comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caelorum, Quare enĩ patrimonium regnica elorũ abripis
in noceni. aquo regnum caelorum non ad quiritur ꝓfocio
mag nobono fraudatur. Quȩ est ista iustitia dioquare
quid offendit paruulus non baptiratur. nullam habeur
culpam nec suã nec de parene tractam quid osfeudit
dic mihi ut non intra in regnum cȩlorum ut separ &ur
a soste scorũ ut sit ex sul a sotio cãte angelorũ uideris
enim tibi misericorr quianonei aufores uitã. damnas
tamen quem separas a regnocaelorũ. daminas non eum
pcutis. sed in exilium miturNam & qui exulantur uiuuns
sis anisua indolorib: corporis non sunt nec torquedur
non carcerir tenebris affliguur haecillir so lapena est
non esse in patria sia matur patriamagna poena siautem
nonsamatur patria. peior cordis est poena, paruũ malũ est
in hominis corde qui sotiatatẽ nonquerit sc̃orum qui non de si¬

Expanded text:
coelorum. Quare enim patrimonium regni coelorum abripis coelorum. Quare enim patrimonium regni coelorum abripis innocenti? A quo regnum coelorum non acquiritur, profecto magno bono fraudatur. Quae est ista justitia? Dic, quare? Quid offendit parvulus non baptizatus, nullam habens culpam, nec suam, nec de parente tractam? Quid offendit, dic mihi, ut non intret in regnum coelorum, ut separetur a sorte sanctorum, ut sit exsul a societate Angelorum? Videris enim tibi misericors, quia non ei aufers vitam: damnas tamen, quem separas a regno coelorum. Damnas: non eum percutis, sed in exsilium mittis. Nam et qui exsulant, vivunt, si sani sunt: in doloribus corporis non sunt, non torquentur, non carceris tenebris affliguntur: haec illis sola poena est, non esse in patria. Si amatur patria, magna poena: si autem non amatur patria, pejor est cordis poena. Parvum malum est in hominis corde, qui societatem non quaerit sanctorum, qui non desi
Abbreviated transcription (Latin):
caclorum: alius beniuolenior uobis & misericordiore
& ut putatis iustior. totum eis dabit &uita ma&erna
ratio cinaria humanadelectat. proferto ipsã regula
rationisurae &aseriate quantis uiribur ualucrits. uista
uincanur isti qui paruulis proptermerita in nocentiam.
propter nullã sicut dicitir hocest originale peccatumda ne
uoluerint &iam non baptizatir : Non solũuitã xernam
uerum &iam regnum caelorum: istum uincte egosine
prȩiudi pastes huiur parumper suscipio &dicã qđ ipse
non sentio. sed ãmoneo uos ut acriorẽ aduersariũ uidea¬
tir. Ecce ex istit nescio quir & dicit, paruulur non habens
nullum omnino peccatum nec quõd sua uitia contraxit:
nec quod deuita primiparentir traxit. habebit & regnũ
resistentem uobis qualiter diuiditir. uos enim dicitisuitã
quidam habebit iste non baptitatus aecernã sed non ha¬
belnit regnum caelorum: Ille contra immo &uitã & regnũ

Expanded text:
coelorum? Alius benevolentior vobis et misericordior, coelorum? Alius benevolentior vobis et misericordior, et ut putatis justior, totum eis dabit, et vitam aeternam ratiocinatio humana delectat, proferte ipsam regulam rationis vestrae, et asserite, quantis viribus valueritis, unde vincatur iste, qui parvulis propter merita innocentiae, propter nullam, sicut dicitis, culpam, hoc est, originale peccatum, dare voluerit etiam non baptizatis, non solum vitam aeternam, verum etiam regnum coelorum: istum vincite. Ego sine praejudicio partes hujus parumper suscipio, et dicam quod ipse non sentio: sed admoneo vos, ut acriorem adversarium videatis. ullum omnino peccatum, nec quod sua vita contraxit, nec quod de vita primi parentis traxit, habebit et vitam resistentem vobis, qui aliter dividitis. Vos enim dicitis: Vitam quidem habebit iste non baptizatus aeternam, sed non habebit regnum coelorum. Ille contra: Imo et vitam et regnum
Abbreviated transcription (Latin):
eruđ in regno sequitur: & haec quidẽ fuistis: łtundeiã ñ sun
sed ablutiestir sed sc̃ificatiestis in nomine dñi nr̃iihũ xp̃i. & inspudinr̃i
saluor fierinos. nosom̃rpusilloscũmagnis: Si autem saluor fieri
opost& nosi hoc nomine sine hoc nomine proculdubio nec
saluserit: Que sin exp̃o id est saluos promittitur paruulis
pace eorum dicam: qui cui quã salutem promittit sinexpo.
nescio utrum ipse salutem habere possit is xp̃o. Deuide¬
quȩ rimus ab eis quidsi aliquis dicat paruulos menito in no¬
centiae sicut dicitir atq: inmutatir ab omni delicto. Non
solum habituros salutem. &uitam &ernã sed & regnum
di: Vnde apuduor definitum cestumq: est. sine baptis mo
regnum dĩ non habituror paruulor ut diuider &ireis
proarbitrio ur̃o non adiutores paruulorum. sedoppren¬
sores miserorum. ut diui derear eis proarbitrio ur̃o.
& dareũs cis salutem &uitam & ernã pr&cer regnum

Expanded text:
erunt in regno. Sequitur: « Et haec quidem fuistis. » Et unde jam non sunt? erunt in regno. Sequitur: « Et haec quidem fuistis. » Et unde jam non sunt? « Sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justisalvos fieri nos » , nos omnes, pusillos cum magnis. Si autem salvos fieri oportet nos in hoc nomine, sine hoc nomine procul dubio nec salus erit, quae sine Christo promittitur parvulis. Pace eorum dicam, qui cuiquam salutem promittit sine Christo, nescio utrum ipse salutem habere possit in Chriquaerimus ab eis: Quid, si aliquis dicat, parvulos merito innocentiae suae, sicut dictis, atque immunitatis ab omni delicto, non solum habituros salutem et vitam aeternam, sed et regnum Dei? unde apud vos definitum certumque est, sine Baptismo regnum. Dei non habituros parvulos; ut divideretis eis pro arbitrio vestro, non adjutores parvulorum, sed oppressores miserorum; ut divideritis eis pro arbitrio vestro, et daretis eis salutem et vitam aeternam praeter regnum
Abbreviated transcription (Latin):
aliud regnum quamuita acerna prius regnum nomina¬
uit sed indextris ignem a cernũ insinistris Extrema
autem sententia ut docer& quid sit regnũ. & qui sit ignis & nus
&ernam: Ecce exposuit tibi quid sit regnũ. && quid sit ignis
&ernur : Vt quando confiteris paruulum non futurum
in regno fatearis futurum inignem &ernum: Regnum
lus paulus cum terrer& hominer. non paruulor nonbap¬
titatos sed scelestor. facinoro sos. conaminatos ꝑditos
Non eos terruit quo deruił usigne sempiterno. quo sme
dubio ibunt sinon corriguntur sed tanum terruit. quia
tes neque adulteri. neque mollesneque masculorũ
concubitores neque fures. neque a uari. neque abriosi. neque
maledit neque rapaces regnumidi possidebuns, Nondixitilli
& illi taler& tales ignia&er notor quebuntur. sed regnũ di
nom possidebunt: subtractadextia non reman sit nisi sinislia
VNde autẽ euadunt ab igne sempiterno non ob aliuo nisi quia

