comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ducenta uiginti qͣtior complent.A. hinc
octo deducendi sunt qi pꝰ dichoriũ iambꝰ:
ꝙ pꝰ antipastũ spondẽ male ordinant᷑. Re¬
liqua st̃ hucenta sedecim: quȩ addita ma¬
iori summe. faciunt metra om̃ia qua¬
drĩgenta sexaginta & sex. ꝑ celcumatici
ratio haberi ñ potuit cũ hiis pedibꝰ qui¬
bus congruit ꝓpter semipedes. qui post
hunc plures ponunt᷑. nam ꝙ una silla
ba post eũ poni potest cũ silentio. sicut
ultima breuis ꝓ longa accipiat᷑. Epitri¬
n metra gignunt terna integri. incipi¬
ente metro a duobꝰ pedibꝰ. ꝑueniente ad
qͣtuor. Si eñ addas qͥntum. triginta duo
tempora qͦd ñ oportet excedes: cũ silen¬
tio uͦ pͥmus & scd̾s epitritꝰ terna pꝰ loca¬
to iambo. terna bacchio. terna cretico
ꝙ peane quarto. quȩ fiunt simul cũ il¬
lis t̾nis. que sunt sine silentio triginta:
t̃cius uͦ ꝙ qrtus epuriti restantes silen-¬
uo gignunt cũ spondeo terna. cũ ana

Expanded text:
ducenta viginti quatuor complentur: sed hinc ducenta viginti quatuor complentur: sed hinc octo deducendi sunt, quia post dichorium iambus, et post antispastum spondeus male ordinantur. Reliqua sunt ducenta sexdecim, quae addita majori summae, faciunt metra omnia quadringenta sexaginta sex. Proceleumatici ratio haberi non potuit cum his pedibus quibus congruit, propter semipedes qui post hunc plures ponuntur. Nam et una syllaba longa post eum poni potest cum silentio, sicut ultima brevis pro longa accipiatur. Epitriti metra gignunt terna integri, incipiente metro a duobus pedibus, perveniente ad quatuor: si enim addas quintum, triginta duo tempora, quod non oportet, excedes. Cum silentio vero primus et secundus epitritus terna post locato iambo, terna bacchio, terna cretico, terna paeone quarto; quae fiunt cum illis ternis quae sunt sine silentio, triginta. Tertius vero et quartus epitriti tres ante silentium gignunt, cum spondeo terna, et terna
Abbreviated transcription (Latin):
iam metra om̃ia centũ triginta ꝙ qͥnꝙ
& iambũ & spondeum ⁊ anapestũ licet
ponere: ad septuaginta qͥnq ꝑueniunt.
Cum enĩ tressint pedes: quina creant sine
silentio. Cum silentio autẽ uiginti: quȩ
simul ut dictũ ẽ. fiuntqͥnq ꝙ septuaginta.
Quibꝰ additiᷤ suꝑiori summe. decem ⁊ duo¬
centena oplectunt᷑. Palimbachiꝰ.y. qui ei
diuisione concordat tercius pean. quina
pariunt integri sine silentio: cũ silentio
autẽ quina. cũ una longa: quina cũ spon¬
deo: quina cũ anapesto. Hec addimꝰ ad
maiorem sũmã: & habemꝰ metra om̃ia
ducenta qͥnqͣginta. Molosus ꝙ ceteri
sex tempoꝵ pedes qui cum illo simul sep¬
tem fiunt: quina creant integri sine silen¬
inumquẽq eoꝵ locari potest. & iambꝰ ꝙ
spondeus & anapestus. ꝙ bacchius & cre¬
ticus ꝙ pean qͣrtus. uicena & octona
complent. Que simul fiunt centũ nona¬
ginta sex: quȩ ducta cũ illis quaternis

Expanded text:
jam metra omnia centum et triginta quinque. jam metra omnia centum et triginta quinque. et iambum, et spondeum, et anapaestum licet ponere, ad septuaginta quinque perveniunt: cum enim tres sint pedes, quina creant sine silentio, cum silentio autem viginti, quae simul, ut dictum est, fiunt quinque et septuaginta, quibus additis superiori summae, decem et ducenta complentur. Palimbacchius et qui ei divisione concordat tertius paeon, quina pariunt integri sine silentio: cum silentio autem quina cum una longa, quina cum spondeo, quina cum anapaesto. Haec addimus ad majorem summam, et habemus metra omnia ducenta quinquaginta. 15. Molossus et caeteri sex temporum pedes, qui cum illo simul septem fiunt, quaterna creant integri: cum silenunumquemque eorum locari potest, et iambus, et spondeus, et anapaestus, et bacchius, et creticus, et paeon quartus; vicena et octona complent, quae simul fiunt centum nonaginta sex, quae ducta cum illis quaternis
Abbreviated transcription (Latin):
uenisse ad septuaginta septẽ metra. a
pyrrichio usq ad tribracũ: cũ illibi¬
narũ sillabarũ pedes qͣtuordecim sin¬
gula crearent: que fiunt simul quin¬
quaginta & sex. Tribrachꝰ autẽ iugin¬
ti ꝙ unũ: ꝓpt̾ geminã diuisionẽ. Hiis
gͥ septuaginta & septem addimus qͣtuor¬
decim: dactili & anapesti totidem: ple¬
ni enĩ si locentur. nullo silentio inci¬
piente metro a duobꝰ usq ad octo pe¬
des. septena pariunt: additis uͦ semi¬
pedibus. cũ silentio incipiente metro
ab uno pede ꝙ semis ꝑueniente usꝙ¬
ad septẽ semis. alia septena: ꝙ fiunt iam
metrũ suũ ad octo pedes ꝑducere.
ne triginta duo tempora transeat:
neq quisqͣm quinũ tempoꝵ: s posunt isti
dinant᷑ sine silentio. quina metra pariunt.
Cũ silentio autẽ incipientes ab uno semis
eũ longa una post eos ponit᷑. Et itẽ qͥna.
cum breuis ꝙ longa qͥndenagͥ creant᷑ q̃
in sũmã redacta triginta sunt: & fiunt

