comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
peccati ẽ. & regina om̃iũ maloꝵ. nascit᷑ om̃is in¬
obedientia. om̃is p̃ sũptio. & om̃is ꝑtinana. con¬
tentiones. hereses. arrogantia. De uana gła. iac¬
tantia. arrogantia. in dignatio. discordia. in¬
anis głȩ cupido. & hypochrisis. De inuidia.
nascitur odiũ. susurratio. de tractio. exultatio
in aduersis ꝓdcimi. afflictio in ꝓsperis. De ira
oriunt᷑ rixe tumor mentis. ctumeliȩ. clamor
indignatio. p̃sũptio. blasphemiȩ. sanguinis
effusio. homicida. ulciscendi cupiditas.
in iuriarũ memoria. De tristicia. nascitur.
malicia. rancor animi. p̾usillanimitas. ama¬
ritudo. desperatio. torpor uagatio m̃tis.
sepe ctiã & p̃sentis uite nulla delectatio. De
auaricia. oruint᷑ inuidiȩ. furta. latrocinia.
homicidia. mendatia. ꝑ iuria. rapinȩ. uiolentię.
inquietudo. iniusta iudicia. c̾tẽptus ueritatis.
future beatitudinis obluuo. obduratio cor¬
dis. De uentris inglu̾ę. ꝓpagatur in epta
lȩticia. scurilitas. leuitas. uani loquiũ. in¬

Expanded text:
egina omnium malorum, nascitur omnis inobedientia, omnis praesumptio, et omnis pertinacia, contentiones, haereses, arrogantia. De vana gloria, jactantia, arrogantia, indignatio, discordia, inanis gloriae cupido, et hypocrisis. De invidia, nascitur odium, susurratio, detractio, exultatio in adversis proximi, afflictio in prosperis. De ira oriuntur rixae, tumor mentis, contumeliae, clamor, indignatio, praesumptio, blasphemiae, sanguinis effusio, homicidia, ulciscendi cupiditas, injuriarum memoria. De tristitia nascitur malitia, rancor animi, pusillanimitas, amaritudo, desperatio, torpor, vagatio mentis, saepe etiam et praesentis vitae nulla delectatio. De avaritia oriuntur invidiae, furta, latrocinia, homicidia, mendacia, perjuria, rapinae, violentiae, inquietudo, injusta judicia, contemptus veritatis futurae, beatitudinis oblivio, obduratio cordis. De ventris ingluvie propagatur inepta laetitia, scurrilitas, levitas, vaniloquium, im
Abbreviated transcription (Latin):
accepi. si ꝓbari potest ꝑ rectũ iudiciũ. se para¬
ri potestis &e illa nubat indño si uult
si consentiens non fuit. penitentia ꝑ acta. si
se conunere non potest nubat in dno.
ccisti fornicationẽ cũ amita. ł mat̾tera tua.
ł cũ uocore patrui. ł auinculi tui: Si fecisti xx

Expanded text:
accepi: si probari potest per rectum judicium, separaaccepi: si probari potest per rectum judicium, separari potestis, et illa nubat in Domino, si vsi consentiens non fuit, poenitentia peracta, si se continere non potest, nubat in Domino. Fecisti fornicationem cum amita vel matertera tua, vel cum uxore patr
Abbreviated transcription (Latin):
cũ alia aliqua & si illa quȩ uror tua eẽ de¬
buit. cadem affirmat quȩ tudicis. & si ꝓbari
potest ꝑrectã iudicium ita eẽ ut dicitis. se¬
parari potestis. tamen ea ratione. ut si tu post
aliã acceperis. reus ꝑ iuru di iudiceris. & tte¬
rum post ꝑactã poenitentiã prioora conubia
renouaro debetis. Illa autẽ si prior post annũ
aut dimidiũ. ad ep̃m aut ad eiꝰ missũ se ꝓcla¬
mauerit. & dicit. qđ non cognouisses eã. & ne¬
gat aliqua cõmiatonẽ int᷑ uos eẽ. tu autẽ
affirmas qđ uxor tua sit. tibi credendũ est.
eo qđ caput mulicris es. quia si se ꝓclamare
uoluerat cur tam dui tacuit: cito. & in par¬
uo tempore scire mulier potuit. si sccũ coire
potuisses. Si autẽ se statĩ in ipsa nouitate.
post mensem. aut postrenturi post duos. se
ritũ ac cepi ẜ quia uir quẽ accepi frigidȩ
natus ꝑ est. non potest ea facere ꝓpter quẽ eũ

Expanded text:
cum alia aliqua: et si illa quae uxor tua esse decum alia aliqua: et si illa quae uxor tua esse debuit, eadem affirmat quae tu dicis: et si probari potest per rectum judicium, ita esse ut dicitis, separari potestis, tamen ea ratione ut, si tu post aliam acceperis, reus perjurii dijudiceris, et iterum, post peractam poenitentiam, priora connubia renovare debetis. Illa autem si prior, post annum aut dimidium, ad episcopum aut ad ejus missum se proclamaverit, et dicit quod non cognovisses eam, et negat aliquam commixtionem inter vos esse: tu autem affirmas quod uxor tua sit, tibi credendum est, eo quod caput mulieris es: quia si se proclamare voluerat, cur tandiu tacuit? Cito et in parvo tempore scire mulier potuit si secum coire potuisses, si autem se statim in ipsa novitate, post mensem aut postremum post duos, se ritum accepi; sed quia vir quem accepi frigidae naturae est, non potest ea facere propter quae eum
Abbreviated transcription (Latin):
debes ab ea. & al dies inpane & aqua cum
UII sequentib annis penitere. Lecisti
fornicationẽ cum filiola tua spĩritali quã
de fonte suscepisti aut ad manus ep̃i tenu¬
isti : Si fecisti. separari debes ab ea. & ael
dies qđ carrinã uocant cũ uii. sequentib
annis pęnit̃. T eniusti filiũ tuũ. ł filiã.¬
ł filiastrũ tuũ. ł filiastrã tuã. ad confir¬
mationẽ. ł a fonte fuscepisti. & ideo hoc fe¬
cisti. ut discidiũ faceres interte & uxorẽ
tuã: si ep̃f aliud consiliũ inde facere nolue¬
tit. tnc separari debes ab uxore tua. &
U. dies qđ carrinã uocant. mpane & aqͣ
cũ. e sequontib annis penitere debes. &
siumquã debes csse sinc poenitentia. & sine
se conuigu debes ꝑ manere. Uxor autẽ
tia si se cominere non potest. nubat indño.
Accepisti mulierẽ. & habusti eam aliqđ
tempus: mensẽ. aut tres. aut postremo an¬
nũ. & tunc primũ dixisti te ẽẽ frigidȩ
nature. ita ut ñ potuisses coire cũ ea. nec