Expanded text:
aliud est regnum quam vita aeterna. Prius regnum nominaaliud est regnum quam vita aeterna. Prius regnum nominavit, sed in dextris; ignem aeternum in sinistris. Extrema autem sententia, ut doceret quid sit regnum, et quid sit ignis aeternus, itam aeternam . CAPUT IV. Ecce exposuit tibi quid sit regnum, et quid sit ignis aeternus; ut quando confiteris parvulum non futurum in regno, fatearis futurum in igne aeterno. Regnum lustizatos, sed scelestos, facinorosos, contaminatos, perditos; non eos terruit quod erunt in igne sempiterno, quo sine dubio ibunt, si non corrigantur: sed tantum terruit, quia tes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces regnum Dei possidebunt. » Non dixit, Illi et illi, tales et tales igni aeterno torquebuntur; sed, regnum Dei non possidebunt. Subtracta dextra, non remansit nisi sinistra. Unde autem evadunt ab igne sempiterno? Non ob aliud, nisi quia
Abbreviated transcription (Latin):
aborigine iuisdi, hauc regnum nominat. haccumdiabo¬
lodampnationẽ : nullus relictus est medicur locus. ubi pone¬
re queras infantes deuiuis & mostuis iudicabit᷑, aluerun
addexterã. alii ad sinistram: Non noui aliud quehducir
medium recede demedio. nonte offorlat quid exterã querit
& te ĩpium ammnoneo recededemedio sed noli insinistrã
siergodextraerit & sinis tra & nullum medium locum in euange¬
lio nouimus. Ecce indextra regnum caelorum est. ꝑcipite
inquid regnum, Quibinon est in sinistraest. Quiderit
insinistra itemignem &ernũ, indextra ad regnum
utique gcernum, insinistra in ignema&ernũ Quinor
indextra. proculdubio insinistra. Ergo quinon in regno
proculdubio inignem &ernũ, Ceste habere potest uitã
&ernã qui non baptizatur nonerit indextra id est non
erit in regno, uitam & ernã conputas ignẽ sempiternũ
& deipsa uita a&erna audi expressius qui anihilest

Expanded text:
ab origine mundi. Hac regnum nominat, hac cum diaboab origine mundi. Hac regnum nominat, hac cum diabolo damnationem. Nullus relictus est medius locus, ubi ponere queas infantes. De vivis et mortuis judicabitur: alii erunt ad dextram, alii ad sinistram: non novi aliud. Qui inducis medium, recede de medio: non te offendat qui dextram quaerit. Et te ipsum admoneo: recede de medio, sed noli in sinistram. Si ergo dextra erit et sinistra, et nullum medium locum in Evangelio novimus: ecce in dextra regnum coelorum est, Percipite, inquit, regnum. Qui ibi non est, in sinistra est. Quid erit in sinistra? Ite in ignem aeternum. In dextra ad regnum, utique aeternum; in sinistra in ignem aeternum. Qui non in dextra, procul dubio in sinistra: ergo qui non in regno, procul dubio in igne aeterno. Certe habere potest vitam aeternam, qui non baptizatur? Non erit in dextra, id est, non erit in regno. Vitam aeternam computas ignem sempiternum? Et de ipsa vita aeterna audi expressius, quia nihil
Abbreviated transcription (Latin):
rũ & regnum dĩ : baptizandor quidem fatenur. sed non
propter uitama &ernã. sed propter regnum cȩlorum
Quide uita a&erna habebunt inquiunt: quare habebunt
quia nullum peccatũ habeñ & adampnationẽ pestinere
non porsunt: Ergo estuita &erna extraregnum cȩlorum
primus hicorror auersandur ab auribur. extirpandus
amenibur: Hoc nouum necclesia prius inauditum est
es seuitam acernã. propter regnumcaelorũ esse salutẽ
xernam propterregnum dĩ, primo uide fraterne fost
hinc consentire nobir debear. quisquis ad regnum di
non ꝑtin&. eum adampnationẽ sine dubio pestinere
uenturus dñr &iudicaturur deuiuis & mostuir. sicut.
euuangelium loquitur : duar paster facturus est dextra
& sinistraa sinistrir dicturus. ite inignẽ &ernũ qui para¬
tusest diabolo &angelis eiur : Dextrisdicturus uenite
benedicti patrismei. ꝑcipiteregnum quod uobir paratũ ẽ.

Expanded text:
rum et regni Dei; baptizandos quidem fatentur, sed non rum et regni Dei; baptizandos quidem fatentur, sed non propter vitam aeternam, sed propter regnum coelorum. Quid de vita aeterna? Habebunt, inquiunt. Quare habebunt? Quia nullum peccatum habent, et ad damnationem pertinere non possunt. Ergo est vita aeterna extra regnum coelorumPrimus hic error aversandus ab auribus, exstirpandus a mentibus. Hoc novum in Ecclesia, prius inauditum est, esse vitam aeternam praeter regnum coelorum, esse salutem aeternam praeter regnum Dei. Primo vide, frater, ne forte hinc consentire nobis debeas, quisquis ad regnum Dei non pertinet, eum ad damnationem sine dubio pertinere. Venturus Dominus, et judicaturus de vivis et mortuis, sicut Evangelium loquitur, duas partes facturus est, dextram et sinistram. Sinistris dicturus, Ite in ignem aeternum, qui paratus est diabolo et angelis ejus: dextris dicturus, Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum quod vobis paratum est
Abbreviated transcription (Latin):
sed nos dicimureor aliter salutem &uitam &ernã non habi¬
turos nis baptitentur in xp̃o. Illiautem diciit non propt̃
salutem non propteruitam xernã sed propterregnũ cȩlorũ
Quid sit hocdum exponimus ut porumur parum ꝑ attendite
paruulur inquiunt & si non baptit&ur merito in nocentiae
eo quod nullum habeat omnino nec proprium nec originale
peccatum nec exse necdeadam traccum necesse est aiuit
ut hadeat salutem &uitam &ernã &ĩ am si non baptir &ur
sed propterea baptitandurest . ut intr& &ĩam in regnedĩ
hoc est in regnum celorum, sidiscutiendũ hoc discutiendũ e
propterillos. non propternor. Fratrerenim nr̃iiunt ꝑmotis unt
profunditate questionis. sed regidubitaueruns gubernaculo
auctoritatis : cumenim dicunt non ẽe baptitandor salutis
& uitȩ a&erne ꝑcipiende causa sed tantum modo regnicelo¬