Expanded text:
ervenisse ad septuaginta septem metra a ervenisse ad septuaginta septem metra a pyrrhichio usque ad tribrachum, cum illi binarum syllabarum pedes quatuordecim singuli crearent, quae fiunt simul quinquaginta et sex. Tribrachus autem viginti et unum, propter geminam divisionem. His igitur septuaginta et septem addimus quatuordecim dactyli, et anapaesti totidem: pleni enim si locentur nullo silentio, incipiente metro a duobus usque ad octo pedes, septena pariunt; additis vero semipedibus cum silentio, incipiente metro ab uno pede, et semipede perveniente ad septem et semis, alia septena. Et fiunt jammetrum suum ad octo pedes perducere, ne triginta duo tempora transeat, neque quisquam quinum temporum pes; sed possunt isti dinantur sine silentio, quina metra pariunt; cum silentio autem incipientes ab uno semipecum una longa post eos ponitur, et item quina cum brevis et longa: quindena igitur creant, quae in summam redacta triginta sunt. Et fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
liꝰ sonantiũ sicut dicis offendit. Eo em̃
ẽ imꝓbanda: qͦd cũ eiusdẽ gñis &̃ illi
sint pedes. qͦs hiis semipedibꝰ clausos
labi locundius confitem᷑. ab eis dis¬
crepare ñ debuit. S ñne t̾ uidet᷑ sed̃m¬
istam rationẽ: nec pꝰ pitritũ scd̾m. iam
bũ silentio poni oportere: Nam & in hoc
pede iambus ita mediũ locũ tenet: ut
nec pͥoris nec post̾ĩoris partis temporibꝰ
equet᷑. d Cogit me suꝑior ratio conced̾e.
rũ si placet. que iam tractauimꝰ: id ẽ
eoꝵ que a suis plenis pedibꝰ incipiunt.
claudunt᷑ autẽ a suis pedibus plenis:
ita ut silentiũ cũ ad caput reditur ñ
int̾ponamus: aut ñ plenis pedibꝰ cũ si¬
lentio: quos tam̃ eis congruere ratio do¬
cuit. incipiente numero a duobꝰ ñ ple¬
nis. usq ad octo plenos: ita tam̃ ut tri¬
ginta duo temꝑa ñ excedant.  Opero¬
sum quid̃e ẽ: qd imponis. Est tam̃ oꝑe
p̃cium:. s memini nos paulo ante iã ꝑ¬

Expanded text:
lius sonantium, sicut dicis, offendit: eo enim lius sonantium, sicut dicis, offendit: eo enim est improbanda, quod cum ejusdem generis etiam illi sint pedes, quos his semipedibus clausos labi jucundius confitemur, ab iis discrepare non debuit. Sed nonne tibi videtur seistam rationem, nec post epitritum secundum iambum cum silentio poni oportere? Nam et in hoc pede iambus ita medium locum tenet, ut nec prioris nec posterioris partis temporibus aequetur. D. Cogit me superior ratio concedere. rum, si placet, quae jam tractavimus; id est eorum quae a suis plenis pedibus incipiunt, clauduntur autem aut suis pedibus plenis, ita ut silentium, cum ad caput reditur, non interponamus; aut non plenis pedibus cum silentio, quos tamen eis congruere ratio docuit; incipiente numero a duobus non plenis usque ad octo plenos, ita tamen ut triginta duo tempora non excedantur. D. Operosum quidem est quod imponis, est tamen operae pretium. Sed memini nos paulo ante jam p
Abbreviated transcription (Latin):
trema: que autẽ ñ possunt: aut cũ pͥma
tantũ. aut cũ extrema. aut neutra.
Et hoc eque scio: & quo tendat expecto
M Quo tande putas. nͥ ut uideas iambũ
pꝰ dichoriũ ido male poni cũ silentio.
quia mediũ eiꝰ ẽ nec pͥme parti equale
nec extreme: & idcͥ̾co a leuatione ac po¬
sitione discordat: Hoc &̃ despondeo
intelligit᷑: qui similit̾ pꝰ anti̾pastum
cũ silentio ñ amat poni. An quicqͣm
bꝰ cũ ita hii pedes collocantur. in cõꝑa¬
tione sit eiꝰ suauitatis que oblectat. au¬
ditu᷑ ut pꝰ ceteros senum tempoꝵ hu
cũ silentio ponunt᷑ pedes. Nam si ali¬
is tacitis me consuleres. qͣmad modum
sonarent exemplis subietiᷤᷤ aut pꝰ dicho¬
riũ ianbus. aut pꝰ antiͤpastũ spondeus
cũ silentio positi: dicã qͦd sentio. fortas¬
se aꝓpbarem atq laudarẽ.  Nõ eqͥdẽ
resisto tͥ: satis ẽ mͥ tam̃ qͦd hec collocatio
in comꝑatione taliũ numeroꝵ s me¬

