comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quidm̃ ibi pre colelant. secd tam ꝓ̃pter
terrenas res ꝓpt̃ ista p̾sentia. sunt enĩ
impii qͥ p̃sentia rerũ bona a demonib
quer̃ hic autẽ popłs ideo melior erat
gentib qđ quanuis p̃sentia bona & tẽ¬
poralia. tam̃ abuno dõ quȩrebat. qui. ẽ.
ereator om̃iũ & spũaliũ & corporaliũ
cũ gͦ illi pii scd̾m carnẽ attenderent.
id e. illa synagoga quȩ erat inbonis ꝓ
ꝓpłie. quales pauci intellectores regni
celestis & ȩt̾ni ergo synagoga illa anĩ¬
aduertit quȩ accẽꝑit adõ & quȩ ꝓmise¬
rit ds popło illi. abundantiã rerũ ter
renarũ. patriã pacẽ. felicitatẽ t̾renã.
sed in lns omĩb figurȩ erant. & ñ in¬
telligens qͥd ibi lateret in reb figura¬
tis. putans hoc ꝓ magno dare dm̃. nec
habere melius qđ dare possit diligenti¬
b se. & seruientib sibi. attendit & ui¬
dit qͥsdã peccatores impios. blasphe¬
mos. seruos demonũ. filios diaboli. ui¬
uentes in magna neqͥcia & suꝑbia. a¬

Expanded text:
um ibi pie colebant, sed tamen propter terrenas res, propter ista praesentia: sunt enim impii qui praesentium rerum bona a daemonibus quaerunt; hic autem populus ideo melior erat Gentibus, quod quamvis praesentia bona et temporalia, tamen ab uno Deo quaerebat, qui est creator omnium, et spiritualium, et corporalium: cum ergo illi pii secundum carnem attenderent, id est, illa Synagoga quae erat in bonis, pro t ibi Prophetae, quales pauci intellectores regni coelestis, aeterni; ergo illa Synagoga animadvertit quae acceperit a Deo, et quae promiserit Deus populo irenarum, patriam, pacem, felicitatem terrenam: sed in his omnibus figurae erant; et non intelligens quid ibi lateret in rebus figuratis, putavit hoc pro magno dare Deum, nec habere melius quod dare posset diligentibus se et servientibus sibi. Attendit, et vidit quosdam peccatores, impios, blasphemos, servos daemonum, filios diaboli, viventes in magna nequitia et superbia, a
Abbreviated transcription (Latin):
dicat. Quia ꝑsecutꝰ sũ inqͥt ȩccłã dĩ
sed grã dĩ ait. sũ id qđ sũ: Abstulit si¬
bi omnẽ granditatẽ suã: minimꝰ iã
in se. grandis in xp̃o. Ꝙ iste paulus
qͥd dicit : Non reppulit ds̃ plebẽ suã
De plebe ex iudeis ueniente. plebẽ suã
inqͥt quã p̾sciuit. Nã & ego israhelita
sũ. ex tribi abrahã decribu beniamin.
Ergo paulus nob de sẏnagoga. & petrus.
& alii apłi. de synagoga. Itaq cũ audi¬
eris uocẽ synagogę noli attendere
meritũ. s intende partũ. Loquit᷑ gͦ
in hoc psalmo sẏnagoga. deficientib
ymnis dauid filii iesse. id .ẽ. deficientib
reb tẽporalib ꝑ quas solebat a carnali
popło laudari ds̃. Quare aut̃ illȩ de¬
fecer̃ nͥ ut aliȩ quererent᷑: Ut quȩre¬
rent᷑ quȩ : Quȩ ibi ñ erant: Non. sed

Expanded text:
dicat: Quia persecutus sum, inquit, Ecclesiam Dei; dicat: Quia persecutus sum, inquit, Ecclesiam Dei; sed gratia Dei, ait, sum id quod sum . Abstulit sibi omnem granditatem suam; minimus jam in se, grandis in Christo. Et iste Paulus quid dicit? Non repulit Deus plebem suam, de plebe ex Judaeis veniente, plebem suam, inquit, quam praescivit: nam et ego Issum ex semine Abraham, de tribu Benjamin . Ergo et Paulus nobis de Synagoga; et Petrus et alii Apostoli de Synagoga. Itaque cum audieris vocem Synagogae, noli attendere meritum, sed intende partum. Loquitur ergo in hoc psalmo Synagoga, deficientibus hymnis David, filii Jesse; id est deficientibus rebus temporalibus, per quas solebat a carnali populo laudari Deus. Quare autem illae defecerunt, nisi ut aliae quaererentur? Ut quaererentur quae? Quae ib
Abbreviated transcription (Latin):
fectricẽ dni. Erat qͥdẽ illa synagoga in¬
t̃fectrix dnĩ. nemo dubitat. sed mem̃to
de synagoga fuisse arietes quorũ filii
sumꝰ. undẽ dicit᷑ in psalmo. afferte dño
filios arietũ. Qui inde arietes: Petrus.
apłi. Hinc & ipse pͥmo saulus postea
paulus. id.ẽ. pͥmo suꝑbus postea humilis.
Saul enĩ unde dictũ. ẽ. nom̃ sauli: nostis
apłs. sed ex saulo factꝰ.ẽ paulus. ex su¬
ꝑbo modicus. Paulũ enĩ modicũ . ẽ. Uis
nosse qͥd sit saulus: Ipsũ iã audi pau¬
lũ recordantẽ. qͥd fuerit ꝑmaliciã suã.
& qͥd iã sit ꝑ gr̃am dĩ. Audi qͦmͦ fuerit
saulus. & qͦmͦ sit paulus. Qui pͥus inqͥt
fui blasphemꝰ. & ꝑsecutor. & iniurios.
Audisti saulũ. audi & paulũ. Ego enĩ
sũ inqͥt minimꝰ apłoꝵ. Quid. ẽ. mini¬
mus. nisi ego sũ paulus: Q seqͥt᷑. Qui
ñsũ dignꝰ uocari apłs. Quare .: Quia
fui saulus. Quid . ẽ. fui saulus: Ipse

Expanded text:
fectricem Domini. Erat quidem illa Synagoga infectricem Domini. Erat quidem illa Synagoga interfectrix Domini; nemo dubitat: sed memento de Synagoga fuisse arietes, quorum filii sumus. Unde dicitur in psalmo: Afferte Domino filios arietum . Qui inde arietes? Petrus, Apostoli. Hinc et ipse primo Saulus, postea Paulus: id est, primo superbus, postea humilis. Saül enim, unde dictum est nomen Sauli, nostis it Apostolus; sed ex Saulo factus est Paulus, ex superbo modicus. Paulum enim Modicum est. Vis nosse quid sit Saulus? Ipsum audi jam Paulum recordantem quid fuerit per malitiam suam, et quid jam sit per gratiam Dei; audi quomodo fuerit Saulus, et quomodo sit Paulus: Qui fui, inquit, prius blasphemus, et persecutor, et injuriosus . Audisti Saulum; audi et Paulum: Ego enim sum, inquit, minimus Apostolorum. Quid est minimus, nisi ego sum Paulus? Et sequitur: Qui non sum dignus vocari apostolus. Quare? Quia fui Saulus. Quid est, fui Saulus? Ipse
Abbreviated transcription (Latin):
rũ erat illud regnũ ꝑ qđ regnũ acceptũ
laudabat᷑ tunc ds̃ a carnalib hoc solũ
enĩ ꝓmagno habebant. qͥ a lib̾ati erant
tẽporalit᷑ ab iis a quib opprimebant᷑
& eua serant hostes ꝑsequentes ꝑ mare
rubrũ & ductierant ꝑsolitudĩnẽ. &
inuenerant patriã & regnũ. hinc solũ¬
baudabant dm̃ nondũ intelligentes qͥd
in illis figuris pꝰsignaret & ꝓmitteret
as deficientib gͣ reb ꝓquib laudabat
am̃ popłs carnalis. cui regnauit ille
dauid defecer̃ ymni dauid. ñ filii
Ai sed filii iesse. Periculosũ locũ tituli
psalmi p̾sentis sic̃ dñs uoluit. p̃ter uecti
hmccepistis quare dictũ sit defeces
smr⁊ dauid filii iesse. Cuiꝰ uox ẽ psal¬
mus Asaph. Quid ẽ. a saph: Sic̃ inue¬
numꝰ in intptationib ex lingua hebrea
in grecã & ex greca nob̾ in latinã trans¬
latis: asapl synagoga int̾p̃tat᷑. Uox. ẽ.
gͦ sẏnagoge. Sed cũcũ audieris sẏnago¬
gã: noli continuo detestari. quasi inter¬

