comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
aptꝰ. Discipulꝰ a disciplina dictꝰ. discipli¬
na autẽ a discendo uocata: Dispensator
uocat᷑ cui creditur dispensatio & ministra¬
tio pecuniarũ. & ido dispensator. qͥa priꝰ
qui dabant pecuniã ñ numerabant eam
s appendebant. Diues ab ere uocatus.
Decorus ꝑfectus a decẽ dictꝰ. Dulcis. decens.
compositꝰ. & a numero decẽ dictꝰ. hinc
& decorus. & docibilis & decibilis. Directꝰ.
eo qđ in rectũ uadit. Dilectꝰ. a diligentia
hȩc st̃ signa diligendi. Delibutꝰ de oleo
unctus ut athletȩ solent. uł in cereuma¬
te pueri. hinc & delibutũ gaudio. idest
ꝑfusum uł plenũ. Delicatꝰ qđ sit deliciis
pastus. uiuens in ȩpulis. & nitore corporiᷤᷤ
Defessus semꝑ infirmꝰ. quasi diu fessus.
Debilis. qd̾ ꝑ bilẽ factus sit fragilis. Bilis enĩ
humor est afficiens corpꝰ. Decolor. qđ
desit illi color. Desꝑatus uulgo uocatur
malus ac ꝑditus: nec iam ulliꝰ ꝓsperȩ¬

Expanded text:
aptus. Discipulus a disciplina dictus, discipliaptus. Discipulus a disciplina dictus, disciplina autem a discendo vocata. 67. Dispensator vocatur, cui ereditur administratio pecuniarum. 467 Et ideo dispensator, quia prius qui dabant pecuniam, non numerabant eam, sed appendebant. 68. Dives ab aere vocatus. Decorus, perfectus, a decem. Dulcis . . . . Decens, compositus, a numero decem dictus. Hinc et decorus, et decibilis. 69. Directus, eo quod in rectum vadit. Dilectus a diligentia. Haec sunt enim signa diligendi. 70. Delibutus, de oleo unctus, ut athletae solent, vel in ceromate pueri. Hinc, et delibutum gaudio, id est, perfusum, vel plenum. Delicatus, quod sit deliciis pastus, vivens in epulis, et nitore corporis. 71. Defessus, semper infirmus, quasi diu fessus. Debilis, quod per bilem factus sit fragilis. Bilis enim humor est afficiens corpus. Decolor, quod desit illi color. 72. Desperatus, vulgo vocatur malus, ac
Abbreviated transcription (Latin):
pessimꝰ. de uino aquã faciens. Candidꝰ
candor datus. studio enĩ accidit candor.
nam albũ uocare natura est. Crispus
claudus. curuus Cecus appellatus qđ
careat uisu. est enĩ luminib amissis.
Cecus est qui utroq oculo non uidet.
Caducꝰ a cadendo dictꝰ idem & lunaticꝰ eo qd̾ cadere
lunȩ tẽpore patiat᷑. Confusa ꝯfusione sceleriᷤꝰ appellatꝰ.
unde & confusio. Conuulsus dicitur.
cui sua ui aliqua adimuntur. unde &
conuulsa nauis cui eminentia ui tem¬
Conciliatrix ob societatẽ flagitiosȩ consen¬
sionis. dicta eo qđ int̾currat. alienumq
nundinet corpꝰ hanc etiã & lenonẽ uocañ.
Circumforanꝰ qui aduocationũ causa cir¬
cũforat & conuentꝰ uagatur. Collegiatus.
carpentariꝰ.
disposita enĩ diserit. Doctꝰ a docendo dictꝰ.
inde dicit᷑ docilis ñ qđ sit doctꝰ s qd̾ doce
ri potest. est enĩ ingenios. & ad discendũ

Expanded text:
pessimus de vino aquam faciens. Candiduspessimus de vino aquam faciens. Candiduscandor datus. Studio enim accedit candor. Nam album vocari natura est. Crispus. Clodus. Curvus. Caecus appellatus, quod careat visum. Est enim luminibus amissis. Caecus est qui utroque oculo non videt. Caducus a cadendo dictus. Idem lunaticus eo quod certo lunae tempore patiatur. Confusus a confessione sceleris appellatus. Inde et confusio. Convulsus dicitur, cui sua vi aliqua adimuntur. Unde et convulsa navis, cui eminentia vi temConciliatrix ob societatem flagitiosae consensionis dicta, eo quod intercurrat alienumque nundinet corpus. Hanc etiam et lenonem vocant. Circumforanus, qui advocationum causa circum fora et conventus vagatur. Collegiatus. Carpentarius.disposite enim disserit. Doctus, a dicendo. Inde et dictor. Docilis, non quod sit dri potest; est enim ingeniosus, et ad discendum
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilis sorte. Confinialis. eo qđ sit
genere uł loco affinis. Colonꝰ a colonia
uł ab agro colendo dictus. Curator qđ
curã ferat pueris. qui adhuc eiꝰ etatis st̃
ut negocia sua satis ammistrare ñ possint.
Cognitor a cognoscendo causã dictꝰ Clien¬
tes priꝰ colientes dicebant᷑. a colendis pa¬
trimoniis. Captus. Captiuus dictus.
qͣsi capite deminutꝰ ingenuitatis enim
fortuna excidit᷑ ab eo. unde & a iurisperi¬
tis capite deminutꝰ dicit᷑. Columis. a
columna uocatꝰ. eo qd erectus & firmissi¬
mus sit. Comptꝰ. a coma dictꝰ. qđ sit ca¬
Calamistratꝰ a calamistro idest acu ferreo
in calami similitudinẽ facto. in quo cri¬
nes obtorquent᷑ ut crispi sint. qͥa in cine¬
re calefacere solent solent. qui capillos
crispant ut calamistrati sint. Corpulen¬
tus. qđ sit corpore ualidus. & lentis carnib
Crassꝰ a sagina corporis. a creando carnes:
Comesor a comedendo satis. est enĩ gulȩ
ac uentri immoderate deditꝰ. Caupo

Expanded text:
ius facit. Confinalis, ab eo quod sit genere vel loco affinis. Colonus a colonia, vel ab agro colendo dictus. 53. Curator, quod curam ferat pueris, qui adhuc ejus aetatis sunt ut negotia sua satis administrare non possint. Cognitor, a cognoscendo causam dictus. Clientes, pritronis. Captus. Captivus dicitur quasi capite deminutus; ingenuitatis enim fortuna ab eo excidit, unde et ab iuris peritis capite deminutus dicitur. Colomis a columna vocatus, eo quod erectus et firmissimus sit. Comtus a coma dictus, quod sit foCalamistratus, a calamistro, id est aco ferreo in calami similitudine facto, in quo crines obtorquentur, ut crispi sint: quem in cinere calefacere solent qui capillos crispant, ut calamistrati sint. Corpulentus, quod sit corpore validus et lentis carnibus. Crassus, a sagina corporis, a creando carnes. Comesor, a comedendo satis. Est enim gulae ac ventri inmoderate deditus. Caupo,
Abbreviated transcription (Latin):
Crudelis hoc est crudus quẽ greci homon
appellant. ꝑ translationẽ qͣsi ñ coctꝰ. nec¬
est esui habilis. est enĩ asper & durus.
Carnifex. qđ carnẽ afficiat. Cruciarius
eo qđ sit cruce dignꝰ. Collega. a colligati¬
one societatis. & amicitiȩ complexus di¬
ctus. Coetaneus qͣsi compar ętatis.
Complex quia uno peccato uł crimine
alteri est applicatꝰ ad malũ. ad bonũ uͦ
nunꝗͣ. dicimꝰ complicẽ. Consors eo qd̾

