comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lignũ in panẽ eius. et conteramꝰ eum de t̾ra
uiuentiũ. Tu autẽ dñe sabaoth qui uidicas
iuste & ꝓbas renes et corda. uideam queso ulti¬
onẽ tuam ex eis. Nam ꝑ hos dies usq in quar¬
tam feriam hec studia et hec illoꝵ consilia ma-¬
gisac mag̾ feruescebant. s uerentib ne forte
tumu ltus fieret in ppło facultas deerat. Nãq
sta erat docens intemplo. noctib uero exibat
płs mane ueniebat adeum in templo. Et in
tantũ milli unqͣm adulatꝰ ẽ ut ait ieronimꝰ
ut magna uel ampla ciuitate uel unius no-¬
ctis hospitiũ unqͣm habuerit. Et qͦmodo su¬
ꝑbissimus aman erecta cruce in domo sua
qͣnsparauerat mardocheo. querebat opor-¬
tunitatẽ qua suggereret regi de illo mane
ut app̃hendet᷑. sic diabolus inito consilio in
ꝑunt ut mitt̾ent lignũ in panẽ eius eodẽ ligno
transfixꝰ & spoliatꝰ ẽ: & criyx xp̃i głosa a pena
reoꝵ subleuata ẽ in frontib imꝑatoꝵ. Itaq ut
in introitu cantamus. Głari nos oportet in cruce

Expanded text:
ra viventium. Tu, Domine Sabaoth, qui judicas juste, et probas renes et corda, videam, quaeso, ultionem tuam ex eis . Nam per hos dies usque in quartam feriam, haec studia, haec illorum consilia magis ac magis fervescebant, sed metuentibus « ne forte tumultus fieret in populo , » facultas deerat. Namquesta, « erat docens in templo, noctibus vero exibat pulus magnificabat eum in templo . » Et in tantum nulli unquam adulatus est, ut ait Hieronymus, ut in magna et ampla civitate vel unius noctis hospitium nunquam habuerit. Et quomodo superbissimus Aman erecta cruce in domo sua, quam paraverat Mardochaeo, quaerebat opportunitatem, qua suggereret regi de illo mane, ut appenderetur , sic diabolus inito consilio in perunt, ut mitterent lignum in panem ejus, eodem ligno transfixus et spoliatus est, ut crux Christi gloriosa, a poena reorum sublevata est in frontibus imperatorum. Itaque in intro
Abbreviated transcription (Latin):
tus bñ & hoc ꝓphe ostendit᷑ in eo qd̾̃ domus
dñi sumo impletur fumꝰ enĩ ille iudeoꝵ ceci¬
quem aꝑuit agnus ocłos cordis ꝑ fidem aꝑtoᷤ
dõ nr̃o qui sedec suꝑ thronũ & agno uidelicet
qr librum iamdictũ aꝑiens agnus tͥnitatis
mysteriũ in illo descͥtum ostendit qd̃ nescie¬
batur. Nam cũ interrogantib iudeis &e dicentib
capite libri scͥptum est de me. ñ aliud moyses
pͥncipiũ intelligiuoluit uͥait. in pͥncipio crea-¬
uit ds glum cẽ terram. ñ aliud inquã pͥncipi-¬
facta sunt. Creauit celum ce terram d̾s in pͥn¬
quẽ agnus aꝑuit beata p̃sulget tͥnitas. Phas
fores trifidas scãm ingressus scͥpturam. passi
deuide respsos inuemes aureos eiusdẽ diui¬
innominis titulos.

Expanded text:
t, bene et hoc prophetae ostenditur in eo quod domus Domini fumo impletur . Fumus enim ille Judaeorum caeciquem aperuit Agnus, oculos cordis per fidem apertos Deo nostro qui sedet 137 super thronum et Agno , » videlicet quia librum jam dictum aperiens Agnus, Trinitatis mysterium in illo descriptum ostendit, quod nesciebatur. Nam cum interrogantibus Judaeis et dicentibus: « capite libri scriptum est de me , » non aliud Moses principium intelligi voluit, ubi ait: « In principio creavit Deus coelum et terram ; facta sunt . » Creavit coelum et terram Deus in prinquem Agnus aperuit, beata praefulget Trinitas. Per has fores trifidas sanctam ingressus Scripturam, passim deinde respersos invenis aureos ejusdem divini nominis titulos.
Abbreviated transcription (Latin):
ñ tacuerit. nͨ sine illa uet̾es scĩ deo placue
ueteres dõ placuerunt. qm̃ hi a quib
tanqͣm ã radicib suis multiplices rami portaban-¬
tur. scilicet magni patres diuini hꝰ nominis
pinguedine ñ caruerint quanunc pascim᷑ nos
qui cũ oleaster essemꝰ naturalib ramis ꝓpt̃ in
incredulitatẽ fractis ꝑ eandẽ fidem in bonam
oluiam inserti sumꝰ Plurima quippe libri illoꝵ
testimonia tͥnitatis ęunͣgłio xͥ ꝯferunt. Unde

Expanded text:
n tacuerit, nec sine illa veteres sancti Deo placuerint. veteres Deo placuerunt, quoniam hi, a quibus tanquam radicibus suis multiplices rami portabantur, scilicet magni Patres divini hujus nominis pinguedine non caruerunt, qua nunc pascimur nos: qui cum oleaster essemus, naturalibus ramis propter incredulitatem fractis, per eamdem fidem in bonam olivam inserti sumus . Plurima quippe illorum libri testimonia Trinitatis Evangelio Christi confe
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicẽ scientiã. consonantib maxuue his
que ieuinio deputate sunt euangłicis ac ꝓpħi¬
cis lectionib. Ille namq lectiones trium die¬
rum ieiunii mag̾ consonant officioꝵ partib
reliquis. non solum sensu. sed interdũ et lit¬
tera. uc ille introitus. caritas dei diffusa est
in cordib nr̃ is. qui de lectione epłe que ieiu¬
nio deputat᷑ sumptꝰ est. Inde satis eccłiasti¬
ce et hoc romana censet auctoritas. ut semp
in hac sacra penthecosten ebdomada. siue tar¬
dius siuie temꝑius t̾mini occurrant. ieiuno¬
rum celebret᷑ sollemnitas. qͦd ab antiquis qͦq
p̃finitum ẽẽ apłicis non dubia testant᷑ ipsoꝵ
scripta. Non enim ab illis tradita ẽ noua hec
a prima ebdomada martii. tres obseruare eb¬
ad Natalem diñ. ad similitudinẽ triũ thessẽ¬
contexuit. Sed quia pͥmũ ieuiniũ ueris. se¬
cundũ estatis est. et t̾minus quadrage sime
nunqͣm ante ueris iuitiũ. pentecostes uero
mimqͣm ante estatis occrit introitũ. placuit

