comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽditur. ñ eos carnes desidasse. quas de peccorib hab̾e po¬
terant: s eas q̃ de eraut exaquis uidelicet: ipsas quppe
uulld heremo ñ inueniebãt. Unde ilł ortgomet᷑ data ẽ idẽ
aues quas centurnices multilatim int̃p̃tati st̃. Cum sit
aliud genus auium ortigonietra. quãuis corturnicib ñ
usq̃ quaq dissimile. Nouerat enim ds̃ quid desidai̾unt
et desidium eoꝵ. quo carnis genere saciaret. s q scͥptura
concupuusse illos carnes dixerat. nec exp̃sserat ꝓprie¬

Expanded text:
creditur non eos carnes desiderasse, quas de pecoribus habere pocreditur non eos carnes desiderasse, quas de pecoribus habere poterant, sed eas quae deerant, ex aquis uidelicet. ipsas quippe in illa heremo non inueniebant: unde et illis ortygometra data est, id est aues, quas coturnices multi latine interpretati sunt, cum sit aliud genus auium ortygometra quamuis coturnicibus non usquequaque dissimile. nouerat enim deus quid desiderarent et desiderium eorum quo carnis genere satiaret. sed quia scriptura concupiuisse illos carnes dixerat nec expresserat cui
Abbreviated transcription (Latin):
nͥ manna. hoc ẽ enim qđ att usq adt̾ram. q̃ in habita¬
bat᷑. idẽ. q̃ iam ñ ẽ heremus: ñ qr ꝯtinuo ubiuenert ad
t̾ram habitabilem. destitert̃ uesci manna: s qr nonbͥn¬
te traiecto enim iordane significat᷑ manna cessasse:
tibi panegs ͭ n anducauer̃t. Quod ergo ingressi sunt ha¬
bitabilẽ terram. antequã transirent iordanẽ. uł. tantũ
mãna uesci. uł uł utroq cibo potuert̃. Hoc qͥppe intelli¬
gi pot̃. quod cessasse manna ñ dẽ nͥ iordane traiecto: cur
aut inheremi illa inopia etiã carnes desidauerĩt. qñdo
de egypto cum sins ualde multis pecorib exert̃. Nãna
quippe q̃stio ẽ. nisi forte dicat᷑. cum ꝑheremum pas¬
cua tauta ñ cẽnt. et exeo minor futura uideat᷑ fecunditas
peccoꝵ ꝑpecisse illis peccorib ne omnib deficientib eti¬
am sacrificus necessaria defuissent. uł si quid aliud
dici pot̃. unde q̃stio ista soluat᷑: congruentius tam̃

Expanded text:
ait: usque ad terram quae inhabitatur, id est quae iam non est heremus, non quia continuo ut uenerunt ad terram habitabilem destiterunt uesci manna, sed quia non ante. traiecto enim Iordane significatur manna cessasse, ubi panes terrae manducauerunt. quando ergo ingressi sunt habitabilem terram, antequam transirent Iordanem, uel tantum manna uesci uel utroque cibo potuerunt; hoc quippe intellegi potest, quando cessasse manna non dicitur nisi Iordane traiecto. cur autem in illa heremi inopia etiam carnes desiderauerint, quando de Aegypto cum suis ualde multis pecoribus exierunt, magna quaestio est. nisi forte dicatur, cum per heremum pascua tanta non essent et ex eo minor futura uideretur fecunditas pecorum, pepercisse illos pecoribus, ne omnibus deficientibus etiam sacrificiis necessaria defuissent, uel si quid aliud dici potest, unde quaestio ista soluatur. congruentius tamen
Abbreviated transcription (Latin):
et mitte ibi man. quantũ pot̾ caꝑe gomor. et repone¬
coram dnõ adseruandũ ingenerationes urãs si c̃ p̃cep̃
dñs moy si. Posuitq illud aaron intab̾nacło reseruandũ¬
et ct̃r. Queripot̾̃ ubi aaron poneret aute dm̃. quando
nec ullum simulacrũ fuit. nec arca testam̃ti iam fue¬
⁊rat iistituta: an forte iõ de futuro dint repones ut
intelligeret᷑ tũc̃ ante dm̃ posse reponi quando futura
erat archa an potiꝰ ante dm̃ dictum ẽ qd sit ipsa deuo¬
tione offerendi. in quocumq loco pon̾etur ubi enim
ñ ds̃: s ilłd qđ subiungit et reposuit aaron ante testi¬
moniũ ad seruãdũ. pͥorẽ mag̾ sensũ asserit. hoc enim
modo scͥptura dixit. ꝑ ꝓlem sin quod pꝰ ea factum ẽ cum
ẽẽ cep̃tab̾n acłm destimonii: filii aũt ifrł comed̾unt mã

Expanded text:
et mitte ibi manna, quantum potest caet mitte ibi manna, quantum potest cacoram Domino ad servandum in generationes vestras sicut praecepit Dominus Mosi posuitque illud Aaron in tabernaculo reservandu. Quaeri potest, ubi Aaron poneret ante Deum, quando nec ullum simulacrum fuit, nec arca testamenti jam fuerat instituta. An forte iintelligeretur tunc ante Deum posse reponi, quando futura erat arca? an potius ante Deum dictum est, quod fit ipsa devotione offerendi, in quocunque loco poneretur? ubi enim non Deus? Sed illud quod adjungat, et reposuit Aaron ante testimonium ad servandum, priorem magis sensum aperit. Hoc enim modo Scriptura dixit per prolepsin, quod postea factum est, cum esse coepit tabernaculum testimonii. Filii autem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qđ sexta die duplum colligi iubet᷑. quos etiam suf¬
ficiat in salbo. sẽxta dies ista ẽ. sexta etas muncłi inqͣ
nunc sumus.Inhac gͦ duplum colligit. qͥ ꝓpt̾ spẽ uite
et̃ne u̾bum dĩ et audit et facit ĩ hac duplum recon¬
ta ꝓpt̃ futurã requi ẽ in futuro scło ꝑmanẽt: qͥ uero infi¬
deles erãt. et p̃t̃ causam sabbi seruabant de manna:
bulliebant exea u̾m es et cõputrescebat: sic et quiꝓpt̃
p̃sentẽ uitã et amorẽ scłi thesaurizãt. his et illeuer¬
mis ebullit. qͥ ñ moriet᷑. Isti st̃ uermes quos gen̾at aua¬
ricia. et diuitiaꝵ ceca cupt̃tas his qui habent petu¬
nias et uidentes innecessitate sr̃s suos claudunt
abeis uiscera suas et his qͥ pꝰ susceptũ u̾bũ dĩ peccat.
efficrt᷑ ei ipsum u̾bum dĩ u̾mis qͥ eius semꝑ conscien¬
tiam fodiat. et arcana pectoris rodat. quãquam etu̾mis
inmanua fidelib quidẽ dulcedo mellis. infidelib
u̾mis efficit᷑. Dix̃q mosses ad aaron. Sume uas unũ

