comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
intelligit᷑ eẽ cõplexus. sed scđm ꝓpheticã
& euangelicã & apłicã auctoritatẽ
eas spes om̃s prenunciare in quas se
patriarcharũ desideriũ scorũ expecta¬
tio apłorũ sides martrrũ confeftio
& om̃iũ credentiũ cursus extendit:
idest in scã tẽpora. in xt̃nae ciuitatis
in colatũ atq coetũ in regridm̃ci be¬
atitudinẽ in spũalis lib̵tatis nouam
głam in consortiũ diuinae xt̃nitatis
& regni. Atq ut id absolutiꝰ intelli¬
gxt᷑ ipsas illas uerborũ uirtutes ꝓ¬
prietatesq tractemꝰ Nisi dris
cedificauerit sibi domui: in uanui
laborauerꝰ qui cedificanit eam
Nisi dais custo dierit ciuitatẽ iN
uaniũ iugilaiutrꝰ qui custodiuNe
In uanium est uobis diluculo sur¬
gere. Nolunt plures scm̃ salomo¬
nẽ xdificationi ciuitatis & templi
studentẽ in eo ipso molitionis suae tẽ¬
pore euersionẽ eiuitatis ac templi
quod conder&e ꝓphetasse : quia & titulus

Expanded text:
intellegitur esse conplexus. sed secundum propheticam intellegitur esse conplexus. sed secundum propheticam et euangelicam et apostolicam auctoritatem eas spes omnes praenuntiare, in quas se patriarcharum desiderium, sanctorum expectatio, apostolorum fides, martyrum confessio et omnium credentium cursus extendit, id est in sancta tempora, in aeternae ciuitatis incolatum atque c“tum, in regni dominici beatitudinem, in spiritalis libertatis nouam gloriam. in consortium diuinse seternitatis et regni. atque ut id absolutius intellegatur, ipsas illas uerborum uirtutes proprietatesque tractemus. Nisi dominus aedificauerit sibi domum, in uanum laborauerunt, qui sedifNisi Dominus custodierit civitatem, in vanum vigilaverunt qui custodiunt eam. In vanum est vobis diluculo surgere. Volunt plures sanctum Salomonem, aedificationi civitatis et templi studentem, in eo ipso molitionis suae tempore eversionem civitatis ac templi quod conderet prophetasse: quia et titulus
Abbreviated transcription (Latin):
portaȩ in fomi nichil ualerent qͥ qͣ in t̃ris¬
uł soluiss& uł ligass& ea in caeł uł soluta ꝑ¬
sisfcrent uł ligata : hunc itaq tali c̃uitio
detestantẽ hoc sacram̃tũ passionisepaemrs
endi ut perũ pͥmũ filu dĩ c̃fessorẽ tecbis¬
in tumultu eo qͦ se dandũ passioni pnabut
cũ idẽ petrꝰ seruo sacerdotis gladio aueis
scidiss& : ait Reconde gladiuĩ tiũin drti
Calicẽ quẽ dedit mͥ pat̃ ñ bibã illu inai
& ꝓfanũ docens eẽ si ñ omã quȩ erghu¬
nã salutẽ patri uoiuss& explene. Absilt
autẽ in eo ostendit debitã passionis suen
sacram̃ti officia & ubi c̃sũ matione gaud
ibi in suscepti oꝑis ꝑfectione laȩtitia ẽ tr
scđm hanc gestorũ deuotionẽ ita om̃ã acta
ut uideant᷑ studiose ꝓreligione qͣ uiratas it¬

Expanded text:
 inferni nihil praevalerent, qui quae in terris solvisset vel ligasset, ea in coelis vel soluta persisterent vel ligata, hunc itaque tali convicio, detestantem hoc sacramentum passionis, excepit: tiendi, ut Petrum primum filii Dei confessorem, Ecn etiam in tumultu eo, quo se dedendum passioni praebuerat, cum idem Petrus seruo sacerdotis gladio aurem abscidisset, ait: reconde gladium tuum in theca: calicem, quem dedit mihi pater, non bibam illum? impium et profanum docens esse, si non omnia, quse erga humanam salutem patri uouisset, expleret. absolute autem in eo ostendit deuotam passionis suae sacramenti officia: et ubi consummatione gaudetur, ibi in suscepti operis perfectione laetitia est. ergo quia secundum hanc gestorum deuotionem ita omnia acta sunt, ut uideantur studiose pro religione, qua iurata
Abbreviated transcription (Latin):
sunt obliuiscens seq in ea quæe pͥoras
atondens Lex ad fideles ita locuta ẽ Perse¬
uest᷑ te inimici tiui & ñ cõphendent Non¬
ilondisse autẽ eos doc& eũ it Fabricaluos
idfiniti enĩ tẽporis significatio ẽ łabrica¬
unt eni semꝑ nunꝗ fabricationis suȩ ef¬
faetũ onsequentes indefesso fidei cursu eo
du quotide supͣ dorsũ fabricabat᷑ bella
urrente. Atq hanc ꝑtinacẽ infestantiũ
inquitatẽ sequens uersus ab soluit Proloꝵ¬
qauo iniquitattm ipsorũ. lsauȩ ꝓphe¬
ca ẽdicentis. Uȩ qͥ trahunt peccata sua
ã quã funẽ longũ. Non desinunt enĩ pec

Expanded text:
sunt. obliuiscens seque in ea, quae priora sunt, sunt. obliuiscens seque in ea, quae priora sunt, extendens. lex ad fideles ita locuta est: persequentur te inimici tui et non conprehendent. nonconprehendisse autem eos docet, cum ait: fabricabant, indefiniti enim temporis significatio est. fabricabant enim semper, numquam fabricationis suse effectum consequentes, indefesso fidei cursu eo, cui cotidie supra dorsum fabricabantur bella, currente. Atque hanc pertinacem infestantium iniquitatem sequens uersusabsoluit: prolongauerunt iniquitatem ipsorum. Esaiae prophetia est dicentis: uae qui trahunt peccata sua tamquam funem lon
Abbreviated transcription (Latin):
Talis religiosorũ deb& eẽ confessio & he
uera fidei ꝓbatio ẽ : ut qͥ sȩpe & auiun¬
tute impugnent. nunꝗ tam̃ eorũ qus
& saepe & pridẽ impugnauerint prap¬
tentes sint. Aduersus autẽ ualidiore
& longũ & frequens ẽ proeliũ &iddo¬
co inimicae spũalesq uirtutes firmos
fide & timore dĩ uiros & diu & sepe
hancgłam ne aliquando cecdamꝰ & hnr
sit impugnationis nr̃ae assiduitas : qua
ñ sit impugnantiũ prxpotens fortitus¬
Mos autẽ ẽ eorũ qͥ neqͣꝗ longis atqas
dius proeliis praeualent : ut uictorĩ
exercitũ & firmis agminib: incedent
At̃go adeant & dorso sicubi uiã pret¬
eat insidias machinent᷑ : illic dolos
fabricent᷑ illic om̃a insidiarũ artifi¬
cia exerceant. Ita & peccatores tẽpa¬
tos incassũ fideles uiros euntes in ueri¬
tatis uia dorso adeunt cdorso insidias
dorso dolos concinnant: & idcirco ait
Supra dorsũ ineu fabricabarit
peccatores. Currit apłs: ea quȩ reor