Expanded text:
consonantibus maxime his quae jejunio deputatae sunt evangelicis ac propheticis lectionibus. Illae namque lectiones trium dierum jejunii magis consonant officiorum partibus reliquis, non solum sensu, sed interdum et littera, ut ille introitus: Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris , qui de lectione Epistolae, quae jejunio deputatur, sumptus est. Unde satis ecclesiastice, et hoc Romana censet auctoritas, ut semper in hac sacra Pentecostes hebdomada, sive tardius, sive temperius termini occurrant, jejuniorum celebretur solemnitas, quod ab antiquis quoque praefinitum esse apostolicis non dubia testantur ipsorum scripta. Non enim ab illis tradita est nova haec a prima hebdomada Martii tres observare ad natale Domini, ad similitudinem trium τεσσαcontexuit. Sed quia primum jejunium veris, secundum aestatis est, et terminus Quadragesimae nunquam ante veris initium, Pentecostes vero nunquam ante aestatis occurrit intr
Abbreviated transcription (Latin):
quadragesime ebdomade et in ipsa pentecos¬
ten sollemnitate ieuinioꝵ eordẽ officia p̾fig̾e.
nec unqͣm ꝑꝑ uelocitatẽ aut tarditatẽ t̾imino¬
rum eadem ꝯfundere. Nec uero contristat
aut obscurat. s magis illustrat obseruantia
ieniniorũ illam de aduentu sp̃c scĩ sollemni¬
tatem. quippe quia delicie sc̃i sp̃s deliciarũ
carnalium fastidiũ important electorũ men-
libus. gementes ut columbe. gemitumꝙ ꝓ can¬
tu habentes. Igitur hec officia scđ̾m ieiuniũ quo¬
modo in suis partib insonent breuit̾ apiendũ ẽ¬

Expanded text:
ntecostes solemnitate, jejuniorum eorumdem officia praefigere, nec unquam propter velocitatem, aut tarditatem terminorum eadem confundere. Nec vero contristat, aut obscurat, sed magis illustrat observantia jejuniorum, illam de adventu sancti Spiritus solemnitatem; quippe quia deliciae sancti Spiritus, deliciarum carnalium fastidium important electorum mentilibus , « gementes ut columbae , » gemitumque pro cantu habentes. Igitur haec officia secundum jejunium, quomodo suis in partibus consonent, breviter e
Abbreviated transcription (Latin):
suos apłos dedit. Illa lex uetus. illud radix ẽ. hec
noua uelut fructꝰ ex radice. Ex lege enĩ uenit᷑
tus ẽ. sicut scriptũ ẽ. Qui loquebar ꝑ ꝓpħas.¬
ecce assum. Legem quidem permittens uelut
infantib pedagogam. euuangelium uero
perfectum uitę magisterium iam adultis
omnib prestans. Ideo in illam operantib
bona terrȩ promit te bantur. his uero eum
gratia ex fide uiuentib regnum cȩleste tͥbuit᷑.¬

Expanded text:
suos apostolos dedit. Illa lex vetus velut radix est, haec nova velut fructus ex radice. Ex lege enim venitur tis sicut scriptum est: Qui loquebar, ecce assum, legem enim premittens velut infantibus pedagogum, ewangelium vero perfecte vite magistrum iam adultis omnibus prestans. Ideo et in illa operantibus bona terre promittebantur, hic vero sub gracia ex fide viventibus regnum celeste tribuit
Abbreviated transcription (Latin):
di cũ om̃s oramus. patet cũ uolueris orare pͥua¬
tas in ꝓmptu sit. Nleo putes paruã nasci utilitatẽ
ex lectionis auditu. siqͥdem oratio ipsa fit pingui¬
or. dũ mens recenti lectiõe saginata ꝑ diuinarũ
q̃ sedens ad pedes iħu sorore neglecta attentiꝰ uer¬
bũ audiebat. bonã partem sibi elegisse dnĩ uo¬

Expanded text:
di, cum omnes oramus; patet, cum volueris orare privadi, cum omnes oramus; patet, cum volueris orare privatas in promptu sit, nec putes parvam nasci utilitatem ex lectionis auditu. 3. Siquidem oratio ipsa fit pinguior, dum mens, recenti lectione saginata, per divinarquae sedens ad pedes Jesu, sorore neglecta, verbum intentius audiebat, bonam partem sibi elegisse Domini vo
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmi ꝯposuerunt. duob choris alt̾natim
concinentibꝰ. qͣsi duo seraphim duo q testam̃¬
ta inuicẽ sibi conclamantia. Apd̾ latinos aũ
primũ idem beatꝰ ambrosiꝰ antiphonas insti-¬
ctis occiduis regionib idem usus increbuit.
añ tprẽ sunt reꝑta. ⁊ uocata hoc nomi¬
ne qd̾ uno canente chorꝰ consonando respon¬
deat. Ante aũ id solus quisq agebat. nc̃ int̾¬
dũ unus interdũ duo ueltres ꝯmunit̾ can¬
tant. choro in plurib respondente. De lectiõib.
ectiones ꝓñciare antiq̃ institutionis docet¬
traditio. Nam ⁊ ipsi uidei legitimis p̃finitisq die¬
b ex lege ⁊ ꝓpħis lectiones in sinagogis utunt᷑. ⁊
hoc de ueteri patrũ institutione seruantes. Est
aũ lectio ñ parua audientiũ edificatio. ũnopor¬
tet qñ psallit᷑ psallatur ab om̃ib. cũ oratur ab oĩ
b oretur. cũ q legit᷑ lectio. facto silentio eque au¬
te aurem sollicite accõmodet. Patet tempꝰ oran¬

Expanded text:
primi composuerunt, duobus thoris alternatim concinentibus, quasi duo seraphim, duoque Testamenta invicem sibi conclamantia. Apud Latinos autem primus idem beatissimus Ambrosius antiphonas instictis Occiduis regionibus earum usus increbuit. ante sunt reperta, et vocata hoc nomine, quod uno canente chorus reconsonando respondeat. Antea autem id solus quisque agebat, nunc interdum unus, interdum duo vel tres communiter canent, choro in plurimis respondente. CAPUT LII.tio docet. Nam et ipsi legitimis praefinitisque diebus ex lege et prophetis lectione in synagogis utuntur, et hoc de veteri patrum institutione servantes. Est autem lectio non parva audientium aedificatio. Unde oportet ut quando psallitur, psallatur ab omnibus; cum oratur, oretur ab omnibus; cum lectio legitur, facto silentio, aeque aute, aurem sollicite accommodet. Patet tempus oran
Abbreviated transcription (Latin):
mus exemplũ. ⁊ p̃cepta in hac re ñ mutilia ad
mouendũ pie animũ. ⁊ ad inflaminandũ di¬
uine dilectionis affectum. Sunt aũ diuini ym¬
iii. sunt ⁊ ingenio humano conditi. hilarius
aũ gallis ep̃c. pictanis genitꝰ. eloquentia ꝑspicuꝰ.
ambrosiani uocant᷑. quia eiꝰ tpr̃e primũ in ec¬

Expanded text:
mus exemplum, et praecepta de hac re utilia ad movendum pie animum et inflammandum divinae dilectionis affectum. Sunt autem divini hymni, sunt et ingenio humano compositi. Hilarius autem Gallus episcopus, Pictavis genitus, eloquentia conspicuus, Ambrosiani vocantur, quia ejus tempore primum in Ec
Abbreviated transcription (Latin):
et yronia appellat᷑ cherub .i. plenitudo scientie:
At ille ut scientiã boni et mali .i. omĩum scienti¬
am sicut ds̃ hab̾et comedit. lignũ. quod exinde
ita appellat᷑ lignũ scientie boni et mali. ñ qͦd uere
ita fuerit. s quod ita de illo diabolo fallente mu¬
lier credidit. his gͦ breuit̾ p̃missis ꝓpt̾̃ eos dum¬
taxat qui sc̃ientiam dei nobiscũ inclinato corde
expetunt. ñ ꝓpter eos qui insidiose agunt. de qua
nunquid potest figmentũ dicere ei qui se finxit
quare me fecisti sic: quoꝵ insidiosis respondere
questiuncłis. nec nr̃e facultatis ẽ nec p̾sentis ꝓ.¬
positi ẽ. his inqͣm p̃missis głam p̃dicamus ens
dem dñice incarnationis deũ patrẽ laudantes.
qui ꝑ illã nob̃ faciẽ suã ostendit. glificantes

