comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coniungit. honorans eos & conso
quod ex uno eos eẽ dicit. Deinde
muniens sermonẽ suũ. & osten¬
Intueris quantũ interẽ: Ille qui¬
dem scĩficat: scificam᷑ enĩ nos. S¬

Expanded text:
conjungit, honorans et consolansquod ex uno eos esse dicit. Deinde muniens sermonem suum et ostenIntueris quantum interest. Ille quidem sanctificat; sanctificamur autem nos.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc cernim᷑ similes dõ. si cunctos
amabimꝰ: diligamꝰ etiã inimicos
nr̃os: non autẽ si signa uł mira¬
cła fecerimꝰ. Nam &đm ipsũ am¬
miram᷑ quidẽ miracła facientẽ:
s ampliꝰ ammiram᷑ miserantem.

Expanded text:
hoc cernimur similes Deo, si cunctos amabimus, diligamus etiam inimicos nostros: non autem si signa vel miracula fecerimus. Nam et Deum ipsum admiramur quidem miracula facientem, sed amplius adm
Abbreviated transcription (Latin):
habens necessitatẽ ex tybis qui egͦ¬
do preparant᷑ gustare. s illi consu¬
lens pͥmus exilliꝰ eẏbo degustat.
ut ꝑsuadeat egroto ꝓmptiꝰ illos
cybos acciꝑe: sic etiã dñs qm̃ om̃s
hõies mortẽ timebant. persuadens
eis ut fiducialit̾ ad mortẽ accedent:¬
& ipse gustauit mortẽ. nullam ha¬

Expanded text:
habens necessitatem ex cibis qui aegroto praeparantur gustare, sed ille consolans, primus ex illius cibo degustat, ut persuadeat aegroto promptius illos cibos accipere; sic etiam Dominus, quoniam homines mortem timebant, persuadens eis ut fiducialiter ad mortem accederent, et ipse gustavit mortem, nullam ha
Abbreviated transcription (Latin):
dem se uirtitis existimat. ñ s ex gr̃a
largientis aduenisse munꝰ illud ar¬
bitrat᷑. s ex suoꝵ debito meritorum:
ꝓinde huiꝰmodi homo inflat᷑ uen¬
dositate suꝑbie. Iecͥco gͦ d̃s conueni¬
enter cuncta dispensat. Qd̃ in ȩccł̃a
quoq ꝓuenire conspitias. Aliusqͥ¬
dẽ habet facultatẽ sermonis ad
docendum: alius autẽ nec os aꝑi-¬
re ualet. Non contristet᷑ inqͥt iste:
quia similem ñ habet gr̃am. Uni

Expanded text:
tem se virtutis existimat, non sibi ex gratia largientis advenisse munus illud arbitratur, sed ex suorum debito meritorum. Proinde hujusmodi homo inflatur ventositate superbiae. Idcirco ergo Deus convenienter cuncta dispensat. Quod in Ecclesia quoque provenire conspicimus, dum alius quidem habet facultatem sermonis ad docendum, alius autem neque os aperire valet. Non contristetur iste, qui similem non habet grati
Abbreviated transcription (Latin):
finẽ faciens in meretricẽ & uere¬
cundiam eis excitans qualitate
ꝑsonȩ. Non iam delectat histori¬
arum commemorationẽ. ne iui¬
deat᷑ sermonẽ suũ ꝓtelare: tam̃
sapientes. sapient̾ ualde utrũq
faciens: & tempꝰ fugiens. & densi¬
tatẽ sententiarũ auferens. Neq
enim omnino tacuit: neq di¬
cens molestus effectꝰ ẽ. Utrumq
iam credenti longitudine sermo¬
nis molestus ẽẽ uoluerit: opini-¬
onẽ ambitionis incurrit. Opor¬
tet quippe utilitati ꝓspicere &e co-¬

Expanded text:
finem faciens in meretricem, et in verecundiam eis excitans qualitatem personae, non jam delectatur historiarum commemoratione. Ne videatur sermonem suum protelare tamen rrit, sapienter valde utrumque faciens, et tempus fugiens, et densitatem sententiarum non auferens. Neque enim omnino tacuit, neque dicens molestus effectus est; utrumque jam credenti longitudine sermonis molestus esse voluerit, opinionem ambitionis incurrit; oportet enim utilitati prospicere et co
Abbreviated transcription (Latin):
rum gͦ ẽ: quia ut meliorẽ resur¬
rectionẽ adipiscerent᷑. Non enĩ
talem: qualẽ resurrectionẽ rep¬
pererunt filii illarũ mulierũ.
sio quippe: dicit᷑ decollatio. Hã¬

Expanded text:
rum est ergo, quia ut meliorem resurrectionem adipiscerentur, non enim talem, qualem resurrectionem acceperunt filii illarum mulierum. tio quippe dicitur decollatio,
Abbreviated transcription (Latin):
eiꝰ ꝑ septẽ dies. Non enĩ tubarũ
sonitus muroꝵ saxa deiecit. ac
si ꝑ decẽ milia annos quis tubis
insonet: s fides omĩa ualet.
eri. Pinde &̃ hic ꝓpt̾ spem cuncta fi
bat qͥa oportet credere. & spes futis

Expanded text:
erum septem . » Non enim tubarum sonitus murorum saxa dejecit, ac si per decem millia annos quis tubis insonaret. Sed fides omnia valet. eri. Proinde etiam hic propter spem cuncta fiuue deorsum, quia oportet credere spe futuris.
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ loquit᷑ solet argumñtari: et
densus ẽ. insententiis. Talis qͥppe
rum paucas continet sententias:
s in breuitate u̾boꝵ magnũ ht̃
& plurimũ intellectum. Intuere¬

Expanded text:
quae loquitur, solet argumentari, et densus est in sententiis: talis quipperum paucas continet sententias, sed in brevitate verborum magnum habet, et plurimum intellectum.
Abbreviated transcription (Latin):
rum. Acceꝑunt mulieres de re¬
surrectione mortuos suos. Ea que
mortuos suscitabant. Alii uͦ in¬
qͥt distenti sunt. non suscipientes
redẽptionẽ: ut meliorẽ resurre

Expanded text:
. Acceperunt mulieres de resurrectione mortuos suos. Ea quaemortuos suscitabant. Alii autem distenti sunt non suscipientes redemptionem, ut meliorem inve
Abbreviated transcription (Latin):
in eadem causa uł in eadẽ passi¬
one. aut tristicia detinet᷑. sola¬
cium ex similitudine cõpatien¬
tis accipit. Alioquin ac si peio¬
rem aliqm passionẽ dicas: siñ
ex eadẽ causa orta sit nicħ ꝓdest.¬

Expanded text:
in eadem causa, vel in eadem passione, aut tristitia detineretur, solatium ex similitudine compatientis accipiat. Ac si pejorem aliquam passionem ducas, si non ex eadem causa orta sit, s
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ ut faciam uoluntatẽ tuã:
Meipsum tradere. Hȩc ẽ cłi uo¬
lutas: in qua uoluntate scĩfi¬
cati sumꝰ. An etiam aliud dixit:
qm̃ ñ sacͥficia homines mun¬
dant. s uoluntas di: Pmde gͥ¬

Expanded text:
Quid est, « ut faciam voluntatem tuam? » Memetipsum tradere, hoc est Dei voluntas, « in qua voluntate sanctificati sumus. » An etiam aliud dixit: Quoniam non sacrificia homines mundant, sed voluntas Dei? «
Abbreviated transcription (Latin):
inꝑpetuũ sedet in dextera di. de ce¬
tero expectans. donec ponant᷑ ini¬
miei eiꝰ seabellũ pedũ eius. Ante
riorib quidẽ ostendit. inutiles eẽ
hostias ad integram mundatio¬
nẽ: & formã magis eas eẽ. & mul¬
tominꝰ habere. S quia occurre¬

