comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipatũ. fraudem dampnat. ne per
aliquem hostis ingreddiat᷑. s ante
omnia ꝑseu̾antem patientie constã¬
ciam abendam fore. p̾dicat ⁊ hor-¬
tatur. In nocte uͦ excubias ponit. dis-¬
currit ꝑ uigiles: somnolentes in¬
crepat. ⁊ p̾ ceteris sepissime sociu̾
machinam̾ta belli p̾parent. aries
ianuam pulset. tc̾ exit armatus.
sustin& hostes uirib hostiũ inc̾s
repellit: q expeditus ÷ ꝓiudentia
machinam̾ta dissipat. q discretꝰ ÷.
Sic agit discretus ñ ad tempus. s
assidue. ne adu̾sariss tradat᷑ castrũ.
ne n ipse capiat᷑: tradat᷑ castrĩ exac¬
tori. mictat᷑ in carc̾em. trahatur
ad torm̾ta. Istiꝰ uita mores instru¬
it aucdientium. loqͥ de eo ñ debiliũ
m̾tib p̾bet affectum: audire enĩ
cium discreti ⁊ expediti. Indiscreti
aũ ⁊ pigri officium ÷ impedire dis¬
cretum: tardare expeditum. Hunc
talia agentem labor expediti. discͤa
hostib castrum. cum socio dñi sus

Expanded text:
cipatum; fraudem damnat, ne per cipatum; fraudem damnat, ne per aliquem hostis ingrediatur; sed ante omnia perseverantem patientiae constantiam habendam fore praedicat, et hortatur. In nocte vero excubias ponit, discurrit per vigiles, somnolentos increpat, et prae caeteris saepissime socium machinamenta belli praeparat, aries januam pulsat; tunc exit armatus, sustinet hostes, viribus hostium incursus repellit, quia expeditus est, providentia machinamenta dissipat, quia discretus est. Sic agit discretus non ad tempus, sed assidue, ne adversariis tradatur castrum, ne et ipse capiatur, et tradatur exactori, mittatur in carcerem, trahatur ad tormenta. Istius vita mores instruit audientium, loqui de eo etiam debilium mentibus praebet affectum. Audire enim cium discreti et expediti. Indiscreti autem et pigri officium est, impedire discretum, tardare expeditum. Hunc talia agentem, labor expediti, discrethostibus castrum, cum socio Domini su
Abbreviated transcription (Latin):
excubias ordinant. uectes ferreos
portis iuserunt. Portas suas mu¬
pent. quib homo int̾ior orelinate
tenetur. Sic fr̃s.sic quidam t̾res
edificant: ut securius rapiant. Ali
sola delectatione n suꝑfluitate gau¬
dͥent. alii necessitate n cimore ne
oppͥmant᷑ a potentib ut diximus
laborare n desinunt. Claustra au̾
quasi castra añi: alii dño ꝯponuis.
⁊ sic̾ regum ministri turriũ in¬
staurata munitione securiꝰ frau¬
des inimicorexeludunt: sic homo
int̾ior. n homo ext̾ior intra muni¬
mina claustroꝵ positi antiqͥ hos¬
Lis insidias ncemꝑalium rerũ fra¬
giles easus effugiunt. Utile itaq eẽ
lat&: ꝑ res ooulis subiacentes liqͥdũ
ext̾ior. Discretus in die municionͤs
parat crigit ꝓpugnacula defensio¬
nis loca sĩgłis assignat. officia p̾eun-¬
di inungit quibdam. socioꝵ concor¬
diam docet. ieiunandi tempꝰ indicit.
ne fames que clausis intrat forib
int̾ armatos uictorie obtineat pͥn-¬

Expanded text:
excubias ordinant, vectes ferreos excubias ordinant, vectes ferreos portis inserunt, portas suas murent quibus homo interior ordinate teneretur! Sic, fratres, sic quidam turres aedificant, ut securius rapiant, alii sola delectatione, et superfluitate gaudent. Alii necessitate, et timore, ne opprimantur a potentibus ut diximus, laborare non desinunt. Claustra vero quasi castra Domini alii Domino componunt, et sicut regum ministri turrium instaurata munitione securius fraudes inimicorum excludunt: sic homo interior, et homo exterior intra munimina claustrorum positi, antiqui hostis insidias, et temporalium rerum fragiles casus effugiunt. Utile igitur esslatet, per res oculis subjacentes liquidumexterior. Discretus in die munitiones parat, erigit propugnacula, defensionis loca singulis assignat, officia praeessendi injungit quibusdam sociorum, concordiam docet, jejunandi tempus indicit, ne fames, quae clausis intrat portis, inter armatos victoriae obtineat prin
Abbreviated transcription (Latin):
ad ruinamꝰ. Solent it ⁊⁊ hoc
racionabilit̾ qͥ firmit̾ edifi¬
eare uolunt eu̾sa .⁊ eiecta t̾¬
ra supͣ firmam petrã. licoe
nimio labore quesitam edi¬
ficii sui pon̾e̾ fundam̾tum.
cioꝵ. Ampla ⁊ enim palatia
reges sibi edificant: s domꝰ illoꝵ
sepulera eoꝵ inet̾num. Turres
firmas in summis montib lo¬
cant: uallant agg̾e  muro
solo imꝑio fluminib exeludunt
hostium uires. nichil tñ horum
dine construunt. pictos delectã¬
tur habere chalamos. uestrunt᷑
ibi imagines p̾ciosis coloꝵ indu¬
m̃tis. pauꝑ aũ sine uestib ince¬
dit. ⁊ uacuo uentre clamat ad hosti
hectori clipeus dat᷑. auro splendens
pauꝑi uͦ ad ianuam clamanti non
porrigit᷑ panis. A ut ueru̾ factar
pauꝑes spoliant᷑ sepe ut uestiant᷑
Tapides ⁊ ligna. Ornant p̾coria co¬
lumpnis. fores domib anponua.
que utinam pauꝑes includ̾ent non
exelud̾e̾nt. Cuies urbiũ suaꝵ mu¬
nitiones studiose disponunt. ut
sic incursus hostrum repellant.

Expanded text:
 hoc rationabiliter qui firmiter aedificare volunt, eversa et ejecta terra, super firmam petram licet nimio labore quaesitam, aedificii sui ponere fundamentum. ciorum. « Ampla etenim palatia reges sibi aedificant, sed domus illorum sepulcra eorum in aeternum . Turres firmas in summis montium locant, vallant aggere, et muro solo imperio fluminibus, excludunt hostium vires, nihil tamen horum dine construunt, pictos delectantur habere thalamos, vestiuntur ibi imagines pretiosis colorum indumentis. Pauper item sine vestibus incedit, et vacuo ventre clamat ad ostiuHectori clypeus datur auro splendens, pauperi vero ad januam clamanti non porrigitur panis, et, ut verum fatear, pauperes spoliantur saepe, et vestiuntur lapides, et ligna. Ornant praetoria columnis, fores domibus anteponunt, quae utinam pauperes includerent, non excluderent. « Cives urbium suarum monitiones studiose disponunt, ut sic incursus hostium repellant,
Abbreviated transcription (Latin):
arduã fore. nec ĩpossibilẽ s pluribus
sociã. finitimã studiosis. ꝯuenientẽ
uoluntariis: qͥd hec inqͥt fecisti m:
qͣͥre ñ dixisti mͥ: q uxortua ÷. Hoc
ꝯugio: G dixisti sororẽ tuã. nullis¬
nisse: Sunt it ñnulli qͥ delicatam
ac uoluptuosam. fore creclunt rel¬
gionẽ. exꝑtẽ laboris. uacantẽ ocio.¬
nio habitũ religionis indicrete ra¬