Expanded text:
dies, id est carinam, in pane et aqua, cum septem sequentibus annis poenitere. Fecisti fornicationem cum filiola tua spiritali quam de fonte suscepisti, aut ad manus episcopi tenuisti? Si fecisti, separari debes ab ea, et XL dies, quod carinam vocant, cum septem sequentibus annis poenitvel filiastrum tuum, vel filiastram tuam, ad confirmationem, vel a fonte suscepisti, et ideo hoc fecisti ut discidium faceres inter te et uxorem tuam? Si episcopus aliud consilium inde facere noluerit, tunc separari debes ab uxore tua, et XL dies, quod carinam vocant, in pane et aqua cum septem sequentibus annis poenitere debes, et nunquam debes esse sine poenitentia, et sine spe conjugii debes permanere. Uxor autem tua, si se continere non potest, nubat in Domino. Accepisti mulierem, et habuisti eam aliquod tempus, mensem, aut tres, aut postremo annum, et tunc primum dixisti te esse frigidae naturae, ita ut non potuisses coire cum ea nec
Abbreviated transcription (Latin):
moueres: ut sic ꝑdilectionẽ semen ate ꝓice¬
res : Si sccisti.x. dies in pane & aqua. penite¬
redebes: Eecisti fornicationẽ ut quiđa face¬
re solent. ut tu tuĩ iurile membrũ inlignũ
ꝑforatũ aut in aliqđ huius modi mitteres. ut sic
ꝑ illam cõmotionẽ. & delectationẽ ate semen
piccres : Si fecisti xx dies in pane & aqua
debes pęnit. Nedisti osculum alicui femine
ꝑmmundũ desideriñ. & sic te polluisti: si fe¬
cisti .i. diem in pane & aqua pęnitere debes
Si intra ȩccłam hoc contigerat: xx dies in
pane & aqua debes pęnitere. Eccisti for
nicationẽ contra naturã iđ ut cũ masculis.
ł cum animalib coires. iđ cũ equa. cũ uacea
ł cum asina łcum alio aliquo animali: si se¬
mel ⁊ bis fecisti. & si uxorẽ non habuisti quo
adimplere tuã libidinẽ potuisses: al dies¬

Expanded text:
ceres? Si fecisti, X dies in pane et aqua poeniteas. Fecisti fornicationem, ut quidam facere solent, ut tu tuum virile membrum in lignum perforatum, aut in aliquod hujusmodi mitteres, ut sic per illam commotionem et delectationem a te semen projiceres? Si fecisti, XX dies in pane et aqua poeniteas. Dedisti osculum alicui feminae per immundum desiderium, et sic te polluisti? Si fecisti, tres dies in pane et aqua poenitere debes. Si intra ecclesiam hoc contigerat, XX dies in pane onem contra naturam, id est ut cum masculis vel cum animalibus coires, id est cum equa, cum vacca, vel cum asina, vel cum alio aliquo animali? Si semel vel bis fecisti: et si uxorem non habuisti, quod adimplere tuam libidinem potuisses, quad
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut inmasculi terga: & in posteriora iurgã
luã inmiteres & sic̃ secũ coires. more sodomi
sraire tuo carnali id ẽ ⁊ elus ꝑ petrasti.xu
annos .s. ꝑ leg̃ fer̃. pornitere debes. Si cum
masculo intra coxas ut quuła solent fornica¬
nonẽ fecisti. ita dico. ut tuũ uirile membrũ
intra coxas alterius mitteres. & sic agitando
semen effunderes: Si fecisti.xl. dics inpane &
aqua poeniteas. Lecisti fornicationẽ ut qui¬
dã facere solent᷑. ita dico. ut tu inmanũ tuã
ueretrũ alterus acciperes. & alter tuũ insuã.
& sic alternatim ueretra manib ur̃is cõmoue¬
retis. ut sic ꝑ ilła delectationẽ semen ate ꝓ¬
icerese Si secisti .xax. dies in pane & aqua
penit᷑. Hecisti solus tecũ fornicationẽ ut

Expanded text:
ita ut in masculi terga et in posteriora virgam tuam immitteres, et sic secum coires more Sodomit cum fratre tuo carnali idem scelus perpetrasti, XV annos per legitimas ferias poenitere debes. Si cum masculo intra coxas, ut quidam solent, fornicationem fecisti, ita dico, ut tuum virile membrum intra coxas alterius mitteres, et sic agitando semen effunderes? Si fecisti, XL dies in pane et aqua poeniteas. Fecisti fornicationem, ut quidam facere solent, ita dico ut tu in manum tuam veretrum alterius acciperes, et alter tuum in suam, et sic alternatim veretra manibus vestris commoveretis, ut sic per illam delectationem semen a te projiceres? Si fecisti, triginta dies in pane et aqua poeniteas. Fecisti so
Abbreviated transcription (Latin):
tis tu & ipsa usꝙ ad mortẽ & sine spe con¬
iugu ꝑmanere. Er̃ aut̃ tuus si uult aliã
accipiat. Lecisti fornicationẽ cũ sponsa
filii tui & postea filius tuus duxit cã uxore:
Si fecisti. eo qđ crimen cȩlasti filiũ tuũ. usq
ad mortẽ peniteas & sine spe con uign ꝑma¬
neas. filius aut̃ tuus eo qđ ignorabat pec¬
catũ tuũ. si uult aliã accipiat. Illa autem
penitentia ꝑ acta. sine spe coniuiguꝑ ma¬
neat. Lecisti fornicationẽ cũ matre tua᷑

Expanded text:
rtem, et sine spe conjugii permanere. Frater autem tuus, si vult, aliam accipiat. Fecisti fornicationem cum sponsa filii tui, et postea filius tuus duxit eam uxorem? Si fecisti, eo quod crimen celasti filium tuum, usque ad mortem poeniteas, et sine spe conjugii permaneas. Filius autem tuus, eo quod ignorabat peccatum tuum, si vult, aliam accipiat. Illa autem, poenitentia peracta, sine spe conjugii permaneat. Fecisti fornicationem cum matre tua?
Abbreviated transcription (Latin):
tiã. tu & fr̃. uxores accipere potestis tan¬
tum indño. Mulier aut̃ usꝙ ad mortẽ
peniteat. & sine spe coniugu ꝑmaneat.
ccisti fornicationẽ cũ filiastra tua :
si fecisti. nec matrẽ. nec filiã poteris habere.
nec tu poteris uxorẽ accipere. nec illa ma¬
ritũ .s usq ad mortẽ pęnitere debetis. Uxor
aut̃ tua si postquã cognouit qđ cũ filia sua
adulteriũ ꝑpetratũ habusti. tecum ñ con¬
cubuit. nubat in dño si uoluerit.
ccisti fornicationẽ cũ nouerca tua: Sist¬
cisti. neq tu neq ipsa ulterius ad coniugiũ
ꝑuenire potestis. Pater aut̃ tuus si soluerit
aliã accipere potest.Leoisti fornicationẽ

Expanded text:
tiam, tu et frater uxores accipere potestis tantum in Domino. Mulier autem usque ad mortem poeniteat, et sine spe conjugii permaneat. Fecisti fornicationem cum filiastra tua? Si fecisti, nec matrem nec filiam poteris habere, nec tu poteris uxorem accipere, nec illa maritum, sed usque ad mortem poenitere debetis. Uxor autem tua, si postquam cognovit quod cum filia sua adulterium perpetratum habuisti, tecum non concubuit, nubat in Domino, si voluerit. Fecisti fornicationem cum noverca tua? Si fecisti, neque tu neque ipsa ulterius ad conjugium pervenire potestis. Pater autem tuus, si voluerit, aliam accipere potest. Fecisti fornicati
Abbreviated transcription (Latin):
pane & aqua. Si non obseruasti ieiunium
lexanio maioris. & dicrũ rogauonũ. & ugiliaꝵ
Co egisti publice pęnitentẽ manducare & bi¬
bere. ultra id qđ sibi imperatũ fuerat. nisi
adp̃sens ꝓeo elemosinã dedisses. si fecisti.x. dies
quẽ cũ tu icunares. qui iciunare non poterat.
tius comederes quã in reliquis xlmę diebus
cons uetudine ut plus comederes & biberes
quã tibi necesse eẽt. si fecisti. x. dies in pane
& aqua penit̃. Quia dñs dicit. in euangłio.
Uidete ne grauentur corda ur̃a incrapula
& ebrietate. Bibisti umquã tantũ ut ꝑebrie¬
ꝑ iactantiã itadico ut głareris in hoc qđ
alios in poti uincere posses. & sic ꝑ tuã uani¬
tatẽ & ꝑtuã ex hortationẽ. te & alios ad