Expanded text:
 CAPUT II. Sed nos dicimus eos aliter salutem et vitam aeternam non habi CAPUT II. Sed nos dicimus eos aliter salutem et vitam aeternam non habituros, nisi baptizentur in Christo: illi autem dicunt non propter salutem, non propter vitam aeternam, sed propter regnum coelorum. Quid sit hoc, dum exponimus ut possumus, parumper attendite. Parvulus, inquiunt, etsi non baptizetur, merito innocentiae, eo quod nullum habeat omnino, nec proprium, nec originale peccatum, nec ex se, nec de Adam tractum, necesse est, aiunt, ut habeat salutem et vitam aeternam, etiamsi non baptizetur; sed propterea baptizandus est, ut intret etiam in regnum Dei, hoc est, in regnum coelorum. Si discutiendum est hoc, discutiendum est utique propter illos, non propter nos. Fratres enim nostri sunt, permoti sunt profunditate quaestionis; sed regi debuerunt gubernaculo auctoritatis. Cum enim dicunt non esse baptizandos salutis et vitae aeternae percipiendae causa, sed tantummodo regni coelo
Abbreviated transcription (Latin):
atale st iohannis interc& era quedicenda uidebantur
ad baptis mum paruulorũ. noster sermodeduetus et
equia iam prolixius erat. & deillo terminando cogita bite¬
Nontanta dicta sunt deanta questione quanta intanto periculo
a sollicitis dici debuerunt sollicitos norautẽ facit non ipra senten¬
tia iamolim in ecclena catholica summa auctoritate fundata
sed disputationer quorum dã que modo crebrescere. & multorũ
animos euestere moliuidur, hodie ergo adiuuante dño placuit
nobis hinc loqui. diem quidem solemnem masteris celebram.
sedmaior causa est omniũ fidelium quam tantum modo masti¬
rum, Non enimom̃is fideler &ĩam mastirer sed illi ideo
mastyres quia fideler uid eamus ergo quid ab eis ꝓponat᷑
Nonergo questio est internos & ipsos utrum paruuli baptitan¬
disuit. sed de causa queritur qua rebaptitandinũ: Hocergo
quod concedunt sin eulla cum ipsir dubitatione teneamur
baptitandorẽe paruulor nemodubitat Ne modubita

Expanded text:
atali sancti Joannis inter caetera quae dicenda videbantur, ad Baptismum parvulorum noster sermo deductus est: et quia jam prolixus erat, et de illo terminando cogitabatunon tanta dicta sunt de tanta quaestione, quanta in tanto periculo a sollicitis dici debuerunt. Sollicitos autem nos facit, non ipsa sententia jam olim in Ecclesia catholica summa auctoritate fundata, sed disputationes quorumdam, quae modo crebrescere, et multorum animos evertere moliuntur. Hodie ergo, adjuvante Domino, placuit nobis hinc loqui. Diem quidem solemnem Martyris celebramus: sed major causa est omnium fidelium, quam tantum modo martyrum. Non enim omnes fideles etiam martyres, sed illi ideo martyres, quia fideles. Videamus ergo quid ab eis proponatNon ergo quaestio est inter nos et ipsos, utrum parvuli baptizandi sint; sed de causa quaeritur, quare baptizandi sint. Hoc ergo quod concedunt, sine ulla cum ipsis dubitatione teneamus. Baptizandos esse parvulos, nemo dubitat. Nemo dubitet,
Abbreviated transcription (Latin):
non ne filiur hominir ꝑmariã factur est : sed õ homo noli inquid
separare quemuolo copulare: parum est quia filiur homi¬
nis dercendit xp̃s enĩ destendit idemque filius hominis
qui filiur dĩ est sed est in caelo qui ambulat in terra: incȩlo
eandem unitatem ꝑsone ẽẽ probauimus. in caelo filiũ homi¬
nis, & his uerbirdm̃. filiur hominir inquid qui est incȩlo

Expanded text:
nonne filius hominis per Mariam factus est? Sed, o homo, noli, inquit, nonne filius hominis per Mariam factus est? Sed, o homo, noli, inquit, separare, quem volo copulare. Parum est quia Filius hominis descendit Christus enim descendit, idemque filius hominis qui Filius Dei est; sedet in coelo, qui ambulat in terra. In coelo eamdem unitatem personae esse probavimus in coelo filium hominis, ex his verbis
Abbreviated transcription (Latin):
& quod est maius in caelo filium hominis ut unum de monstrar&
inutraq: natura ꝑsona. & ineo quod dĩ filius erat equalir
patri uerbuindi in principiođr apud dm̃ &ineo quod filius
homiiurerat assumens animam humanam &carnemhũmanam
& indutur homine exiens ad homines. quia in hoc utroque non duo
xp̃i sunt nec duo filidĩ. sed una ꝑsona unur xp̃s dĩ filius. idemq
unus xp̃r non alius filiur hominis. sed difilius secđm diuinitatẽ
hominis filiur secđm carnẽ: Quis autẽ nr̃m qui parũ aduestimur.
aut parũ sapimus. norpatiur it a uella distinguere filius dĩ
in caelo & filiur hominis interra : sed nec sic diuideremus. & ita
diuidendo duas ꝑsonar induceremur, Non ascendit incaelũ
inquid. nisi quidecaelo dercendit filius hominis: Filiurergo
hominis descendit decaelo, Nonne filius hominis incerra factus ẽ

Expanded text:
et quod est majus, in coelo Filium hominis: ut unam demonstraret et quod est majus, in coelo Filium hominis: ut unam demonstraret in utraque natura personam, et in eo quod Dei Filius erat aequalis Patri, Verbum Dei in principio Deus apud Deum, et in eo quod filius hominis erat, assumens animam humanam et carnem humanam, et indutus hominem, exiens ad homines: quia in hoc utroque non duo christi sunt, nec duo filii Dei sed una persona, unus Christus Dei Filius, idemque unus Christus, non alius, hominis filius; sed Dei, Filius secundum divinitatem, hominis filius secundum carnem. Quis autem nostrum, qui parum advertimus, aut parum sapimus, non potius ita vellet distinguere, Filius Dei in coelo, et Filius hominis in terra? Sed ne sic divideremus, et ita dividendo duas personas induceremus, Non ascendit in coelum, inquit, nisi qui de coelo descendit Filius hominis. Filius ergo hominis descendit de coelo. Nonne filius hominis in terra factus est?
Abbreviated transcription (Latin):
ne foste non inuenias uitam a &ernã pr&er regnumdĩ, Multũ
apesta suit dicta deduabur illir pastibur dextra & sinistra ubi
nullum in medio dedit locum uite sineregno, parumte hoc corri¬
git parum ammon& ipsam mecũ lectionẽ uiidehanc sentedi¬
dĩ caelorum non baptitatir paruulis nolle promittere : quia
sentenia d̃i apesta est Nisi quis renatus fuerit exaqua & spũ
non in trabit in regnum caelorum, Nonibi aduestisticum quȩ¬
rer& nichodemur quomodo ista fierent. id est quo modo
renasc& homo quo modo denuo nascer&ur Qm̃ non potest
utique iterum introire inut erum matris. & denuo nasci
Quid audierit adño quid audierit a magistrobono quid
quem admodum fiat : &iam similitudinẽ posuit. sed priusait
nemoascendit incaelum nisi qui decaelo descendit. filiur
hominis qui est incȩlo, In terraerat & icaelo seeẽ dicebat.