Expanded text:
trema; qui autem non possunt, aut cum prima trema; qui autem non possunt, aut cum prima tantum, aut cum extrema, aut cum neutra. D. Et hoc aeque scio, et quo tendat exspecto. M. Quo tandem putas, nisi ut videas iambum post dichorium ideo male poni cum silentio, quia medium ejus est, nec primae parti aequale nec extremae, et idcirco a levatione ac positione discordat? Hoc etiam de spondeo intelligitur, qui similiter post antispastum cum silentio non amat poni. An quidquam bus, cum ita hi pedes collocantur, in comparatione fit ejus suavitatis, quae oblectat auditum, cum post caeteros senum temporum hi cum silentio ponuntur pedes. Nam si aliis tacitis me consuleres quemadmodum sonarent, exemplis subjectis, aut post dichorium iambus, aut post antispastum spondeus, cum silentio positi; dicam quod sentio, fortasse approbarem et laudarem. M. Non equidem resisto tibi. Satis est mihi tamen, quod haec collocatio in comparatione talium numerorum, sed me
Abbreviated transcription (Latin):
spondro malecludi:  Tenebimꝰ sane.
M Qͥd. causã cur ita sit nonne aꝓꝓbab̾.
si animadu̾teri ᷤᷤ leuatione ac positione
in duas partes diuidi pedem: ita ut si
qua in eo sillaba media ẽ. uł una uł
due aut uni parti attribuant᷑ pͥori
uł postĩori: aut in utramq partiant᷑:
D Noui quid̾e istuc & uerũ ẽ s qͥd ad
rẽ: M Hoc qͦ attende qͦd dicã. tt̃ ui¬
debis facilius qͦd requiris: nã manife¬
stũ tͥ eẽ arbit᷑r alios eẽ sine mẽdus sil¬
labis pedes ut pirrichio ᷤᷤ. &e cetõs binarũ
sillabarum: alios in quibꝰ mediũ aut
pͥme parti aut extreme. aut utriq
aut neutris spacio oueniat. Prime.
ur in anapesto uł in palimbacchio
cho siue in moloso siue inchoriiambo
siue in quolib ionico: neutri. ut increti¬
co siue in peanibꝰ scdo & tercio. siue ĩ di¬
iambo dichorio antipasto. Nam qui pe¬
des in tres equales partes diuidi possunt:
media pars in hiis ꝯuenit cũ pͥma ꝙ ex¬

Expanded text:
spondeo male claudi. D. Tenebimus sane. spondeo male claudi. D. Tenebimus sane. 13. M. Quid? causam cur ita sit nonne approbabis, si animadverteris levatione ac positione in duas partes dividi pedem, ita ut si qua in eo syllaba media est, vel una vel duae, aut uni parti attribuantur priori vel posteriori, aut in utramque partiantur? D. Novi quidem istuc, et verum est: sed quid ad rem? M. Hoc quoque attende quod dicam, tum videbis facilius quod requiris. Nam manifestum tibi esse arbitror, alios esse sine mediis syllabis pedes, ut pyrrhichius, et caeteri binarum syllabarum; alios in quibus medium aut primae parti, aut extremae, aut utrique, aut neutri, spatio conveniat: primae, ut in anapaesto, vel in palimbacchio,cho, sive in molosso, sive in choriambo, sive in quolibet ionico: neutri, ut in cretico, sive in paeonibus secundo et tertio, sive in diiambo, dichorio, antispasto. Nam qui pedes in tres aequales partes dividi possunt, media pars in his convenit cum prima et ex
Abbreviated transcription (Latin):
inops. tam iocunde hoc t̾ciũ quã illa
suꝑiora tuus sensus accipiat: qd ea re¬
petendo & cũ debitis silentiis plauden¬
do facile iudicauit .d Manifestũ ẽ. io-
cunde illa hoc imocunde accipi. M¬
Non gͦ recte pꝰ dichoriũ uambꝰ ponit᷑. d
ltaẽ. M Recte autẽ posse poni pꝰ ceteros
assentitur: quisqͥs hec metra cũ discipli-¬
na int̾ponendoꝵ silentiũ repetiuerit.
fallacẽ caue. malefactũ caue: multiloqͥũ
caue. fallatiã caue: & inudu caue. ꝙ ĩ¬
firma caue. Sentio qͦd dicis: & app¬
bo. m Uide etiam utrũ te nicħ offendat.
cũ int̾posito duoꝵ tempoꝵ silentio
hoc metrũ repetitum in equale ꝑgit: ñ
enĩ ista sonãt ut ista: ueraces regnant
sapientes regnant ueriloqui regnant.
prudentia regnat boni in bonis reg-¬
nant. pura cuncta regnant.  Immo
hec equalit̾ ac suauit̾ illud autẽ absur¬
de. M Hoc gͦ tenebimꝰ in metris sex tem¬
poꝵ pedum: dichoriũ iambo. antispastũ