Expanded text:
est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in sabbato? Sexta dies ista est sexta aetas mundi, in qua nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui propter spem vitae aeternae verbum Dei et audit et facit. In hac duplum reconta propter futuram requiem in futuro saeculo permanent. Qui vero infideles erant, et praeter causam sabbati servabant de manna, ebulliebant ex eo vermes et computrescebat. Sic et qui propter praesentem vitam et amorem saeculi thesaurizant, his et ille vermis ebullit qui non morietur. Isti sunt vermes, quos generat avaritia et divitiarum caeca cupiditas. Hi sunt qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt ab eis viscera sua. Sed et is qui post susceptum Dei verbum peccat, efficitur ei ipsum Dei verbum vermis, qui ejus semper conscientiam fodiat, et arcana pectoris rodat; quanquam et vermiin manna, fidelibus quidem dulcedo mellis, infidelibus vermis efficitur. Dixitque Moyses ad Aaron: Sume vas unum,
Abbreviated transcription (Latin):
gentium subintraret. Cum enim plenitudo gentium
subintroierit. tẽ etiam omnis isrł. qui inc̾dulitatis
duritiam factus fuerat sic̃ lapis saluabit᷑. Et uisui¬
seat ppłs tuus domine. ppłs tuus quem adquisisti.
S si ipse domunus catorẽm omnium. Uidendũ ẽ. qͦmͦ
hic adquisisse dicat᷑. q̃ sua eẽ ñ dubium ẽ diceͥt᷑ et
inalio cantico deut̾onomi. Non ne bic ipsẽ ds̃ tuus
qͥ fecit te. et c̾auit te. et adquisiuit te. Uidetur entin
uius quisq illud ad quirere. qͦd ñ fuit suum. ĩdede
2 niq et ħetici dicunt de saluatore quia ñ erant sui
quos adquisurit. Dato et enim p̃cio m̾catꝰ ẽ homine¬
. quos creator faerat. et certum ẽ auint unum quẽ¬
q illud emere. quod suum ñ ẽ apłs enim ait p̃cio¬
n empti estis Saudi. quid dicit ꝓpħa peccatis urĩs
uenumdati estis. et ꝓiiquitatib urĩs dimissi ma

Expanded text:
gentium subintraret. Cum enim plenitudo gentium gentium subintraret. Cum enim plenitudo gentium subintroierit, tunc etiam omnis Israel, qui per incredulitatis duritiam factus fuerat sicut lapis, salvabitur . Et vis vituus, Domine, populus tuus hic quem acquisisti. Sed si ipse Dominus creator est omnium, videndum est quomodo hic acquisisse dicatur quae sua esse non dubium est. Dicitur et in alio cantico Deuteronomii: Nonne hic ipse Deus tuus, qui fecit te, et creavit te, et acquisivit te ? Videtur enim unusquisque illud acquirere quod non fuit suum. Inde denique et haeretici dicunt de Salvatore quia non erant sui quos acquisivit. Dato etenim pretio mercatus est homines, quos Creator fecerat; et certum est, aiunt, unumquemque illud emere quod suum non est. Apostolus enim ait: Pretio empti estis . Sed audi quid dicit propheta: Peccatis vestris venundat
Abbreviated transcription (Latin):
fiant tanquam lapis. donedtranseat ppłs tuus dne
donecͦtranseat ppłs tuus hic quẽ adqͥsisti. fieri tanqͣm
lapidẽ. ñ ẽ natura ẽẽ lapidẽ ñ enim fieret nͥ quodñ
erat. hoc ꝑꝑ̃ illos dicimus qui malenature pharaonẽ
uł egyptios dicunt fuisse et ñ exarbitrii lib̾tate in hac
eẽ deductus. s ꝓpt̃ eos qui c̾atorẽ mundi accusant tan¬
quam seuum qui homines u̾tant in lapides. hiergo
pͥusquã blasphement consid̾ent summa libͣatione
que scͥpta sunt ñ enim dix̃. fiant tanquam lapis
et tacuit: s tempus statuit et m̃suram condẽpnatio¬
nis decernit. ait enim donestranseat ppłs tuus dñe qͦ scili¬
ante nos factus ÷ tanquam lapis durꝰ et inc̾dulus.
⁊uerum ñ eatinus ut in lapidis natura ꝑmaneat. s do¬
nec transeat. ppłs hic: ppłs quẽ adqͥsiuit. Cecita enim expar¬
⁊ te contigit uusrł illo scdin carnem. donec plenitudo

Expanded text:
Fiant tanquam lapis, donec transeat populus tuus, Domine, Fiant tanquam lapis, donec transeat populus tuus, Domine, donec transeat populus tuus hic quem acquisisti. Fieri tanquam lapidem, non est natura esse lapidem. Non enim fieret nisi quod non erat. Hoc propter illos dicimus qui malae naturae Pharaonem vel Aegyptios dicunt fuisse; et non ex arbitrii libertate in haec esse deductos, sed et propter eos qui creatorem Deum accusant tanquam saevum, quo homines vertantur in lapides. Hi ergo priusquam blasphement, considerent summa liberatione quae scripta sunt. Non enim dixit, Fiant tanquam lapis, et tacuit; sed tempus statuit, et mensuram condemnationis decernit. Ait enim: donec transeat populus tuus. Quo sciliante nos, factus est tanquam lapis durus et incredulus; verum non eatenus ut in lapidis natura permaneat, sed donec transeat populus hic, populus quem acquisisti. Caecitas enim ex parte contigit in Israel secundum carnem, donec plenitudo
Abbreviated transcription (Latin):
timor et tremor. qui assensert̃ magnitudinẽ brachiieiꝰ.
hinc etiam tabuerunt om̃s habitantes chanaan. qui mu¬
tabiles int̃p̃tant᷑. et mobiles. cum uidẽt moueri regna
sua alligari fortem. et uasa eius diripi. Ueniat gͦ suꝑ eos
timor et tremor magnitudinis brachntui. quid timent
demones qͥ dcremunte: sine dubio crucẽ xp̃i. inquatͥ¬
umphati st̃. inqua exitti sunt pͥncipatꝰ eorum. et potes¬
tates tunor ergo et tremor cadet suꝑ eos cum signum
innob crucis uid̾int fidelit̾ fixum: et magnitudinẽ bra¬
chii illius quod dñs expandit incruce sic̃ dĩc totadie ex¬
pandi manus meas ad ppłm ũ credentẽ. et contradicen¬
tem michi. Non te gͦ alit̃ tim ebunt. nec alit̃ tremor tu¬
us ueniet suꝑ eos nisi utdeant inte crũcẽ xp̃i. nisi ec tu
potueris dicere. michiaũt ab sit głari. nisi incruc dñi
mei iħu xͥ. ꝑ quẽmͥ mundꝰ crucifixꝰ ẽ et ego mundo.

