 4. Parcat sibi, parcat mihi, parcat se esse non loquendo, et discursando, sed tacendo, et debit solus et tacebit:
Abbreviated transcription (Latin):
uirũ cinꝰ uenio scrip¬
ta intellige̾t qui sibi
tm̃ caueret et musis
eloquẽtie sue mole op¬
presserit queso igitur
te pat̾ carissime ait
moueas eñ ne loquat᷑
contra ꝓpoficũ suũ ne
castitatẽ hĩtu pollicẽs
uerbis destruat ne uir¬
go uł cõtines ip̃e eñ
inderit quid ẽẽ se iactet
maritos doirginibus
cõparet et frustra ad¬
uersus hoĩem disertis¬
simũ tanto tp̃e digla¬
diatus sit Andio p̾t̾ea
eñ libenter et uirginũ
et uiduarũ celulas cir¬
cumire et aducto suꝑ¬
cilis de sacris ant eas
lr̃is philozophari quid
ni secreto quid ĩ cubi¬
culo mĩlierculas docet
ut hoc sciant ẽẽ nͥgies
quod maritas ut flo¬
rom etatis. nõ negligãt
nt comedãt et bilant
et balueas adeant mũ¬
dicias appetãt. unguẽ¬
ta nõ speruãt an ma¬
gis pudiciciaẽ et iem¬
utiq illa p̾cepit q̃ ple¬
na uirtutis sũt faceat᷑
ergo publice quod donu
loquitur aut si et domni
eadem docet q̃ et publi¬
ce apuellarũ cõsortio

Expanded text:
uirum, cuius nemo scripta intellegeret, qui sibi tantum caneret et Musis! — eloquentiae suae mole oppresserit. Quaeso igitur te, pater carissime, ut moneas eum, ne loquatur contra propositum suum, ne castitatem habitu pollicens uerbis destruat, ne uirgo uel continens — ipse enim uiderit, quid esse se iactet — maritos uirgiriibus conparet et frustra aduersus hominem disertissimum tanto tempore digladiatus sit. audio praeterea eum libenter uirginum et uiduarum cellulas circumire et adducto supercilio de sacris inter eas litteris philosophari. quid in secreto, quid in cubiculo mulierculas docet? ut hoc sciant esse uirgines, quod maritas, ut florem aetatis non neglegant, ut comedant et bibant, ut balneas adeant, munditias adpetant, unguenta non spernant? an magis pudicitiam et ieiutique illa praecipit, quae plena uirtutis sunt: fateatur ergo publice, quod domi loquitur, aut, si et domi eadem docet, quae publice, a puellarum consortio
Abbreviated transcription (Latin):
qui eloquẽtia tuliũ
argũentis aristotilẽ
priudẽcia platonẽ eru¬
ditione aristarcũ mł¬
titudine libroriõ calcã¬
terũ didimũ sciã scrip¬
mucat tractatores de

Expanded text:
qui eloquentia Tullium, argumentis Aristotelem, prudentia Platonem, eruditione Aristarchum, multitudine librorum Chalcenterum, Didymum scientia Scripvincat Tr
Abbreviated transcription (Latin):
Ictere tue et amorẽ
parit̾ sonãt et q̃re¬
lã amorẽ tñ quo sedu¬
lo monẽs eciã q̃ tuta
sũt in nb pertimescis
quelã eorñ qui non
amãt et querẽtes occa¬
sionẽ in paĩs garrĩt
ad u̾sus fratrẽ sũ et
contra filiũ matris sue
ponũt scãdalũ Scribis
eos ymo nescio quẽ de
tͥmo de compitis depla¬
teis circũ foranũ mo¬
nachũ enungerulum
ad detrahendñ qui per
trabem oculi sui festucã
alterius intat᷑ ernere
contionari adnersimi
me et libros quos cõtra
iominanũ scripsi com¬
no deute rodere lacerare
conuellere hũc dyaleticũ
urbis nr̃e et plantie
fanuillie colmmien nõ
legisse quidẽ cathego¬