Expanded text:
Talis religiosorum debet esse confessio. Et haec vera fidei probatio est, ut qui saepe et a juventute impugnant, numquam tamen eorum quos et saepe et pridem impugnaverint, praepotentes sint. Adversus autem validiores et longum et frequens est praelium: et idcirco inimicae spiritalesque virtutes firmos fide et timore Dei viros et diu et saepe hanc gloriam, ne aliquando cedamus; et hinc sit impugnationis nostrae assiduitas, quia non sit impugnantium praepotens fortituMos autem est eorum, qui nequaquam longis atque adsiduis proeliis prseualent, ut uictorem exercitum et firmis agminibus incedentem a tergo adeant et dorso, sicubi iam praetereat, insidias machinentur, illic dolos fabricentur, illic omnia insidiarum artificia exerceant. ita et peccatores temptatos in cassum fideles uiros euntes iam in ueritatis uia dorso adeunt dorso insidiantur, dorso dolos concinnant. et idcirco ait: supra dorsum meum fabricabant peccatores. currit apostolus ea, quae retro
Abbreviated transcription (Latin):
tis impetũ gerit. Nongͦ his irascendũ est
a quib: aliqͣ ꝑpetim᷑ : sed quotiensq ꝑ con¬
tumelias ad iracundiã ꝓuocam᷑. qͦtiensq
ꝑconuitia ad lites excitam᷑ qͦtiensq ad
dolorẽ & impiã damni querelã ꝑrapri¬
nas & furta cõpellim᷑ aut in corporisuo¬
luptates blandae adhortationis sollici¬
tam᷑ instinctu : ag noscendus ẽ hostis ille
ꝑ quẽ haec oꝑũ ac dictorũ incentiua prae¬
bent᷑ Neq irascendũ ẽ hominib: aliente
instigationis oꝑariis : sed potiꝰ in his dete¬
standi officii int̃cessio foecla miseranda ẽ
qđ sint uasa diaboli fathanae ministe¬
riũ & la trocinantiũ telũ : & aliene ma¬
litie ac neqͥtiaȩ portitores Ob hanc gͦ
cognitionẽ ꝓpħa sine dictione nominis
tantũ impugnantiũ meminit de his
atq illis indiserete locutꝰ qr ꝓ homines
in se id qđ sp̃ualiũ neqͥtiarũ ẽ gerebat᷑¬

Expanded text:
tis impetum gerit. non ergo his irascendum est, tis impetum gerit. non ergo his irascendum est, a quibus aliqua perpetimur, sed quotiensque per contumelias ad iracundiam prouocamur, quotiensque per conuicia ad lites excitamur, quotiensque ad dolorem et impiam damni querellam per rapinas et furta conpellimur aut in corporis uoluptates blandae adhortationis sollicitamur instinctu, agnoscendus est hostis ille, per quem haec operum ac dictorum incentiua praebentur. neque irascendum est hominibinstigationis operariis : sed potius in his detestandi officii intercessio foeda miseranda est, quod sint vasa diaboli, satanae ministerium, et latrocinantium tela, et alienae militiae ac nequitiae portitores. Ob hanc ergo cognitionem propheta sine distinctione nominis tantum impugnantium meminit, de his atque illis indiscrete locutus: quia per homines in se id quod spiritalium nequitiarum est gerebat
Abbreviated transcription (Latin):
neniꝰ in mortib frequent̃. Aiideis
quinquies quad raginta minꝰ unã aece¬
pi Ter uirgis cesussũ ter naufragaui
Naccẽ & diẽ in ꝓfundo feci Merito ifte
tt & tantis proeliis ꝑfunctꝰ dicere au¬
sus ẽ De cocto iã suꝑ ẽ mͥ corona iusti¬
tae: quia nemo nͥ qͥ legitime certaue¬
rit coronat᷑ Hluic etiã uox haec ꝓphetica
cõpetit. Sxepe impugnauer̃ me a uiuen¬
tute mea Confidentiae maximae gra¬
tubaio ẽ : tantorũ & tã numerosorũ
bellorũ recordari: Sed nc̃ tacito im
pugnantiũ nomine : impugnatiosola
memorat᷑ & causa noscenda ẽ: cur
auetores impugnationis silentur
om̃s humanae in iurre quae religiosis
uiris inferunt᷑ : ñ eosdẽ habent aucto¬
res quos habent ministros. Executio
quidẽ hominũ ẽ sed diaboli instinetꝰ
ẽ & huiꝰ nob̵ intelligentiae apłs auctor ẽ
dicens. Non enĩ nob̵ certam̃ ẽ ad uer¬
sũ carnẽ & sanguinẽ sed aduersus

Expanded text:
nentius, in mortibus frequenter: a Judaeis nentius, in mortibus frequenter: a Judaeis quinquies quadraginta una minus accepidatus sum, ter naufra. gaui, noctem et diem in profundo feci. merito iste tot et tantis proeliis perfunctus dicere ausus est: de cetero iam superest mihi corona iustitiae, quia nemo, nisi qui legitime certauerit, coronatur. Huc etiam uox haec prophetica conuenit: saepe inpugnauerunt me a iuuentute mea. fiduciae maximae gratulatio est tantorum et tam numerosorum bellorum recordari; sed pugnantium nomine, impugnatio sola memoratur. Et causa noscenda est, cur auctores impugnationis silentur. Omnes humanae injuriae, quae religiosis viris inferuntur, non eosdem habent auctores, quos habent ministros. Executio quidem hominum est: sed diaboli instinctus est. Et hujus nobis intelligentiae Apostolus auctor est, dicens: Non enim nobis certamen est adversus c
Abbreviated transcription (Latin):
NSTITUIMUR DICTIS EROERE¬
ticis cid tolcruintiam praeseatium
passionũ & naturae nr̃ae infirmitas ad¬
uersus scłi iniurias semꝑ impatiens suisb¬
pit patientiae doctrinã ab eo qui in
praȩsenti psalmo ait Scepe imou¬
gnouer me auiuni tute mea
Non ociosa atas religiosi uiri ẽ : neque
quietã exigit uitã impugnat᷑ ĩa abins
uiuentutis suae annis : & impugnatus
sepe Non nouella itaq: neq rara
inpugnantiũ odia sunt : sed ea sape etiã
i ipsis initus xetatis infesta sunt & idcir¬
co hec sunt quae fidem ꝓbant. quae pati¬
nntiã testant᷑: quae inuictae uirtutis coro
prodi coronã : dicens. Nemo coronatur:
nisi qui legitime certauerit: Certamen
antũ ñ sufficit ad coronã Legitime
certandũ ẽ id est om̃a passionũ bella
ꝑagenda sunt. Non sufficit semel neq
unius certaminis bello militasse &
auidiamꝰ hoc ipsũ legitimũ certamen :
cũ dicit dese. In laborib: copiosius in
pligis abundantius incustodus emi¬

