comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui dampnatione afer. presbites
tamen xeccłȩ mediolanensis. cum
inconuiiuo positus in quo erant
non nulli militantes uiri religiosi
detraher& memoriȩ sacerdo iꝰ
aspernantibus illis & desereib
linguã nequã: subito uulnere
percussus graide eodẽ locom
quo iacebat aliens manibus sub¬
leuatus inlectulũ situs est. atq i
de ad sepulchrũ usq deductus.
Inurbe &iam cartaginensi. cun
apud fortunatũ dia comũ. fratri
uenerabilis uiri aurelii ep̃i ad
coninuium conuenissẽ una cum
umcentio colositano ep̃o. muran
ȩtiã ep̃o. uolitano. sed & aliis ep̃s
& dia combus. Tunc murano ep̃o
detrahenti scõ uiro retuli exiũ
praesbiteri superius memorati.
quod ille dealio dictum quasi
dese oraculũ. maturo sui extu
comprobauit. Nam de eodẽ loc
in quo iacebat. cum subito uul¬
nere ingenti esset percussus.
alienis manibus adlectũ usq¬
ad portatus est : atq inde addo¬
mũ inqua hospitabatur redue¬
tus diem clausit. Unde hortor

Expanded text:
quidam natione Afer, presbyter quidam natione Afer, presbyter tamen Ecclesiae Mediolanensis, cum in convivio positus, in quo erant nonnulli militares viri reliogiosi, detraheret memoriae Sacerdotis, adspernantibus illis et deserentibus linguam nequam, subito vulnere percussus gravi, de eodem loco in quo jacebat, alienis manibus sublatus, in lectulum positus est, atque inde ad sepulcrum usque perductus. In urbe etiam Carthaginensi, cum apud Fortunatum diaconum fratrem venerabilis viri Aurelii episcopi, ad convivium convenissem una cum Vincentio Colossitano episcopo, Murano etiam episcopo Bolitano, sed et aliis episcopis et diaconibus; tunc Murano episcopo detrahenti Sancto viro retuli exitum presbyteri superius memorati: quod ille de alio dictum, de se oraculum maturo sui exitu comprobavit. Nam de eodem loco in quo jacebat, cum subito vulnere ingenti esset percussus, alienis manibus ad lectum usque portatus est, atque inde ad domum in iqua hospitabatur deductus, diem clausit
Abbreviated transcription (Latin):
audierit ambrosiũ enisq consortes.
Quo audito nomine. cum depraecare¬
tur ut lumen reciperet: audierat
ab eo. Perge mediolanũ. & occurre
fratribus meis qui illo uenturi st̃
designans diẽ : & recipiesis lumen.
Erat eñ uir utipse asserebat deli-¬
tore dalmateno: nec se ante uenisse
inciuitatẽ adseuerebat. priusquã
recto itinere reliquus scõrum
occurrisset. non dũ uidens: sed
tacto loculo uidere cępisset.
His itaq decursis: non arbitror gra¬
ue uideri si paululũ promissi nr̃i
metas excesserimus. ut dñi dictũ
quod peros scõrũ prophetarum
locutum est impletũ esse docea¬
mus : sed entẽ inquit aduersus
fratrẽ suũ & detrahentẽ occultę
per sequebar: & alibi: noli dilige¬
re detrahere. ne eradiceris : utqui¬
cumq forte hunismodi captus est
consurtudine. cum legerit. qualit̃
in his qui sc̃o uiro detrabere ausi
sunt fuerit iudicatũ. ipse etiam in
aliis emendetur. Igitur donatus

Expanded text:
audierit, Ambrosium ejusque consortes. audierit, Ambrosium ejusque consortes. Quo audito nomine, cum deprecaretur ut lumen reciperet, audivit ab eo: Perge Mediolanum, et occurre fratribus meis, qui illo venturi sunt, designans diem, et recipies lumen. Erat enim vir, ut ipse asserebat, de littore Dalmatino, nec se ante venisse in civitatem asserebat priusquam recto itinere reliquiis sanctorum occurrisset, nondum videns: sed tacto loculo, videre coepisse. 53. His itaque decursis, non arbitror grave videri, si paululum promissi nostri metas excesserimus, ut Domini dictum quod per eos sanctorum prophetarum locutus est, completum esse doceamus: Sedentem adversus fratrem suum et detrahentem occulte, persequebar ; et alibi: Noli diligere detrahere, ne eradicemini ; ut quicumque forte hujusmodi captus est consuetudine, cum legerit qualiter in iis qui sancto viro detrahere ausi sunt, fuerit vindicatum, ipse etiam in aliis emendetur. 54. Igitur Donatus
Abbreviated transcription (Latin):
riã adepturũ. atq ita securus
bellũ & inchoauit. & consum ma¬
uit. Nos tamen ea mediolanum
positi. ipso mascezile referente
cognouimus. Nam & in hac pro¬
uincia in qua nunc positi scrip¬
simus plurimis hoc ipsũ retulimꝰ.
sacerdotibus quibus &iã refe¬
rentibus securius hac ante nob̃
cognita. huic libro adiungere
arbitrati sumus. Sisinnu &iam
& alexandri martyrũ. qui nr̃is
temporibus hoc est post obitum
scĩ uimi ambrosii. inagauniȩ
partibus persequentibus gentib
ueri martyrii coronã adepti
sunt. cũ reliquias mediolano
summa cum deuotione susciperemus :
aduemiente quodã cȩco & referente
didicimus: qui eodẽ die tacto loculo
in quo scorũ reliquie portabantur
lumen accepit : eo quod peruisum
noctis uidiss& naiuim appropinquan.¬
tẽ littori. in qua erat multitudo al¬
batorũ uirorũ. Quibus descendenti¬
bus ad terrã. cum uñ̃ de turba de¬
praecaretur. ut scir& qui essent uiri:

Expanded text:
riam adepturum: atque ita securus riam adepturum: atque ita securus bellum inchoavit et consummavit. Nos tamen ea Mediolani positi ipso Mascezele referente, cognovimus; nam et in hac provincia, in qua nunc positi haec scribimus, plurimis hoc ipsum retulit sacerdotibus, quibus etiam referentibus, securlus haec nobis cognita huic libro adjungere arbitrati sumus. 52. Sisinnii etiam et Alexandri martyrum, qui nostris temporibus, hoc est, post obitum sancti Ambrosii in Anauniae partibus, persequentibus gentilibus viris martyrii coronam adepti sunt, cum reliquias Mediolani summa cum devotione susciperemus, adveniente quodam caeco et referente cognovimus, qui eodem die tacto loculo, in quo sanctorum reliquiae portabantur, lumen recepit, quod per visum noctis vidisset navem appropinquantem littori, in qua erat multitudo albatorum virorum; quibus descendentibus ad terram, cum unum de turba precaretur, ut sciret qui essent ii viri,
Abbreviated transcription (Latin):
re. quod est inbasilica ambrosi¬
ana quȩ ibidẽ ab ipso constituta
est uisũ orare ipso sc̃o sacerdote
eiutatẽ obsidebat. cum iam pę
nitus desperassent uiri ciuitatis
ipsius. periusũ ciudã apparuit.
& promisit alia die salutẽ illis
ad futurã. quo referente ciuium
animi sunt erecti. Nam altero
die adueniente stilicone tunc
comite cum exercitu. facta est
dehostibus uictoria. Hȩc panso¬
phia religiosa femina: matre
pueri pasophi referente cogno¬
uimus. Mascezeli &iam despe¬
ranti desalute sua. uel exercitus
quẽ ducebat contra gallonẽ. ba¬
culũ tenens manu inuisu noctis
apparuit. atq cũ pro ualueret᷑
ad pedes scĩ uiri mascezel. per¬
cutiens interrã senis baculo quo
regebatur tertio. hac enĩ illi
spetie apparuerat ait. Hic. hic.
hic. signans locũ deditq intellec¬
tum uiro. quẽ uisitatione dignũ
fuerat. arbitratus. ut agnoscer&
seipso loco in quo sem̃ dñi uide¬
rat sacerdotẽ die tertia uicto¬