Expanded text:
ium Litaniae majoris, et dierum Rogationum, et vigiliarum Coegisti publice poenitentem manducare et bibere ultra id quod sibi imperatum fuerat, nisi ad praesens pro eo eleemosynam dedisses? Si fecisti, decem lquem cum tu jejunares, qui jejunare non poterat tius comederes quam in reliquis Quadragesimaeconsuetudine ut plus comederes et biberes quam tibi necesse esset? Si fecisti, decem dies in pane et aqua poeniteas, quia Dominus dicit in Evangelio: « Videte ne graventur corda vestra in crapula et ebrietate. » Bibisti unquam tantum, ut per ebrieper jactantiam, ita dico ut gloriareris in hoc quod alios in potu vincere posses, et sic, per tuam vanitatem et per tuam exhortationem, te et alios ad
Abbreviated transcription (Latin):
nonte sustinuisti acoitu. & postea in aliis p̃dic¬
ns temporib aut .xii. dies. aut u. dics. ante
acctptionẽ sacri corporis dñi: Si ista neglex
gani pb̃ri. ita dico ut nolles tua peccata sibi
ẽfiteri. ł ab eo accipere corpus & sanguinẽ dñi
ab hoc quia peccator tibi et̃ uderetur : sifecisti.
da sceleratȩ mulieres retro post satanan conuer¬
se doemonũ. inlusionib & fantasmatib se dictȩ
credunt. & ꝓsitent᷑ se nocturnis horis cũ diana

Expanded text:
non te sustinuisti a coitu, et postea in aliis praedictis temporibus aut septem dies, aut quinque dies ante acceptionem sacri corporis Domini? Si ista neglexiugati presbyteri, ita dico ut nolles tua peccata sibi confiteri, vel ab eo accipere corpus et sanguinem Domini, ob hoc quia peccator tibi esse videretur? Si fecisti, dam sceleratae mulieres retro post satanam conversae, daemonum illusionibus et phantasmatibus seductae, credunt et profitentur, se nocturnis horis cum Diana
Abbreviated transcription (Latin):
rebus sortiri p̃sumant. si fecisti. x dies pęnit̃.
pestatũ inmissores cẽ. possent ꝑ incantationẽ
doemonũ aut tempestañs cõmouere. aut men
da maleficia. & incantationes mentes homi¬
nũ ꝑmutart possit: iđ aut de odio in amorẽ.
aut de amore inodiũ aut bona hominũ fascina¬
tionib suis. aut dampnare aut surripere pos¬
sit. si credidisti. aut particeps fiusti. annũ unũ
ꝑlegit̃ fer̃. pęniteas. ¶redi disti. ut aliqua
femina sit. quȩ hoc facere possit. qđ queda adi¬
abolo deceptȩ se affirmant necessario & ex
p̃cepto facere debrre. iđ cũ dȩmonũ turba in
similitudinẽ mulierũ trans formata. quã uulga

Expanded text:
rebus sortiri praesumant? Si fecisti, decem dies poenirebus sortiri praesumant? Si fecisti, decem dies poenipestatum immissores esse, possent per incantationem daemonum aut tempestates commovere aut mentdam maleficia et incantationes mentes hominum permutare possit, id est aut de odio in amorem, aut de amore in odium, aut bona hominum fascinationibus suis, aut damnare aut surripere possit? Si credidisti, aut particeps fuisti, unum annum per legitimas ferias poeniteas. Credidisti ut aliqua femina sit quae hoc facere possit quod quaedam, a diabolo deceptae, se affirmant necessario et ex praecepto facere debere, id est cum daemonum turba in similitudinem mulierum transformatam, q
Abbreviated transcription (Latin):
de & apeste. & alitrius ꝑdant. si fecisti. duos
annos ꝑ legit̃ fer̃. peniteas. Inter secisti
aut consensisti. uanitatib quas mulicres ex¬
ercent. in suis lane ficus insiuis telis. quȩ cũ
ordiunt᷑ telas suas. sperant se utrũq posse
facere cũ in cantationib & cũ agressu illarũ
ut & fila staminis & sub teminis ininuict̃ ita
cõmisceant᷑. nisi his uterũ aliis diaboli incanta¬
tionib ec̃tra subueniant. totũ ꝑ eat : si int̃
quẽ locũ ad orandũ. nisi ad eccłam. ł ad aliũ
locũ religiosũ quẽ ep̃s tuus. ł tuus sacerdos
tibi ostenderet. idẽ uel ad fontes. ⁊ ad lapides.
ł ad arbores. ł ad biuia. & ibi aut candelam.
aut faculã. ꝓuencratione loci incendisti. aut
panẽ. aut aliquã oblationẽ illue detulisti. aut
ibi comedisti. aut aliquã salutẽ corporis &
incodicib ł intabulis. ut plures solent. quim
psalteriis. & in euangłiis. ł in aliis huius modi

Expanded text:
ste et a clade, et alterius perdant? Si fecisti, duos ste et a clade, et alterius perdant? Si fecisti, duos annos per legitimas ferias poeniteas. Interfuisti, aut consensisti vanitatibus quas mulieres exercent in suis lanificiis, in suis telis, quae, cum ordiuntur telas suas, sperant se utrumque posse facere, cum incantationibus et cum aggressu illarum, ut et fila staminis, et subtegminis in invicem ita commisceantur ut, nisi his iterum aliis diaboli incantationibus econtra subveniant, totum pereat? Si interquem locum ad orandum nisi ad ecclesiam vel ad alium locum religiosum quam episcopus tuus vel tuus sacerdos tibi ostenderet, id est vel ad fontes, vel ad lapides, vel ad arbores, vel ad bivia, et ibi aut candelam aut faculam pro veneratione loci incendisti, aut panem aut aliquam oblationem illuc detulisti, aut ibi commedisti, aut aliquam salutem corporis aut in codicibus vel in tabulis, ut plures solent, qui in Psalteriis et in Evangeliis, vel in aliis hujuscemodi
Abbreviated transcription (Latin):
duceres. aut sup̃ tectum domꝰ tuȩ̨ sederes. en¬
se tuo cutũ signatus. ut ibi uideres & intelle¬
geres. qͥđ tibi insequenti anno futurũ eẽt. ł in
biuio sedisti supra taurinã cutẽ. ut & ibi futu¬
ra tibi intellegeres. ł si panes p̾dicta nocte co¬
quere fecisti tuo nomine ut si bene eleuarent᷑
& spissi & alti fierent. inde ꝓsperitatẽ tue uitȩ
co anno p̃uideres. ideo quia dm̃ tuũ creatorẽ
dereliquisti. & adidoł & adilla uana te c̃uertisti.
& apostata essectus es. duos annos ꝑlegit᷑ fer̃
poeniteas. Fecisti ligaturas & in cantati¬
ones. & illas uarias fascinationes quas nesarui
homines subulci. ł bubulei. & interdũ uena¬
tores fariuint. dũ dicunt diabolica carmina
suꝑ panem aut suꝑ herbas & suꝑ quedã nefa¬
ria ligamenta. & hȩc aut in arbore abscon¬
dunt. aut ibiuio aut intriuio ꝓiciunt. ut
aut sua animalia uel canes liberent acla¬