Expanded text:
inops: tam jucunde hoc tertium quam illa inops: tam jucunde hoc tertium quam illa superiora tuus sensus accipiat; quod ea repetendo, et cum debitis silentiis plaudendo facile judicabit. D. Manifestum est quod jucunde illa, hoc injucunde accipiaNon ergo recte post dichorium iambus ponitur. D. Ita est. M. Recte autem poni posse post caeteros assentitur quisquis haec metra cum disciplina interponendorum silentiorum repetierit. Fallacem cave. Male castum cave. Mutiloquum cave. Fallaciam cave. Et invidum cave. Et infirmum cave. D. Sentio quod dicis, et approbo. M. Vide etiam utrum te nihil offendat, cum interposito duorum temporum silentio, hoc metrum repetitum inaequale pergit. Num enim ita sonet ut ista? Veraces regnant. Sapientes regnant. Veriloqui regnant. Prudentia regnat. Boni in bonis regnant. Pura cuncta regnant. D. Imo haec aequaliter et suaviter, illud autem absurde. M. Hoc ergo tenebimus in metris sex temporum pedum, dichorium iambo, antispastum
Abbreviated transcription (Latin):
hꝰ ꝯstant ẽẽ referend̾u: nͥ cũ tres breues
pꝰ eũ locamiꝰ. qd ita ẽ ac si anapestũ lo¬
cemꝰ ꝓpt̾ ultimã sillabam. quȩ cũ silen¬
tio longa accipi solet. Pmo uͦ epitrito
iambꝰ recte subiungit᷑ & bacchius &
creticus. & pean qͣrtus: hoc dictũ sit
& de scd̾o: ut tempora sileant᷑ aut qͦ¬
tuor aut duo. Duos autẽ reliqͦs epi¬
tritos recte possunt consequi sponde¬
us ꝙ molosus: ita ut & pͥmã spon¬
dei. ꝙ pͥmã uł scd̾am molosi. in duas
breues soluere liceat. Ergo in hiis me¬
tris: aut t̾a tempora aut unũ tacebit᷑.
Disponde restat: pꝰ quẽ si posuerimꝰ spon¬
deũ: qͥtuor tempora silenda erunt. Si mo¬
losũ duo. manente licentia soluendi longã
in duas breues. uł in spondeo uł in molo¬
so:. excepta ultima. Habes qͦd me ꝑ currẽ¬
re uoluisti: ñ aliqͥd forte emendab̾ m lm
ad hibueris: nã quero abs te. utrũ cũ di¬
co ꝙ plaudo istuc metrũ. uerꝰ optimus.
ꝙ hoc uerꝰ optimoꝵ ꝙ hoc ueritatis

Expanded text:
cum tres breves post eum locamus. Quod ita est ac si anapaestum locemus, propter ultimam syllabam quae cum silentio longa accipi solet. Primo vero epitrito iambus recte subjungitur, et bacchius et creticus et paeon quartus. Hoc dictum sit et de secundo, ut tempora sileantur aut quatuor, aut duo. Duos autem reliquos epitritos recte possunt consequi spondeus et molossus: ita ut primam spondei, et primam vel secundam molossi in duas breves solvere liceat. Ergo in his metris aut tria tempora, aut unum tacebitur. Dispondeus restat, post quem si posuerimus spondeum, quatuor tempora silenda erunt; si molossum, duo, manente licentia solvendi longam in duas breves, vel in spondeo, vel in molosso, excepta ultima. Habes quod me excurrere voluisti. Nisi aliquid forte emendabis. CAPadhibueris: nam quaero a te, utrum cum dico et plaudo istud metrum, Verus optimus; et hoc, Verus optimorum; et hoc, Veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
cis uł hunc. uł dactilum licet pon̾e.
infine autẽ ñ nifi spondeũ. Lam qͦd
trocheũ putant: ꝓpt̃ indifferentiã
fit ultimȩ sillabe: de qua in metris
satis locuti sumꝰ. S scd̾m hos iambi¬
cus senariꝰ aut ñ erit u̾sꝰ: aut erit si¬
ne ista finis eminentia. Utrumq
autẽ absurdu ẽ. Nam neq quisꝗͣ um¬
qͣm siue doctissimoꝵ hominũ. siue
mediocͥter uł ꝙ̃ tenuiter eruditoꝵ