Expanded text:
ne forte non invenias vitam aeternam praeter regnum Dei. Multum enim ne forte non invenias vitam aeternam praeter regnum Dei. Multum enim aperta sunt dicta de duabus illis partibus, dextra et sinistra, ubi nullum in medio dedit locum vitae sine regno. Parum te hoc corrigit? parum admonet? Ipsam mecum lectionem, unde hanc sententim coelorum non baptizatis parvulis nolle promittere, quia sententia Domini aperta est, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum coelorum. Non ibi advertisti, cum quaereret Nicodemus, quomodo ista fierent, id est, quomodo renasceretur homo, quomodo denuo nasceretur; quoniam non potest utique iterum introire in uterum matris, et denuo nasci; quid audierit a Domino, quid audierit a magistro bono, quid quemadmodum fiat, etiam similitudinem posuit. Sed prius ait: Nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo . In terra erat, et in coelo se esse dicebat;
Abbreviated transcription (Latin):
communi aduersario quidicit paruulum non baptizatũ
intraturũ in regnũ caelorum, resistimus ambo & aduersus
eiur in sidio sissima iacula scutum fidei proferamus. ced ant
paulis ꝑ conuincture rationir humanȩ. assumatur arma
diuina as sumite inquid apłr armatura dĩ, Eccesimuldica¬
huic non resistit. nisi non xp̃ianus, repulsus estille rema¬
n& mihi tecum cestamen: & foste unde uicistibono illius
indebono uinceristuo: Nam quem uicisti sidurus non est. docuisti
Noliergo ẽe durus &tu simulteneamur interim istam senentiam
Nisiquis renatus fuerit ex aqua & ipũ non intrabit in regnũ dĩ
ideo inquis paruulo non baptitato polliceri regnumdi nom ponuẽ
contra a pertam dñi senentiam: Eccequare dico regnumdĩ non habe¬
buns eccequaredico id eobaptitandisunt ut habeanT regnumdĩ
Ideodicir ideo in quid, uide tamen propterilla quȩ supra dixim

Expanded text:
communi adversario, qui dicit non baptizatum communi adversario, qui dicit non baptizatum parvulum intraturum in regnum coelorum, resistamus ambo, et adversus ejus insidiosissima jacula scutum fidei proferamus. CAPUT VIII. Cedant paulisper conjecturae rationis humanae, assumantur arma divina. Assumite, inquit Apostolus, armaturam Dei . Ecce simul dicahuic non resistit, nisi non christianus. Repulsus est ille, remanet mihi tecum certamen: et forte unde vicisti bono illius, inde bono vinceris tuo. Nam quem vicisti, si durus non est, docuisti. Noli ergo esse durus et tu: simul teneamus interim sententiam istam, Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spiritu, non intrabit in regnum Dei. Ideo, inquis, parvulo non baptizato polliceri regnum Dei non possum contra apertam Domini sententiam. Ecce quare dico: Regnum Dei non habebunt. Ecce quare dico: Ideo baptizandi sunt, ut habeant regnum Dei. Ideo dicis? Ideo, inquit. Vide tamen, propter illa quae supra diximus,
Abbreviated transcription (Latin):
curei qm̃ ex ipso & ꝑipsum & iuipso sunt omnia ipsigla
In scła seculorum Ego in firmitatem meã his uerbismunio
& hac cautela circum septus aduersus sagittas ratiocinium
tuarum muratus arsisto. sed tubellator hoc est fostis ratioci¬
nator huic responde. quid tibi dicit prorsus in nocens par¬
uulus. & inmunis ab omni peccato & proprio aoriginali
non solum uitã aeternã habebit sed &iam regnũcȩlorũ
hocest iustum. quinihil mali hab&. Quare aliquidboni
non hab&: sed scio in quid, undescir quia dñs dixit: tandẽ
uenisti: non ergo quiatu ratiotinaris. sed quia dñs dixit
laudo plane hoc sanum est sicut homo noꝵ inuenistirationẽ.
fugis auctoritatẽ approbo prorsus. approbo. bene facis
Non inuenis quid respondeas . ad auctoritatẽ fuge nonibite
ꝑsequor non inde expello, immo fugientem recipio &am
communẽ inimicum, Quia enim paruulur non baptitatur
non inerat in regnum caelorũ. & tudicis &ego illiigitur

Expanded text:
Quoniam ex ipso, et per ipsum, et in ipso sunt omnia: ipsi gloria in saecula saeculorum » . Ego infirmitatem meam his verbis munio, et hac cautela circumseptus, adversus sagittas ratiocinationum tuarum muratus assisto. Sed tu, bellator, hoc est, fortis ratiocinator, huic responde, qui tibi dicit: Prorsus innocens parvulus, et immunis ab omni peccato, et proprio et originali, non solum vitam aeternam habebit, sed etiam regnum coelorum. Hoc est justum. Qui nihil mali habet, quare aliquid boni non habet? sed scio, inquis. Unde scis? Quia Dominus dixit. Tandem venisti. Non ergo quia tu ratiocinaris, sed quia Dominus dixit. Laudo plane hoc, sanum est: sicut homo non invenisti rationem, fugis ad auctoritatem. Approbo, prorsus approbo. Bene facis; non invenis quid respondeas, ad auctoritatem fuge: non ibi te persequor, non inde expello; imo fugientem recipio et acommunem inimicum. Quia enim parvulus non baptizatus non intrat in regnum coelorum, et tu dicis et ego. Illi igitur
Abbreviated transcription (Latin):
Quantũ ad peccatũ pestin& dico solusergo ille sine peccato.
Quoino doerunt menbra eius quorum nullur est sine peccato:
quomodo: audisimilitudinẽ quȩ sequitur: & sicut morses
exultaut serpentẽ in heremo sicopost& exaltari filiũ
hominis : Quicredit in eum non pereat sed habeat uitam

Expanded text:
quantum ad peccatum pertinet, dico. Solus ergo ille sine peccato: quantum ad peccatum pertinet, dico. Solus ergo ille sine peccato: quomodo erunt membra ejus, quorum nullus est sine peccato? Quomodo? Audi similitudinem quae sequitur: Et sicut Moyses exaltavit serpentem in eremo, sic oportet exaltari Filium hominis, ut omnis qui credit in eum, non pereat, sed habeat vitam
Abbreviated transcription (Latin):
mus quomodofiat illud quo deiminur intellegeni in credi¬
utique ascenduns incaelum, C&erum nemo prorsur. &
omner quirenascuntur ꝑ gratiam dĩ. ascendurt incaelum
& nemo ascendit in caelũ nisi qui decae lodescendit. filiur
homims quiest incaelo: undehoc: qui a oms quirenas curtur
menbra ipsius fiun i& solus xp̃s de marianatus unus est xp̃s.
& cumcorporesuo capudimus est xp̃i. hocergo dicere uoluit.
nemo ascerdit nisi quidercendit: Nonergo a sceisdit. nisi.
xp̃e siuis ascendere: esto in corporexp̃i, siuis ascendere.
esto menbrum xp̃i sicut enim in uno corpore multa men brae
habemus omnia autẽ menbito corporis cum sint multa unũẽ
fithoc ad hucquȩ ramus, lat& questio exaltatur illa
nec suum ad didit. extrauoluntatẽ carnalis libi dinis uenit
non ibi fuit complexus maritalis deuirginis corpore ñ ad sumsit
uulnus sed medicamentũ. Nad sũ sit qđs anar& sedunde sanar&