Expanded text:
itterae tuae et amorem pariter sonant, et querelam. Amorem tuum, quo sedulo monens, etiam quae tuta sunt in nobis pertimescis: querelam eorum qui non amant, et quaerentes occasionem in peccatis garriunt aduersus fratrem suum et contra filium matris suae ponunt scandalum. scribis eos, immo nescio quem de triuio, de competis, de plateis circumforanum monachum rumigerulum, ad detrahendum, qui per trabem oculi sui festucam alterius nititur eruere, contionari aduersum me et libros, quos contra Iouinianum scripsi, canino dente rodere, lacerare, conuellere; hunc, dialecticum urbis uestrae et Plautinae familiae columen, non legisse quidem xanjifo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓnisticia et cõtga is¬
ticiã disputare libe¬
ratus est anũdꝯ ape¬
riculo et hereditarie
at centũ irales ca¬
se debaratro erute ꝙ
hic fornn negligens
se ad ecc̃łiam trãstulit
isset innoxins quem
et silogisiorũ suorũ
recia tendere. riam si
aplosisset pedẽ inten¬
disset oculos rugasset
froutẽ iactasset manũ
uerba tornasset tene¬
bras illico. aute pculos

Expanded text:
stitia et contra justitiam disputare. Liberatus est mundus a periculo, et Haereditariae vel Centumvitales causae de barathro erutae, quod hic forum negligens, se ad Ecclesiam transtulit.isset innoxius? quemet syllogismorum suorum retia tendere? Nam si applosisset pedem, intendisset oculos, rugasset frontem, jactasset manum, barbam tornasset, tenebras illico ob oculos
Abbreviated transcription (Latin):
ca nõ saltem ciceronis
mata nr̃a calida ar¬
gumẽcatione dissolu̾e
otultus ego qui me
putaneri hec absq
philozophis scire non
posse qui meliorẽ stili
partẽ eã legerim q¬
deleret quã q scribere
frustra ergo alexãdri
uerti ꝯmẽtarios ne
et ut hũaua cõtẽp̃nã
siue cansa gregorm̃
nazanrenũ et didimũ
in scripticris sccĩs ca

Expanded text:
 non saltem Ciceronis mata nostra callida argumentatione dissolvere. Stultus ego qui me putaverim haec absque Philosophis scire non posse; qui meliorem stili partem eam legerim, qdeleret, quam quae scriberet. frustra ergo Alexandri uerti commentarios; neet, ut humana contemnam, sine causa Gregorium Nazanzenum et Didymum in scripturis sanctis xa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ oculus nõ uidit nec au¬
ris audĩt nec ĩ cor honñs
ascendũt q̃ prepaint dens
diligentibz se. Solent in
hoc loco apocriphorũ qui¬
dã deliramẽta sectari et
dicere ꝙ de apocalipsi eccłe¬
Cũ in ysaia ixͣ hebraicũ
ita legat᷑. asclo nõ audi¬

Expanded text:
 oculus non uidit nec auris audiuit nec in cor hominis ascenderunt, quae praeparauit deus diligentibus s e. solent in hoc loco apocryphorum quidam deliramenta sectari et dicere, quod de Apocalypsi cum in Isaia iuxta Hebraicum ita legatur: a
Abbreviated transcription (Latin):
rũt afiliis isrl et dederñt
eos ĩ agrũ figuli sicut cõ¬
scituit michi dñs hoc in
ierenia penitus nõ in¬
uenitur sed Inzachari¬
a alus młto nerbis ac
toto ordine discrepante
uulgata quippe edicio ita
se h et dicã ad eos sibom̃
est corã. bobis date m̾cedẽ
michi ant remite et apã¬
derũt mercedẽ meã xxxͣ
argenteos dixitqz dñs
admne pone illos in con¬
flatorio et considera si ꝓ¬
catũ sit sicut ꝓbatus fum
ab eis et tuli .xxx. argen¬
teos et misi eos in domo
dñi in conflatorio ꝙͣtu
discet ab ennãgeliste cesti