Expanded text:
e caetero exspectans, donec ponantur inimici ejus scabellum pedum ejus. « riores enim ostendit inutiles esse hostias ad integram mundationem, sed formam magis eas esse, et multo minus habere: sed quia occurre
Abbreviated transcription (Latin):
ria pectatoꝵ fieret. Quid gͦ nos:
Nonne ꝑ singłos dies offerimꝰ: Of¬
ferimꝰ quidẽ. s ad recordationẽ faci¬
entes mortis eius: & una ẽ hostia. ñ
multȩ. Quomͦ una ẽ &̾ ñ multȩ:
Et quia semel oblata ẽ illa: oblata
ẽ in sc̃a scõrum. Hoc autẽ sacͥficiũ.
exemplar ẽ illius. Id ipsum semꝑ
offerimꝰ. Nec nunc quidẽ aliud ma
Dinde unũ est hoc sacrificiũ. Alio¬
quin hac ratione qm̃ in multis¬
locis offert᷑: multi xp̃i sunt. Heqͣ¬
qͣm: s unus uͥq ẽ xp̃c. Et hic ple¬
nus existens. & illic plenus: unum
corpus. Sicut enĩ qui ubiq offert᷑.
unũ corpus ẽ. & ñ multa corpora:
ita etiã & unũ sacͥticiũ. Pontifex
autẽ nr̃ ille ẽ: qͥ hostĩã mundantẽ
nos optulit. Ipsam offermiꝰe nc̃:

Expanded text:
 fieret. Quid ergo nos? Nonne per singulos dies offerimus? Offerimus quidem, sed ad recordationem facientes mortis ejus, et una est haec hostia, non multae. Quomodo una est, et non multae? Et quia semel oblata est; illa oblata est in sancto sanctorum, hoc autem sacrificium exemplar est illius; ad ipsum semper offproinde unum est hoc sacrificium. Alioquin hac ratione, quoniam a multis offertur, multi Christi sunt. Nequaquam, sed unus ubique est, et hic plenus existens, et illic plenus, unum corpus. Sicut enim qui ubique offertur, unum corpus est, et non multa corpora, ita etiam et unum sacrificium. Pontifex autem noster ille est, qui hostiam mundantem nos obtulit. Ipsam offerimus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsos quis coloꝵ iniunxerit & im
Tale quiddam erat etiã lex. Umbrã¬
remissiomiꝰ. ꝑ singulos annos eis¬
dem ipsis hostuis quas offerunt in¬
desinent̾: nunqͣ. potest accedentes
ꝑfectos facere. Alioquin cessassent
offerri: ideo qd nullam haberent
ultra conscientiã peccati cultores
semelmundati. S inipsis comme¬
moratio peccatoꝵ ꝑ singłos annos
fit. Impossibile enĩ est sanguine
tauroꝵ. & hircoꝵ auferripeccata.
Ideo ingrediens mundũ dicit. Ho¬
stiã & oblationẽ noluisti. corpꝰ aũ
aptastimͥ. Holo caustomata & ꝑ
peccato ñ tibi placuerunt: tunc

Expanded text:
ipsos quis colorum intinxerit, et imposipsos quis colorum intinxerit, et imposTale quiddam erat etiam lex, umbranem rerum, per singulos annos eisdem ipsis hostiis, quas offerunt indesinenter, nunquam potest accedentes perfectos facere; alioquin cessasent offerri, ideo quod nullam haberent ultra conscientiam peccati, cultores semel mundati, sed in ipsis commemoratio peccatorum per singulos annos fit. Impossibile enim est sanguine taurorum et hircorum auferri peccata. Ideo ingrediens mundum dicit: Hostiam et oblationem noluisti; corpus autem aptasti mihi. Holocaustomata pro pecc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ illa mors. cuiꝰ mom̃ti ẽ omnium
ꝑditio. Hon enĩ omniũ peccata ab¬
enim in oblatione sursũ offeri¬
mꝰ peccata & dicimꝰ. siue uolentes
tem & hic factum est. Et ubi hoc
fecit xp̃c: Audi eum dicentẽ. Et
ꝓ illis scĩfico meipsũ. Ecce optulit
peccata. Sumpsit ea ab hominibꝰ.
& optulit illa sursũ patri: ñ ut
aliquid decernat ad u̾sus eos. s ut
ea dimittat. In scdis sine petcato
uidebit᷑ inquit. expectanib se
in salutẽ ꝑfidem. Quid ẽ sine pec¬
cato: Neluti. ñ pectat: ñ enim de¬
bitor mortis mortuus ẽ. neq ꝓpt̃
peccatũ. S quomͦ uidebit᷑ pimi¬
ensinquit: S ñ hoc dixit. s qd̾ fe¬
stiuũ & gratum ẽ. sine peccato uide¬
bit᷑ expectantib se in salutẽ: ut
iam de cetero ñ opus habeant
sacrificio ut saluent᷑. s in oꝑibus
ipsis hoc facient. Uinbrã enim ha¬
ipsam imaginẽ rerum. Hoc ẽ: ñ
ipsam ueritatẽ. Usq quo enim ue¬
luti inpictura imponat qͥs colorẽ.¬

Expanded text:
 illa mors, cujus momenti est omnium perditio. Non enim omnium peccata abenim in oblatione sursum offerimus peccata, et dicimus, Sive volentes, tem et hic manifestum est. Et ubi hoc fecit Christus? Audi eum dicentem: Et pro illis sanctifico memetipsum . Ecce obtulit peccata, sumpsit ea ab hominibus, et obtulit ea sursum Patri, non ut aliquid decernat adversus eos, sed ut ea dimittat. In secundo sine peccato videbitur, inquit, exspectantibus se in salutem. Quid est Sine peccato? veluti non peccat. Non enim debitor mortis mortuus est, neque propter peccatum. Sed quomodo videbitur? Puniens, inquit. Sed non hoc dixit, sed quod festivum et gratum est, Sine peccato videbitur exspectantibus se in salutem: ut jam de caetero non opus habeant sacrificio, ut salventur, sed in operibus ipsis hoc faciant. » Et ipsam imaginem rerum. « Hoc est, non ipsam veritatem. Usquequo enim veluti in pictura aspiciat quis line
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ inquit ista hostia: illȩ autem
multȩ sunt. Propt̾ea enĩ nec for¬
teserant: quia multȩ. Quid au¬
tem opus erat multis dic michi:
una sufficiente: Pinde qd̾ mul¬
tȩ & semꝑ offerebant᷑: ostendit
nunqͣm eos purgari. Sicut enĩ
medicamentũ qñ fu̾it forte et sa¬
lutis efficax. & ualens cunctã in¬
ualititudinẽ repellere semel u¬
positũ. totũ oꝑat᷑. Si gͦ semel impo¬
sitũ totũ oꝑatũ fuerit. ostendit eius
uirtutẽ. ut ñ ulteriꝰ apponat᷑. Et hoc ÷¬
opꝰ eiꝰ ut iã ñ apponat᷑. Si uͦ semꝑ appo¬
nit᷑: manifestũ in diciũ ẽ nicħ illud p̃¬
ualuisse. Medicamenti qͥppe uirtus
illa ẽ. ut semel imponat᷑: & non
frequent̾. Sic etiam hic. qua ra¬
tione eisdem sacrificiis semꝑ cu¬
rabat᷑. Si autẽ ab omnib eẽnt
liberati peccatis: nequaꝗͣ ꝑ sin¬
głos dies offerrent᷑ sacrificia.
sꝑa & indie. Pinde accusatio pec
satio infirmitatis. ñ uirtutis osten¬
sio. Qm̃ quippe pͥma hostra nicħ