Expanded text:
regnum, per quod regnum acceptum laudabatur tunc Deus a carnalibus; hoc solum enim pro magno habebant, quia liberati erant temporaliter ab his a quibus opprimebantur, et evaserant hostes persequentes per mare Rubrum, et ducti erant per solitudinem, et invenerant patriam et regnum; hinc solutes quid in illis figuris praesignaret et promitteret Deus: deficientibus ergo rebus pro quibus laudabat Deum populus carnalis, cui regnavit ille David, defecerunt hymni David; non Filii Dei, sed filii Jesse. Periculosum locum tituli psalmi praesentis, sicut Dominus voluit, praetervecti sumus: accepistis quare dictum sit, Defecerunt hymni David, filii Jesse. 4. Cujus vox est Psalmus? Asaph. Quid est, Asaph? Sicut invenimus in interpretationibus ex lingua hebraea in graecam, et ex graeca nobis in latinam translatis, Asaph Synagoga interpretatur. Vox est ergo Synagogae. Sed tu cum audieris Synagogam, noli continuo detestari quasi inter
Abbreviated transcription (Latin):
illa flagella fuerant. quȩcunq dona. si¬
gnificationes st̃ rerũ. quas in hac solitu¬
dine huiꝰ uitȩ ambulantes in xp̃o. quȩ¬
rentes patriã. & accipimꝰ id consolatio¬
ne. & patimꝰ ad ꝓbationẽ Hon gͦ mirũ.
qa illud defecit qđ figurabat futurũ
a ꝑductꝰ ẽ popłs ad patriã ꝓmissionis.
nunqd sẽꝑ staturã: Si hoc esset. ñ esset
figura sed res. Quia uꝰ figura erat. ad cẽ¬

Expanded text:
illa flagella fuerunt, quaecumque dona, significationes sunt rerum quas in hac solitudine hujus vitae, ambulantes in Christo, quaerentes patriam, et accipimus ad consolationem, et patimur ad probationem. Non ergo mirum quia illud defecit quod figurabat futurum. Nam perductus est populus ad patriam promissionis; numquid semper staturam? Si hoc esset, non esset figura, sed res. Quia vero figura erat, ad tem
Abbreviated transcription (Latin):
qsda ramos ꝓpt̃ infidelitatẽ & in ser¬
tũ ibi oleastri: ut esset particeps pin-¬
guedinis oliuȩ. id ẽ. ȩccłam exgentib
moliua nunquã uidimꝰ Nã qͥsqͥs fece¬
rit: ñ inueniet bacas. nͥ ol castri. Qđ
enĩ inseritꝰ hoc crescit. & eiꝰ rei fructꝰ¬
ibi inuenit᷑. Inuenit᷑ ñ radicis fructꝰ
sd surculi. Hoc ostendens apłs omĩpo¬
tentia sua dm̃ fecisse. ut oleaster in
radice oliuȩ insereret᷑. & ñ bacas sil¬
uest res sed oliuã daret. ad om̃ĩpoten¬
tiã dĩ reuocans hoc apłs ait. Si tu ȩx
naturali incisus es oleastro. & contra
natura in sertꝰ es in bonã oliuã: noli
glari inqͥt aduersus ramos: Sed dicis
ut ł racti st̃ rami. ut ego inserar Bene.
Dropt᷑ incredulitatẽ fracꝰtist̃: tu autẽ
fide sta. Noli altũ saꝑe sed time. Quid
enĩ e. noli altũ saꝑe: Noli suꝑbire
qͥa in sertꝰ es: sed time ne frangaris ꝑ
infidelitatẽ. sic̃ illi fracti st̃ Propt᷑

Expanded text:
quosdam ramos propter incredulitatem, et inserquosdam ramos propter incredulitatem, et insertum oleastrum, ut esset particeps pinguedinis olivae, id est Ecclesiam ex gentibus in oliva nunquam vidimus. Nam quisquis fecerit, non inveniet baccas nisi oleastri. Quod enim inseritur, hoc crescit, et ejus rei fructus invenitur: invenitur non radicis fructus, sed surculi. Hoc ostendens Apostolus omnipotentia sua Deum fecisse, ut oleaster in radicem olivae insereretur, et non baccas silvestres, sed olivam daret; ad omnipotentiam Dei revocans hoc Apostolus ait: Si tu ex naturali incisus es oleastro, et contra naturam insertus es in bonam olivam, noli gloriari, inquit, adversus ramos. Sed dicis, ait: Fracti sunt rami, ut ego inserar. Bene; propter incredulitatem fracti sunt: tu autem fide sta; noli altum sapere, sed time. Quid enim est, Noli altum sapere? Noli superbire, quia insertus es; sed time ne frangaris per infidelitatem, sicut illi fracti sunt. Propter
Abbreviated transcription (Latin):
Nã qͥd sibi uult fr̃s. ut unũ qͥddã com¬
meniorẽ. qđ abrahã mittens seruũ
suũ fidelẽ ad desponsandã uxorẽ uni¬
co filio suo. facit eũ iurare sibi. & in
iuram̃to dicit ei. pone manũ sub femo¬
re meo & iura: Quid erat in femore
Quid ibi erat nͥ qđ & tunc ei ꝓmissũ. ẽ.
in semine tuo benedicent᷑ om̃s gentes:
Femoris nomine. caro significatꝰ. De
carne abrahȩ ꝑisaac & iacob. & ne
multa cõmemoremꝰ ꝑ mariam dñs¬
nr̃ iħs xp̃c. Quia gͦ radix erat in pa¬
triarchis. unde ostendemꝰ : Paulũ in¬
terrogemꝰ. Gentes iã credentes in
xp̃m. & quasi suꝑbire cupientes cont᷑
monigulo id ẽ in ipso x p̃o de diuerso
ueniesti ẜarieti pputinid ẽ. gentiũ.
us ari gerent se gentes.: sic casrep¬
int Si eni tu inqutt ex naturali in¬
enus ol eastro in sertꝰ es in illis noli
qlas ol aduersus ramos. Nã sigłaris.
q dis radicẽ portas. sed radix te Ergo
de radice patriarcharũ dic̃. fractos

Expanded text:
ut unum quiddam commemorem, quod Abraham mittens servum suum fidelem ad desponsandam uxorem unico filio suo, facit eum jurare sibi, et in juramento dicit ei: Pone manum sub femore meo, et jura ? Quid erat in femore Quid ibi erat, nisi quod et tunc ei promissum est: In semine tuo benedicentur omnes gentes . Femoris nomine caro significatur. De carne Abrahae, per Isaac et Jacob, et ne multa commemoremus, per Mariam Drat in Patriarchis, unde ostendemus? Paulum interrogemus. Gentes jam credentes in Christum, et quasi superbire cupientes contrain angulo, id est in ipso Christo, de diverso venienti parieti praeputii, id est Gentium: cum ergo erigerent se gentes, sic illas reprimit: Si enim tu, inquit, ex naturali incisus oleastro, insertus es in illis, noli gloriari adversus ramos. Nam si gloriaris: non tu radicem portas, sed radix te. Ergo De radice patriarcharum dicit fractos
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ra illa inqua etiã inducti st̃ abegẏpto
liberati ꝑ iħm naue introducti st̃ in
t̾ra ꝓmissionis. ubi etiã ierłm t̾rena
edificata ẽ. ubi regnauit dauid Acceper̃
t̾rã lib̾ati exegypto. transeuntes ꝑ ma
re rubrũ. finitis anfractib & errorib
solitudinũ. Acceper̃ t̾rã. acceper̃ regnũ
Deinde post regnũ acceptũ. qͥa t̾renã
acceꝑant: coeper̃ merito peccatoꝵ
suoꝵ oppugnari. & expugnari. capti¬
uari ad extremũ euersa.ẽ. & ipsa
ciuitas. Tales erant illȩ ꝓmissiones
ñ ꝑseueraturȩ. ꝑ quas tam̃ figurarentꝰ
future ꝓmissiones ꝑseueratũrȩ: ut ille
omis decursus tẽporaliũ ꝓmissionũ fi¬
qure cẽnt & quȩdã ꝓphetia futurorũ.
d̾iq cũ illud regnũ deficeret. ubi regna¬
uit dauid filiꝰ iesse. id. ẽ. homo qͥdã