Expanded text:
re quod est in basilica Ambrosire quod est in basilica Ambrosiana, quae ibidem ab ipso constituta est, visum orare, ipso sancto viro sacerdote civitatem obsidebat, cum jam de se penitus desperassent viri civitatis ipsius, per visum cuidam apparuit, et promisit alio die salutem illis adfuturam. Quo referente, civium animi sunt erecti; nam altero die, adveniente Stilicone tunc comite cum exercitu, facta est de hostibus victoria. Haec Pansophia religiosa femina, matre pueri Pansophii referente, cognovimus. 51. Mascezeli etiam desperanti de salute sua, vel exercitus quem ductabat contra Gildonem, baculum tenens manu in visu noctis apparuit, atque cum pro volveretur ad pedes sancti viri Mascezel, percutiens terram senex baculo quo regebatur, tertio hac enim illi specie apparuerat ait: Hic, hic, hic, signans locum; deditque intellectum viro, quem visitatione dignum fuerat arbitratus, ut agnosceret se in ipso loco in quo sanctum Domini viderat Sacerdotem, die tertia victo
Abbreviated transcription (Latin):
hodiernũ man&. Iactabant &iam
curbae uirorũ ac mulierũ oraria
uel simi cinthia sua. ut corpus scm̃
aliquitenus abipsis contingłretur.
Erit em̃ exequiarũ turba inmerabi¬
ls. totius dignitatis totiusq sexus
ommumq poene aetatũ. non solum
ganorũ maiore tamen gratia. or¬
do praecedebat eorum qui fuerant
baptizati. Eadem tamen qua
obiit die sicut textus epistolae
loquitur. quȩ asuccessore ipsius
uenerabili uro simpliciano suscep¬
ta est. departibus orientis adipsũ
tamquã adhuc nobiscũ uiuentẽ
directi . qua nunc usq mediola¬
ni habetur. in monasterio cinusdã
umi scĩ apparuit. orans cũ illis. &
imponens illis manũ. Hab& enĩ
diẽ epistola quȩ directa est. qua
lecta muenimus diem esse quo
ille defunctus est. Intratusciã eñĩ
inciuitate florentina. ubi nunc
uir sc̃s. ⁊ enobius ep̃s est. quia pro¬
miserat sẽ petentibus illis illos ẽẽ.
sepius uisitaturũ. frequent̃ ad alta¬

Expanded text:
hodiernum manet: jactabant etiam hodiernum manet: jactabant etiam turbae virorum ac mulierum oraria, vel semicinctia sua, ut corpus Sancti aliquatenus ab ipsis contingeretur. Erat enim exsequiarum turba innumerabilis totius dignitatis, totiusque sexus, omniumque pene aetatum non solum ganorum; majore tamen gratia ordo praecedebat eorum qui fuerant baptizati. 49. Eadem vero qua obiit die sicut textus epistolae loquitur, quae a successore ejus venerabili viro Simpliciano suscepta est de partibus Orientis ad ipsum tamquam adhuc nobiscum viventem directa, quae nunc usque Mediolani habetur in monasterio quibusdam sanctis viris apparuit, orans cum illis, et imponens illis manus; habet enim diem epistola quae directa est, qua lecta, invenimus illum diem esse, quo ille defunctus est. 50. Intra Tusciam etiam in civitate Florentina, ubi nunc vir sanctus Zenobius episcopus est, quia promiserat petentibus illis eos se saepius visitaturum, frequenter ad alta
Abbreviated transcription (Latin):
terris. & heliȩ societate lȩcetur.
quia ut helias num quã regibus
uel uͥlis potestatibus. ita & iste pe
dĩ timorẽ loqui ueritus est. ate
inde ad eccłam maiorẽ ante¬
lucanã horam qua defunctus
est corpus ipsius portatũ est.
ibiq in eadẽ fuit nocte quia
uigilauimus inpascha. Quam
plurimi infantes baptizati cum
a fonte uenirent. uiderunt iti
ut aliqui sedentẽ in cathedra
intribunal dicerent. alii uero
Ambulantẽ suis parentibus digia
ostenderent. Sed illi uidentes
uidere non poterant. quia mu¬
datos oculos non habebant
Pluri autẽ stellã supra corpuse
sẽ uidere narrabant. Sed lucs¬
cente die dominica. cũ corpus
ipsius peractis sacrimentis dus¬
deȩccła leuarrtur portandus
nabasilicã ambrosianã. inqua positꝰ
Eta ibi demonũ turba clamabat
se abillo torqueri. ut heuilatus illoꝵ
ferre nom possent. quȩ gratia sacer¬
dotis non solũ millo loco. uerum
&am inplurimis prouintus usq in

Expanded text:
terris, et Eliae societate laetetur; terris, et Eliae societate laetetur; quia ut Elias numquam regibus vel ullis potestatibus, ita nec iste pro Dei timore loqui veritus est. 48. Atque inde ad Ecclesiam majorem antelucana hora qua defunctus est, corpus ipsius portatum est; ibique eadem fuit nocte, qua vigilavimus in pascha: quem plurimi infantes baptizati cum a fonte venirent, viderunt, ita ut aliqui sedentem in cathedra in tribunali dicerent, alii vero ambulantem suis parentibus digito ostenderent: sed illi videntes videre non poterant, quia mundatos oculos non habebant: plurimi autem stellam supra corpus ejus se vidisse narrabant. Sed lucescente die Dominico, cum corpus ipsius, peractis sacramentis dEcclesia levaretur, portandum ad basilicam Ambrosianam, in qua positus est, ita ibi daemonum turba clamabat se ab illo torqueri, ut ejulatus eorum ferri non possent. Quae gratia Sacerdotis non solum in illo laco, verum etiam in plurimis provinciis usque in
Abbreviated transcription (Latin):
us. nutriti ambrosio bone arboris
bomi fructus. mȩccła mediolanen¬
si diaconii funguntur. officio. In
sc̃o bassiano episcopo laudensis
ȩcdȩ qui abeodẽ audierat didi¬
cimus cũ orar&. una cũ supradic¬
to sacerdote uderat dñm iħm
aduenisse ad se. & arridentẽ sibi
nec multos post dies ablatus est.
Sed eodẽ tempore quo anobis m¬
grauit addñm̃. abora circiter onl¬
cima diei. usq adillã horã quie
emisit sp̃m. expansis manibus um
dũ crucis orauit. Nos uero labua
illius tantũ moueri uidebamus.
uocẽ autẽ non audiebamus. Ho¬
ratus &iã sacerdos ȩcłę uercelo¬
sis. cũ insuperiora domusse Adq¬
etẽ composuiss&. tertio uocẽ uo¬
cantis se audiuit. dicentisq sib.
surge festina. quia modo est
recessurus. Qui descendens. obtui
sc̃õ dñi corpus. quo accepto ubi
gluttiuit emisit spm̃ Honũ uitti¬
cũ secũ ferens. ut in uirtute ese
anim refectior. Angłorũ nunc
consortio quorũ uita uixit in