Expanded text:
est, inquit, ista hostia; illae autem multae sunt. Propterea enim nec fortes erant, quia multae. Quid autem opus erat multis, dic mihi, una sufficiente? Proinde quod multae et semper offerebantur, ostendit nunquam eos purgari. Sicut enim medicamentum, quando fuerit forte et salutis efficax, et valens cunctam valetudinem repellere, semel impositum totum operatur. Si ergo semel impositum totum operatum fuerit, ostendit ejus virtutem, ut nopus, ut jam non apponatur. Si vero semper apponitur, manifestum indicium est minus illud praevaluisse medicamentum. Quippe virtus illius est ut semel apponatur et non frequenter: sic etiam hic. Qua ratione eisdem sacrificiis semper curabantur? Si enim ab omnibus essent liberati peccatis, nequaquam per singulos dies offerret quis sacrificia.spere et in die. Proinde accusatio peccsatio infirmitatis, non virtutis ostensio. Quoniam quippe primo hostia nihil
Abbreviated transcription (Latin):
peccati. ꝑsacrificiũ suũ manife¬
status ẽ: & quemadmodũ statutũ
ẽ hominib semel mori. Post hec
autẽ iudiciũ. Demde dicit. Et
semel mortuus: quia una morte
redemptio facta est. Institutum
mel mortuus ẽꝑ omĩb. Quid gͦ:
Niam morim᷑ morte illa: Morun᷑¬
quidẽ: s ñ ꝑmanemꝰ in illa. Quod
etiã neq mori ẽ. Mortuis enum ty¬
iannis: & mors reuera ẽ illa. qn¬
nunqͣ ꝑmittit᷑ mortuus ad uitã
reu̾ti. Qñ uͦ post mortẽ uiuen¬
dũ erit. & iuta meliori: ñ ẽ mors
illa. s dormitio. Qm̃ gͦ om̃s reten¬
tura erat mors: ꝓpterea mortuus
ẽ. ut nos lib̾aret. Sic & xp̃c in quit
semel oblatus. Aquo oblatus:
Manifestũ ẽ qd̃ a semet ipso. Hic
neq sac̃dotẽ eũ dicit solũ.: sed et
uictimã & sacͥficium ꝑ se oblatũ.
Semel inquit oblatus ẽ: ad mul¬
toꝵ auferenda peccata. Quare mł¬

Expanded text:
 suum manifestatus est. Et quemadmodum statutum est hominibus semel mori, post hoc autem judicium. Deinde dicit: Et semel mortuus, quia qua morte redemptio facta est, institutum mel mori hominibus. Quid ergo? Jam non morimur? Morte illa morimur, sed non manemus in illa; quod etiam neque mori est. Mortis enim tyrannis, et mors revera illa nunquam permittitur mortuos ad vitam reverti. Quando vero post mortem vivendum erit, et vita meliori, non est mors illa, sed dormitio. Quoniam ergo omnes retentura erat mors, propterea mortuus est ut nos liberaret. Sic et Christus, inquit, semel oblatus est. A quo oblatus est? Manifestum quod a seneque sacerdotem eum dicit solum, sed et victimam et sacrificium per se oblatum. « Semel, inquit, oblatus est ad multorum auferenda peccata, » id es
Abbreviated transcription (Latin):
hommnes eẽ: sicut meipsum. Qm̃
sciebat: quia om̃s pot̾ant ẽẽ sicut
ipse. Nequaꝗͣ. enĩ hoc diceret: si
impossibile eẽt. uis fieri: Princi¬
pium tantũ apprehende. Dic aũ
mͥ. in artib cunctis cũ uoluerimꝰ
in eis ꝑfectifieri: num fufficit no¬
bis uelle. an etiam aggrediamur
ipsasres: Ueluti qͥd dico. uuult
aliqͥs fieri gub̃nator. ñ dicit uolo.
& hoc ei sufficit: s etiam rẽ ipsam
aggredit᷑. Uult fieri negotiator:
non dicit uolo tantũ. s etiam rẽ
Incȩłum autẽ uolens ascende: dicis
tantũ uolo: Quomͦ gͦ dicebas inqͥs:
quia uelle sufficit: S uelle cũoꝑa:
app̾hendensetiã rem cũ labore. Ha¬
bemꝰ qͥppe cooperatorem et adiu-¬
torem cłm. Tantũ rem assumamꝰ:
tantũ ueluti ad opus accedamꝰ: ad
rem tantũ curã geramꝰ: tantũ in men-¬
tem ponamꝰ: & cuncta sequent᷑. Siuͦ
dormierimꝰ. & stertentes speremus
intrare incelũ: qñ poterimꝰ here¬

Expanded text:
homines esse sicut et meipsum , quoniam homines esse sicut et meipsum , quoniam sciebat quia omnes poterant esse sicut ipse. Nequaquam enim hoc diceret, si impossibile esset. Vis fieri? principium tantum apprehende. Dic autem mihi, in artibus cunctis, cum voluerimus in eis perfecti fieri, non sufficit nobis velle, an etiam aggredimur ipsas res? Veluti quod dico: Vult aliquis fieri gubernator: non dicit Volo, et hoc ei sufficit, sed etiam rem ipsam aggreditur. Vult fieri negotiator: non dicit Volo tantum, sed etiam rem In coelum autem volens ascendere dicit tantum Volo. Quomodo ergo dicebas, inquit, quia velle sufficit? Sed velle cum opera apprehendens, etiam rem cum labore. Habemus quippe cooperatorem et adjutorem Deum. Tantum rem assumamus, tantum veluti ad opus accedamus ad rem, tantum curam geramus, tantum in mente ponamus, et cuncta sequentur. Si vero dormierimus, et stertentes speremus intrare in coelum, quando poterimus haere
Abbreviated transcription (Latin):
ficilius. qͣm ꝑ funem extensam
ambulare ueluti suꝑ equale solũ:
& sursum ambulantẽ uestiri. spo¬
liari tamꝗͣ in lecto sedeat: Hon¬
ne mirabilis nob̾ ista res eẽ uidet᷑
& terribilis: ut etiã uidere nolimꝰ.
s timeamꝰ& tremamꝰ ad iplu aspec¬
qͣm contum in fronte portare. &
impositũ puerũ multa milia sce¬
mata facientẽ ibidem baiuilare.
& delectare spectantes: Quid au¬
tẽ difficilius: qͣm cũ gladiis pila¬
rum more i ludere: Quid autẽ¬
pelagiscrutari: Et decem milia
alias artes: quis dicere possit:S
omniũ istarũ facilior ẽ uirtus: si
uoluerimꝰ & in cȩlum ascendere.
uelle enĩ opus ẽ. hic tantũ: & oĩa
sequunt᷑. Non potest enĩdici. ñ
possum: neq accusare potes con¬
ditorẽ. Si enim impossibiles nos
fecit deinde imꝑat accusatio eiꝰ
ẽ. Quomͦ gͦ inquit multi ñ pos¬
sunt: Quomͦ gͦ multi nolunt:
Dic. Si enĩ uoluerint: om̃s potert̃.
Propt̾ hoc & paulus dixitꝰ. Uolo õs