Expanded text:
et ironia appellatur cherub , id est plenitudo scientiae. et ironia appellatur cherub , id est plenitudo scientiae. At ille, ut scientiam boni et mali, id est omnium scientiam, sicut Deus haberet, comedit lignum, quod exinde ita appellatur scientiae boni et mali, non quod vere ita fuerit, sed quod de illo diabolo fallente mulier credidit . His ergo breviter praemissis, propter eos duntaxat, qui nobiscum Dei scientiam inclinato corde expetunt, non propter eos qui insidiose agunt, qualibueas Deo? nunquid potest figmentum dicere ei, qui se finxit: Quare me fecisti sic? » quorum insidiosis respondere quaestiunculis, nec nostrae facultatis, nec praesentis propositi est: his, inquam, praemissis, gloriam praedicDominicae incarnationis, Deum Patrem laudantes, qui per illam nobis faciem suam ostendit, glorificantes
Abbreviated transcription (Latin):
destinauit. ipsum autẽ lapsum hominis p̃sciuit
quidẽ. s non p̃destinauit. neq uoluit. quinim¬
mo sub int̾minatione mortis uetuit. Nam bona
deputauit. Ad dit adhuc querere aliquis cũ p̃ua¬
ricatio nulla sit. si p̃ceptũ aut lex non fuerit. ͦ
ds̃ homini p̃ceptũ dedit. quod ñ seruandũ p̃sci¬
uit. Uidelicet quia creato erat ille. iste creatura.
et a creatore creaturã erudiri oportuerat. quippe
que ita creari ñ potuerat ut sua natura ꝑfecta
esset. qͦd solius diuine nature est: neq scire pos¬
set quia ds̃ mittis et humilis corde ẽ nisi erudi¬
tione ꝓficeret. At uero preceptũ in oĩ disciplina
eruditionis initium. ẽ Igitur p̃ceptũ dari oportue¬
rat. illud p̾sertim quo ad humilitatẽ creaturam
disponeret. uidelicet in ꝑhibendo plus uellet ne¬
sapere quã oporteret. scilicet qmͣ ob culpã cecide¬
rat diabolus. et ideo in erechiele cum imꝓperio

Expanded text:
aedestinavit, ipsum autem hominis lapsum praescivit aedestinavit, ipsum autem hominis lapsum praescivit quidem, sed non praedestinavit, neque voluit, quinimo sub interminatione mortis vetuit . Nam bona deputavit. Addit adhuc quaerere aliquis. 35 Cum praevaricatio nulla sit, si praeceptum aut lex non fuerit, cur Deus homini praeceptum dedit, quod non servandum praescivit? Videlicet quia Creator erat ille, iste creatura, et a Creatore creaturam erudiri oportuerat, quippe quae ita creari non potuerat, ut suapte natura perfecta esset, quod solius divinae naturae est, neque sciri posset quia Deus mitis et humilis corde est , nisi eruditione proficeret. At vero praeceptum in omni disciplina eruditionis initium est. Igitur praeceptum dari oportuerat, illud praesertim quo ad humilitatem creaturam disponeret, videlicet prohibendo ne plus vellet sapere, quam oporteret sapere , quam ob culpam ceciderat diabolus, et ideo in Ezechiele cum improperio
Abbreviated transcription (Latin):
patͣet subiecte similitudinis clarissimus: et ab
omĩ qͦd rep̃hensione uel nota stulticie ut genti¬
b uisũsit dignũ sit. purissimus iusticie sol in dis¬
pensatione sue incarnationis incedit. quia modoꝵ
omniũ quib omp̃s malitiã diaboli puertere uel
cassare potuisse uel debiusse asseritur. a mundi
diabolus ad sue dampnationis cumulũ hominẽ
decipe ꝑmitteret᷑. & sue fraudis effectu potitus tc̃
demũ ꝑ hominẽ ad iuditiũ traheret᷑. ꝙ sedens in
concurrentib ipse insectato fluctib eisdẽ neca¬
ret᷑. nobisq hoc manna uerbi incarnati refectis
atq confortatis. terramq eiꝰ .i. celestẽ patriã qͣm
ille suꝑbiendo ꝑdidit inuadentib ille cũ satelli¬
tib suis uidelicet spĩialib chananeis trucidaret᷑:
qͦd in die uiditii futurũ ẽ. q̃n mirabili et pulcher
contra deum tumuit et inuidiã qua hominẽ de
priusquã hominẽ conderet preseiuut et p̃¬

Expanded text:
patet, subjectae similitudinis clarissimus, et ab patet, subjectae similitudinis clarissimus, et ab omni, quod reprehensione vel nota stultitiae, ut gentibus visum est , dignum sit, purissimus justitiae Sol, in dispensatione suae incarnationis incedit, quia modorum omnium, quibus omnipotens malitiam diaboli pervertere, vel cassare potuisse, vel debuisse asseritur, a mundi diabolus ad suae damnationis cumulum hominem decipere permitteretur, et suae fraudis effectu potitus tum demum per hominem ad judicium traheretur. Et sedens in concurrentibus, ipse insectator fluctibus ejusdem enecaretur, nobisque hoc in manna Verbi incarnati refectis atque confortatis, terramque ejus, id est coelestem patriam, quam ille superbiendo perdidit, invadentibus, ipse cum satellitibus suis videlicet spiritualibus Chananaeis trucidaretur, quod in die judicii futurum est, quando mirabili et pulcherrcontra Deum tumuit, et iuvidiam, qua hominem decepit. riusquam hominem conderet, praescivit et pr
Abbreviated transcription (Latin):
tur dñs ubi ait. ego sũ panis uiuus qui de celo des¬
cendi. s et moyses in deuteronomio prescͥbit. Qx
cum dixisset et deditͥ cibum manna quẽ igno¬
rabas tu et patres tui. statĩ addidit ut ostendet
tibi quia non in solo pane uiuit homo. s in om̃i
uerbo qͦd egredit᷑ de ore dei. & ut supradictũm
diuini ocłi simplicitatẽ .i. intentionis puritatẽ.
utrobiq planius ꝑpendas. ꝓmptũ ẽ ꝑspicus ꝓ¬
bare testimoniis. quod ad erudiendam creaturã
ñ solum humanã s & angłicã hec uel illa fieri
oportuerit. Nam de manna cũ dixisset moyses
qđ suprapositũ ẽ. paulo post adiecit hominib¬
utiq loquens: quia sic̃ homo erudit filiũ suũ.
sic dñs tuus erudiuit te. De sacramento autẽ
uerbi incarnati paulus ad epbesios seribens.
ut innotescat inqͥt pͥnciþib & potestatib in celesti¬
b ꝑ eccłam multiformis sapientia dei. Item¬