Expanded text:
us nutriti ab Ambrosio bonae arboris us nutriti ab Ambrosio bonae arboris boni fructus, in Ecclesia Mediolanensi diaconii funguntur officio. 47. sancto Bassiano episcopo Laudensis Ecclesiae, qui ab eodem audierat, didicimus cum oraret una cum supradicto sacerdote, viderat Dominum Jesum advenisse ad se, et arridentem sibi: nec multos post dies nobis ablatus est. Sed eodem tempore quo migravit ad Dominum, ab hora circiter undecima diei usque ad illam horam, in qua emisit spiritum, expansis manibus in modum crucis oravit: nos vero labia illius moveri videbamus, vocem autem non audiebamus. Honoratus etiam sacerdos Ecclesiae Vercellis cum in superioribus domus se ad quiescendum composuisset, tertio vocem vocantis se audivit, dicentisque sibi: Surge, festina, quia modo est recessurus. Qui descendens, obtulit sancto Domini corpus: quo accepto ubi glutivit, emisit spiritum, bonum viaticum secum ferens; ut in virtute escae anima refectior, angelorum nunc consortio, quorum vita vixit in
Abbreviated transcription (Latin):
ut sibi uiuendi p&eret adño comine¬
atũ. quod ille ubi ab eis audiuit. res¬
pondit. Non ita int̾ uos uixi. ut pude¬
at me uiuere. ne timeo mori. quia
bonũ dñm habemus. Peridẽ tempus
cũ inextrema parte porticis in qua
iacebat mimo positi. castus. polemi¬
us. uenerius. & felix. Iunc diaconi
secũ tractarent. uoce ita pressa. ut
uix sẽ mincẽ audirent. qui post
obitũ illius episcopus ordinandus eẽt.
atq cũ denomine scĩ loquerentur.
simpliciani. tam quã int̾ esset trac¬
tatin. cũ longe positus abipsis iacẽ¬
r&. approbans exclamauit tertio.
senex &bonus. Erat enĩ simplicianꝰ
eui maturus. Qua uoce audita. ex¬
pauescens fugerunt. Defuncto ta¬
men eo non alius illi successit. insa¬
cerdotiũ. nisi hic quẽ ille bonum
senẽ trina uoce signauerat. Qui
simpliciano uenerius quẽ supra
memorauimus. successor fuit. felix.
uero nunc usq bonomensẽ regit
aeccłam. Castus autẽ uel polẽmi¬

Expanded text:
ut sibi vivendi peteret a Domino commeut sibi vivendi peteret a Domino commeatum. Quod ille ubi ab illis audivit, respondit: Non ita inter vos vixi, ut pudeat me vivere: nec timeo mori; quia Dominum bonum habemus. 46. Per idem tempus cum in extrema parte porticus in qua jacebat in uno positi Castus, Polemius, Venerius et Felix tunc diaconi secum tractarent voce ita pressa, ut vix se invicem audirent, quis post obitum illius episcopus ordinandus esse, atque cum de nomine sancti loquerentur Simpliciani, tamquam interesset tractatui, cum longe positus ab ipsis jaceret, approbans exclamavit tertio: Senex, sed bonus. Erat enim Simplicianus aevi maturus. Qua voce audita, expavescentes fugerunt; defuncto tamen eo, non alius illi successit in sacerdotium, nisi is quem ille bonum senem trina voce signaverat. Cui Simpliciano Venerius, quem supra memoravimus, successor fuit: Felix vero nunc usque Bononiensem regit Ecclesiam: Castus autem et Polemi
Abbreviated transcription (Latin):
re. Quẽ codẽ momento cũ adhuc
repleti sumus &ammiratione.
multos &iam diebus ipsis inpo¬
nente illo manus & imperante
abspiritibus inmundis uidimus
esse purgatos. Peridẽ tempus nice¬
tius quidã extribuno & notario
qui ita pedũ dolore tenebatur.
ut raro inpublico uideretur. cũ
adaltare accessiss&. ut sacramen¬
ta perciper&. calcatusq casu a sa¬
cerdote exclamass& audiuimus.
uade &amodo saluus cris. nec se
amplius doliusse pedes. Tempore
quo sc̃s sacerdos dehac luce mi¬
grauit. id lacrimis testabatur.
Sed post dies hosT ordinato sacerdo I UI¬
te xccłȩ ticiniensi. incidit m in¬
firmitatẽ. qua plurisNis diebus¬
cũ detineretur in lectulo. comes
stilico dixisse fertur. Quod tanto
uiro recedente decorpore. intr¬
ritus imminer& italiȩ. Unde¬
conuocatis adse nobilissimis inris
illius ciuitatis. quos diligi ascõ sacer
sermone persuasit. ut pergerent ad
scm̃ sacerdotẽ. suaderent. quę illi

Expanded text:
re . Quem eodem momento cum adhuc re . Quem eodem momento cum adhuc sumus et admiratione. Multos etiam diebus illis, imponente illo manus, et imperante ab spiritibus immundis vidimus esse purgatos. 44. Per idem tempus Nicentius quidam ex tribuno et notario, qui ita pedum dolore tenebatur, ut raro in publico videretur; cum ad altare accessisset, ut sacramenta perciperet, calcatusque casu a Sacerdote exclamasset, audivit: Vade, et amodo salvus eris. Nec se amplius doluisse pedes, tempore quo sanctus Sacerdos de hac luce migravit, lacrymis testabatur. 45. Sed post dies hos, ordinato sacerdote Ecclesiae Ticinensi, incidit in infirmitatem, qua cum plurimis diebus detineretur in lectulo, comes Stilico dixisse fertur quod, tanto viro recedente de corpore, interitus immineret Italiae. Undeconvocatis ad se nobilibus viris illius civitatis, quos diligi a sancto Sacerdsermone persuasit, ut pergerent ad sanctum Sacerdotem, suaderentque illi,
Abbreviated transcription (Latin):
tandi ipso die finẽ fecit. Si quidẽ
ipsũ psalmũ explere non potuit.
ego uero id quod uisũ ame fuerat.
honorabili uiro casto diacono sub
cura degebã statim retuli. Atille
repletus gratia dĩ. sp̃s sc̃i aduentũ
me millo indisse edocuit. exlecti¬
onc actuũ apostolorũ. Superiorib
autẽ diebus cũ stiliconis tunc
ambrosiana basilica iam sanus
maner&. commendatus ad omino
suo ferebatur enĩ quod libent᷑
abcodẽ haberetur. facer& falsas
epistolas tribunatus. intantũ
ut tenerentur homines qui ad ammi¬
nistrandũ pergebant. Sedubi ad
personã serui sui peruenit. comes
Homines &iã qui abeo decepti fue¬
rant. interuentu sacerdotis dimisit.
Ocipso uero seruo sacerdoti questus
ana egrederetur. requiri fecit.
atq perduci adse. Quẽ cũ inter¬
rogass& & de praehendiss& auctorẽ
tanti flagitii ait. Oport& illũ tra¬
di satane minteritũ carnis. ne
talia in posterũ audeat committe¬