Expanded text:
duceres, aut supra tectum domus tuae sederes, enduceres, aut supra tectum domus tuae sederes, ense tuo circunsignatus, ut ibi videres et intelligeres quid tibi in sequenti anno futurum esset? vel in bivio sedisti supra taurinam cutem, ut et ibi futura tibi intelligeres? vel si panes praedicta nocte coquere fecisti tuo nomine, ut, si bene elevarentur, et spissi et alti fierent, inde prosperitatem tuae vitae eo anno praevideres? Ideo, quia Deum creatorem tuum dereliquisti, et ad idola et ad illa vana te convertisti, et apostata effectus es, duos annos per legitimas ferias poeniteas. Fecisti ligaturas, et incantationes, et illas varias fascinationes quas nefarii homines, subulci, vel bubulci, et interdum venatores faciunt, dum dicunt diabolica carmina super panem aut super herbas, et super quaedam nefaria ligamenta, et haec aut in arbore abscondunt, aut in bivio aut in trivio projiciunt, ut aut sua animalia vel canes liberent a pe
Abbreviated transcription (Latin):
pheta. & illos qui sortes exercent. ł qui ꝑsortes
sperant se futura p̃scire. ł illos qui uel qui au¬
gurus. ł in cantationib inseruiunt adte in¬
uitasti: siferisti.ii. annos ꝑlegitimas fer̃ penit᷑.
Si obseruasti traditiones paganoꝵ quas
quasi hereditario iure diabolo subministran¬
te usq in hos dies semꝑ patres siliis reliquer̃.
id ut elementa coleres. iđ lunã. aut. solem.
aut stellarum cursũ nouã lunã. aut defectũ
lune ut tuis clamorib aut auxilio splendorẽ
eius restaurare ualeres. aut illa elem̃ta tibi
succurrere: aut tu illis posses. aut nouã lunã
obseruasti ꝓ domo facienda. aut coniugis
ianuarias ritu paganoꝵ ut ł aliqͥd plus face¬
res ꝓpt̃ nouũ annũ quã antea uł post sole¬
res facere. ita dico ut aut mensã tuã cũ la¬
pidib ł epulis in domo tua p̃pares eo tem¬
pore aut ꝑ uicos & ꝑ plateas cantores & choros

Expanded text:
propheta, et illos qui sortes exercent, vel qui per sortes propheta, et illos qui sortes exercent, vel qui per sortes sperant se futura praescire, vel illos qui vel auguriis vel incantationibus inserviunt, ad te invitasti? Si fecisti, duos annos per legitimas ferias poeniteas. Si observasti traditiones paganorum, quas, quasi haereditario jure diabolo subministrante, usque in hos dies semper patres filiis reliquerunt, id est ut elementa coleres, id est lunam aut solem, aut stellarum cursum, novam lunam, aut defectum lunae, ut tuis clamoribus aut auxilio splendorem ejus restaurare valeres, aut illa elementa tibi succurrere aut tu illis posses, aut novam lunam observasti pro domo facienda aut conjugiis Januarias ritu paganorum, ut vel aliquid plus faceres propter novum annum quam antea, vel post soleres facere, ita dico ut aut mensam tuam cum lapidibus vel epulis in domo tua praeparares eo tempore, aut per vicos et per plateas cantores et choros
Abbreviated transcription (Latin):
cipuis festis & inpublicis. castitatẽ debes custo¬
ita dico. ut testimõnia res & affirmares hoc
cisti. ita debes penitere sic̃ adulteriũ & homi¬
cidia sponte cõmissa. dño dicente. de corde
enĩ caeunt. homicidia. adulteria. furta. fal¬
sa testimonia. Et ideo deb& similiter penue¬
ro. & ea cõmunican᷑. falsus testis. sic̃ adult̃
& sur. & homicida. Si ꝓpt̃ timorẽ fecisti.
illuis a quo time̾re potuisti. & membra ꝑ¬
dere aut uitã. & adultimũ bonatua. tunc
diuide poenitentiã. & postea p̃uide. ne tibi
ulterius contingat. U iolasti sepulchrũ
ita dico. dũ aliquem uideres sepelire. &
in nocto infringeres sepulchrũ. & tolleres
uestim̃ta eius. Siͦ fecisti duos annos ꝑlegutimas
ferias peniteas. Con suliusti magos. & in
domũ tuã induxistĩ. exquirendi aliqͦđ arte
malefica. aut expiandi causa. ł paganoꝵ con¬
suetudinẽ sequens. diuinos qui tibi diuina¬
rent. ut futura ab eis requireres. quasi aꝓ

Expanded text:
cipuis festis et in publicis, castitatem debes custoita dico ut testimoniares et affirmares hoc em? Si fecisti, ita debes poenitere sicut adulterium, et homicidia sponte commissa, Domino dicente: « De corde enim exeunt homicidia, adulteria, furta, falsa testimonia. » Et ideo debet similiter poenitere et excommunicari falsus testis, sicut adulter, et fur, et homicida. Si propter timorem fecisti illius a quo timere potuisti, et membra perdere, aut vitam, et ad ultimum bona tua, tunc divide poenitentiam, et postea praevide ne tibi ulterius contingat. De arte magica. Violasti sepulcrum, ita dico, dum aliquem videres sepelire, et in nocte infringeres sepulcrum et tolleres vestimenta ejus? Si fecisti, II annos per legitimas ferias poeniteas. Consuluisti magos, et in domum tuam induxisti exquirendi aliquid arte malefica, aut expiandi causa, vel, paganorum consuetudinem sequens, divinos qui tibi divinarent, ut futura ab eis requireres quasi a
Abbreviated transcription (Latin):
inpane & aqua cũ uii sequentib annis pęniteas.
quia dñs dixcit. qui maledixerit patri suo ł
matri. morte morte moriatur. Tulisti aliqͥd
do ecclastico thesauro. si fecisti. in quadrupłũ
So duristi. ł transmisisti. ł uendidisti ali¬
quẽ hominẽ in captiuitatẽ nisi ꝓpace com¬
muni : si stcisti. reduo eum si poteris. sin aut̃.
masti domũ. ł aream alterius odi meditau¬
ono : si fecisti. redde damnũ. & iannum

Expanded text:
 sequentibus annis poeniteas, quia Dominus dixit: « Qui maledixerit patri suo, vel matri, morte moriatur. » Tulisti aliquid de ecclesiastico thesauro? Si fecisti, in quadruplum s. Duxisti aut transmisisti vel vendidisti aliquem hominem in captivitatem, nisi pro pace communi? Si fecisti, reduc eum si poteris: sin autem,masti domum vel aream alterius, odii meditatione? Si fecisti, redde damnum, et unum
Abbreviated transcription (Latin):
ditis missarũ sollempnitatibus &uesꝑtinis
officiis. Largitis demosinis. adcibũ acceden¬
dũ cẽ. di aut̃ aliqͥs necessitate constrictus
fuerit ut ad eccłam uenire non possit. &¬
sisti indictũ ieiuniũ a scã ȩcła. & noluisti illud
dies inpane & aqua pęniteas. Soliusti ie¬
uinium quattuor tempoꝵ & ñ custodisti illul