Expanded text:
tur Dominus, ubi ait: « Ego sum panis vivus, qui de coelo destur Dominus, ubi ait: « Ego sum panis vivus, qui de coelo descendi , » sed et Moyses in Deuteronomio praescribit. Qui cum dixisset: « Et dedit tibi cibum manna, quem ignorabas tu et patres tui, » statim addidit, « ut ostenderet tibi quia non in solo pane vivit homo, sed in omni verbo, quod egreditur de ore Dei . » Et ut supradictam divini oculi simplicitatem, id est intentionis puritatem utrobique planius perpendas, promptum est perspicuis probare testimoniis, quo ad erudiendam creaturam, non solum humanam, sed et angelicam, haec vel illa fieri oportuit. Nam de manna cum dixisset Moyses quod supra positum est, paulo post adjecit utique hominibus loquens: « Quia sicut crudit homo filium suum, sic Dominus Deus tuus erudivit te . » De sacramento autem Verbi incarnati, Paulus ad Ephesios scribens, « Ut innotescat, inquit, principibus et potestatibus in coelestibus per Ecclesiam multiformis sapientia Dei . » I
Abbreviated transcription (Latin):
diuine iusticie de qua supra ꝓpositũ ẽ hec
ymagõ est. atq ad exemplar celestiũ hec in ter-¬
renis acta sunt. Eadem simplicitate ocłi .l. inten¬
tione utilia faciendi. ꝑmisit adam uolentem
descencde in hanc egiptũ .i. in tenebras peocati.
cum posuisset eum in amenitate paradisi. cuiꝰ
illa terra tẏpum gessit. in qua abrahã et ysaac
et iacob ꝑegrinari iussit. reꝓmittens eam illis.
& cuncta utilitas que ꝓuenit ex eo qͦd isrł in
egiptũ intͣre ꝑmisit. tanto mminor ẽ illa que de
pecrato ade ꝓuenit. quanto minor ẽ figura ue¬
ritate. similitudo.re. umbra corꝑe. Nam ut cet̃a
nunc omittã quoꝵ latissime quidẽ significati¬
ones sunt. s alus temꝑib uel locis adhibende
sunt: illud qͦd pluit illis manna ad manducan¬
dum. et panẽ celi dedit eis Uere magnũ et miri¬
ficũ bonũ. quanto minus ẽ quẽ significabat
caro factum: Siquidẽ illud manna uerbi huiꝰ
in carnati fuisse signum ñ solust in euangło testa¬

Expanded text:
divinae justitiae, de qua supra propositum est, haec imago est, atque ad exemplar coelestium haec in terrenis acta sunt. Eadem simplicitate oculi, id est intentione utilia faciendi, permisit Adam volentem descendere in hanc Aegyptum, id est in tenebras peccati, cum posuisset eum in amoenitate paradisi, cujus illa terra typum gessit, in qua Abraham et Isaac et Jacob peregrinari jussit, repromittens eam illis. Et cuncta utilitas, quae provenit ex eo, quod Israel in Aegyptum intrare permisit, tanto minor est illa quae de peccato Adae provenit, quanto minor est figura veritate, similitudo re, umbra corpore. Nam, ut caetera nunc omittam, quorum latissimae quidem significationes sunt, sed aliis temporibus vel locis adhibendae sunt, illud quod pluit illis manna ad manducandum, et panem coeli dedit eis , vere magnum et mirificum bonum, quanto minus est isto, quem significabat,Verbum caro factum. Siquidem illud manna, Verbi hujus incarnati fuisse signum, non solus in Evangelio testa
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ et illi qui pompatice ingrediebant᷑ po¬
tas domus dm̃ cupiditates suas pascentes ap¬
plaudebant ͥmet dicendo. templũ dnuĩ. tem¬
plum dñi. tẽplũ dñi est: mag̃ ꝑ illud predas
agere de ppło. quam scđm qͦd in eadẽ lectio¬
ne iubet᷑. bonas face uias suas ꝙ bene dirig̾e
studentes.¬
De feria sexta.

Expanded text:
Sic enim et illi, qui pompatice ingrediebantur porSic enim et illi, qui pompatice ingrediebantur portas domus Domini, et cupiditates suas pascentes applaudebant sibimet, dicendo templum Domini, templum Domini, templum Domini est , magis per illud praedas agere de populo, quam secundum quod in eadem lectione jubetur bonas facere vias suas et bene dirigere studentes. Feria sexta
Abbreviated transcription (Latin):
edocet qͦd illa sola transgressio mandatoꝵ di
ipsa mandata dei p̾feruntur. honora patrẽ
tuũ et matrẽ tuam. et cet᷑a. de quib in eũ¬
gło conuincunt᷑ hẏpocrite. foris nitidi obser¬
uando traditiones hominũ. intus autẽ coin¬
quinati. transgrediendo traditiones di. quia
turbas ut se se facerent regẽ. qͥa man¬
ducauerant de panib et saturati fuerant. hor¬
tatur dñs. oꝑamni inquiens ñ cibũ qͥ ꝑit. s
qui ꝑmanet in uitã et̃nam. ⁊ cetã. Dix̾at autẽ
eis. Am̃ dico uobis uenistis ad me ñ qr uidistis
signa. s quia mandurastis de panib et satu¬
rati estis. In quo sacerdotũ qͦ turbã ꝑcutit. qͥ
turbatĩ ueniunt ad altare dñi. ñ qr delectat
manducant de panib eius. et saturantur.
uidelicet de decimis et oblationib fideliũ sola
querentes stipendia corꝑis. Quappt̾ illa lectio¬
in porta domus dñi et p̃dica iͥbum istd̃: oet̾ã.

Expanded text:
edocet quod sola transgressio mandatorum Dei edocet quod sola transgressio mandatorum Dei ipsa Dei mandata praeferuntur: « Honora patrem tuum et matrem tuam , » etc. De quibus in Evangelio convincuntur hypocritae, foris nitidi observando traditiones hominum, intus autem coinquinati transgrediendo traditiones Dei, quiavenientes ad se turbas, ut sese facerent regem, quia manducaverant de panibus ejus et saturati fuerant, hortatur Dominus: Operamini, inquiens, non cibum qui perit, sed qui permanet in vitam aeternam , etc. Dixerat autem eis: Amen dico vobis, venistis ad me, non quia vidistis signa, sed quia manducastis de panibus et saturati estis . In quo sacerdotum quoque turbam percutit, quia turbatim veniunt ad altare Domini, non quia delectat i, sed quia manducant de panibus ejus et saturantur, videlicet de decimis et oblationibus fidelium, sola quaerentes stipendia corporis. Quapropter illa  domus Domini, et praedica ibi verbum istud , etc.
Abbreviated transcription (Latin):
eria quarta calũpniantib phariseis. q̃d
discipłi dñi transgrederent᷑ traditiones
senioꝵ. ñ lauando manus suas dũ manducarẽt¬
panẽ. redarguit eos dñs et cͥminationis spicu¬
lũ retorquetur in auctores. quare inquiens
uos transgredimini traditiones dĩ ꝓpt̾ tradi¬
tiones hominũ: lam ds̃ dic̃. honora patrẽ etͣ
matrẽ tuã. Uos autẽ dicitis. Qͥcunq dix̃it pa¬
et cet̾a. Docuerat enĩ auaritia phariseoꝵ uiue¬
nes quoꝵ laqueus om̃s facti erant. ut in iussu
parentũ immo p̃cepta parentib donaria defe-¬
rentes ad templũ reclamantib parentib se
hoc pacto inhonorari a filiis. cum d̾s dicat.
bonora patrẽ tuũ et matrẽ tuam. illud obi¬
citur. immo hoc pacto honoramꝰ patrẽ. Nã
d̾s pater nr̃ ẽ. ad euius hec deferimꝰ templũ.
ꝙ qͦd illi offerimꝰ filii uobis parentib ꝓdĩt.
Hec et huiusmodi culpat dñs in traditionib
hominũ. quas traditiomi d̃i p̃ferebant. simłq