Expanded text:
mus quomodo fiat illud, quod ei minus intelligenti, incrediutique ascendunt in coelum: caeterorum nemo prorsus. Et omnes qui renascuntur, per gratiam Dei ascendunt in coelum: et nemo ascendit in coelum, nisi qui de coelo descendit, Filius hominis qui est in coelo. Unde hoc? Quia omnes qui renascuntur, membra ipsius fiunt; et solus Christus de Maria natus unus est Christus, et cum corpore suo caput unus est Christus. Hoc ergo dicere voluit, Nemo ascendit, nisi qui descendit. Non ergo ascendit, nisi Christus. Si vis ascendere, esto in corpore Christi: si vis ascendere, esto membrum Christi. Sicut enim in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra corporis, cum sintfit hoc, adhuc quaeramus. Latet quaestio, exaltatur illa nec suum addidit: extra voluptatem carnalis libidinis venit, non ibi fuit complexus maritalis: de Virginis corpore non assumpsit vulnus, sed medicamentum; non assumpsit quod sanaret, sed unde sanaret:
Abbreviated transcription (Latin):
post umbra paschae. quomedo uenerit. &igneis linguis. suꝑ
unum quemque eorũ insederit. Iamergo non intimore
sed indilectione ut non serui. sed filiisimur: Qui enim ad huc
id eo beneoit quia pȩnamtim & dm̃ non amat. nondumest in ter
filios, Vtin amtamen uel penam timeat. Timor seruus est.

Expanded text:
post umbram Paschae quomodo venerit, et igneis linguis super post umbram Paschae quomodo venerit, et igneis linguis super unumquemque eorum insederit . Jam ergo non in timore, sed in dilectideo bene ait, quia poenam timet, et Deum non amat, nondum est inter filios, utinam tamen vel poenam timeat. Timor servus est,
Abbreviated transcription (Latin):
sic de uobis edificat dr̃ qua si delapidibur qui non habent motũ suũ
leuant᷑ abstruccore ponuat᷑ Non sic lapides uiui: & uor
tamquam lapideruiui q uo edificamini intemplumđi ducimi¬
nised eurrite & uor ducimini sed requimini: Quia & cum sequut
fueritis uerumerit illud quia sineillo facere nihil potestir
Nonenim uolentis neque curretis. sed miserentire st dĩ¬
Foste dicturi eratis. & lex sufficit nobir lextimorẽ dedit
seruitutiriterum intimore: Quid estiterũ q̃ uomodo terrente
molestissimo pedagogo, Quid estiterũ : sicut inmontesina acce¬
pistis sp̃m̃ seruitutir. dicitaliquis aliur est sp̃r seruitutis. alius
sp̃s sed intabulis. lapide is intimore inta bulis cordir indilectio¬
ne lamnudiustestius qui ad fuistis audistir, Quomodo longe¬
positam plebem uocerignis. fumus inmonte terrebat: Quo modo
autẽ ueniens sp̃sscs idem ipsedigiturdĩ quinquagesimo diȩ

Expanded text:
sic de vobis aedificat Deus, quasi de lapidibus qui non habent motum suum: sic de vobis aedificat Deus, quasi de lapidibus qui non habent motum suum: levantur, ab structore ponuntur. Non sic sunt lapides vivi: Et vos tanquam lapides vivi coaedificamini in templum Dei . Ducimini, sed currite et vos: ducimini, sed sequimini: quia cum secuti fueritis, verum erit illud, quia sine illo nihil facere potestis. Non enim volentis, neque currentis, sed miserentis est DForte dicturi eratis: Et Lex sufficit nobis. Lex timorem dedit: servitutis iterum in timore. Quid est, iterum? Quomodo terrente molestissimo paedagogo. Quid est, iterum? Sicut in monte Sina accepistis spiritum servitutis. Dicit aliquis: Alius est spiritus servitutis, alius spiritus, sed in tabulis lapideis in timore, in tabulis cordis in dilectione. Jam nudiustepositam plebem, voces, ignis, fumus in monte terrebat ; quomodo autem veniens Spiritus sanctus, idem ipse digitus Dei, quinquagesimo die
Abbreviated transcription (Latin):
& adid quod uouere rectum est ꝑ uenire: iamergo dicunt aduitri¬
centes se gratiamdĩ ad faciliur facienda, ista sunt enim uerba corũ
iubentur perliberum arbitriũ facilius possint implere ꝑgrãm:
uelo facilius remo difficilius & tamen & remo, Itur iumento faci¬
lius. pedibus difficiliur. sed tamen & pedibur ꝑuenitur ⁊ Non est sic
Magister enimuerur quineminẽ palpat neminẽ fallit uerax
doctor idemq saluator, adquem nos duxit molestirsi mum
peda gogus cum debonis operibur. id estdes armentorum & palmi¬
tum fructib: loquer&ur non ait si neme facere quidem potestir
aliquid sed faciliur ꝑme, Nonait fructum ur̃m si neme potestir¬
aliquid facere seduberiorem ꝑme: Non hoc dixit legite
qui dixerit euuangelium scm̃ est omnium suꝑba colla subdint
Non haec dicit agustinus. haecdicit dhñr: Quid dicit dñr : sine me

Expanded text:
et ad id quod vere rectum est pervenire. Jam ergo dicunt adjutriet ad id quod vere rectum est pervenire. Jam ergo dicunt adjutricem esse gratiam Dei, ad facilius facienda. Ista sunt enim verba eorum:jubentur per liberum arbitrium, facilius possint implere per gratiam. Velo facilius, remo difficilius: tamen et remo itur. Jumento facilius, pedibus difficilius: sed tamen et pedibus pervenitur. Non est sic. Magister enim verus qui neminem palpat, neminem fallit, verax doctor idemque Salvator, ad quem nos duxit molestissimus paedagogus; cum de bonis operibus, id est, de sarmentorum et palmitum fructibus loqueretur, non ait, Sine me quidem potestis facere aliquid, sed facilius per me: non ait, Fructum vestrum sine me potestis facere, sed uberiorem per me. Non hoc dixit. Legite quid dixerit: Evangelium sanctum est, omnium superba colla subduntur. Non haec dicit Augustinus, haec dicit Dominus. Quid dicit Dominus? Sine me
Abbreviated transcription (Latin):
quidem ꝑuenimus sed cum aliquo labore, osi uentum habe
libera uoluntate sed malead hoc idonea est uoluntastua
que uocatur libera: & maleagendo fitdam nabilis ancilla
cumdico tibi sine adiuto riodi nihilagir nihilbonidico: nã ad
male agendũ habersine ad iutoriođi liberam uoluntatem
quam quam non est illa libera a quo enim quir deuictur est
huic & seruus ad dictur est, & omnis qui facit pectatũ seruur
est peccati & siuor filius liberauerit . tuncuere liberi¬
eritir prorsus hoc credite sic uos agere uolunta tebon
quia uiuitis. utique agitir. Nonenim adiutorestille simin
agatir: Non enim copperator est ille. sinihil operamini
sic uos tamen scitote agerebona ut sitrector sp̃s & adiutor
Quisi uero defuerit nihilbom omnino agere ualeatir
Nonsicut quidamdicere coeperunt quico ostati sunt
aliquando gratiam confiteri & benedicimur dm̃ quia uel hoc
aliquando dixerunt. accedendo enim proficere potuerunt