Expanded text:
ditis missarum solemnibus, sive vespertinis officiis, largitis eleemosynis, ad cibum accedendum est. Si vero aliquis necessitate constrictus fuerit ut ad missam convenire non valeat, sisti indictam jejunium a sancta Ecclesia, et noluisti illud dies in pane et aqua poeniteas. Solvisti jejunium Quat
Abbreviated transcription (Latin):
urorẽ si pse adulterium ꝑpetrauerit. & si ipsa
uoluerit. ꝓpt̃ fornicationẽ potest maritũ dimit¬
tere. eadem ratione qua supͣ de urore adulteriũ
ꝑpetranti dictũ ẽ. Accepisti uxorem. &
ñ fecisti nuptias publice. & non uenisti ad eccłam
ii & uxor. tua & non accepistis benedicuonẽ
a sacerdote sic̃ in canonib scriptũ est. & non
dotasti eam dote qualicumq potusti. siue t̃ra.
siue mobilib rebus rebus auro argento. ł man¬
cipus. ł animalib ł ucta possibilitatt̃ tuam.
postpemo ł denario. ł p̃cio unius denaru . ꝑ

Expanded text:
uxorem, si ipse adulterium perpetraverit, et si ipsa uxorem, si ipse adulterium perpetraverit, et si ipsa voluerit, propter fornicationem potest maritum dimittere, eadem ratione qua supra de uxore adulterium perpetrante dictum est. Accepisti uxorem, et non fecisti nuptias publice, et non venisti ad ecclesiam tu et uxor tua, et non accepistis benedictionem a sacerdote, sicut in canonibus scriptum est, et non dotasti eam dote qualicunque potuisti, sive terra, sive mobilibus rebus, auro, argento, vel mancipiis, vel animalibus, vel juxta possibilitatem tuam: postremo, vel denario, vel pretio unius denar
Abbreviated transcription (Latin):
cõmutu sermone. carrina uocatur. cũ uii. se¬
quentib annis penit̃. Si mechatꝰ estu
ucoratus cũ alterus uxore. quia habuisti qͣ mͦ
inpleres tuã libidinem. duas carrinas cũ x iii
urorẽ tuã alterã habiusti. ecce unũ adulteriũ.
hablnsti etiã alterius uxorẽ. ecce aliud adulter
prũ ꝑpetrasti. &x dies inpane & aqua poeniteas.
si cũ ꝓpria ancilla. similit̾ pęnit̃.Si dimisisti
urorem tuã. & aliam duxisti. accip̃s priorem
urorẽ. & carrinã unã inpane & aqua cũ xui
sequentib annis pęnit̃. quia scriptũ ẽ qđ ds
coniunxit. homo ñ se paret. Nulli lic& uxorem
suã dimitere nisi causa fornicationis uđ si ipsa
adulteriũ cũ alio ꝑpetrauerit. tẽ lic& illã dimit¬
tere ꝓpt̃ fornicationẽ s illa uiuente allam non
ducere. Ded si sic priuati uoluerint ꝑ maners
ut neut̃ illoꝵ se suꝑ alterũ dediscidio ꝓclamaue
id ꝑseptennt̃ penitentiã. si petierint deb& eos
reconciliare. Cadẽ lex erit marito aduersus

Expanded text:
muni sermone carina vocatur, cum septem sequentibus annis poeniteas. Si moechatus es tu uxoratus cum alterius uxore, quia habuisti quomodo impleres tuam libidinem, duas carinas, cum quatuouxorem tuam alteram habuisti, ecce unum adulterium: habuisti etiam alterius uxorem, ecce aliud adulteriprum perpetrasti, decem dies in pane et aqua poeniteas, si cum propria ancilla, similiter poeniteas. Si dimisisti uxorem tuam, et aliam duxisti, accipe priorem uxorem, et carinam unam in pane et aqua cum septem sequentibus annis poeniteas, quia scriptum est: « Quod Deus conjunxit, homo non separet. » Nulli licet uxorem suam dimittere, nisi causa fornicationis, id est, si ipsa adulterium cum alio perpetraverit; tunc licet illam dimittere propter fornicationem, sed illa vivente aliam non ducere. Sed si sic privati voluerint permanere, ut neuter illorum se super alterum de discidio proclamaveem poenitentiam, si petierint, debet eos reconciliare. Eadem lex erit marito adversus
Abbreviated transcription (Latin):
& aqua obserues. Si corrłpisti uirginẽ.
& postta eandẽ suscepisti urort̃. eo qđ solas
mipnas qđ maximũ est uolasti. annũ unũ
illã tibi uxorẽ quã alter sibi desponsatam
habuerat. dimitte ilła. quia nũquã potest
tibi fieri legitima. & xl. dies in pane & aqua
qđ carrinã uocant. cũ uii. sequentib annis
peniteas. Napiusti uxorẽ tuã. & ui sine
uoluntate mulieris ł parentũ inquorum mun¬
diburdio tenebatur illã adducisti. si fecisti.
ec illã habere debes scđm̃ canonum auc¬
oritatt̃. nec aliã umquã canones te habere
concedunt. Si autẽ illa c̃sentiens ñ fuerat. in
dño licentiã habeat nubendi. Lu aut̃ xl. dies
inpant & aqua poeniteas. & uii. sequentes annos
& quia legitima conuigia dĩ p̃cepto sunt or¬
dinata. & quia eaduob corporib unũ exdei
ussu c̃ficit᷑. & quia non deb& fieri legitimũ
conuigium. nisi ex consensu amborũ & paren¬
tum. tu qui scm illud constitutũ turbasti. &
uiolasti. sine spe c̃uigii ꝑmaneas.

Expanded text:
rves. Si corrupisti virginem, et postea eamdem suscepisti uxorem, eo quod solas nuptias, quod maximum est, violasti, annum unum illam tibi uxorem, quam alter sibi desponsatam habuerat? dimitte illam, quia nunquam potest tibi fieri legitima, et XL dies in pane et aqua, quod carinam vocant, cum VII sequentibus annis poeniteas. Rapuisti uxorem tuam, et vi sine voluntate mulieris, vel parentum in quorum mundiburdio tenebatur, illam adduxisti? Si fecisti; nec illam habere debes, secundum canonum auctoritatem, nec aliam unquam canones te habere concedunt. Si autem illa consentiens non fuerat, in Domino licentiam habeat nubendi. Tu autem XL diesin pane et aqua poeniteas, et VII sequentes annos: et, quia legitima conjugia Dei praecepto sunt ordinata, et quia ex duobus corporibus unum ex Dei jussu conficitur, et quia non debet fieri legitimum conjugium nisi ex consensu amborum et parentum, tu, qui sanctum illud constitutum turbasti et violasti, sine spe conjugii permaneas.
Abbreviated transcription (Latin):
urta id qđ dr̃. Sic̃ canis qͥ redit aduomi¬
tũ suũ. & sues aduolutabra sua. ita erit &
peceatori. qui redit ad peccatũ prius c̃ fossũ¬
fum. Qua ꝓpt̃ scias uerc. dũ in ipso peccato
sueris. penitentia eiusdẽ peccati nihil ual&.
& aqua peniteas. Iunxisti te uxori tuȩ
sanguinẽ post partũ. tot dies poeniteat qͦt
eccta carere debucrat. Si autẽ c̃cubu¬
isti cũ ea his dieb x dies in pane & aqua pe¬
niteas. Toncubiusti cũ uxore tua postqũã
infans motũ in utero fecerat. ł saltim xl dies
debes Coinquinatus es cum uxore tua
solidos in edemosinã dare. si ꝑ ebriaetatẽ eue¬