Expanded text:
timor et tremor, quia senserunt magni tudinem brachii ejus. timor et tremor, quia senserunt magni tudinem brachii ejus. Hinc etiam tabuerunt omnes habitantes Chanaan, qui mutabiles interpretantur et mobiles, cum vident moveri regna sua, alligari fortem, et vasa ejus diripi. Veniat ergo super eos timor et tremor magnitudinis brachii tui. Quid timent daemones, quid tremunt? Sine dubio crucem Christi, in qua triumphati sunt, in qua exuti sunt principatus eorum et potestates. Timor ergo et tremor cadet super eos, cum signum in nobis crucis viderint fideliter fixum, et magnitudinem brachii illius quod Dominus expandit in cruce, sicut dicit: Tota die expandi manus meas ad populum non credentem et contradicentem mihi . Non te ergo aliter timebunt, nec aliter tremor tuus veniet super eos, nisi videant in te crucem Christi, nisi et tu poteris dicere: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Domier quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo .
Abbreviated transcription (Latin):
parat. sic̃ et magone posits dolorẽ uulnerum intuigat
spes corone. Audiert̃ gentes et irate sunt. dolores com¬
p̃hendunt. habitantes philistum tunc festinauert̃
duces edom. et pͥncipes moabitaꝵ. apphendit eos tremor
tabuert̃ omnes habitantes chanaan quantum ad hys¬
toriam ꝑtinet nullam exhis gentib ut̃fuisse mirabilibꝰ
que facta sunt constat. Quomodo gͦ uidebuntur: t̾mo¬
re det̾rite. uł festinasse ut dicit. uel irata eẽ philistim
et moabite. et edom. et reliq̃ quas enumerat nationes:
s si redeamus adintelligentiam spãlem. inuenies qr
philistim. idẽ. cadentes poculo. et edom qui int̃p t̃renꝰ
t̾pidant. et horum omnium pͥncipes cursitãt et pauẽt
constrica dolorib cum uidentur regna sua. q̃ ininfer¬
no ft̃ penetrata ab eo qui descendit in inferiora t̃rent
eriꝑet eos qui possidebantur amorte. hic eos conp̃hendit

Expanded text:
parit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat parit, sicut et in agone positis dolorem vulnerum mitigat spes coronae. Audierunt gentes et iratae sunt: dolores comprehenderunt habitantes Philistihim. Tunc festinaverunt duces Edom et principes Moabitarum: apprehendit eos tremor, tabuerunt omnes habitantes Chanaan. Quantum ad historiam pertinet, nullum ex his gentibus interfuisse mirabilibus quae facta sunt, constat. Quomodo ergo videbuntur tremore deterritae vel festinasse, ut dicit, vel iratae esse Philistihim et Moabitae et Edom, et reliquae quas enumerat nationes? Sed si redeamus ad intelligentiam spiritualem, invenies quia Philisthiim, id est caventes poculo, et Edom qui interpretatur terrenus, trepidant, et horum omnium principes cursitant et pavent constricti doloribus cum vident regna sua, quae in inferno sunt, penetrata ab eo qui descendit in inferiora terrae ut eripiat eos qui possidebantur a morte. Hic eos comprehendit
Abbreviated transcription (Latin):
nuit. dicito et de hoc: quia deuorauit eum tr̃a. ad huc me
mouet quod ait. extendisti dexteram fuam. et deuorauit
eos t̾ra. quasi ut deuorarentur atra: hec causa fuerit qͣd
extendit dominus dexterã suam. Si consides quomodo
dominus exaltatus incruce. totadie extendit in anus suaᷤ
adppłm non credentẽ. et contradicentẽ. et qualit̃ infide¬
lem ppłm. qͥ clamaͣt crucifige crucifige eum. mors admis¬
si scełis opp̃ssit. euident̃ inuenies. quomodo excendit dex¬
teram suam. et deuorauit illos t̃ra. nec tam̃ penitus des¬
ꝑandum ẽ. Possibilenamq ẽ ut si forte. resipiscat. qui de¬
uoratus ẽ. rursum possit. euomri. sic̃ ionas. Deduxisti ui¬
sticia tua ppłm tuum. hũc quem lib̾asti. consolat es uir¬
tute tua. et inreqͥe scã tua. Dominus ppłm suũ quem li¬
bauit ꝑ lauacrum regenerationis deducit intustitia. con¬
solatir etiam eum ꝑconsolationẽ sp̃c scĩ inuͥtute suaet

Expanded text:
nuit, dicito et de hoc, quia devoravit eum terra. Adhuc me nuit, dicito et de hoc, quia devoravit eum terra. Adhuc me movet, quod ait: « Extendisti dexteram tuam et devoravit eos terra, » quasi ut devorentur a terra, haec causa fuerit, quod extendit Dominus dexteram suam: si consideres, quomodo Dominus exaltatus in cruce tota die extendit manus suas ad populum non credentem et contradicentem, et qualiter infidelem populum, qui clamavit, Crucifige, crucifige eum , mors admissi sceleris oppressit, evidenter invenies quomodo extendit dexteram suam, et devoravit eos terra: nec tamen penitus desperandum est. Possibile namque est ut si forte resipiscat qui devoratus est, rursum possit evomi sicut Jonas. Deduxisti justitia tua populum tuum hunc quem liberasti. Consolatus es virtute tua, et in requie sancta tua. Dominus populum suum, quem liberavit per lavacrum regenerationis, deducit in justitia: consolatur etiam eum per consolationem Spiritus sancti
Abbreviated transcription (Latin):
aqua nunir̃ ẽ. posita. tota quippe pars ista extremauł
infirma mundi t̾re nomine censetur: scdm id quod se
pe dr̃. ds̃ qui fecit celum et t̾ram. et millius psalmi distri¬
butione. cominemoratis celestib Laudate inquid dñm de
tr̃a: et ᷑ exequitur in laude. que etiam adaquas ꝑtineãt.
Inpios quidem et hodie. deuorat tra. aut ñ tibi uidet᷑
atra deuorari ille qui semꝑ de t̾ra cogitat: qͥ semꝑ
t̃renas habet actus. qui det̾ra ẽ de tra loquitur. det̃¬
ra litigat. t̾ram desid̾at et omnem spẽ suã ponit in
t̃ra. qui ad celũ ñ respicit qͥ futura ñ cogitat. qui uidi¬
cium dĩ non metuit. nec beata euis ꝓmissa desid̾at.
s semꝑ dep̃sentib cogitat et t̾rena suspirat: t̃alem
cum uideris dicito. quia deuorauit eum tra. s et si
quem uidis luurie carnis et uoluptatib corporis deb̾itũ
inquo animus nichil ualet s totum libido carnis obti¬

Expanded text:
aqua non mirum est positam. tota quippe pars ista extrema uel aqua non mirum est positam. tota quippe pars ista extrema uel infpe dicitur, Deus, qui fecit coelum et terram. Et in illius psalmi distributione commemoratis coelestibus: « Laudate, inquit, Dominum de terra , » et ea exsequitur in laude, quae etiam ad aquas pertineant. Impios quidem et hodie devorat terra; aut non tibi videtur a terra devorari ille, qui semper de terra cogitat, qui semper terrenos habet actus, qui de terra loquitur, de terra litigat, terram desiderat, et omnem spem suam ponit in terra, qui ad coelum non respicit, qui futura non cogitat, qui judicium Dei non metuit, nec beata ejus promissa desiderat, sed semper de praesentibus cogitat et terrena suspirat? Talem cum videris, dicito, quia devoravit eum terra; sed et si quem videris luxuriae carnis et voluptatibus corporis deditum, in quo animus nihil valet, sed totum libido carnis obti
Abbreviated transcription (Latin):
scͥptura dicit. Ego dixi dii estis: et iter̃. dii estis incong̾¬
gatione uidõrum. S hi quamuis capaces sint dĩ. et
hoc nomine donari ꝑ grãm uideant᷑. nullusm̃ similis dõ
inuenitur uł inpotentia. uł innatura. et licet ioħs apꝰ:
reuelat᷑ nob̃ fu̾it. de domino scilicet dicens similes illi
erimus. similitudo tñ hec ñ adnaturã s ad grãm reuo¬
catur: uerbi causa ut si dicanus picturã similẽ eẽ eiꝰ.
cuius uago inpictura uidetur exp̃ssa. quantũ ad gr̃am
ꝑtinet. uisus similis dr̃. quantum adsubam longe dis¬
similis. Illa enim carnis sp̃es ẽ. et corporis uiui. ista co¬
loꝵ fucus ẽ et cera tabuł sensu carentib suꝑ posita.
Nullus gͦ indiis simił dño. nullus enim ininsibilis¬
nullus incorporeus. nullꝰ inmutabilis. nullus sine mitio
et sine fine uultꝰ cator omnium nͥ pat̃. cum filio et spũ
scõ. Cxtendisti dexteram tuam. deuorauit eos t̾ra. Trap.