Expanded text:
tandi ipso die finem fecit; siquidem tandi ipso die finem fecit; siquidem ipsum psalmum explere non potuit. Ego vero id quod visum a me fuerat, honorabili viro Casto diacono, sub cujus cura degebam, statim retuli: at ille repletus gratia Dei, Spiritus sancti adventum me in illo vidisse edocuit lectione Actuum apostolorum. 43. Superioribus autem diebus cum Stiliconis tunc Ambrosiana basilica jam sanus maneret, commendatus a domino suo; ferebatur enim quod libenter ab eodem haberetur: faceretque falsas epistolas tribunatus, in tantum ut tenerentur homines, qui ad ministrandum pergebant: sed ubi ad personam servi sui pervenit comes Homines etiam qui decepti fuerant, interventu Sacerdotis dimisit, de ipso vero servo Sacerdoti questus ana egrederetur, requiri fecit, atque ad se perduci. Quem cum interrogasset, et deprehendisset auctorem tanti flagitii, ait: Oportet illum tradi satanae in interitum carnis, ne talia aliquis in posterum audeat admitte
Abbreviated transcription (Latin):
peen est. quȩ om̃s adse allisos in¬
erimit. Ipsa autẽ iniuo labilis ma¬
nnec reũ ficiens cũ qui ad se alli¬
sert nequissimi deteriores partus.
ed i nocentẽ. ita ut securus possit.
dicere portio mea dñs. quia cuinibil
inscło est. illi uero portio xp̃c est.
Equi contempserit parua multa.
percipi & insuꝑ &uitĩ aeternã possi¬
debit. Ante paucos uero dies quã
letulo detineretur. cũ quad ragesimũ
tertiũ psalmũ dictar&. me excipien¬
te &uidente subito inmodũ scuti bre¬
us ignis caput eius cooperuit. atq
paulatm peros ipsũ tamquã indomũ
habitator in gressus est Post quod fac¬
ta est facies eius tamquã nix. postea¬
uero reuersus est. uultus eius ad spe¬
ciẽ suã. Quod cum fier&. stupore
perculsus obrigui. nec potin. scribe¬
re quȩ abillo dicebantur. nisi postea¬
quã iusio illa transiuit. Dicebat
enĩ intempore testimoniũ. scrip¬
turȩ diuine. quod ego optime
retinebã. Nam scribendi uel dic¬

Expanded text:
petra est, quae omnes ad se allisos interimit, ipsa inviolabilis manens, nec reum faciens eum, qui ad se alliserit nequissimi uteri deteriores partus, sed innocentem; ita ut securus possit dicere: Portio mea Dominus . Quia cui nihil in saeculo est, illi vere portio est Christus: Et qui contempserit parva, multa percipiet, insuper et vitam aeternam possidebit . 42. Ante paucos vero dies quam lectulo detineretur, cum quadragesimum tertium psalmum dictaret, me et excipiente et vidente, subito in modum scuti brevis ignis caput ejus cooperuit, atque paulatim per os ipsius tamquam in domum habitator ingressus est: post quod facta est facies ejus velut nix, et postea reversus est vultus ejus ad speciem suam. Quod cum fieret, stupore perculsus obrigui, nec potui scribere quae ab illo dicebantur, nisi posteaquam visio ipsa transivit; dicebat enim in eo tempore testimonium Scripturae divinae, quod ego optime retinebam. Nam scribendi vel dic
Abbreviated transcription (Latin):
operante. in remissionẽ peccato¬
rũ & spẽ uitȩ arternę catholi¬
ci baptismatis uiuo ablueretur
fonte. Cumquo aliquantis mo¬
ratus diebus. ut ecclesi asticis
satis facer& sanctionibus. & pe¬
nitentię scđm apostolicũ prę¬
ceptũ prius ablueretur lacrimis.
dicente beato petro principe
apostolorũ. Pęnitentiã agite.
& baptiz etur unusquisq urm̃¬

Expanded text:
operante, in remissionem peccatooperante, in remissionem peccatorum et spem uitae aeternae catholici baptismatis uiuo ablueretur fonte. Cum quo aliquantis moratus diebus, ut ecclesiasticis satisfaceret sanctionibus et penitentiae secundum apostolicum praeceptum prius ablueretur lacrimis, dicente beato Petro principe apostolorum: «Penitentiam agite et baptizetur unusquisqu
Abbreviated transcription (Latin):
illius cȩti tantummodo. sed plus
totũ sẽ insacras effudit. praeces
indiuina fidens pietate. dexterã
cũ signo crucis posuit suꝑ oculos
cȩci dicens. Dñ e iħu quies lum
uerũ. qui aperiusti oculos cęci ad
te clamantis. aperi oculos &istius.
ut intelligat populus iste presens
quia tues solus ds̃ faciens mira¬
bilia incęlo & interra. Mox
ille cęcus lumine recepto gau¬
dens perrexit uiã suã. Inquolo co
tempore sequenti. a religiosis
uiris aedificata est eccła. intesti¬
moniũ miraculi istius. in qua
orantibus & credentib usq ho¬
die beneficia prestantur diuina.
Agitur rex auiro dĩ euangeli¬
Acis ad primȩ imbutus doctri¬
Unis & hoc praesenti miracu¬
Alo infidẽ firmit̃ confortatus.
nil moratus inuia. nil dubitans
infide. sed magna alacritate
animi. magna festinatione iti
neris. sc̃issimũ pontifice remi¬
giũ uidere properauit. ut illius
sacratissimo ministerro spũ scõ

Expanded text:
illius caeci tantummodo, sed plus illius caeci tantummodo, sed plus totum se in sacras effudit preces, in divina fidens pietate, et dexteram cum signo crucis posuit super oculos caeci, dicens: Domine Jesu, qui es lumen verum, qui aperuisti oculos caeci nati ad te clamantis, aperi oculos et istius, ut intelligat populus iste praesens, quia tu es Deus solus, faciens mirabilia in coelo et in terra. Mox ille caecus lumine recepto, gaudens perrexit viam suam. In quo loco tempore sequenti a religiosis viris aedificata est ecclesia in testimonium miraculi istius, in qua orantibus et credentibus usque hodie beneficia praestantur divina. IX. Igitur rex a viro Dei evangelicis apprime imbutus doctrinis, et hoc praesenti miraculo in fide firmiter confortatus, nil moratus in via, nil dubitans in fide, sed magna alacritate animi, magna festineris sanctissimum pontificem Remedium uidere properauit, ut illius sacratissimo ministerio, spiritu sancto
Abbreviated transcription (Latin):
multitudine maxima populi it̃
agentibus illis. uenerunt inquen¬
di pagum. qui in colarũ terrae illi¬
us consuetudine uungise pagus
dicitur. ꝓpe reguliacã uillam
quȩ sita est suꝑ florigeras axonȩ
fluminis ripas. Etecce eiusdẽ
fliminis pontẽ. rege transeunte
cũ multitudine populi: obiuauit
illis cȩcus quidã huius diutissime
solaris expers luminis. forte
nec sui cecatus culpa. sed ut mani¬
festarentur opera dĩ ineo. & per
illius inluminationẽ praesentem.
plurimorũ inluminarentur cor¬
di spiritalit. Qui cũ intellexisset
a practereuntib scm̃ uedastum
xpĩ seruum in eodẽ it̃ agere co¬
nitatu. clamauit. Sc̃e electe
dõ uedaste miserere mei. & su¬
pernã piopectore diligentius
deposce potentiã. ut meę subue¬
niat iniseriȩ. Non aurũ posco. nec
argentũ. sed ut mihi lumen. per
scitatis tuȩ praeces restituat ocu¬
lorum. Sensit itaq uir dĩ uircu¬
te sibi adesse supernã. non ob