Expanded text:
ficilius quam super funem extensum ambulare veluti super aequale solum, et rursum ambulantem vestiri, spoliari, tanquam in lecto sedeat? Nonne mirabilis, nobis ista res esse videtur, et terribilis ut etiam videre nolimus, sed timeamus et tremamus ad ipsum aspeci, quam contum in fronte portare, et impositum puerum multa millia schemata facientem ibidem bajulare, et delectare spectantes? Quid autem difficilius quam cum gladiis pilarum more ludere? quid pelagi scrutari, et decem millia alias artes quis dicere possit? Si omnium istarum facilior est virtus, si voluerimus et in coelum ascendere. Velle enim opus est hic tantum, et omnia sequuntur. Non potes enim dicere: Non possum, neque accusare potes Conditorem. Si enim impossibiles nos fecit, deinde imperat, accusatio ejus est. Quomodo ergo, inquit, multi non possunt? Quomodo ergo, multi nolunt, dic. Si enim voluerint, omnes poterunt. Propter hoc et Paulus dicit: Volo omnes
Abbreviated transcription (Latin):
po sanguine infectus: om̃s asꝑ¬
git. Et illic quidẽ corpus extrin¬
secus mundabat᷑: corporalis qͥp¬
pe erat mundatio. Hic autẽ quia
spũalis ẽ mundatio in animam
ingredit᷑: & mundat ñ simplicit̾
asꝑsus. s uelut fons emanans in
&it̾um diluẽbat᷑ asꝑsus. Non enĩ
cruentus semꝑ deambulabat. In
anima uͦ ñ ita ẽ: s ipsi eẽntiȩ cõ¬
miscet᷑ sanguis fortem illam faci¬
ens & mundã & ad illam inenar¬
rabilem pulchritudinẽ ꝑduceis.
Ostendit autẽ deinde mortẽ ñ
firmitatis causam ẽẽ solum: s
etiam mundationis. Qm̃ enim
mors pollutares ẽt iudebatur
& maxime que ꝑ crucẽ fiebat: di¬
cit. quia hoc magis mundauit
& mundat. que pretiosa munda¬
tio ẽ. & amaiorib habet᷑. Propt̾¬
ea sa cͥficia antecesserunt. ꝓpter
iustũ sanguinẽ: ꝓpterea agni. &e
cuncta ꝓpter hoc fiebant. Neces¬

Expanded text:
pum sanguine infectus aspergit. Et illic quidem corpus extrinsecus mundabatur, corporalis quippe erat mundatio; hic autem, quia spiritalis est mundatio, in animam ingreditur, et mundat non simpliciter aspersus, sed velut fons emanans in iterum diluebatur aspersus; non enim cruentus semper deambulabat; in anima vero non ita est, sed ipsi essentiae commiscetur sanguis, fortem illam faciens et mundam, et ad inenarrabilem pulchritudinem perducens. Ostendit autem deinde mortem non firmitatis causa esse solum, sed etiam mundationis, quoniam mors polluta res esse videbatur, et maxime quae per crucem fiebat, dicit, quia hoc magis mundavit, et mundat, quae pretiosa mundatio est et majoribus habetur. Propterea sacrificia antecesserunt, propter istum sanguinem. Propterea agni, et cuncta propter hoc fiebant. Taber
Abbreviated transcription (Latin):
Ipse gͦ & sacͥficium. & sac̾dos. & ho¬
stia. Sienĩ non hoc eẽt. multa eti¬
am oportebat sacͥficia offerrii se¬
pius oportebat crucifigi. Alioqͥn:
oportebat eũ inquit sepius pati

Expanded text:
Ipse ergo et sacrificium et sacerdos et hostia. Si enim non hoc esset, multa etiam oportebat sacrificia offerri. Saepius oportebat crucifigi. « Alioquin oportebat eum, inquit, frequenter pati
Abbreviated transcription (Latin):
ne dedicatum ẽ. Fortassis enim
possent multi qui infirmius affi¬
ciebant᷑. & ex eo qd mortuuis ẽ xp̃c
maxime ñ credere ꝓmissionib eiꝰ
Paulus gͥ ex habundantia hoc
ponit: exempla ex communi as
sumens consuetudine. Quale au¬
tem hoc ẽ: Propterea gͥ oportet
inqͥt confidere. Quare: Quia
ñ uiuentib testatorib s mortius:
tunc firma sunt testam̃ta. & for¬
titudinẽ accipiunt. Propterea

Expanded text:
 testatus est. « Fortassis enim possent multi, qui infirmius afficiebantur ex eo quod mortuus est Christus, maxime non credere promissiones ejus. Paulus igitur ex abundantia hoc ponisumens consuetudine. Quale autem hoc est? Propterea igitur oportet, inquit, confidere, quia non viventibus testatoribus, sed mortuis, tunc firmata sunt testamenta et fortitudinem accipiunt. Testa
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ glaris inquit in lege: Intantũ
peccatum quippe nos constituit:¬
maxime eos introducit. Hullus fu¬
it qui mortuus ẽ illic. Quom᷑ illic
firmũ est cestamentũ : ꝑ eundẽ
ipsum modũ inqͥt. Quomͦ enim¬
& illic sangius: lic etiam hic san¬
guis. Si autẽ ñ erat xp̃i sanguis:¬

Expanded text:
gloriaris, inquit, in lege? In tantum peccatum quippe nos constituitfuit qui non mortuus est illic. Quomodo ergo firmum est testamentum? Per eumdem ipsum modum, inquit. Quomodo enim illic sanguis, sic etiam hic sanguis. Si autem non erat hic Chris
Abbreviated transcription (Latin):
ad alienos. Mediator gͥ factus ẽ
nr̃ & patris: & ꝑsuasit illi. Et qͥd:
Igit᷑ quomͦ mediator factus est:
Sermones detulit & attulit nob̾
a patre. ꝑtͣnsuectores. Addit etiã
mortẽ. In offensione quippe eramꝰ.
mori nos oportebat. Mortuus
ẽ ꝓ nob̾: & fecit nos dignos testa¬
m̃ti. Hoc modo firmũ factum ẽ
testamentũ. Anñ in indignos ĩa
factum: In ipso quidẽ itio: ut¬
pote pater inifilios testatus ẽ. d
qͥa indigni facti sumꝰ: ñ iam testa¬
m̃to nobopuserat. s pena. Quid
ut saluari ñ possimꝰ aliqñ. Hisi
dominꝰ ꝓ nob̾ moreret᷑. nequaqͣm
ualeret lex: sic quidẽ est infirma.
Et ñ tantum ex cõmuni consuetu¬
dine hoc confirmat: s ex his que
in ueteri testam̃to contingebant.¬

Expanded text:
Et item: « Mediator igitur factus est noster et Patris, et persuasit illi. Et quid igitur, quomodo mediator factus est? Sermones detulit et attulit nobis a Patre per transvectores. Addit etiam mortem. In offensione quippe eramus, mori nos opportebat; mortuus est pro nobis, et fecit nos dignos testamenti. Hoc modo firmum factum est testamentum. Annon dignos jam factos? In ipso quidem initio utpote Pater in filios testatus est. Sed quia indigni facti sumus, non jam testamento nobis opus erat, sed poena. Quidut salvari non possemus aliquando, nisi Dominus pro nobis moreretur; nequaquam valeret lex, siquidem est infirma. Et non tantum ex communi consuetudine hoc confirmat, sed etiam ex his quae in Veteri Testamento contingebant
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt semel: in consũmatione se¬
cłorum. Quare inconsũmatio¬
ne scłoꝵ: post multa peccata: Si
enim a pͥncipio fieret: deinde nul¬
lus crecłet. Hon oportebat autem
scdo etiã eum mori: infructuosa
ea passus ẽ. postꝗͣ multa erant
peccata: merito tunc aparuit. Qd̃
etiã alibi dicit. Ubi abundauit

