comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dumq nobis est de etentu uiderit ille.
cuiꝰ in manui nos et nr̃a ꝯsistinꝰ uelle
quidẽ nr̃i erit arbitrii Itaq firmare ꝓpo¬
sitũ et candidatos adesse quemet ac sup̃mi
imꝑatoris et amitorũ eius imploro suffra¬
gia nõ enĩ de consulatu aut p̃cura srut
perdidi hoc michi et nũcĩ longior
expritatio et socioꝵ p̃ceps fauor artulit
qui dũ assiduo nonarũ rerũ desiderio et
tulerũt ignorante me ueriti ut asẜunt
ne sicut amitis indignantibus et incu
re coguita ut in redderet iuistalã Ili¬
aũt festinabant quid te moror uerũ est
quod ait quidã male cuncta mĩstrat impetꝰ
Dum eiũ om̃s hr̃e cupuit nullus hũit dñq
om̃ ꝯsensu uni scribenda tradit᷑ Ille eam
onui cũ dolore uel amisit uł amisisse se si¬
mlaniti qualitꝰ nescio infi y ad oculos
meos ult᷑ nõ rediĩt unũ fatebor nec eru¬
bestam testunomiũ tuũ nũꝙͣ credidissem
y res ulla tam pua tã magne in foret i¬

Expanded text:
e cuius in manu nos et nostra consistimus. Velle quidem nostri erit arbitrii. 2 Itaque firmare propositum et candidatos adesse conveniet, ac supremi imperatoris et amicorum eius implorare suffragia; non enim de consulatu aut pretura, sedperdidi. Hoc michi et nuntii longior expectatio et sotiorum preceps favor attulit; qui dum assiduo novarum rerum desiderio et,tulerunt ignorante me; veriti, ut asserunt, ne — sicut, amicis indignantibus et incurre cognita, ut michi redderetur instabam, ilautem festinabant. Quid te moror? verum est quod ait quidam: male cunta ministrat Impetus. Dum enim omnes habere cupiunt, nullus habuit; dumque omnium consensu uni scribenda traditur, ille eam omnium cum dolore vel amisit vel amisisse simulavit; qualiter nescio, nisi quod ad oculos meos ultra non rediit. 3 Unum fatebor, nec erubescam testimonium tuum: nunquam credidissem quod res ulla tam parva tam magne michi foret p
Abbreviated transcription (Latin):
latratus enĩ tnquillitati quã q̃rimꝰ m̃s
aduersus est Sed ex onui canũ grege
duo michi ꝓrsus importabiles sũt Se¬
teros ad huc ferre ꝓpositũ est horã alter
est quẽ ad te multis cũ lr̃is amitoꝵ hodie
mittebam unde hanc tibi ꝓsuade̾m epis¬
tolam plantus ob tulit/ hũt tu erge uel
tibi hẽto si uenator fieri cupis uel in
nertiꝰ ul in macellũ mittito mõ ne unꝙͣ
ad me redeat. Alter est rabidus senex
uenatorẽ plantinꝰ suus oñdit faciam qd̾¬
tum canem ꝙͣuis senio ⁊̃ scabie mutilem.
latratuq molestissimũ nõ expellã Ce¬
terũ quẽ fugare nõ licet fugiã dimissa¬
q sibi domo uacua in alias horas ibo de
que quia nondũ fixa inͥ sũa est secretio¬
re epla ꝓpositũ meũ leges E ũma ẽ ad
fontẽ sorgie ut nũc est animꝰ piscator
eẽ potero certe uenator amplius nõ ero
neq cũ hiis saltem canbus etatem agã
¶ Ad eundẽ exhortatoria

Expanded text:
latratus enim tranquillitati quam querimus, nimis latratus enim tranquillitati quam querimus, nimis adversus est. 6 Sed ex omni canum grege duo michi prorsus importabiles sunt; ceteros adhuc ferre propositum est. Horum alter est quem ad te multis cum literis amicorum hodie mittebam — unde hanc tibi superadderem epystolam, Plautus obtulit —; hunc tu ergo vel tibi habeto, si venator fieri cupis, vel in nemus vel in macellum mittito, modo ne unquam ad me redeat. Alter est rabidus senex enatorem plautinus servus ostendit, faciam qtum canem, quamvis senio et scabie inutilem latratuque molestissimum, non expellam. Ceterum quem fugare non licet, fugiam, dimissaque sibi domo vacua, in alias oras ibo. De quo quia nondum fixa michi sententia est, secretiore epystola propositum meum leges. Summa est: ad fontem Sorgie, ut nunc est animus, piscator esse potero, certe venator amplius non ero, neque cum his saltem canibus etatem agam. 5 Ad eundem exhortatoria.
Abbreviated transcription (Latin):
elle ꝯmibiũ aspirant hic a pr̃s suborna¬
tus hic amr̃e herilis. ergo ꝯcupĩe mnĩster
ut incepto assister et p̃canti dñe mexora¬
bilem se p̃bens a dño qͥ forte sup̃ma
uerba ꝯtentõis accepat int̾rogat᷑ cum¬
quo litiget/ Cum eadem inqͥt qͣ tu semꝑ.
cũ uxore igit᷑ mea Rñdet senex qͣi circũ¬
locutõe rem intelligens enĩuero ad hec
seruus neq suiliter neq illepide res¬
pondet qd dũ hedie legerem i quodã¬
mado dc̃m credidi. Guã tu mn uxorem
inquis qͣi uenator tu quidẽ es dies atq
uoctes cũ cane etatẽ exigis h ille sus¬
Michi u̾o qd̾ ꝯuenientiꝰ dici pt uxorem
inempe uita nr̃a nõ recipit multis licet
obiecta tempestatibus s ab hac caribdi
lib̾a ⁊ ĩmunis uͫ aluid molestre genꝰ
Sciebam me cũ canibus uiuere uenato¬
rem ẽs̃ nisi admonitꝰ nesciebam Berui
uocant᷑ canes sunt mordates gulosi lat᷑¬
tores/ cuncta p̃ter ultimũ ferre possum.

Expanded text:
elle connubium aspirant, hic a patre subornaelle connubium aspirant, hic a patre subornatus, hic a matre. 4 Herilis ergo concupiscentie minister, ut incepto absisteret precanti domine inexorabilem se prebens, a domino, qui forte suprema verba contentionis acceperat, interrogatur quocum litiget. Cum eadem inquit qua tu semper. — Cum uxore igitur mea, respondet senex quasi circumlocutione rem intelligens. Enimvero ad hec servus neque serviliter neque illepide respondet quod dum hodie legerem, michi quodammodo dictum credidi. Quam tu michi uxorem? inquit, quasi venator tu quidem es, Dies atque noctes cum cane etatem exigis. 5 Michi vero quid convenientius dici potest? Uxorem nempe vita nostra non recipit, multis licet obiecta tempestatibus, sed ab hac Caribdi libera et immunis. Verum aliud molestie genus Sciebam me cum canibus vivere; venatorem esse, nisi admonitus nesciebam. Servi vocantur, canes sunt; mordaces gulosi latratores. Cunta preter ultimum ferre possum;
Abbreviated transcription (Latin):
U per dum fugrendi fastidiĩ et rela-¬
xandi am̃ gr̃a lopidissias fabellas
apud plantũ legẽm curisq mordatibꝰ tã¬
tillum tp̃ris uetustissimi uatis auxilio.
cor furarer mirũ dictu quot ibi iocundas
narratões/ qͦt elegantes nugas ĩueniin
quas seruiles fallacias quas aules mep¬
tras quas meretricũ blandicias/ quã le¬
nonis auaritiã quã parisiti uoraginẽ qͣm
senũ sollicitudinẽ quos adolescentiũ amo¬
res iam minꝰ terentiũ nr̃m miror quo ad
illam elegantiã tali usus est duce Sz de
tetis suo tp̃re. Nam et copiosa et ocio as¬
fluentibꝰ si unꝙͣ id nobis forte ꝯtigerit
ꝑamenã res est mĩt unũ qd̾ hodieruo
uie tempestine admodũ se obtulit int̾¬
Ibi uir ⁊ uxor de nupciis ancillule distor¬
dant bellũ domesticum et plus ꝙͣ ciuile
Dix̾is Ita int̾ quinetissimos disũcta sũt
omia ꝓrsus nichil quenit pr̃familias pro-¬
priis mat̾ filii studet amoribꝰ Serui com
petitores ꝑtinatissimi certatim ad pu¬