Expanded text:
multitudine maxima populi, iter multitudine maxima populi, iter agentibus illis, uenerunt in quoddam pagum quod incolarum terrae illius consuetudine Vungise pagus dicitur, prope Reguliacam uillam, quae sita est super florigeras Axnae fluminis ripas. Et ecce eiusdem fluminis pontem rege transeunte cum multitudine populi obuiauit illis caecus quidam huius diutissime solaris expers luminis, forte nec sui caecatus culpa, sed ut manifestarentur opera Dei in illo et per illius inluminationem praesentem plurimorum inluminarentur corda spiritaliter. Qui cum intellexisset a praetereuntibus sanctum Vedastum Christi seruum in eodem iter agere comitatu, clamauit: «Sancte et electe Deo Vedaste, miserere mei et supernam pio pectore dilideposce potentiam, ut meae subveniat miseriae. Non aurum posco, nec argentum, sed ut mihi lumen per sanctitatis tuae preces restituat oculorum. Sensit itaque vir Dei virtutem sibi adesse supernam: non ob
Abbreviated transcription (Latin):
eruditus. & adiaboli catenis eritui
miserante dõ. portã perpetua
lucis ingressus. cum fortissima
gente francorũ credidit xp̃o.
& facta est gens scã. populus ad¬
quisitionis. ut adnuntientur ine
untutes illius. qui eos detenebis
uocauit inadmirabile lumensur¬
acra igitur euangelice¬
auctoritatis narrat hifo¬
ria. dnm̃ ihm̃ hiericho
pergentẽ ad confirmindi
fidẽ sue maiestatis incorda po¬
puli pracsentis. cuidã cȩco adle
clamanti lumen reddisse oculoꝵ
ut per corporale unius cȩci luns
ta fidẽ quam uerbo praedicauit.
ncorde regis miraculo confirmauit.
rex ipsc intelligeret. tã sibi esse
necessarium cordis lumen. quam cȩco
sculorũ inlustrationẽ. Et quod di¬
mna operati est gratia. per prȩces
fimili sui inoculis cȩca nocte casti¬
gis. hoc persermones eiusdẽ famu¬
D eadẽ operante potentia. perspi¬
ntalis intelligentiã lucis. in suo
pectore perficeretur. Nam regia ex¬
cellentia condigno comitatu. cũ

Expanded text:
eruditus et a diaboli catenis erutus, eruditus et a diaboli catenis erutus, miserante Deo, portam perpetuae lucis ingressus, cum fortissima gente Francorum credidit Christo. Et facta est gens sancta, populus adquisitionis ut adnuntientur in eo uirtutes illius qui eos de tenebris uocauit in admirabile lumen suacra igitur euangelicaauctoritatis narrat historia Dominum Iesum Hiericho pergentem ad confirmanda in fidem suae maiestatis corda populi praesentis cuidam caeco ad se clamanti lumen reddidisse oculorum ut per corporale unius illius caeccaeci fidem quam uerbo praedicauit in corde regis miraculo confirmauit, ut rex ipse intellegeret tam sibi esse necessarium cordis lumen quam caeco oculorum inlustrationem et quod diuina operata est gratia per preces famuli sui in oculis caeca nocte castigatis, hoc per sermones eiusdem famuli, eadem operante potentia, per spiritalis intellegentiam lucis in suo pectore perficeretur. Nam regia excellentia condigno comitatu cum
Abbreviated transcription (Latin):
ad tullũ oppidũ. ubi scm̃ agnouit
ued astũ laudabili religione soli
seruire Dõ & dulcissimos contẽ¬
platiue uite carpere fructus.
Hinc uero ad scm̃ remigiũ xp̃i.¬
sacratissimũ sacerdotẽ rem anĩ p¬
perans cuitatẽ. sibi sociũ ad simi
quatenus persingulos itineris su
gressus. saluberrimis abeo inbie¬
retur doctrinis. & catholice fl
firmis initiaretur fundamenqs.
Utparatus side & uirtutũ scientia
atanto pontifice spiritali ablur¬
retur lauacro. & abillo donis e¬
lestibus confirmaretur. quod ab
isto prius diuina praeueniente
gratia. euangelicis cęptũ fuert
praedicationibus. Hic ad fontẽ in
festinantẽ deducebat regẽ. ille
infonte salutis xternȩ uenienten
abluebat. Ambo prope modun
pari pietate patres. Hic doctriia
fidei ille baptisiatis unda. Utriq
xterno regi. regẽ temporalẽ
munus obtulerunt acceptabile.
Hisunt duȩ oliue candelabra lucen¬
tia. aquib rex prefatus inuia dĩ

Expanded text:
ad Tullum oppidum, ubi sanctum agnovit ad Tullum oppidum, ubi sanctum agnovit Vedastum laudabili religione soli servire Deo, et dulcissimos contemplativae vitae carpere fructus. Hunc vero ad sanctum Remigium Christi clarissimum sacerdotem Remanam properans ciuitatem sibi socium adsumpsit, quatenus per singulos itineris sui gressus saluberrimis ab eo inbueretur doctrinis et catholicae fidei firmis initiaretur fundamentis, ut paratus fide et uirtutum scientia, a tanto pontifice spiritali ablueretur lauacro et ab illo donis caelestibus confirmaretur quod ab isto prius diuina praeueniente gratia euangelicis coeptum fuerat praedicationibus. Hic ad fontem uitae festinantem deducebat regem, ille in fonte salutis aeternae uenientem abluebat. Ambo propemodum pari pietate patres, hic doctrina fidei, ille baptismatis unda, utrique aeterno regi regem temporalem munus obtulerunt acceptabile. Hi sunt duo oliuae, candelabra lucentia a quibus rex praefatus in uia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tribulationis una tantũ petitione
promeruit. non solũ Aprasenti uas¬
tatione ciuitatẽ superna protee¬
tione defendi: sed ętiã ineadẽ noc¬
te qua praeces indiuinas effuderat.
aures centũ octoginta quinq
milia hostiũ letus & liberatus oc¬
cidi uiderat.  Hȩc uero uictoria
dequa ante diximus. regi popu¬
lo q sua causa fuit salutis ęter¬
ne. Etne lucerna sc̃s scilicet
uedastus sub modio later& ab¬
sconditus. sed supra candẽlabrũ
positus. exemplis uel praedicatio¬
nibus indomo dĩ lucens. aberro¬
re idolatriȩ & caligine ignoran¬
tia inuiã plurimos educeret ue¬
ritatis. Igitur superatis hostibus.
& rebus in pace compositis. & alc¬
mannis sue subiectis dicioni. rex
ouans cum laude triumphi pa
triã rediit. Etut fidelis tantę
sibi glorię largitori sponsor ap¬
pareret. festinauit seruorũ xp̃i.
sacra imbui prȩdicatione. & sc̃i bap¬
tismatis ablui sacramentis. Uenit