Expanded text:
inquit, in consummatione saeculorum. » Quare in consummatione saeculorum? Post multa peccata. Si enim a principio fieret, deinde nullus crederet; non oportebat autem secundo eum mori, infructuosa ea passus est, postquam multa erant peccata, merito tunc apparuit. Quod etiam alibi dicit: « Ut
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ. Optimi medicoꝵ cũ alte se¬
cauerint. & ꝑ incisionẽ fecerint
doloris augmentũ. solatiũ saltẽ
afferunt & remedium illi loco uͥ
dolor mest: & ꝑturbatã refouent
animã. Postqͣm autẽ recreau̾int.
alt̾am iam ñ ad itiunt sectionẽ
quin etiã illa quȩ facta st̃ medi¬
caminib mitiorib. & ualentib
amplitudinẽ mitigare doloris
confouent. Hoc etiam paulus
fecit. Postqͣm concussit animas
eoꝵ & cõpunxit: mentionem ge¬
hennȩ & fidem faciens. quia oĩ¬
b modis oportet perire iniuri¬
antẽ di gr̃am: & hoc ex lege mo¬
ysi docens qͥa perirent. & aliis
testimoniis hoc ampliꝰaffirmais
& dicens. metuendũ ẽ incidere
in manꝰ di uiuentis. Pude ne

Expanded text:
 Optimi medicorum cum malitiam secaverint, et per incisionem fecerint doloris augmentum, solatium statim afferunt, et remedium illi loco, ubi dolor inest, et perturbatam refovent animam; postquam autem recreaverint, alteram jam non adjiciunt sectionem: quin etiam illam, quae facta est, medicaminibus mitioribus et valentibus amplitudinem mitigare doloris confovent. Hoc etiam Apostolus fecit. Postquam concussit animas eorum, et compunxit mentione gehennae, et fidem faciens, quia omnibus modis oportet perire injuriantem Dei gratiam, et hoc ex lege Moysi docens, et aliis testimoniis amplius hoc affirmans, et dicens metuendum esse incidere in manus Dei
Abbreviated transcription (Latin):
cepturi sunt. illos oportet conge¬
miscere. ñ nos. Nos enĩ in illors
incidamꝰ manus: illi autẽ in ma¬
nus dĩ. Neq enĩ qui patit᷑ aliqͥd
malum patit᷑. s quifacit: neq be¬
neficium ꝑcipit qui iuuat᷑. s qͥ
beneficium prestat. Exhortatio.¬
ec gͥ scientes. patientes effi¬
& ꝓmpti ad benefaciendum. Hoc¬

Expanded text:
cepturi sunt, itaque illos oportet congemiscere, non vero nos. Nos enim in illorum incidimus manus, illi autem in manus Dei. Neque enim qui patitur, aliquid malum patitur, sed qui facit; neque beneficium percipit qui juvatur, sed qui beneficium praestat. Haec igitur scientes, patientes effiet prompti ad bene faciendum.
Abbreviated transcription (Latin):
onũ hominũ transeũte. Non enĩ
potest aliter quisqͣm fidelis fieri:
nͥ seipsum consuetudine cõmu¬
ni abducat. Quia gͦ animȩ he¬
breoꝵ debiles erant. & a fide qui¬
dem initiũ sũpserant. expassio¬
nib autẽ tribulationũ pusilla¬
nimes efficiebant᷑. & minus pa¬
uent̾ ferebant. & concutiebant᷑
pͥmo eos ex ipsis ad hortatꝰ est di¬
cens rememoramini dies pristi¬
nos: demnde exscͥptura diuina
dicente. iustus exfide uiuit: dein¬
de ex ratiocinationib dicens. fi¬
des ẽ sꝑandarũ substantia rerum.
coniunctio eoꝵ que ñ iudentur.
Nunc autẽ ex ꝑgenitorib incipit
loqͥ: magnis uris &e mirabilib

Expanded text:
onum hominum intranseunte. Non enim potest aliter quisquam fidelis fieri, nisi seipsum a consuetudine communi abducat. Quia ergo animae Hebraeorum debiles erant, et a fide quidem initium sumpserant, ex passionibus autem tribulationum pusillanimes efficiebantur, et minus patienter ferebant, et concutiebantur; primo eos ex seipsis adhortatus est, dicens: « Rememoramini dies pristinos, » deinde ex Scriptura divina dicente: « Justus ex fide vivit: » deinde ex ratiocinationibus, dicens: « Fides est sperandarum substantia rerum, » convictio earum, quae non videntur; nunc autem est genitoribus incipit loqui magnis viris, et mirabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
quanꝗͣ etiã ad ipsum dictum eẽt.
quia tibi dabo & seminituo ñ ꝑ
sem̃tibi. s tͥ & semini tuo. Et tñ
neq ipse. neq ysaac. neq iacob
potiti sunt hoc ꝓmisso. Ille qui

Expanded text:
quanquam etiam ad ipsum dictum esset, quia tibi dabo et semini tuo, non semper tibi, sed tibi et semini tuo. Et tamen neque ipse, neque Isaac, neque Jacob potiti sunt hac promissione,
Abbreviated transcription (Latin):
fidebant de illis: ut etiam sa¬
lutarent eas. Ex metaphora
nauigantiũ hoc dixit̃. qui
alonge ꝓspiciunt desideratas ci¬
uitates: quas anteꝙͣ ingrediant᷑
salutatione p̾ueniunt: & eas s fa¬
enĩ fundam̃ta habentem ciuita
repmissiones: hoc est expectan¬
gͥ confidere acciꝑe ẽ: possumꝰ nos
acciꝑe. Isti enĩ ac si nicħ hoꝵ poti¬
ti sunt: tam̃ desiderio intueban¬
missionib in terra factis ñ atten¬
debant: s futurã qͥetẽ reqͥrebant.

Expanded text:
fitebantur de illis, ut etiam salutarent eos. Ex metaphora navigantium hoc dixit, quia a longe prospiciunt desideratas civitates, quas antequam ingrediantur, salutatione praeveniunt, et eas sibi faenim fundamenta habentem civitatrunt repromissiones, hoc est, exspectanur confidere, accipere est, possumus nos accipere. Isti enim, si nihil horum possidebant, tamen desiderio intuebannes in terra factas non attend
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ quia ostendunt ei seipsos
maiorib eẽ dignos. ñ eos ꝑmi¬
sit hec acciꝑe. s illa maiora eis
tribuit: uolens nob̾ ostendere qr
maiorib digni sunt. nolentes
alligari ad ista terrena. Sicuti¬

Expanded text:
uirimus. Ostenderunt enim se ipsos majoribus esse dignos. Non eos, permisit hoc accipere, sed illa majora eis tribuit, volens nobis ostendere, quia majoribus digni sunt. Nolentes alligari ad ista terrena, cu
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ erat. tibi dabo terram hanc
& seminituo: uidit filium ibi
ꝑegrinũ habitantẽ. Nepositem¬
eius uidit semetipsũ in aliena
terra ꝑegrinantẽ. & nich turbatꝰ¬

Expanded text:
enim erat: tibi dabo terram hanc et semini tuo. Vidit filium ibi ut peregrinum habitantem, vidit nepotem, vidit seipsum in aliena terra peregrinantem, et nihil turba
Abbreviated transcription (Latin):
erat. Ut autẽ placeret do: causae¬
rat fides. Nisi enĩ sciret qͥa redli¬
turꝰ est retͥbutionẽ: quomodo pla¬
etiam retͥbutionẽ habebit. Unde
gͦ placet᷑ deo: Credere inqͥt opus
est: quia ẽ. Non inqͥt ẽ. Si autẽ
qͥa ẽ. fide ñ ratiocinationib opꝰ
habet: ita neqͥd sit ratiocinatio¬
ne cõprehendi poterit. S qui
retͥbutor mercedis ẽ: fide opus
habet. ñ ratiocinationib. Quo¬
mͦ ea que ad eẽntiam eiꝰ actinent:
ratiocinatione poterunt comp̾¬
hendi: Qualis enĩ est ratioci¬
natio: quȩ poterit ad ista ꝑtin¬