Expanded text:
cis vel hunc vel dactylum licet ponere; cis vel hunc vel dactylum licet ponere; in fine autem non nisi spondeum; nam quod trochaeum putant, propter indifferentiam fit ultimae syllabae, de qua in metris satis locuti sumus. Sed secundum hos iambicus senarius aut non erit versus, aut erit sine ista finis eminentia; utrumque autem absurdum est. Nam neque quisquam unquam, sive doctissimorum hominum, sive mediocriter, vel etiam tenuite
Abbreviated transcription (Latin):
lauert̃ qͦd .r. litt̾am ñ deponit. si
teriꝰ loco salua lege numeroꝵ ostitui¬
itur qr u̾ti ñ potest: ũsus uocet᷑. Sed
utramlib harũ originum uocabu¬
li tu licet ꝓbes uł utramq imꝓbe ᷤᷤ:
& aliam qͣras aut ꝯtempn̾as: mecũ
totũ hoc questionis genꝰ nicħ ad hoc
noie significat᷑ appareat: ñ ẽ de u̾bi
stirpe laborand̾u: nͥ qͥd habes ad hec.
quit᷑: ut de u̾sus t̾mino reqͥramus.
Nam & hũc aliqua differentia nota¬
tũ atq insignitũ ẽẽ uoluert̃: uł po¬
tius ipsa ratio. An tu ñ arbitraris¬
lis
melius eẽ. ut finis quo ꝓtiolutio nũi
cohercet᷑. ñ ꝑturbata tempoꝵ eqͣlita¬
te tam̃ emineat: quã si cũ cet̾is partibꝰ
que finẽ ñ faciunt confundat᷑.o Quis
dubitat hoc eẽ melius.: qͣd ẽ euidentiuᷤ:
MConsidera g᷑: utrũ recte insignẽ finẽ
u̾sus heroici. spondeũ pedem quid̾a
ẽẽ uoluerint. Nam in quinq aliis lo¬

Expanded text:
quod r litteram non deponit, sicquod r litteram non deponit, sicterius loco salva lege numerorum constituitur, quia verti non potest, versus vocetur. Sed utramlibet harum originem vocabuli tu licet probes, vel utramque improbes, et aliam quaeras, aut contemnas mecum totum hoc quaestionis genus; nihil ad hnomine significatur, appareat, non est de verbi stirpe laborandum. Nisi quid habes ad haec. quitur ut de versus termino requiramus. Nam et hunc aliqua differentia notatum atque insignitum esse voluerunt, vel potius ipsa ratio. An tu non arbitraris esse ut finis, quo provolutio numeri coercetur, non perturbata temporum aequalitate, tamen emineat; quam si cum caeteris partibus quae finem non faciunt, confundatur? D. Quis dubitat hoc esse melius, quod est evidentius? M. Considera ergo, utrum recte insignem finem versus heroici spondeum pedem quidam esse voluerint. Nam in quinque aliis lo
Abbreviated transcription (Latin):
& sine concinnitate quid̾ẽ duoꝵ m̃¬
broꝵ. siue ista siue aliqua alia. u̾sus
nultꝰ ẽ: in quib om̃ibꝰ hoc ratio de¬
monstrauit eẽ seruand̾u÷ ut ñ pos¬
sit pars pͥor in postĩore & post̾ior ĩ pͥo¬
re poni loco. Qd si aliter fuerit: ñ iã u̾sꝰ
nͥ nominis abusione dicet᷑. Erit autẽ
rithinꝰ ꝙ metrũ: qͣlia rarissime longiᷤᷤ
carminibꝰ intponere. quȩ u̾sib con¬
texunt᷑ ñ indecorũ ẽ: quale id̃e ip̃m
ẽ. qͦd paulo ante ꝯmemoraui. Cornua
uelatarũ obu̾timꝰ antennarũ. Qm¬
obrem ñ mͥ u̾sus ex eo appellatꝰ uidet᷑.
ut ñ nulli putant. qͦd a certo fine
ad eiꝰdem numeri caput redit᷑: ut no¬
men ductũ sit ab hiis qui se ũtunt
dum uia redeunt. Nam hoc illicũ
hiis ꝙͣ metris quȩ u̾sus ñ st̃. appa¬
ret ẽẽ ꝯmune:. s magis fortasse a cõ-¬
trario nom̃ inuenit: ut qͣmadmo¬
du gͣmatici deponens u̾bum appel¬

Expanded text:
et sine concinnitate quidem duorum meet sine concinnitate quidem duorum membrorum, sive ista, sive aliqua alia, versus nullus est. In quibus omnibus hoc ratio demonstravit esse servandum, ut non possit pars prior in posteriore, et posterior in priore loco poni. Quod si aliter fuerit, non jam versus, nisi nominis abusione, dicetur: erit autem rhythmus et metrum, qualia rarissime longis carminibus interponere quae versibus contexuntur, non indecorum est: quale idem ipsum est quod paulo ante commemoravi: Cornua velatarum vertimus antennarum. Quamobrem non mihi versus ex eo appellatus videtur, ut nonnulli putant, quod a certo fine ad ejusdem numeri caput reditur, ut nomen ductum sit ab iis qui se vertunt dum via redeunt; nam hoc illi cum his etiam metris, quae versus non sunt, apparet esse commune: sed magis fortasse a contrario nomen invenit, ut quemadmodum grammatici deponens verbum
Abbreviated transcription (Latin):
incertũ uideo fieri. m Censes ne uitan¬
dum: o Censeo. M Hide gͥ.utrũ hoc
satis uitandũ sit. Ina pars u̾sus ẽ. ꝙ ea
ꝓnuncies. troie qͥ pͥmꝰ ab horis. arma
uirũq cano: alios pedes metiri necesse
sit . U Intelligo. M Hide utrũ ista
ratio. in aliis seruata sit: Nam cuiꝰ di-¬
m̃sionis ẽ pars incipiens. arma ui¬
rũq canoꝰ eiꝰdem ẽẽ agnosces. italiã
fato. litora multũ ille. ꝙ ui superũ
seue. multa quoq & bello. inferrꝰq
dõs. albaniq patres: & ne multa:
ꝑsequere ceteros qͣntũ uoles. has pͥ¬
ores partes u̾suũ eiꝰdem dim̃sionis
inuenies: idẽ quinto semipede arti-¬
se pariles. troie qui pͥmꝰ ab oris.
ꝓfugꝰ lauinaq uenit. terris iacta¬
tris ꝙ alto. memorẽ iunonis ob irã.
passus du conderet urbem. latio ge¬
nꝰ unde latinũ. atq altȩ menia ro¬
septem semipedes u̾sum heroicũ in
duo metra partiunt᷑: quẽ sex pedibꝰ
quat̾noꝵ tempoꝵ ꝯstare notissimũ ẽ