Expanded text:
Crudelis, hoc est, crudus, quem Graeci ὤμον Crudelis, hoc est, crudus, quem Graeci ὤμον appellant per translationem, quasi non coctus, nec esui habilis; est enim asper et durus. 49. Carnifex, quod carnem efficiat. Cruciarius, eo quod sit cruce dignus. Collega, a colligatione societatis et amicitiae complexu dictus. Coaetaneus, quasi compar aetatis. 465 50. Complex, qui uno peccato, vel crimine alteri est applicatus ad malum; ad bonum vero nunquam dicimus complicem. 51. Consors, eo quod
Abbreviated transcription (Latin):
Clamosꝰ. quasi calamosꝰ a calamo scilicet
qđ sonat. Calumniator falsi criminis
accusator. a caluendo idest frustrando &
decipiendo dictus. Calculator. a calculis
idest lapidib minutis. qͦs antiqui in manu
tenentes numeros cõponebant. Cõpilator.
qui aliena dicta suis ꝑmiscet. sicut solent
pigmentarii in pila diuersa mixta con¬
tundere. hoc scelere quõdã accusabatur
mantuanꝰ ille uates cũ quosdã uersus
homeri transferens suis ꝑmiscuisset. &¬
dum compilator ab ȩmulis diceretur.
ille respondit magnarũ esse uiriũ clauã
herculis extorquere de manu. Contumax
ab eo qd̃ contemnat. Cromaticus. quia
ñ confunditur. nec colorẽ mutat. grece
enĩ croma color uocat᷑. Contumeliosus.
qͥa uelox est & cumet uerbis iniuriȩ
Contentiosus ab intentione uocatꝰ. quia
ñ ratione aliqͥd. s sola ꝑtinatia uendicat.
Contemptibilis. uł quia contẽptui habilis.¬
uł qͥa contemptꝰ & uilis. adest sine honore.

Expanded text:
Clamosus, quasi calamosus a calamo, scilicet, Clamosus, quasi calamosus a calamo, scilicet, quod sonet. Calumniator, falsi criminis accusator a caluendo, id est, frustrando et decipiendo, dictus. 43. Calculator, a calculis, id est, lapillis minutis, quos tenentes numeros conponebant. Conpilator, qui aliena dicta suis praemiscet, sicut solent pigmentarii in pila diversa mixta contundere. Hoc scelere quondam accusabatur Mantuanus ille vates, cum quosdam versus Homeri transferens suis permiscuisset et conpilator veterum ab aemulis diceretur: Ille respondit: 'Magnarum esse virium clavam Herculi extorquere de manu' Contumax, ab eo quod contemnat. Chromaticus, quia non confunditur nec colorem mutat. Graece enim χρῶμα color vocatur. Contumeliosus, quia velox est et tumet verbis iniuriae. Contentiosus ab intentione vocatus, qui non ratione aliquid, sed sola pertinacia vindicat. Contemptibilis, vel quia contevel quia contemptus, et vilis, id est, sine honore. 48.
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. & celebs dictus qͣsi cȩlo beatꝰ Cȩlicola
ira qͦ & in uexatione m̃tis & detrahendi
lbiame. & continens qđ se a multis ma¬
tronus dientẽ. Concors a coniunctione.
cordis est appellatus. nam sicut consors di
citur qui sortẽ iungit. ita ille concors di
applicat c ui loquit᷑. & solliçitudinẽ leuat
alloquio suo. hinc & solatiũ. Consultus
est qui consulitur. cui contrariꝰ est incon¬
sultus qui ñ accipit consiliũ. Constans
dictus qđ undique stat. nec in aliquã
partẽ declinari potest. Confidens. qd̾ sit
in cunctis fiducia plenꝰ. unde & cecilius.
si confidentiã habes. confide omnia
Cautꝰ. a cauendo dictus. Callidus. fraudu-¬
lentus qđ celare nouit. & male peritus.
Callidũ autẽ ueteres ñ ꝓ astuto tantũ. s etiã
ꝓ astute docto ponebant. hunc & uersutũ.
ab eo qđ animũ cito uertat. Cupidus. a
cupiendo multũ. idest accipiendo uocatꝰ

Expanded text:
sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, sunt. Et caelebs dictus quasi caelo beatus. Caelicola, ira quoque et vexatione mentis et detrahendi libidine. Et continens, quod se a multis matronus clientem. Concors a coniunctione cordis est appellatus. Nam scitur qui sortem jungit, ita ille concors dicapplicat cui loquitur, et solitudinem levat alloquio suo: hinc et solatium. 39. Consultus est qui consulitur, cui contrarius est inconsultus, qui non accipit consilium. 40. Constans dictus, quod undique stat, nec in aliquam partem declinari potest. Confidens, quod sit in cunctis fiducia plenus. Unde et Coecilius: Si confidentiam habes, confide omnia. 41. Cautus a cavendo dictus. Callidus, fraudulentus, quia celare novit, et male peritus. Callidum autem veteres non pro astuto tantum, 464 sed etiam pro astute docto ponebant. Hunc, et versutum, ab eo quod animum cito vertat. 42. Cupidus a capiendo multum, id est, accipiendo vocatus.
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ ob diuitias & prudentiã ab auunculo fuerat
occisꝰ utilẽ tẽporis stultitiã simulauit. unde etiã
brutꝰ ẽ cognominatꝰ dũ uocaret᷑ iuniꝰ burrus
Balbus a balbando potiꝰ ꝙͣ loquendo dictꝰ uerba an
ñ explicat. inde & blesus quia uerba frangit
Buccus garrulus qđ ceteros oris loquacitate
non sensu exsuperat. Biliosus qđ sit semp
tristis ab humore nigro qui bilis uocatur
Baburrus. stultus ineptus. B iothanatus
qđ est bis mortuus. Thanatos enim greco
sermone mors dicitur.
larus a cęlo qđ splendeat. unde & clara
dies ꝓpter splendorẽ cȩli. Celsus a cȩlo
dictus qđ sit sublimis & altus quasi cȩlestis.
Castus primũ a castratione nuncupatus.
postea placuit ueterib etiã eos sic nominari
qui ꝑpetuam libidinis abstinentiam polli¬
cebantur. Celes dictus quia iter sibi facit
ad cęlum. Cȩlebs conubii expers. qualia
sunt nomina in cȩlo qui absq comugus

Expanded text:
qui ob divitias et prudentiam ab avunculo fuerat qui ob divitias et prudentiam ab avunculo fuerat occisus, utilem temporis stultitiam simulavit. Unde etiam Brutus est cognominatus, dum vocaretur Iunius. Burrus. Balbus a balando potius quam loquendo dictus. Verba enim non explicat. Inde et blaesus, quia verba frangit. Bucco, garrulus, quod ceteros oris loquacitate, non sensu exsuperet. Biliosus, quod sit semper tristis, ab humore nigro qui bilis vocatur. Baburrus, stultus, ineptus. Biothanatus, quod sit bis mortuus. Θάνατος enim Graeco sermone mors dicitur. Clarus, a caelo, quod splendeat. Unde et clara dies pro splendore caeli. Celsus a caelo dictus, quod sit sublimis et altus, quasi caelestis. Castus primum a castratione nuncupatus: postea placuit veteribus etiam eos sic nominari qui perpetuam libidinis abstinentiam pollicebantur. Caeles dictus, quia iter sibi facit ad caelum. Caelebs, conubii expers, qualia sunt numina in caelo, quae absque coniugiis
Abbreviated transcription (Latin):
homo efficit᷑. Bonꝰ a uenustate. corporis
faciendũ paratus & dulcis alloquio. Non
autẽ multũ distat benignꝰ a bono. quia
& ipse ad benefaciendũ uidet᷑ expositꝰ. s in
eo differt. qr potest bonꝰ eẽ & tristior. & bene
qͥdem facere & p̾stare qđ poscit᷑. ñ tam̃ suauis
eẽ nouit consortio. Benignꝰ autẽ sua cunctos
nouit inuitare dulcedine:. Beneficꝰ a bene faci¬
endo alteri dictꝰ ẽ. unde & benefacientia uocat᷑
quȩ ꝓximo ꝓdest. Beniuolꝰ. qr bene uult. ñ tam̃
dicimꝰ beneuolꝰ sic̃ nec maleuolus. Sepe enĩ ex
duab partib cõpositũ nom̃ aut priorẽ aut
sequentẽ litt̾am corrũpit. nã beneuolentia
absurdũ sonat. Blandꝰ dulcis & inuitans ad
familiaritatẽ sibi. Brutus qͣsi obrutꝰ qr sensu
caret. ẽ enĩ sine ratione. sine prudentia. unde
& ille iuniꝰ brutꝰ ex sorore tarquinii suꝑbi ge¬
nitus cũ eundẽ casũ timeret quẽ fr̃ incideritꝰ