Expanded text:
ur: « Sicut canis qui redit ad vomitum suum, et sues ad volutabra sua, » ita erit et peccatori qui redit ad peccatum prius confessum. Quapropter scias vere, dum in ipso peccato fueris, poenitentia ejusdem peccati nihil valet.et aqua poeniteas. Junxisti te uxori tuae sanguinem post partum, tot dies poeniteat, quot ecclesia carere debuerat. Si autem concubuisti cum ea his diebus, viginti dies in pane et aqua poeniteas. Concubuisti cum uxore tua postquam infans motum in utero fecerat? vel saltem XL dies debes? Coinquinatus es cum uxore tua solidos in eleemosynam dare. Si per ebrietatem eve
Abbreviated transcription (Latin):
Uerbi grã si tu modo haberes cogndtã tuam.
ł urort᷑ alterius. ł aliqͥd tale qđ licitũ ñ eẽt.
& uelles in eo peccato ꝑmanere. & tam̃ inpeni.¬
tentia cẽ. uerbi grã. si hodio xl. dies in pa-¬

Expanded text:
Verbi gratia, si tu modo haberes cognatam tuam, Verbi gratia, si tu modo haberes cognatam tuam, vel uxorem alterius, vel aliquid tale quod licitum non esset, et velles in eo peccato permanere, et tamen in poenitentia esse: verbi gratia, si hodie quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
ne & aqua pęniteas. & nũ quã sis sine penlten¬
tia. Si autẽ uxor uua hoc ꝓbare potuerit qđ
tua culpa. & tuo iussu se renuente & relue¬
tante adulterata sit. sise cominere non potest.
nubat cui uoluerit tantũ in dño. Tu autem
sine uxoria spe in ꝑpetuo ꝑmancas. Illa aut̃
si consentiens fuerat. eadem ieiun&. quȩ ⁊
p̃posita sunt & sine spe coniugi ꝑmaneat.
Iccepisti uxorẽ cognatã tuã. ł quã cogna
tus habuit. separari debes ab ea. & pęnitere
uixta modũ cognationis. Quia sc̃i patres. &
scã illoꝵ statuta. in cestis coniunctionib nil
ꝓrsus uenie reserudait. neq numerũ gene¬
rationũ desiniunt. Sed id statuerunt ut nulli
xp̃iano liceat de ꝓpria consguinitate seu cog¬
natione urorẽ accipere : usq dũ generatio¬
ac ꝓpria cognationo. ł quam cognatus ha¬
bunt in coniugium auxerit. anathama sit.
Qua ꝓpter scire debes. quia non est ita ut
qulti sicerdotes multos seducunt. dicentes
qđ in ipso peccato poenitentia esse possit

Expanded text:
niteas, et nunquam sis sine poenitentia. Si autem uxor tua hoc probare potuerit, quod tua culpa et tuo jussu, se renuente et reluctante, adulterata sit, si se continere non potest, nubat cui voluerit, tantum in Domino. Tu autem sine uxoria spe in perpetuo permaneas. Illa autem si consentiens fuerat, eadem jejunet quae tibi proposita sunt, et sine spe conjugii permaneat. Accepisti uxorem cognatam tuam, vel quahabuit? separari debes ab ea, et poenitere juxta modum cognationis: quia sancti Patres et sancta illorum statuta incestis conjunctionibus nil prorsus veniae reservant, neque numerum generationum definiunt. Sed id statuerunt, ut nulliChristiano liceat de propria consanguinitate sive cognatione uxorem accipere, usque dum generatide propria cognatione, vel quam cognatus habuit in conjugium duxerit, anathema sit. » Quapropter scire debes quia non est ita ut multi sacerdotes multos seducunt, dicentes quod in ipso peccato poenitentia esse possit.
Abbreviated transcription (Latin):
penitas: Si ipsas sacras reliquias furatꝰ es. re.¬
portatis sacris uii carrinas ieuinare debes.
Pre frogisti alicuius ap̃iani domũ ꝑ noctem
& ibi tulisti eius quadrupedia. uł aut equũ.
aut bouẽ. aut alia eiꝰ animalia. aut fortiorẽ¬
unũ pęnitere debes. Si ñ reddis: duos annos pe
ntere debes. Si maius furtũ secisti. magis debes
penitere. & si sepe fecisti tanto magis debes peni
tentiã augere. Si paruũ furtũ stcisti. x dies in
pane & aq̃ͣ debes pęnitere. pueri .u. dies in pane
uidente rapuisti quã qđ sibi dormiente ł ab sen¬
te furatus es. Si fecisti furtũ. necessitatis causa.
sic dico. ut ñ haberes unde uiueres. & ꝓpt̃ famis
penuriã. & tantũ furatus es uictualia extra ecde¬
siã. & ñ ꝓpt̃ c̃suetudinẽ fecisti. redde qđ tulisti.
& tres seatas ferias in pane & aqua pęniteas. Di¬

Expanded text:
iteas. Si ipsas sacras reliquias furatus es, reportatis sacris, septem carinas jejunare debes. Si infregisti alicujus Christiani domum per noctem, et ibi tulisti ejus quadrupedia, id est aut equum aut bovem, aut alia ejus animalia, aut fortiore poenitere debes. Si autem non reddis, duos annos per legitimas ferias poenitere debes. Si majus furtum fecisti, magis debes poenitere. Et si saepe fecisti, tanto magis debes augere poenitentiam. Si parvum furtum fecisti, decem dies in pane et aqua debes poenitere: pueri quinque dies in pvidente rapuisti, quam quod sibi, dormiente vel absente, furatus es Si fecisti furtum necessitatis causa, sic dico ut non haberes unde viveres, et propter famis penuriam, et tantum furatus es victualia extra ecclesiam, et non propter consuetudinem fecisti, redde quod tulisti, et tres sextas ferias in pane et aqua p
Abbreviated transcription (Latin):
xł. dies inpane & aqua qđ uulgus carrinã uocat
peniteres debes. & mi sequentes annos ita ut con¬
suctudo ẽ. obseruare debes. Et tot ꝑ iuria debes
icuinare : quot homines sciens ad ꝑ uirium ad dioi¬
isti. a ipsi sua ꝑuiria cm̃dent. ut sup̃ notatũ ẽ.
si scientes fecerunt. Sin aut̃ leiuus.
ecisti ꝑturium coactus. aut ꝓnecessitatt aut
puita tua. quia dilexisti corpus plusquã animã.¬
xl dies inpane & aqua poenitere debes. & om̃s sextas
serias quȩ st̃ inunius anni circulo. inpane & aqua
aut aliqͥa tale tũ iuram̃to ꝓmisisti qđ ẽtra ius cano¬