Expanded text:
uper, dum fugiendi fastidii et relaxandi animi gratia lepidissimas fabellas apud Plautum legerem, curisque mordacibus tantillum temporis vetustissimi vatis auxilio cor furarer, mirum dictu quot ibi iocundas narrationes, quot elegantes nugas invenerim, quas serviles fallacias, quas aniles ineptias, quas meretricum blanditias, quam lenonis avaritiam, quam parasiti voraginem, quam senum solicitudinem, quos adolescentium amores. Iam minus Terrentium nostrum miror, qui ad illam elegantiam tali usus est duce. 2 Sed de ceteris suo tempore, nam et copiosa et otio affluentibus — si unquam id nobis forte contigerit — peramena res est; nunc unum, quod hodierno die tempestive admodum se obtulit, inteibi vir et uxor de nuptiis ancillule discordant; bellum domesticum et plusquam civile dixeris; ita inter coniunctissimos disiuncta sunt omnia. Prorsus nichil convenit: paterfamilias propriis, mater filii studet amoribus; servi duo, competitores pertinacissimi, certatim ad pu
Abbreviated transcription (Latin):
tũlib npndentis. Sic ut reor insuetũ sti¬
lum ille mirabit᷑ tu ridebis ego int̾im
enasero. Uale gͦ.
¶ Ad socratem suũ de ꝓpellenda dila¬
tione ꝯ silii salutaris
nos pigeat qd multũ distulimꝰ uel sero
tarde surrex̾it suadebis ut uisosole i cu
gressũ ingemĩare et in id inti ut qd̾ sa-¬
por eripuit reddat industria. Et nos si re-¬
colis uiatores sumo ⁊ ĩmensũ nobis suꝑ est
iter et hora iam tarda est nr̃m enĩ mane
Dorminima quo uigilanciꝰ exurgendũ
est ne cunctantes nos forte oppͥmat. pła
res exigit tempꝰ aũt panciora et certe

Expanded text:
antumlibet impudentis. Sic, ut reor, insuetum stiantumlibet impudentis. Sic, ut reor, insuetum stilum ille mirabitur; tu ridebis; ego interim evasero. Vale. 13 Ad Socratem suum, de propellenda dilatione consilii salutaris. nos pigeat quod multum distulimus, vel sero tarde surrexerit, suadebis ut viso sole in cgressum ingeminare et in id niti ut quod sopor eripuit reddat industria. Et nos, si recolis, viatores sumus, et immensum nobis superest iter, et hora iam tarda est, nostrum enim mane dormivimus; quo vigilantius exurgendum est, ne cuntantes forte nox opprimat. Plura res ex
Abbreviated transcription (Latin):
q̃rit agnosto sibilũ aspis ĩ ꝓxio
est. Indigner an mirer si mͥ non parcat
que nec ip̃i pepcerit homero puto extrẽt
Ut que sibi eadem in uoluptas sit/ longe uo
fallit᷑: nil michi gͣcius silentio pest illud
mil colloquio dulcius amiti Ein ꝑgit effu¬
giam .s. ne id dabit᷑ Surd sim acturus
introgas silebo Si ne id quidẽ loquar Ẽ¬
tũ sune nichil breniꝰ Et ꝙ dicã Cõmina¬
bor in pͥmis id ꝯuicui genꝰ qd̾ nunꝙͣ audie¬
rit tur babit᷑ Congelascet Et forsan ut
fit multa sibi ꝯsc̾ius tacebit atq ħ iurgio
firis erit Siquid̾ nichil magis maledia
linguã frenat ꝙͣ mordatioris alt̾ius lĩgue
ꝙ modestissime o u̾tutũ hospes o decus
ac spes pr̃ie Certe mnꝙͣ tale aliꝙ audi¬
uisti. Quid nũt ilis an non satis ꝓmis¬
sum ĩplesse iusus ero aut ego fallor aut
et si callosas ꝯuiciis aures hz hoc unum
hactenus nõ audiuit nõ ex ore amãtis
nõ auisoris/ nõ risoris non adulatoris ꝙͣ¬

Expanded text:
querit; agnosco sibilum, aspis in proximo querit; agnosco sibilum, aspis in proximo est. Indigner an mirer si michi non parcat, qui nec ipsi pepercerit Homero? Puto extimet ut que sibi, eadem michi voluptas sit. Longe vero fallitur; nil michi gratius silentio; post illud, nil colloquio dulcius amici. 2 Sin pergit, effugiam; si ne id dabitur, quid sim acturus interrogas? silebo. Si ne id quidem? loquartum sane? nichil brevius. Et quid dicam? comminabor in primis id convitii genus, quod nunquam audierit; turbabitur, congelascet et forsan, ut fit, multa sibi conscius tacebit. Atque hic iurgio finis erit, siquidem nichil magis maledici linguam frenat quam mordacioris alterius lingue e modestissime, o virtutum hospes, o decus ac spes patrie; certe nunquam tale aliquid audivisti’. Quid nunc ais? annon satis promissum implesse visus ero? aut ego fallor, aut etsi callosas convitiis aures habet, hoc unum hactenus non audivit non ex ore amantis, non arrisoris, non derisoris, non adulatoris, qu
Abbreviated transcription (Latin):
ho nuꝙͣ al iustior michi querelar
causa uix nbrrior defensiõis ma
mibꝰ carpit᷑ ꝯtempnendus obtrectator
Cet̾um eo molestior quo uilior dissimłare
difficile Ced decorũ silenciũ iuste queri¬
monie p̃ferendũ lingnas acuant u̾ba
nõ metuo Si scͥpto egerinit sencient et
me calamũ hr̃e uinus ego uniorũ subruã
calumpnias At si ꝙ forte post bustum
minitant᷑ audio eiũ eos assidue partu¬
rire nestio quid an ridiculũ murem an
elephantẽ in dicũ parituros et ꝙ ip̃m
si ꝯsulto inꝙͣ in id tempus trahunt quo
amplius hic non ero timide agũt mĩeq
gn̾osas insidias struũt Ciuotũ ꝯsiliis ꝙ
rñdeant uidebis quitiis attritũ nomen
splendestere Clariorẽ feat eschures de¬
mostenẽ Cathonez galba salustiꝰ cicero¬
nem Emilianus apuleiũ alioquĩ inglo¬
riũ belli genus elignnt in absentẽ Ioq̃
et mutis dectare cineriba ꝙͣuis ut est
estas impudent᷑ id ip̃m sꝑent Uale
¶Ad eund̃ de radẽ re
Eon ille siue mains bion iurgium