Expanded text:
homo efficitur. Bonus a venustate corporis homo efficitur. Bonus a venustate corporis faciendum paratus, et dulcis alloquio; non autem multum distat benignus a bono, quia, et ipse ad benefaciendum videtur expositus. Sed in eo differt, quia potest bonus esse, et tristior, et bene quidem facere et praestare quod poscitur, non tamen suavis esse novit consortio; benignus autem sua cunctos novit invitare dulcedine. Beneficus a benefaciendo alteri dictus; unde et beneficientia vocatur, quae proximo prode est. Benivolus, quia bene vult. Non tamen dicimus benevoduabus partibus conpositum nomen aut priorem aut sequentem litteram corrumpit. Nam benevolentia absurdum sonat. Blandus, dulcis et invitans ad familiaritatem sui. Brutus, quasi obrutus, quia sensu caret. Est enim sine ratione, sine prudentia. Unde et ille Iunius Brutus ex sorore Tarquinii Superbi genitus, cum eundem casum timeret quem frater inciderat,
Abbreviated transcription (Latin):
unde & ꝑ .s. ñ ꝑ. d. scribendꝰ sit. Apparitor
nominatꝰ. qd appareat & uideat᷑ & p̃sto
sit ad obsequiũ. Attentus ut aliqͥd audi¬
ens teneat᷑. Attonitus ueluti furore qͦdã
instinctus. ac stupefactus. Dictus autẽ
attonitꝰ. a tomtruoꝵ strepitu. qͣsi toni¬
truo obstupefactꝰ. & uicino fulgore aut
tactu ꝓximus. Allectus qđ sit palam
electus. Abactus. qđ sit ab actu remotus.
Abortiuus eo qd̃ ñ oriatur. s aboriatur
& excidat᷑. Adoptiuus. qđ sit optatꝰ palã
in filiũ. Ambo ab eo qđ est aNC ꝙo no¬
men de greco in latinũ factum littera
tercia demutata. Aliꝰ ẽ multis dicit᷑. Alter
uero e duob uocatur. Aequimanꝰ appellat᷑
utraq manu gladium tenens.
tatus dictus. qͣsi bene auctus. scilicet
ab habendo qđ uellet. & nichil pati¬
endo qd nollet: ille autẽ uere beatus est
qui & habet omnia quȩ uult bona. et
nichil uult male. ex his enĩ duob beatꝰ

Expanded text:
unde et per S, non per D scribendus est. Adparitor unde et per S, non per D scribendus est. Adparitor nominatus, quod appareat et videatur et praesto sit ad obsequium. Adtentus, ut aliquid audiens teneat. Adtonitus, veluti furore quodam instinctus atque stupefactus; dictus autem adtonitus a tonitruum strepitu, quasi tonitru obstupefactus et vicino fulgori aut tactu proximus. Adlectus, quod sit palam electus. Abactus, quod sit ab actu remotus. Abortivus, eo quod non oriatur, sed aboriatur et excidat. Adoptivus, quia est optatus palam in filium. Ambo, ab eo quod est ἄμφω, nomen de Graeco Latinum factum, littera tertia demutata. Alius e multis dicitur. Alter vero e duobus. Aequimanus appellatur utraque manu gladium tenens. B Beatus dictus quasi bene auctus, scilicet ab habendo quod vellet et nihil patiendo quod nollet. Ille autem vere beatus est qui et habet omnia quae vult bona, et nihil vult male. Ex his enim duobus beatus
Abbreviated transcription (Latin):
tatur infirmitate. uł tristitia ad tempꝰ.
A egrotus qđ sit ȩger frequentiꝰ. sicut
iratus. & iracundus. Aerum nosus ab
crumna dictꝰ. qđ ꝑ in opiã miser factus
esuriat & sitiat. Auspex eo qđ auiũ auspi¬
cia intendat. sicut auceps. eo qđ aues ca¬
piat. Astrosus ab astro dictus. qͣsi malo
sidere natꝰ. Aenormis. eo qđ normã et
mensurã excedat. Abactor. est fur ium̃toꝵ
& pecoꝵ. quẽ uulgo abigium uocant.
ab abigendo scilicet. Atramꝰ & albatus
ille a ueste nigra. iste ab alba. Aduena
eo qđ aliunde adueniat. Alienigena. qđ
alienȩ regionis sit. & ñ eiꝰ ubi est. Itẽ ali¬
enigena qui ex alia gente genitꝰ est. & ñ ex
ea ubi est. Accola. eo qđ adueniens terrã
colat. Agricola a colendo agro. sicut silui¬
cola. Assecla eo qd sequatur aliquẽ lucri
causa. Assiduus dicebat᷑ apud antiquos
qui assib ad erariũ expensũ conferendis
erat. & in negonis qͦ publicis frequens.

Expanded text:
atur infirmitate vel tristitia ad tempus. atur infirmitate vel tristitia ad tempus. Aegrotus, quod sit aeger frequentius, sicut iratus et iracundus. Aerumnosus a rumine dictus, quod per inopiam miser factus esuriat et sitiat. Auspex, eo quod avium auspicia intendat, sicut auceps quod aves capiat. Astrosus ab astro dictus, quasi malo sidere natus. Aenormis, eo quod normam et mensuram excedat. Abactor est fur iumentorum et pecorum, quem vulgo abigeium vocant, ab abigendo scilicet. Atratus et albatus: ille a veste nigra, iste ab alba. Advena, eo quod aliunde adveniat. Alienigena, quod alieni generis sit, et non eius ubi est. Item Alienigena, qui ex alia gente genitus est, et non ex ea ubi est. Accola, eo quod adveniens terram colat. Agricola, a colendo agro, sicut silvicola. Adsecula, eo quod sequatur aliquem lucri causa. Assiduus dicebatur apud antiquos qui assibus ad aerarium expensum conferendis erat, et in negotiis quoque publicis frequens;
Abbreviated transcription (Latin):
plenꝰ sit. Animatus. qͣsi animo auctus.ł
quasi anmo firmatꝰ. Aelatus eo qđ
semetipsũ suꝑ mensurã suã eleuet. duͦ
magnꝰ sibi uidetur de ins quȩ agit.
Attollens. qđ se eleuet & erigat. Ambitio¬
sus. qđ honores ambiat. Auidus dictus
ab auendo. auere enĩ cupere est. hinc &
auarus. nam quid est auarũ esse: Progre¬
di ultra quã sufficit. Auarus ex eo dictus.
qđ sit auidus auri. & nunquã opibus
expleatur. & qnͣto plus habuerit. tanto
plus cupiat. flacci suꝑ hoc concordante
latũ nom̃ habet. est enĩ insuauis. nec no¬
uit quẽ ꝗͣ ad consortiũ suũ aliqua in¬
uitare dulcedine. Adulter uiolator
maritalis pudoris. eo qd alter alteriꝰ
thorũ polluat. Anceps. huc & illuc flu¬
ctuans. ac dubiꝰ istud an illud capiat
& in quã partẽ declinet anxiꝰ. Atrox qđ
tetris sit morib. Abstenniꝰ a temeto
idest uino. qͣsi abstinens uino. Ablacta¬
tus. quasi a lacte ablatus. Aeger qđ agi