Expanded text:
terra illa, in quam etiam inducti sunt ab Aegypto liberati: per Jesum Nave introducti sunt in terram promissionis, ubi etiam Jerusalem terrena aedificata est, ubi regnavit David. Acceperunt terram, liberati ex Aegypto, transeuntes per Rubrum mare; finitis anfractibus et erroribus solitudinum, acceperunt terram, acceperunt regnum: deinde post regnum acceptum, quia terrena acceperant, coeperunt merito peccatorum suorum oppugnari, expugnari, captivari; ad extremum eversa est et ipsa civitas. Tales erant et illae promissiones non perseveraturae, per quas tamen figurarentur futurae promissiones perseveraturae; ut ille omnis decursus temporalium promissionum figura esset, et quaedam prophetia futurorum. Itaque cum illud regnum deficeret, ubi regnavit David, filius Jesse, id est, homo quidam,
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c scđ̾m carne nasciturus in radice
erat occultꝰ in semine patriarcharũ.
& qͦdã tẽpore reuelandus tanꝗ fructu
apparente. sic̃ scriptũ. ẽ. floruit uirga
de radice iesse: sic etiã ipsũ nouũ testa¬
occultũ erat. solis ꝓpħis cognitũ &

Expanded text:
cundum carnem nasciturus, in radice erat occultus in semine Patriarcharum, et quodam tempore revelandus tanquam fructu apparente, sicut scriptum est, Floruit virga de radice Jesse : sic etiam ipsum Novum Testaoccultum erat, solis Prophetis cogn
Abbreviated transcription (Latin):
conficentis c̃. p̃dicatio. in cantico: aman¬
tis affectio. Defecer̃ gͦ ymni dauidat¬
qͦ tẽpore nouũ testam̃tũ occultũ ibi erit
tanꝗ fructꝰ in radice. Si enĩ quęras fru¬
ctũ inradice ñ inuenis. nec tam̃ inuens
in ramis fructũ nͥ qͥ de radice ꝓcessit.
Illo gͦ tẽpore popło pͥmo uenienti ex
semine abrahȩ carnalit̾ nã & popłs
scds ꝑtinens ad nouũ testam̃tũ. ad sem̃
abrahȩ ꝑtinet. sed iã spũalit̾ illi gͦ
popło pͥmo adhuc carnali. ubi pauci ꝓ¬
phȩ intelligebant. & qͥd desideraretur
adõ. & qͣndo haberet prblice p̾dicari:

Expanded text:
confitentis est praedicatio: in cantico amanconfitentis est praedicatio: in cantico amantis affectio. Defecerunt ergo hymni David,quo tempore Novum Testamentum occultatum ibi erat, tanquam fructus in radice. Si enim quaeras fructum in radice, non invenies; nec tamen invenies in ramis fructum, nisi qui de radice processerit. Illo ergo tempore, populo primo venienti ex semine Abrahae carnaliter; nam et populus secundus pertinens ad Novum Testamentum, ad semen Abrahae pertinet, sed jam spiritualiter: illi ergo populo primo adhuc carnali, ubi pauci prophetae intelligebant et quid desideraretur a Deo, et quando haberet publice praedicari,
Abbreviated transcription (Latin):
daces. & qͥ ad huc respicitis. audite ne¬
respiciatis. Psalmꝰ iste inscriptionẽ
habet. id. ẽ. titulũ. defecer̃ ymni dd
filii iesse. psalmꝰ ipsi asaph. Tot habe¬
mus psalmos. inquoꝵ titulis scriptũ
.ẽ. nom̃ dauid. nusquã. ẽ. additũ filii
iesse nͥ in hoc solo. Qđ credendũ. ẽ. ñ
frustra factũ. neq in anit̾. Ubiq enĩ
nob innuit ds̃. & ad intellectũ uocat
piũ studiũ caritatis. Quid ẽ defecer̃
ymni dauid filii iesse: Ymni. laudes
sc̃ dĩ cũ cantico. Imni. cantꝰ st̃ conti¬
nentes laudẽ dĩ. Si sit laus & ñ sit dĩ.
ñ. ẽ. yminꝰ Si sit & laus & dĩ laus. &
sit ymnꝰ habeat hȩc tria. & laudẽ.
& dĩ. & canticũ. Quid .ẽ. gͦ defecer̃
ymni: Defecer̃ laudes quȩ cantant᷑
indiñ Molestã rem & quasi luc̾tu¬
osã. uidet᷑ nunciare. Qui enĩ cantat
laude: ñ solũ laudat. s etiã hilarit.
laudat. Qui cantat laudẽ ñ solũ can¬
tat : sed & amat eũ quẽ cantat inlaude.

Expanded text:
daces ; et qui adhuc respicitis, audite respiciatis. Psalmus iste inscriptionem habet, id est titulum, Defecerunt hymni David, filii Jesse: Psalmus ipsi Asaph. Tot habemus psalmos in quorum titulis scriptum est nomen David, nusquam est additum filii Jesse, nisi in hoc solo. Quod credendum est non frustra innuit Deus, et ad intellectum vocat pium studium charitatis. Quid est, Defecerunt hymni David, filii Jesse? Hymni laudes sunt Dei cum cantico: hymni cantus sunt continentes laudem Dei. Si sit laus, et non sit Dei, non est hymnus: si sit laus, et Dei laus, et si sit hymnus, habeat haec tria: et laudem, et Dei, et canticum. Quid est ergo, Defecerunt hymni? Defecerunt laudes quae cantantur in Deum. Molestam rem et quasi luctuosam videtur nuntiare. Qui enim cantat laudem, non solum laudat, sed etiam hilariter laudat: qui cantat laudem, non solum cantat, sed et amat eum quem cantat. In laude
Abbreviated transcription (Latin):
uis. ẽ: aderit dñs ut sufficient
ex eo & breuit̾ loquam᷑. qͣntũ adiiiue¬
rit ipse qͥ nos iubet loqui. Sic ero uo¬
lentib officiosus. ut ñ sim tardis mo¬
lestꝰ nec paucis multꝰ nec occupatis
onerosus Ticulus eiꝰ ñ nos tenet. Est
enĩ. infinẽ. in ymnis ipsi dauid In
ymnis utiq in laudib Infinẽ utiq
in xp̃m. Finis enĩ legis xp̃c. ad iustici
am om̃i credenti. Hȩc ipsi dauid. Non
aliiũ quã ipsũ acciꝑe debemꝰ. qͥ uenit
ex semine cdauid. ut. eẽt. homo int̾ ho¬
mines. & ęquales angłis faceret homi¬
nes. Uocẽ autẽ in isto psalmo. si in mem¬
bris eiꝰ & incorpore sumꝰ sic̃ illo exhor¬
tante pꝰsumere audemꝰ: nrãm debemꝰ
agnoscere. ñ alicuiꝰ extranei. Nrãm
aut ñ sic dixi. quasi eoꝵ tantũ qͥ in
mundũ. qͥ sumꝰ aboriente. usq in occi¬
dentẽ. Ꝙ ut noueritis sic. eẽ. uocem
nr̃am. loqͥt᷑ hic quasi unꝰ homo. Non ẽ.
aut̃ unꝰ homo. s tanꝗ unꝰ. unitas lo¬