Expanded text:
arduam fore, nec impossibilem, sed pluribus arduam fore, nec impossibilem, sed pluribus sociam, finitimam studiosis, convenientem voluntariis, Quid hoc, inquit, fecisti mihi? Quare non dixisti mihi quia uxor tua est? Hoc conjugio, sed dixisti sororem tuanisse? Sunt enim nonnulli qui delicatam ac voluptuosam esse credunt religionem, expertem laboris, vacantem otio, habitum religionis indi
Abbreviated transcription (Latin):
te. hoc ÷ si de me. si de amico. si de
possessione. disfensio ÷: omnib cedo.
Si aũ morib ñ ꝯuenit: discede ã
me. O ꝙͣta ante p̾misit abrahã ne
cog̾et᷑ a ne pote discecłe. S n nir¬

Expanded text:
te, hoc est, si de me, si de amico, si de possessione dissensio est, omnibus cedo; si autem moribus non convenit, discede a me. O quanta promisit nepoti Abraham, ne cogeretur a nepote discedere. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
formare uellox. Si fieri potest¬
minib pacem habentes. Deind̃
si hoc ñ potest: certe nec discor¬
dias. nec imicitias. Ideoq ad¬
didit. ñ  uundicantes karissimi.
In quo t̾cium illud excluditur.
ueuindicare nos nequaquã uelimꝰ:
s date inquit locum ire. Habes
n quartum. ut discedas magis
n uindictam deo cominitas. ꝙͣ
tibi exigas. Nunc autẽ fraterle
qui primi libelli sꝑatium dila¬
tauimꝰ in pace cohabitantes ⁊⁊
nos met ipsos ꝑ patientiam inui¬
cen supportantes. deo autem
uindictam ꝯmitentes finem
OCUẼURUS: RARAS

Expanded text:
formare vellet: Si fieri potestminibus pacem habentes . Deinde si hoc non potest, certe nec discordias, nec inimicitias. Ideoque addidit: Non vindicantes, charissimi . In quo tertium illud concluditur, ut vindicare nos nequaquam velimus, sed date, inquit, locum irae . Habes et quartum, ut discedas magis, et vindictam Deo committas quam tibi exigas. Nunc autem, fratres, quia primi libelli spatium dilatavimus, in pace cohabitantes, et nosmetipsos per patientiam invicem supportantes, Deo autem vindictam committentes, finem cuturus, charis
Abbreviated transcription (Latin):
sibi amicos faciat. scd̾m ut si non
potest amicos fac̾e̾ ñ faciat inimi¬
cos. t̾ciũ ut si istud suppetit. senten¬
tia discedat. quartũ aũ si qͥs ecden¬
parentis. ut eum ñ solũ ꝑseque

Expanded text:
 omnes sibi amicos faciat: secundum, ut si non potest amicos facecos. Tertium, ut si istud non suppetit, sententia communi discedat. Quartum autem, ut si quis cedenparentis, ut eum non solum non pe
Abbreviated transcription (Latin):
Dutauimꝰ inqͥunt pondꝰ religionis
leuiꝰ esse. qͥs it pot̾ ferre claustri ce-¬
diũ. diut᷑nitatẽ silentii. pondꝰ labo¬
ris. parsimoniã cibi: Sic gͦ uxorem
suã reddunt abrahe. expellentes eã
ut liberi remaneant in egipto. Abi¬
ciunt it habitũ religionis: ⁊ in de¬
ascendit. ab egipto in bethel .i. car-
naliũ uoluptatũ ꝯsortia deserens.
in domo di man&. hoc it int̾preta¬
tur bethel domꝰ dĩ. Abrahã religi¬
onis: forma: exemplũ cohabitantiũ.
Tria sunt que pacẽ cohabitantiũ
turbare solent .i. qñ aliqͥs mouet᷑

Expanded text:
utavimus, inquit, pondus religionis levius esse. » Quis enim potest ferre claustri taedium, diuturnitatem silentii, pondus laboris, parcimoniam cibi? Sic ergo uxorem suam reddunt Abrae, expellentes eam ut liberi remaneant in Aegypto. Abjiciunt enim habitum religionis, et in deascendit ab Aegypto in Bethel, id est, carnalium voluptatum consortia deserens, in domo Dei manet. Hoc enim interpretatur Bethel domus Dei. Abraham religionis est forma, exemplum cohabitantium. Tria sunt, quae pacem cohabitantium turba
Abbreviated transcription (Latin):
num̾o fr̃m. ut tot simul co-¬
habitent. qͥ ordinate iuuere possint.
ne uł excusante paucitate irregu¬
larit̾ iuuant. uł ꝓ multitudine co¬
habitantiũ necessitati eoꝵ illicita
querant. Qͥ it multos ꝯgregant
necesse ÷ ut uictui eoꝵ multa que¬
rant. S dũ querunt plurima cres¬
cit ext̾ior cura: spargunt᷑ ꝑ diu̾sas re-¬
giones eccłe beneficia: spargunt᷑ n
fr̾s. Soli int̾ seoulares habitant.
nolentes pati fraudem: s uidicio pa-
tres uel ñ qͣtuor. aut .u. simul habi¬
tant. claustrali ñ coartant᷑ lege. lo
hoꝵ tñ. siue illoꝵ uitam accuso: s
qͥd in ut̾sq pericłi lateat annuntio.
In his aũ qͥdam monachi qͦs here¬
des beati bñdicti ẽẽ nouimꝰ. discreti¬
onẽ seruant: ut si fr̾m suꝑhabun¬
det numerꝰ. n det᷑ eis locꝰ possessionis
cunt. ne religionis opꝰ paucitatis
negligentia corrumpatur.

Expanded text:
numero fratrum, ut tot simul habitent, qui ordinate vivere possint, ne vel excusante paupertate irregulariter vivant, vel pro multitudine cohabitantium, necessitati eorum illicita quaerant. Qui enim multos congregant, necesse est, ut eorum victui multa quaerant. Sed dum quaerunt plura, crescit exteriorum cura, sparguntur per diversas regiones ecclesiae beneficia, sparguntur et fratres, soli inter saeculares habitant nolentes pati fraudem, sed judicio contres, vel etiam quatuor, aut quinque simul habitant, claustrali non coarctantur lege, lohorum tamen, sive illorum vitam accuso. sed quid in utrisque periculi lateat, annuntio. In his autem quidam monachi, quos haeredes beati Benedicti novimus esse, discretionem servant, ut si fratrum superabundet numerus, et detur eis possessionis locus  transmittunt, ne religionis opus paucitatis negligentia corrumpatur.
Abbreviated transcription (Latin):
solũ in cet̾is officindarũ locis.
uerũ ̃ in omnib motibus¬
nr̃is. nichil fiat  cuꝰ quã offendat
asẜectũ: ꝯgruũ mͥ fore uidetur: ut
maxime in eccła. cũ ad opꝰ cłĩ uentũ
fuit. huiafutatis honestas diligẽ¬
tius obseruet ut qui in eccła ante
simꝰ. Sunt it quidã qui mente ua¬
gi. attoniti oculis. habitu dissolu¬
ti plena parietũ ꝓspitientes. ꝑ lus¬
lrant. aliud cantant ⁊ alud cõgitãt
in choro sunt corꝑe ⁊ in foro m̃te:
n̾e intus. nunc foris exeunt: nec
tm̃ in tus dissoluti. s ñ eum exierĩt
foras. curiosi. psalmodie u̾ba ꝓfert̃.
s psalmodie sensum ñ attendunt.