Expanded text:
plenus. Animatus, quasi animo auctus, plenus. Animatus, quasi animo auctus, quasi animo firmatus. Aelatus, pro eo quod se ipsum super mensuram suam elevet, dum magnus sibi videtur deAttollens, quod se elevet et erigat. Ambitiosus, quod honores ambiat. 9. Avidus dictus ab avendo, avere enim cupere est. Hinc et avarus. Nam quid est avarum esse? progredi ultra quam sufficit. Avarus ex eo dictus, quod sit avidus auri, et nunquam opibus expleatur, et quantum plus habuerit, tantum plus cupiat, Flacci super hoc concordante latum nomen habet. Est enim insuavis, nec novit quemquam ad consortium suum aliqua invitare dulcedine. Adulter, violator maritalis pudoris, eo quod alterius thorum polluat. 11. Anceps, huc illucque fluctuans, ac dubius, istud an illud capiat, et in quam partem declinet anxius. Atrox, quod sit tetris moribus. Abstemius, a temeto, id est, vino, quasi abstinens a vino. Ablactatus, quod
Abbreviated transcription (Latin):
unde etiã & hami qd teneant. Amator
turpitudins. qd̾ amore torquet᷑ libidinis.
Amabilis autẽ qđ sit amore dignꝰ. uł amo¬
ab astu uocatꝰ qd est callidi & cauti homi¬
nis qui possit sine ꝑiculo fortiter aliqͥd
facere. Argurus quia argumentũ cito
inuenit in loquendo. Acer in unãquãq
formã uegetus ac nimiꝰ. Alacer a ueloci¬
tate & cursu. quasi diceret᷑ aliger. Armiger
q arma gerat. Alacris lȩtus. alacriter
gestiens aꝰ nulliꝰ rei nouitate turbatus.
Agilis ab agendo aliquid celerit᷑ sicut do
cilis. Aemulus eiꝰdem rei studiosus. quasi
imitator. & amabilis. alias inimicus in¬
uenitur. Aequus. est sc̾m naturã rustꝰ.
dictus ab ȩquitate. hoc est ab eo qđ sit
ȩqualis. unde & ȩquitas appellata ab
equitate quadã scilicet. Aequeuus eo
qd̃ sit alteri equalis euo. idest coetaneus.
Arrogans qđ multũ rogatur. & ille fasti¬
diosus sit. Audax ꝓprie ꝓ arrogante
ponit᷑. Animosus qđ a nimis & uirib

Expanded text:
unde et hami, quod teneant. 5. Amator unde et hami, quod teneant. 5. Amator turpitudinis, quia amore torquentur libidinis. Amabilis autem, quod sit amore dignus. Am, quod est callidi et cauti hominis, qui possit sine periculo fortiter aliquid facere. Argutus, quia argumentum cito invenit in loquendo Acer, in unamquamque formam vegetus ac nimius. Alacer, a velocitate, et cursu, quasi diceret aliger. Armiger, quod arma gerat. Alacris, laetus, alacriter gestiens, 459 et nullius rei novitate turbatus. Agilis, ab agendo aliquid celeriter, siccilis. Aemulus, eiusdem rei studiosus, quasi imitator et amabilis. Alias inimicus invenitur. Aequus est secundum naturam iustus dictus, ab aequitate, hoc est ab eo quod sit aequalis; unde et aequitas appellata, ab aequalitate quadam scilicet. Aequaevus, ab eo quod sit alteri aequalis aevo, id est coaetaneus. Adrogans, eo quod multum rogetur, et ille fastidiosus sit. Audax proprie pro adrogante ponitur. Animosus, quod sit animis et viribus
Abbreviated transcription (Latin):
RIGO
quoꝵdam no¬
minum idest
unde ueniant
nͨ pene om̃ib
patet. ꝓinde
quȩdã noscen¬
di gratia huic
operi int̾iecimꝰ.
De quib dam
licet origo nominũ unde ueniat a phy¬
losophis eam teneat rationẽ. ut ꝑ deno¬
minationẽ homo ab humanitate. sapieis
a sapientia nominet᷑. quia priꝰ sapientia
deinde sapiens. tam̃ claret quia alia spe¬
cialis in origine quoꝵdam nominũ causa
sicut homo ab humo. unde ꝓprie est homo
appellatꝰ. ex quib exempli gr̃a quȩdã in hoc
ope posuimꝰ. Aeros uir fortis & sapiens.
Auctor ab augendo dictꝰ auctorẽ autem
feminino genere dici ñ posse. nã quȩdã
st̃ quȩ in femininũ flecti ñ posst̾ ut cursor.
actor ab agendo. Alumnꝰ ab alendo uo¬
eatus. licet qui alit & qui alitur dici potest¬
alumnꝰ. idest & qui nutrit. & qͥ nutritur.
s meliꝰ tam̃ qui nutrit. Amicꝰ ꝑ diriua¬
tionẽ qͣsi animi custos. dictus autẽ ꝓprie
amicꝰ ab hamo idest a cathena caritatis.

Expanded text:
rigo quorundam nominum, id est unde veniant, non pene omnibus patet. Proinde quaedam noscendi gratia huic operi interiecimus. De quibusdam . Licet origo nominum, unde veniant, a philosophis eam teneat rationem, ut per denominationem a sapientia nominetur, quia prius sapientia, deinde sapiens, tamen claret alia specialis in origine quorumdam nominum causa, sicut homo ab humo, unde proprie homo est appellatus. Ex quibus exempli gratia quaedam in hoc opere posuimus. Aeros, vir fortis et sapiens. Auctor ab augendo dictus. Auctorem autem feminino genere dici non posse. Nam quaedam sunt quae in feminino flecti non possunt, ut cursor. Actor, ab agendo. Alumnus ab alendo vocatus, licet et qui alit et qui alitur alumnus dici potest; id est et qui nutrit et qui nutritur; sed melius tamen qui nutritur. Amicus, pertionem quasi animi custos; dictus autem proprie amicus ab hamo, id est, catena charitatis;
Abbreviated transcription (Latin):
intuentur. dictũ autẽ speculũ. uł quia ex
splendore reddatur. uł qd ibi feminȩ con¬
tuentes considerant speciẽ sui uultus. &
quicqͥd ornam̃ti deesse uiderint adiciant.
Periscelides st̃ apud feminas crurũ orna¬
menta quib gressꝰ earũ ornantur
Olfactoria st̃ uascula muliebria quib odo¬
ramenta gestant᷑
.xII.De Anulis.