Expanded text:
quidem pervenimus, sed cum aliquo labore, o si ventum habeaquidem pervenimus, sed cum aliquo labore, o si ventum habealibera voluntate, sed male. Ad hoc idonea est voluntas tua, quae vocatur libera, et male agendo fit damnabilis ancilla. Cum dico tibi, Sine adjutorio Dei nihil agis, nihil boni dico. Nam ad male agendum habes sine adjutorio Dei liberam voluntatem: quanquam non est illa libera. A quo enim quis devictus est, huic et servus addictus est ; et, Omnis qui facit peccatum, servus est peccati; ria. Prorsus hoc credite, sic vos agere bona voluntate. Quia vivitis, utique agitis. Non enim adjutor est ille, si nihil agatis: non enim cooperator est ille, si nihil operamini. Sic vos tamen scitote agere bona, ut sit rector Spiritus adjutor: qui si defuerit, nihil boni omnino agere valeatis. Non sicut quidam dicere coeperunt, qui coarctati sunt aliquando gratiam confiteri: et benedicimus Deum, quia vel hoc aliquando dixerunt; accedendo enim proficere poterunt,
Abbreviated transcription (Latin):
siue eprcureur erir siuesto rcureris interfilios dĩ noneris
Quot qđ enim sp̃udĩ aguntur. hii filii sunt dĩ, Non qui secđm
carnis uoluptate ducuntur. non qui spũ suo aguntur. sed quod
quod spudiaguntur hi filii sunt dĩ. Dicit mihi aliquis
Ergo agimur non agimur respondeo. immo & agir &
agit agentibur adiutor est, ipsum nomen adiutoris
prȩscribit tibi quia & tuipse aliquidagis agnosce
quod poscas agnoscequid confitearis. quando dics. idiu¬
tormeus esto nederelinquasme, adiutoremutique in uocas
dm nemo adiuuatur nisi ab illo agatur: Quod qđ enim inquid
ipudiaguntur hufili suntdi, Non littera sed ipu, Nonlege
praecipiente minante promitente. sed ipũ exostante illu¬
minante adiuuante scimus inquid idem apłs quidiligentibus
dm̃ omnia quoo perantur in bonum: si non esses operator. ille
meur facithoc & sicum labore & sicum aliqua difficultateporest.
tamen implere non potest, Quomodo si aliquir dicat remis

Expanded text:
Sive Epicureus eris, sive Stoicus eris, inter filios Dei non eris. Sive Epicureus eris, sive Stoicus eris, inter filios Dei non eris. Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Non qui secundum carnis voquot spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Dicet mihi aliquis, ergo agimur non agimus? respondeo imo et agis et agit, agenti tibi adjutor est, ipsum nomen adjutoris praescribit tibi, quia quid poscas; agnosce quid confitearis, quando dicis: Adjutor meus esto, ne derelinquas me . Adjutorem utique invocas Deum. Nemo adjuvatur, si ab illo nihil agatur. Quotquot enim, inquit, Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei: non littera, sed Spiritu: non Lege praecipiente, minante, promittente; sed Spiritu exhortante, illuminante, adjuvante. Scimus, inquit idem apostolus, quia diligentibus Deum omnia cooperantur in bonum . Si non esses operator, ille meus facit hoc: etsi cum labore, etsi cum aliqua difficultate potest, tamen implere potest. Quomodo si aliquis dicat: Remis
Abbreviated transcription (Latin):
Ergone ad carnis actiones mostificatas deiputuo presumas. & iuꝑ¬
bia pereas. & tibi suꝑbo renstatur. non humili gratia concedat
ergo suborir&ur tibusta suꝑbia uidẽ quidsequitur: cũ enim
dixiss& sispũ actiones carnis mostifica ueritis uiu&ir: Nehic re
extoller& humanur sp̃r &ad hoc opurse idoneum firmumq
iactar& subiecit &ait, Quotqđ enĩ spudĩ aguntur. hu filii
sunt đi, Quid te ergo iam uolebar extollere: ubi audisti sispũ
actiones carnis mostifica ueritis uiu&as, Dicturur em̃ eras.
hoc potest uoluntas mea. hoc potest liberũ arbitrium meum
Que uoluntas qđ liberum arbitrium nisu illeregat. cadir:
Nisi regat iacer Quomodo ergo sputuo cũ audiar apostolum
agere ate ipso uis agi ad actiones carnis mostificandar
quid tibi prodest quia noneris eprcureus. & erirstorchur

Expanded text:
Ergo ne ad carnis actiones mortificandas de spiritu tuo praesumas, et supErgo ne ad carnis actiones mortificandas de spiritu tuo praesumas, et superbia pereas, et tibi superbo resistatur, non humili gratia concedatuergo suboriretur tibi ista superbia, vide quid sequatur. Cum enim dixisset, Si spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis; ne hic se extolleret humanus spiritus, et ad hoc opus se idoneum firmumque jactaret, subjecit, et ait, Quotquot enim Spiritu Dei aguntur, hi filii sunt Dei. Quid te ergo jam volebas extollere, ubi audisti, Si spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis? Dicturus enim eras: Hoc potest voluntas mea, hoc potest liberum arbitrium meum. Quae voluntas? quod liberum arbitrium? Nisi ille regat, cadis: nisi ille erigat, jaces. Quomodo ergo spiritu tuo, cum audias Apostolum agere, a te ipso vis agi ad actiones carnis mortificandas? Quid tibi prodest quia non eris Epicureus, et eris Stoicus?
Abbreviated transcription (Latin):
mostuum transi aduiuũ, Calca iacentẽ conflige cum resisten¬
ter Mostua estenim unadelectatio sed uiuitaltera &alli
dum non consentir mostificas. cum coeperit omnino non delecta¬
ri mostificasti: haec estactio nr̃a haec est militia nr̃a : li hoc
agone cum confligimur. dm̃ habemur spectatorem: In hoc
agone cum laboramur. dm̃ poscimur adiutorem sienim nos pre
non adiuu& nondico uincere sed nec pugnare poterimur¬
cumergo dixiss& apłr siautem spu actioner carnis mostifi¬
caueritr uiu&ir. Id est illar concupircentiar carnir quibur
non consistere magnalaus est quas non habere ꝑfectio est
si has actioner carnis morbidas & demoste habenter conten¬
tionẽ spũ mostificauerits uiu&as: idestillar concupiscen¬
tias carnir quibus non consentire magna laurest: Quas non ha¬
&cumdicir mente seruio legidĩ carne autem legi peccati
quia spr concupiscit aduersus carnẽ & caro aduersur sp̃m