Expanded text:
Scriptura dicit: Ego dixi, Dii estis . Et iterum: Deus stetit in congrScriptura dicit: Ego dixi, Dii estis . Et iterum: Deus stetit in congregatione deorum . Sed hi quamvis capaces sint Dei, et hoc nomine donari per gratiam videantur, nullus tamen Deo similis invenitur, vel in potentia, vel in natura. Et licet Joannes aprevelatus nobis fuerit, de Domino scilicet dicens, similes ei erimus. Similitudo tamen haec, non ad naturam, sed ad gratiam revocatur: verbi causa, ut si dicamus, picturam similem esse ejus, cujus imago in pictura videtur expressa; quantum ad gratiam pertinet visus similis dicitur, quantum ad substantiam, longe dissimilis. Illa enim species carnis est et corporis vivi, ista colorum fucus est, et cera tabulis sensu carentibus superposita. Nullus ergo in diis siminullus incorporeus, nullus immutabilis, nullus sine initio et sine fine, nullus creator omnium, nisi Pater cum Filio et Spiritu . Extendisti dexteram tuam, transuorauit eos terra. terram pro
Abbreviated transcription (Latin):
ignem. ueniendum ẽ. ad conflatoriuim. s et enim dñs. et cõ¬
flat et purgat filios uida: s illuc cum uenitur. si qui mł¬
ta oꝑa bona et parum aliquid iniquitatis attułit ilłd
parum tanquã plumbũ igni resoluetur ac purgatur:
et totum remanet aurũ purum: et si quis plus illuc
plumbi detułit. plus exuritur. ut amplius decoquatur.
ut si parum aliquid auri purgati tam̃ resideat quod
si aliquis illuc totus plumbeus uenerit: fiet de illo hoc
quod scriptum ẽ demergitur iꝓfundo tanquam plum¬
bum inaqua ualidissima. Quis inquit similis tͥ indiis
domine. quis similis tͥ głosus inscĩs. mirabił inmaie¬
statib faciens ꝓligia: quod dicit quis similis tͥ indus d
ñ simulacͥs gentium comparat dm̃. nec demonib qͥs:
sibi falso dõꝵ nom̃ absciscunt. s dõs illos dicit qui ꝑgr̃ãm
et participationem dĩ appellantur dii de quib et alibi

Expanded text:
ignem, veniendum est ad conflatorium. Sedet enim Dominus et conignem, veniendum est ad conflatorium. Sedet enim Dominus et conflat, et purgat filios Juda. Sed illuc cum venitur, si qui multa opera bona, et parum aliquid iniquitatis attulerit, illud parum tanquam plumbum igne resolvitur ac purgatur, et totum remanet aurum plumbi detulerit, plus exuritur, ut amplius decoquatur, ut si parum aliquid auri, purgatum tamen resideat. Quod si aliquis illuc totus plumbeus venerit, fiet de illo hoc quod scriptum est: Demergitur in profundo tanquam plumbum in aqua validissima. Quis, inquit, similis tibi in diis, Domine? quis similis tibi, gloriosus in sanctis, mirabilis in majestatibus, faciens prodigia? Quod dicit, Quis similis tibi in diis, non simulacris gentium comparat Deum, nec daemonibus qui sibi falso deorum nomen assiscunt; sed deos illos dicit qui per gratiam et participationem Dei appellantur dii. De quibus et alibi
Abbreviated transcription (Latin):
catis ꝑ legem conuincerentur. et lex illis fieret peda¬
occidit. id ẽ. cum scripta tantum modo uibens sine
adutorio gr̃e. demersi sunt inquit tanquã plumb̃.
inaquam ualidissimam. Peccatores graues st̃. deniq
et iniquitas suꝑtalentũ plumbi sedere monstrat᷑
sic̃ zacharias ꝓpħa dic̃. Uidi inqͥt mulierem seden¬
tem suꝑ talentum plumbi. et dixi. quẽ. ẽ hec et res¬
ft̃. et peccati pondere ñ grauantur. Deniq dominꝰ
et saluator suꝑ aquas ambulauit: ipse ẽ enim qui ue:¬
re peccatum nescit: ambulaũ et discipłis eiꝰ petrus. li¬
cet paululum trepidauerit. Non enim tantus. et talis¬
erat. qui nichil omnino de sp̃e plumbi inse hab̃et ad¬
erit admixtum. id ignis decoquat et resoluat ut effi¬
ant᷑ omnes aurum bonum. quia aurum t̃re illiꝰ. bonũ
ẽẽ dr̃ quam habitaturi. ft̃ scĩ. et sic̃ fornax ꝓbat aurum
ita homines iustos temptatio. Ueniendũ ẽ gͣ omnib ad

Expanded text:
catis per legem convincerentur, et lex illis fieret paedacatis per legem convincerentur, et lex illis fieret paedaoccidit, » id est, conscripta tantummodo jubens sine adjutorio gratiae. Demersi sunt, inquit, tanquam plumbum in aquam validissimam; peccatores graves sunt, denique et iniquitas super talentum plumbi sedere monstratur, sicut Zacharias propheta dicit: « Vidi, inquit, mulierem sedentem super talentum plumbi, et dixi, quae est haec? et ressunt, et peccati pondere non gravantur. Denique Dominus et Salvator super aquas ambulavit. Ipse enim est, qui vere peccatum nescit. Ambulavit et discipulus ejus Petrus, licet paululum trepidaverit: non enim tantus erat et talis, qui nihil omnino de specie plumbi in se haberet aderit admistum, id ignis decoquat et resolvat, ut efficiantur omnes aurum bonum: quia aurum terrae illius bonum esse dicitur quam habitaturi sunt sancti; et sicut fornax probat aurum, ita homines justos tentatio. Veniendum est ergo omnibus ad
Abbreviated transcription (Latin):
meum. int̾ficiet eos uirtꝰ mea Elauit sp̃c tuts. et oꝑuit
⁊ cooꝑiuteo mare. Ecceiã quinto commemorat᷑ sp̃c dĩ. ut:
in hoc numero accipiamus. et qđ dictum ẽ. digitus dĩ
digitus dĩ ẽ hoc. quinto in hoc cantico. misisti sp̃m̃
tuum: et cooꝑuit eos mare. ineminerimus aũt sp̃m
dĩ ñ solum adbeneficia uerum etiam adundictã
commemorari. nam quid aliuid etiã supra dixit. ꝑ.
sp̃m ire. tue diuisa ẽ aqua: iste itaq sp̃c dĩ in egyp¬
tios. nam sp̃c iłite eius quib nocuit aquarum du¬
sio. ut intrantes possint aquis redeuntib obrui. fĩ¬
liis uero isrł quib ꝓfuit. quod aqua duusa ẽ ñ fuit
ille sp̃e iłite dĩ. unde significatur ꝓpt̃ diuersas oꝑa:¬
tiones. et effectus sp̃m dĩ dissimilit̃ appellari: cum
eodem spũ dĩ id ẽ. digito dĩ. quod lex intabulis lapi¬
deis conscripta ẽ. timor incussus ẽ eis. qui gr̃am
ñ dum intelligebant. ut de sua infirmitate. atq pec¬