Expanded text:
intuuntur. Dictum autem speculum vel quod ex intuuntur. Dictum autem speculum vel quod ex splendore reddatur, vel quod ibi feminae intuentes considerent speciem sui vultus et, quidquid ornamenti deesse viderint, adiciant. Periscelides sunt apud feminas crurum ornamenta quibus gressus earum ornantur. Olfactoriola vascula sunt muliebria quibus odoramenta gestantur. § 32 De anulis.
Abbreviated transcription (Latin):
cunis. plerũq autẽ & ꝑ munile omnia or¬
namenta matronarũ significant᷑ quicqͥd
illis munere datur. Murena uulgo uocat᷑
qđ scilicet auri metallo in uirgulis lente¬
scente quadã ordinis flexuosi cathena
contexitur in similitudine murenȩ ser¬
pentis. quȩ ad collũ ornandũ aptantur.
hȩc interdũ auri. atq argenti texitur uir
latas argento. Catellȩ st̃ cathenulȩ colli
inuicẽ se comp̃hendentes in modũ catene.
unde & appellatȩ: Dextras cõmunes esse
uiroꝵ acmnulierũ. quia utriꝰq sexus dextre
sunt. Armillȩ autẽ ꝓprie uiroꝵ st̃ collate
stringit. s armilla latiꝰ extendit᷑. circulus
rotundus fit fi̾bulȩ st̃ quib pectus femi¬
narũ ornatur. uł palliũ tenetur. a uiris
in humeris. seu cingulũ in lumbis.
Lunulȩ st̾ ornam̃ta mulierũ in lunȩ simi¬
litudine. Bubulȩ aureȩ dependentes.
Specula st̃ in quib feminȩ uultus suos

Expanded text:
cunis. Plerumque autem et per munile omnia orcunis. Plerumque autem et per munile omnia ornamenta matronarum significantur, quidquid illis munere datur. Murena vulgo vocatur quod scilicet auri metallo in virgulis lentescente quaedam ordinis flexuosi catena contexitur in similitudinem murenae serpentis, quae ad collum ornandum aptatur. Haec interdum auri atque argenti texitur virgi vermiculatas argento.' Catellae sunt catenulae colli invicem se conprehendentes in modum catenae; unde et appellatae. Dextras communes esse virorum ac feminarum, quia utriusque sexus dexterae sunt. Armillae autem proprie virorum sunt, conlatae stringit; sed armilla latius extenditur, circulus rotundus fit. Fibulae sunt quibus pectus feminarum ornatur, vel pallium tenetur a viris in humeris, seu cingulum in lumbis. Lunulae sunt ornamenta mulierum, in lunae similitudinem bullulae aureae dependentes. Specula sunt in quibus feminae vultus suos
Abbreviated transcription (Latin):
ñnulli in fronte. non enĩ eadem st̃ insi¬
gnia omniũ regnoꝵ. Gentilium uates
infulas apices pillea. siue galearia uteban¬
tur. Infula est fasciola sacerdotalis capi¬
tis alba. in modũ diadematis a qua uittȩ
ab utraq parte dependent. quȩ infulã
uinciunt. unde & uittȩ dictȩ sunt qđ
uinciant. infula autẽ plerũq tortilis.
pilleũ sutile. quo sacerdotes gentiles
utebant᷑. appellatus ab apiendo idest li¬
gando. nam uirgula quȩ inpilleo erat
conectabatur filo. qđ fiebat ex lana hostiȩ.
Galeriũ pilleũ ex pelle cesȩ hostiȩ factum.
pilleũ autẽ dictũ a pelle hostiȩ unde fie¬
bat Cidarim & ipsũ sacerdotũ erat. qd̾
tis feminarũ. Diadema nimbũ. capitu¬
lum. & mitra. diadema ẽ ornamentũ capi¬
tis matronarũ. ex auro & geminis contextũ
qd in se circũactis extremitatib retro astrin¬
Nimbus est fasciola transuersa ex auro assu¬
ta in linteo qđ est in fronte feminarum.

Expanded text:
nonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insinonnulli in fronte. Non enim eadem sunt insignia omnium regnorum. Gentilium vates infulas, apices, pillea sive galeria utebantur. Infula est fasciola sacerdotalis capitis alba in modum diadematis, a qua vittae ab utraque parte dependent, quae infulam vinciunt; unde et vittae dictae sunt, quod vinciant. Infula autem plerumque lata eratpilleum sutile quod sacerdotes gentiles utebantur, appellatus ab apiendo, id est adligando. Nam virgula, quae in pilleo erat, conectebatur filo, quod fiebat ex lana hostiae. Galerium pilleum ex pelle caesae hostiae factum. Pilleum autem dictum a pelle hostiae unde fiebat. Cidarim et ipsud sacerdotum erat, quod tis feminarum diadema, nimbus, capitulum et mitra. Diadema est ornamentum capitis matronarum ex auro et gemmis contextum, quod in se circumactis extremitatibus retro astrin2. Nimbus est fasciola transversa ex auro assuta in linteo, quod est in fronte feminarum.
Abbreviated transcription (Latin):
actenus de ueste. dehinc
ad cȩterũ cultũ ueniemꝰ. Ornam̃ta dicta
eo qd̃ eoꝵ cultu. ora uultusq decorent᷑
Prima ornamenta corona insignȩ uicto¬
riȩ siue regii honoris signũ. quȩ ido in ca¬
pite regum ponitur. ad significandos cir¬
cumfusos in orbe ppłos quib accinctus
piũ a libero quodã gentiles existimant.
qđ is in potando mota uino capita uincire
fasciolis instituerit. iccirco olim linei ac
lanei generis coronas fuisse. sicut erat in
sacerdotib gentiliũ. Nomen coronȩ ex
hac causa uocatũ eo qđ initio circũ aras
curreretur. atq ad unaginẽ circu̾itus
uł chori & formatã & nominatã coronã.
Imꝑatores romani & reges quidam gentiũ
aureis coronis utuntur. Persȩ tiaras
gerunt. s & reges rectas. satrapȩ incuruas.
Repta autẽ tiara a semiramide assyrioꝵ
regina. qđ genus ornam̃ti exinde usq ho¬
die gens ipsa retinet. Atl enienses autẽ
cicladas aureas gerebant: partĩ in uertice.

Expanded text:
actenus de veste: dehinc ad ceterum cultum veniamus. Ornamenta dicta eo quod eorum cultu ora vultusque decorentur. Prima ornamenta corona insigne victoriae, sive regii honoris signum; quae ideo in capite regum ponitur, ad significandum circumfusos in orbe populos, quibus adcinctus . Huius principium a Libero quodam gentiles existimant, quod his in potando mota vino capita vincire fasciolis instituerint. Idcirco olim linei ac lanei generis coronas fuisse, sicut erat in sacerdotibus gentilium. Nomen coronae hac ex causa vocatum, eo quod initio circum aras curreretur, atque ad imaginem circuitus vel chori et formatam et nominatam coronam. Inperatores Romani et reges quidam gentium aureas coronas utuntur. Persae tiaras gerunt; sed reges rectas, satrapae incurvas. Reperta autem tiara a Semiramide Assyriorum regina. Quod genus ornamenti exinde usque hodie gens ipsa retinet. Athenienses enim cicladas aureas gerebant partim in vertice,
Abbreviated transcription (Latin):
uȩ latini certamina greci agones uocans.
a frequentia quȩ celebrabantur. si quidẽ
& omnẽ cȩtũ atq conuentũ agona dici
alii qđ in circulis. & qͣsi agomis id est
sine angulo locis ederentur nuncupa¬
tos agonas putant .x. De. Generib agonũ.