Expanded text:
nstituimur dictis propheticis ad tolerantiam praesentium passionum, et naturae nostrae infirmitas aduersus saeculi iniurias semper inpatiens suscipit patientiae doctrinam ab eo, qui in praesenti psalmo ait: saepe inpugnauerunt me a iuuentute mea. non otiosa aetas religiosi uiri est neque quietam exigit uitam. inpugnatur iam ab ipsis iuuentutis suae annis et inpugnatur saepe. non nouella itaque neque rara inpugnantium odia sunt, sed ea saepe etiam ab ipsis initiis aetatis infesta sunt. et idcirco haec sunt, quae fidem entiam testantur, quae invictae virtutis coronpraelii coronam, dicens: Nemo coronatur, nisi qui legitime certaverit. Certamen tantum non sufficit ad coronam: legitime certandum est, id est, omnia passionum bella peragenda sunt; non sufficit semel neque unius certaminis bello militasse. Et audiamus hoc ipsum legitimum certamen, 484 cum dicit de se: In laboribus copiosius, in plagis abundantius, in custodiis emi
Abbreviated transcription (Latin):
nouella oliuarũ m̃sa nr̃am circũibuN
idefe doctrinae nrae cognitionẽ opti¬
morũ quasi ramorũ fructib: obum¬
brabunt: Seruauit autẽ etiã hanc
ꝓpħa rationẽ ut neo phitã oliuã dice¬
ret id est nuꝑ plantatã : quia ꝑ sapi¬
entiã tã quã coniugẽ assumptã cuiꝰ
filii sunt oꝑa fidelia haec eadẽ in hac
t̃ra nr̃i corporis plantatur Hec gͥ
uxor ẽ mͦ uitis abundantis in domus
nr̃ae laterib diffusa Eluiꝰ filii idest
tali comniugȩ oꝑa ꝓcreata tã quã plantatae
oliuae in mense nr̃ae circuitu assitent &¬
quia haec tim̃tiũ dm̃ bextitudo ẽ ꝓpħa
subrecit: Ecce sic benedic& om̃is homo qͥ
tim& dñm iungit᷑ ad tim̃tis meritum
etiã uotũ ꝓpħx diceñs Bqediccit te
dñis ex sion: & uidetis quae sunit
bonia hicrusalem. De hierusalẽ & sron
ũ suꝑiorib psalmis frequent̃ sumꝰ locita :
ex quib uel in quib bonorũ om̃iũ con

Expanded text:
nouella oliuarum mensam nostram circumibunt, id est doctrinae nostrae cognitionem optimorum quasi ramorum fructibus obumbrabunt. seruauit autem etiam hanc propheta rationem, ut neophytam oliuam diceret. id est nuper plantatam: . quia per sapientiam, tamquam per coniugem adsumptam, cuius filii sunt opera fidelia, haec eadem in hac terra nostri corporis plantantur. haec igitur uxor est modo uitis abundantis in domus nostrae lateribus diffusa: hi filii, id est tali coniuge opera procreata, tamquam plantate oliuae in mensae nostrae circuitu adsistent. et quia haec timentium deum beatitudo est, propheta subiecit: ecce sic benedicetur omnis homo, qui timet dominum. Iungitur ad timentis meritum etiam uotum prophetse dicentis: benedicat te dominus ex Sion; et uideas. quse sunt bona Hierusalem. de Hierusalem et Sion iam in superioribus psalmis frequenter sumus locuti: ex quibus uel in quibus bonorum omnium con
Abbreviated transcription (Latin):
cia ꝓpħa exeqͥt᷑ scilic& sacrificiorũ & holo¬
chaustomatũ & neomemarũ & sabbatoꝵ
quae om̃a umbra s̃ futirorũ: Sed anini
eiꝰ sustinuit in uerbũ dĩ Propt̃ legẽ ipse
sustin&: id est ut dixi corporalit̃ officulgs
gerit in uerbũ autẽ dĩ anima sua sustin&
scilie& filii dĩ aduentũ qͥ & uerbũ di &dĩ
uerbũ ẽ spuali fide expectãt. Qualit̃ t
expectat demonitrat: dicens Speraut
anin a mea indrm : a custodia ma¬
tutina lisque in Nocten. Recordemur
euangeliexe cõparationis tenorẽ & nen¬
nerimꝰ quođa oparios iuneae omnẽ du
in labore transigere. Acustodia matimu
uacuũ : Totius diei indefessus oꝑariꝰ ẽ ded
quid tandẽ erit spei n omĩ uita diensiũ
in spe dñi exegit Sunt enĩ oꝑarii hore
t̃tixe. sunt sexte sunt nonae : sunt & un¬

Expanded text:
ificiorum et holocaustomatum et neomeniarum et sabbatorum, quae omnia umbra sunt futurorum: sed anima eius sustinuit in uerbum dei. propter legem ipse sustinet, id est, ut dixi, corporaliter officia legis gerit. in uerbum autem dei anima sua sustinet: scilicet filii dei aduentum, qui et uerbum dei et deus uerbum est, spiritali fide expectat. qualiter autem expectet, demonstrat dicens: sperauit anima mea in domino a custodia matutinausque in noctem. recordemur euangelicae conparationis tenorem et meminerimus quosdam operarios uineae omnem diem in labore transigere. a custodia matutina uacuum, totius diei indefessus operarius est. Sed quid tandem erit spei? non omnium uita diem suam in spe domini exigit; sunt enim operarii horae tertiae. sunt sextae, sunt nonae, sunt et un
Abbreviated transcription (Latin):
oeamunciem uob̵ Ergo scđm ꝓuerbi¬
inĩ rationẽ uxorẽ urilẽ nosse debemꝰ
lã nẽpe quã sibi salomon sponsa opta¬
ut assumere. De qua & rursũ ait
lidiaui igit᷑ hanc adducere ad con¬
uuendũ mecũ : & amator factus
pulchritudinis eiꝰ Hrec gͥtã quã uxor
asũpta Rapientia uirilis ẽ ꝑficiensom̃a
xibi subdens & in labore utiliũ oꝑum
ulida Ipsa dõ placita : & ꝑ doctrinã
iꝰ digna & praet̃itorũ scientia & futuro¬
sũ cognitione ꝑfecta. Haec tim̃tis dm̃
uxor totis domꝰ suae laterib: diffusa :
laura extendit. Domũ autẽ ñ ambi¬
gt᷑ hoc animae nr̃ae eẽ domiciliũ.
qod sibi unꝰ quisq ꝑ timorẽ dĩ & uite
is ineundo ad habitationẽ sapientiae
uncdat: Ex hacigit᷑ filii qui erunt
tã quã nouella oliuarũ in circuitu
m̃sae nr̃ae erunt Non in circuitu c̃on¬
uiuii futuros ait eẽ sed m̃sa Mensa
enĩ dñi ẽ ex qua cr̃bũ sumimꝰ panis
scilic& uiui : citiꝰ haec uirtꝰ ẽ ut ipse

Expanded text:
dnuntiem uobis. ergo secundum prouerbiorum rationem uxorem uirilem nosse debemus, eam nempe, quam sibi Salomon sponsam optauit adsumere, de qua et rursum ait: iudicaui igitur hanc adducere ad conuiuendum mecum et amator factus sum pulchritudinis eius. haec igitur tamquam uxor adsumpta sapientia uirilis est, perficiens omnia et sibi subdens et in labore utilium operum ualida. ipsa deo placita et per doctrinam eius digna et praeteritorum scientia et futurorum cognitiuxor totis domus suae lateribus diffusa, latera extendit. Domum autem non ambigitur hoc animae nostrae esse domicilium, quod sibi unusquisque, per timorem Dei et vias ejus ineundo, ad habitationem Sapientiae emundat. Ex hac igitur filii qui erunt, tamquam novella olivarum in circuitu mensae nostrae erunt. Non in circuitu convivii futuros ait esse, sed mensae. Mensa enim domini est, ex qua cibum sumimus, panis scilicet uiui, cuius hsec uirtus est, ut ipse
Abbreviated transcription (Latin):
ut gentiũ crimina si quae iã cũ ipsa legis
ignoratione dõ nata s̃ legis autẽ peccata
iudicanda si qr lic& peccata sint tam̃
in lege pecrata sunt Ergo sids iniqͥtiees recor¬
d& quis sustinebit furta falla testimonia¬
cades stupͣ. peiuria : Hec enĩ crimina sunt
quae iniq idest extra legẽ dĩ geruitꝰ᷑ quae
nouae generationis sacram̃to abluuint᷑ Sed¬
horũ plane iã ds̃ ñ recordat᷑ & cur ñ recor¬
dec᷑ in sequenti uersu ꝓpħa demonstrat dicens
Quia apud te propitiatio est Est enĩ uni¬
genitꝰ dĩ filiꝰ ds̃ uerbũ redemptio nr̃a pax
nr̃a incuiꝰ sanguine reconciliati deo sumꝰ
Hic est qͥ uenit tollere peccata mundi.
Qui cruci errographũ legis affiges : edictũ
dãnationis ueteris deleuit Siue gͥad patrẽ
siue ad filiũ oratio ꝓpħae eẽ existimabitur
Unũ enĩ ambo s̃ & qui uidit filiũ uidit &
pactrẽ : qr pat̃ infilio & filiꝰ in patre ẽ. ex
similitudine głae alt̃ in altero głosus. Głosus