Expanded text:
 alias iustior michi querelarucausa, vix uberior defensionis matmibus carpitur; contemnendus obtrectator, ceterum eo molestior quo vilior. Dissimulare difficile, sed decorum silentium iuste querimonie preferendum. Linguas acuant, verba non metuo; si scripto egerint, sentient et me calamum habere. Vivus ego vivorum subruam calumnias. 2 At siquid forte post bustum minitantur? audio enim eos assidue parturire, nescio quidem an ridiculum murem an elephantem indicum parituros. Quod ipsum si consulto, inquam, in id tempus trahunt quo amplius hic non ero, timide agunt minimeque generosas insidias struunt. Quorum consiliis quid respondeat. Videbis convitiis attritum nomen splendescere; clariorem fecit Eschines Demosthenem, Catonem Galba, Salustius Ciceronem, Emilianus Apuleium. Alioquin inglorium belli genus eligunt, in absentem loqui et mutis decertare cineribus; quamvis, ut est etas, impudenter id ipsum sperent. Vale. 12 Ad eundem, de eadem re. 1 Theon ille, sive mavis Bion, iurgium
Abbreviated transcription (Latin):
diut᷑nuĩ esse non posse Brriuis est rmũ hõm
Uoita ut et si ad nos non sit ille reusurus
nos sñ ad illuui opteat saris teleriter pro
sprrat᷑ ad eternã requiẽ ꝑuenisse aut de
ꝓxiio ꝑuenturus dos iñ scli fluitantis
possit audiee tullianũ.ᵈ suis incõmodis
grans augi nõ amitĩ sed seiỹm anãtis

Expanded text:
diuturnum esse non posse — brevis est enim hominum diuturnum esse non posse — brevis est enim hominum vita —, ut si ad nos non sit ille reversurus, nos tamen ad illum oporteat satis celeriter profsperatur ad eternam requiem pervenisse aut de proximo perventurus; nos in seculi fluitantis possit audire tullianum illud: «Suis incommodis graviter angi, non amicum sed se ipsum amantis
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃em meũ reuidendi seuid facies aᵈ
isi qd fate̾ solent qui caũ aliquo a ꝑsoĩs
carissis auellunt᷑ memoriã ret̾inent
et abfenciũ ymagnẽ ꝓfunda mẽte custo¬
diũti Illos amant de illis loquũt᷑ Ilis
ctus sum iam fecisti fr̃rm tuũ in ea parte
cordis absconde Unde nꝰ xũ pelłat ob luuo
Illũ dilige sepultũ ut uiuentẽ dilexisti. uł
et multo uehemẽtiꝰ Illũ coge sepius ad
te ren̾ti cõmemoratõe pia sil ac freq̃nti.
p̾care ut faustũ sibi ꝯtingat iter et caltatꝭ
ꝑfidi hostis insidis uelox in pr̃ami ⁊ ex¬
nt̃a aut fuerat sua in qua et nos ꝑegrina¬
mur adhus et cũ irritis uotis expectauimꝰ
ad meliora ꝓperantẽ Exiliũ est hoc ip̃e
in prĩtim profectus est Oremus ut sos prs
est pro defunctis orare, lac̾me aut̃ sunt
armamulierũ uiros non decent nisi mo¬
deratissime fortan ato tarissime Alio qn
et fundentibus ras efficiũt et illis nõ pro¬

Expanded text:
fratrem meum revidendi’. Quid facias aliud, fratrem meum revidendi’. Quid facias aliud, nisi quod facere solent qui casu aliquo a personis carissimis avelluntur? memoriam retinent et absentium imaginem profunda mente custodiunt; illos amant, de illis loquuntur, illis certus sum, iam fecisti. 25 Fratrem tuum in ea parte cordis absconde, unde nulla eum pellat oblivio; illum dilige sepultum ut viventem dilexisti, vel etiam multo vehementius; illum coge sepius ad te reverti commemoratione pia et frequenti; precare iter ut faustum sibi contingat et calcatis perfidi hostis insidiis, velox in patriam renostra est aut fuerat sua, ubi et nos peregrinamur adhuc et eum irritis votis expectavimus ad meliora properantem. Exilium est hoc; ipse in patriam profectus est. Oremus ut sospes est pro defunctis orare. Lacrime autem sunt arma mulierum, viros non decent, nisi moderatissime forsan atque rarissime; alioquin et fundentibus eas officiunt et illis non pro
Abbreviated transcription (Latin):
seio quid acerrĩe lugeant suꝑscites in
norũ sit ista credulitas eaq non oms sed
eorũ tm̃ qui dĩas putant cũ corꝑibꝰ in¬
terire. Certe marcus tulliꝰ quẽ pagranũ
fuisse sit notissimũ ita dolendũ est credens
aĩam ĩmortalem et głiosis sỹibus post
hanc uitã celeste hĩtaculũ pete̾ nõ hec
opinabat᷑ Nunꝙͣ enũ marcĩe Lathouru
on fenẽ induce̾t in ro libro qui scribitur
Catho maior sꝑantẽ et u̾bis tr̃bꝯ utentẽ
Ap̃clarum diem cũ ad i̾ dĩnorũ mimorũ
ꝯsiliũ tetũq proficisti cũq ex hac hõm¬
turba et collamone discedam ꝓ ficistar ẽi¬
ip̃e scripsi hec et hiis siłia que apud cige¬
rour catho loquit᷑ satis quid ut̾q credẽt
testant᷑. Illi tñ uirũq credidunt quorum
magna ꝑte spes ĩanes ac fallaces fuerãt.
Nobis abiͦ qui et falli non p̃t et fallere
ꝯion nouit spes certa p̃̾statur illuc tandẽ
tor q̃or amore langueo aiiditate trurior

Expanded text:
scio quid acerrime lugeant superstites in scio quid acerrime lugeant superstites in norum sit ista credulitas, eaque non omnium, sed eorum tantum qui animas putant cum corporibus interire. 21 Certe Marcus Tullius, quem paganum fuisse sicut notissimum ita dolendum est, credens animam immortalem et gloriosis spiritibus post hanc vitam celeste habitaculum patere, non hec opinabatur. Nunquam enim Marcum Catonem illum senem induceret, in eo libro qui inscribitur Cato Maior, sperantem et verbis talibus utentem: «O preclarum diem, cum in illud divinorum animorum concilium cetumque proficiscar, cumque ex hac turba et colluvione discedam! Proficiscar eipse conscripsi». Hec et his similia, que apud Ciceronem Cato loquitur, satis quid uterque crederet testantur. 23 Illi tamen utcunque crediderint, quorum magna ex parte spes inanes ac fallaces fuerant, nobis ab Illo qui et falli non potest et fallere non novit, spes certa prestatur, illuc tandem,torqueor, amore langueo, aviditate crucior
Abbreviated transcription (Latin):
Undiq eiĩ inqͣt ad infõs t̾uidrm uieẽ Nos
quidẽ astendens xp̃us in celũ ascendendi ꝑ¬
aliter eu̾ud refert utrũ in ytalia ayin gal¬
liis an in hyspanie finibus an in rubri ma¬
ris littoribus iateamꝰ uudiq ad celũ tm̃dem
uie est illa nob̃ uia calcanda est arta quidẽ
et difficilis s ducem hẽma quẽ seq̃ntes ab¬
errare non possinna. Si ad illaz uiã specta¬
mus quid ad nos ꝑtinet ubi pociꝰ hũc cor¬
porũ sarcinã deponamꝰ insi suspicari libe¬
at difficiliorẽ futurã esse longe iacẽtiũ
corpum reassuptorm in die nouissimo E
hec religiosissima mulier et ueͬ tali digna
filio muliertunebat q̃ moriens ordinansq
de sepulchro poĩte ait hoc corpus ubicunq
nichil uos rius cura conturbet in t̾rogata¬
qz nomy non ꝓcula prĩa mortẽ fornudae̾t
deo neq tumendũ est ne ułe nõ agnostat
in fine seculi undeme resuscitet ħ młr
illa catholica uos qui et catho ͥ suma et
uiros pollicen᷑ nũquid mulieribꝰ sencies