Expanded text:
Israhel, et dederunt eos in agrum figuli, sicut constituit mihi dominus. hoc in Hieremia penitus non inuenitur, sed in Zacharia aliis multo uerbis ac toto ordine discrepante; uulgata quippe editio ita se habet: et dicam ad eos: si bonum est coram uobis, date mercedem mihi aut rennuite. et adpenderunt mercedem meam triginta argenteos. dixitque dominus ad me: pone illos in conflatorio et considera, si probatum sit, sicut probatus sum ab eis. et tuli triginta argenteos et misi eos in domo domini in conflatorio. quantum distet ab euangelistae testi
Abbreviated transcription (Latin):
ba enoris canisa mani¬
festa ẽ hoc eodemi. bocabu¬
lo. et hisdem lrĩs scriptũ in¬
nemo pr̃em abrahã. qui i
sup̃dicto apocrifo geneseos
ris nł depulsoris sortitusẽ
nomiẽ ita et nos iuntemi
thare et nolucres cel que
iuxta mã satum triticimi
denorare festmnãt soliciti
prĩarches nitipo ifraelis et¬
hostiũ duisa menbra saca¬
ficii auolueribus nõ funt
denorari et cotemptorem
oculũ effodiũt corm decon¬
uallibus uerus q moyses
et helyas ducit ethiopis¬
san et acorms pascitur
m huñeris panorẽ solicitus

Expanded text:
sa manifesta est. hoc eodem uocabulo et isdem litteris scriptum inuenio patrem Abraham, qui in supra dicto apocrypho Geneseos ris uel depulsoris sortitus est nomen. itaque et nos imitemur Thare et uolucres caeli, quae iuxta uiam satum triticum deuorare festinatriarches in typo Israhelis hostiarum diuisit membra sacrificiaque a uolucribus non sinit deuorari; et contemptorem oculum effodiunt corui de conuallibus; uerusque Moyses et Helias ducit Aethiopissam et a coruis pascitur. si habueris pauorem, sollicitus
Abbreviated transcription (Latin):
Eprofecti demaceloch
castra metati sũt ĩ thaac
uicesima t̾cia mãsio potest
et subter an telligisset me¬
lius panorem interp̾tabin᷑
ccemsci ad eccłiam ascẽdisti
ad mõtẽ pulcherrimiũ stu¬
pore et miraculoxͥ magni¬
tudinẽ cõfiteris. uides ibi
ml̃tos aurentis tne socios
noli altũ sapere sed tuue doꝰ
enũ suꝑbis resistit hm̃ilibus
dat gĩãny et qui se exaltat
indeat ne cadat potẽtes po¬
tẽter cormẽta paciẽtur. Di¬
mor uirtutũ custos ẽ Secu¬
ritas ad lapsum facilis onde
et inquodã pralmo postquã
me et nichil mͥ deerit ĩ loco
pascue ibi me collocãit Iu¬
git tiõrem qui custos ẽ et
bt̃ĩtudĩs et infert birgna
tua et baculus cnus ip̃a
me cõsolata st̃ et ẽ sensus
dũ cormẽta formido serua¬
in gr̃am ꝙͣ acceperam. xxͫ¬