Expanded text:
is ignoratione damnata sunt. Legis autem peccata judicanda sunt: quia licet peccata sunt, tamen in lege peccata sunt. Ergo si Deus iniquitatum recordetur, quis sustinebit furta, caedes, falsa testimonia, stupra, perjuria? Haec enim crimina sunt, quae inique, id est, extra legem Dei geruntur, quaeque novae generationis Sacramento abluunthorum plane iam deus non recordatur: et cur non recordetur, in sequenti uersu propheta demonstrat dicens: quia apud te propitiatio est. est enim unigenitus dei filius, deus uerbum, redemptio nostra, pax nostra, in cuius sanguine reconciliati deo sumus. hic est, qui uenit tollere peccata mundi. qui cruci suae chirographum legis adfigens edictum damnationis ueteris deleuit. siue igitur ad patrem, siue ad filium oratio prophetae esse existimabitur — unum enim ambo sunt, et qui uidit filium, uidit et patrem, quia pater in filio et filius in patre est; ex similitudine gloriae alter in altero glo
Abbreviated transcription (Latin):
Uiae quoq in diuersis praeceptorũ ꝑb
sunt : in quib ꝑ timorẽ dĩ ambulane
beati sunt. Quib dicit᷑ Labores
fructuum tuorum manducabs
Sermo ad plures coeptꝰ ad unũ refo¬
tur docens nos om̃s qui in xp̃o credi¬
derimꝰ unũ eẽ apło ita confirmana
ꝯuno iderit significantoe quod in plurib
Et autẽ contuendũ : ꝓphecieũ hunc
sermonẽ ab usu cõmunis opinionis dis¬
oepare in hac enĩ uitae conuersatione
qͥmanducant laborũ suorũ fructus
manducant : exꝓuentib: elaborati
qꝑis sumentes. At uͦ ꝓpħa ait labores
fructuũ manducandos. Non conseqͥt᷑
snsus humanꝰ dictihuiꝰ intelligentiã
helaborib enĩ fructus ẽ : ñ exfru¬
cub labor Deinde labor ministeriũ
urporis ẽ fructus uͦ merces laboris
Ministeriũ autẽ corporis corporale

Expanded text:
in diuersis prseceptorum operibus- sunt, in quibus per timorem dei ambulantes beati sunt, quibus dicitur: Labores fructuum tuorum manducabis. sermo ad plures c“ptus ad unum refertur, docens nos omnes, qui in Christo credidimus, unum esse apostolo ita confirmantein uno id erit significantise, quod in pluribus. Est autem contuendum propheticum hunc sermonem ab usu communis opinionis discrepare. in hac enim uitae conformatione, qui manducant, laborum suorum fructus manducant ex prouentibus elaborati operis sumentes. at uero propheta ait labores fructuum manducandos. non consequitur sensus humanus dicti huius intellegentiam, ex laboribus enim fructus est, non ei fructibus labor. deinde labor ministerium corporis est, fructus uero merces laboris. ministerium autem corporis incorporale
Abbreviated transcription (Latin):
piciatio n recordans Scit autẽ ꝓpha in¬
gentis ꝑiculi rẽ eẽ iniq idest sine lege
peccare : qr peccato sine lege ꝑditio eso
peccato autẽ in legȩ iudiciũ ẽ & idero
ait Propter legem tuam sustin iuudoler
Lex autẽ scã & spũ alis ẽ & in ea uerbauta

Expanded text:
it, non recordans. Scit autem propheta ingentis periculi rem esse, inique, id est sine lege peccare, quia peccati sine lege perditio est, peccati autem in lege iudicium est. et idcirco ait: propter legem tuam sustinui te, domine. lex autem sancta et spiritalis est, et in ea uerba uitae
Abbreviated transcription (Latin):
obtẽperare pollicitis confidere: Au
nisi ut timeas dñm dm̃ tuũ & am
bules in om̃ib uus eius & diligas eũ ⁊¬
& custodias praecepta eiꝰ extotocor ⁊
detuo & ex tota anima tua ut
bene sit tibi: Quib dictis conue¬
nientia & congrua ꝓpħa in exordio
pialmi locutꝰ ẽ dicens. Beati
omnes qui tunt drim: quiam o¬
bulant inuiis eius. ostendens
ñ ex trepidatione nr̃a quia haec
timoris ẽ auctor in t̾ris neq: ex t̃rore
eius qui t̾ribilis sit. bextos eẽ qui time¬
obsequela Coeterũ siquis timeat. neq
pareat: erit quidẽ timens ex trepida¬
tione naturae sed ñ erit beatꝰ extimo¬
ris officiis. Multae sunt autẽ uixȩ hñi
cũ ipse tam̃ uia sit Sed cũ dese laqt᷑
uiã ipse se nuncupat. & rationẽ cur
seuiã nuncupass& ostendit : dicens
Nemo enĩ potest ad patrẽ uenire s¬

Expanded text:
obtemperare, pollicitis confidere. Audobtemperare, pollicitis confidere. Audnisi ut timeas Dominum Deum tuum, bules in omnibus viis ejus, et diligas eum, et custodias praecepta ejus ex toto corde tuo et ex tota anima tua, ut bene sit tibi? quibus dictis conuenientia et congrua propheta in exordio psalmi locutus est dicens: beati omnes, qui timent dominum, qui ambulant in uiis eius: ostendens non ex trepidatione nostra, quia haec timoris est auctor in ceteris, neque ex terrore eius, qui terribilis sit. beatos esse, qui timeobsequella. ceterum, si quis timeat neque pareat, erit quidem timens ex trepidatione naturae, sed non erit beatus ex timoris officiis. Multae autem sunt uiae domini, cum ipse tamen uia sit. sed cum de se loquitur, uiam ipse se nuncupat et rationem, cur se uiam nuncupasset, ostendit dicens: nemo enim potest ad patrem uenire
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ delonge & rursũ: Qm̃ in ipso uiuimꝰ.
& in discreta ẽ. officiorũ ac mẽ brorum
hab& nomina: ut uirtꝰ qͣ uid& oculisint
uirtꝰ qͣ audit auressint. uirtꝰ qͣ efficit
manꝰ sinti uirtꝰ qͣ adẽ pedes sint: offici¬
orũ diuersitates uirtutis huiꝰ potestate
dit uid& efficit sed orandus a nob̵ ẽ ut seđm
Naturae suaẽ ẽ ut audiat : sed fideim̃ te
ẽ ut p̃cem᷑ audiri. Audit conuitiantes.¬
audit maledicentes : Audit etiã intra secre¬
ta cordis loquentes. Sed fides officiũ suũ
exeqͥt᷑ ut dĩ auditionẽ roget: ut qͥ ꝑnatu¬
rã suã audit ꝑ orantis p̃cẽ dign&ꝰ audire
Q uod si qͥ forte corporeũ dm̃ & conforma¬
bilẽ & mẽbris diuersum qr ñ iđẽ oculus
qđ & manꝰ ẽ obid eẽ existimabit qđ dictũ ẽ
faciamꝰ hominẽ adimaginẽ & similitudi¬
nẽ nr̃am : pͥmũ meminisse deb& homi¬
nũ insaitutionẽ naturis duab: contineri.