Expanded text:
os quibus ascendens Cristus in celum ascendendi aliter: ‘Quid refert utrum in Italia an in Galliis an in Hispanie finibus an in Rubri Maris litoribus iaceamus? Undique ad celum tantundem vie est’. Illa nobis via calcanda est, arcta quidem et difficilis;, sed ducem habemus, quem sequentes aberrare non possumus. 18 Si ad illam viam spectamus, quid ad nos pertinet ubi hanc corporum sarcinam deponamus? Nisi suspicari libeat difficiliorem futuram esse longe iacentium corporum reassumptionem in die novissimo. 19 Sed hoc religiosissima et vere tali digna filio mulier non timebat, que moriens ordinansque de sepulcro: “‘Ponite’” ait; “‘hoc corpus ubicunque; nichil vos eius cura conturbet’”. Interrogataque nunquid non procul a patria mortem formidaret, Deo; neque timendum est ne Ille non agnoscat in fine seculi unde me resuscitet’”. Hec mulier illa catholica. Nos qui et catholici sumus et viros pollicemur, nunquid muliebrius
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ hũi ꝙtũ laudetur ab oñibus nullꝰ ig¬
norat qui mõ uł tenuitꝰ hystorias nouit¬
at quod manis est sine ulla historiaiũ notiꝰ
prrabus ut eo audito iux quitꝙͣ ad sapiẽ
sũmani adici posse uideatur Ita fitut non
magͥ ueterũ iudicio ꝙͣ modernorũ unani¬
mi ton sonsu Cato sapientissimꝰ habrat᷑
At qui inter multa p̃clara hõĩs illiꝰ nichil
singularis admiram᷑ ꝙͣ ꝙ mortem filii op¬
tuni uiri modestissime dicit᷑ tulisse ¶ xeno¬
phon filii morte nũtiata sacrificiũ cui tunit
it̾erat non omisit corouã tm̃ quã capite
gefabat deposiur mox int̾rogans diligẽ¬
cuis atq audiens ꝙ strẽnue pugnãs ceci-¬
disset coronã ip̃am capiti reposut ut
ostenderet de ciuustũq morte non dolendũ
mist turpit̾ et ignauẽ morientis qͦ mxtu
Weri siłe est uirũ sapientẽ et ue̾ socͣticũ¬

Expanded text:
nem habui, quantum laudetur ab omnibus, nullus ignem habui, quantum laudetur ab omnibus, nullus ignorat qui modo vel tenuiter norit historias, quodque maius est, sine ulla historiarum notitia percrebruit, ut, eo audito, vix quicquam ad sapientie summam adici posse videatur. Ita fit ut non magis veterum iudicio quam modernorum consensu, Cato sapientissimus habeatur. Atqui inter multa preclara hominis illius, nichil singularius admiramur, quam quod mortem filii, optimi viri, modestissime dicitur tulisse. 34 Xenophon, filii morte nuntiata, sacrificium cui tunc intererat, non omisit; coronam tantum quam capite gestabat, deposuit; mox interrogans diligentius atque audiens quod strenue pugnans cecidisset, coronam ipsam capiti reposuit, ut ostenderet de cuiusquam morte non dolendum, nisi turpiter et ignave morientis; quo metu verisi
Abbreviated transcription (Latin):
demceys illorũ yxempla subtexẽ qͥ suoruã
mortem fortit̾ tulisse memorant᷑ et tamẽ
Ut intelligas quorũ ego te minu̾s astribo
abelli me in hant solitudinẽ sũt sequuti
aliquot nobiliora exempla ex oi copia
Urtustatis interseram/. Emiliꝯ paulus uir
amplissims et sue rtatis ãc patrie sũmum
abstulit Sũ os reliquos int̾ quĩq dierum
spaciu mõrs rapunt Ip̃r tñ orbitatẽ sua
tam ex celso am̃o ꝑtulit ut prodiret in pnb¬
licis abe audiente ppło romano casum sind
tam magnifice consolatus est ut magis
metueret ne quem dolor ille fregisset ꝙͣ
ip̃r fractus eẽ uideret᷑ Ex quo nõ mĩore
iudice me głam cepit ꝙ ex tͥumpho quẽ
illis diebus speciosissimũ egerat ꝑ illum
macedomie ꝑ hoc mortis ac fortune uictor
apparuit ¶ Pericles athemensiũ dux int᷑
q̃mor dies duobus filiis orbatus non soluꝯ
nõ ingeniuit s nec priorem frontis hĩtum
mntauit. Cato semor ille cuis sup̃ mentõ¬

Expanded text:
deinceps illorum exempla subtexere qui suorum mortem fortiter tulisse memorantur. Et tamen, ut intelligas quorum ego te numeris ascribo, libelli me in hanc solitudinem sunt secuti —, aliquot nobiliora exempla ex omni copia vetustatis interseram. 31 Emilius Paulus, vir amplissimus et sue etatis ac patrie summum abstulit, duos reliquos intra septem dierum spatium mors rapuit. Ipse tamen orbitatem suam tam excelso animo pertulit, ut prodiret in publicum; ubi, audiente populo Romano, casum suum tam magnifice consolatus est, ut magis metuere nequem dolor ille fregisset, quam ipse fractus esse, videretur; ex quo non minorem, iudice me, gloriam cepit quam ex triumpho quem illis diebus speciosissimum egerat; per illum enim Macedonie, per hoc mortis ac fortune victor apparuit. 32 Pericles, Atheniensis dux, intra quattuor dies duobus filiis orbatus, non solum non ingemuit, sed nec priorem frontis habitum mutavit. 33 Cato senior ille cuius supra mentio
Abbreviated transcription (Latin):
si nature ꝯditõem amplecti simlarent. tñ
puersum moriendi ordine taciti n on tulis¬
sent ¶Anaxagore uo nichil inoꝑinatũ ⁊br
qd̾ est apud setrecam omĩa ẽẽ mortalia ⁊
incerte lege mortalia Ideoq quod alio qͦd
loco nit idem Suid ꝙ euenisset xñsurus fu¬
stancre silis exempla se offerũt sed epłe
modus plura non recipit finẽ igit᷑ im¬
ponam et si cui forsan patĩa tua ab hiis
landatissimis actibus aliena uidebitur
ꝓpte̾a ꝙ tu non filiũ perdideris s frẽm
equo ão paciar unũquẽq fentire quod
opino sua fert Ego quidẽ in me ip̃o alterũ
casum dũtaxat exxtus sum filii amissio¬
nem nõ moui at frat̾ne necis uulnus ex¬
cepi de hoc certius loqui possum Rchil
itaq ꝯtendo neq luctus ĩuitem ꝯfero s
illud scio sepe facilius amissũ filiũ restau¬