Expanded text:
is et cooperuit eos mare. » Ecce jam quinto commemoratur spiritus Dei, ut in hoc numero accipiamus et quod dictum est: « Digitus Dei est « Digitus Dei est hic. » Quinto in hoc cantico: « Misisti Spiritum tuum et cooperuit eos mare. » Meminerimus autem spiritum Dei, non solum ad beneficia, verum etiam ad vindictam commemorari; nam quid aliud etiam supra dixit? Per spiritum irae tuae divisa est aqua. Iste itaque spiritus Dei in Aegyptios, nam spiritus irae ejus, quibus nocuit aquarum divisio, ut intrantes possent aquis redeuntibus obrui: filiis vero Israel, quibus profuit, quod aqua divisa est, non fuit ille spiritus irae Dei? Unde significatur propter diversas operationes, et effectus spiritum Dei dissimiliter appellari, cum eodem spiritu Dei, id est, digito Dei, quo lex in tabulis lapideis conscripta est, timor incussus est eis qui gratiam nondum intelligebant, ut de sua infirmitate atque pec
Abbreviated transcription (Latin):
isen. Ecce ego pluam uob panes de celo. et egrediatur
ppłs et colligat que sufficiant ꝑsingłos dies ut tẽp¬
tem eum utrum ambulet tnlegem ea annon. Tempta¬
tio ista ꝓbatio ẽ ñ inpeccatũ seductio. nec idõ ꝓbatio
ut ds̃ nocerit: s ut ipsos ipsis hominib ostendat. qđ
humiliorẽ fiant adpetendum aduitorium. et agnos¬
cendam dĩ grãm. Die aũt sexta parant quod inferãt.¬
. et sit duplum quem colligere solebant ꝑ singłos dies.
Qro gͦ qͣ die ceꝑit mãna celtꝰ dari. et uolo comparare drũrum
dnĩca pͥmo int̾ris datũ: mãna. Si erum ut scͥptura dicit sex
dieb continius collectum ẽ. Septima aũt dieq̃: sabbi cessatũ ẽ sine¬

Expanded text:
ce ego pluam vobis panes de coelo: egrediatur populus, et colligat quae sufficiant per singulos dies, ut tentem eum utrum ambulet in lege mea an non. Tentatio ista probatio est, non in peccatum seductio. Nec ideo probatio, ut Deus noverit: sed ut ipsos ipsis hominibus ostendat, quo humiliores fiant ad petendum adjutorium, et agnoscendam Dei gratiam. Die autem sexta parent quod inferant: et sit duplum, quam colligere solebant per singulos dies. Quaero ergo qua die coeperit manna coelitus dari, et volo comparare DominicaDominica primo in terris datum est manna. Sicut enim, ut Scriptura dicit, sex diebus continuis collectum est, septima autem die, quae est s
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ fecit hunc mundum: hacergo die tantum reponere
debemus et reconde: quantum sufficiat. Et infuturo
Alit̃: suꝑnum gͥ manna anima ꝑcipit. cum ꝑuocẽ conpũc.¬
tionis eleuata nouam spẽm int̾ne resurrectionis ob

Expanded text:
Deus fecit hunc mundum. Hac ergo tantum reponere Deus fecit hunc mundum. Hac ergo tantum reponere debemus et recondere, quantum sufficiat et in futuro Aliter supernum igitur manna anima percipit, cum per vocem compunctionis elevata, novam sp
Abbreviated transcription (Latin):
quid ẽ hoc. uide si ñ ipsa nominis uirtus addiscendũ
te ꝓuocat. ut cum audis legem dĩ recitari. inquiras sẽꝑ
ut int̾roges et dicas doctorib quid ẽ hoc hoc enim
ẽ. quodindicat manna. Tu gͦ si nus manducare man¬
na idẽ si cupis suscrꝑe uerbum dĩ. scito illud minu¬
tum eẽ. et ualde subtile sicut sem̃ coriandri. ħabet
enim aliquid inse. et hołis quo nutrire. et recreare
possit infirmos: quia qui infirmus ẽ. hoła man¬
ducet. habet aliqͥd et rigoris. et iõ inpruina ẽ: candori:
aut et dulcedinis ht̃ płimum. Quid enim candidius
quid splendidius eruditione diuina: quid dulcius qͥd¬
ue suauius eloquiis domini q̃ sunt suꝑ mel et fauũ:
s quid ẽ. quod dr̃. et indie sexto duplum colligat᷑. in re¬
positione quantũ sufficiat etiam sabbo: hoc scdm ur̃ãm
intelligentiam ñ otiosi ñ securi p̃terire debemus: sextꝰ
dies est. hec inqua nunc. sumus utta: In sex enim dieb

Expanded text:
Quid est hoc? Vide, si non ipsa nominis virtus ad discendum Quid est hoc? Vide, si non ipsa nominis virtus ad discendum te provocat, ut cum audis legem Dei recitari, inquiras semper, et interroges et dicas doctoribus, Quid est hoc? Hoc enim est, quod indicat manna. Tu vero si vis manducare manna, id est, si cupis suscipere verba, scito illud minutum esse, et valde subtile, sicut semen coriandri. Habet enim aliquid in se et oleris, quo nutrire et recreare possit infirmos: quia qui infirmus est, olera manducet . Habet aliquid et rigoris, et ideo ut pruina est. Candoris autem et dulcedinis habet plurimum. Quid enim candidius, quid splendidius eruditione divina? Quid dulcius, quidve suavius eloquiis Domini, quae sunt super mel et favum? Sed quid est quod dicit, ut in die sexta duplum colligitur in repositione, quantum sufficiat etiam sabbato? Hoc secundum nostram intelligentiam, non otiosi nec securi praeterire debemus. Sexta dies est haec, in qua nunc sumus vita. In sex enim diebus
Abbreviated transcription (Latin):
eos nullusueniret. Dicit. enim et alibi. ꝓpħa. dieb multis
sedebunt filii isrł sine rege sine pͥncipe. sine ꝓpħa.
sine hostia. sine sacrificio. sine sacerdote. In nr̃a aũt
dominica die semꝑ dominus pluit manna de celo
s et hodie ego dico quia pluit dñs manna de celo:
Celestia namq ft̃ eloquia ista. que nob̾ lecta sunt. et
adõ descendunt uerba que nob recitata sunt: et iõ¬
nos felices. qui tale manna suscipimus. semꝑ nob̃
mãna datur de celo illi infelices dolent. et suspirãt
et se miseros dicunt. quia maima sicut acceꝑunt
patres ipsoꝵ. ipsi ñ merentur acciꝑs illi numquam
manna manducant. Non enim possunt illud mandu¬
care. quod ẽ minutum sic̃ sem̃ coriandri. et candidum
sic̃ pruna. Nichil enim inuerbo dĩ minutum nichil
subtile. nichil sentrunt sp̃ale. s totum pingue. totũ
crassum. Incrassatum ẽ enim cor ppłi illius. s et uit̃¬
p̃tatio nomnis hoc idem sonat. M anna enim int̃p̃tat᷑