Expanded text:
M. Censesne vitandum? D. Censeo. M. Vide igitur utrum hic satis vitatum sit. Una pars versus est et ea pronunties, Trojae qui primus ab oris, arma virumque cano, alios pedes metiri necesse sit. D. Intelligo. M. At vide, utrum ista ratio in aliis servata sit. Nam cujus dimensionis est pars incipiens, Arma virumque cano, ejusdem esse agnoscis, Italiam fato. Littora multum ille et. Vi superum saevae. Multa quoque et bello. Inferretque deos. Albanique patres. Ne multa, persequere caeteros quantum voles, has priores partes versuum ejusdem dimensionis invenies, id est quinto semipede artise pariles: Trojae qui primus ab oris. Profugus Lavinaque venit. Terris jactatus et alto. Memorem Junonis ob iram. Passus dum conderet urbem. Latio genus unde Latinum. Atque altae moenia Roseptem semipedes versum heroicum in duo membra partiuntur, quem sex pedibus quaternorum temporum constare notissimum est:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ tali numerositate formatũ: ꝙ gra¬
uissimi auctores eo qͦ pertussimi.
nullũ sine insigni fine u̾sum putã¬
du ẽẽ censuert̃.  Herũ dicis.
Quare aliã t̾mini huiꝰ notam q̃ren¬
dam eẽ autumo: ñ hanc q̃ in spondeo
ponit᷑ aꝓpbandam. M Qd hoc. nũ
dubitas quecumq ista sit. aut in po¬
dis ẽẽ aut in temꝑis differentia. aut
in utroꝙ d Qualit̾ potest: m Qͥd
tand̾e horum tͥum ꝓbas: Ego enĩ q̃m
idip̾m sinire u̾sum ne longius qͣm
oportet excurrat ñ ꝑtinet nͥ ad tẽ¬
poris mod̾u: ñ arbiłr aliunde istã
notam debere sumi. quã ex tempore.
Ant̾ aliud placet: D Immo assentior.
M Uides ne ꝙ̃ illud. cũ tempꝰ hic diffe¬
rentiã habere ñ possit. nisi qͦd aliud

Expanded text:
est tali numerositate formatum: et gravissimi auctores eo quo peritissimi, nullum sine insigni fine versum putandum esse censuerunt. 6. D. Verum dicis. Quare aliam termini hujus notam quaerendam esse autumo, non hanc quae in spondeo ponitur approbandam. M. Quid hoc? num dubitas, quaecumque ista sit, aut in pedis esse, aut in temporis differentia, aut in utroque? D. Qualiter potest? M. Quid tandem horum trium probas? Ego enim, quoniam idipsum finire versum ne longius quam oportet excurrat, non pertinet nisi ad temporis modum; non arbitror aliunde istam notam debere sumi quam ex tempore. An tibi aliud placet? D. Imo assentior. M. Videsne etiam illud, cum tempus hic differentiam habere non possit, nisi quod aliud
Abbreviated transcription (Latin):
mnͦ hoc genꝰ diuisionũ reciꝑe abnueri.
M At om̃ia que recipiunt diuissionẽ:
ñne pulcͥora sunt si eoꝵ partes aliqua
parilitate concordent: qͣm si discordeᷤ
ac dissonȩ sunt: U Nulli dubiũ ẽ. M
Qd ipsius parilis diuisionis. qui tandẽ
numerꝰ auctor ẽ: An dualis: Ita ẽ.
M Uogͦꝰ in duas pares ꝯcmnentes diui¬
di pedem ꝙ eo ipso aurẽ delectare cõꝑi¬
inꝰ. si &̃ metrũ tale inueniamꝰ. ñ ne
illud responde cũ in om̃ibꝰ que aliqͣ
tẽpis parte metim᷑. aliuo p̃cedat ali¬
ud subsequat᷑. aliud incipiat aliud
t̾minet. nichilne tͥuideat᷑ int̾ par¬
tẽ p̃cedentẽ atq incipientẽ. & illam
que subsequit᷑ ac t̾minat. int̾ee opor¬
tereᷤ  Int̾ẽẽ arbitr. m Dic gͦ quid
int̾sit int̾ has duas partes u̾su. qͣrũ
obũtimꝰ. S si ita u̾sus enunciet᷑. cor¬
nua uelatarũ u̾timꝰ antemnarum:
ñne sepiꝰ repetendo efficit᷑ incertũ.