Expanded text:
si nature conditionem amplecti simularent, tamen perversum moriendi ordinem taciti non tulissent! Anaxagore vero nichil inopinatum poted est apud Senecam, «omnia et mortalia esse et incerta lege mortalia»; quodque alio quodam loco ait idem, sciestantie similis exempla se offerunt, sed epystole modus plura non recipit; finem igitur imponam. Et si cui forsan patientia tua ab his laudatissimis actibus aliena videbitur, propterea quod tu non filium perdideris sed fratrem, equo animo patiar unumquenque sentire quod opinio sua fert. 38 Ego quidem in me ipso alterum casum duntaxat expertus sum: filii amissionem non novi, at fraterne necis vulnus excepi; de hoc certius loqui possum. Nichil itaque contendo, neque luctus invicem confero; sed illud scio, sepe facilius amissum filium restau
Abbreviated transcription (Latin):
pomut frater tuꝰ oxtͣ prĩam suã mori. At
Ut sic tandẽ in pr̃iam reu̾tanut et sane
utrãuis sũam elegeris nichil ꝓrsg menies
cur de fatalis zone distantia conqueraris.
detur fortasse uiuentibꝰ ut quibusdã seũ
honestis affc̃ibus seu turpibus inducti lo¬
cum unũ alt̾iꝰ p̃ferendũ ẽẽ contendant
morienciũ c̾te uł int̾e̾st sibi potissimũ mõ¬
et muliercularũ erroribꝰ mibutũ aliter

Expanded text:
potuit frater tuus extra patriam suam mori; at ut sic tandem in patriam revertamur. Et sane, utramvis sententiam sequaris, nichil invenies cur de fatalis zone distantia conqueraris. 16 Detur fortasse viventibus, ut quibusdam seu honestis affectibus seu turpibus inducti, locum unum alteri preferendum esse contendant; morientium certe nichil interest ubi potissimum moet mulier
Abbreviated transcription (Latin):
latõ siquidẽ ut in mresti auditoris am̃o pe¬
netret eget multa uerborũ marestate.
eget guibꝰ ãosisq sentẽtiis ac uirtutꝭ
testimoniũ simplex et incultũ sufficit.
Nes uni oportet uitatem retum fustatis

Expanded text:
latio enim, ut in mesti auditoris animum penetret, eget multa verborum maiestate, eget gravibus animosisque sententiis; virtuti testimonium simplex et incultum sufficit, nec oportet veritatem rerum fictis
Abbreviated transcription (Latin):
Ĩn hoc rñ pater bruignissĩe fallimrn et
niinis uulgaritꝰ erramo ꝙ moriẽtes dici¬
mus a cõmodis uite huis ab duci. qui tñ
si quid alcius consideret᷑ ab ĩmĩabilibus
malis morte descendũt quod facillie possem
et aucͣtibus et rõnibꝰ et exẽplis oñdere

Expanded text:
In hoc enim, pater benignissime, fallimur et In hoc enim, pater benignissime, fallimur et nimis vulgariter erramus, quod morientes dicimus vite commodis abduci, qui tamen, siquis altius consideret, ab innumerabilibus malis morte discedunt. Quod facillime possem et autoritatibus et rationibus et exemplis ostendere
Abbreviated transcription (Latin):
at reuotauit iñi tp̃ns et p̃cipti edicto fe¬
tisse uidetur iniuriã nullũ hie p̃finitum
in diem obligati possemꝰ utiq differre
egnersari et exactricis auaritiã culpar.
Nunt de celeritate conq̃ri nõ possumꝰ qͣi añ
diem repetat᷑ quod statĩ ut accepimꝰ de¬
honesto uiro nulla possit mors inhonesta
ꝯtinge̾ pot̾at tñ duriꝰ mori Iste uero sit
unxit sit mortus est ut deo gr̃as agere
debras et ꝙ talem dedit et ꝙ tałr abstulit
Et si fata rerũ huãniarũ ac uarietatẽ ca¬
solum non lugebis s fortasse rt̃gandebis
extinctũ Sepe piũ mors homi labores
p̾sentis inte int̾cipit seꝑe põccupat Qs
anxietates et solicitudiẽs huiꝰ mũdi qͥs
missias quis erũpnas et tot ꝯtumelias
fortune quis mñ corꝑis qs ꝑitula et in
Utrũq is hũcium morborã turbas enu
dies exemerit Ab hus onũbꝰ itaq frater
tuus bñfr̃ tempestine mortis ĩnimis est

Expanded text:
‘At revocavit ante tempus et precipiti edicto fe‘At revocavit ante tempus et precipiti edicto fecisse videtur iniuriam’. Nullum hic prefinitum in diem obligati, possemus utique differre, tergiversari et exactricis avaritiam culpare; nunc de celeritate conqueri non possumus, quasi ante diem repetatur quod statim ut accepimus, dehonesto viro nulla mors possit inhonesta contingere, poterat tamen durius mori. Iste vero sic vixit, sic mortuus est, ut Deo gratias agere debeas, et quod talem dedit et quod taliter abstulit. 9 Et si fata rerum humanarum ac varietatem casolum non lugebis, sed fortassis etiam gaudebis extinctum; sepe enim mors labores vite presentis intercipit, sepe preoccupat. Quis anxietates et solicitudines mundi huius, quis miserias, quis erumnas et tot contumelias fortune, quis animi corporisque pericula et in utrunque ius habentium morborum turbas enumdies exemerit. 10 Ab his omnibus itaque frater tuus beneficio tempestive mortis immunis est.
Abbreviated transcription (Latin):
intuerẽtut uen̾am itaq mestus et ad brns
ualentẽ meditus eger accesserã inuẽi fa-¬
ciem trã int̾ affc̃m debite pretatis et de¬
corẽ ꝓprie honestatis frat̾ire smił ꝯpassiõis
et uirilis anĩ signa p̃fe̾ntem utrũq michi
placuit Alterũ riũ mansurtudinẽ alterũ
sapĩam tuã decet huanũ est in morte suoꝵ
pirtatis testes lacrimas effunde̾ uirile ⁊̃
designabat Accesẜunt et u̾ba maxĩoꝵ ple¬
na ssĩnũ ex quibꝰ ego qui consolandi ꝓpo ͭ ͦ
uenerã non tibi oprm mrã nccam cognoui
quĩ ip̃e solamen curis nreis elicui Richil
q consolantis in morem locuturs laudo
ꝓͥbo admitor et scupeo magnitudinẽ mũi
tui fe frem optimũ amisisti ũmo uoͦ non
amsisti s in patͥam p̃misisti u̾d quam tibi
quoq uemendũ est E ed loqͣnur ut uulgus
non senciamꝰ ut ualgus frẽm amisisti.
homĩs morte s⁊ de mortalitate nat᷑e que
nos ra lege introduxit in haut uitã. Ut
egrede̾mur ad pͥmũ reuotantis imperiũ

Expanded text:
nt. 4 Veneram itaque mestus et ad bene valentem medicus eger accesseram. Inveni faciem tuam, inter affectum debite pietatis ac decorem proprie honestatis, fraterne compassionis et virilis animi signa preferentem. Utrunque michi placuit; alterum mansuetudinem, alterum sapientiam tuam decet. Humanum est in morte suorum pietatis testes lacrimas fundere; virile estdesignabat. 5 Accesserunt et verba maximorum plena sensuum, ex quibus ego, qui consolandi proposito adveneram, non tam tibi opem meam necessariam cognovi quam ipse solamen curis meis elicui. Nichil ergo consolantis in morem locuturus, laudo probo admiror et stupeo magnitudinem animi tui. 6 Fratrem optimum amisisti; imo vero non amisisti, sed in patriam premisisti, ad quam tibi quoque veniendum est. Sed loquamur ut vulgus, non sentiamus ut vulgus: fratrem amisisti; hominis morte, sed de mortalitate nature, que nos ea lege introduxit in hanc vitam, ut egrederemur ad revocantis imperium. 7
Abbreviated transcription (Latin):
stia iam ergo felix adolescens ista nõme¬
tuit euasit eñ hũic et moditũ discessit a
nobis talem sui nõis odorem pꝯt se luq̃ns
ut non ꝑuadulcedine memoranciũ ssius
dolemis ꝙ bonũ nobis et egregiũ uirum
mors p̃ripuit. Laus uiũ de functorũ quadã
dampni memoria lacͥmas unientibꝰ excu¬
tit et inconsolabilrus gemitũ parit irreꝑa¬
uiuendo despexerat morrendo relũq̃ret
reta fenunei ululatus cõmiferatõ freg̃ns
uiri ꝙ is iustus at ĩnocens moreretir
et eleganter ut reliqua Ego itaq ut uñ
discesseram reu̾tar a płimorũ opimonibꝰ