Expanded text:
erat. Sed ut Henoch placeret Deo, causa erat fides. Nisi enim sciret quia redditurus est retributionem, quomodo plaetiam retributionem habebit. Unde ergo placet Deo? Credere, inquit, opus est quia est. Nunquid est? Si autem, quia est fides, non ratiocinatione opus habet, ita nec quid sit, ratione comprehendi poterit. Sic, quia retributor mercedis est, fide opus habet, et non ratiocinationibus. Quomodo ea quae ad essentiam ejus attinent, ratiocinatione poterunt comprehendi? Qualis enim est ratiocinatio, quae poterit ad ista pertin
Abbreviated transcription (Latin):
heres. Ex hoc enĩ apparuit iustꝰ.
ex eo qͦd credidit đo. Hoc enĩ ani¬
mȩ ẽ quȩ germane habeat dm:
& u̾bis illius nicħ fideliꝰ iudicat.
Sicut etiã in fidelitas contra se
habet : fides autẽ certum ẽ qͥa
iusticiã oꝑatur. Sicut enĩ nos¬
oracłm accipimꝰ de gehenna. sic¬

Expanded text:
. Ex hoc enim apparuit justus, ex eo quod credidit Deo. Hoc enim animae est, quae se germane habet ad Deum, et verbis illius nihil felicius judicat, sicut etiam infidelitas, cum contra se habet. Fides autem certum est, quia justitiam operatur. Sicut nos responsum accepimus de gehenna
Abbreviated transcription (Latin):
re dei: & necdum resurrectionẽ
ad eptus ẽ. s desidium quidẽ eiꝰ
manifestum ẽ. & quȩ ab illo fie¬
ri debebant facta sunt: que uͦ
adeo donarisperant᷑. nec dum
illi collata sunt. Hostiã in hoc

Expanded text:
re Dei, et necdum resurrectionem adeptus est; sed desiderium quidem ejus manifestum est, et quae ab illo fieri debebant, facta sunt. Quae vero donari sperantur, necdum illi collata sunt. Sed nec
Abbreviated transcription (Latin):
pliusqͣm circa ea quȩ uident᷑ satis¬
factionẽ quisqͣm habuerit. Qm̃
enĩ quȩ st̃ in spe. sine substantia
eẽ putant᷑: s fides eis tͥbuit sub¬
necdu facta ẽ. & necdum ẽ in sub̾a:
s spes facit eam subsistere in ani¬
ma nr̃a. Hoc ẽ qd̾̃ dixit. substan
ut excidatis a fide & sinatis iusti¬

Expanded text:
um circa ea quae non videntur satisfactionem quisquam habuerit. Cum enim quae sunt in spe, sine substantia esse putantur; fides eis tribuit subnecdum facta est, et necdum est in substantia, sed spes facit eam subsistere in anima nostra. Hoc est quod dixit, substantut excidatis a facie sanitatis? Profe
Abbreviated transcription (Latin):
tio eoꝵ quȩ ñ uident᷑. Coniunctio
quippe ẽ: in reb ad modũ mani¬
festis. fides gͥ uisio ẽ inqͥt ñ appa¬
rentium. Ad eandẽ satisfactionẽ
ducit ad quã etiam quȩ uident᷑.¬

Expanded text:
t eorum quae non videntur. » Conjectio quippe est in rebus admodum manifestis. Fides igitur visio est non apparentium, quae ad eamdem satisfactionem ducit, ad quam illa etiam quae vident
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa in eisde passionibꝰ sociũ. reqͥescit¬
& respirat. Hoc et in fide: hoc a in
tribulatione solet accid̾e. Ainde sit
in uob̃ consolatio inquit: ꝑ mii¬
tuã fidem. Ualde enim incredu¬

Expanded text:
anima in eisdem passionibus socium, requiescit et respirat. Hoc et in fide, hoc et in tribulatione solet accidere. Proinde sit in vobis consolatio, inquit, per mutuam fidem. Valde enim fragi
Abbreviated transcription (Latin):
tardabit. Et ne forte dicerent.
qnͣdo ueniet: ex scriptis eos con¬
solat᷑. Et enim ꝓpe ẽ salus nr̃a.¬
tanqͣ. paruũ sit tempꝰ. qͦd rema¬
neat. hoc ñ exipso dicit: s ex scͥp¬

Expanded text:
tus. Et ne forte dicerent: Quando veniet? ex Scripturis eos consolatur. Etenim quia prope est salus nostanquam parvum sit tempus, quod remaneat. Hoc non ex se ipso dicit, sed ex Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c in uob̃. Et merito. Illi enĩ
autẽ aliqnͣtulũ frigidiores e¬
rant: un de mitiore magis ser¬
mone opus habebant. Solite
itaq amitt̾e in qͥt confidentiã¬
ur̃am. Apparet gͦ: quia inconfi¬
dentia multa erant addm. Quȩ
magnã inquit habet renunera¬
nẽ pene dicens. Suncelis intelli¬
gitis uos habere substantiã me¬
liorem. nicħ requiratis: s tantũ
hic patientia opus ẽ. & ñ ut ad¬
datis. s ut meisdem iplis ꝑma¬
neatis: ut ñ abitiatis qͦd uobis
ẽ. nͥ ut stetis sicut stabitis: ut ad
finẽ uenientes participetis rep¬

Expanded text:
 in vobis . » Et merito. Illi enim autem aliquantulum frigidiores, unde mitiore magis sermone opus habebant. Nolite itaque amittere, inquit, confidentiam. Apparet ergo quia in confidentia multa erant ad Deum. Quae magnam, inquit, habet remuneranem pene, dicens, si in coelis intelligitis vos habere substantiam meliorem, nihil requiratis, sed tantum hic patientia opus est, et non ut cadatis, sed ut in eisdem ipsis permaneatis; ut non abjiciatis quod vobis est, nisi ut stetis, sicut stetistis; ut ad finem venientes portetis rep
Abbreviated transcription (Latin):
cientes. teportetis ꝓmissionem.
Unũ opus habetis tantũ. ut ꝑ¬
seueretis & expectetis futura. non
ut it̾um certetis: ad ipsam iam
coronã pximi facti estis: certami¬
hoc solum tolerate aduentũ co¬
ronȩ. O qnͣta magnitudo hor¬
tationis & consolationis. Ueluti
siqͥs ad achleta hoc diceret. qui
cunctos suꝑasset. ac deic̾et. & nul¬
lum relictum haberet qui s certa¬
ret. & deinde infuturũ ut corona¬
dũ arbiter certaminis adueniret
qui coronã daret: ille autẽ impa¬
tient̾ ferens uellet exire & fuge.
ñ tolerans sitim & flãmas estua¬
tionis. Hoc gͥ & ipse significauit

Expanded text:
ientes portetis repromissionem, uno opus habetis tantum ut perseveretis et exspectetis futura, non ut iterum certetis. Ad ipsam jam coronam proximi facti estis; certamiHoc solum praestolamini, adventum coronae. O quanta magnitudo hortationis et consolationis! Veluti si quis athletae hoc diceret, qui cunctos superasset et nullum relictum haberet, qui sibi certaret, et deinde in futuro, ut corondum arbiter certaminis adveniret, qui coronam daret. Ille autem impatienter ferens, vellet exire et fugere, non tolerans sic, timens flammas aestuationis. Hoc i
Abbreviated transcription (Latin):
qͥppesi uelitis ñ esse rapmnas: ab¬
negantes fidẽ. S qd̾ isto multo
ampliꝰ est: hoc fecistis. ut cum
gaudio ista toleraretis. Qd erat
totũ apłicum opus & dignum
illis fortib animab ut flagel¬
lati gauderent. Reuertebant᷑
enĩ inqͥt a facie concilii gauden¬
tes: quia digni facti erant pro¬
eius nomine inhonorari. Qlui
enĩ gaudio fert ostendit quia ht