Expanded text:
uiuimus et indiscreta est, officiorum ac membrorum habet nomina, ut uirtus. qua uidet, oculi sint; uirtus, qua audit, aures sint; uirtus, qua efficit, manus sint; uirtus, qua adest, pedes sint, officiorum diuersitates uirtutis huius potestatedit, uidet, efficit; sed orandus a nobis est, ut senaturae suae est, ut andiat; «ed fidei nostrae est, ut precemur audiri. audit conuiciantes,audit maledicentes, audit etiam intra secreta cordis loquentes; sed fides officium suum exsequitur, ut dei auditionem roget, ut, qui per naturam suam audit, per orantis precem dignetur audire. Quod si qui forte corporeum deum et conformabilem et membris diuersum, quia non idem oculus quod et manus est, ob id esse existimabit, quod dictum est: faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram, primum meminisse debet hominum insti
Abbreviated transcription (Latin):
nẽq referendũ ẽ qui ostentiu reddi¬
ti cũ fiducia triumphantur Et quia
sub his quaȩ in iudeae populo tempo¬
rib: legis explea sunt un iuersarũ
fere gentĩ ad speciem futurae mi¬
ceretur cũ ipsos illos apud quos
illa tũ gerebantur & inumbratio
nubis & it̃ maris & mannae spũalis
crbus & spũialis potus ex petra in
spe cuangelica fideq concluderet
Nunc quoq ut & semꝑ inhis ipsis
noui ac ueteris testam̃ti ꝑ ꝓpħam
facta connexio ẽ eũ dieitꝰ. Niscr
sunit itintra tua deus irintra
dei mei regis qui est in scnto.
Praeuenicrunt principes con¬
iunicti psailleatibus iN medio ni¬
uinium trmpanustriarum la
aecclesiis bexicdicite dominun¬
dominum de fonitibus israedli
beuamini uituor iN pouore
Principes uida duces corum. on¬
cipes ⁊ abulon principes nepra
Di quidem itinera sunt uisa cũ o¬
actis in glaciem aquis praȩeuntes
in columna ignis & nubis it̃ pop
siccatũ ẽ : cũ in medio timpanis¬

Expanded text:
nemque referendum est, qui ostentui reddinemque referendum est, qui ostentui redditi cum fiducia triumphantur. Et quia sub his, quae in ludaeae populo temporibus legis expleta sunt, uniuersarum fere gentium ad speciem futurae miceretur, cum ipsos illos, in quos illa tum gerebantur, et inumbratio nubis et iter maris et mannae spiritalis cibus et spiritalis potus ex petra in spe euangelica fideque concluderet: nunc quoque, ut semper, in his ipsis noui ac ueteris testamenti per prophetam facta conexio est, cum dicit: uisa sunt itinera tua, deus, itinera dei mei, regis, qui est in sancto. praeuenerunt principes coniuncti psallentibus in medio iuuenum tympanistriarum. in ecclesiis benedicite dominum de fontibus Israhel. ibi Beniamin iunior in pauore, principes Iuda duces eorum, principes Zabulon, principes Nepthalim. dei quidem itinera sunt uisa, cum coactis in glaciem aquis praeeunte eo in columna ignis et nubis iter populo siccatum est, cum in medio tympanis
Abbreviated transcription (Latin):
diuine potestates exerer&. Quod
ipsũ uidetur sequens sermo cõple¬
Ecti : cũ dicitur Nt iINtiNguatur
pestuus insoingiurie. linigua
Occinum tuorum ex inumicis cib
ipso. Duunae autẽ ultionis ira: sub
humanae uindicte significatur
exemplo Ex basan enĩ conuersus
tinguatur in sangiuine : atq ab ipso
sanguine qui exinimicis ẽ canũ
quoq linguatunguatur. Elaec uero
accidere solent omib bello consuipptis¬
& capriutate deletis: & ꝓuictorũ ar¬
bitrio aq ultione deletis Perbumanae
itaq ut dixi consuetudinis morẽ cum
gladius cũ arcus cũ sigitta cũ framea
cũ reliqua poenarũ ac̃ mortiũ arma
memorantur : diuinae seueritatis si¬
gnificantur officia Et haec quidem
uideis post erucẽ & mortẽ dñi o¬
mnia acciderunt : cũ a romanis ca¬
pti uniuersa suppliciorũ ac miseriarũ
sanguine incedentiũ pedes tinctisint
& canũ lingua fatiata sit Sed id ñ
minus ad eorũ poerã damnatio¬

Expanded text:
diuinae potestatis exereret. Quod diuinae potestatis exereret. Quod ipsum uidetur sequens sermo conplecti, cum dicitur: ut intinguatur pes tuus in sanguine: lingua canum tuorum ex ipso. Divinae autem ultionis ira sub humanae vindictae significatur exemplo. Ex Basan enim in profundtinguatur in sanguine: atque ab ipso sanguine qui ex inimicis est, canum quoque lingua tinguatur. Haec vero accidere solent omnibus bello consumptis captiuitate deletis et pro uictorum arbitrio atque ultione punitis. per humanae itaque, ut dixi, consuetudinis morem. cum gladius, cum arcus, cum sagitta, cum framea, cum reliqua pcenarum ac mortium arma memorantur, diuinae seueritatis significantur officia. et haec quidem Iudaeis post crucem et mortem domini omnia acciderunt, cum a Romanis capti uniuersa suppliciorum ac miseriarum sanguine et incedentium pedes tincti sint et canum lingua satiata sit. sed id non minus ad eorum poenam damnatio
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfundũ maris idest ad libandi popłi
sui magnificentiam ds̃ ẽ conuersus
Sed qui secł̃m ꝓximũ hiue psalmum
dxerit salua me ds̃ qm̃ intrauerun
aquaȩ usq ad animã meã infixus sum
in limũ profundi & non ẽ substantia
ueni in altitudinẽ maris & tẽpestas
demersit me ñ ambigendus ẽ post
humani corporis pudorẽ quia ipse illȩ
corporũ atq elem̃torũ nr̃orũ origines
sint pudendae. in hoc mare idest̃ in
hanc scłi tempestatẽ eẽ conuersus:
ut usq ad ultime confusionis uere¬
cundiam subiectus crucis morti ꝑ eã
in se inimicorũ capita conquassarte.
sp̃uales scilic& nequitias potestatesq
om̃s & principatus aeris hiuus red¬
dens ostentui triumpharet: cũ eos
xt̃nae poenae postquã ipse passus
& mortuus ẽ destinan& Ob idergo
conuersus in ꝓfundũ maris intel¬
ligendus ẽ idest usq ad ultimas
descendisse scłi passiones : ut concul¬
cans capita in imicorũ ultionem