Expanded text:
eria quarta calumniantibus Pharisaeis quod discipuli Domini transgrederentur traditiones seniorum, non lavando manus suas, dum panem manducarent, redarguit eos Dominus, et criminationis spiculum retorquet in auctores: Quare, inquiens, vos transgredimini traditiones Dei propter traditiones hominum? Nam Deus dicit: Honora patrem tuum et matrem tuam: Vos autem dicitis: Quicunque dixerit pa, etc. Docuerat enim avaritia Pharisaeorum juvenes, quorum laqueus omnes facti erant, ut, injussu parentum, imo praerepta parentibus donaria deferentes ad templum, reclamantibus parentibus se hoc pacto inhonorari a filiis, cum Deus dicat: « honora patrem tuum et matrem tuam , » illud objicerent: Imo hoc pacto honoramus patrem. Nam Deus Pater noster est, ad cujus haec deferimus templum, et quod illi offerimus filii, vobis parentibus proderit. Haec et hujusmodi culpat Dominus in traditionibus hominum, quas traditionibus Dei praeferebant, simulque
Abbreviated transcription (Latin):
nem fudunt. At uero hic pastor bonus in illo de
qui exemplo eius idem facere debent. uoce eius
excitantur. ut ad d̃m de luce uigilent supͣ gre¬
gem suũ. ad dm ñ ad mercedẽ temporalẽ anima
et carne qm multiplicit̾ sitiant. & in uelam̃¬
to alarum .i. in spe consolationis eius exultan¬
tes lupũ ñ tueant. neq dimissis ouib fugias.¬

Expanded text:
nem fuderunt. At vero hic pastor bonus illo desertnem fuderunt. At vero hic pastor bonus illo desert, qui exemplo ejus idem facere debent, voce ejus excitantur ut ad Deum de luce vigilent supra gregem suum, ad Deum non ad mercedem temporalem, anima et carne quam multipliciter sitiant, et in velamento alarum, id est in spe consolationis ejus exsultantes , lupum non timeant, neque dimissis ovibus fugia
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi consequantur. Qd̃q sequit᷑ uerbo dnĩ celi
firmati sunt illud indicat. qͦd apłi uel pasto¬
res aplici. non sua fortitudine sed uerbi dei uͥ¬
tute tales effecti sunt. ut uidentes lupũ ueni¬
entẽ ñ fugiant. neq oues dimittant. ut mer¬
cennarii faciunt. Epła non dubia uoce sue
p̾cursionis implet offitium. ubi p̾misso sin-¬
głarit̾ de hoc bono pastore. qui posuit animã
suam ꝓ ouib suis. xꝑs passus est ꝓ nob̃. uo¬
bis relinquens exemplũ ut sequam᷑ini uesti¬
gia eius. subiungitur in fine. eratis enim ali-¬
quando sicut oues errantes. s conuersi estis nc̃
ad pastorẽ ꝙ ep̃m animarũ ur̃arum. Offeren¬
da uero non quidem adeo ꝑspicue. s ñ minus
tulatur. Psalmus dauid cum eẽt in deserto idu
tum idõ uocant᷑. quia deserentes d̃ni: ꝙ ipsi ã
deo deserti sunt. Idumei quoq dicunt᷑ t̾ren uł
sanguinei. quia ꝓpħarum & ipsius dñi sangui¬

Expanded text:
ipsi consequantur. Quodque sequitur: Verbo Domini coeli ipsi consequantur. Quodque sequitur: Verbo Domini coeli firmati sunt , illud indicat, quod apostoli vel pastores apostolici, non sua fortitudine, sed verbi Dei virtute, tales effecti sunt, ut videntes lupum venientem, non fugiant, neque oves dimittant, ut mercenarii faciunt. Epistola voce non dubia, suae praecursionis implet officium, ubi praemisso de hoc singulariter bono pastore, qui posuit animam suam pro ovibus suis: Christus passus est pro nobis, vobis relinquens exemplum, ut sequamini vestigia ejus: subjungitur in fine: Eratis enim aliquando sicut oves errantes, sed conversi estis nunc ad pastorem et episcopum animarum vestrarum . Offerenda vero non quidem adeo perspicue, sed non minus tulatur: Psalmus David, cum esset in deserto Idumtum ideo vocantur, quia deserentes Deum, et ipsi juste a Deo deserti sunt. Idumaei quoque dicuntur, terreni vel sanguinei, quia prophetarum et ipsius Domini sangui
Abbreviated transcription (Latin):
uia dm̾ca hac scẽ Romane ȩccł̃iȩ sollẽne
agendis instare conciliis. bene for¬
ma qͣm sequi debeant pastores aĩ¬
marum ꝑ eiusdẽ dnice comm̃¬
datur offitium. ꝑ euangłm manifestissime
agitur. id qͦd isqͥñ ex accidenti dono. s substat¬
tialiter bonus est dicit. Ego sum pastor bonus.
&cetera. Deinde ex opposita descriptione mer¬
cennaru. sueq itata cõmendatione bonitatis.
liquidũ p̾bet ouib inditium. quo discernant
quos fugere. quib suarum debant animarũ
curam credere. Boni formam pastoris cert̾ȩ col¬
laudant partes officii. Primo ad introitũ cai¬
tamus de illa. miscdia dñi plena est terra. uide¬
licet ut sicut ille ñ solum iudicium diligit
sed et miscđiam. & pͥmo loco miscđiam. scdo
iudicium. sic in eodem psalmo. inimo in eodẽ
uersicło p̾missum ẽ. diligit mĩam & iudiciũ.
sic ꝙ apud omẽs qui iudices animarũ positi
sunt. semꝑ suꝑexaltet miscłia uidiciũ. ut sdẽ

Expanded text:
uia Dominica hac sanctae Romanae Ecclesiae solemne est, agendis instare consiliis bene forma, quam sequi debeant pastores animarum, per ejusdem Dominicae commendatur officium. Per Evangelium manifestissime id agitur quod is, qui non ex accidenti dono substantialiter bonus est, dicit: Ego sum pastor bonus , etc. Deinde ex opposita descriptione mercenarii suaeque iterata commendatione bonitatis, liquidum praebet ovibus judicium, quod discernant, quos fugere, quibus suarum debeant animarum curam credere. Boni formam pastoris caeterae collaudant partes officii. Primo ad introitum cantamus de illa: Misericordia Domini plena est terra , videlicet ut sicut ille non solum judicium diligit, sed et misericordiam: et primo loco misericordiam, secundo judicium, sicut in eodem psalmo, uno et eodem versiculo praemissumsic et omnes, qui judices animarum positi sunt, semper superexaltent misericordia judicium, ut idem
Abbreviated transcription (Latin):
e donis ꝓpͥisq datis tͥ munera pura.
Mun̾a sc̃ã s et in maculata dam.
Dona quid̃ nobis dño data. nã qd in escam.
Donat. nos ipsi sanctificando dame.
Aut ad saluandum nos ope legis egent
Sc̃a damus. qr qui scãs duudicat᷑ esca.
Proficit. ⁊ libans sanctificatur eN.
Inmaculata damꝰ. qr qd̾ fuit inmaculat a:

Expanded text:
e donis propriisque datis tibi munera pura, Munera sancta, sed et immaculata damus. Dona quidem nobis Domino data: nam quod in escam Donat, nos ipsa sacrificando damus.Aut ad salvandum non ope legis egent. Sancta damus, quia qui sacras dijudicat escas, Proficit, et libans sanctificatur eis. Immaculata damus, quia quod fuit immaculata
Abbreviated transcription (Latin):
pascas exemplo. pascas ⁊ sc̃aꝵ fructu
uit̾ ãmonitꝰ sis: ut qͣcitius pot̾is graui me
cures solu̾e cura: & quids uult qd̃ int̾ alia
questꝰ es uulnꝰ a quo ñ sꝑabas te ꝑtulisse.
ñ negligas manifestiꝰ aꝑire. Id enĩ anxie
me sollicitat.