Expanded text:
vis est; aderit Dominus ut sufficienter ex eo, et breviter loquamur. Quantum adjuverit ipse qui nos jubet loqui, sic ero volentibus officiosus, ut non sim tardis molestus, nec paucis multus, nec occupatis onerosus. Titulus ejus non nos tenet. Est enim, In finem, in hymnis, ipsi David. In hymnis, utique in laudibus. In finem, utique in Christum. Finis enim Legiam omni credenti . Et ipsi David, non alium quam ipsum accipere debemus, qui venit ex semine David, ut esset homo inter homines, et aequales Angelis faceret homines. Vocem autem in isto psalmo, si in membris ejus et in corpore sumus, sicut illo exhortante praesumere audemus, nostram debemus agnoscere, non alicujus extranei. Nostram autem non sic dixi, quasi eorum tantum qui in mundum, qui sumus ab oriente usque in occidentem. Et ut noveritis sic esse vocem nostram, loquitur hic quasi unus homo: non est autem unus homo, sed tanquam unus unitas lo
Abbreviated transcription (Latin):
dicas. ut sit unde cogites qđ ñ potest
dici. Dies suꝑ dies regis adicies. annos
eiꝰ usq in diẽm generationis. & genera¬
tionis. Generationis huiꝰ & genera¬
tionis futurȩ Generationis liuiꝰ quȩ
crescit. ꝑficit᷑. senescit. & occidit. Sic
sunt generationes istȩ mortales. Et
generationis qua regeneram resur-¬
gendo. & ꝑmanebimꝰ in ȩt̃nũ cũ dõ
quando iã ñ sic̃ luna sed sic̃ ait dñs
tunc iusti fulgebunt si c̃ sol. in regno
patris sui. Luna enĩ figurate inscri-¬
pturis ꝓmutabilitate huiꝰ mortali¬¬
tatis pon̾it᷑. Idõ ad iericho descendebat
ille ab ierłm. qͥ incurrit in latrones.
Quia iericho ciuitas. uerbũ. ẽ. hebreũ.
int̃ p̃tat᷑ latinȩ luna. Descendebat gͦ
tanquã ab immortalitate ad mortalita.¬
tẽ Et merito in itinere uulneratꝰ a la¬
tronib & semiuiuus relictꝰ. ẽ ille adã:
ex qͦ est totũ genꝰ humanũ. Ergo dies

Expanded text:
aliquid dicas, ut sit unde cogites quod non potest aliquid dicas, ut sit unde cogites quod non potest dici. Dies super dies regis adjicies annos ejus, usque in diem generationis et generationis. Generationis hujus et generationis futurae: generationis hujus quae crescit, perficitur, senescit et occidit; sic sunt generationes istae mortales: et generationis qua regeneramur resurgendo, et permanebimus in aeternum cum Deo, quando jam non sicut luna, sed quod ait Dominus, Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris sui . Luna enim figurate in Scripturis pro mutabilitate hujus mortalitatis ponitur. Ideo ad Jericho descendebat ille ab Jerusalem qui incurrit in latrones: quia Jericho civitas verbum est hebraeum, et interpretatur latnie Luna. Descendebat ergo tanquam ab immortalitate ad mortalitatem: et merito in itinere vulneratus a latronibus et semivivus relictus est ille Adam, ex quo est totum genus humanum. Ergo dies
Abbreviated transcription (Latin):
cirm rex nr̃. Dedisti illi dies. suꝑ dies
N onsolui istos dies in isto tẽpore cũ fine.
s dies suꝑ istos dies sine fine. Habita-¬
bo inqͥt in domo dñi. in longitudinẽ
dierũ . Quare in longitudinẽ dierũ.
nisi qͥa mͦ breuitas est dierũ: Omis
eni res quȩ finẽ habet. breuis. ẽ. Sed
regis huiꝰ dies suꝑ dies. ut ñ solũ dieb
istis transeuntib regnet ap̃c in ȩccła
sua s regnent cũ illo scĩ indieb illis
qͥ ñ habent finẽ Ibi unꝰ dies. ẽ. & mul¬
gitur. Filius ms es tii: ego hodie genui
te. Unũ diẽ dixit. hodiẽ sed iste dies
ñ ponit᷑ in medio it̃ hesternũ & cra¬
stinũ. Nec initiũ eiꝰ finis.ẽ. hesterni.
nec finis eiꝰ initiũ crastini. Nã & anni
dicti st̃ Tu aut̃ idẽ ipse es: & anni
tui ñ deficient. Quomͦ anni: sic dies.
sic imꝰ dies: Quicqͥd uis. dicis de ȩt̾ni¬
tate Idõ qͥcqͥd uis dicis: qͥa qͥcqͥd dixe¬
ris minꝰ dicis. Sed ideo aliqͥd necesse ẽ.

Expanded text:
 rex noster. Dedisti illi dies super dies; non solum istos dies in isto tempore cum fine, sed dies super istos dies sine fine. Habitabo, inquit, in domo Domini, in longitudinem dierum . Quare, in longitudinem dierum, nisi quia modo brevitas est dierum? Omnis enim res quae finem habet, brevis est: sed regis hujus dies super dies, ut non diebus solum istis transeuntibus regnet Christus in Ecclesia sua, sed regnent cum illo sancti in diebus illis qui non habent finem. Ibi unus dies est, et mulgitur, Filius meus es tu, ego hodie genui te . Unum diem dixit hodie: sed iste dies non ponitur in medio inter hesternum et crastinum, nec initium ejus finis est hesterni, nec finis ejus initium crastini. Nam et anni Dei dicti sunt: Tu autem idem ipse es, et anni tui non deficient . Quomodo anni, sic dies, sic unus dies, Quidquid vis dicis de aeternitate. Ideo quidquid vis dicis, quia quidquid dixeris, minus dicis. Sed ideo necesse est
Abbreviated transcription (Latin):
tradidit eũ. Sic gͦ factꝰ ẽ. sp̃es nr̃a.
In illo uides & laborẽ tuũ. & mercedem
tuã. Laborẽ in passione: mercedẽ in
.ẽ: quã sꝑamꝰ ignota nob̾. ẽ. Tolera in qua
es: & habebis quã nondũ habes. Quomͦ
toleras: Ut ñ uincaris a tẽptatore.
Laborib suis. tẽptationib. passionib.
es: resurrectione sua. demonstrauit uitã
in qua eris. Nos enĩ ñ noueramꝰ. nͥ nasci
hominẽ. & mori. Resurgere hominẽ. &
uiuere in ȩt̃nũ: ñ noueramꝰ. Suscepit qđ
noueras. & demonstrauit qđ ñ noueras.

Expanded text:
tradidit illum . Sic ergo factus est spes nostra. In illo vides laborem tuum et mercedem tuam. Laborem in passione, mercedem in est; quam speramus, ignota nobis est. Tolera in qua es, et habebis quam nondum habes. Quomodo toleras? Ut non vincaris a tentatore. Laboribus suis, tentationibus, passionibus, es; resurrectione sua demonstravit tibi vitam in qua eris. Nos enim non noveramus nisi nasci hominem et mori; resurgere hominem et vivere in aeternum non noveramus: suscepit quod noveras, et demonstravit quod non noveras.
Abbreviated transcription (Latin):
Quid uis gͦ conuertere dm̃ ad uoluntatẽ¬
tuã : Ti conuertere ad uoluntatẽ di
Quis . ẽ. gͦ qͥ hoc facit. nͥ ex illis paucis de
& ueritatẽ eiꝰ. qͥs requiret ei. Quid est
ei : Sufficeret qͥs requiret:. Quare ad¬
didit ei nͥ qͥa multi quęr̾ miscdiã eiꝰ
& ueritatẽ discere in libris eiꝰ. & cũ di¬
ueritatẽ. & ñ faciunt miscđiã & ueri-¬
tatẽ. s pdicando illa norunt illa.
Non enĩ prȩdicarent illa. nͥ nossent illa.
scdiam & ueritatẽ ipsius: ipse illã re¬
quirit ei ñ sibi. id.ẽ. ñ ut ipse habeat
ex hac p̾dicatione cõmoda tẽporalia.
sed ut ꝓsit mẽbris ipsius. id ẽ. fidelib
eiꝰ cũ ueritate ministrando qđ nouit.