Expanded text:
t. Iam ergo felix adolescens ista non metuit; evasit enim hinc et modicum discessit a nobis, talem sui nominis odorem post se linquens, ut non parva dulcedine memorantium sensus‘dolemus, quod bonum nobis et egregium virum mors preripuit; laus enim defunctorum quadam damni memoria lacrimas viventibus excutit, et inconsolabilem gemitum parit irreparavivendo despexerat, moriendo relinqueret. era feminei ululatus commiseratio viri erat, quod is iustus atque innocens moreretur.leganter ut reliqua. 13 Ego itaque, ut unde discesseram revertar, a plurimorum opinionibus
Abbreviated transcription (Latin):
torie institutoĩs scrutabat᷑ archanũ ade¬
rat catho consonꝰ ille senex/ curꝰ seurcti¬
te testimonio ꝯmendabat adrrãt l. tor¬
quatus .m. Catho uticensis et .ii. piso
cũ quibꝯ bonoꝵ fides o fines oꝑosa dispu¬
tatõe fremebat Aderat orator hortensiꝰ
aderat epicurꝰ adu̾sus alt̾um in famatõ¬

Expanded text:
torie institutionis scrutabatur archanum; adetorie institutionis scrutabatur archanum; aderat Cato censorius ille senex, cuius senectutem testimonio commendabat; aderant Lucius Torquatus, Marcus Cato Uticensis et Marcus Piso, cum quibus bonorum fines operosa disputatione firmabat; 8 aderat orator Hortensius, aderat Epycurus: adversus alterum cicero
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nusꝙͣ alibi ext᷑ ytaliam respiro hẽt
aũt hoc p̃cipimũ uirtus ⁊ solitudim desidiũ
et freq̃ntie fastidiũ demit uel desissimis
turbis insuetã requiẽ uł disertissums sil¬
nis curã nobiliũ curarũ atꝯs illustriũ tommi¬
tum catuam nouit infere̾ inuuu̾s claris⁊¬
egregiis uiris comitata erat tomes mnea
s. ut silrã graios ex nr̃is aderant Bru¬
chus Achitus herennus eĩcero maiis mu¬
neribꝰ insignes ilderat uir om̃i doctissims
m. uarro cũ quo citero ip̃e uagus aq̃denucũ
cussubibat aderant cocta ⁊ uellens et lu¬
cilius balbus cũ quibꝰ deorũ nam at̾ stuidio
uestigabat/ aderant iagidiꝰ Tratippus c̃
rimabat᷑. aderant
quo dĩatõri legesq tͣctabat Aderat m
eĩtero filius mindũ uilis cui dictabat offi¬
cia ꝙ honestũ ꝙ utile que nã int̾ hec ĩaa
ꝯtentio ad erant eloq̃ntissum uiri suł¬
picius Crassus Anthonius cũ quibꝰ ora¬

Expanded text:
enim, nusquam alibi extra Italiam, respiro; habet enim, nusquam alibi extra Italiam, respiro; habet autem hoc precipuum virtus: et solitudini desiderium et frequentie fastidium demit; et vel densissimis turbis insuetam requiem vel desertissimis silvis turbam nobilium curarum atque illustrium comitum cathervam novit inegregiis viris comitatus erat comes meus, sed ut sileam Graios, ex nostris aderant Brutus Athicus Herennius, cicerionanis muneribus insignes; aderat vir omnium doctissimus Marcus Varro, cum quo Cicero ipse vagus academicum rus subibat; aderant Cotta et Velleius et Lucilius Balbus, cum quibus deorum naturam acri studio vestigabat; 6 aderant Nigidius et Cratippus, cum rimabatur; aderat quo divinationem legesque tractabat; aderat Marcus Cicero filius, nondum vilis, cui dictabat officia, quid honestum quid utile quenam inter hec ipsa contentio; 7 aderant eloquentissimi viri Sulpitius Crassus Antonius, cum quibus ora
Abbreviated transcription (Latin):
O
urbis muise strepitũ fugiẽs srces¬
si unaq tuus eĩcero attonitꝰ nouitate
loci fassusq nuꝙͣ se magis ĩapinate suo
Ut uerbo rius utar gelidis tircũseptũ flunũ¬
bus fuisse ꝙͣ ad fontẽ ⁊ orgie nretũ fuit
olim puto uarbonã petẽs loca illa non ui¬
derat ꝙͣ ꝙͣ si plino credimꝰ narboneus
si hodierne diurẽsioni stamo anclatensi ꝓ¬
q ruris dulte sibenciũ ac solitudo iocũdisiã
srtus it put ã euntibꝰ ad dext̾am redeũtibs
ad siuistmn sũt qd̾ ideo dix̾im ne mireris
si tum uiator eĩto duꝰtitula licz amena nõ
uidit nemo quid̾ ỹteriens uemo inisi s̾to
ꝯsilio uoleus scieusq eo ꝑuenit uol spec¬
taculo fontis Illectus uelstudendi ociandiq
ꝓposito qd̾ ꝙͣ sit rarũ intelliges si uel poe¬
tarũ uel honestis om̃io studiis uatancium
aĩaduertis raritatẽ delectari m ita qrui
sus est Cic̃o et cupide mecũ ẽẽ decẽ ibi nẽ¬
pr tnquillos atq ociosos dies egins Illit

Expanded text:
o urbis invise strepitum fugiens secessi, unaque tuus Cicero attonitus novitate loci fassusque nunquam se magis “in Arpinate” quo, ut verbo eius utar, “gelidis” circumseptum “fluminibus” fuisse quam ad fontem Sorgie mecum fuit. Olim, puto, Narbonem petens loca illa non viderat, quanquam si Plinio credimus, Narbonensis, si hodierne dimensioni stamus, Arelatensis pque ruris dulce silentium ac solitudo iocundissima secus iter publicum euntibus ad dexteram, redeuntibus ad sinistram sunt; quod ideo dixerim ne mireris si tum viator Cicero diverticula, licet amena, non vidit: 3 nemo quidem preteriens, nemo nisi certo consilio volens sciensque eo pervenit et vel spectaculo fontis illectus vel studendi otiandique proposito, quod quam sit rarum intelliges si vel poetarum vel honestis omnino studiis vacantium animadverteris raritatem. 4 Delectari itaque michi visus est Cicero et cupide mecum esse; decem ibi nempe tranquillos atque otiosos dies egimus; illic
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃la manu x̃hrusũ qd̾ dici solet retrax¬
nõ rge̾ s⁊ unabat collo qui ⁊ hõm fando
tͣducere Illa quidẽ tota ẽ amor ⁊ caritas
et fides et urbanitas ⁊ lexos multa sũt
ꝯuibꝰ melio tacendo rũdeas Quid enĩut
omittã cet̾a illi faciã ꝑticule ubi te felicẽ
dice̾ solitus fertiplato at qui ut multo so¬
crates felicior płonis ꝙͣ pło socͣtis con¬
uictu Sit ego tua multã amiticiã felicior
ip tua mrã um ista p̃tereo q̃ nullũ nͥ
te unũ adu̾sariũ inuenirẽt ad sũmam
rei uenio ⁊ensi fateor nescio ꝙ mue
dulcedinis eyle illiꝰ aduẽtu uelut ip̃e af¬
tui negligens a̾ ꝙ enras prĩe pirtati
orphrns ꝯingio tezrus amci ͤ p̃stitisse
parrant᷑ id mͥ te p̃stare uelimꝰ ut .s. in
lo i cellam ascendant p̃ces tue qñ ut so¬
les deum ꝯ temẽsa sua digͣtꝰ ẽ faĩliarit̾
alloq̃ris ora queso ut ymergã huit si qͣ