Expanded text:
eos nullus venerit. Dicit enim et alibi propheta: Diebus multis sedebunt filii Israel sine rege, sine principe, sine propheta, sine hostia, sine sacrificio, sine sacerdote . In nostra autem Dominica die, semper Dominus pluit manna de coelo. Sed hodie ego dico, quia pluit Dominus manna de coelo. Coelestia namque sunt eloquia ista quae nobis lecta sunt; et a Deo descenderunt verba quae nobis recitata sunt, et ideo nos, qui tale manna suscipimus, semper nobis manna datur de coelo. Illi infelices dolent et suspirant, et se miseros dicunt; quia manna sicut acceperunt patres ipsorum, ipsi non merentur accipere. Illi nunquam manna manducant. Non enim possunt illud manducare, quod est minutum sicut semen coriandri, et candidum sicut pruina. Nihil enim in verbo Dei minutum, nihil subtile, nihil sentiunt spirituale, sed totum pingue, totum crassum. Incrassatum est enim cor populi illius. Sed et interpretatio nominis hoc idem sonat. Manna enim interpretatur,
Abbreviated transcription (Latin):
tione auimi sui uiste peccastorib in rogat᷑. que eossic̃
stipulam deuorat. quia fortit deuastat. exonini parte
cruciat. et in spũ furoris tui congregate sunt aq̃. Stag¬
num utiq sulphuris condignum meritis eoꝵ inpen¬
ditur. subquo dimersi gemunt inꝑpetuum. s quia ħ
pena adintegrum innouissimo examine ꝑsoluenda erit
et hora uindicte adhuc ꝓtelatur: ostib uidet᷑ occafio¬
inem. ꝓsequendi tribuere. qui patientia dĩ abutuntur
thesaurizantes sibi iram indie ire et reuelationis iꝰti
iudicii dĩ. cum ipse tam̃ certissime ueniet scĩs sus red¬
dere p̃mia et̃ne beatitudins. et adu̾sariis suis dare
uindinctam. inflamnia ignis. linde et sequit᷑. Ste¬
tit unda fluens. cong̾gate sunt abyssi in medioma¬
riᷤ. dixit inimicus ꝑsequar. et conp̃hendã. diuidam

Expanded text:
tione animi sui juste peccatoribus irrogatur, quae eos sicut tione animi sui juste peccatoribus irrogatur, quae eos sicut stipulam devorat, quia fortiter devastat, et ex omni parte cruciat. « Et in spiritu furoris tui congregatae sunt aquae. » Stagnum utique sulphuris condignum meritis eorum impenditur, sub quo dimersi gemunt in perpetuum. Sed quia haec poena ad integrum in novissimo examine persolvenda erit, et hora vindictae adhuc protelatur, hostibus videtur occasionem persequendi tribuere, qui patientia Dei abutuntur thesaurizantes sibi iram in die irae, et revelationis justi judicii Dei. Cum ipse tamen certissime veniet sanctis suis reddere praemia aeternae beatitudinis, et adversariis suis dare vindictam in flamma ignis; unde sequitur: « Stetit unda fluens, congregatae sunt abyssi in medio mari. Dixit inim
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ. qui amaram et fiuxam p̃sentium rerũ cuꝑent
uoluptatem. Dexteram tuani domine magnificem
infortitudine. dextera tua domine ꝑcussit inimicũ.
que ẽ ista dextera. nisi illa de qua inpsalmo scͥptum ẽ
Dext̾a dñi fecit uirtutẽ. dextera domini exaltauit
me: q̃ inimic̃ uer̃ et antiquum hostẽ int̾ fecit etꝑ
io ẽ. diabolum alligans fortem et uasa eius disripiẽs
atq diacon ẽ serpentẽ uidelicet antiquũ qui cauda
ignis ardentis: qui paratus ẽ. sibi et angłis euis. un¬
de et sequitur. et inmultitudine głe tue. deposuisti
adu̾sarios meos. Gla utiq resurrectionis dominice
confuse fuit diaboli. qui cum uidĩs meditat᷑ ẽ mor¬
tem xp̃i. Misisti iram tuam q̃ deuorauit eos sicut sti¬
pulam. ultio nouissima q̃ diabolo et angłis erus in¬
fligitur. uidet᷑ patientib eam ira ẽẽ s tam̃ ab illo qͥ¬
unuiersa cum tranquillitate iudicat. sine ꝑturba¬

Expanded text:
id est, qui amaram et fluxam praesentium rerum cuperent id est, qui amaram et fluxam praesentium rerum cuperent voluptatem. « Dextera tua, Domine, magnificata est in fortitudine; dextera tua, Domine, percussit inimicum. » Quae est ista dexteDextera Domini fecit virtutem, dextera Domini exaltavit me ? Quae inimicum verum et antiquum hostem per crucis mystid est diabolum, alligans fortem et vasa ejus diripiens, atque draconem, serpentem videlicet antiquum: qui cauda ignis ardentis, qui paratus est sibi et angelis ejus. Unde sequitur: Et in multitudine gloriae tuae deposuisti adversarios meos. Gloria utique resurrectionis Dominicae, confusio fuit diaboli, qui cum Judaeis meditatus est mortem Christi. Misisti iram tuam, quae devoravit eos sicut stipulam. Ultio novissima quae diabolo et angelis ejus infligitur, videtur patientibus jam iram esse; sed tamen ab illo qillitate judicat, sine perturba
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. ubi cadit. et deꝑit. triplex describitur locus: unus
secus uiam refertur. qui conculcatur ab hominib aliꝰ
inspinis. alius inpetrosiᷤ. et econtrarie t̃ra bona adfer¬
re dicitur triplicem fructum. uł centesimũ. ub̃ sexa¬
ge simum. uł tricesimum. Isti gͦ terni statores sũt
angłi nequam de exercitu pharaonis. qui stant
in huiuscemodi uiis obseruantes unum quemq
nrm ꝑ hec agere inpeccatum. quos demergec dñs
inrubrũ mare. et igͥnitis eos. Iniudiciis die fluctib
tradet ac penarum pelago teget. abyssi oꝑuerunt
narratur scͥptum ẽ estimabit abyssum quasi se nes¬
centem et in euugło rogabant demones iħm nem¬
paret illis ut inabyssum irent. Descend̾unt in ꝓfimn¬
dum tanquam lapis. quare cecidtint in ꝓfundũ
tanquam lapis: quia non erant tales lapides deqͥb
de quib suscitari possẽt filii abraam: s tales qui amarẽ¬
hab̾ent ꝓfinidum. et liquidum diligerent elem̃tũ.