Expanded text:
Quid vis ergo convertere Deum ad voluntateQuid vis ergo convertere Deum ad voluntatetuam? Tu convertere ad voluntatem Dei. Quis est ergo qui hoc facit, nisi ex illis paucis, deet veritatem ejus quis requiret ei? Quid est, ei? Sufficeret, quis requiret: quare, addidit, ei, nisi quia multi quaerunt misericordiam ejus et veritatem discere in libris ejus; et cum diveritatem, et non faciunt misericordiam et veritatem? Sed praedicando illam, norunt illam: non enim praedicarent illam, nisi nossent illam.ericordiam et veritatem ipsius, ipse illam requiret ei, non sibi: id est, non ut ipse habeat ex hac praedicatione commoda temporalia, sed ut prosit membris ipsius, id est fidelibus ejus, cum veritate ministrando quod novit;
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ mertea nr̃a attendit ds. sed boni¬
tatẽ suã: ut peccata nob̾ omĩa dimit¬
teret. & uitã ȩt̾nã ꝓmitteret Ueri¬
tas aut̃ qͥa ñ fallit reddere qđ ꝓmi-¬
sit. Agnoscamꝰ hic eas nos & faciamꝰ.
Ut qͦmͦ nob̃ ds̃ exhibuit miscłiam suã
& ueritatẽ suã. miscdiam dimittendo
peccata nr̃a. ueritatẽ exhibendo ꝓmis-¬
sa sua: sic & nos faciamꝰ hic miscđiam
& ueritatẽ. Miscđiam circa infirmos.
circa egentes circa inimicos etiã nr̃os.
Ueritate ñ peccando. nec adiciendo pec¬
catũ suꝑ peccatũ. Qm̃ qͥ multũ sibi pol¬
licet᷑ de miscdia dĩ. subrepit in animũ
ipsius. ut faciat in iustũ dm̃. ut putet
qͥa si ꝑmanserit peccator. & noluerit
recedere ab iniqͥtatib suis: ueniet ille
& ibi eũ positurus ẽ. ubi ponit seruos
suos qͥ ei obtẽpant. & iustũ erit. ut
ibi te ponat ꝑseuerantẽ in peccatis. ubi
positurus ẽ illos qͥ recesser apeccatis:
Sic uis in iustꝰ eẽ ut & dm̃ facias iniustũ:

Expanded text:
ed bonitatem suam, ut peccata nobis omnia dimitteret, et vitam aeternam promitteret: veritas autem, quia non fallit reddere quae promisit. Agnoscamus hic eam, et nos faciamus: ut quomodo nobis Deus exhibuit misericordiam suam et veritatem suam; misericordiam dimittendo peccata nostra, veritatem exhibendo promissa sua: sic et nos faciamus hic misericordiam et veritatem; misericordiam circa infirmos, circa egentes, circa inimicos etiam nostros; veritatem non peccando, nec adjiciendo peccatum super peccatum. Quoniam qui multum sibi pollicetur de misericordia Dei, subrepit in animum ipsius ut faciat injustum Deum, et putet quia si permanserit peccator, et noluerit recedere ab iniquitatibus suis, veniet ille, et ibi eum positurus est ubi ponit servos suos qui ei obtemperant. Et justum hoc erit, ut ibi te ponat perseverantem in peccatis, ubi positurus est illos qui recesserunt a peccatis? Sic vis injustus esse, ut et Deum facias injustum?
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ eius qͥs requiret ei: Sic psallã nomi.¬
ni tuo ds̃ in scłm scłi. ut reddã uota
mea dedie indiẽ. Sic psallas nomini
dĩ. ne psallas ad tẽpus. Uis in scłm scłi
psallere: Uis in ȩt̾nũ psallere : Red¬
de ei uota tua dedie indiẽ. Quid est
redde uota tua dedie indiẽ: De die
isto in illũ diẽ. ꝑseuera reddere uo¬
ta mnistodie. donec uenias ad illũ diẽ
Hoc . ẽ. qͥ ꝑseuerauerit usq in finẽ hic
saluus erit.

Expanded text:
 Sic psallam nomini tuo, Deus, in saeculum saeculi, ut reddam vota mea de die in diem. Si psallis nomini Dei, ne psallas ad tempus. Vis in saeculum saeculi psallere? vis in aeternum psallere? Redde ei vota tua de die in diem. Quid est, redde ei vota tua de die in diem? De die isto in illum diem. Persevera reddere vota in isto die, donec venias ad illum diem: hoc est, Qui perseveraverit usque in finem, hic salvus erit.
Abbreviated transcription (Latin):
a facie inmici: qui ẽ. & petra. suꝑ quã
edificata. ẽ. ȩccła. Caue ne feriaris a
diabolo. fuge ad turrẽ. Hunquã te ad
illã turrem diabolica iacula secutura
st̃ ibi stabis munitꝰ & fixus. Quomͦ aut̃
fugies ad turrẽ: Ne forte qͥsq intẽpta¬
tione positꝰ corporalit̾ quęrat turrẽ
istã: & cũ eã ñ inuenerit. fatiget᷑ aut¬
deficiat in tẽpratione:. Ante tẽ. ẽ. tur¬
ris Recordare xp̃m & intra in turrẽ.
Quomꝰ recordaris. xp̃m. ut intres in
turrẽ: Quicqͥd pateris. cogita qͥa pͥor
passus. ẽ. & cogita qͦ fine passus . e. ut
moreret᷑ & resurgeret. Talẽ & tu finẽ
sꝑa. qualis in illo pcessit: & intrasti
inturrẽ ñ consentiendo inimico. Si
enĩ consenseris inimico: tunc ad de ꝑue¬
nit oppugnantis iaculũ inimici. Tu
potius in illũ iaculare tela qͥb feriat᷑
quib uincat᷑. Quȩ st̃ ista telaꝰ Uerba
dĩ. fides tua. spes. ipsa tua oꝑa bona.

Expanded text:
a facie inimici, qui est et petra super quam a facie inimici, qui est et petra super quam aedificata est Ecclesia. Caves ne feriaris a diabolo? Fuge ad turrem: nunquam te ad illam turrem diabolica jacula secutura sunt; ibi stabis munitus et fixus. Quomodo autem fugies ad turrem? Ne forte quisque in tentatione positus corporaliter quaerat turrem istam; et cum eam non invenerit, fatigetudeficiat in tentatione. Ante te est turris: recordare Christum, et intra in turrem. Quomodo recordaris Christum, ut intres in turrem? Quidquid pateris, cogita quia prior passus est, et cogita quo fine passus est, ut moreretur et resurgeret. Talem et tu finem spera qualis in illo praecessit, et intrasti in turrem non consentiendo inimico. Si enim consenseris inimico, tunc ad te pervenit oppugnantis jaculum. Tu potius in illum jaculare tela, quibus feriatur, quibus vincatur. Quae sunt ista tela? Verba Dei, fides tua, spes ipsa tua, opera bona.
Abbreviated transcription (Latin):
scm̃. & ambulamꝰ mͦ ad spem. Non enĩ
ambularemꝰ: nͥ sꝑaremus. Quid ait
ipse apłs: Qđ enĩ uidec qͥs. qͥd sperat:
expectamꝰ. & itẽ. S̾pe eni salui facti estis.
Deduxistime. qͥa factꝰ es spesmea. turris
fortitudinis a facie inimici. Angit᷑ cor
meũ inqͥt ista unitas a finib t̾rȩ. & labo¬
ro uit̃ tẽptationes & scandala. Inuident
pagani: quia uicti st̃. Insidiant᷑ here¬
tic̃i: pallio uelati nominis xp̃iani.
ntꝰ in ipsa ȩccła: uim patit᷑ frum̃tum
a palea. Int̃ hȩc omĩa. cũ angit᷑ cormeũ:
clamabo a finib t̃rȩ. Sed ñ me deserit
ipse qͥ me exaltauit suꝑ petrã. ut dedu¬
cat me usq ad se. Quiã & si laboro dia¬
bolo ꝑtot loca. & tẽpora. & occasiones.
insidiante aduersũ me: hic. ẽ. mͥturris
fortitudinis. Quo cũ confugero ñ solũ
uitabo tela inimici: sed etiãm in illũ quẽ
uoluero securus ipse iaculabor. Ipse enĩ
xp̃c. ẽ. turris. Ipse nob factꝰ. ẽ. turris