Expanded text:
e Latini certamina, Graeci ἀγῶνας vocant, a frequentia qua celebrabantur. Siquidem et omnem coetum atque conventum agona dici; alii quod in circulis, et quasi agonis, id est, sine angulo locis, ederentur, nuncupatos agonas putant. CAPUT XXVI. De generibus agonum.
Abbreviated transcription (Latin):
cũ sint om̃ib cõmunia ꝓprie tam̃ hȩc
nomina suis ordinib deputant᷑. Unicuiq
enĩ sicut p̾dictum est ꝓpria officia sunt
iniuncta. quȩ ꝓmeruisse eos in mundi
constat exordio.nam qͥa angłi & locis. &
psunt enĩ & auspiciis oꝑum omniũ. Hic
est ordo uł distinctio angłoꝵ. qͥ post lapsũ
maloꝵ in cęlesti uigore steterunt. nã post
quã apostatȩ angłi cecidert̾. hi ꝑseueran¬
ua ȩt̾nȩ beatitudinis solidati st̃. Unde &
post cęli creationẽ in pͥncipio repetitur:
fiat firmamentũ. & uocatũ ẽ firmamentũ
cȩlũ. nimirũ ostendens. qđ post ruinam
tum etnȩ ꝑseuerantiȩ consecuti st̃. nullo
iam lapsu euersi. nulla suꝑbia cadentes.
s firmit᷑ in dĩ amore & contemplatione
manentes. nichil aliud dulce habent.
nisi eũ a quo creati sunt: Qd̾ autẽ duo
seraphim in ysaia legunt᷑. figuraliter
ueteris & noui testam̃ti significationẽ

Expanded text:
cum sint omnibus communia, proprie tamen haec cum sint omnibus communia, proprie tamen haec nomina suis ordinibus deputantur. Unicuique enim, sicut praedictum est, propria officia sunt iniuncta, quae promeruisse eos in mundi constat exordio. Nam quia angeli et locis et Praesunt enim et auspiciis operum omnium. 30. Hic est ordo vel distinctio angelorum, qui post lapsum malorum in coelesti vigore steterunt. Nam post quam apostatae angeli ceciderunt, hi in peraeternae beatitudinis solidati sunt. Unde et post coeli creationem in principio repetitur: Fiat firmamentum, et vocatum est firmamentum coelum . 31. Nimirum ostendens, quod post ruinam tem aeternae perseverantiae consecuti sunt, nullo jam lapsu aversi, nulla superbia cadentes, sed firmiter in Dei amore et contemplatione manentes, nihil aliud dulce habent, nisi eum a quo creati sunt. 32. Quod autem duo seraphim in Isaia leguntur, figuraliter veteris, et novi Testamenti significationem
Abbreviated transcription (Latin):
Angłi uocantur ꝓpter qd̃ de cęlis annun¬
tiandũ hominib mittant᷑. Angłs enĩ
grece. latine nuntiꝰ dicit᷑. Archangeli
greca lingua summi nuntii int̾pretant᷑.
Qui enĩ parua uł minima annuntiant.
angłi. qui uͦ sũma archangłi nuncupant᷑
Archangłi autẽ dicti eo qđd primatũ tene¬
ant int̾ angłos. Archos enĩ grece. latine
princeps int̾pretatur. Sunt enĩ duces
& pͥncipes. sub quoꝵ ordine unicuiq
angłoꝵ officia deputata. nam quia
archangłi angłis p̃sunt. ⁊achariaᷤ ꝓpħa
testatur dicens: ecce angłs qui loquebat᷑
in me egrediebat᷑. & aliꝰ angłs egredie¬
batur in occursũ eiꝰ. & dixit ad eũ. curre.
qđ homimi diceret angłs ab angło co¬

Expanded text:
antur propter quod de coelis ad annuntiandum hominibus mittuntur. Angelus enim Graece, Latine nuntius dicitur. Archangeli Graeca lingua summi nuntii interpretantur. Qui enim parva vel minima annuntiant, angeli; qui vero summa, archangeli nuncupantur. Archangeli dicti eo quod primatum teneant inter angelos; archos enim Graece, Latine princeps interpretatur. Sunt enim et duces principes, sub quorum ordine unicuique angelorum officia deputata sunt. Nam quia archangeli angelis praesunt, Zacharias propheta testatur dicens: Ecce angelus, qui loquebatur in me, egrediebatur: et alius angelus egrediebatur in occursum ejus, et dixit ad eum: Cquod homini diceret, angelus ab angelo co
Abbreviated transcription (Latin):
ngeli grece uocantur: ebraice malaoth.
latine uͦ nuntii int̾pretantur. ab eo
qd dñi uoluntatẽ ppłis annuntient.
Angłoꝵ autẽ uocabula officii nomen est
ctoꝵ licentia pennas facit. ut celerẽ eoꝵ
in cuncta discursũ significent. sicut &
iuxta fabulas poetarum uenti pennas
pennas uentoꝵ. Nouem autẽ esse ordi¬

Expanded text:
Angeli Graece vocantur, Hebraice malaoth, Latine vero nuntii interpretantur, ab eo quod Domini voluntatem populis nuntient. Angelorum autem vocabulum officii nomen est,ctorum licentia pennas facit, ut celerem eorum in cuncta discursum significent: sicut et juxta fabulas poetarum venti pennas pennas ventorum . Novem autem esse ordi
Abbreviated transcription (Latin):
ostendit᷑. sicut ait apłs. nobis tam̃ unꝰ as̃
est. uł sicut uoce diuia dicit᷑. audi isrł.
dñs ds tuus. ds unꝰ est. scilicet ut & tri¬
una usia. ac si dicat una natura. aut una
essentia. tres ypostasis qđ resonat in
latinũ uł tres ꝑsonas. uł tres substan¬
tias. nam latinitas ꝓprie ñ dicit de do
nisi essentiã. substantia uͦ ñ ꝓprie dici¬

Expanded text:
tamen unus Deus, vel sicut voce divina dicitur: Audi, Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est, scilicet, ut, et Triuna οὐσία, ac si dicatur una natura, aut una essentia; tres hypostases, quod resonat in Latinum, vel tres personas, vel tres substantias. 12. Nam Latinitas proprie non dicit de Deo, nisi essentiam; substantiam substanti
Abbreviated transcription (Latin):
titur fortitudo di. Uui enĩ potentia di¬
uina uł fortitudo dĩ demonstratur.
gabrihel mittit᷑. unde & eo tẽpore quo
erat dñs nasciturꝰ & triumphaturꝰ de
mundo. gabrihel mittit᷑ ad mariã ut illi
annuntiaret. qui ad debellandas aereas
potestates humilis uenire dignatus est
Michahel int̾pretatur qͥssicut ds. Quando
enĩ aliqͥd in mundo fit mirȩ uirtutis.

Expanded text:
itudo Dei. Ubi enim potentia divina vel fortitudo manifestatur, Gabriel mittitur. 11. Unde et eo tempore quo erat Dominus nasciturus, et triumphaturus de mundo, Gabriel venit ad Mariam, ut illum annuntiaret, qui ad debellandas aereas potestates humilis venire dignatus est. 12. Michael interpretatur quis ut Deus? Quando enim aliquid in m
Abbreviated transcription (Latin):
buit. & cęcitate det̃sa uisũ ei restituit. nom¬
nis enĩ int̾pretationẽ & angłi officiũ designa
Urihel int̾pretatur ignis di. sicut legimus
apparuisse ignẽ in rubo. legimꝰ etiã ignem
missũ desuꝑ. & implesse qđ preceptũ est.
Throni autẽ & dñationes. & pͥncipatꝰ & pote¬
states & uirtutes quib unruersã cȩlestẽ so¬
cietatẽ apłs complectit᷑. ordines angłoꝵ &
dignitates intelligunt᷑. & ꝓ hac ipsa distri¬
butione officioꝵ. alii throni. alii dñationes
alii principatꝰ alii potestates dicunt᷑. pro
certis dignitatib qͥb inuicẽ distingunt᷑¬