Expanded text:
Dei, ubi cadit et deperit, triplex describitur locus, unus Dei, ubi cadit et deperit, triplex describitur locus, unus secus viam refertur, qui conculcatur ab hominibus; alius in spinis, alius in petrosis. Et econtrario terra bona afferre dicitur triplicem fructum vel centesimum, vel sexagesimum, vel tricesimum. Isti ergo trini statores sunt angeli nequam de exercitu Pharaonis, qui stant in hujuscemodi viis observantes unumquemque nostrum per haec agere in peccatum, quos demerget Dominus in Rubrum mare, et ignitis eos in judicii die fluctibus tradet ac poenarum pelago teget. « Abyssi operuernarratur, scriptum est. « Aestimabit abyssum quasi senescentem . » Et in Evangelio rogabant daemones Jesum ne imperaret illis ut in abyssum irent, descenderunt in profundum tanquam lapis: quare ceciderunt in profundum tanquam lapis? quia non erant tales lapides, de quibus suscitari possent filii Abraham, sed tales, qui amarent profundum et liquidum diligerent elementum,
Abbreviated transcription (Latin):
agitat. płimos simul plagis torti uerbis cogit. quoscum¬
q uideris in luxuria turpiores ininc̾dulitate seuiores.
inauaritia tetriores. inimpietate flagiciosiores scias hoᷤ
de quadrigis eẽ. pharaonis. Ipsis sedet ipsos curriu
suo subiungit. in ipsis fertur. et uolitat. et ꝑ aꝑtos sceloꝵ
campos effusis eos agit habenis. Sunt alii electi ascenso¬
res. et electi sine dubio admalitiam. s iam de ascenso¬
rib supradiximus Nunc etiam qui sint terni statores
udeamus. Nuchi utdentur terni statores. ꝓeo dici quod
triplex ẽ. hominib peccandi uia. Aut enim infacto. aut
indicto aut incogitatione peccatur: Et idõ terni stato¬
res. ꝑsingulos quosq dicuntur: quitres istas innobis
peccandi obsideant uias. et speculentur semꝑ atq inin¬
sidiis agant. ut auit ille exmisero homine sermonem
malum eliciat. aut ille iniqum opͦ extorqueat. aut
ille cogitationẽ pessimam rapiat. Deniq et sem̃ u̾bi

Expanded text:
agitat, plurimos simul plagis torti verberis cogit. Quoscunagitat, plurimos simul plagis torti verberis cogit. Quoscunque videris in luxuria turpiores, in incredulitate saeviores, in avaritia tetriores, in impietate flagitiosiores, scito hos de quadrigis esse Pharaonis: ipsis sedet, ipsos currui suo subjungit, in ipsis fertur et volitat, et apertos scelerum campos effusis eos agit habenis. Sunt alii electi ascensores, electi sine dubio ad malitiam. Sed jam de ascensoribus supra diximus, nunc etiam qui sint terni statores videamus. Mihi videntur terni statores pro eo dici quod triplex est hominibus peccandi via. Aut enim in facto, aut in dicto, aut in cogitatione peccatur, et ideo terni statores per singulos quosque dicuntur qui tres istas in nobis peccandi obsideant vias, et speculentur semper atque in insidiis agant, ut aut ille ex misero homine sermonem malum eliciat, aut ille iniquum opus extorqueat, aut ille cogitationem pessimam rapiat. Denique et semen verbi
Abbreviated transcription (Latin):
bo eum ds̃ patris mei. et exaltabo eum. hic gͦ et m̃s est
ds̃ et ds̃ patris mei. pat̾ nr̃ qui nos fecit et genure xp̃e¬
ẽ. et ipse dicit uado ad patrem ieum. et adpatrẽ ur̃m.
glorificabo eum. si uͦ etiam istud agnoscam quomodo pa¬
tris mei xp̃e sit ds̃: exaltabo eum. Ds̃ conterẽs bella. dñs
nom̃ ẽ. illi. Nolo putes quia tantum uisibiles pugnas
conterit dominuis. s et illas cont̾et. q̃ nob̾ ft̃ ñ adu̾sum
carnem. et sanguinẽ. s adu̾sum pͥn cipatus et potestateᷤᷤ
et aduersum mundi huuis rectores tenebrarumꝰ . Oñs enĩ
nom̃ ẽ. nom̃. et ñ ẽ. ulla creatura cuius dominus ñ sit
Quadrigas pharaonis et ex̾citum euis ꝓiecit inmare electoᷤᷤ
ascẽsoreᷤᷤ ternos statores demersit inrubrũ mare. Pharao uero
uł ut potentior inmalitia. et regñ nequitie tenens qͣ¬
drigas agit. ñ illi satis ẽ. uni equo ascendẽ. płimos simł

Expanded text:
bo eum: Deus Patris mei, et exaltabo eum. Hic ergo et meus est bo eum: Deus Patris mei, et exaltabo eum. Hic ergo et meus est Deus, et Patris mei. Pater noster, qui nos fecit et genu. Et ipse dicit: « Vado ad Patrem meum et ad Patrem vestruglorificabo eum; si vero etiam istud agnoscam, quomodo Patris mei Christus sit Deus, exaltabo eum. Dominus conterens bella, Dominus nomen est illi. Nolo putes quia tantum visibiles pugnas conterit Dominus, sed et illas conterit quae nobis sunt non adversum carnem et sanguinem, sed adversum principatus et potestates et adversum mundi hujus rectores tenebrarum. Dominus enim nomen est illi, et non est ulla creatura cujus Dominus non sit. Quadrigas Pharaonis et exercitum ejus projecit in mare: electos ascensores, ternos statores demersit in Rubrum mare. Pharao vero velut potentior in malitia, et regnum nequitiae tenens, quadrigas agit. Non illi satis est uni equo ascendere; plurimos simul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtector factus ẽ. michi insalutẽ. Homines qui nos uise¬
quuntur equi sunt: et ut ita dicam. omnes qui incarne
nati sunt. figura lit̾ equi sunt. s hi habent ascensores
suos. sunt equi quos dominus ascendit. et circuiunt
omnem t̃ram. de quib dr̃ et equitatus tins salus.
Sunt autem equi qui ascensores eius habent diabolũ. et
angłos eiꝰ. Iudas equus erat. s donec ascensorẽ habuit do¬
minum de equitatu salutis fuit: cum ceteris et enim apłis
missus. egrotis missus et sanitatem langantib p̃stitit: s
ubi se diabolo substrauit. pͦ bucellam enim introruit in
eum sathanas. ascensor ipsus. effectus ẽ. sathanas. et illui
habenis ductus aduersus dũm. et saluatorẽ nr̃m cep̃
equitare. Omnes gͦ qui ꝑsecuntur scõs equi sunt inueni¬
entes. s habent ascensores quib aguntur angłos malos
et idõ feroces sunt. Dominus gͦ equum et ascensorẽ ꝓiecit
inmare. et factus ẽ mͥ insalutem. Hic ds̃ m̃s et honorifica¬