Expanded text:
ppe; si velletis non esse rapinam, abnegantes fidem. Sed quod isto multo amplius est, hoc fecistis, ut cum gaudio ista toleretis; quod erat totum apostolicum opus, et dignum illis fortibus animabus ut flagellati gauderent. Remunerabantur enim, inquit, a facie concilii gaudentes, quia digni facti erant pro nomine Jesu inhonorari . Qui enim cum gaudio fert, ostendit quia habet
Abbreviated transcription (Latin):
stis. uides quia de ipso dicit &e
de aliis uinctis. Non enĩ putatis
uincula ẽẽ illa uincła. s sicut a¬
thletȩ fortes sic estis: quia ñ so¬
lũ inur̃is opus ñ habuistis hor¬
tatione uł consolatione. uerum
etã aliis hortatio & consolatio
facti estis: & rapinas substantia¬
rum ur̃arum cũ gaudio suscepi¬

Expanded text:
 Vides quia de ipso dicit, et de aliis vinctis. Non enim putastis vincula esse illa vincula, sed sicut athletae, fortes sic stetistis; qui non solum in vestris opus non habuistis hortatione vel consolatione, verum etiam aliis hortatio et consolatio facti estis. « Et rapinam substantiarum vestrarum cum gaudio suscepi
Abbreviated transcription (Latin):
sus fuerit: tantomagis gła eius ex¬
crescet. Quomͦ adhuc loquit᷑: Hoc
enim indicium ẽ qd̃ uiuat: qͦd in
ore omniũ u̾satur. qͦd om̃s eum
admirant᷑ & beatificant. Qui
enĩ admonet alios ut usti sint:
loquit᷑. Hon enim tantũ ꝓficit
sermo: qnͣtum passio illus. Sict̃¬
enim cȩlum tantũ apparens lo¬
quit᷑. sic & ille dum in memoriã
uenit. Hunqͣm enĩ in tanta eẽt
ad miratione. si mille linguas
haberet. siuiueret: inqͣnta nunc
ad miratione ẽ. Nam gła ñ acqͥ¬
rit᷑ sine pericłis. fide enoch tͣns¬
latus est: ut ñ uideret mortẽ. fide¬

Expanded text:
sus fuerit, tanto magis gloria procrescit. Quando adhuc loquitur, hoc enim indicium est, quod vivit, quod in ore omnium versatur, quod omnes eum admirantur et beatificant. Qui enim admonet alios ut justi sint loquitur. Non enim tantum proficit sermo, quantum passio illius. Sicut coelum tantum apparens loquitur, sic et ille, dum in memoriam venit. Nunquam enim in tanta esset admiratione, si mille linguas haberet, si viveret, in quanta nunc admiratione est. Haec gloria non acquiritur sine periculis. « Fide Henoch translatus est ne videret mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
Multi autẽ querunt quo trans¬
latus sit enoch. & quare translatꝰ
sit. & quare ñ fu̾it mortuus. neq
suꝑuacaneum ẽ: ista requirere. Qa
uͦ translatus ẽ ipse. & quia assũp¬
tus ẽ ille: scripturȩ dixert̃. Ubi

Expanded text:
Multi autem quaerunt quo translatus est Henoch, et quare translatus sit, et quare non fuerit mortuus, neque supervacuum est ista requirere. Quia vero translatus est iste, et assumptus est ille,
Abbreviated transcription (Latin):
hec utilia: Qm̃ introttũ habemꝰ
adsancta: qm dedicauit nob̾ uã
nouã. Postqͣm exutilib inuita¬
uit ad oꝑa bona: uult etiã nc̃
ex metuendis & tristib idipsum
item facere. Postqͣm enĩ dixit. ñ
derelin quamꝰ congregationem
nr̃am. quemadmodũ quibusdã
usus ẽ. s exhortantes tanto ampliꝰ
qnͣto uidetis appropinquantẽ diẽ:
intulit dicens. Sponte eni perap
oꝑib. Opus ẽ enĩ: & ualde opus.
Sponte namq peccantib nobis.
postqͣm accepimus ueritatis agni¬
tionem: ultra ñ derelinquitur
hostia ꝓpeccatis. Mundatus es.
lib̾atus es a cͥminib. factus es fi
liꝰ. si ad pͥmum uomitũ reuersus

Expanded text:
habemus ad sancta, dedicavit nobis viam novam; postquam ex utilibus mutavit ad opera bona, vult etiam nunc ex metuendis et tristibus idipsum item facere; postquam enim dixit: Non derelinquamus congregationem nostram, quemadmodum quibusdam usus est; sed exhortantes tanto amplius quanto videtis appropinquantem diem, intulit dicens: Sponte namque pecoperibus; opus est enim et valde opus: sponte namque peccantibus nobis postquam accepimus veritatis agnitionem ultra non relinquitur hostia pro peccatis. Mundatus es, liber es a criminibus, factus es filius Dei; si ad primum vomitum reversus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ penitentiã. neq repellit & de¬
icit ꝑ desꝑationẽ delinquentẽ:
hon enĩtta ẽ immicꝰ salutis nr̃e.
S quide Scđm excludit laua¬
chrũ. Non enĩ dixit. ñ ẽ ultra
penitentia. neq dixit. ultra ñ
est remissio: s hostia inquit¬
ñ est. Hostiam quippe hanc uocat.
Una namq ꝑfecit in ꝑpetuũ eos
qui scĩficant᷑ : ñ sicut iudaice.

Expanded text:
neque repellit, et dejicit per desperationem delinquentes. Non enim ita est inimicus salutis nostrae. Sed quid? Secundum excludit lavacrum. Non enim dixit, non est ultra poenitentia, neque dixit, ultra non est remissio, sed hostia, inquitn est. Hostiam quippe hanc vocat. Una namque perficit in perpetuum eos, qui sanctificantur . Non sicut Judaicae.
Abbreviated transcription (Latin):
sccłia: quaniꝗͣ moysi eẽt illa lex:
plurima namq ipse disposue¬
rat. Quid ẽ coram duobꝰ uł tribꝰ:
Si duo uł tres testificati fuerint:
confestim iudicium dant. Si gͣ
inuetĩtestam̃to uͥ lex moysi irri¬

Expanded text:
cordia; quanquam Moysis esset illa lex, plurima namque ipse disposuerat. Quid est, coram duobus, vel tribus? Si duo, vel tres testificati fuerint, confestim judicium dant. Si igitur in Veteri Testamento, ubi lex Moysi irri
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde & exsequit᷑ minutatim di¬
latans sermonẽ suum: & laudes
plurimas ꝓferens. Quom̃ hoc:
Tunc quide inquit olprobriis et
tribulationib spectacłm facti.
Grauis quippe res ẽ opprobrium:
& ydonea adanimã subu̾tendã.
& adexcecandã mentẽ. Nam au¬
di quid dixit ꝓpħa. Cum dicunt
mͥ inqͥt ꝑ singulos dies: uͥ ẽ ds
tuus. Et it̾um. Simimicꝰ expro¬
braret mͥ sustinerẽ. Qm̃ enim
ualde appetens ẽ głȩ genꝰ huma¬
num: ꝓpterea etiã opp̃robriis fa¬
cile captiuat᷑. Et ñ simpliciter
dixit opprobriis: s etiam hic aug¬
enĩ quis secretim expbrat᷑. contri¬
stat᷑ quidẽ: s multo ampluis. cũ
erat malum discedentes ab infir¬
mitate iudaica. & ad optimam
uitã transeuntes. & pat̾nas tradi¬
tiones contẽpnentes. ut ab ipsis
domesticis patiant᷑ multa ma¬
la: & nullam haberent defensi¬
onẽ: Non habeo inquit qͦd dicã.
quia hec passi quidẽ estis. & for¬
te doluistis: immo magis gau¬