Expanded text:
 locis, verum etiam in omnibus motibus nihil fiat, quod cujusquam offendat aspectum, congruum mihi fore videtur, ut maxime in ecclesia cum ad opus Dei ventum fuerit, humilitatis honestas diligentius observetur, ut qui in ecclesiam ante simus. Sunt enim quidam, qui mente vagi, attoniti oculis, habitu dissoluti, plana parietum prospicientes perlustrant, aliud cantant, et aliud cogitant. In choro sunt corpore, sed in foro mente; nunc intus sunt, nunc foras exeunt; nec tantum intus dissoluti, sed etiam cum exierint foras curiosi. Psalmodiae verba proferunt, sed psalmodiae sensum non attendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
radiso: s cantes intemplo cũ xꝑo
citiens ementes ⁊ uendentes de eo
templo. Eitiens uendentes datã
gr̃am: ⁊ ementes uanã głam. Cã¬
tus diaboli cupiditas. tantꝰ pͥmi
hoĩs uoluptas: scd̃i caritas. In cantu¬
⁊ it diaboli. sunt tres false uoces⁊
in cantu pͥmi hõĩs tres dissone. ⁊
discordes. In cantu ⁊it diaboli pͥma
uox ÷ elationis. scd̃a suggestions ÷ͥ¬
cia desꝑationis. Similit̾ ⁊ in cantu
pͥmi hoĩs pͥma uox ÷ delectatio . ũ.
consensus. t̾cia desꝑatio. Ex his sex
uocib: constat discordie cantꝰ. Musi¬
ca diaboli: ab altiori uoce incͤpit.¬
quã debuit. Inchoauit ⁊ it in celo
antiphonã elationis dicens. Ponam
sedem meã ad aqͥlonẽ: nero similis
sub iestionis: cantar& ou aliis an¬
lionis in paradiso: desꝑationis inĩ¬
ferno. Differt itaq musica xꝑi: a

Expanded text:
radiso, sed cantes in templo cum Christo, radiso, sed cantes in templo cum Christo, ejiciens vendentes et ementes ex eo , ejiciens vendentes datam gratiam, et ementes vanam gloriam. Cantus diaboli cupiditas, cantus primi hominis voluptas, secundi charitas. In cantu diaboli sunt tres falsae voces, et in cantu primi hominis tres dissonae et discordes. In cantu etenim diaboli prima vox est elationis, secunda suggestionis, tertia desperationis. Similiter et in cantu primi hominis prima vox est delectatio, secunda consensus, tertia excusatio. Ex his sex vocibus constat discordiae cantus. Musica diaboli ab altiori voce cantare coepit; inchoavit enim in coelo antiphonam elationis, dicens: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis subjectionis cantaret cum aliis anhonam suggestionis in paradiso, desperationis in inferno. Differt itaque musica Christi a
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatem cło. ꝑ obedientiam ma¬
gistro. Hec: concordia moꝵ. Sunt eti¬
ã tres speties sonoꝵ. que fiunt. pul¬
su flatu ⁊ cantu. Ad eytharã ꝑturs
pulsus. ad organũ flatꝰ: ad uocem
cantꝰ. Adsignari pot̾ hec ꝯsonantia
sonoꝵ. ꝯcordie moꝵ: si referat᷑ ad
pulsum eythare. manuũ oꝑatio. ad
flatũ organi mentis deuotio: ad
cantũ uocis. sermonũ exhortatio.
ꝑcute gͥ corclas cythare manu oꝑa
tionis. ut ꝯcordes ꝓximo ꝑ exem¬
plũ mortificate carnis. imple or¬
rationis. ut reddas do dulcẽ sonũ
pie deuotionis. ut it̾m concordes
magistro canta canticũ nouum.
cantieũ obedientie. canticũ noui¬
dulcedo uocis: sine dulcedine m̃ti :
musice. frangis ⁊ eleuas uocẽ: sic
ꝑ ascensus. ⁊ descensus. uͥtutũ. frã¬
gas :⁊ cleues mentẽ. frangas ades¬
cendens ad compassionẽ ꝓximi:
eleues adscendens ad contempla-¬
tionẽ dĩ. Noli cantare cũ lucife¬
ro in celo. seu cũ pͥmo hoĩe in pa¬

Expanded text:
oluntatem Deo, per obedientiam magistro: haec est concordia morum. Sunt etiam tres species sonorum, quae fiunt pulsu, flatu et cantu. Ad citharam pertinet pulsus, ad organum flatus, et ad vocem cantus. Assignari potest haec consonantia sonorum, concordiae morum: si referatur ad pulsum citharae, manuum operatio; ad flatum organi, mentis devotio; ad cantum vocis sermonis exhortatio. Percute igitur chordas citharae manu bonae operationis, ut concordes proximo per exemplum mortificatae carnis. Imple orctae inspirationis, ut reddas Deo dulcem sonum piae devotionis. Ut iterum concordes magistro, canta canticum novum, canticum obedientiae, non canticum contulcedo vocis sine dulcedine cordis? musicae frangis et elevas vocem, sic per ascensus et descensus virtutum frangas et eleves mentem. Frangas descendens ad compassionem proximi, eleves ascendens ad contemplationem Dei. Noli cantare cum Lucifero in coelo, seu cum primo homine in pa
Abbreviated transcription (Latin):
punctio infundit᷑: uia nobis ĩ corde
sit. ꝑ quã ad iłmm in sine ꝑuenitur.
Sunt. ⁊ alii uoce dissoluti. qui uocis
modulatione głantur: nec tm̃ gau¬
tumentes elatione: aliid cantant ꝗͣ
libri habeant. ⁊ aliud forsitan it̾m
dicturi. ut sint illud idem iterum
cantaturi. quanta leuitas uocis. tã¬
ta forsitan n mentis. Cantant for¬
sitan ut placeant ppło magis quã
d̾o. Qͥ sic cantant ñ cantant in¬
choro cũ maria sorore moisi: s
in palatio cũ herodiade. ut place¬
ant discũbentib uł herodi. Timeo
au̾ ne sicut delectant᷑ alctudine
uocis: delectent᷑ ⁊̃ elatione m̃tis.
Nemo tñ altꝰ cantat eo quẽ añs
audire consueuit. de monte scõ
suo: nemo dulciꝰ quã cui inclinat¬
dñs aurem suã. Soce mea inguit
ad dñm clamaui: ⁊ exauduit me¬
dñs de monte sc̃o suo. Esto gͥ in
ualle humilitatis: ut in monte scõ
audiri merearis. Si sic cantas. ut
atrũ. Habes in potestate uocẽ tuã.
habeto ⁊ animũ tuũ: frangis uocẽ

Expanded text:
punctio effunditur, via nobis in corde fit, per quam ad Jesum in fine pervenitur. » Sunt etiam alii voce dissoluti, qui vocis suae modulatione gloriantur, nec tantum gautumentes elatione, aliud cantant quam libri habeant, et aliud forsitan iterum dicturi, si sint illud idem iterum cantaturi. Tanta est levitas vocis, forsitan et mentis. Cantant forsitan, ut placeant populo magis quam Deo. Qui sic cantant, non cantant cum Maria sorore Moysi, sed in palatio cum Herodiade, ut placeant discumbentibus vel Herodi. Timeo autem, ne sicut delectantur altitudine vocis, delectentur etiam elatione mentis. Nemo tamen altius cantat eo, quem Dominus exaudire consuevit de monte sancto suo, nemo dulcius quam cui Dominus inclinat aurem suam. Voce mea, inquitad Dominum clamavi, et exaudivit me de monte sancto suo . Esto igitur in valle humilitatis, ut in monte sancto exaudiri merearis. Si sic cantas, ut atrum. Habes in potestate tua vocem tuam, habeto et animum, frangis vocem,
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat a uoce humilitatis: In mu¬
sica siquidẽ xꝑi sex sunt uoces in¬
ter se consone. ⁊ ꝯcordes. Prima cõ¬
cordie uox ÷ humilitaᷤ cordis. scd̃a
mortificatio carnis .iii. compassio.
⁊ descensus uirtutũ. Noca quomͦ
cͥ cord& humilitas mortificationi. mo¬
ytificatio compassioni. compassio cõ¬
solationi: consolatio orationi. oratio de¬
uotioni. Nota itm descensu quomͦ ꝑ
tineat deuotio ad orationẽ. oratio ad
consolationẽ. ꝯsolatio ad compassionẽ.
cmpassio ad mortificationẽ. mortifi¬
catio ad humilitatẽ. In his sex uocib
cantat᷑ canticũ nouũ: canticũ carita