Expanded text:
profundum maris. id est ad liberandi populi profundum maris. id est ad liberandi populi sui magnificentiam deus esset conuersus. sed qui secundum proximum huic psalmum dixerit: salua me, deus, quoniam intrauerunt aquae usque ad animam meam; infixus sum in limum profundi et non est substantia; ueni in altitudinem maris, et tempestas demersit me, non ambigendus est post humani corporis pudorem — quia ipsae illae corporum atque elementorum nostrorum origines sint pudendae — in hoc mare, id est in hanc saeculi tempestatem esse conuersus, ut usque ad ultimae confusionis uerecundiam subiectus crucis morti per eam in se inimicorum capita conquassaret, spiritales scilicet nequitias potestatesque omnes et principatus aeris huius reddens ostentui triumpharet, cum eos aeternitati poena1, postquam ipse et passus et mortuus est, destinaret. ob id ergo conuersus in profundum maris intellegendus est, id est usque ad ultimas descendisse saeculi passiones, ut conculcans capita inimicorum ultionem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpheticus sermo & euangeliori
opa adumbrata eẽ ꝑ legẽ ipsi ills
legis oꝑib declarat Alulta enim
plerunq ꝑ nominũ ꝓprietatesita expssa
aq absolita sunt ut ñ magis gerendis
in praesens potius quam in futurum
significandis reb impensa suit ut nẽ
posttantas ac tam manifestas cuangr¬
liee spei praedicaitiones Altius quid dam
nobis & ultra auriũ sensũ affert subiectus
ordo dietorũ Dixit dominus ex basctie¬
coniurtor conuertor i profua¬
dum. Videtur enĩ hic sermo dñi fuisse :
cũ ad diuidendũ ad it̃ mare exerendãq
in pharao irã ẽ conuersus. Sed nunqͥd
ex basan conuersum eũ ẽẽ lex docuit
Nonutiq Basanuero ẽ ciuitas hostilis
quondm regni quae fuit og regis
hibitatio Sed int̃p̃tatio nominis : pu¬
dorẽ confusionẽq significat. Porest
quidem uideri. ut ex pudore popłi
in xgypro seriuientis cũ dep̃ssus a
pharao ipsam illã conseruandi edu¬
cndiq generis lib̵tatẽ ꝑdidiss& in

Expanded text:
propheticus sermo et euangeliorum propheticus sermo et euangeliorum opera adumbrata esse per legem ipsis illis legis operibus declarat. multa enim plerumque per nominum proprietates ita expressa atque absoluta sunt, ut non magis gerendis in praesens potius quam in futurum significandis rebus inpensa sint: ut nunc post tantas ac tam manifestas euangelicae spei praedicationes altius quiddam nobis et ultra aurium sensum adfert subiectus ordo dictorum: dixit dominus: ex Basan conuertar in profundum maris. uidetur enim hic sermo domini fuisse, cum ad diuidendum ad iter mare exerendamque in Pharao iram est conuersus. sed numquid ex Basan conuersum eum esse lex docuit? non utique. Basan uero est ciuitas hostilis quondam regni, quae fuit Og regis habitatio; sed interpretatio nominis pudorem confusionemque significat. potest quidem uideri, ut ex pudore populi in Aegypto seruientis, cum depressus a Pharao ipsam illam conseruandi educandique generis libertatem perdidisset, in
Abbreviated transcription (Latin):
rum suorum: uertict
capilli deambulantium in
delictis suis. Principatus enĩ ac
potestates in quib: capita in imico¬
rũ significantur : fecit ostentui
Hac igitur in mortis exitu conquaste
Quorũ spũalem nequitiam atqinu¬
ram in eo quod capilli uertic̃ẽ ꝑan¬
bulent doc& : dũ & tã quã chnantis
hominũ capitib insistunt & tã qi
nequitiae spũales sine sensu eorum
quib insistunt ipsũ illũ capilli uer¬
ticẽ ꝓculcent: quia & ipsa scilices or¬
pora usq ad animae m̃tisq sedẽ soe
sensu ad eundi in t̃labantur & pen¬
trent Aeris enĩ huius sunt porete
& idõ capilli uertic̃ẽ ꝑambulant ud
insistendi leuitate uel potefate di¬
mirandi: toto in orbe ꝑ momeni
singula commneantes. Sed haec ind e¬
lietis sius ꝑagunt dũ unicuiq ino
quod delinquat auetores sunt ui¬
causam in his exordiũq peceatex
eo ipso quod in carne sua ꝑ instint̃
ꝓditionis peccant¬
itaq diuinae dispensationis ordint

Expanded text:
rum suorum, uerticem rum suorum, uerticem capilli deambulantium in delictis suis. principatus enim ac potestates, in quibus capita inimicorum significantur, fecit ostentui. haec igitur in mortis exitu conquassat, quorum spiritalem nequitiam atque naturam in eo, quod capilli uerticem perambulent, docet, dum et tamquam dominantes hominum capitibus insistunt et tamquam nequitiae spiritales sine sensu eorum, quibus insistunt, ipsum illum capilli uerticem proculcent; quia et ipsa scilicet corpora usque ad anima; mentisque sedem sine sensu adeundi interlabantur et penetrent. aeris enim huius sunt potestates; et ideo capilli uerticem perambulant uel insistendi leuitate uel potestate dominandi et toto in orbe per momenta singula commeantes. sed haec in delictis suis peragunt, dum unicuique in eo, quod delinquat, auctores sunt causam in his exordiumque peccati ex eo ipso, quod in carne sua per instinctum proditionis peccantiuinae dispensationis ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
nobis peccata donauit . ñ spernens
uinetos suos: siue qui uncti sint xp̃i.
ut pacilus in uinculis głatur. siue
quos sathanas peccatis uinctos ut
armatus & praepotens obtinebat
scđm illud. Disrupisti uincula mea
tibi sacrificabo hostiam laudis Lae¬
tantur ergo in his quaȩ uident pau¬
peres : quia scriptũ ẽ Beati pauꝑes
spũ: quia ipsorũ ẽ regnũ exlorum
& quia his qui pauꝑes sp̃u sunt in
caelorũ regno constitutis creatura
om̃is congemiscens & dolens ingłam
filiorũ dĩ libanda ẽ. uanitati ñ
sua sponte subiecta
quoq ob laetantes paupes uitãq
quaerentes exauditũq pauꝑem. uinctosq
ñ spratos ipsa illa ad laudem dĩ ex¬
pectans reuelationẽ pauꝑum gloriae
pentia iNeo. Subhorum elem̃torũ
cominemoratione creaturarũ om̃iũ
libandarũ sensum m̃tẽq significans
ut dũ caxlũ & t̃ra & mare dicitur.
cognoscantur dño ibũ xp̃o caelestia
& terraestria & inferna genuflecte¬