Expanded text:
tribulationis una tantummodo petitione tribulationis una tantummodo petitione promeruit, non solum a praesenti vastatione civitatem superna protectione defendi, sed etiam in eadem nocte, qua preces in divinas effuderat aures, centum octoginta quinque millia hostium laetus et liberatus occidi viderat ? VII. Haec vero victoria, de qua ante diximus, regi populoque suo causa fuit salutis aeternae, et ne lucerna, sanctus videlicet Vedastus, sub modio lateret absconditus, sed supra candelabrum positus, exemplis vel praedicationibus in domo Dei lucens, ab errore idololatriae et caligine ignorantiae in viam plurimos educeret veritatis. Igitur superatis hostibus, et rebus in pace compositis, et Alemannis suae subjectis ditioni, rex ovans cum laude triumphi ad patriam rediit. Et ut fidelis tantae sibi gloriae largitori sponsor appareret, festinavit servorum Christi sacra imbui praedicatione, et sancti baptismatis ablui sacramentis. Venit autem
Abbreviated transcription (Latin):
te rrnatus esset in xp̃o: tamen
necessitate cogente ad xp̃i con¬
fugit auxiliũ. Etquia reginã
habuit religiosã. baptis miq
sacramentis initiatã nomine
hlothild: oculos cũ hac uoce
ad celũ leuauit. Ods unicae
potestatis. summax maiestatis.
quẽ regina hlothild colit. con¬
fitetur. Adorat : concede mihi
hodic demnimicis meis uictoriã.
Nam exhac die. tu solus mihi
eris ds̃. & ueneranda potes
tas: tu mihi triumphũ prasta.
& tibi ego seruitiũ promitto
sempiternũ. Mox diuina ope¬¬
rante pietate terga uertert̃
alamanni: uictoria cessit regi
& francis.
mira omnpotens dĩ
clementia. o meffabilis
bonitas. qui sic exaudit. & nũ¬
quã derelinquit sperantes inse
adunius pręcis effectũ. tantã pro¬
meruit inctoriã. o Cui exanti¬
quis huius diuine pietatis auxilium.
ad xquare debemus. qui obumus
momenti lacrimas tã cȩlebrẽ uentu¬
rosuo seruo contulit triumphum:
nisi ezechiȩ regi. qui in angustia

Expanded text:
te renatus esset in Christo, tamen te renatus esset in Christo, tamen necessitate cogente ad Christi confugit auxilium. Et quia reginam habuit religiosam baptismique sacramentis initiatam nomine Hlothild, oculos cum hac uoce ad caelum leuauit: «O Deus unicae potestatis et summae maiestatis quem regina Hlothild colit, confitetur et adorat, concede mihi hodie de inimicis meis uictoriam; nam ex hac die Tu solus mihi eris Deus et uetas. Tu mihi triumphum praesta, et ego tibi servitium promitto sempiternum. Mox divina operante pietate, terga verterunt Alemanni, victoria cessit regi et Francis. O mira omnipotentis Dei clementia! O ineffabilis bonitas, qui sic exaudit et nunquam derelinquit sperantes in se!ad unius precis effectum tantam promeruit victoriam. Cui ex antiquis hujus divinae pietatis adaequare auxilium debemus, qui ob unius momenti lacrymas tam celebrem venturo suo servo contulit triumphum; nisi Ezechiae regi, qui in angustia
Abbreviated transcription (Latin):
populum diabolica fraude de¬
ceptũ & errorũ laqueis captiuũ
li scdm̃ apłm fier& tempore
qui ait. ecce nunc tempus ac¬
ceptabile. ecce nunc dies salutis.
añs ihc̃ qui uult omnes homines
saluos fieri conpetentẽ suo famu¬
l praeuidebat causam: quo.¬
modo oportunȩ administeriũ
uerbi dĩ peruenire ualuiss&
ontigit uero praefitũ francorũ
regem hludouium alemannis
bessũ inferre. qui tunc temporis
regno suo perse potiti sunt: sed
non eos ita offendit inparatos
ut uoluit. Nam fortissima colbee¬
ta manu. regi circa ripas reni
fluminis obuiauerunt: unanimes
bellica uirtute patriã defende¬
re. nel libera manu propatria
mori. Et fortissime utrimq de¬
certatũ est: hi triumphi gloriã:
illi ne patrie pesderent liberta¬
tẽ: inmutuã corruentes cędem.
rore. dũ iniicos uidit fortit̃
pugnare . & suos pene ad inter.¬
nitionẽ uinci: magis cepit de
salute desperare. quã dẽuicto¬
riasperare. Et si nec dũ uolunta¬

Expanded text:
populum diabolica fraude depopulum diabolica fraude deceptum et errorum laqueis captiuum li secundum apostolum fieret tempore qui ait: «Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis». Dominus Iesus qui uult omnes homines saluos fieri conpetentem suo famulo praeuidebat causam quomodo oportune ad ministerium uerbi Dei peruenire ualuisset. Contigit uero praefatum Francorum regem Hlodouium Alamannis bella inferre qui tunc temporis regno suo per se potiti sunt. Sed non eos ita offendit inparatos ut uoluit. Nam fortissima collecta manu regi circa ripas Reni fluminis obuiauerunt unanimes bellica uirtute patriam defendere uel libera manu pro patria mori. Et fortissime utrimque decertatum est, hi ne triumphi gloriam, illi ne patriae perderent libertatem in mutuam corruentes caedem. rore dum inimicos uidit fortiter pugnare et suos pene ad internicionem uinci magis coepit de salute disperare quam de uictoria sperare. Etsi necdum uolunta
Abbreviated transcription (Latin):
decelis in himc mus¬
dũ peruirginalẽ uens¬
rat uterum. & tota
Isua dispensationis &
nr̃e salutis per acta
plenitudine. cũ truis¬
uiernę maiestitis reuersus. ut tẽ¬
eis ignorantię tenebras toto de¬
peller& orbe: multa sc̃orũ lumina
doctorũ euanglicę praedicationis
luec sulgentia toto diuiserat mun¬
do ut sicut caclũ fulgentibus orna¬
aur stellis. quȩ tamen om̃s ab uno
nlustrantur sole. sic & lata terra¬
rũ spatia sc̃is splendescerent doc¬
toribus : qui tamen abaeterno sole
illuminati. diuina prarueniente
gratia cęcas ignorantiae tene¬
bras uere fidei fulgore & glorio¬
so xp̃i nomine illustrarent: ut
eis ministrantibus longa abinitio
scłi esuries xternę uite ȩpulis
situretur. Dequorũ numero sc̃s
dĩ sicerdos ued astus & pradicator
egregius temporibus fortissimi
regis tunc temporis francorũ
hludoun inhas diuma dirigen¬
te gratia obmulturũ salutem
peruenit regiones: quatemis
superne pietatis suffultus auxilio.