Expanded text:
profecti de Maceloth castra metati sunt in Thaath. Vicesima tertia mansio potest et \'subter\' intellegi, sed melius \'pauorem\' interpretabimur. uenisti ad ecclesiam, ascendisti ad montem pulcherrimum, stupore et miraculo Christi magnitudinem confiteris, . uides ibi multos uirtutis tuae socios: noli altum sapere, sed time. dominus enim superbis resistit, humilibus autem dat gratiam et, qui se exaltat, uideat, ne cadat. potentes potenter tormenta patientur. timor uirtutum custos est, securitas ad lapsum facilis. unde et in quodam psalmo, postquam me et nihil mihi deerit; in loco pascuae ibi me conlocauit, iungit tibeatitudinis, et infert: Virga tua et baculus tuus, ipsa me consolata sunt . Et est sensus: dum tormenta formido, servavi gratiam, quam acceperam. XX
Abbreviated transcription (Latin):
fabilem p̾utauerunt
ẽ uado ech quod quidã
nõ Intelligentes ꝓpter
elementorũ siłłitudĩe
cũ in gretis lr̃is creꝑie¬
dictũ esti sadax et in
ezechiel int̾p̾tatũ poĩt̃
Scire aũt debemꝰ quod
quod et unus deus sic
uocetur et plures ad quã
sillicudinẽ. celi quoq
appellantur et celi adest
samanu unde et sepe
interpretes uariant cmꝰ
rei eremplũ ues in hñ¬
ua nr̃a habere possũꝰ

Expanded text:
fabile putaverunt, HE, VAV, HE. Quod quidam non intelligentes propter elementorum similitudinem, cum in Graecis libris reperedictum est, saddai et in Ezechiele ininterpretatum ponitur. scire autem debemus, quia quod et unus deus sic uocetur et plures, ad quam similitudinem caeli quoque appellantur et caelum, . id est samaim. unde et saepe interpretes uariant, cuius rei exemplum nos in lingua nostra habere possumus
Abbreviated transcription (Latin):
itaq nonacianꝰ aliꝙ̃
dehis qui sacrificare
cõpulsi sñt ante cribu¬
nal iudicis respõdisse
oĩa q̃ in ennãgelio.
scripta sũt nõ afilio
dei s abelzebuch pͥncipe
et tũc pot̾it approbare
irrenuissibilẽ in sp̃m
sctiũ esse blaphennã ut
añt et acucius aliquid
int̾rogemns respondeãt
quid sit cõtra filiũ hõĩs
dice̾ et in sp̃m sctm bla¬
phemare Etgo quippe as¬
sero iuxta sensun illiꝯ
neganerĩs cõtra filiui
hoĩs dixisse et nõ sp̃m¬
i sanctũ blaphemasse qui
do xp̃m hoc est filiũ hõis
spũi scto nõ fecit iniuriã
negaint et sp̃m edisse

Expanded text:
itaque Nouatianus aliquem itaque Nouatianus aliquem de his, qui sacrificare conpulsi sunt ante tribunal iudicis, respondisse omnia, quae in euangelio scripta sunt, non a filio dei, sed a Belzebub, principe et tunc poterit approbare irremissibilem in Spiritum Sanctum esse blasphemiam. 2. Ut autem et acutius aliquid interrogemus, respondeat, quid sit contra Filium hominis dicere, et in Spiritum Sanctum blasphemare. Ego quippe assero juxta sensum illius, negaverint, contra Filium hominis dixisse, et non in Spiritum Sanctum blasphemasse. Quido Christum, hoc est, Filium hominis, Spiritui Sancto non facit injuriam. negavit
Abbreviated transcription (Latin):
nuctetur ei neq ĩ hoc
seculo neq in futires
nouacianꝰ affirmat nõ
posse peccare ã sp̃m sccm̃
insi eum qui xp̃ianus
sit et postea negau̾nt
maifestũ est audeos
qui eo tp̃e blaphemabãt
pcto blaphenne nõ teneri
quippe qui Impn colom
interfectis ꝓp̃ħis de nece
dĩn cogitabant euĩ tm̃
erant perditi ut ad sal¬
uandos eos se dei filius
uenisse respond̾it unde
dictã blaphemiã qui
cormentis conpulsi
et uariis enscerati
cruciatib dnmñ denegas¬
seut s his qui eñ uide¬
aut nni uirtutib oꝑa
dei calũpment᷑ et cla¬
nutent demouns esse
uirtutẽ et oĩa signa
q̃ facta sunt nõ ad dini¬
nami muagificenciã
s ad diabolũ pertinere
unde et salnator toto
responsioins sue hoc
agit argũento ut doce¬
at nõ posse sathanã
eici asathana et regnũ
enis interse non ẽe
diuisũ Cũ em̃ diaboli
studiũ sit dei led̾e cre¬
aturã quomodo eiusdẽ
sauare languẽtes et
se ip̃i de obcessis fu¬
gare corporib probet