Expanded text:
cipit a voce humilitatis? In musica siquidem Christi sex sunt voces inter se consonae et concordes. Prima concordiae vox est humilitas cordis, secunda mortificatio carnis, tertia compassio, et ascensus virtutum. Nota quomodo concordet humilitas mortificationi, mortificatio compassioni, compassio consolationi, consolatio orationi, oratio devotioni. Nota iterum in descensus quomodo pertineat devotio ad orationem, oratio ad consolationem, consolatio ad compassionem, compassio ad mortificationem, mortificatio ad humilitatem. In his sex vocibus cantatur canticum novum, canticum charita
Abbreviated transcription (Latin):
iustum in nocentem. sc̃m. soc iebat᷑
flagitio. Seꝑari dr loth ab abraham:
ma motus diu̾sos nͥ recipit: natura¬
lit̾ sibi repugnantes. Sic ꝑ t̾ram:
anima designat᷑. ꝑ loth uͦ motus qͥ¬
dam uitioꝵ: declinantes a iusticia
mentis ꝑ abraham: mentis ꝑfectio.
Non potest it eadem anima m̾̃tiᷤ
ꝑfectionem. ⁊ uitioꝵ multitudinem
simul caꝑe: quin ibidem seꝑationẽ
fieri contingat. In seꝑatione uͦ ipsi
loth datur lectio: s ut dr deflectẽ¬
tib a uero. anrica ÷ lactantia. hic
ñ lot̾h leuauit oculos: quod ÷ arro¬
gantie signum. Sublimes it oculos:
descendit de celo. Discendens ab abra-¬
ham loth: descendit ad oppida iordanis.
Descendit it ad oppida iorclanis: qr ut
ait beatus aobrosius. uirtutũ ꝯsortiũ
deserit: qui spetiem eligit n̾ u̾itatem.

Expanded text:
justum, innocentem, sanctum, sociebatur justum, innocentem, sanctum, sociebatur flagitio. » Separari dicitur Loth ab Abram, quma motus diversos non recipit naturaliter sibi repugnantes. Sic per terram anima designatur; per Loth vero, motus quidam vitiorum declinantes a justitia mentis; per Abram, mentis perfectio. Non potest enim eadem anima et mentis perfectionem et vitiorum multitudinem simul capere, quin ibidem separationem fieri contingat. In separatione vero, ipsi Loth datur electio; sed, ut dicitur, deflectentibus a vero amica est jactantia. Hincetiam Loth levavit oculos, quod est arrogantiae signum. Sublimes enim oculosdescendit de coelo; discedens ab Abram, Loth descendit ad oppida Jordanis. Descendit enim ad oppida Jordanis, quia, ut ait Ambrosius, « virtutis consortium deseri
Abbreviated transcription (Latin):
Nlac̾s forsitan alicui: si de adducto
exemplo exqͣsitius loquesemur. Au-¬
diat gͦ diligens lector. qͥ ñ quos uult
uel qn̾ uult explanationum potest
habere libros. audiat nͥ me: s bea-¬
tum ambrosium cuiꝰ auctoritatem
hic sequi uolumꝰ. uel sensum u̾bis
aliis. uel ciꝰdem u̾ba ponentes: ut
ad maiorem instructionem loqui
ualcamꝰ: int̾pretationes nominum
n̾ sit annotari difficile. Abraham
⁊it interp̾tatur pater. loch uͦ declina-¬
tio: iordanis ali descensio. heo omi̾a
in homine possunt ad aptari: qr meis
iusti hominis quasi pat̾ esse dr. Sic̃
it pater filiis p̾uid&: sic mens iusti co-¬
gitationib p̾sidet. uagos sensuum
motus. quasi quodam pat̾nitatis dul¬
ci regit affectu. Loch aucem declinatio
Duob aũ modis: declinatio dr. Un
beatus ambrosius ait. Cum loth in¬
quit declinaros malum. hoc ÷ erro¬
rem flagitiu̾ erim̾: cunc iungebat᷑
patruo. Cum declinar& bonũ. hoc ÷

Expanded text:
Placeret forsitan alicui, si de adducto Placeret forsitan alicui, si de adducto exemplo exquisitius loqueremur. Audiat ergo diligens lector qui non quos vult, vel quando vult, explanationum potest habere libros, audiat non me, sed beatum Ambrosium, cujus auctoritatem hic sequi volumus, vel sensum verbis aliis, vel ejusdem verba ponentes. Et ut ad majorem instructionem loqui valeamus, interpretationes nominum non sit annotari difficile. Abram enim interpretatur pater, Loth vero declinatio, Jordanis autem descensio. Haec omnia in homine possunt adaptari, quia mens justi hominis pater esse dicitur. Sicut enim pater filiis praesidet, sic mens justis cogitationibus praesidet, et vagos sensuum motus quasi quodam paternitatis dulci regit affectu. Loth autem declinatio Duobus autem modis declinatio dicitur. Unde beatus Ambrosius ait: « Cum Loth declinaret malum, hoc est, errorem, flagitium, crimen, tunc jungebatur patruo: cum autem declinaret bonum, hoc est
Abbreviated transcription (Latin):
RIoIUM
ꝑ delectionem temꝑaliũ anti¬
sa pulcͥtudo sit delectationis causa.
possessionis libertas : leuauit oculos.
⁊ aspexit omnem regionem iorda¬
nis que irrigabat᷑ pͥusꝙ eu̾teret
dñs sodomam. ⁊ gomoram sicut
paradisus dñi. Hanc elegit s pꝰca
int̾ diu̾sos reges ortum ÷ bellum¬
⁊ cum qͥnq ca regib captum loth
narrat hystoria: quo comꝑto abra¬
suos. ncum trecentis decem ⁊ octo
iuris adeptus uictoriam nepotem
liberauit. Notate fr̾̃s cum seꝑari
uellet loch ab abraliam regionem
aspexit iordans que irrigabat᷑ sic̃
paradisus dñi: ⁊ loci pulcͥtudinem
utilitati p̾posuit. Infirmior it ut
ait bcatꝰ ambrosius amena elͥgit:
utilia fastidit. Sic nͥ tm̃ captus sp ul¬
cͥtudine ad amena iordanis descendit.
s ñ ab hostib captus ibidem et̾ ag¬
nosc̃itur. Doceat gͥ loth hominẽ ext̾i¬
orem. ne pͥnceps mundi huiꝰ ꝑ pulcͥ¬
tudinem rerun blandiatur ei: ne
discedens a socio capiacur ab hostib.