Expanded text:
itate detersa visum restituit. Nominis enim interpretatione et angeli officium designatur. Uriel interpretatur ignis Dei, sicut legimus apparuisse ignem in rubo. Legimus etiam ignem missum desuper, et implesse quod praeceptum est. Throni autem, et dominationes, et principatus, et potestates, et virtutes, quibus cunctam coelestem societatem Apostolus complectitur, ordines angelorum et dignitates intelliguntur, et pro hac ipsa distributione officiorum alii throni, alii dominationes, alii principatus, alii potestates dicuntur, pro certis dignitatibus quibus invicem distinguunt
Abbreviated transcription (Latin):
rinitas appellata qđ fiat totũ unũ ex
quib dam trib qͣsi triunitas. ut memoria
intelligentia. & uoluntas. in quib mens
habet in se quandã imaginẽ diuinȩ tri¬
nitatis. nam dũ tria sunt unũ st̃. quia
& singula in se manent. & om̃ia in oĩb
tas. idem enĩ unũ. idem & tria. in natura
unũ. in ꝑsonis tria. Unũ ꝓpter maiestatiꝰ
communionẽ. tria ꝓpt̾ ꝑsonarũ ꝓprieta
parit᷑q in cõmutabile bonũ. & coȩternũ
Pater solus ñ est de alio. ido solus appella¬
tur ingenitꝰ filiꝰ solus de patre est natꝰ.
tiua nomina. alia ꝓpria st̃. Propria sunt
stantiã significant qua unũ st̃. Appella
quia ad se inuicẽ referunt᷑. Cum enim
dicit᷑ ds̃ essentia ẽ. quia ad se ipsũ dicit᷑.

Expanded text:
rinitas appellata quod fiat totum unum ex quibusdam tribus, quasi Triunitas; ut memoria, intellegentia et voluntas, in quibus mens habet in se quandam imaginem divinae Trinitatis. Nam dum tria sint, unum sunt, quia et singula in se manent et omnia in omnibutas. Idem enim unum, idem et tria. In natura unum, in personis tria. Unum propter maiestatis communionem, tria propter personarum proprietatpariterque incommutabile bonum et coaeternum. Pater solus non est de alio; ideo solus appellatur ingenitus. Filius solus de Patre est natus; tiva nomina, alia propria sunt. Propria sunt stantiam significant qua unum sunt. Appellaquia ad se invicem referuntur. Cum enim dicitur Deus, essentia est, quia ad se ipsum dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
habentib. quando coquebant᷑ & in piscinas
lineas sundebant. appendentes suꝑ eas¬
restes lapillis extentas. quib limꝰ in simi¬
litudinẽ uitreis acinis adherebant. sicq
ciectũ siccabatur iriginta dieb. fit autẽ
nunc alibi in speluncis qđ liquide collectũ.
dehinc diffusũ in quosdã botros solidat᷑.
sit & in scrobib cauatis. quoꝵ e laterib
decadentes guitȩ coalescunt. fit & salis
modo ex flagrantissimo sole. adeo autẽ
constricte uirtutis est. ut in leonũ et
ursoꝵ ora sparsũ tantam uim habeat
ad constringendũ. ut ñ ualeant mordere.
III. De lapidibus uulgaribus.

Expanded text:
habentibus, quam decoquebant, et in piscinas habentibus, quam decoquebant, et in piscinas ligneas fundebant, appendentes surestes lapillis extentas, quibus limus in similitudinem vitreis acinis adhaerebat, sicque eiectum siccabatur diebus triginta. Fit autem nunc alibi in speluncis, quod liquide collectum, dehinc diffusum in quosdam botros solidatur: fit et in scrobibus cavatis, quarum de lateribus decidentes guttae coalescunt; fit et salis modo ex flagrantissimo sole. Adeo autem constrictae virtutis est, ut in leonum et ursorum ora sparsum tantam vim habeat ad stringendum, ut non valeant mordere. CAPUT III. De lapidibus vulgaribus.
Abbreviated transcription (Latin):
ULUIS. DTCTUS.
qͦd ui uenti pellat᷑. tollitur
enĩ eiꝰ fiatu nec resistit nec
stare nouit. sicut ait ꝓpħa
acie terrȩ. Iimꝰ uocatꝰ qͦd lenis sit.
Cȩnũ ẽ uorago luti. Cinis ex incendio dr. ab eo
enĩ fit. Fauilla qͦd igne sit effecta. nã phos ignis
ẽ. Gleba. qͦd sit globꝰ. pulũs enĩ collectiõe cõ¬
pingit᷑ ⁊ in uno gloniere adunat᷑. Terra autem
ligata gleba ẽ. soluta pulius. Iabina eo qͥd ãbis¬

Expanded text:
ulvis dictus, quod vi venti pellatur: tollitur enim ejus flatu, nec resistit, nec stare novit, sicut ait Propheta: facie terrae . Limus vocatus, quod lenis sit. Coenum est vorago luti. Cinis ex incendio dicitur. Ab eo enim fit. Favilla, quod per ignem effecta sit: nam phos ignis est. Gleba, quod sit globus; pulveris enim collectione compingitur, et in uno glomere adunatur: terra autem ligata, gleba est soluta, pulvis. Lutum voca
Abbreviated transcription (Latin):
lib. unde & incubi dicunt᷑. ab incubando
hoc est stuprando. Sepe enĩ imꝓbi existunt.
etiam mulierib. & earũ pagunt concubitũ.
quos demones galli dusios nuncupant.
go incubonẽ uocant. hunc
romani faunuͭ ficariũ dicuss.
ad quẽ oratiꝰ dicit. faune
nympharũ fugientiũ ama¬
tor. ꝑ meos fines & aprica
rura lenis incedas.¬

Expanded text:
libus: unde, et Incubi dicuntur ab incumbendo, 395 libus: unde, et Incubi dicuntur ab incumbendo, 395 hoc est, stuprando. Saepe enim improbi existunt, etiam mulieribus, et earum peragunt concubitum, quos daemones Galli Dusios nuncupant, go Incubonem vocant, hunc Romani Faunum Ficarium dicunt, ad quem Horatius dicit: Faune Nympharum fugientum amator, Per meos fines, et aprica rura Lenis incedas.
Abbreviated transcription (Latin):
dinẽ: Penates. gentiles aicebant omnes
deos. qͦs domi colebant. & penates dicti.
qd essent in penetrabilib idest in secretiᷤᷤ.
hi dii quomͦ uocabant᷑. uł quȩ nomina
habuerint. ignoratur. Manes deos mor¬
tuoꝵ dicunt᷑. quoꝵ potestatẽ int̾ lunam
& terrã asserunt. a quib & mane dictum
existimant. qͦs putant ab aere qui manos
idest rarꝰ. & manes dictos siue quia late
manant ꝑauras. uł quia mites st̃ imma¬
nib. contrario nomine hoc appellantur.
manes hoc est mites. uł modestos. cũ sint
t̾ribiles & immanes. ut parcas & eumeni¬
des. Laruas ex hominib factos dȩmones
aiunt. qui meriti mali fuert̃. quarum na¬
tura eẽ dicit᷑ terrere paruulos & in angu¬
lis garrire tenebrosis. Lamias qͣs fabulȩ
tradunt infantes corriꝑe ac laniare soli¬
tas: a laniando specialit᷑ dictas. Pilosi qͥ
grece panitȩ. latine incubi appellantur
siue inuii. ab ineundo passim cũ anima¬