Expanded text:
pascas exemplo, pascas et sanctarum fructu pascas exemplo, pascas et sanctarum fructu viter admonitus sis, ut, quam citius poteris, gravi me cures solvere cura; et quid sibi vult, quod inter alia questus es, vulnus a quo non sperabas te pertulisse, non negligas manifestius aperire: id enim anxie me sollicitat.
Abbreviated transcription (Latin):
cem uirtutis. Quid illud inquis: ut oꝑa tua
uerbis concinant immo uerba oꝑib. ut cu
ordo ẽ. & salubrimꝰ. ut omis qd̾ portandũ
imponis  tu pͥor portes. ⁊ ex te discas qua¬
łr oporteat aliis modari. Alioq̃n subsan¬
nabit te sapiens. utpote pigrũ illũ. cii ÷abor
sit manũ porrig̾e ad os: arguet te apłs di¬
cens. tu qui alios doces teipsum ñ doces. S
ce notabis uicio phariseoꝵ. qui alligant
oña grauia ⁊ inportabilia. ⁊ impont̃ eam
humos hominũ: adigito aut̃ suo nolt ea mo¬
uere. Sermo quid̃ uiuus & efficax erẽplũ
est oꝑ̃is: facile faciens suadibile qd̾ dr. dũ
monstrat factibile qd̾ suadet᷑ S inhis du¬
obs mandatis ubi scił atꝙ exẽpli sũma of
ficii tui ad conscientiȩ securitatẽ pendere
illius repetitionis in ȩungłio de pascendis
ouib. In hoc noiu̾s illius eͥnitatis sacram̃¬
tũ inniulio frustratũ a tessi pascas uerbo.

Expanded text:
cem virtutis. Quid illud, inquis? Ut opera tua cem virtutis. Quid illud, inquis? Ut opera tua verbis concinant, imo verba operibus, ut ordo est et saluberrimus, ut onus quod portandum imponis, tu portes prior; et ex te discas qualiter oporteat aliis moderari. Alioquin subsannabit te sapiens, utpote pigrum illum, cui labor sit manum porrigere ad os : arguet te cens: Tu qui alios doces teipsum non doces; sed et notaberis vitio Pharisaeorum, qui alligant onera gravia et importabilia, et imponunt ea in humeros hominum, digito autem suo nolunt ea movere. Sermo quidem vivus et efficax exemplum est operis, facile faciens suadibile, quod dicitur, dum monstrat factibile quod suadetur. » His obus mandatis, verbi scilicet atque exempli, summam tui officii ad conscientiae securitatem pendere illius repetitionis in Evangelio de pascendis ovibus . In hoc noveris illius trinitatis sacramentum in nullo frustratum a te, si pascas verbo,
Abbreviated transcription (Latin):
prudens. conserius tius celeste triticum
cõmuncare absꝙ inuidia. & absq desidra
erogare : & noli frustra assum̾e excusationẽ
quasi ede tui nouitate aut de inpitia. qo pu¬
tas forte uel simulas. Nam̃ nͨ sterilis u̾ecun¬
aia grata est: ñ humilitas pret̾ i̾itatẽ lau¬
dabisis. Officium gͦ tuũ attende. Pelle pudo¬
rẽ ꝯsicłatione officii: age ut magister. Nouꝰ
es s debitor. Et ex tunc te nou̾is debitorem.
ex quo te alligasti. Nunquid nouitas excusa
temꝑa uacua p̃terire patit᷑ fenerator for n
sũ inquies adista sufficiens. Quasi uͦ deuo¬
tio tua accepta ñ sit ex eo qd̃ habes. ñ ex eo
qd̃ ñ habes. De solo tibi credito talento res
accepisti: muitũ da. Qd si modicũ est: & idtͥ¬
hue. ¶ enĩ qui in modico fidelis ñ est: nec in
marimo. t otũ da: qi totũ repetendus es usꝙ
ad nouissimũ quadrantẽ s sane qõ habes.
ñ qũ ñ habes. Mem̃to etiã uoci tue dare uo¬

Expanded text:
prudens, conservis tuis coeleste triticum prudens, conservis tuis coeleste triticum communicare absque invidia, et absque desidia erogare; et noli frustra assumere excusationem, quasi de tui novitate aut de imperitia, quod putas forte, vel simulas. Nam nec sterilis verecundia grata est, nec humilitas praeter veritatem laudabilis. Officium ergo tuum attende. Pelle pudorem consideratione officii, age ut magister. Novus es, sed debitor: et ex tunc te noveris debitorem, ex quo te alligasti. Numquid novitas excusabtempora vacua praeterire patitur fenerator? Sed non sum, inquies, ad ista sufficiens. Quasi vero devotio tua accepta non sit ex eo quod habes, non ex eo quod non habes. De solo tibi credito talento respaccepisti, da multum. Quod si modicum est, et id tribue. Etenim qui in modico fidelis non est, nec in maximo. Totum da, quia totum repetendus es usque ad novissimum quadrantem: sed sane quod habes, non quod non habes. 3. Memento etiam voci tuae dare vo
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ redolet. mouet meũ & doleo. qd̃
put moueor ñ possum rescrib̃e. Nec inmoror
in excusandis excusationib. sciens qd̃ scien¬
ti me loquor. Nosti inqͣm sub qua sarcina ge¬
mo: & gemitus m̃s a te ñ est absconditus.
Tuuͦ ꝓ scedulȩ breuitate affectũ ne estimes:
quã nulla sui plixitate explicare posset or̃o
Et malicia quid̃ occupationũ potest facere
ut paucis scribam: s ñ ut parũ diligam.
actũ sane excludat uel impediat actus. s
nunquid affectum: Sicut mat̾ unicũ amat
filiũ. ita te diligebam herentẽ lateri meo.
placentẽ cordi meo. Diligam & absentẽ : ne
solaciũ meũ ex te. & ñ te uidear dilexisse.
Eras ꝑnecessarius mͥ: atq hinc uel marime
claret qͣm sincere te diligam. Hodie nempe
ñ te caruissem: si quesissem quȩ mea sunt
Nunc aut̃ uides qd̃ spretis utilitatib meis.
tiuis compendiis ñ inuidi. ponens te utiq ibi.
uñ aliqñ transponaris suꝑ om̃ia bona dñi
tui. Tu aut̃ cura inueniri fidelis seruus &