Expanded text:
nobis peccanobis peccauinctos suos, siue qui uincti sunt Christi, ut. Paulus in uinculis gloriatur, siue quos satanas peccatis uinctos ut armatus et praepotens obtinebat, secundum illud: disrupisti uincula mea, tibi sacrificabo hostiam laudis. laetantur ergo in his, quae uideant, pauperes, quia scriptum sit: beati pauperes spiritu, quia ipsorum est regnum caelorum. Et quia his, qui pauperes spiritu sunt, in caelorum regno constitutis creatura omnis congemescens et dolens in gloria filiorum dei liberanda est, uanitati non sua sponte subiecta; nunc quoque ob laetantes pauperes vitamque quaerentes, exauditumque pauperem, vinctosque non spretos, ipsa illa ad laudem Dei exspectans revelationem pauperum gloriae  et omnia repentia in eo: Sub horum elementorum commemoratione creaturarum omnium liberandarum sensum mentemque significans: ut dum coelum et terra et mare dicitur, cognoscantur Domino Jesu Christo coelestia et terrestria et inferna genu flecte
Abbreviated transcription (Latin):
co offerebatur: Cuius atatem per
tenera ungularũ & cornuũ increm̃¬
ta significat. Placebit ergo suꝑ uitu¬
Sacrificiũ laudis honorificabit me
& illic it̃ in quo ostendã illisalutare ⁊¬
dĩ lt̃ igitur ostendendi salutaris dĩ :¬
in laudis ẽ sacrificio & ipsũ consequen¬
tibus psalmus ostendit: Nam post
placituram magnificentiã laudis
suꝑ uitulũ nouellũ: subiecit Nide¬
ant pauperes & laoeatur
uestro quoniam & ciudiuit pou¬
peren dñis & uinctos suos nonsprae¬
uit Hoc scilic& tempus uidentes
laetentur cuiis sacrificiũ in laude
sit : quia illic ostenditur salutare
dĩ & idõ ds̃ ab his aduitã animae quȩ¬
retur. Carnis enĩ & corporis time¬
ri iudicem uetuit : quia animam
in gȩhennam mittere solus potens
deus sit. Quaerendi autẽ dĩ aduitã
animae ea causa est quia exaudiuit As
pauꝑem dñs: eũ seilie& qui se pau¬
perauit ut nos ditesceremus quẽ
insalutẽ uultus sui suscepit in quo

Expanded text:
cato offerebatur, cuius aetatem per cato offerebatur, cuius aetatem per tenera ungularum et cornuum incrementa significat. placebit ergo super uitusacrificium laudis honorificabit me; et illic iter, quo ostendam i 11 is salutare dei. iter igitur ostendendi salutaris dei in laudis est sacrificio. Et id ipsum consequentibus psalmus ostendit. nam post placituram magnificentiam laudis super uitulum nouellum subiecit: uideant pauperes et laetentur. vestra: quoniam exaudivit pauperem Dominus, et vinctos suos non sprevit. Hoc scilicet tempus laetentur videntes, cujus sacrificium in laude sit: quia illic ostendetur salutare Dei. Et ideo Deus ab his ad vitam animae quaeretur. Carnis enim et corporis timeri judicem vetuit: quia animam in gehennam mittere solus potens sit Deus . Quaerendi autem Dei ad vitam animae ea causa est, quia exaudivit Deus pauperem, eum scilicet qui se paupertavit ut nos ditesceremus, 258 quem in salutem vultus sui suscepit, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ dñs memunit : dicens Beati lugen¬
tes : qm̃ ipsi consolabunt᷑: Bextitudinẽ
consolationis obluctũ & dolorẽ ñ ad¬
eptae consũmationis imꝑtiens. Pro¬
pheticã autẽ uirtutẽ ipse ille dispo
sitꝰ in tẽpora uerborũ ordo seruaũ :
dicens Surgite post quã sederitis.
Quorũ alterũ in praesens ẽ id est sur¬
gite : ne fides tã quã de incertis &
dubiis ambiger&. cũ ueluti praȩsen¬
tẽ efficientiam ueritas ꝓphetieae
admonitionis affern& : & uiuis
nob fiduciã spei ñ cunetantis in se¬
reret Tempus autẽ huiꝰ quod praȩ¬
sens ẽ mandati distulit in futurũ:
in eo quod ait cũ sederitis. In ñ am¬
bigendis gͦ. mandati praesentis est
ueritas : in consequendis autẽ expe¬
etandi tẽporis dispensatio reserua
eẽ cũ sederint sciant: tẽporis ipsius
demonstrata ẽ ualitudo cũ dede
rit dilectissuis somnũ. Mortẽ scõꝵ
ds̃ somnũ frequentissine nuncupat ̃

Expanded text:
huius dominus meminit dicens: beati lugenhuius dominus meminit dicens: beati lugentes, quoniam ipsi consolabuntur; beatitudinem consolationis ob luctum et dolorem non adeptae consummationis inpertiens. Propheticam autem uirtutem isitus in tempora verborum ordo servavit, dicens: Surgite postquam sederitis. Quorum alterum in praesens est, id est, surgite, ne fides tamquam de incertis et dubiis ambigeret: cum veluti praesentem efficientiam veritas propheticae admonitionis afferret, et vivis nobis fiduciam spei non cunctantis insereret. Tempus autem hujus, quod praesens est, mandati distulit in futurum in eo quod ait, cum sederitis. In non ambigendis ergo mandatis praesentis est veritas; in consequendis autem exspectandi temporis dispensatio reservatesset cum sederint, sciant; temporis ipsius demonstrata est plenitudo: Cum dedeinquit, dilectis suis somnium. mortem sanctorum deus somnum frequentissime nuncupat,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ad sp̃e xc̃norũ ac ꝑfectae in noceñ¬
tixe oꝑa contendat & contra naturalis
quaedã consuetudo uitiorũ in ipsis illis
quib: emergere nitim᷑ demoretur:
uitae dolorẽ & infirmitatẽ destitutae
nr̃am ad ꝓfectũ consequendae utili¬
tatis instiget & natura consuetudo
uoluntatẽ scientẽ se ꝓficere oportere
detinent: ꝓfectus scientia ꝓfectus
doloris ẽ cũ in tantũ se ꝑ naturã
doleat detineri in quantũ naturã
sibi ꝑ cognitionẽ intelligat relinqͣn¬
dã Hinc gͦ dolor uitae ẽ: hine panis
doloris ẽ Cuiꝰ uite & doloris hic idẽ
ꝓpħa meminit: dicens Erbabis nos
pane lacrimarũ : & potũ dabis nob̵
lacrimarũ in m̃sura. Tendendũ
autẽ ẽ semꝑ. ñ etiã desiendũ ñeq idcir¬
co ad ꝑfectũ ñ c̃tendendũ quia doleamꝰ
id qͦ tenditur ñ posse contingi Sed in
ipsa contendendi ꝑtinacia dolendũ ẽ
p̃ c̃tingere nos posse qͦ tendimꝰ Doloris

Expanded text:
tum et spem aeternorum ad perfecta innocentum et spem aeternorum ad perfecta innocentise opera contendat, et contra naturalis quaedam consuetudo uitiorum in ipsis illis, ex quibus emergere nitimur, demoretur, uitse dolorem per infirmitatem destitutae nostram ad profectum consequendse utilitatis instiget et naturae consuetudo uoluntatem scientem se proficere oportere detineat, profectus scientiae profectus doloris est: cum in tantum se per naturam doleat detineri, in quantum naturam sibi per cognitionem intellegat relinquendam. hinc ergo dolor uitae est, hinc panis doloris est. cuius uitse et doloris hic idem propheta meminit dicens: cibabis nos panem lacrimarum et potum dabis nobis lacrimarum in mensura. tendendum autem est semper, non etiam desinendum: neque idcirco ad perfectum non contendendum, quia doleamus id, quo tenditur, non posse contingi. sed in ipsa contendendi pertinacia dolendum est non contingere nos posse. quo tendimus. doloris
Abbreviated transcription (Latin):
ducatis panatn doloris. Cum dederite
dlectis sius somniu ecce hacreditasc
dau filii merces fructus uenitris
Nullus relictus ẽ in his dictis ambigen¬
dilacus. intelligentiae tantũ fides ne¬
cssaria ẽ Rẽ enĩ uerba eloquuntur
Nł ꝓphetiae ueritatẽ: gesta de inceps
consũmant. Cognitionẽ uero gestorũ :¬
doctrina euangelica atq apłica sũmi¬
nistrat. Ciutas gͦ adõ ẽ xdificanda
quȩ maneat : quia humana xdificatio
infirma sit & caduca Ac ne lapides ce¬
ñta ligna ciuitatẽ hanc eẽ existima¬
nenus: quae haec eẽt quando eẽt ꝑfecta
uuitas doc& dicens Surgite postquam
sederitas. Sessio qui escentiũ requies ẽ.
A qua surgere iubent᷑ : qui ad ꝑfectã
hanc ciuitatẽ sint cõparandi & qui
tandẽ sunt isti qͥ surgere postꝗ sederiN
iubent᷑ Nẽpe qui manducatis panẽ
doloris. Panẽ doloris manducat: qͥsq
se hominẽ in uitus natũ ac iuiuere
meminit. Cũ enĩ uoluntas nr̃a ꝑ dĩme¬