Expanded text:
dinem. Penates gentiles dicebant omnes dinem. Penates gentiles dicebant omnes deos, quos domi colebant: et penates dicti, quod essent in penetralibus, id est, in secretis. Hi dii quomodo vocabantur, vel quae nomina habuerint, ignoratur. Manes deos mortuorum dicunt, quorum potestatem inter lunam et terram asserunt: a quibus et mane dictum existimant, quos putant ab aere, qui manus, id est, rarus est: manes dictos, sive quia late manant per auras, sive quia mites sunt immanibus, contrario nomine hoc appeManes hoc est, mites, ac modestos, cum sint terribiles, et immanes, ut Parcas et Eumenides. 101. Larvas ex hominibus factos daemones aiunt, qui meriti mali fuerint. Quarum natura esse dicitur terrere parvulos, et in angulis garrire tenebrosis. 102. Lamias, quas fabulae tradunt infantes corripere, ac laniare solitas, a laniando specialiter dictas. 103. Pilosi, qui Graece Panitae, Latine Incubi appellantur; sive Invi ab ineundo passim cum anima
Abbreviated transcription (Latin):
desiderat opes. libido. quȩ uoluptates
appetit. quȩ id̾o furiȩ appellantur. qd̾ sti¬
mulis suis mentẽ feriant. & quietã esse
ñ sinant. Nymphas deas aquarũ pu¬
tant dictas a nubib. nam ex nubib aquȩ¬
unde diriuatũ est. nymphas deas aquarũ
qͣsi numina limpharũ. ipsas autẽ dicuns
& musas. quas & nymphas. nec immeri¬
to. nam aquȩ motꝰ musicen efficit. Nym¬
pharũ apud gentiles uaria st̃ uocabula.
nymphas qͥppe montiũ oreades dicunt.
siluarũ driades. fontiũ amadriades.
campor maides. maris naides
Eroas dicunt a iunone traxisse nomen.
grece enĩ iuno era appellat᷑. & ido nescio
quis filiꝰ ei scđ̾m grecoꝵ fabulam eros
fuit nuncupatꝰ. hoc uidelicet uelut my¬
sticũ significante fabula. qd̾ aer iunoni
deputetur. ubi uolunt eroas habitare.
quo nomine appellant alicuiꝰ meriti ani¬
mas defunctoꝵ qͣsi eroas. idest uiros aeri¬
os & celo dignos. ꝓpt̾ sapientiã & fortitu¬

Expanded text:
desdesuptates. Quae ideo Furiae appellantur, quod stimulis suis mentem feriant, et quietam esse non sinant. Nymphas deas aquarum putant dictas a nubibunde derivatum est. Nymphas deas aquarum, quasi numina lympharum. Ipsas autem dicunt et Musas quas et nymphas, nec inmerito. Nam aquae motus musicen efficit. Nympharum apud gentiles varia sunt vocabula. Nymphas quippe montium Oreades dicunt, silvarum Dryades, fontium Hamadryades, camporum Naides, maris Nereides. Heroas dicunt a Iunone traxisse nomen. Graece enim Iuno Ἥρα appellatur. Et ideo nescio quis filius eius secundum Graecorum fabulam ἥρως fuit nuncupatus; hoc videlicet velut mysticum significante fabula, quod aer Iunoni deputetur, ubi volunt heroas habitare. Quo nomine appellant alicuimas defunctorum, quasi aeroas, id est, viros aerios et coelo dignos propter sapientiam et fortitu
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ tanquã p̃sens ad preteritum tra
pellatas qd̾ minime parcant. quas tres
eẽ uoluert᷑: ũnã quȩ uitã hominis ordi¬
atur. alterã quȩ contexat. terciã. iquer
numpat. Incipimꝰ enĩ cũ nascimur. sumꝰ
cum uiuimꝰ. desinimꝰ eũ interimus
Fortuna a fortuitis nom̃ habere dicunt.
qͣsi deam quandã res humanas uariis ca¬
sib & fortuitis illudentẽ. unde & cecã
appellant. eo qd passim in qͦslibet homi¬
nes incurrens sine ullo examine meritoꝵ.
& ad bonos & ad malos. uenit Eatũ aut̃
a fortuna seꝑant. & fortuna qͣsi sit in
his quȩ fortuitu ueniunt nulla palã causa
fatũ uͦ appositũ singulis etatib & statũ aiunt
Aiunt & tres furias feminas crinitas serpen
tib ꝓpter tres effectꝰ. quȩ in animis homi¬
num multas ꝑturbationes gignunt. &
int̾dum cogunt ita delinquere. ut nec fa¬
me nec ꝑiculis sui respectũ habere ꝓmit¬
tant. ira quȩ uindictã cupit. cupit᷑as quȩ

Expanded text:
fusum tamquam presens ad prfusum tamquam presens ad prpellatas, quod minime parcant. Quas tres esse voluerunt: unam, quae vitam hominis ordiatur; alteram, quae contexat; tertiam, quae rumpat. Incipimus enim cum nascimur, sumus cum vivimus, desiimus cum interimus. Fortunam a fortuitis nomen habere dicunt, quasi deam quandam res humanas variis casibus et fortuitis inludentem; unde et caecam appellant, eo quod passim in quoslibet incurrens sine ullo examine meritorum, et ad bonos et ad malos venit. Fatum autem a fortuna separant: et fortuna quasi sit in his quae fortuitu veniunt, nulla palam causa; fatum vero adpositum singulis et statutum aiunt. Aiuntibus, propter tres affectus, qui in animis hominum multas perturbationes gignunt, et interdum cogunt ita delinquere, ut nec fame nec periculi sui respectum habere permittant. Ira, que vindictam cupit; cupiditas, que
Abbreviated transcription (Latin):
seu a gignendis liberis. unde & genitales
lecti dicebant᷑ a gentib qui nouo mari¬
to sternebant᷑. Hȩc & alia sunt gentiliũ
habent᷑ ut ea ñ intellecta dam nabiliter
tam̃ adorent. Fatũ autẽ dicunt eẽ qcͥqͥd
dii fantur. quicqͥd iupit᷑ fat᷑ a fandoͥ
fatũ dicunt. idest a loquendo. qđ nͥ hocꝰ
nom̃ iam in alia re soleret intelligi. qͦ
corda hominũ nolumꝰ inclinare. rati¬
onabilit̾ possumꝰ a fando fatũ appella
mel locutꝰ ẽ intelligit᷑ immobilit᷑ hoc ẽ inc̃omi¬
tabilit̾. ẽ locutꝰ sic̃ nouit in cõmutabilit᷑ om̃i
q̃ futura st̃ & quȩ ipse facturꝰ e. Tria autẽ
fata fingunt in colo & fuso. digitisꝙ
fila ex lana torquentib ꝓpt̃ tria tempo¬
ra. prȩteritũ qđ in fuso iam netũ est atq
inuolutũ est. p̃sens. qđ int̾ digitos nen¬
tis traitur futurũ in lana quȩ colo impli¬
cita est. & qd adhuc ꝑ digitos nentis ad

Expanded text:
seu a gignendis liberis. Unde et geniales seu a gignendis liberis. Unde et geniales lecti dicebantur a gentibus, qui novo marito sternebantur. Haec et alia sunt gentilium habentur, ut ea non intellecta damnabiliter tamen adorentur. Fatum autem dicunt esse, quidquid dii fantur, quidquid Jupiter fatur. A fando igitur fatum dicunt, id est, a loquendo, qui nisi hoc nomen jam in alia re soleret intelligi, quo corda hominum nolumus inclinare, rationabiliter possemus a fando fatum appellarmel locutus est, intellegitur \'inmobiliter\', hoc est incommutabiliter, \'est locutus, sicut nouit incommutabiliter omnia quae futura sunt et quae ipse facturus est. Hac fata fingunt esse in colo et in fuso digitisque fila ex lana torquentibus, propter tria tempora: preteritum, quod iam in fuso netum atque involutum est; presens, quod inter digitos nentis trahitur; futurum, in lana que colo implicata est, et quod adhuc per digitos nentis ad