Expanded text:
 in hoc saeculo neque infuturo, Nouatianus adfirmat non posse peccare in spiritum sanctum nisi eum, qui Christianus sit et postea negauerit, manifestum est Iudaeos, qui eo tempore blasphemabant, peccato blasphemiae non teneri, quippe qui, inpii coloni, interfectis prophetis de nece domini cogitabant et in tantum erant perditi, ut ad saluandos eos se dei filius uenisse responderit. unddictam blasphemiam, qui tormentis conpulsi et uariis euiscerati cruciatibus dominum denegassent, sed his, qui, cum uideant in uirtutibus opera dei, calumnientur et clamitent daemonis esse uirtutem et omnia signa, quae facta sunt, non ad diuinam magnificentiam, sed ad diabolum pertinere. unde et saluator toto responsionis suae hoc agit argumento, ut doceat non posse a satana eici satanan et regnum eius inter se non esse diuisum. cum enim diaboli studium sit dei laedere creaturam, quomodo eiusdem sanare languentes et se ipsum de obsessis fugare corporibus? probet
Abbreviated transcription (Latin):
mllerest anegatoie men¬
cio facta Cãt negaret pe
colu̾it interp̾tari nõ xp̃m
eñ negasse sed hoĩem men¬
daceni faciet saluatorez
qui se hoc ẽẽ fibiũ dei ne¬
gandũ esse p̾dix̾at Si
aũt negaint filĩ dei
unde et amare fleunit
et trinã negationẽ
triua postea cõfessio¬
ne deleint maĩfestũ
est pcc̃m in sp̃m sctm¬
ideo nõ posse dimicte
quod hẽat blaphennia
ut cũ indeas ĩ u̾tutib
dñi belzebuth calũp¬
meris in factis doceat
igitur aliquẽ nega¬
torẽ belzebuch stocasse
xp̃m et ultro referã
gradũ negatorẽ nõ
posse ueniã ꝯsequiz a¬
liud ẽ tormẽtis cedere
et se xp̃ianũ negare
aliud xp̃m diabolinu
dice̾ sicut tibi ip̃a scrip¬
tura atq contectus
demõstrare fu̾at qui¬
dẽ prolixius differẽdũ
sed quĩ et amicis qui
nr̃ani negare nõ pos¬
simins et ut tibi nõ
statuu respondem ad¬

Expanded text:
nulla est a negatore mentio facta, cum negaret. Peuoluerit interpretari non Christum eum negasse, sed hominem, mendacem faciet saluatorem, qui se, hoc est filium dei, negandum esse praedixerat. si autem negauit filium dei, unde et amare fleuit et trinam negationem trina postea confessione delenit, manifestum est peccatum in spiritid non posse dimitti, quod habeat blasphemiam, ut, cum uideas in uirtutibus deum, Belzebub calumnieris in factis. doceat igitur aliquem negatorem Belzebub uocasse Christum, et ultro referam gradum negatorem non posse ueniam consequi. aliud est tormentis cedere et se Christianum negare, aliud Christum diabolum dicere, sicut tibi ipsa scriptura atque contextus demonstrare. Fuerat quidem prolixius disserendum, sed quoniam et amicis, qui nostram negare non possumus et tibi non statim responde