Expanded text:
erit dilectis suis somnum, ecce haereditas Domini filii, merces fructus ventris. Nullus relictus est in his dictis ambigendi locus: intelligentiae tantum fides necessaria est; rem enim verba eloquuntur. Nam prophetiae veritatem gesta deinceps consummant: cognitionem vero gestorum doctrina evangelica atque apostolica subministrat. Civitas ergo a Deo est aedificanda quae maneat; quia humana aedificatio infirma sit et caduca. Ac ne lapides, caementa, ligna civitatem hanc esse existimaremus; quae haec esset, et quando esset perfecta civitas, docet dicens: Surgite postquam sederitis. Sessio quiescentium requies est: a qua surgere jubentur, qui ad perfectam hanc ciuitatem sint conparandi. Et qui tandem sunt isti, qui surgere, postquam sederint, iubentur? nempe qui manducatis panem doloris. panem doloris manducat, quisque se hominem in uitiis natum ac uiuere meminit. cum enim uoluntas nostra per dei me
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cat᷑ dicens pat̃ scẽ serua eos. cũ eẽm
cũ his cus to diebã eos in nomine tuo:
cũ deniq ipse ille post passionẽ ae¬
t̾nae in nos custodiae suae uigilias pol¬
licet᷑ dicens. Ecce ego uob̾cũ sũ om̃bis
dieb : usq in consũmationẽ scłi Har
ciuitatis illius beatae atq scãẽ xẽna ui¬
stodia ẽ : quae ex multis in unũ conue¬
nientib & in uno quoq nr̃m dõ ciutas
ẽ Est enĩ haec scĩ corporis & fidelisa¬
nimae ei placita possestio. Quã autẽ
ꝑ dñm xdificanda sit ĩpse in eiando
testatꝰ dicens Am̃ dico uob̵ ñ consumm¬
bitis ciuitates isrł: donec uenat filus
hominis & huius quidẽ tẽporis & xdi

Expanded text:
precatur dicens: pater sancte, serua eos; cum essem precatur dicens: pater sancte, serua eos; cum essem cum his, custodiebam eos in nomine tuo: cum denique ipse ille post passionem aeternae in nos custodise suse uigilias pollicetur dicens : ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque in consummationem saeculi. haec ciuitatis illius beatae atque sanctae aeterna custodia est, quse ex multis in unum conuenientibus et in unoquoque nostrum deo ciuitas est. est enim haec sancti corporis et fidelis animae ei placita possessio. Quam autem per dominum sedificanda sit, ipse in euan. geliis testatur dicens: amen dico uobis, non consummabitis ciuitates Israel, donec ueniatfilius hominis.
Abbreviated transcription (Latin):
sron quisqͥs odit: odit eũ cuiꝰ & corpꝰẽ łst
enĩ speciale aduersus fideles infidelium
tes. neq ad futura tendentes: sed ad
t̃rena sua & originalia reuertentes.
pudorẽ iniqͥtatis & infidelitatis suae ui¬
dicu tẽpore sentientes: & in poenalẽ
corporũ sensũ amissa resurrectionis
demutatione redeuntes Idipsũ autẽ
psalmi conseqͣntia doc& Fiarit sicut
fuenũ cedificioru̾ quod prius quam
euellatur aruit De quo Nom imple¬
bit maniu̾ suei qui m&et & sinu̾ suu̾
qui marupulos collig&. &&̾ dixor

Expanded text:
Sion quisquis odit, odit eum, cuius et corpus est; est Sion quisquis odit, odit eum, cuius et corpus est; est enim speciale aduersus fideles infidelium tes neque ad futura tendentes, sed ad . terrena sua et originalia reuertentes, pudorem iniquitatis et infidelitatis suae iudicii tempore sentientes et in poenalem corporum sensum amissa resurrectionis demutatione redeuntes. Idipsum autem psalmi consequentia docent : fiant sicut faenum aedificiorum, quod, priusquam euellatur. aruit: de quo non inplebit manum suam, qui metet, et sinum suum, qui manipulos colliget. et non
Abbreviated transcription (Latin):
humilitatis & mansuetudinis iugũ ñ
sẽꝑ impugnans ñ in dorso fabricans
ñ peccatã ꝓlongans. sed humilitate &
patientia ceruicẽ subditã fouens: suꝑba
illa in solentiq ceruice iusti uidicu con¬
cidenda decreto: Dehinc seqͥt᷑ Confunda¬
qui oderunt spon Frequent̃ ad monu¬
cũ rex sron. cũ filia sroncũ portae snon
Aꝓpħis nuncupant᷑ pͥmũ ipso nomine
in telligi oport& aliud subsron significa¬
tione monstrari Sron enĩ speculationis
int̃p̃tatio ẽ Quod enĩ nob̾cũ speculatio:
id hebraice srondicit᷑ Tũ deinde di¬
ca apłici meminisse nos conuenit. Ad
montẽ sron & hierusalẽ erlestẽ accessisse
trans formatũ ẽ spei nr̃ae honorẽ specula¬
mur : humilitatis nr̃e corpore ingłam
corporis sui conformando. Accłam autẽ eẽ
corpds xpi cuiꝰ inuicẽ mẽbra sumꝰ apłs te¬
stis ẽ : quae ipsa sit srommons dñi. regisfi¬
lia ciuitas sca uiuis lapidib: in funda m̃

Expanded text:
humilitatis et mansuetudinis iugum, non humilitatis et mansuetudinis iugum, non semper inpugnans, non in dorso fabricans, non peccata prolongans, sed humilitate et patientia ceruicem subditam fouens, superba illa insolentique ceruice iusti iudicii concidenda decreto. Dehinc sequitur: confundaqui oderunt Sion. frequenter admonucum rex Sion, cum filia Sion, cum portae Sion a prophetis nuncupantur, primum ipso nomine intellegi oportet aliud sub Sion ' significatione monstrari; Sion enim speculationis interpretatio est et, quod nobiscum speculatio, id hebraice Sion dicitur. tum deinde dicti apostolici meminisse nos conuenit, ad montem Sion et Hierusalem caelestem accessisse transformatum est, spei nostrae honorem speculamur, humilitatis nostrae corpore in gloriam corporis sui conformando. ecclesiam autem esse corpus Christi, cuius inuicem membra sumus, apostolus testis est, quae ipsa sit Sion mons Domini, regis filia, ciuitas sancta uiuis lapidibus in fundamen