Expanded text:
tuum redolet, movet meum. Et doleo quod prout moveor non possum rescribere. Nec immoror in excusandis excusationibus, sciens quod scienti me loquor. Nosti, inquam, sub qua sarcina gemo: et gemitus meus a te non est absconditus. Tu vero pro schedulae brevitate affectum non aestimes, quem nulla sui prolixitate explicare posset oratio. Et malitia quidem occupationum potest facere ut paucis scribam, sed non ut parum diligam. Actum sane excludat, vel impediat actus: sed numquid affectum? Sicut mater unicum amat filium, ita te diligebam, haerentem lateri meo, placentem cordi meo. Diligam et absentem, ne solatium meum ex te, et non te videar dilexisse. Eras perneccessarius mihi. Atque hinc vel maxime claret quam sincere te diligam. Hodie nempe non te caruissem, si quaesissem quae mea sunt. Nunc autem vides quod, spretis utilitatibus meis, tuis compendiis non invidi, ponens te utique ibi, unde aliquando transponaris super omnia bona Domini tui. 2. Tu autem cura inveniri fidelis servus et
Abbreviated transcription (Latin):
ascendunt ierosolimã ut scĩficarent se ipsos. tc̃
uero p̃cipue pontifices et pharisei qui erant
cderici iudeoꝵ. si qui forte ex ipsis longe abierãt
sollemnit̾ ꝯuenerant. Continuata quoq duoꝵ
sollemnitas dierũ .i. salbati & neomenie. que
ut supradictũ ẽ pridie fuerat agenda. conci¬
lio frequentiores atq expeditiores reddiderat.
Nicħ gͥ repugnat. quin eodẽ sabbato cuius
in uesꝑa dnice passionis annuã inchoamꝰ me¬
moriã. illud impioꝵ conciliũ collectũ fuerit:
& quia ab illo die cogitauerunt ut int̾fic̾ent
eum. iocirco in uesꝑa quasi post horã eiusdẽ
concilii. luctum publicũ incipiat eccła. suo
dño ꝑ omĩa compatiens. ut corpus capiti. Item

Expanded text:
ascenderunt Hierosolymam, ut sanctificarent seipsos, » tunc ascenderunt Hierosolymam, ut sanctificarent seipsos, » tunc vero praecipue pontifices et Pharisaei, qui erant clerici Judaeorum, si qui forte ex ipsis procul aberant, solemniter convenerant. Continuata quoque duorum solemnitas dierum, id est Sabbati et neomeniae, quae, ut supra dictum est, pridie fuerat, agendo concilio frequentiores atque expeditiores reddiderat. Nihil igitur repugnat, quin eodem Sabbato cujus in vespera Dominicae passionis annuam inchoamus memoriam illud impiorum concilium collectum fuerit, et quia ab illo die cogitaverunt, ut interficerent eum, idcirco in vespera, quasi post horam ejusdem concilii, luctum publicum incipiat Ecclesia suo Domino per omnia compatiens, ut corpus capiti. Hac
Abbreviated transcription (Latin):
patiar. habiturus diẽ festũ sue sacroscẽ resur¬
clangit tuba tãnque excellentis miracłi quo
& hostes attonitos reddidit & corda pioꝵ mag̃
ac mag̾ ad credendũ animauit. Namq et
bostes eiusturbati dicunt. Si dimittimus eũ
sic: om̃s credent in eum. Ꝙ plebs ad credendũ
mag̾ animata p̾cipue ꝓpt̃ hoc signũ: post mo¬
dum illi uenienti ierosolimã cũ palmis et lau-¬
dib obuiã ꝓcessit. Suscitato autẽ lazaro ñ
longum er̃at ut hoc pharisei audirent. Betha¬
nia namq ab ierosolimis quindecĩ stadiis tan
tum .i. ñ integris duob distat miliariis. Et
os et narrauerunt eis que fec̃ iħe. Sec mora
fuit post hec colligendi concilii. Mox enim
sic euangłista coniungit. Collegerunt gͥ pontisi¬
ces & pharisei conciliũ. Rursũ ñ longũ erat aut
difficile tunc illud colligi. Cum enĩ ut ait euan¬
głista. quia ꝓximũ erat pascha iudeoꝵ multi.

Expanded text:
patiar . » Habiturus diem festum suae sacrosanctae resurpatiar . » Habiturus diem festum suae sacrosanctae resurclangit tuba tanti tamque excellentis miraculi, quo et hostes suos attonitos reddidit, et corda piorum magis ac magis ad credendum animavit. Namque et hostes ejus turbati dicunt: « Si dimittimus eum sic, omnes credent in eum , » et plebs ad credendum magis animata praecipue propter hoc signum, postmodum illi venienti Hierosolymam cum palmis et laudibus obviam processit. Suscitato autem Lazaro, non longum erat ut hoc Pharisaei audirent. Bethania namque ab Hierosolymis quindecim tantum stadiis, id est non integris duobus distat milliariis. Et os et narraverunt eis quae fecit Jesus . » Nec mora fuit post hoc colligendi concilii. Mox enim sic evangelista conjungit: « Collegerunt ergo pontifices et Pharisaei concilium. » Rursus non longum erat aut difficile tunc illud colligi. Cum enim, ut ait evangelista, quia « proximum erat Pascha Judaeorum, multi
Abbreviated transcription (Latin):
qui dubitet. Nam qͥntadecima in eandẽ feriã¬
semꝑ occurrit. in qua & pͥma. Igit᷑ ex his que
dicta st̃. quomͦ & eccłastici cõpositor offitu su¬
pradictum euangłm de resuscitatione lazari
ñ sine causa uͣi feria legi uoluit. que et qͥnta
decima dies ẽ ab illa qua dñs crucifixꝰ ẽ ex his
inqͣm que dicta sunt dat᷑ intelligi. qͦd dñs ip¬
sa die neomenie lazarũ suscitauerit. Delectat
ualde legitimus hic regis nr̃i ꝓcessus. legiti¬
mus et sc̃s sũmi sac̃dotis nr̃i clangor in die
neomenie huius. Ipse qui quondã uisserat fi¬
liis isrł ꝑ moysen dicens. siquando exibitis ad
bellum contra hostes qͥ dimicant aduersꝰ uos.
siquando habebitis epulũ et dies festos et kłas
clangetis tubis suꝑ holocaustis et pacificis iuucti¬
mis. ipse rex nr̃ exiturus ad bellũ passionis con¬
tra diabolũ. pͥncipẽ mundi. ipse summꝰ sac̃dos
nr̃ habiturus epulũ corꝑis et sanguinis sui.

Expanded text:
qui dubitat. Nam qqui dubitat. Nam qin quam et prima. Igitur ex his quae dicta sunt, quoniam ecclesiastici compositor officii supradictum Evangelium de resuscitatione Lazari non sine causa sexta feria legi voluit, quae quinta decima dies est ab illa, qua Dominus crucifixus est. Ex his, inquam, quae dicta sunt, datur intelligi quod Dominus ipso die neomeniae Lazarum suscitaverit. Delectat valde legitimus hic Regis nostri processus, legitimus et sanctus summi Sacerdotis nostri clangor in die neomeniae hujus. Ipse qui quondam jusserat filiis Israel per Mosen, dicens: « quando exibitis ad bellum contra hostes, qui dimicant adversum vos. Si quando habebitis epulum, et dies festos et Kalendas, clangetis tubis super holocaustis et pacificis Victimis . » Ipse rex noster exiturus ad bellum passionis, contra diabolum principem mundi, ipse summus sacerdos noster habiturus epulum corporis et sanguinis sui,
Abbreviated transcription (Latin):
potest. Sequit᷑ enĩ. Pximũ autẽ erat pascha
uideoꝵ. et ascendunt multi in ierosolimã de
regione ante pascha: ut scĩficarent se ipsos. Pla¬
ne ꝑ hoc initiũ pͥmi mensis tunc extitisse cõ¬
mendat᷑. quando lazarꝰ suscitatus ẽ ꝓpt̾ qđ sig¬
nũ ñ multo post conciliũ habitũ ẽ. Moris enĩ
uideis erat. ex p̃cepto legis scĩficare se ipsos an¬
te pascha. ipsamq scĩficationẽ initiare pͥma
die mensis pͥmi. qua die et tab̾nacłm dedicatũ
ẽ. sicut in exodo legimus. loquente dño ad mo¬
ysen. Alense pͥmo pͥma die mensis eriges ta¬
bnacłm testimonii. & pones in eo archã & cet̾a.
& paulo post. Assumpto unctionis oleo unges
tabercłm cũ uasis suis t scĩficent᷑: ⁊ cet̾a. Illud
quoq ñ p̃tereundũ. qͦd eiusdẽ mensis initiũ.
id ẽ luna pͥma in sexta feria tunc extiterit. Si¬
quidẽ sexta feria qua dñs crucificus ẽ quin¬
ta decima extitit. ac ꝑ boc ita ͤut dictũ ẽ nemo ẽ¬