Expanded text:
modo hoc genus divisionem recipere abnuerim. M. At omnia quae recipiunt divisionem, nonne pulchriora sunt si eorum partes aliqua parilitate concordent, quam si discordes et dissonae sint? D. Nulli dubium est. M. Quid? ipsius parilis divisionis qui tandem numerus auctor est? an dualis? D. Ita est. M. Ut ergo in duas partes concinentes dividi pedem et eo ipso aurem delectare comperimus; si etiam metrum tale inveniamus, nonne illud responde, cum in omnibus quae aliqua temporis parte metimur, aliud praecedat, aliud subsequatur, aliud incipiat, aliud terminet; nihilne tibi videatur inter partem praecedentem atque incipientem, et illam quae subsequatur ac terminet, interesse oportere. D. Interesse arbitror. M. Dic ergo quid intersit inter has duas partes versus, quarobvertimus, sed si ita versus enuntietur, Cornua velatarum vertimus antennarum; nonne saepius repetendo effic
Abbreviated transcription (Latin):
bumembrẽ. mediũ trimẽbrẽ. ulti¬
mũ quiorimembrẽ uocari᷑. hos enĩ
cant: de quo toto gñe qm̃ diligentiꝰ
tractaturi sumꝰ ut dixi in eo sermo¬
ne. qͥ nob̃ de u̾sibꝰ erit: nc̃ interim
hoc satis sit. Sane arbitror iam te ĩ¬
telligere innumerabilia cẽ gn̾a me¬
troꝵ: quȩ quingenta quadraguita
septẽ inueneramus: cũ ꝙ de silentis ñ nͥ fi¬
nalibꝰ exempla cẽnt data: & nulla ped̾u
cõmixtio facta eẽt: & nulla solatio longa¬
rũ induas breues: que pedem ultra silla¬
bas quatuor porrigeret. At si adhibita
om̃i silentiorũ int̾positione. ꝙ om̃i pe¬
du omixtione ⁊ om̃i solutione longarũ
colligere numerũ metroꝵ uelis: tantꝰ
existit᷑: ut nom̃ eiꝰ fortasse ñ suppetat. S
efficiendo & approbet in audiendo
natura ꝯmunis: tam̃ nͥ ea docti & ex¬
ercitati hominis ꝓnuntiatio cõmen¬
det auribꝰ. sensusq audientiũ ñ sit tar¬
dior qͣm humanitas postulat: non
possunt ea que tractauimꝰ uera uidi¬

Expanded text:
 medium trimembrem, et ultimum quadrimembrem vocare; hos enim cant. De quo toto genere quoniam diligentius tractaturi sumus, ut dixi, in eo sermone qui nobis de versibus erit, nunc interim hoc satis sit. 37. Sane arbitror jam te intelligere, innumerabilia genera esse metrorum, quae quingenta sexaginta octo inveneramus, cum et de silentiis non nisi finalibus exempla essent data, et nulla pedum commixtio facta esset, et nulla solutio longarum in duas breves, quae pedem ultra syllabas quatuor porrigeret. At si adhibita omni silentiorum interpositione, et omni pedum commixtione, et omni solutione longarum colligere numerum metrorum velis; tantus existit, ut nomen ejus fortasse non suppetat. Sed efficiendo approbet, et in audiendo natura communis; tamen nisi ea docti et exercitati hominis pronuntiatio commende auribus, sensusque audientium non sit tardior quam humanitas postulat, non possunt ea quae tractavimus vera judi
Abbreviated transcription (Latin):
mo ad scđm transeunte unũ tempꝰ
silere cogunt: a scdo ad terciũ duo a
tercio ad quartũ tria: a qͦrto autem
si ad pͥmũ redeas: tempus unũ sileb̃.
S que ratio ẽ redeundi ad pͥmũ: eadẽ
est ad aliam talem copulationẽ tran¬
seundi. Hoc genus copulationũ re¬
cte nos appellamus circuitũ: qr ꝑi¬
odos grece. dicit᷑ circuitus. Ergo mi¬
nor eẽ ñ potest. quã qui duobꝰ m̃bͥs
constat: id ẽ duobꝰ metris. Nec esse
maiorẽ uoluert̃ eo: qui usꝙ: ad qͦui

Expanded text:
imo ad secundum transeuntem, unum tempus imo ad secundum transeuntem, unum tempus silere cogunt; a secundo ad tertium duo, a tertio ad quartum tria. A quarto autem si ad primum redeas, tempus unum silebis. Sed quae est ratio est redeundi ad primum, eadem est ad aliam talem copulationem transeundi. Hoc genus copulationum recte nos appellamus circuitum, qui περιόδος graece dicitur. Circuitus ergo minor esse non potest, quam qui duobus membris constat, id est duobus metris: nec esse majorem voluerunt eo qui
Abbreviated transcription (Latin):
ne longa t̾minatur: qͣm paruu sit
tribꝰ suꝑioribꝰ int̾ se equalibꝰ subiec¬
tum uides uł pedibꝰ sicuti hec. Grato
pirã sub antro: cui flauam religas co¬
mã. Cernis quippe horũ duorũ suꝑiꝰ
ostare spondeo. ⁊ corilambo. & longa
ultima:. que ad sex tempora implenda
sponde debebatur. Hoc autẽ poffiꝰ
spondeo & choriambo & duabꝰ ulti¬
mis breuibꝰ. que item cũ pͥmo spondro
implent sex tempora: paria st̃ gͦ ista
temporabꝰ. s in pedibꝰ ñ nicħ diũsita¬
tis tenent. Est alia differentia istarũ
copulationui: qͦd alia ita copulant᷑. ut
nulla sͥ silentia int̾poni uelint. sicut
hec duo recentissima : alia int̾ se sileri
aliqͥd postulent: sicuti hec. uides ut
alta instet niue candidum soracte. nec
iam sustineant onꝰ silue laborantes:
geliiq flumina constiterint acuto.
Nam si hec singula repetant᷑: pͥora duo
unũ tempꝰ in fine sileri flagitant. t̃ciũ
duo. quartũ tria: copulata uero a pͥ¬