Expanded text:
et factus est mihi in salutem. Homines qui nos insequuntur equi sunt: et, ut ita dicam, omnes qui in carne nati sunt, figuraliter equi sunt, sed hi habent ascensores suos. Sunt equi quos Dominus ascendit, et circumeunt omnem terram. De quibus dicitur: Et equitatus tuus salus. Sunt autem equi qui ascensores habent diabolum et angelos ejus. Judas equus erat; sed donec ascensorem habuit Dominum, de equitatu salutis fuit. Cum caeteris etenim apostolis missus, aegrotis salutem et sanitatem languentibus praestitit. Sed ubi se diabolo substravit post buccellam enim introivit in eum Satanas, ascensor ipsius effectus est Satanas; et illius habenis ductus, adversum Dominum et Salvatorem nostrum coepit equitare. Omnes enim qui persequuntur sanctos, equi sunt hinnientes; sed habent ascensores, quibus aguntur, angelos malos, et ideo feroces. Dominus ergo equum et ascensorem projecit in mare, et factus est mihi in salutem. Hic Deus meus et honorifica
Abbreviated transcription (Latin):
cunctos sermones hos. Ego sum dñs d̃s tuus qui ediate de
p̃sens scłm quod figulalit̃ egyptus appellit᷑. et ꝑu̾bũ dĩ ut se¬
cundum scripsuras dicam. translatus ẽ. et ñ inuenitur. quia
ad scłm futitrũ fesiinat accendit. dehuiꝰ modi anima dicit
gis adte qui nẽ audis ista. si tanĩ ꝓficiscaris exegipto et egyp¬
tiis ultra ñ sermas. dicit hec ds̃. Ego sum dñs ds̃ tuus qui
eduxi te de tra egypti de domo seruitutis. Uide si ñ negotia
scłi. et actus carnis domus ẽ. sertutatis. sicut rursus econtra¬
rio relinq̃re scłaria. et scdm dm̃ uinere. domus ẽ lib̾tatis.
sic̃ et dñs in eungło dicit si ꝑmanseritis in uerbo uos agnos

Expanded text:
e praesens saeculum, quod figuraliter Aegyptus appellatur, et perverbum Dei, ut secundum Scripturas dicam translatus est, et non invenitur quia ad saeculum futurum festinat ac tendit, de hujusmodi anima dicit gis ad te qui nunc audis ista; si tamen proficiscaris ex Aegypto, et Aegyptiis ultra non servias, dicit haec Deus: Ego sum Dominus Deus tuus qui eduxi te de terra Aegypti, de domo servitutis. Vide si non negotia saeculi et actus carnis domus est servitutis; sicut rursus e contrario, relinquere saecularia et secundum Deum vivere, domus est libertatis, sicut Dominus in Evangeliis dicit: Si permanseritis
Abbreviated transcription (Latin):
dñs inigne fumoq descendit. nisi qr et humiles ꝑclari¬
tatẽ sue ostensionis illuminat. et suꝑboꝵ oculos ꝑcali¬
ginẽ erroris obscurat: pͥus gͥ mens abappetitui głe tem-¬
poralis atq abomini carnali concupiscentie delectatio
ne t̃genda ẽ et tc̃ adaciem ꝯtemplationis erigenda
tinde et cum lex accipit᷑. ppłs amonte ꝓhibetur: qui ut¬
sicet infirmis adhuc m̃tib trena desid̾ant. considare subli¬
nua ñ p̃sumant libi et recte dr̃: si bestia tetigerit montem
lapidabitur: bestia et enim montẽ tangit. cum mens uiratio:¬
nabilib desid̃iis subdita. ad cortemplationis alta se erigit:
s lapidib ꝑcutit᷑ qi summa ñ sustinẽs ipsi suꝑni pondis
ictib necatur. Qd gͥ culm̃ app̃hende ꝑfectionis ntuntur¬

Expanded text:
Dominus, in igne fumoque descendit ; quia et humiles per claritatem suae ostensionis illuminat, et superborum oculos per caliginem erroris obscurat. Prius igitur mens ab appetitu gloriae temporalis, atque ab omni ne tergenda est; et tunc ad aciem contemplationis erigenda. Unde et cum lex accipitur, populus a monte prohibetur; ut videlicet qui infirmis adhuc mentibus terrena desiderant, considerare sublimia non praesumant. Ubi et recte dicitur: Si bestia tetigerit montem, lapidabitur. Bestia etenim montem tangit, cum mens irrationabilibus desideriis subdita, ad contemplationis alta se erigit. Sed lapidibus percutitur, quia summa non sustinens, ipsis superni ponderis ictibus necatur. Qui ergo culmen app
Abbreviated transcription (Latin):
ti. quod quia minus uidebatur intelligi adiuncta ge¬
neratio ẽ a quilam uero et incet̾is et ihoc maxime
loco ꝓprie transtulisse omnis uidã concdanat. et si¬
nagogarum consonant uniu̾sa subsellia Si aũt
scđm septuagynta quis scire uoluerit quomodo
quita generatione. fili isrł. ascendunt de egipto
ipso iacob. qui intrauit inegẏptum usq admo sen
quinq numerent᷑. Iacob enim pͥmus. scd̾s leui. t̃tcius
caath. quartꝰ aram. qͥntꝰ ioyses inuenit᷑. has aũt dic̃
ꝓoenies iatinus int̃p̃s. quas geneas gͣci uocant.q̃

Expanded text:
ti. Quod quia minus videbatur intelligi, adjuncta geti. Quod quia minus videbatur intelligi, adjuncta generatio est. Aquilam vero et in caeteris et in hoc maxime loco propria transtulisse, omnis Judaea conclamat, et synagogarum consonant universa subsellia. Si autem secundum Septuaginta quis scire voluerit quomodo quinta generatione filii Israel ascenderint de Aegyptoipso Iacob qui intrauit in Aegyptum usque ad Moysen sus est? Iacob enim primus, secundus Leui, tertius Caath, quartus Ambram, quintus Moyses inuenitur. has autem dicit progenies latinus interpres, quas j;y;dç Graeci uocant,
Abbreviated transcription (Latin):
quia derelinquentib scłm. quedam pͥus tranquillitas
ostendit᷑ꝰ ne mipsa sua teneritudine aq inchoatione
turbati. ahoc t̾riti redeunt qđ euasert. feuis sͦ seciti¬
tatio siauitatĩ sentuint prius pacis quietẽ nittri¬
untur. Post cognitam uero dulcedine tanto iam tolabi¬
luis tempiationum certamina sustinent quanto dñal¬
tiuis coluouert̃. et armati ascencłunt fili usrł de tr̃a egip¬
ti. Aquila namq qui ñ contentiosius ut quidam putãt
guata posuerunt. quinta aũt generatione ascendit fi¬
lu isł de t̾ra egypti ita transtulit: et armati ascendunt
silu isrł de t̾ra egypti. licet ꝓeo quod armati nos dixi¬
nius scd̾m greti sermonis ambiguitatẽ. et instructi
siue muntti ꝓpt̃ suꝑpellectilem. qua egyptios expolia¬
onẽ posuert̃ illi qui ebreoꝵ libros diligent̃ inspecert̃.
quasi sensus.Qummq aũt ascendunt filii isrł de t̾ra eoyp¬

Expanded text:
quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas quia derelinquentibus saeculum, quaedam prius tranquillitas ostenditur; ne in ipsa sua teneritudine atque inchoatione turbati, ad hoc territi redeant, quod evaserunt. Prius ergo securitatis suavitatem sentiunt; prius pacis qui enutriuntur; post cognitam vero dulcedinem tanto jam tolerabilius tentationum certamina sustinent, quanto Deum altius cognoverunt. Et armati ascenderunt filii Israel de terra Aegypti. Aquila namque, qui non contentiosius ut quidam putant,ginta posuerunt, Quinta autem generatione ascenderunt filii Israel de terra Aegypti. Ita transtulit: Et armati ascenderunt filii Israhel de terra Aegypti, licet pro eo, quod carmati\' nos diximus, secundum Graeci sermonis ambiguitatem et Cinstructi\' siue \'muniti\' propter supellectilem, qua Aegyptios. spoliaone posuerunt, illi qui Hebraeorum libros diligenter inspexeruntquasi sensus. Quinta autem ascenderunt filii Israel de terra Aegyp