Expanded text:
um autem erat Pascha Judaeorum, et ascenderunt multi in Hierosolymam de regione ante Pascha, ut sanctificarent seipsos . » Plane per hoc, initium primi mensis tunc exstitisse commendatur, quando Lazarus suscitatus est, propter quod signum non multo post concilium habitum est. Moris enim Judaeis erat, ex praecepto legis, sanctificare seipsos ante Pascha, ipsamque sanctificationem initiari prima die mensis primi: qua die et tabernaculum dedicatum est, sicut in Exodo legimus, loquente Domino ad Mosen: « Mense primo, prima die mensis eriges tabernaculum testimonii, et pones in eo arcam , » etc. Et paulo post: « Assumpto unctionis oleo unges tabernaculum cum vasis suis, ut sanctificentur , » etc. Illud quoque non praetereundum quod ejusdem mensis initium, id est luna prima, in sexta feria tunc exstiterit. Siquidem sexta feria, qua Dominus crucifixus est, quinta decima exstitit, ac per hoc ita esse, ut dictum est, nemo
Abbreviated transcription (Latin):
Collegerunt pontifices et pharisei conciliũ.
aduersus ihm et dicebant. Quid facimus:
quia hic homo multa signa facit: Et cũ ꝓpb̃as¬
set unus ex ipsis cayphas nomine. qͥ erat ponti¬
fexanni illius. qͦd expediret unũ hominẽ mori
ꝓ ppło. et ñ tantũ ꝓ gente. s ut filios dei qui
erant disꝑsi congregaret in unũ. sequutꝰ ad¬

Expanded text:
unt pontifices et Pharisaei concilium adversus Jesum, et dicebant: Quid facimus, quia hic homo multa signa facit? » Et cum prophetasset unus ex ipsis Caiphas nomine, qui erat pontifex anni illius, quod expediret unum hominem mori « pro gente et non tantum pro gente, sed ut filios Dei, qui erant dispersi, congregaret in unu
Abbreviated transcription (Latin):
ocirco noctis illius sacratissimã memoriã due .xx.
misse a scẽ memorie thelesphoro papa institute:
decentissima ueneratione illustrant. Clere apłi¬
ca sc̃ẽ romane eccłe fides. que in unius natuita¬
tis filii dei anniuersaria nocte gemine natiui-¬
tatis diuine scilicet et humane głam sollennib
uigilus ita cõmemorari constituit. ut in honorẽ
eiuis natiuitatis. qua ex utero suo .i.ex ꝓpͥe secreto
substantie. ds̃ pat̾ illũ genuit ante luciferũ. id ẽ
ante angłicam naturam. & anteqͣm quicqͣm facẽt.
pͥmã missam ordinaret. et in uen̾ationẽ eiꝰ qui ꝑ
uterum uirginis bñdictꝰ aduenit in nomine do¬
mini secd̾am laudans et exultans qͣcineret.

Expanded text:
circo nocte illius sacratissimam memoriam duae missae a sanctae memoriae Thelesphoro papa institutae, decentissima veneratione illustrant. Vere apostolica sanctae Romanae Ecclesiae fides, quae in unius nativitatis Filii Dei anniversaria nocte, geminae nativitatis, divinae scilicet et humanae, gloriam solemnibus vigiliis ita commemorari constituit, ut in honorem ejus nativitatis, qua ex utero suo, id est ex propriae secreto substantiae, Deus Pater illum genuit ante luciferum , id est ante angelicam naturam, et antequam quidquam faceret, primam missam ordinaret, et in venerationem ejus, qui per uterum Virginis benedictus advenit in nomine Domini, secundam laudans et exsultans succineret.
Abbreviated transcription (Latin):
rep̃sentaus: suis portat᷑ in manib testamentũ suis
scͥbit beredib humilitatẽ scilicet et caritatẽ lauan¬
do pedes discipłoꝵ maxime cõmendans. iterũq re¬
cumbens longi sollemintate sermoinis amicis et
litur. in uesꝑa nchilominꝰ apparens uiuꝰ in habi¬
tu ꝑegrini cognoscit᷑ in fractione panis. ꝙ hospi¬
talia discipłoꝵ corda iiecto sue caritatis igne suc¬
cendit. In matutino petrum qui ter negauerat
galli cantus redarguit. dñs respicit. et negator
penitens ad lacͥmas confugit. Item dilucło scĩs mu¬
lierib resurrectione dñi dealbatis angłis anñti¬
ata. tristicia fideliũ iam incipit conũti in gau¬
dium. Querit᷑ uiuens cum mortuis. et uiuũ se os¬
tendit. tangi quoq dignat᷑ et adorari. Nocandũ
quod cũ cet̾arum septene sint partes horarũ. unꝰ
uersus. ds̃ i adiutoriũ meũ intende. cum gła pa¬
tame. et oratio cõpletiua. his horis ortauũ addit᷑

Expanded text:
stamentum scribit suis haeredibus ; humilitatem scilicet et charitatem, lavando pedes discipulorum, maxime commendans, iterumque recumbens, longi solemnitate sermonis, amicis et litur . In vespera nihilominus apparens vivus in habitu peregrini, cognoscitur in fractione panis et hospitalia discipulorum corda injecto suae charitatis igne succendit . In matutino Petrum, qui ter negaverat, galli cantus redarguit, Dominus respicit, et negator poenitens ad lacrymas confugit . Item, diluculo sanctis mulieribus resurrectione Domini a dealbatis angelis annuntiata, tristitia fidelium jam incipit converti in gaudium . Quaeritur vivens cum mortuis, et vivum se ostendit, tangi quoque dignatur et adorari . Notandum quod cum caeterarum septenae sint partes horarum, id est versus Deus, in adjutorium meum intende, cum Gloria Pataniae, et oratio completiva. His horis octavum additur
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃o sedenti ad dext̾am patris. ueraciter ut dictũ ẽ
incorpato. eruditũ contemplatorẽ rerum. ad illã
beatam passionẽ mittit. Nam ab hinc usq dũ cor-¬
porale desuꝑ calicẽ auferat. pendentis in cruce spi¬
rat agon et passio dni. hec g sunt illa uiuentis pe¬
tre foramina in quib formosa ẽ et ĩmaculata colũ¬
ba. scilicet eccła. in quib tunc certius nidificat. cũ
int̃ uerba predicta uel quinq crucis signacula.
quinq dilecti sui plagas. uidelicet duas manuũ
totidẽq pedũ. ⁊ unã lateris. fida tenet et contẽpla-¬
tur memoria

Expanded text:
o sedenti ad dexteram Patris veraciter, ut dictum est, concorporatae, eruditum contemplatorem rerum ad illam beatam passionem mittit. Nam abhinc usque dum corporale desuper auferat, pendentis in cruce spirat agon, et passio Domini. Haec ergo sunt illa viventis petrae foramina, in quibus formosa est et immaculata columba, scilicet Ecclesia; in quibus tunc certius nidificat, cum intra verba praedicta, vel quinque crucis signacula, quinque dilecti sui plagas, videlicet duas manuum totidemque pedum, unam lateris, fida tenet et contemplatur memoria