Expanded text:
rimum per delectationem temporalium antisa pulchritudo sit delectationis causa. possessionis libertas, levavit oculos et aspexit omnem regionem Jordanis, quae irrigabatur, priusquam everteret Dominus Sodomam, et Gomorrham, sicut paradisus Domini, hanc elegit; sed postea inter diversos reges ortum est bellum, et a quatuor regibus captum Loth, narrat historia: quo comperto Abrs, et cum trecentis decem et octo viris adeptus victoriam, nepotem liberavit . Notate, fratres, cum separari vellet Loth ab Abram, regionem aspexit Jordanis, quae irrigabatur sicut paradisus Domini, et loci pulchritudinem utilitati praeposuit. « Infirmior enim, ut ait beatus Ambrosius, amoena eligit, utilia fastidit. » Sic non tantum captus loci pulchritudine, ad amoena Jordanis descendit, sed etiam ab hostibus captus ibidem esse cognoscitur. Doceat igitur Loth hominem exteriorem, ne princeps mundi hujus per pulchritudinem rerum blandiatur ei, ne discedens a socio capiatur ab hostibus.
Abbreviated transcription (Latin):
illecebre corꝑales. atq mundane suii:
qm̃ ⁊ caro hominis ⁊i mundusi ex¬
quatuor ꝯnstant homotib. Merito
reges dicunt᷑: q hab& suum culpa
añatum. habet regnum grande.
Unde ait apłs. Non regnet pece̾m
in ur̃o mortali corpore. Sensus gͥ¬
nr̃i facile corporalib delectationib
⁊ scłarib cedunt: n quadam eoꝵ po¬
testatecap unt᷑. Corporales autẽ de¬
lectationes ⁊ ilecebras scłi huiꝰ ñ
uicit: nͥ mens que suit spiritalis.
adherens deo. ⁊ se totam a t̾renis
seꝑans. Deflexio omnis. his capitur.
cos quos t̾rene ꝯu̾sationis affectus
ñ habitatores: s accole simꝰ t̾re huiꝰ.
Accola ut ait beatus ambrosius. tr̾¬
poralis diu̾sorii sp̃em gerit. Habi¬
tator autem omnem spem atq
usum sue substantie illic collocat.
ubi habitandum putau̾it. Itaq qͥ
est t̾re accola: habitator ÷ celi. Qͥ
autem habitatoi ÷ terre: possessor
÷ mortis. Sic loch .i. declinatio:. ca¬
pitur: dum habitat᷑ in sodomis.

Expanded text:
illecebrae corporales atque mundanae sunt; quoniam et caro hominis, et mundus quatuor constat elementis. Merito reges dicuntur, quia habet suum culpa dominatum, habet regnum grande. Unde Apostolus ait: Non regnet peccatum in vestro mortali corpore . Sensus ri facile corporalibus delectationibus et saecularibus cedunt, et a quadam eorum potestate capiuntur. Corporales autem delectationes et illecebras saeculi hujus non vincit nisi mens, quae fuerit spiritualis, adhaerens Deo, et se totam a terrenis separans. Deflexio omnis his capitur. eos quos terrenae conversationis affectus, non habitatores, sed accolae simus terrae hujus. « Accola, ut ait beatus Ambrosius, temporalis diversorii speciem gerit: habitator autem omnem spem atque usum suae substantiae illic collocat, ubi habitandum putaverit. » Itaque qui est terrae accola, habitator est coeli. Qui autem habitator est terrae, possessor est mortis. Sic Loth, id est declinatio, capitur: dum habitaret in Sodomis.
Abbreviated transcription (Latin):
duo fercła cocta sufficiant: ut siens
beatꝰ bñdictꝰ qͥ ñ possunt ex uno
feroła cocta. in cena uͦ unũ crudi
seu coctũ ꝓ uelle disponentis hal
licebit. Pret̾ hec aũ sunt ⁊⁊ alia p¬
ters aut alicus dem̃s a sua aliq̃o excõ¬
descentaonis benignitate tͣnsmittere.
neo tñ eis iniꝰtũ uid̾i deb& qͦs fecit
aliqͣ ꝯfuetudo fortiores: si minꝰ pati
uasentib siue illis quenꝰ patiunt᷑ la¬
borẽ. aliqͥciens pietas magistri ꝓuidat¬

Expanded text:
duo fercula cocta sufficiant ut, sicut ait beatus Benedictus, qui non possunt ex uno, fercula cocta, in coena vero unum crudum, seu coctum pro voluntate disponentis habere liceat. Praeter haec autem sunt et alia piter, aut alicui de mensa sua, aliquod ex condescensionis benignitate transmittere, nec tamen eis injustum videri debet, quos fecit aliqua consuetudo fortiores, si minus pati valentibus, sive illis, qui nimium patiuntur laborem, aliquoties pietas magistri pr
Abbreviated transcription (Latin):
i. cum carnali affectu. He sunt ma-¬
nus quib uirgam tenebat: ⁊ ba¬
culum. Uirgam directionis per
correptionem: ⁊ baculum sustẽ¬
tationis ꝑ consolationem. Hanic
faciem auertit a facie esau. faci¬
em iacob ab esau auertit: cũ uistꝰ
quilib& carnalib desideriis ñ con¬
Mei aũ pene moti st̃ pedes .p. effusi

Expanded text:
id est, cum carnali affectu. Hae sunt maid est, cum carnali affectu. Hae sunt manus, quibus tenebat virgam et baculum, virgam directionis per correctionem et baculum sustentationis per consolationem. Hanc faciem avertit a facie Esau. Faciem Jacob ab Esau avertit, cum justus quilibet carnalibus desideriis non conMei autem pene moti sunt pedes, pene effusi
Abbreviated transcription (Latin):
unt gͥ hec tria ad mundiciã faciẽ¬
dam: iudelic& aqua. manꝰ: igni s.
i. meror. labor. ⁊ amor. Aqua siqͥ¬
dem abluit sordes: manꝰ expͥmit.
ignis exsiccat. Meror abluit fetorẽ.
labor extrahit humorẽ: calor pre-¬
bet candorem. Prima aqua sordi¬
da. scda turbidã: tercia liquidat.
Sordida ꝓ peccati ꝑpetratione. tur¬
bida ꝓ recordatione: liquida pro
depositione. Habet it sordes culpa.
turbationem pena: hilaritatẽ ue¬
nia. Prima lauat pedes. scl̃a manꝰ:
terciã faciẽ. Pedes sunt affectus ani
mi. manꝰ oꝑa penitentie: facies
intentio pura. Lauantur siquidẽ
pedes .i. affectus comquinati sorde
ueniendi ad dm̃ inflaminata lacͥ¬
matur. Isti sunt pedes ciuꝰlib& fideł
anime: he manꝰ. hec facies. Hii sunt
pedes iacob. quib egressus est de
mesopotamia sirie .i. de altitudine
suꝑbie. his manib luctat᷑ur. hac
facie intendebat in faciem dñi.
His pedib renͣuit iacob cũ esau:

Expanded text:
unt igitur haec tria ad munditiam facienunt igitur haec tria ad munditiam faciendam, videlicet aqua, manus, ignis, id est moeror, labor et amor. Aqua siquidem abluit sordes, manus exprimit, ignis exsiccat. Moeror abluit fetorem, labor extrahit humorem, calor praebet candorem. Prima aqua sordida, secunda turbida, tertia liquida. Sordida pro peccati perpetratione, turbida pro recordatione, liquida pro depositione: habet enim sordes culpa, turbationem poena, hilaritatem venia. Prima lavat pedes, secunda manus, tertia faciem. Pedes sunt animi affectus, manus opera poenitentiae, facies intentio pura. Lavantur siquidem pedes, id est affectus coinquinati sorde veniendi ad Deum inflammata lacrymatur. Isti sunt pedes cujuslibet fidelis animae, hae manus, hae facies. Hi sunt pedes Jacob, quibus egressus est de Mesopotamia Syriae , id est, de altitudine perbiae. His manibus luctabatur, hac facie intendebat in faciem Domini . His pedibus renuit ire Jacob cum Esau ,
Abbreviated transcription (Latin):
entie culcitra. in lectulo conscien¬
tie uere pacis capies sonmũ. Tria s̃
autẽ que huiꝰ quietis pacem cont᷑¬
bant. uidelic& pannoꝵ immundi¬
cia. somnia. lecti duricia. pannoꝵ
immundicia. est carnis spurcitia.
sonnia. mundana gaudia: lecdi du¬
ricia impatientia. In his siquidem
pannis. sunt ꝓprie carnuis uermes:
udelicet inmunde carnis affectus.
⁊ mentis corrupte cogitationes Pũ¬
git culicis more. stimulus luxurie̾
mordet appetitus gule: sollicitat or-¬
natus suꝑbie. Sonniis uͦ deluditur.
dũ fauorib gaudet. dũ honorib
extollitur: dum ꝑsonarũ sublimiũ
familiaritate głatur: Transeunt
hec omnia quasi sonnia: uelud au¬
ra ꝑtransiens. uelud hospes unius
noctis siummo mane recedeN s.
pannos. maria magdalena p̾buit
a quam. eosdem extorsit marcha
manib ut siccarentur: accendit
ioħes ignem. illa scilicet aquã me¬
roris. ista excorsionem laboris: io¬
hannes ignem amoris. Conueni¬

Expanded text:
entiae culcitra, et in lectulo conscienentiae culcitra, et in lectulo conscientiae verae pacis capies somnum. Tria sunt autem, quae hujus quietis pacem conturbant, videlicet pannorum immunditia, somnia, lecti duritia. Pannorum immunditia, est carnis spurcitia; somnia, mundana gaudia; lecti duritia, impatientia. In his siquidem pannis sunt propriae carnis vermes, videlicet immundae carnis affectus, et mentis corruptae cogitationes. Pungit culicis more stimulus luxuriae, mordet appetitus gulae, sollicitat ornatus superbiae. Somniis vero deluditur, dum favoribus gaudet, dum honoribus extollitur, dum personarum sublimium familiaritate gloriatur. Transeunt haec omnia quasi sommia, velut aura pertransiens, velut hospes unius noctis, summo mane recedens. pannos Maria Magdalene praebuit aquam; eosdem extorsit Martha manibus ut siccarentur; accendit Joannes ignem. Illa scilicet aquam moeroris, ista extorsionem laboris, Joannes ignem amoris. Conveni
Abbreviated transcription (Latin):
ter. Amauit ioħes dulciter. qñ sicutt
olauus clauo expellitur: ita dulce¬
dine dulcrdinem spiritali carna¬
lem expulit. Amauit sapienter
nemo it prudentiꝰ diligit. quã qui
consilio sapientie ⁊ ueritatis se ipsũ
enter. s etiã fortiter amauit: qͥa
pendente in cruce dño dilectusẽ
dilecto cominorari ñ dubitauit.
Hab& itaq mundicia dulcedinis
affectionem. p̾sentia sapientie dis¬
crescionem: frequentia patientie
compassonem. Caue gͥ ne consentil
carni blandienti. nt credas mun-¬
do decipienti: ne cedas diabolo ꝑ¬
sequenti. S oppone uitam xꝑi uo
luptatib quia xꝑm indiusti: pre¬
tende uirtutem aꝑi falsis mundi
lectare itaq in pulchritudine mũ-¬
dicie. in rectitudine iusticie: in for¬
titudine patientie. Hic ÷ lectulus
contemplantiũ. hic requiesces. hio
dormies: hic queres gr̾am ⁊ inue¬
nies. Hic in candidis mundicie
linteaminibꝰ. ⁊ quasi in molli pati-¬

Expanded text:
ter. Amavit Joannes dulciter, quoniam, sicut ter. Amavit Joannes dulciter, quoniam, sicut clavus clavo expellitur, ita dulcedine dulcedinem, spirituali carnalem expulit. Amavit sapienter. Nemo enim prudentius diligit, quam qui consilio sapientiae et veritatis seipsum enter, sed etiam fortiter amavit, quia pendente in cruce Domino, dilectus cum dilecto commorari non dubitavit . Habet itaque munditia dulcedinis affectionem, praesentia sapientiae discretionem, frequentia patientiae compassionem. Cave igitur ne consentias carni blandienti, ne credas mundo decipienti, ne credas diabolo persequenti, sed oppone vitam Christi voluptatibus, quia Christum induisti; praetende vitam Christi falsis mundi lectare itaque in pulchritudine munditiae, in rectitudine justitiae, in fortitudine patientiae. Hic est lectulus contemplantium, hic requiesces, hic dormies, hic quaeres gratiam et invenies, hic in candidis munditiae linteaminibus, et quasi in molli pati
Abbreviated transcription (Latin):
u̾sio. quibꝰ ex defectu senectutis
aures obturantur. turbant᷑ ocłi:
n ut cuncta breuiter ꝑstringam.
ipsi in se ꝑ se deficiunt. Hi ñ offe¬
runt agnnũ immaculatũ: s ut
ita di sam porcum curtatũ. Sicut
it porcus in inmundiciis: sic senex
iacuit uitiis. ⁊ sicut porrus siliquis pa̾¬
citur: sic ⁊ senex fabulis. ⁊ rumorib
delectatur: Simul autẽ ⁊⁊ qñq conu̾¬
titur ⁊ mopitur. ⁊ iđo hoc sacrifici¬
um caude car& officio in hoc uite
spario: nͥ forte dicas quod habu̾it
nis an fine. Amant huꝰmodi senes
heredes quos reliquerunt. qñq car¬
cͥaliter. amant insipienter: amant
eneruiter. Nimis it carnaliterdi¬
ligunt quos adhuo secum spiritalit᷑
conu̾ti nolunt. amant insipienter
qñ hoc quod ꝑu̾se adquisierunt
ꝑu̾sis relinqunt. E neruiter it̾m
alos amant. quoꝵ dampna ⁊ tri¬
bulationes ñ equanimit̾ portant.
Amauit ioħes dulcit᷑. s ñ insipien¬

Expanded text:
versio, quibus ex defectu senectutis versio, quibus ex defectu senectutis aures obturantur, turbantur oculi, et ut cuncta breviter perstringam, ipsi in se per se deficiunt. Hi non offerunt Agnum immaculatum, sed, ut ita dicam, porcum curtatum. Sicut enim porcus in immunditiis, sic et senex jacuit in vitiis: et sicut porcus siliquis pascitur, sic et senex fabulis et rumoribus delectatur. Simul autem quandoque et convertitur, et moritur, et ideo hoc sacrificium caudae caret officio in hoc vitae spatio, nisi forte dicas, quod habuerit nversionis in fine. Amant hujusmodi senes haeredes quos reliquerunt quandoque carnaliter, amant insipienter, amant enerviter. Nimis enim carnaliter diligunt, quos adhuc secum spiritualiter converti nolunt. Amant insipienter, quando hoc, quod perverse acquisierunt, perversis relinquunt. Enerviter iterum alios amant, quorum damna et tribulationes non aequanimiter portant. Amavit Joannes dulciter, sed non insipien
Abbreviated transcription (Latin):
n in animo cenent memoriã dñi¬
ce passionis. ⁊ in carne portant eru¬
cem mortificationis. qui ꝑ omnia
placent mundo: ⁊ tn̾ mundũ fu¬
gientes seruiunt do. In hac siquidẽ
etate. flauescunt crines. caro nites¬
cit eburnea. oculoꝵ geminis faci¬
esposea decoratur. ualitudo corpo¬
rei uires subministrat. uiuenilis
etas longioris uite spaciũ reꝓmitit.
Tunc it iuig&r racio: iugent etiam
corꝑis sensus. Tunc ÷ uisus acutior.
auditus ꝓitior. incessus rectior:
uultus iocundior. Qͥ gͥ in hac eta¬
ce se domant. ⁊ do se sociant: p̾mi¬
um ioħis expectant. Huꝰ modi di¬
scipulis affectum sue dulced inis
dñs prebet: sic affectis se ipsum
familiarem pre cet̾is exhib&. et
sicut ioħi uirgini uirginem com¬
mendauit: ita ⁊ istoꝵ mundo cor-¬
di sociat. mundam carnem. Tales
offerunt hostiam uiuentem. do
placentem. immaculatam: ñ au¬
re. ñ oculo. ñ pede. ñ caucla caren¬
tem. Audiat hoc senum sena cõ¬