Expanded text:
Deinde exsequitur minutatim dilatans sermonem suum, et laudes plurimas proferens. Quomodo hoc? « Nunc quidem, inquit, opprobriis et tribulationibus spectaculum facti. » Gravis quippe res est opprobrium, et idonea ad animam subvertendam, et ad excaecandam mentem. Nam audi quod dixit Propheta: « Cum dicunt mihi, inquit, per singulos dies: Ubi est Deus tuus? » Et iterum: « Si inimicus exprobraret mihi, sustinerem. » Quoniam valde appetens est gloriam genus humanum, propterea etiam opprobriis facile captivatur. Et non simpliciter dixit, opprobriis, sed etiam hic augenim quis secreto exprobratur, contristatur quidem, sed multo amplius, cum erat malum, discedentes ab infirmitate Judaica, et ad optimam vitam transeuntes, et paternas traditiones contemnentes, ut ab ipsis domesticis paterentur multa mala, a nullo haberent defensionem. Non habeo, inquit, quid dicam, quia hoc passi quidem estis, et forte doluistis, imo magis gau
Abbreviated transcription (Latin):
ñ suscipit: iniuriat benefacientẽ.
fecite filium: tu autẽ uis fieri ser¬
uus. Uenit adhabitandũ apud te:
tu autẽ adducis ei cogitationes
malignas. Xp̃c uoluit solidari
apud te: tũ autẽ eum conculcas
ꝑcrapulã. ꝑ ebrietatem. Audia¬
mꝰ qui indigne sacram̃ta partici¬
mꝰ. qui indigne ad mensã illam

Expanded text:
non suscipit, injuriat benefacientem. Fecit te filium; tu autem vis fieri servus? Venit ad habitandum apud te; tu autem adducis ei cogitationes malignas? Christus vult solidari apud te; tu autem eum conculcas per crapulam, per ebrietatem. Audiamus qui indigne sacramenta particimus qui indigne ad mensam illam
Abbreviated transcription (Latin):
os. Arbores que institute ft̃. & ce¬
deram habuerunt diligentiã agri¬
colarum. adhibitam manib at¬
q laborib si nullã referant labo¬
rum uicissitudinẽ: radicitꝰ euul¬
sa ignitradent᷑. Cale quiddam
in causa contingit baptismatis.
Cum enĩ nos xͦ instituerit. & ir¬
rigatione spũali potiti fuerimꝰ.
si deinde nullum fructũ afferamꝰ.
ignis nos expectabit gehennȩ &
flãma in extinguibilis. Paulus
gͥ hortatus ad caritatẽ & fructi¬
ficationẽ bonoꝵ oꝑum: ex uti

Expanded text:
. Arbores quae institutae sunt et caeteram habuerunt diligentiam agricolarum, adhibitam manibus atque laboribus, si nullam referant laboris vicissitudinem, radicitus evulsae, igni tradentur: tale quiddam et in causa contingit baptismatis; cum enim Christus nos instituerit et irrogatione spiritali potiti fuerimus, si deinde nullum fructum afferamus, ignis nos exspectabit gehennae et flamma inexstinguibilis. Paulus igitur hortatur ad charitatem et fructificationem bonorum operum, ex ut
Abbreviated transcription (Latin):
stam gͥ confirmemꝰ inuicẽ. Ple¬
nitudolegis: caritas ẽ. Non enĩ
labore opus habemꝰ: aut sudori¬
b. Si dilexerimꝰ inuicẽ: sponta
tingit. siqͥs initiũ comp̾hendat.
recta ura ducit᷑. e ñ oportet de¬
clinare. sic etiam in caritate. tan¬
tum arripe pͥncipium. & statĩ
manũ tͥ prebens ipsa te deducet

Expanded text:
 confirmemus invicem, quia plenitudo Legis charitas est. Non enim laboris opus habemus aut sudoris; si dilexerimus invicem, spontantingit, si quis initium comprehendit rectam viam, ducitur ubi oportet, sic etiam in charitate tantum arripe principium, et statim manum tibi praebens, ipsa te ducit
Abbreviated transcription (Latin):
pti & multã uiam ꝑambulassent.
& multa indicia uirtutis d̃i acce¬
pissent. in egẏpto. in mari rubro.
in hereremo: consilium fecerunt
mandare speculatores. qͥ deb̾ent
ũ ꝓcreatricẽ eẽ dicentes: & uirorum
in expugnabiliũ ẽẽ illam ꝑunciã
&e fortium. Iudei uͦ ingrati & insen¬
sati. qͦs oportebat ut recordarent᷑
tantoꝵ dei benefitioꝵ. & quomͦ eõ
conclusos inmedio tanti exercitus
egẏptioꝵ eripuit de ꝑiculis: & ex
cubiarum fontes sine defectu dona¬
uit. & manna tͥbuit. & alia mira¬

Expanded text:
pti , et multam viam perambulassent, et multa indicia virtutis Dei accepissent in Aegypto, in mari Rubro, in eremo, consilium fecerunt mittere speculatores , qui deberent um procreatricem esse dicentes, sed virorum inexpugnabilium esse illam provinciam, et fortium. Israelitae vero ingrati, et insensati, quos oportebat ut recordarentur tantorum Dei beneficiorum, et quomodo eos conclusos in medio tanti exercitus Aegyptiorum eripuit de periculis, et fluviorum fontes sine defectione donavit, et manna tribuit, et alia mira
Abbreviated transcription (Latin):
Non gͦ putetis quia ex auditu tan¬
tum predicationis iuuemini qͣm
& illi audiert̃: s nicħ utilitatis
habuere. qm̃ ñ credidunt. Caleph
autẽ & iħc quia ñ consensert̃ in¬
fidelib: effugerunt penã quȩ
illis illata ẽ. Et inspice qͣm mira¬
bilit̾ ñ dixit. ñ consensert. s non
contemꝑati ft̃: hoc est sine sediti¬
one dissenser̃t illis omĩb. unam
atq eandem sententiã habenti¬
nẽ quandã significare. Intra¬
iuraui mira mea. si introibunt in
a constitutione mundi factis. Et¬

Expanded text:
Non ergo putetis quia ex auditu tantum praedicationis juvamini, quia et illi audierunt, sed nihil utilitatis habuere, quoniam non crediderunt. Caleph autem et Jesus, quia non consenserunt infidelibus, effugerunt poenam quae illis illata est. Et inspice quam mirabiliter. Non dixit non consenserunt, sed non contemperati sunt, hoc est sine seditione dissenserunt, illis omnibus unam atque eamdem sententiam habentie quaiuravi in ira mea si introibunt in ab institutione mundi factis
Abbreviated transcription (Latin):
in heremo. Quia gͦ dauid hoc
post ea dixit post generationem
illoꝵ loquens. hodie siuocẽ euis
audierits ne obduretis corda ur̃a.
ne similia patiamini qͣlia ꝓgeni¬
clarũ ẽ. quia ẽ quedã reqͥes. Nam
si iam acciꝑant requiẽ que erat
in palestina: quare eis iterum di¬
tres ur̃i:. Quȩ gͦ est alia requies.
nͥ regnũ celoꝵ: cuiꝰ imago & umbͣ

Expanded text:
ines . Quare ergo David haec postea dixit, post generationem illorum loquens: « Hodie si vocem ejus audieritis, ne obduretis corda vestra, » ne similia patiamini, qualia progenissa? Quia est quaedam requies, nam si jam acceperant requiem, quae erat in Palaestina, quare eis iterum ditres vestri? Quae ergo est alia requies, nisi regnum coelorum, cujus imago et umbra