Expanded text:
XL dies in pane et aqua, quod vulgus carinam vocat, poenitere debes, et septem sequentes annos, ita ut consuetudo est, observare debes. Et tot perjuria debes jejunare, quot homines sciens ad perjurium adduxisti, et ipsi sua perjuria emendent, ut supra notatum est, si scientes fecerunt. Sin autem, levius. Fecisti perjurium coactus, et pro necessitate, aut pro vita tua? quia dilexisti corpus plus quam anima in pane et aqua poenitere debes, et omnes sextas ferias quae sunt in unius anni circulo, in pane et aquaut aliquid tale cum juramento promisisti, quod contra jus cano
Abbreviated transcription (Latin):
S i sacram̃to te obligasti. ut ad pacem alicuiꝰ inimi¬
ci tui nullo mͦ redires. ꝓ ꝑiurio annũ unũ acorpore
& sanguine añi sis segregatꝰ. &.xl. dies in pane &
aqua peniteas. ad caritatem uͦ quȩ operit multi¬
tidinẽ peccatoꝵx elcrit̃ redi. iue scdisti. ł
uram̃to te obfirmasti aliqͥd agere qđ do ñplacer&.
iuxta modũ peccati. penitentiã age. & hoc qđ time
nora muiste definisti. inirritũ reuocetur. Si aliqͥa
te incauit iurasse conti gerat. qđ obseruatũ pciorẽ
ueritret᷑ inexitũ. uixta synodalia deereta mutan¬

Expanded text:
Si sacramento te obligasti ut ad pacem alicujus inimici tui nullo modo redires, pro perjurio annum unum a corpore et sanguine Domini sis segregatus, et XL dies in pane et aqua poeniteas: ad charitatem vero, quae operit multitudinem peccatorum, celeriter redi. Si definisti, vel juramento te obfirmasti aliquid agere quod Deo non placeret, juxta modum peccati poenitentiam age, et hoc quod temere et injuste definisti, in irritum revocetur. Si aliquid te incaute jurasse contigerat, quod observatum pejorem verteretur in exitum, juxta synodalia decreta mutan
Abbreviated transcription (Latin):
rum itadicens. Quia misisti nuntios ad consu
bendũ beelxebub dm̃ accaron quasi ñ eẽt ds̃
m isrł. a quo possis in terrogare sermonem.
idõ delictulo suꝑ quem ascendisti ñ descende
sed morte morieris. Mortuus ẽ. aut̃ uixta¬

Expanded text:
eum, ita dicens: Quia meum, ita dicens: Quia mlendum Beelzebub Deum Accaron, quasi non esset Deus in Israel, a quo possis interrogare sermonem, ideo de lectulo super quem ascendisti non descendes, sed morte morieris. Mortuus e
Abbreviated transcription (Latin):
Lminimoisq ad maximũ om̃s auariciã
scquuntur. ap̃pheta usq ad sacerdotẽ euncti
ficuint m̃ dacium. Et fatilunt ꝯtritiont̃
filiȩ populi mei adignominiã dicentes pux
pax cũ ñ eet pax: confusi sunt quia ab omi¬
nationem fecerunt. Idciroo hȩc dicit dñs ex¬
ercituũ ds̃ isrł. Ecce ẽo cibabo populum
istum absinthio & potũ clabotis aquam fellis.
& disꝑgani eos ingentib quas nõ nouerunt
ipsi & patres eoꝵ. & mittã post eos gladium
donec consumantur. Qualit̃ gͦ displictat dõ
oñipotenti pastoꝵ neglegentia & sub ditoꝵ
error. ñ solum ꝓphetica testimonia ostendunt.
sec̾tiã facta ant̾i quorũ declarant. cũ in libro
regum legitur. quomͦ malignus spc̃ decepit
achab regem isrł pfalsos ꝓphetas ita ut cre¬
dens eis interierit. & quomͦ ochotias filuiꝰ
eius egrotans. miserit nuntios ad consulendũ
berliebub dm̃ accaron. utrũ uiuere atq
conualesoere possa de infirmitate sua. Ob
quod helias ꝓpheta adõ missus. increpat

Expanded text:
iam sequuntur: a propheta usque ad sacerdotem, cuncti faciunt mendacium. Et sanabant contritionem filiae populi mei ad ignominiam, dicentes, Pax pax, cum non esset pax; confusi sunt: quia abominationem fecerunt. Idcirco haec dicit Dominus exercituum Deus Israel: Ecce ego cibabo populum istum absynthio, et potum dabo eis aquam fellis, et dispergam eos in gentibus quas non noverunt, ipsi et patres eorum, et mittam post eos gladium donec consumantur. Qualiter ergo displiceat Deo omnipotenti pastorum negligentia, et subditorum error, non solum prophetica testimonia ostendunt, sed etiam facta antiquorum declarant, cum in libro Regum legitur quomodo malignus spiritus deceperit Achab regem Israel per falsos prophetas, ita ut credens eis interierit, et quomodo Ochozias filius ejus aegrotans miserit nuncios ad consulendum Beelzebud Deum Accaron, utrum vivere atque convalescere posset de infirmitate sua. Ob quod Helias propheta, a Deo missus, increpat
Abbreviated transcription (Latin):
aliqua &iam talia deuiones audiant & prę¬
dicant quasi aliquid indignũ sit ut quod ĩdõ
dicitur in hominibus in notescat: hoc nõ solũ
boni uerũ &iam mali non taceant. cũ ipsis
hominib & iam uite bonȩ p̃cepta uideam
pariter austis ꝑurrsisq cantari. nec obẽt.
aliquid. immo atiam ꝓdeẽ ad maiorẽ notitiã
famamq ueritatis cũ de illi &iam. hi quicꝗd

Expanded text:
aliqua etiam talia daemones audiant et praealiqua etiam talia daemones audiant et praedicant, quasi aliquid indignum sit, ut quod ideo dicitur, ut hominibus innotescat, hoc non solum boni, verum etiam mali non taceant, cum in ipsis hominibus etiam vitae bonae praecepta videamus pariter a justis perversisque cantari, nec obesse aliquid, imo etiam prodesse ad majorem noticiam, famamque veritatis, cum de illa etiam hi quid
Abbreviated transcription (Latin):
uoce platas. uerũ &iam cogitatione conceptas.
cum signa quȩdam ex animo exprimuntur
incorpore. tota facilitate ꝑdiscunt. atq
hinc anam multa futura p̃nuntiant. altis
uidelic& mira. qui ista disposita ñ nouert̃.
Sicut eñi appar& concitatior animi motus
in uultu ut ab hominib quoq aliquid forin¬
secus agnoscatur. qđ intrinsetus agitur. ita ñ
deba& ẽẽ. increclibile. sed & ian ben̾iones cogi¬
tationes dant aliqua signa ꝑcorpus. quȩ obtuso
siensa hominũ cognosci non possunt acuto aut̃
dȩmonum possiuit. hac atq huuismodi fa¬
cultate. multa demones futura p̾̃nuntiant.
cum tamen ab eis longe sit altitudo illius
prophetiȩ quam ds̃ ꝑscõs angelos & ꝓphetas
opatur. Nam siquid dẽ illa dĩ dispositione
p̾rȩnuntiant. audiunt ut p̃nuntirent. & cũ
eo prģdicunt que inde audiunt. ñ fallunt
ueracissima enũ sunt. angelica & ꝓphetica
oracula. Sic aut̃ indignꝰanter accipitur. qđ