Expanded text:
m: et ambulamus modo ad spem; non enim ambularemus, nisi speraremus. Quid ait ipse Apostolus? Quod enim videt quis, quid sperat? item: Spe enim salvi facti sumus . 5. Deduxisti me, quia factus es spes mea: turris fortitudinis a facie inimici. Angitur cor meum, inquit ista unitas a finibus terrae, et laboro inter tentationes et scandala: invident Pagani, quia victi sunt; insidiantur haeretici pallio velati nominis christiani; intus in ipsa Ecclesia vim patitur frumentum a palea: inter haec omnia cum angitur cor meum, clamabo a finibus terrae. Sed non me deserit ipse qui me exaltavit super petram, ut deducat me usque ad se: quia etsi laboro, diabolo per tot loca et tempora et occasiones insidiante adversus me, hic est mihi turris fortitudinis; quo cum confugero, non solum vitabo tela inimici, sed etiam in illum quae voluero securus ipse jaculabor. Ipse enim Christus est turris; ipse nobis factus est turris
Abbreviated transcription (Latin):
tẽptationes. int̾ tantas pugnas : Quib
uirib uincis hostẽ quẽ ñ uides: Nun¬
qͥd tuis: Ergo qͥa usq in scła erit inqui¬
linꝰ iste hic. quȩ illi spes. ẽ ut duret:
Coopiar inuelam̃to alarũ tuarũ. Eoce
quare securi sumꝰ. int̾ tantas tẽpta¬
tiones. donec ueniat finis scłi. & suscipi¬
ant nos scła ȩt̾na: qͥa cooperim᷑ in uelam̃¬
to alarũ ipsius. Aestus. ẽ scłi: sed magna
umbra. ẽ. subalis dĩ. Coopiar in uelam̃to

Expanded text:
tentationes, inter tantas pugnas? quibus tentationes, inter tantas pugnas? quibus viribus vincis hostem quem non vides? numquid tuis? Ergo quia usque in saecula erit inquilinus iste hic, quae illi spes est ut duret? Cooperiar in velamento alarum tuarum. Ecce quare securi sumus inter tantas tentationes, donec veniat finis saeculi, et suscipiant nos saecula aeterna: quia cooperimur in velamento alarum ipsius. Aestus est saeculi, sed magna umbra est sub alis Dei: Cooperiar in velamento
Abbreviated transcription (Latin):
spes nr̃a. Inquilinꝰ ero in tabnaculo tuo
usq in scła. Si diu eris inqͥlinꝰ quasi hoc
illi diceremꝰ. laboraturus gͦ es int̾ra.
int̾ tantas tẽptationes. Nã si paucoꝵ die¬
rũ hic eẽt. ȩccła: cito finirent᷑ tẽptato¬
ris insidiȩ. Bene paucoꝵ dierũ uelles. eẽ.
tẽptationes. Sed qͦmͦ colligeret natos
om̃s. nͥ diuhic. eẽt. nͥ usq infinẽ ꝓten¬
deretꝰ᷑ : Noli inuidere cęteris post fu¬
turis. noli qͥa iã transisti. pontẽ miscdis̨
uelle pcidere. Sit hic usq in scła. Et
qͥd de tẽptationib. quȩ necesse. ẽ. ut
abundent. qͣnto magis ueniunt scanda¬
la: Ꝙ enĩ ipse ait Qm̃ abundauit ini¬
quitas. refrigescet caritas multorũ.
Sed illa ęccła. quȩ clamat a finib t̾rȩ.
in his. ẽ. de quib seqͥt᷑ dicens. Qui aut̃
ꝑseuerauerit usq in finẽ: hic saluus
erit. Sed unde ꝑseuerabis: Quȩ uires
tuȩ int̾ tanta scandala. int̾ tantas

Expanded text:
spes nostra. Inquilinus ero in tabernaculo tuo spes nostra. Inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Si diu eris inquilinus, quasi hoc illi diceremus, laboraturus ergo es in terra inter tantas tentationes: nam si paucorum dierum hic esset Ecclesia, cito finirentur tentatoris insidiae. Bene; paucorum dierum velles esse tentationes: sed quomodo colligeret natos omnes, nisi diu hic esset, nisi usque in finem protenderetur? Noli invidere caeteris post futuris; noli, quia jam transisti, pontem misericordiae velle praecidere: sit hic usque in saecula. Et quid de tentationibus, quae necesse est ut abundent quanto magis veniunt scandala? Etenim ipse ait: Quoniam abundabit iniquitas, refrigescet charitas multorum. Sed illa Ecclesia quae clamat a finibus terrae, in his est de quibus sequitur dicens: Qui autem perseveraverit usque in finem, hic salvus erit . Sed unde perseverabis? Quae vires tuae inter tanta scandala, inter tantas
Abbreviated transcription (Latin):
Paucis dieb hic uiuimꝰ : & transimꝰ. Inqͥ¬
lini enĩ hic sumꝰ: habitatores in cȩlo
erimꝰ. Ibi es inquilinꝰ: unde auditurus
es uocẽ dnĩ dĩ. migra. Nã de domo illa
ȩt̃na in cęlis: nemo te iubebit migra¬
re. Hic gͦ inquilinꝰ. unde etiã dr̃ in
alio psalmo. Inquilinꝰ ego sũ apud te
& pegrinꝰ. sic̾ om̃s patres mei. Hic gͦ
inquilini sumꝰ. ibi nob dñs mansionẽs
dabit ȩt̾nas. Mulcȩ inqͥt mansiones
st̃: apud patrẽ meũ. Mansiones illas.
ñ tanꝗ inquilinis dabit: sed tanquã
ciuib. in ȩt̾̃nũ mansuris. Hic tam̃ fr̃s
qͥa ñ modico tẽpore futura erat eccła
micus. oppugnet me. insidias mͥ pͣpa¬
ret. scandasis crebrescat. faciat angi
cor meu : inquilinꝰ ero in tab̃naculõ tuo
usq in scła. Non uincit᷑ ȩccła. ñ eradi¬
cabitur. nec cedit quibiis libet tẽpta¬
tionib : donec ueniat huiꝰ scłi finis.
& nos abista tẽporali ȩt̾na illa habita¬
tio
suscipiat. ad quã nos deducit qͥ factꝰ ẽ.

Expanded text:
Paucis diebus hic vivimus, et transimus: inquilini enim hic sumus, habitatores in coelo erimus. Ibi es inquilinus, unde auditurus es vocem Domini Dei tui: Migra. Nam de domo illa aeterna in coelis nemo te jubebit migrare. Hic ergo inquilinus. Unde etiam dicitur in alio psalmo: Inquilinus ego sum apud te, et peregrinus, sicut omnes patres mei . Hic ergo inquilini sumus; ibi Dominus nobis mansiones dabit aeternas: Multae, inquit, mansiones sunt apud Patrem meum . Mansiones illas non tanquam inquilinis dabit, sed tanquam civibus in aeternum mansuris. Hic tamen, fratres, quia non modico tempore futura erat Ecclesia micus, oppugnet me, insidias mihi praeparet, scandalis crebrescat, et faciat angi cor meum: inquilinus ero in tabernaculo tuo usque in saecula. Non vincetur Ecclesia, non eradicabitur, nec cedet quibuslibet tentationibus, donec veniat hujus saeculi finis, et nos ab ista temporali aeterna illa habitatio suscipiat, ad quam nos deducet qui factus est
Abbreviated transcription (Latin):
ret Iaq ñ mirũ si int̾ tẽptationes po¬
situs iste: clamat a finib t̾rȩ. Sed
quare ñ uncit᷑: In petra exaltastime.
Ia gͦ hic agnoscimꝰ. qͥs clamat a finib t̾rȩ
Aecolamꝰ euangłiũ. suꝑ hanc petrã ȩdifi¬
cabo ȩccłam meã. Ergo ille clamat a fi