Expanded text:
caelis in hunc mundum per uirginalem uenerat uterum et, tota suae dispensationis et nostrae salutis peracta plenitudine, cum triumternae maiestatis reuersus, ut tetricas ignorantiae tenebras toto depelleret orbe, multa sanctorum lumina doctorum, euangelicae praedicationis luce fulgentia, toto diuiserat mundo ut, sicut caelum fulgentibus ornatur stellis, quae tamen omnes ab uno inlustrantur sole, sic et lata terrarum spatia sanctis splendescerent doctoribus, qui tamen ab aeterno sole inluminati, diuina praeueniente gratia, caecas ignorantiae tenebras uerae fidei fulgore et glorioso Christi nomine inlustrarent, ut, eis ministrantibus, longa ab initio saeculi esuries aeternae uitae epulis satiaretur. De quorum numero sanctus Dei sacerdos Vedastus et praedicator egregius temporibus fortissimi regis tunc temporis Francorum Hloduuii in has, diuina dirigente gratia, ob multorum salutem peruenit regiones, quatenus supernae pietatis suffultus auxilio
Abbreviated transcription (Latin):
catholicȩ fidei puritatẽ impi is
assertionibus maculare nitentur.
Idõ necesse est deccłam plurimos
habere defensores. qui non salũ
uitȩ sc̃ĩtate. sed ętiã doctrina
ueritatis castra dĩ uirilit̃ defen¬
dere ualeant. Has uero piae ad¬
monitionis litterulas. non quasi
nescienti direxi. sed ut uere ca¬
ritatis in mco pectore fidẽ osbo¬
derẽ. Quid facit amicus. siueo¬
bis seipsũ non ostendit .o. Siq¬
uites pauperũ munuscula non
spernunt: cur & urae flumma
sapientia nostre rauulasi intel¬
ligentie rospuere debent. õs¬
Nam & maiores amnes rupilis au¬
guentur influentibus. Qiam&
ipse dñs uiduę laudauit duo
minuta. que ex inopia suae
paupertatis larga mami dõ qd
habuit obtulit. Et ego quamus
scientia in ops. tamen fraterno
fidelis amore ur̃ae hec munuscu¬
la pietati direxi. Obsecrans it
tam humili ea fraternitatis in¬
tuitu respicere digneris. quã
nos pia deuotionis caritate illa

Expanded text:
catholicae fidei puritatem impiis catholicae fidei puritatem impiis adsertionibus maculare nituntur. Ideo necesse est, ecclesiam plurimos habere defensores, qui non solum vitae sanctitate, sed etiam doctrina veritatis castra Dei viriliter defendere valeant. Has vero piae ammonitionis litterulas non quasi nescienti direxi, sed ut verae caritatis in meo pectore fidem ostenderem. Quid facit amicus, si verbis se ipsum non ostendit? Si divites pauperum munuscula non spernunt, cur et vestrae flumina sapientiae nostrae rivulos intellegentiae respuere debent? Nam et maiores amnes rivulis augentur influentibus, etiam et ipse Dominus viduae laudavit duo minuta, quae ex inopia suae paupertatis larga manu Deo quod habuit optulit. Et ego, quamvis scientia inops, tamen fraterno fidelis amore vestrae haec munuscula direxi pietati, obsecrans, ut tam humili ea fraternitatis intuitu respicere digneris, quam nos pia devotionis caritate illa
Abbreviated transcription (Latin):
uadis. clerici qui seruitiũ dĩ plenit̃
peragant tecũ eant. sobrietate
ornati. non ebrietati ad sueti. quoꝵ
honestas uitȩ. aliis sit doctrina
salutis. Curamq ubiq habeas.
maxime pauperũ. iuduarum
& orfanorũ. ut audias indie tre¬
mendo adõ xp̃o. cũ aliis elemosi¬
nã facientibus. quã du uni exhis
minimis fecistis mihi fecistis. Esto
miseris ut pat̾. & causã adte cla¬
mantium diligent̃ discute. & par¬
ce inte peccantibus. ut ds̃ tuis
peccatis. Esto iustus inudicus
& misericors indebitis magister
uirtutũ. moribus honestus. uer¬
bis iocundus. uita laudabilis. in
omni opere dĩ deuotus. Eratres
quoq cohortare ut sc̃as diligen¬
tissime legant scripturas. Non
confidant inlingue noticia sed
inueritatis intelligentia. ut pos¬
sint contra dicentibus ueritati
resistere. Sunt tempora periculo¬
sa ut apłi pradixerunt. quia
multi pseudo doctores surgent.
nouas intro ducentes sectas. qui

Expanded text:
vadis, clerici, qui servitium Dei pleniter vadis, clerici, qui servitium Dei pleniter peragant, tecum eant, sobrietate ornati, non ebrietati adsueti; quorum honestas vitae aliis sit doctrina salutis. Curamque ubique habeas maxime pauperum, viduarum et orfanorum, ut audias in die tremendo a deo Christo cum aliis elemosinam facientibus: Quamdiu uni ex his minimis fecistis, mihi fecistis. Esto miseris ut pater et causam ad te clamantium diligenter discute et parce in te peccantibus, ut Deus tuis parcat peccatis. Esto iustus in iudiciis et misericors in debitis, magister virtutum, moribus honestus, verbis iocundus, vita laudabilis, in omni opere Dei devotus. Fratres quoque cohortare, ut sanctas diligentissime legant scripturas. Non confidant in linguae notitia, sed in veritatis intellegentia, ut possint contradicentibus veritati resistere. Sunt tempora periculosa, ut apostoli praedixerunt, quia multi pseudodoctores surgent, novas introducentes sectas, qui
Abbreviated transcription (Latin):
equidẽ int̾ omnes concordissima
pax. & scissima caritas: & deuotio
ute regularis. Semores bonis exem¬
plis & sedula admonitione erudi¬
ant uiniores: illosq diligant ut filios
& illi quasi patres eos honorisicent:
illorũ omni alacritate oboediant
praeceptis. Tua uero uenerande
fili conuersatio : omnibus sit exem¬
plũ salutis. Caue ut nec minimus¬
quis intua scandalizetur inta: sed
Aedificetur & roboretur inuia ueri¬
tatis : quia exillorũ salute tibi mer¬
ces iudicabitur aeterna. Cani ca¬
pilli extremũ denuntiant prope¬
rare diẽ: qua propt᷑ paratus esto
omni hora moccursũ dm̃i dĩ tui.
Dilectio fraterna. et elimosinde mi¬
serorum. & uitę castitas. praparent
tibi gradus incęlũ. Diligent̃ ela¬
bora. Aeternos tibi dies felices.
Honor sccularis quẽ habes. spualẽ tibi
habund& ingloriã. Hestiuis dieb
ueniente adaeccłam populo faceis
praedicari uerbũ dĩ. Et quocũq