Expanded text:
epystola manu prehensum, quod dici solet, retraxepystola manu prehensum, quod dici solet, retraxnon egere, sed iuvabat colloqui et horam fando traducere; illa quidem tota est amor et caritas et fides et urbanitas et lepos; multa sunt quibus melius tacendo respondeas. 4 Quid enim, ut omittam cetera, illi faciam particule ubi te “felicemdicere solitus fertur Plato; atqui ut multo Socrates felicior Platonis quam Plato Socratis convictu, sic ego tua multum amicitia felicior quam tu mea. Verum ista pretereo, que nullum nisi te unum adversarium invenirent. Ad summam rei venio. 5 Sensi, fateor, nescio quid vive dulcedinis epystole illius adventu, velut ipse aftui negligens, ut quod Eneas patrie pietati, Orpheus coniugio, Theseus amicitie prestitisse narrantur, id michi te prestare velim, ut scilicet in lo in celum ascendant preces tue; quando, ut soles, “Deum” qui te mensa sua “dignatus” est, familiariter alloqueris, ora, queso, ut emergam hinc, siqua
Abbreviated transcription (Latin):
sum ac uacuũ in hiis regionibꝰ nactꝰ sũ
Ut si qñ post hac uel fati ui uel studio
uarietans ꝓpellendiq fastidii nõ quidẽ
huc que me uolente nũꝙͣ erit s iᵈ forte
retusrã tanto teste in mrdĩ ꝓducto int̾
amicos yatrios excusabilior fiã ualeo
felix qui babilonẽ occiduã nõ uidisti ẜs¬
uncy tã obstinato silentio deditꝰ
fui quĩ facile tua melliflua uox uo¬
cem michi posset excute̾ Idq cũ sepe ałs
tũ hodie sũ exptus Trdio ꝙudẽ affectus
et in pͥmis rerũ curialiũ fessus eram.
A ccesserant fanuliares eple ad amicos
contines ad t̃ ext̾nos quoq sub iddem
bus subdictũ curis nõ exignũ in hiis tẽ¬
pus xxxendo cogente urrecundia ne ut
cũ amicis rõxm ocui non habere quam
hñdam catho cesuit ut nosti aut omĩo
spnere uidear a quibꝰ ip̃r nõ sꝑnor. Tã
dem igit᷑ in hys rebus magna diei ꝑte
ꝯsumxta surrexerã ferias acturus ad
uespam dũ ecce reprnte tuame dulcis

Expanded text:
vacuum in his regionibus nactus sum — ut siquando posthac vel fati vi vel studio varietatis propellendique fastidii non quidem huc — quod me volente nunquam erit — sed illuc forte retranseam, tanto teste in medium producto inter amicos patrios excusabilior fiam. Vale, o felix, qui Babilonem occiduam non vidisti. Kauam tam obstinato silentio deditus fui quin facile tua melliflua vox vocem michi posset excutere; idque cum sepe alias tum hodie sum expertus. 2 Tedio quidem affectus et in primis rerum curialium fessus eram. Accesserant familiares epystole ad amicos concives, ad externos quoque sub idem bus subductum curis non exiguum in his tempus expendo, cogente verecundia ne aut cum amicis “rationem otii” non habere quam habendam Cato censuit, ut nosti, aut omnino spernere videar a quibus ipse non spernor. 3 Tandem igitur in his rebus magna diei parte consumpta, surrexeram ferias acturus ad vesperam, dum ecce repente tua me dulcis
Abbreviated transcription (Latin):
sue brenitas tp̃ris siue rerũ uenuria est
suie curarũ copia quibꝰ solito nũt gͣuiꝰ
p̃morsire et uinn sprs blanda colloquii te¬
ꝙ in ꝓximo reuistendi ꝓpositũ cum satis
excuss̾m nicħ qd̾ scribi dignũ ẽẽt inem
hiystoriã aggrediar frustra erit qm̃ et
mlta iau in amicorũ lr̃is inseriũ ⁊ si q̃cũ¬
que fert om̃s explicare uelin deficiet
stilus Si ad mr̃a mẽ uerto titubabͭ or̃o
endũ esti Arguat licet feneca qui ł sili
Eitourm arguit in eorũ me grege repio
quos statu libos uocant nec uiuo nͨ ua¬
les nec morior nec egroto cũ demũ uiuẽ
⁊Ualeꝰ incipiã cũ nueno hiuꝯ exitũ la¬
beriu ichi in hoc mõ sũ totus hͦ unũ ago

Expanded text:
e brevitas temporis sive rerum penuria est sive curarum copia, quibus solito nunc gravius premor, sive etiam vivi spes blanda colloquii teque in proximo revisendi propositum — cum satis excusserim, nichil quod scribi dignum esset invenbabilonicam aggrediar, frustra erit; quoniam et multa iam in amicorum literis inserui et si quecunque fert animus explicare velim, deficiet stilus; si ad mea me vertero, titubabit oratio. endum est? Arguat licet Seneca, qui in simili Ciceronem arguit, in eorum me grege reperio quos statuliberos vocant, nec vivo nec valeo nec morior nec egroto; tum demum vivere et valere incipiam cum invenero huius exitum labyrinthi. In hoc modo sum totus, hoc unum
Abbreviated transcription (Latin):
aderant rõuis cuibꝰ int̾mix̃ti quos in
capitulib ꝯ causi Cicero idẽ dĩna prorsus
orõne deffend̾at qd̾ aũt nonũatim ad li¬
bellũ tuũ attinet amite et milo de fenso
⁊ la tensi offensus et s illa excusatus
⁊ pomprius laudatus aderant hiis eqͥdẽ
aliisq id genus comitibꝰ tͣnquilla et io¬
iocunda ⁊ felix rusticatio mea fuit modo
diuit̾nor fuiss mox riũ in itm nuito babi¬
lomcꝰ unes miectꝰ est retentusq sum
ad infõs uñ hec tibi nũt scribo turba fec̾
occupationũ ut nec pno meo libellũ tuũ
tuscribendi copia nec illi int̾im redeñdi
ad te facultas fuit neq pͥus futurã spo
ꝙͣ ambo piter in ytaliam redeamꝰ quem¬