Expanded text:
ret. Itaque non mirum, si inter tentationes poret. Itaque non mirum, si inter tentationes positus iste clamat a finibus terrae. Sed quare non vincitur? In petra exaltasti me. Jam ergo hic agnoscimus quis clamet a finibus terrae. Recolamus Evangelium: Super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam . Ergo ill
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃. ꝑ tẽptationẽ nr̃am fit. nec sibi
qͥsq in notescit nͥ tẽptatꝰ Nec potest
coronari nisi uicerit. nec potest uinet¬
re . nͥ certauerit. nec potest certare.
nͥ inimicũ & tẽptationes habuerit
Angitꝰ gͥ iste a finib t̾rȩ clamans s tm̃
nͨ relinquit᷑. Qm̃ nos ipsos qđ ẽ. corpus
suũ uoluit p̃figurare & in illo corpo¬
re suo. in qͦ iã & mortuus. ẽ. & resurrer
& in celũ ascendte. ut qͦ caput p̾cesse.
illuc se mẽbra secutura confidant Ergo
nos transfigurauit in se. qͣndo uoluit
tẽptari a sathana. Modo legebat᷑ in
bat᷑ a diabolo. in xp̃o enĩ tu tẽptaba¬
ris. qͥa xp̃c de te sibi habebat carne.
de se tͥ salutẽ. De te sibi mortẽ: dese
t uitã. De te sibi contumelias. de se
t honores. Ergo de te sibi tẽptationẽ
de se tͥ uictoriã. Si in illo nos tẽptati
sumꝰ in illo nos diabolũ supera nus
dubolũ ꝓhibere. sed si ñ tẽptaret᷑. tibi
teptando uincendi magisteriũ ñ p̃be¬

Expanded text:
r tentationem nostram fit, nec sibi quisque innotescit nisi tentatus, nec potest coronari nisi vicerit, nec potest vincere nisi certaverit, nec potest certare nisi inimicum et tentationes habuerit. Angitur ergo iste a finibus terrae clamans, sed tamen non relinquitur. Quoniam nos ipsos, quod est corpus suum, voluit praefigurare et in illo corpore suo, in quo jam et mortuus est, et resurrexit, et in coelum ascendit; ut quo caput praecessit, illuc se membra secutura confidant. Ergo nos transfiguravit in se, quando voluit tentari a satana . Modo legebatur inbatur a diabolo. In Christo enim tu tentabaris, quia Christus de te sibi habebat carnem, de se tibi salutem; de te sibi mortem, de se tibi vitam; de te sibi contumelias, de se tibi honores; ergo de te sibi tentationem, de se tibi victoriam. Si in illo nos tentati sumus, in illo nos diabolum superamus. diabolum prohibere: sed si non tentaretur, tibi tentando vincendi magisterium non praebe
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. Nã qͥs unus homo clamat. a finib
t̃rȩ. Nonclamat a finib t̾rȩ. nͥ hȩre¬
ditas illa de qua dictũ . ẽ. ipsi filio. Po¬
stula ame & dabo tͥ gs̃ hȩreditatẽ tua
& possessionẽ tuã t̾minos t̾rȩ. Hȩc gͦ
xp̃i possessio. hȩc xpĩ hȩreditas. hoc
tas quȩ nos sumꝰ. clamat a fiuib t̾rȩ.
Quid aut̃ clamat: Qđ supͣ dixi. Exau¬
di ds̃ dep̃cationẽ meã. intende oratio¬
ni meȩ. Afinib t̾rȩ ad te clamaui.

Expanded text:
sumus. Nam quis unus homo clamat a finibus terrae? Non clamat a finibus terrae, nisi haereditas illa, de qua dictum est ipsi Filio: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . Haec ergo Christi possessio, haec Christi haereditas, hoc tas quae nos sumus, clamat a finibus terrae. Quid autem clamat? Quod supra dixi, Exaudi, Deus, deprecationem meam, intende orationi meae: a finibus terrae ad te clamavi.
Abbreviated transcription (Latin):
qͣndo xp̃c adiabolo tẽptabat᷑. Ecce in
qua firmitate. te uoluit stabilire:
Merito ñ uacat uox nr̃a: sed exauditur.
ninagna enĩ spe positi sumꝰ. In petra ex¬
altasti me. Deduxisti me qͥa factꝰ es spes
mea. Ille. si nr̃a spes factꝰ ñ. eẽt: ñ nos
deduceret. Deducit tanꝗ dux: & in se
ducit. tanq uia. & ad se ꝑducit. tanꝗ
patria. Deducit gͦ nos. Unde Quia
factꝰ ẽ. spes nr̃a. Unde factꝰ c̃. spes nrã:
Ecce sic qͥmͦ audistis. qͥa tẽptatꝰ ẽ. qͥa pas¬
sus .ẽ. qͥa resurrexit: Factꝰ ẽ. spes nr̃a.
Quid enĩ nob dicimꝰ. qͣndo liȩc legimꝰ:
Non enĩ ꝑdit nos ds. ꝓpt̾ qͦs filiũ suũ

Expanded text:
 a diabolo tentabatur. Ecce in qua firmitate te voluit stabilire. Merito non vacat vox nostra, sed exauditur: in magna enim spe positi sumus; In petra exaltasti me. 4. Deduxisti me, quia factus es spes mea. Ille si nostra spes factus non esset, non nos deduceret. Deducit tanquam dux, et in se ducit tanquam via, et ad se perducit tanquam patria. Deducit ergo nos. Unde? Quia factus est spes nostra. Unde factus est spes nostra? Ecce sic quomodo audistis quia tentatus est, quia passus est, quia resurrexit, factus est spes nostra. Quid enim nobis dicimus quando haec legimus? Non enim perdet nos Deus, propter quos Filium s
Abbreviated transcription (Latin):
sare orando. quã diu tẽpus. ẽ. tẽptatio¬
nũ. Dedisti hȩreditatẽ. tĩtib nom̃
tuũ. P seueremꝰ gͦ in timore nominis dĩ.
ȩt̾nꝰ pͥat̃ ñ nos fallit. Laborant filii.
ut suscipiant parentũ suoꝵ hȩredita¬
tẽ. quib mortuis. successuri st̃. nos
ñ laboramꝰ acciꝑe hȩreditatẽ ab illo
patre cui ñ morienti succedamꝰ si cũ
uo in ipsa hȩreditatȩ in ȩt̾nũ uiuamꝰ
Hedisti hereditatẽ tim̃tib nom̃ tuũ¬

Expanded text:
sare orando, quamdiu tempus est tentationum. Dedisti haereditatem timentibus nomen tuum. Perseveremus ergo in timore nominis Dei: aeternus Pater non nos fallit. Laborant filii, ut suscipiant parentum suorum haereditatem, quibus mortuis successuri sunt? nos non laboramus accipere haereditatem ab illo Patre, cui non morienti succedamus, sed cum illo in ipsa haereditate in aeternum vivamus! Dedisti haereditatem timentibus nomen tuu
Abbreviated transcription (Latin):
occisa .ẽ. in illis iniqͥtas uix̃. Uiuente
aut̃ in se iniqͥtate. illi mortui st̃. Harra¬
uer̃ ut absconderent muscipulas. dixer̃
qͥs uidebit eas. Latere putabant eũ.
quẽ occidebant. latere dm̃. Ecce puta.
homo erat xp̃c sic̃ cȩteri homines. nesci¬
ebat qͥd de illo cogitaret᷑. Nunqͥd & ds̃
nescit.: O cor humanũ. quare tͥ dixisti