Expanded text:
mortuum, transi ad vivum: calca jacentem, conflige cum resistenmortuum, transi ad vivum: calca jacentem, conflige cum resistente. Mortua est enim delectatio una, sed vivit altera: et illam, dum non consentis, mortificas; cum coeperit omnino non delectare, mortificasti. Haec est actio nostra, haec est militia nostra. In hoc agone cum confligimus, Deum habemus spectatorem: in hoc agone cum laboramus, Deum poscimus adjutorem. Si enim nos ipse non adjuvat, non dico vincere, sed nec pugnare poterimuu actiones carnis mortificaveritis, vivetis; id est, illas concupiscentias carnis, quibus non consentire magna laus est, quas non habere perfectio est: si has actiones carnis morbidas, et de morte habentes contentiones carnis mortificaveritis, vivetis; id est, illas concupiscentias carnis, quibus non consentire magna laus est, quas non hacum dicis, Mente servio legi Dei, carne autem legi peccati : quia spiritus concupiscit adversus carnem, et caro adversus spiritum
Abbreviated transcription (Latin):
carnẽ uiuamus sicut eprcurei, sed &iam si secđm seipsam sibi¬
uiuere uoluerit. anima carnalirerit: Carnem sapit de carne
non surgit. Non est enim que madmnodum inde surgat quibra¬
chium porrectũ iacenti nonten&, sienim secđm carnem
uixeritis: ubi enim dictum est quid mihi faciat homo ibi
moriemini: & si secłm sp̃m uixeritis. sed illa moste dequadñr
in euuangelio terribiliter dicit. Fumtim&e qui hab & potestatẽ
& anima & corpur ꝑdere ingehennamignir. siergo secđm carne
uixeritis moriemini si autem spu actiones carnir mostificaueri¬
tis uiuir hocest opus nr̃m in hacuita ationercarn. spũmosti¬
ficari cottidiȩ affligere minuere. frenare interimere
Quam multa enim proficienter non iam delectant quȩ antea
delectabaũ quando ergo deleccabat & non ei consentiebatur
mostificabatur quiaim non delectat mostificatum est: calca

Expanded text:
carnem vivamus, sicut Epicurei. Sed etiam si secundum se ipsam vicarnem vivamus, sicut Epicurei. Sed etiam si secundum se ipsam vivere voluerit anima, carnalis erit; carnem sapit, de carne non surgit. Non est enim quemadmodum inde surgat, qui brachium porrectum jacenti non tenet. Si enim secundum carnem vixeritis. Ubi enim dictum est, Quid faciat mihi homo? ibi moriemini, etsi secundum spiritum vixeritis: sed illa morte, de qua Dominus in Evangelio terribiliter dicit, Eum timete, qui habet potestatem et animam et corpus perdere in gehennam ignis . Si ergo secundum caricatio carnis.--Si autem spiritu actiones carnis mortificaveritis, vivetis. Hoc est opus nostrum in hac vita, actiones carnis spiritu mortificare; quotidie affligere, minuere, frenare, interimere. Quam multa enim proficientes non jam delectant, quae antea delectabant? Quando ergo delectabat, et non ei consentiebatur, mortificabatur: quia jam non delectat, mortificatum est. Calca
Abbreviated transcription (Latin):
apłrpaulus sicut in actibus a postolorũ legitur ubiuos gaudo nr̃em
agnoscendo & recolendo preuenire sermonẽ. sicut ibi scriptum est
contulerunt cumilloquidam philgiophorũ epicureorũ &storcorũ:
contulerunt cumillo secđm carne inuenter. contulerunt cum illo
secđm animã uiuentes. contulit cumillis secđmdm uiuens: Dicebat
epicureus : mihi frui carnebontimest: Dicebatstorcus mihi frui
Dicebat storcus. immobeatur. cuius est infructuuistus animeius
Dicebat apłsbeatus cuius est nomendm̃ speseius. Trrat epi
cureus falsum est enim beatum ẽe hominẽ cuius infructuest
uoluptas carniseius. Fallitur &storcur. falsum ẽenim & ommi¬
no mendacissimum. beatum eẽ hominẽ cuius infrutuest uistus
animae eius. Beatus ergo cuius est nomen dm̃ spesenus. & quia
illi uanisuit & mentiuntur & non respexit inuanitates. & in
sanias mendacer. Ergo fr̃s debitores sumus non carniut secđm

Expanded text:
apostolus Paulus, sicut in Actibus Apostolorum legitur; ubi vos gaudeo nostrum apostolus Paulus, sicut in Actibus Apostolorum legitur; ubi vos gaudeo nostrum agnoscendo et recolendo praevenire sermonem, sicut ibi scriptum est, Contulerunt cum illo quidam philosophorum Epicureorum et Stoicorum : contulerunt cum illo secundum carnem viventes, contulerunt cum illo secundum animam viventes, contulit cum illis secundum Deum vivens. Dicebat Epicureus: Mihi frui carne, bonum est. Dicebat Stoicus: Mihi frui Dicebat Stoicus: Imo beatus cujus est in fructu virtus animae ejus. Dicebat Apostolus: Beatus cujus est nomen Domini spes ejueatum, cujus est in fructu voluptas carnis ejus. Fallitur et Stoicus: falsum est enim, et omnino mendosissimum, beatum esse hominem, cujus est in fructu virtus animae ejus. Beatus ergo cujus est nomen Domini spes ejus. Et quia illi vani sunt et mentiuntur: Et non respexit, inquit, ist carnalis.--Ergo, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum
Abbreviated transcription (Latin):
oarne sed secundũ seipsam ut dixi uoluerit uiuere. dicturus
uobis sum quid sit secđm seipsam uiuere Bonumest enim
ut hoc noueritir. & ualdesa lubre, fuerunt philosophi seđi
huius. aliiputa uerunt non esse beatitudinẽ nisi secđm carne
uiuere & bonum hominis uoluptate corporir posuerunt.
Istiphilo sophi epicurei dictisunt ab epicuro quodam auctore
magistrosuo, Quia aliisimileseorũ. Exstiterunt autẽ illi
suꝑbiquasi a carnese remouenter. & totam spembeatitudi¬
nis suae. in animasua constituenter posuerunt sum mum
bonum inuistute sua. uocem psalmi in uobis affectus pi&a¬
tis agnouit: scitis nostis. agnouistis. quomodo irrisisint
in scõ psalmo qui confidunt inuistute sua: taler fuerunt¬
necisti secđm dm̃ uiuenter. Ideo cuma durbẽ athenensium ubiiste
philosophorũ discipline studio & contestptione feruebant. ueniss&