Expanded text:
et in animo tenent memoriam Domiet in animo tenent memoriam Dominicae passionis, et in carne portant crucem mortificationis; qui per omnia placent mundo, et tamen mundum fugientes serviunt Deo. In hac siquidem aetate flavescunt crines, caro nitescit eburnea, oculorum gemmis facies rosea decoratur, valetudo corpori vires subministrat, juvenilis aetas longioris vitae spatium repromittit. Tunc enim viget ratio, vigent etiam corporis sensus. Tunc etiam visus acutior, auditus promptior, incessus rectior, vultus jucundior. Qui igitur in hac aetate se domant, et Deo se sociant, praemium Joannis exspectant. Hujusmodi discipulis affectum suae dulcedinis Dominus praebet, sic affectis seipsum familiarem prae caeteris exhibet, et sicut Joanni virgini virginem commendavit, ita istorum mundo cordi sociat mundam carnem. Tales offerunt hostiam viventem, Deo placentem, immaculatam, non aure, non oculo, non pede, non cauda carentem. Audiat hoc senum sera con
Abbreviated transcription (Latin):
siquidem uidet dm̃. presentia tan¬
git: frequentia cognoscit. Conseqͥt᷑
itaq uisio beatitudinem. tactus sani¬
tatem: cognitio ꝯsolationem. De pͥmo
gͥ beati mundo corde. qm̾ ipsi deum
uidebunt: de scd̾o cłtigit funbriam
⁊ cessauit sanguinis fluxus. De t̾cio¬
uͦ frequentabat maria sepulchrum
⁊ cognouit dum consolantem ⁊ di¬
centemsibi: mulier quid ploras qͣm
queris: Presentat gͥ ioħes mundiciã.
frequentat presentiam: ut recipi¬
at gr̾am. Confidant in his qͥ uolup¬
tates euaserunt carnis: qui in pecto¬
re eccłe requiescunt: qui dnice
passioni cotidie de uoti adsistunt.
Confidat confidat etiã in his s ante
alios iuuenum munda societas. qui
cum ioħe blandiciis misere carnus.
renuntiatiunt. qui cum i̾to loth
declinantes ab impiis. sulphureas. ⁊
ideo fecentes gomorreoꝵ euaseruis
flamnias. qui in pectore iħu dormi¬
unt. quia in minist̾io scͥpture sacre
meditando.mentem ponunt. qui

Expanded text:
siquidem videt Deum; praesentia tansiquidem videt Deum; praesentia tangit, frequentia cognoscit. Consequitur itaque visio beatitudinem, tactus sanitatem, cognitio consolationem. De primo dicitur: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . De secundo: Tetigit fimbriam, et cessavit sanguinis fluxus . De tertio: Frequentabat Maria sepulcrum, et cognovit Dominum consolantem et dicentem sibi: Mulier, quid ploras? quem quaeris? Praesentat igitur Joannes munditiam, frequentat praesentiam, ut recipiat gratiam. Confidant in his, qui voluptates evaserunt carnis, qui in pectore Ecclesiae requiescunt, qui Dominicae passioni quotidie devoti assistunt. Confidat etiam in his, sed ante alios munda juvenum societas, qui cum Joanne blanditiis miserae carnis renuntiaverunt; qui cum justo Lot declinantes ab impiis, sulphureas et ideo fetentes Gomorrhaeorum evaserunt flammas ; qui in pectore Jesu dormiunt, qui in ministerio Scripturae sacrae imitando mentem ponunt; qui
Abbreviated transcription (Latin):
Non effundit aquam de uasculo. s
de oculo: ñ panno cergit. s crine: in
quib mundo placuit. in his d̾o serũ.
in martha: scilica sollicitudinem.
turbationem. ⁊ questum. Sollici¬
ta ÷ ne quod agit fiat pigre.tur-¬
batur ne fiat tepide: ꝯquerit᷑ ut
adiuuetur ne fiat tarde. Tales it
debent esse affectus penitentiã
agentium: ut siquid eis precipi¬
atur. sollicite ꝑficiat᷑. Turbantur
etiã si eis aliqua occurrerint: in
quibꝰ aliqñ casu uł infirmitate
peccantes offend̾int. Conquerunt᷑
ut ad iuuentur: quia religiosorum
preces ⁊ suffragia sibi ꝓpiciari ob¬
nixiꝰ dep̾cantur. Nota it̾m in
ioħe: affectum querentrum głam.
Actende it̾m effectũ: ut cognoscas
effectum. Carnales ut aiunt nupti¬
as deserurt. supra pectus dñi in ce¬
na recubit: pendenti in cruce cũ
maria matre eiꝰ presens affuit. Que¬
rit gͥ donum gr̾e ꝑ effectum mundi¬
cie. ꝑ exhibitionem presentie: per
assiduitatem frequentie. Mundicia

Expanded text:
Non effundit aquam de vasculo, sed de oculo, non panno tergit, sed crine; in quibus mundo placuit, in his Deo servit. in Martha, sollicitudinem, turbationem et questum. Sollicita est, ne quod agit fiat pigre; turbatur, ne fiat tepide; conqueritur ut adjuvetur, ne fiat tarde . Tales enim debent esse affectus poenitentiam agentium, ut si quid eis praecipiatur, sollicite perficiatur. Turbantur etiam si eis aliqua occurrerint, in quibus aliquando casu vel infirmitate peccantes offenderint. Conqueruntur ut adjuventur, quia religiosorum preces et suffragia sibi propitiari obnixius deprecantur. Nota iterum in Joanne affectum quaerentium gratiam; attende iterum effectum ut cognoscas affectum. Carnales, ut aiunt nuptias deseruit: supra pectus Domini in coena recubuit , pendenti in cruce cum Maria matre ejus praesens per adfuit . Quaerit igitur donum gratiae per effectum munditiae, per exhibitionem praesentiae, per assiduitatem frequentiae. Munditia
Abbreviated transcription (Latin):
plo boni oꝑis: comitatus ÷ euntes.
factus particeps tribulationũ: ma¬
nentes in domo. in domo ꝓpria. sa-¬
nauit medicamine uirtutũ. Cla¬
mabo gͥ ad dm̃ altissimũ. łm̃ qui
Sunt autẽ fortes mimici. sunt for-¬
tiores: sunt fortissimi. Fortes inii¬
ci sunt uitia carnis. forciores st̃¬
uitia mentis: fortissimi uͦ sunt di¬
aboli. Hi autẽ qui me oderunt sunt fal¬
si fr̾s. seu quilib& ꝓximi: qͥ mͥ dethũt.
S forsitan dic& aliquis: ñ te cripu¬
it dñs ab his. Eripuit dñs . uolunta-
ti usu peccandi ⁊ assiduitate. lic&
aliqñ detinear animi uanitate.
lic& aliqñ succumbam ꝑ carnis
infirmitatẽ. lic& aliqñ decipiar :
diaboli calliclitatem. S it̾m dicet
qm̃ ꝯfortati sunt suꝑ te. Eriput
equidem ꝑ patientiam: uincena
maliciam. Cum it ꝑ patientiã ꝑi¬
sos porto. lic& grauit᷑ afflictus cu
rm̾e quanta fecit dñs anime mecꝰ
ñ it amouit orationem meam ꝙ