Expanded text:
occisa est, in illis iniquitas vixit; vivente occisa est, in illis iniquitas vixit; vivente autem in se iniquitate, illi mortui sunt. 10. Narraverunt ut absconderent muscipulas; dixerunt: Quis videbit eas? Latere putabant eum quem occidebant, latere Deum. Ecce puta, homo erat Christus, sicut caeteri homines; nesciebat quid de illo cogitaretur: numquid et Deus nescit? O
Abbreviated transcription (Latin):
ciat. ñ se dimittat. magnũ adiutoriũ
habet. Uincit qđ in illa sibi rebellat.
ꝑseueret in pugnando. Est peccatũ in
corpore tuo. s ñ regnet. Nongͦ regnet
inqͥt peccatũ in ur̃o mortali corpore.
ad oboediendũ desideriis eiꝰ Si ñ oboe
ad malũ: ñ obtẽꝑando facis. ut ñ re¬
gnet qđ ẽ Ꝙ ita fiet postea ut ñ sit
qđ erat. Quando: Cũ ab sorhebitur
inducrit incorruptionẽ. Ibi ñerit qđ
tͥ repugnet. ñ erit qđ te aliud delectet.
delectabat eos pͥncipatꝰ qͥdam. Hidebant
sibi ab eo auferri pͥncipatũ. & ex dele¬
ctatione sua rebellauer aduers dñm
Qui si rebellassent aduersus delectationẽ
suã malã: ipsã inuidentiã uincerent
nec uincerent᷑ ab ea & esset illis dñs sal¬
uator. qͥ uenerat ut saluaret. Nunc aut̃
fauer̃ faebri. repugnauer̃ medico. Quic¬
qͥd suggerebat febris faciebant. qͥcqͥd iu¬
bebat econtra medicꝰ neglegebant. Ergo
illi magis occisi st̃. ñ dñs. Nã in dnõ mors

Expanded text:
ciat, non se dimittat, magnum adjutorium habet. Vincit quod in illa sibi rebellat, si perseverat in pugnando. Est peccatum in corpore tuo, sed non regnet. Non ergo regnet, inquit, peccatum in vestro mortali corpore, ad obaudiendum desideriis ejus . Si ad malum, non obediendo facitis ut non regnet quod est, et ita fiet postea ut non sit quod erat, quando absorbebitur induerit incorruptionem : ibi non erit quod tibi repugnet, non erit quod te aliud delectet delectabat eos principatus. Quidam videbant sibi ab eo auferri principatum, et ex delectatione sua rebellaverunt adversus Dominum: qui si rebellassent adversus delectationem suam malam, ipsam invidentiam vincerent, nec vincerentur ab ea, et esset illis Dominus salvator, qui venerat ut sanaret. Nunc autem faverunt febri, repugnaverunt medico: quidquid suggerebat febris, faciebant; quidquid jubebat contra medicus, negligebant. Ergo illi magis occisi sunt, non Dominus: nam in Domino mors
Abbreviated transcription (Latin):
regẽ filiũ dĩ. illi ad hominẽ recurre¬
bant. digni qͥ illũ haberent. & illũ ñ
haberent. Adhuc audi qͦmꝰ firmauer̃
sermonc̃ malignũ. Non inuenio aliqͥd
in isto homine ait iudex. qͦdignꝰ sit
morte.  illi qͥ firmauer sibi sermo¬

Expanded text:
regem Filium Dei; illi ad hominem recurreregem Filium Dei; illi ad hominem recurrebant: digni qui illum haberent, et illum non haberent. Adhuc audi quomodo firmaverunt sermonem malignum. Non invenio aliquid in isto homine, ait judex, quo dignus sit morte . Et illi qui firmaverunt sermo
Abbreviated transcription (Latin):
milis enĩ nescienti erat int̾ ipsos dñs.
ignorantes qͥd nesciret & qͥd sciret
mino ignorantes eũ nichil nescire &
om̃ia scire. & ad hoc uenisse ut illi face¬
rent. qd se potestate facere arbitraban¬
tur Repente sagttabt̃ eũ & ñ timnebt̃¬
firmaner̃ sibi sermonẽ malignũ O fir¬
mauer̃. Facta st̃ tanta miracula. &¬
n st moti ꝑstiter̃ in consilio sermonis
maligni. Traditꝰ ẽ. ille iudici. trepidat
nuidex & ñ trepidant qͥ iudici tradider̃
Contremiscit pͥotestas. & ñ contremiscit
immanitas. Uult ille lauare manꝰ.
& illi inqͥnant linguas. Sed quare hoc:
F irmauerunt sibi sermonẽ malignti.
Qu uita egit pilatꝰ qͣnta ut refrenarent᷑
Quid dix̃. qͥd egit: Sed furmauer̃ sibi
sermone malignũ. crucifige.crucifige.
Repeticio. confirmatio .ẽ. sermonis ma¬
ligni. Uideamꝰ. qͦmͦ firmauer̾ sibi ser¬
monẽ malignũ Regẽ ur̃m crucifigã:¬
re sermonẽ malignũ. Offerebat ille

Expanded text:
milis enim nescienti erat inter ipsos Dominus milis enim nescienti erat inter ipsos Dominus ignorantes quid nesciret, et quid sciret; imo ignorantes eum nihil nescire, et omnia scire, et ad hoc venisse ut illi facerent quod se potestate facere arbitrabantur. Repente sagittabunt eum, et non timebfirmaverunt sibi sermonem malignum. Obfirmaverunt: facta sunt tanta miracula; non sunt moti, perstiterunt in consilio sermonis maligni. Traditus est ille judici: trepidat judex, et non trepidant qui judici tradiderunt; contremiscit potestas, et non contremiscit immanitas; vult ille lavare manus, et illi inquinant linguas. Sed quare hoc? Firmaverunt sibi sermonem malignum. Quanta egit Pilatus? quanta ut refrenarentur? quae dixit? quid egit? Sed firmaverunt sibi sermonem malignum: Crucifige, crucifige! Repetitio, confirmatio est sermonis maligni. Videamus quomodo firmaverunt sibi sermonem malignum. Regem verunt sermonem malignum. Offerebat ille
Abbreviated transcription (Latin):
arcu rreo amara ut sagittent in abscon¬
arto inmaculatuĩ Qđ dix intender̃
aro inroa e in ab scondito quasi fal¬
sentes insidi is. Nostis enĩ quib dolis
iaegerint. que admodũ discipłmer co¬
lerciite pecunia corruperint ar sibi
dea deret᷑. qͥmͦ fal sos testes ꝓcurauerint.
quib insidiis & dolis ẽgerint. ut sa¬
qutta unt in ab scondito immaculatũ.
Magna iniqͥtas. Ecce de abscondito ue¬
nit sagita. Quã maculã ferit. qͥ nec
tanta habebat maculã qͣnta potest
pungi a sagitta: Agnꝰ qͥppe immnacu¬
latꝰ dotꝰ unmaculatus. semꝑ immacu¬
latꝰ ñ cui maculȩ ablatȩ sint. s qͥ ma¬
culas nullas contraxerit. Nã fecit mul¬
tos umnmaculatos donando peccata.
ipse immaculatꝰ ñ habendo peccata
Ut sagretent in ab scondito inimaculatũ.
Repente sagittabunt eũ. & ñ timeburte
Ocor durui. oc cidere uelle hominẽ. qͥ mor¬
tuos suscitabat. Repente id ẽ insidio¬
se quasi i nopinate. quasi ñ pͣuisi. Si¬

Expanded text:
arcum, rem amaram, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Quod dixit, Intenderunt arcum; hoc est, in abscondito; quasi fallentes insidiis. Nostis enim quibus dolis id egerint; quemadmodum discipulum ei cohaerentem pecunia corruperint, ut sibi traderetur ; quomodo falsos testes procuraverint; quibus insidiis et dolis egerint, ut sagittarent in abscondito immaculatum. Magna iniquitas! Ecce de abscondito venit sagitta quae immaculatum ferit, qui nec tantum habebat maculae, quantum potest pungi a sagitta. Agnus quippe immaculatus, totus immaculatus, semper immaculatus; non cui maculae ablatae sint, sed qui maculas nullas contraxerit. Nam fecit multos immaculatos donando peccata; ipse immaculatus non habendo peccata. Ut sagittent in abscondito immaculatum.Repente sagittabunt eum, et non timebunt. O cor durum, occidere velle hominem qui mortuos suscitabat! Repente, id est insidiose, quasi inopinate, quasi non praevise. Si