Expanded text:
aderant romanis civibus intermixti, quos in capitalibus causis Cicero idem divina prorsus oratione defenderat; quod autem nominatim ad libellum tuum attinet, amice, et Milo defensus et Laterensis offensus et Silla excusatus et Pompeius laudatus aderant. 10 His equidem aliisque id genus comitibus tranquilla et iocunda et felix rusticatio mea fuit, modo diuturnior fuisset; mox enim michi iterum invito babilonicus uncus iniectus est retractusque sum ad inferos, unde hec tibi nunc scribo. Turba fecit occupationum ut nec puero meo libellum tuum transcribendi copia nec illi interim redeundi ad te facultas fuerit; neque prius futuram spero quam ambo pariter in Italiam redeamu
Abbreviated transcription (Latin):
gu quo mat̾iam u̾misiss. elegantissimũ
manus et ingenii sui carmen indicat In¬
suꝑ et noua affrice mee fundaͭ ͣ duo ꝑua
quidẽ s denota munuscula uenerabundus
offeram p̾uertit om̃ipotens desideriũ meũ
nec dignus fuit tam letũ et tam felicem
diẽ cerne̾/ Muid u̾o nũc consilii capiã quid
De meip̃o statiã quid agam sepe mecũ
hec cũ lacrinis loguor Siuo ire paras in¬
felix Ĩs quẽ petebas abiit quẽ sequeris
aulam ne fris flebilem et tanto splendore
uiduatũ an buscum ubi sepulte sũt spes
tue utrobiq molestie parũ ne tibi meroras
actulit casus inisi gemitibus ⁊ tuis obuia
ꝑgas et uel huic te merentiã agiiin
mestus ĩmisteas uel illme suꝑbi pontifitꝭ
barbaricas deosculeris manus Sic sũ donc
tu lr̃ĩs tuis et affc̃ũ meo uela fec̾is ⁊ ꝯsilii
uagũ amplustre firmauis uale x.
¶ Ad senucium florentinũ de faru¬
lie sue statu

Expanded text:
ginquo materiam premisisset, elegantissimum ginquo materiam premisisset, elegantissimum manus et ingenii sui carmen indicat, insuper et nova Africe mee fundamenta, duo parva quidem sed devota munuscula, venerabundus offerrem. Prevertit Omnipotens desiderium meum, nec dignus fui tam letum et tam felicem diem cernere. 4 Quid vero nunc consilii capiam, quid de me ipso statuam, quid agam? Sepe mecum hec cum lacrimis loquor: ‘Quo ire paras, infelix? is quem petebas, abiit. Quem sequeris? aulam ne fratris, flebilem et tanto splendore viduatam? an bustum, ubi sepulte sunt spes tue? utrobique molestie. Parum ne tibi meroris attulit casus, nisi gemitibus tuis obviam pergas, et vel hinc te merentum agmini mestus immisceas, vel illinc superbi pontificis barbaricas deosculeris manus?’ Sic sum, donec tu literis tuis et affectui meo vela feceris et consilii vagum amplustre firmaveris. Vale. 14 Ad Sennucium Florentinum, de familie sue statu
Abbreviated transcription (Latin):
specimen u̾tutũ templũ honestatis yma¬
ginẽ lr̃arum hospitem studiox nmatorẽ
ingeniorũ ac extimatorẽ rãssimũ m̾itoꝵ.
nulli muidũ iniudiosũ claris uiris oĩbꝰ
pium mitem modestũ sobriũ affabilem.
deficio nec inuenio quid tãtis u̾tutibus
Dignũ loquar aut amore decipior aͥ etate.
baut pradiantẽ et ꝯspicuã cleri lucẽ fes¬
tinate nbes mortis obduxit cuis mĩtio
accepto ꝙͣta me miserũ circũfuderit eclipsi
sensit corneũ testes sunt ocule mei u̾m
mansuetudo sugerit et uetusta deuotio ⁊̃
qua he̾ditario iure succedas ⁊ pat̾nis fi¬
nbus non contentꝰ longe lateq protesse¬
ras. hec quociens ꝙͣtaq dulcedine cogi¬
tabam diem illum ꝙproximũ opinabat
quo .s. mitissimis eius lr̃is obsecuta et
ab appõmiro in pyreneũ tnsgressus
ex optatissimo eius cõspectu imꝑuisus as¬
siste̾m eiq et romanã laureã quã uertici
meo licet indignus impͥmo queq iam ante
uel auditu solo ꝙͣte sibi iocunditatis elou¬

Expanded text:
specimen, virtutum templum, honestatis imaginem, literarum hospitem, studiorum amatorem, ingeniorum preconem ac extimatorem rectissimum meritorum; nulli invidum, invidiosum claris viris omnibus, pium, mitem, modestum, sobrium, affabilem, deficio, nec invenio quid tantis virtutibus dignum loquar. Aut amore decipior, aut etate hac preradiantem et conspicuam cleri lucem festinate nubes mortis obduxit. Cuius nuntio accepto, quanta me miserum circumfuderit eclipsis sensit cor meum, testes sunt oculi mei. Vermansuetudo suggerit et vetusta devotio, in qua hereditario iure succedens et paternis finibus non contentus, longe lateque processeras. 3 Heu, quotiens quantaque dulcedine cogitabam diem illum, quem proximum opinabar, quo scilicet mitissimis eius literis obsecutus et ab Appennino in Pireneum transgressus, exoptatissimo eius conspectui improvisus adsisterem, eique et romanam lauream, quam vertici meo, licet indignus, imprimo, queque iam ante vel auditu solo quante sibi iocunditatis e lon
Abbreviated transcription (Latin):
tardant trenq hebetant artus. moribũ¬
daq mẽbra huic metuũt tupĩtq dolent
gandentqz neqz auras respituĩt clause tene¬
bris et carce̾ ceco Sit eram igit᷑ admirans
ꝙ de te post digressum tuũ aures meas nulls
rumor impulerat dũ ecce lr̃a tua mͥ oblata
est agnoui signũ et iam securior legi Ce¬
terũ quia nncius mirũ in modũ festinabat
et res pluribus u̾bis egere uidebat᷑ xespõ¬
sionem distuli in diem alterũ quã iam huic̃
criꝑtitam fore ꝓuideo ꝙ tua quoq de rebs
uariis triplex est querela unũ quod breuit
potuisse confugẽ s in eadẽ tempestate qͣ me
discedens celiquisti iactatũ fluctibus here.
ne quitꝙͣ sepe repentantege ñla face̾ si quis
meus uentus ab occidente ꝯsurgeret hͦ tñ
solo letum/ et ideo gr̃as agentem ꝙ te saltẽ
ꝑ multos labores euasisse uideo iꝓ nauitula
tua ex eisdem ꝑiculis ueniens aut portum
ten et aut pleno subit hostia uelo deniteps

Expanded text:
tardant Terrenique hebetant artus moribuntardant Terrenique hebetant artus moribundaque membra; Hinc metuunt cupiuntque, dolent gaudentque neque auras Respiciunt clause tenebris et carcere ceco. 5 Sic eram igitur admirans, quod de te, post digressum tuum, aures meas nullus rumor impulerat; dum ecce litera tua michi oblata est. Agnovi signum et iam securior legi. Ceterum, quia nuntius mirum in modum festinabat et res pluribus verbis egere videbatur, responsionem distuli in diem alterum. 6 Quam iam hinc tripartitam fore provideo, quod tua quoque de rebus variis triplex est querela. Unum, quod breviter potuisse confugere, sed in eadem tempestate, qua me discedens reliquisti iactatum, fluctibus herere; nequicquam sepe retentantem vela facere, siquis meus ventus ab occidente consurgeret; hoc tamen solo letum et deo gratias agentem, quod te saltem permultos labores evasisse video, quod navicula tua, ex eisdem periculis veniens, Aut portum tenet aut pleno subit ostia velo. 7 Deinceps