Expanded text:
plo boni operis, comitatus est euntes, plo boni operis, comitatus est euntes, factus particeps tribulationum, manentes in domo propria sanavit medicamine virtutum. Clamabo igitur ad Deum altissiSunt autem fortes inimici, sunt fortiores, sunt fortissimi. Fortes inimici sunt vitia carnis, fortiores vitia mentis, fortissimi sunt diaboli. Hi autem, qui me oderunt, sunt falsi fratres, seu quilibet proximi, qui mihi detrahunt. Sed forsitan dicet aliquis: Non te eripuit Dominus ab his. Eripuit quidem Dominus vx praecedenti usu peccandi et assiduitate, licet aliquando detinear animi vanitate, licet aliquando succumbam per carnis infirmitatem, licet aliquando decipiar per diaboli calliditatem. Sed iterum diconfortati sunt super te. Eripuit quidem per patientiam, vincendo malitiam. Cum enim per patientiam perversos porto, licet graviter afflictus, tamen r, charissime, quanta fecit Deus animae meae. Non enim amovit orationem meam, et
Abbreviated transcription (Latin):
Omnem escam abominata ÷ã. eoꝵ.
minant᷑ ⁊ fastidiunt. Esurrunt. ⁊⁊¬
sitiunt infirmitati contraria: abo¬
minantur ⁊ fastidiunt sanitati cõ¬
uenientia. Esuriunt it curiositatẽ:
siciunt uoluptatẽ. Abhominant᷑. ⁊
fastidiunt uerbum di: quod ÷ ro¬
bur anime. ⁊ alimonia spiritalis. In
fame gͥ ⁊ siti gen̾atur desiderii tor¬
mentum: in fastidio nouimꝰ esse
defectum. In se gͦ ꝑ se deficiunt: qͥa
ipsi ꝑse sibi ñ sufficiunt. Ne gͥ
omnino in se ipsis remanentes de¬
ficiant: in dm̃ ꝑfictant. De talib it
mum: i. ussionem de qua dicitur.
Dic tm̃ uerbo: ⁊ sanabit᷑ ꝑuer ms
Laudanda ÷ gͥ potentia anu̾inti¬
anda sunt beneficia: ut captetur
beniuolentia liberantis. Ipse enim
eduxit nos. reduxit. deduxit. ⁊ in¬
duxit de carcere ad patriam: per
uiam rectam in ciuitatem habi¬
tationis. Eductos de carcere rede-¬
mit p̾cio sui sanguinis: ut irent
in uiam rectam. precessit exem¬

Expanded text:
Omnem escam abominata est anima Omnem escam abominata est anima minantur et fastidiunt. Esuriunt et sitiunt, infirmitati contraria; abominantur, et fastidiunt sanitati convenientia. Esuriunt enim curiositatem, sitiunt voluptatem; abominantur, et fastidiunt verbum Dei, quod est robor animae et alimonia spiritualis. In fame igitur et siti generatur desiderii tormentum, in fastidio novimus esse defectum. In se ergo per se deficiunt, quia ipsi per se sibi non sufficiunt. Ne igitur omnino in seipsis remanentes deficiant, in Deum proficiant. De talibus enim est jussionem de qua dicitur: Dic verbo, et sanabitur puer meus . Laudanda est igitur potentia, annuntianda sunt beneficia liberationis, ut captetur benevolentia liberantis. Ipse enim eduxit nos, reduxit, deduxit et induxit de carcere ad patriam, per viam rectam, in civitatem habitationis. Eductos de carcere redemit pretio sui sanguinis, ut irent in viam rectam, praecessit exem
Abbreviated transcription (Latin):
dii male uiximꝰ: pondꝰ laboris quãti¬
tas opis. crudelitas exactoris ꝑtinatia
pharaonis. Sic gͥ sub pharaone .i.
sub diabolo in conficiendis laterib:
dũ sub peccato sumꝰ tenemur in
mundo. De his uͦ que ad carcerem
nferro. Sedent in cenebris: qͥ mo-¬
rant᷑ in ignorantia ꝓprie fragilitati.¬
Sedent in umbra mortis: ipsa est
imago future cdampnationis. Umbrã
corpꝰ sequit᷑: ⁊ imaginem uite uitiose
mors et̾na comitat᷑. Mendici uͦ uocari
possunt qui ꝑ alienas domos discur-¬
rentes hostiatim uictui necessaria q̃¬
runt. Sic ⁊ nos mendici sumꝰ: quia
ꝓximoꝵ res quas habere ñ possumꝰ
desiderio ⁊ affectu animi mendican¬
tes concupiscimꝰ. In hac autẽ men¬
dicitate ferro ligamur: qr duris et
oppͥmentib eulpis aggrauam. ferrea
⁊ enĩ ⁊ indissolubilia uincula sunt:
graua. ⁊ inseparabilia peccata. Ad
infirmitatem uͦ ꝑtinent quatuor:
de quibꝰ ꝓpħa dicit. E surientes ⁊ sici¬
entes aia eoꝵ ĩ ipsis defecit. L alibi.

Expanded text:
diu male viximus, pondus laboris, quantitas operis, crudelitas exactionis, pertinacia Pharaonis. Sic igitur sub Pharaone id est, sub diabolo in conficiendis lateribus dum sub peccato sumus, tenemur in mundo. De iis vero, quae ad carcerem endicitate et ferro . Sedent in tenebris, qui morantur in ignorantia propriae fragilitatis. Umbra mortis, ipsa est imago futurae damnationis. Umbra corpus sequitur, et imaginem vitae vitiosae mors aeterna comitatur. Mendici vero vocari possunt, qui per alienas domos discurrentes, ostiatim victui necessaria quaerunt. Sic et nos mendici sumus quia, proximorum res, quas habere non possumus, desiderio et affectu animi mendicantes concupiscimus. In hac autem mendicitate ferro ligamur, quia duris et opprimentibus culpis aggravamur. Ferrea etenim et indissolubilia vincula, sunt gravia et inseparabilia peccata. Ad infirmitatem vero pertinent quatuor, de quibus propheta dicit. Esurientes et sitientes, anima eorum in ipsis defecit . Et iterum:
Abbreviated transcription (Latin):
i. ꝑ delictis misere carnis. in ara cor¬
dis miscd̾iam diuine maiestatis.
S qm̃i de templo mentionẽ fecr¬
ut de ipso templo materiali expo¬
nendo aliquid dic̾emus: ut hec qͦ
facta sunt in templo materiali as¬
signare possemꝰ in mistico ł moralh.

Expanded text:
id est, pro delictis miserae carnis, in ara corid est, pro delictis miserae carnis, in ara cordis, misericordiam divinae majestatis. Sed quoniam de templo mentionem feciut de ipso templo materiali exponendo aliquid diceremus, ut haec, quae facta sunt in templo materiali, assignare possemus in mystico vel morali.