Expanded text:
equidem inter omnes concordissima equidem inter omnes concordissima pax et sanctissima caritas et devotio vitae regularis. Seniores bonis exemplis et sedula ammonitione erudiant iuniores illosque diligant ut filios, et illi quasi patres eos honorificent, illorum omni alacritate oboediant praeceptis. Tua vero, venerande fili, conversatio omnibus sit exemplum salutis. Cave, ut nec minimusquis in tua scandalizetur vita, sed aedificetur et roboretur in via veritatis, quia tibi ex illorum salute merces indicabitur aeterna. Cani capilli extremum denuntiant properare diem. Quapropter paratus esto omni hora in occursum domini Dei tui. Dilectio fraterna et elemosinae miserorum et vitae castitas praeparent tibi gradus in caelum. Diligenter elabora aeternos tibi dies felices. Honor saecularis quem habes spiritalem tibi habundet in gloriam. Festivis diebus, veniente ad ecclesiam populo, fac eis praedicari verbum Dei, et quocumque
Abbreviated transcription (Latin):
deducere satage. Habes in omni
opere bono xpm̃ adiutorẽ: scm̃
quoq uedastũ intercessorẽ. Sicut
ngno labore domũ dĩ optime
babes ornatã. & largissimis donis
decoritã: ita tibi subiectos bonis
moribus ornart contende: & cos indiui¬
na laude de uotissime fac consistere.
Et quod angłi semꝑ agunt incelis. hoc
fratres iugit̾ faciant mȩcclesus. Tuum¬
est praecipere: illorũ obȩdire. Tuum¬
est prrire: illorũ subsequi. Ommnũ itaq
inseruitio dĩ una deb& esse uoluntas.
ut una fiat mregno dĩ remuneratio.
Nullus horis canonicis sed diuinis sub¬
trahat laudibus: ne propt̃ aliquam
negligentiã cuiuslib& locus in con¬
spectu dĩ uacuus inueniatur. & uer¬
ba dĩ mecclesis intimo cordis affec¬
tu. proferantur: & cũ magna reue¬
rentia dĩ omni potentis officia cele¬
brentur. Omne uero ministeriu̾ xꝑi.
humilit̃ & deuote impleatur. Omnis
itaq oboedientia: in scłi necessitatib
fidelit̃ & strenue peragatur. Hiat

Expanded text:
deducere satage. Habes in omni deducere satage. Habes in omni opere bono Christum adiutorem, sanctum quoque Vedastum intercessorem. Sicut magno labore domum Dei optime habes ornatam et largissimis donis decoratam, ita tibi subiectos bonis moribus ornari contende et eos in divina laude devotissime fac consistere, et quod angeli semper agunt in caelis, hoc fratres iugiter faciant in ecclesiis. Tuum praecipere, illorum oboedire; tuum praeire, illorum subsequi. Omnium itaque in servitio Dei una debet esse voluntas, ut una fiat in regno Dei remuneratio. Nullus horis canonicis se divinis subtrahat laudibus, ne propter aliquam neglegentiam cuiuslibet locus in conspectu Dei vacuus inveniatur, et verba Dei in ecclesiis intimo cordis affectu proferantur, et cum magna reverentia Dei omnipotentis officia celebrentur. Omne vero ministerium Christi humiliter et devote impleatur. Omnis itaque oboedientia in saeculi necessitatibus fideliter et strenue peragatur. Fiat
Abbreviated transcription (Latin):
ulcissimo dilectionis filio
radomi abbati. humilis
leuita Albmus silutem.
Nlectionis ur̃ȩ utnerabile secutus pra¬
ceptũ. uitã scĩ uedasti patris ur̃i &
intercessoris nr̃i emendare studui:
non quod aliquid illius excellentis¬
imis meritis dignũ ualussẽ: sed quod
nihil tuȩ reuerentię iussis denegare
ntũ putaui. Idcirco adte maxime
pertin&: harũ laus uel utuperatio
litterarũ. Utinã tibi & fratribus
qualescumq sint placeant. Depre¬
cins ut meum laborẽ orationum
uestrarũ solatio remunerare digne¬
mini: & unus merear esse ur̃m in
caritatis communione. Illius semꝑ
memores mandati qui dixit. Hoc
mandatñ meũ est: ire diligatis iui¬
cẽ. In hoc em̃ mandato. omniũ saluss
consistit: hoc cunetis per necessariũi
esse constat: & maxime: hnis qui gre¬
gem xp̃i regendim sũsei pñnt.
ua propt̃ tũ carissime grege quẽ
accepisti regendũ fraterno amore
diligent̃ erudire studeto & sc̃is
admonitionibus eũ perpascua uitę

Expanded text:
ULCISSIMO DILECTIONIS FILIO RADONI ABBATI HUMILIS LEVITA ALBINUS SALUTEM. Dilectionis vestrae venerabile secutus praeceptum, vitam sancti Vedasti, patris vestri et intercessoris nostri, emendare studui, non quod aliquid illius excellentissimis meritis dignum dicere valuissem, sed quod nihil tuae reverentiae iussis denegare ratum putavi, – idcirco ad te maxime pertinet harum laus vel vituperatio litterarum; utinam tibi et fratribus, qualescumque sint, placeant! – depraecans, ut meum laborem orationum vestrarum solatio remunerare dignemini, et unus merear esse vestrum in caritatis communione: illius semper memores mandati, qui dixit: Hoc est mandatum meum, ut diligatis invicem. In hoc enim mandato omnium salus consistit; hoc cunctis pernecessarium esse constat et maxime his, qui gregem Christi regendam accipiunt. Quapropter tu, carissime fili, gregem quam accepisti regendum fraterno amore diligenter erudire studeto et sanctis ammonitionibus eum per pascua vitae
Abbreviated transcription (Latin):
quęres omne malũ primo inuext
italie. & exinde omnia iunguntun
inpeius. Et quid dicã si mhuiusem¬
di personis ita rabiẽ suã exer& qu
solent aut filiorũ aut propinquori
causas pretendere ad excusandas
excusationes inpeccatis. quandoq¬
dẽ plerosq cęperit &iã cęlibessi¬
cerdotes uel leuitas. quibus porco
Etuȩ nobis miseris. quia nec finemu¬
di prouocamur. ut tã graui iugo o¬
uitutis liberari. uelimus. quod de¬
mergit usq ad profundũ inferni
ut faciamus nobis amicos demanils¬
na mniquitatis qui nos recipiant ii
ȩterna tabernacula. Attamei ba¬
tus ille. qui quandoq conuersil
disruptis uinculis. Atq proieto
iugo huiusmodi dominationis
nebit & allid& paruulos cusid
petrã hoc est om̃s intentiono¬

Expanded text:
Quae res omne malum proximo invexit Quae res omne malum proximo invexit Italiae, et exinde omnia verguntur in peius. Et quid dicam si in huiusmodi personis ita rabiem suam exercent, qui solent aut filiorum aut propinquorum causas protendere ad excusandas excusationes in peccatis ; quandoquidem plerosque ceperit etiam coelibes sacerdotes vel levitas, quibus portio Et vae nobis miseris! quia nec fine mundi provocamur, ut tam gravi jugo servitutis liberari velimus, quod demergit ad profundum inferni; ut faciamus nobis amicos de iniquo mammona, qui nos recipiant in aeterna tabernacula . Attamen beatus ille qui quandoque conversus, diruptis vinculis, atque projecto jugo hujusmodi dominationis, tenebit, et allidet parvulos ejus ad petram , hoc est, omnes intention