Expanded text:
carnem, sed secundum se ipsam, ut dixi, voluerit vivere; dicturus carnem, sed secundum se ipsam, ut dixi, voluerit vivere; dicturus vobis sum quid sit secundum se ipsam vivere: bonum est enim, ut hoc noveritis, et valde salubre. CAPUT VII. 7. Epihujus, alii putaverunt non esse beatitudinem, nisi secundum carnem vivere, et bonum hominis in voluptate corporis posuerunt. Isti philosophi Epicurei dicti sunt, ab Epicuro quodam auctore, magistro suo, et qui alii similes eorum. Exstiterunt autem alii superbi, quasi a carne se removentes, et totam spem beatitudinis suae in anima sua constituentes, posuerunt summum bonum in virtute sua. Vocem Psalmi in vobis affectus pietatis agnovit: scitis, nostis, agnovistis quomodo irrisi sunt in sancto Psalmo, qui confidunt in virtute sua . Tales fueruntnec isti secundum Deum viventes. Ideo cum ad urbem Atheniensium, ubi istae philosophorum disciplinae studio et contentione fervebant, venisset
Abbreviated transcription (Latin):
sed magnum bonum: Item caro neo summũ bonum. nec magnũ
bonum. sed paruum tamenbonũ. anima ergo magnum bonũ
sed non summũ bonũ uiuens inter summum bonũ. cparuũ
bonum id est interdm̃ & carnem, inferiordo carne superior
Quare nonuiuit secđm summum bonum. seduiuit secđm paruum
bonum : hoc planius dicitur. quare nonuiuit secđm dm̃ sed uiuit
secđm carnem : debitrix enimest non carni. ut secđ mdm̃ uiuat
secđm ipsam: qui uiuit deipsa, ceste una queque secđm hoc uiuit
unde uiuit unde uiuit carotua: deanimatua undeuiuit ani¬
matua: dedotuo unaqueque harum secđm uitam suam uiuit
caro sibi non est uita sed anima carnis est uita: anima sibi
non est uita sed ds̃ est animaeuita, Anima ergo quȩd eb& secđm
secđmi carnemuiuit & proficit tuncautẽ recte inuit caro secdm
anima si animauiuit secđm dm̃, Namsi anima nondico secđm

Expanded text:
sed magnum bonum. Item caro nec summum bonum, nec magnum sed magnum bonum. Item caro nec summum bonum, nec magnum bonum; sed tamen parvum bonum. Anima ergo magnum bonum, sed non summum bonum: vivens inter summum bonum et parvum bonum, id est, inter Deum et carnem, inferior Deo, carne superior; quare non vivit secundum summum bonum, sed vivit secundum parvum bonum? Hoc planius dicitur: Quare non vivit secundum Deum, sed vivit secundum carnem? Debitrix enim est non carni, ut secundum carnem secundum ipsam, quae vivit de ipsa. Certe unaquaeque secundum hoc vivat, unde vivit. Unde vivit caro tua? De anima tua. Unde vivit anima tua? De Deo tuo. Unaquaeque harum secundum vitam suam vivat. Caro enim sibi non est vita; sed anima carnis est vita. Anima sibi non est vita: sed Deus est animae vita. Anima ergo quae debet secundum secundum carnem vivit et proficit? Tunc autem recte vivit caro secundum animam, si anima vivat secundum Deum. Nam si anima, non dico secundum
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo fr̃s debitoressumus non carii ut secđm carnẽ uiuiuamus.
si enti secđm carnem uixeritis moriemini: Nonquia caromalũ ẽ
Nam & ipsa dĩ creatura est & ab ea condita aquo & anima: Neo
illa nec illa parrdĩ. sed & illa & illa creatura dĩ. Ergocaro
non est malũ sed secđm carne ui uere malum est: Ds sum mẽ
bonumest quia sum me est quiait, Ego sum qui sum, Drergo
sum mẽbonum est anima magnũ bonũ. sed non sum mũ bonum,
cum autẽ audir dr̃ sum mabonumest. noli putare dedõ patre
unum sunt & unur est di. & sum me bonurest: Ita plane unus ẽ
dr̃ ut quando deipra crinitate in terrogaris. hocrespondeas
Nefoste cumaudieris unus est dr̃ puter ipsum eẽ patrem. ipsũ
trinitate non est filiur. Qui filius est in illa trinitate non est
pater: Quis p̃riẽs est in illa trinitate. nec filius est nec pater
lis haeo tota trinitas unurds̃ summẽibonum anima uero
ut dixi creata a sum mobono. Nontamen summũ bonum.

Expanded text:
Ergo, fratres, debitores sumus non carni, ut secundum carnem vivamus. Si enim secundum carnem vixeritis, moriemini. Non quia caro malum est: nam et ipsa Dei creatura est, et ab eo condita a quo et anima; nec illa, nec illa pars Dei, sed et illa et illa creatura Dei. Ergo caro non est malum: sed secundum carnem vivere malum est. Deus summe bonus est, quia summe est qui ait, Ego sum qui sum . Deus ergo summe bonus est: anima magnum bonum, sed non summum bonum. Cum autem audis, Deus summe bonus est, noli putare de Deo tantum unum sunt, et unus est Deus, et summe bonus est. Ita plane unus est Deus, ut quando de ipsa Trinitate interrogaris, hoc respondeas: ne forte cum audieris, Unus est Deus, putes ipsum esse Patrem, ipsum Trinitate, non est Filius: qui Filius est in in illa Trinitate, non est Pater: qui Spiritus sanctus est in illa Trinitate: nec Filius est, nec Pater;lis. Haec tota Trinitas, unus Deus summe bonus. Anima vero, ut dixi, creata a summo bono, non tamen summum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
quenobis promissa est ipre i pstestimoniũ reddit i pu uro
bam qui a medicus nr̃t & sanitatem nobis donat. &merte¬
dem in suꝑ largiredignatur Que est illa mertes here¬
ditas: sednon quomodo est hominis patris hereditas
relinqu& enim filiirsuis nom ponid& cumfiluis siuso
& tamen semagnum fecit. & gratiaribi agere denderat
quia uoluit dare quod non pornt auferres aoriens
enim toller& iecum puto quia si porra nihil hi filur suis
dimisirs& hereder disicsunt ut ipsedr̃ sit hereditas nr̃a
cuidicit psalmus. dñr pars hereditatir meae. hereder
quidem dĩ si parum uobis est audite quod amplius
gaudeatir, hereder quidem dĩ quoheredes autemexp̃i

Expanded text:
quae nobis promissa est. Ipse Spiritus testimonium reddit spiritui nostro, bam, quia medicus noster et sanitatem nobis donat, et mercedem insuper largiri dignatur. Quae est illa merces? Haereditas. Sed non quomodo est hominis patris haereditas. Relinquit enim filiis suis, non possidet cum filiis suis: et tamen magnum se facit, et gratias sibi agi desiderat, quia voluit dare quod non possit auferre. Moriens enim tolleret secum? Puto quia si posset, nihil hic filiis suis dimisisset. Haeredes Dei sic sunt, ut ipse Deus sit haereditas nostra, cui dicit Psalmus: Dominus pars haereditatis meae . Haeredes quidem Dei: si parum vobis est, audite, quo amplius gaudeat