Expanded text:
uoce prolatas uerum etiam cogitatione conceptas, uoce prolatas uerum etiam cogitatione conceptas, cum signa quaedam ex animo exprimuntur in cohinc etiam multa futura praenunciant, aliis videlicet mira, qui ista disposita non noverunt. Sicut enim apparet concitatior animi motus in vultu, ut ab hominibus quoque aliquid forinsecus agnoscatur quod intrinsecus agitur, ita non debet esse incredibile si etiam leniores cogitationes dant aliqua signa per corpus, quae obtuso sensu hominum cognosci non possunt, acuto autem daemonum possunt. Hac atque hujusmodi facultate, multa daemones futura praenunciant, cum tamen ab eis longe sit altitudo illius prophetiae quam Deus per sanctos angelos et prophetas operatur. Nam si quid de illa Dei dispositione praenunciant, audiunt ut praenuncient, et cum ea praedicunt quae inde audiunt, non fallunt: veracissima enim sunt angelica, et prophetica oracula. Sic autem indignanter accipitur, quod
Abbreviated transcription (Latin):
sipsum aerem niciando morbiũ reddere. &
puersis atq amotorib terrenorũ cõmodorũ
male facta suadere. de quorũ moribus certi
sunt. qđ sint eis talia suadentib consensuri.
Suadent aut̃ miris & inuisibilib modis ꝑ
illam subtilitatẽ corporũ suorũ. corpora
hominũ ñ sentientiũ penetrando & se cogi.¬
tationib eoꝵ ꝑ quȩda unaginaria uisa mis¬
cendo siue iugilantiũ siue dormientiũ. Ali¬
quando aut̃ ñ qͦue ipsi faciunt. sed quȩ natura¬
lib signis futura p̃noscunt. quȩ signa in ho¬
minum sensus uenire non possunt᷑ ante p̃di¬
cunt. Neq eñi quia prȩuidet mredicus quod
diuinis habendus ẽ. Quid aut̃ mirũ si quẽ¬
admodum ille in corporis humani ł turbata
ł modificata temperie seubonas seu malas
feminas p̃id& ualitudines. sic d tinon in
aeris affectione atq ordinatione sibi nota
uobis ignota. futuras prȩuid& tempestates.
Aliquando & hominũ clispositiones ñ solum

Expanded text:
ipsum aerem vitiando morbidum reddere, et ipsum aerem vitiando morbidum reddere, et perversis atque amatoribus terrenorum commodorum malefacta suadere; de quorum moribus certi sunt quod sint eis talia suadentibus consensuri. Suadent autem miris et invisibilibus modis, per illam subtilitatem suorum corporum corpora hominum non sentientium penetrando, seseque cogitationibus eorum per quaedam imaginaria visa miscendo, sive vigilantium sive dormientium. Aliquando autem non quae ipsi faciunt, sed quae naturalibus signis futura praenoscunt, quae signa in hominum sensus venire non possunt, ante praedicunt. Neque enim quia praevidet medicus quod divinus habendus est. Quid autem mirum, si quemadmodum ille in corporis humani vel perturbata vel modificata temperie seu bonas seu malas futuras praevidet valetudines; sic daemon in aeris affectione atque ordinatione sibi nota, nobis ignota, futuras praevidet tempestates? aliquando et hominum dispositiones non solum
Abbreviated transcription (Latin):
animositate considerat. simul cogit & side
sub iacenti crassiore materia. ł sui quisq cor.¬
poris ł t̃ȩ. & aquȩ lapidum atq lignorum.
metallorumq uariorũ. tanta quidẽ homineͤ
possunt. ut eos illi qui liꝑe non possunt plerũq
stupendo in sui comparatione diuinos uocent
subtilissimi corporis hoc ẽ. aeru facultate ac
facilitate demones possint. cũ tanĩ sint praui¬
tate uoluntatis. maximeq supbiȩ fasta & rui¬
denti malitia spc in mundi atq ꝑuersi: Quan¬
tũ aut̃ ualeat aeris elementũ. qłio eoꝵ corpora
p̃ualent admulta uisibilia iniusibilit᷑ moli¬
euda. mouenda. mutanda. atq uersanda.
longum ẽ. nc̃ demonstrare. & putamꝰ quod
ł mediocriter consideranti facile occurrat.¬
gitur nẽ primun sciendũ ẽ. qũo de diuina¬
tione demonũ questio ẽ. illos ea plerũq
p̃nuntiare quȩ ipsi facturi sunt accipiunt
etũ sepe potestatẽ. & morbos in mittere. &

Expanded text:
animositate considerat, simul cogianimositate considerat, simul cogisubiacenti crassiore materia uel sui quisque corporis uel terrae et aquae, lapidum atque lignorum metallorumque uariorum tanta quidam homines possunt, ut eos illi, qui haec non possunt, plerumque stupendo in sui comparatione diuinos uocent,subtilissimi corporis, hoc est aerii facultate ac facilitate daemones possint, cum tamen sint prauitate uoluntatis maximeque superbiae fastu et inuidentiae malitia spiritus inmundi atque peruersi! quantum autem ualeat aeris elementum, quo eorum corpora praeualent, ad multa uisibilia inuisibiliter molienda, mouenda, mutanda atque uersanda longum est nunc demonstrare et puto quod uel mediocriter consideranti facile occurrat.ita sint, primum sciendum est, quoniam de diuinatione daemonum qupraenuntiare quae ipsi facturi sunt. Accipiunt enim saepe potestatem et morbos immittere, et
Abbreviated transcription (Latin):
ecistiment̾ ut nec medicos nec nauitas. nec
agricolas quos praue uoluntatis. & iniquis
niorib uiderint. idõ putent sibi eẽ. p̃feren¬
dos quod illi de ualitud inib illi decempestatib
illi de arbustoꝵ. fructuũq generib multa
ita pnuntiant. ut harũ rerũ in expto diui¬
nare uicheantur. Quod uõ non solum quȩdã
demones futura p̃dicunt. uerã enã quȩdam
faciunt ꝓipsa utiq sui corporis excellentia.
cur ñ contẽpnatur aprudentib cũ pleriq
iniqui ac pditi homines ita exerceant corpora
sua : tantaq diuersis artib possint ut ea qui
hec nesciunt. nec aliquando uiderunt &iam
narrata iux credant. Quã multa funãbuli
cȩtiq theatri artifices : quã multa opifices.
maximeq mechanici miranda fecerunt:¬
Num idõ meliores sunt bonis. & scã pietate
p̃ditis hominib : Quȩ idõ cõmemorauimus
ut qui hȩc sine puicatia. & sint uana resistendi

Expanded text:
existiment nec medicos nec nautas nec existiment nec medicos nec nautas nec agricolas,, quos prauae uoluntatis et iniquis moribus uiderint, ideo putent sibi esse praeferendos, quod illi de ualitudinibus, illi de tempestatibus, illi de arbustorum fructuumque generibus multa ita praenuntiant, ut harum rerum inexperto diuinare uideantur. Quod uero non solum quaedam daemones futura praedicunt, uerum etiam qufaciunt, pro ipsa utique sui corporis excellentia, cur non contemnatur a prudentibus, cum plerique iniqui ac perditi homines ita exerceant corpora sua, tantamque diversis artibus possint, ut ea qui haec nesciunt, nec aliquando viderunt, etiam narrata vix credant, quam multa funambuli caeterique theatri artifices, quam multa opifices maximeqNum ideo meliores sunt bonis, et sancta pietate praeditis hominibus? Quae ideo commemoravimus, ut qui haec sine pervicacia et sine vana resistendi