Expanded text:
tur, quam parvum sit tribus superioribus inter se aequalibus subjectum vides. Vel pedibus sicuti haec: Grato Pyrrha sub antro, Cui flavam religas comam. Cernis quippe horum duorum superius constare spondeo et choriambo, et longa ultima, quae ad sex tempora implenda spondeo debebatur: hoc autem posterius spondeo et choriambo, et duabus ultimis brevibus, quae item cum primo spondeo implent sex tempora. Paria sunt ergo ista temporibus, sed in pedibus nonnihil diversitatis tenent. 36. Est et alia differentia istarum copulationum, quod alia ita copulentur, ut nulla sibi silentia interponi velint, sicut haec duo recentissima; alia inter se sileri aliquid postulent, sicut haec: Vides ut alta stet nive candidum Soracte, nec jam sustineant onus Silvae laborantes, geluque Flumina constiterint acuto. Nam si haec singula repetantur, priora duo unum tempus in fine sileri flagitant, tertium duo, quartum tria. Copulata vero a pr
Abbreviated transcription (Latin):
idem qͣmuis legitimis pedibꝰ nul¬
lo tam̃ certo fine ꝓuolui. ꝙ item legitimis
ꝓgredi pedibꝰ. s certo fine coherceri. Hec
duo gn̾a ꝙ̃ uocabulis discernenda erant:
ut illud suꝑius rithmnꝰ tantũ ꝓpͥo iam no¬
mine: hoc autẽ alt̾um ita rithinꝰ. ut
metrũ ꝙ uocaret᷑. Rursus qm̃ eoꝵ nu¬
trorũ. alia st̃ in quibꝰ ñ habet᷑ ratio¬
cuiꝰdam diuisionis circa mediũ: alia
in quibꝰ sedulo habet᷑: erat ꝙͣ hec diffe¬
rentia notanda uocabulis. Quappt̾ illud
uͥ ñ habet᷑ hec ratio: rithini genꝰ metrũ
ꝓpͥe uocatũ ẽ. hoc autẽ uͥ habet᷑: u̾sum
nominauert̃: cuiꝰ appellationis origi¬
nẽ fortasse ꝓg̃dientib nobis ratio ipsa
monstrabit. Neq hoc ita p̃scriptum
putes: ut illa ꝙ̃ metra u̾sus appellare
ñ liceat. S aliud ẽ cũ abutimͣ noĩe li¬
centia cuiꝰdam uicmitatis: aliud cũ rẽ
uocabulo suo enunciamꝰ. S̾ nominũ
ꝯmemoratio hactenꝰ facta sit : in quibꝰ

Expanded text:
idem, quamvis legitimis pedibus, nullo tamen certo fine provolvi, et item legitimis progredi pedibus, sed certo fine coerceri; haec duo genera etiam vocabulis discernenda erant, ut illud superius rhythmus tantum proprio jam nomine, hoc autem alterum ita rhythmus ut metrum etiam vocaretur. Rursus, quoniatur, alia sunt in quibus non habetur ratio diuisionis circa medium, alia sunt in quibus habetur, est haec differentia notanda uocabulis. quapropter illud, ubi non habetur haec ratio, rhythmi <genus> metrum proprie uocatum est; hoc autem, ubi habetur, uersus nominaverunt. Cujus appellationis originem fortasse progredientibus nobis ratio ipsa monstrabit. Neque hoc ita praescriptum putes, ut illa etiam metra versus vocare non liceat. Sed aliud est cum abutimur nomine, licentia cujusdam vicinitatis; aliud, cum rem vocabulo suo enuntiamus. Sed nominum commemoratio hactenus facta sit; in quibus,
Abbreviated transcription (Latin):
Ita cogor fateri.o Quis te tand̾e cogeret:
si meminisses suꝑloꝵ. hoc enĩ tͥ accidit:
qͦd de indifferentia ultime sillabe. &
uͭ restat spaciũ quo porrigat᷑ ꝙ si bre¬
uis sit. qͥd demonstratũ fuerit oblitꝰ
es. D Lam intelligo. Nam utiq si ulti
aures accipiunt. sicut suꝑiore rõne
exemplisq cognouimꝰ. nicħ int̾erit
utrũ pꝰ dactiłu trocheus an spondeus
locetur: qm obrẽ cũ repeticio distin¬
guenda silentio ẽ. unã longã sillabã
oportet pꝰ dactiłu ponere: ut duoꝵ
temporũ spacio sileamnꝰ. m Qd si pyr¬
richiꝰ ponat᷑ pꝰ dactilum : recte ne fi¬
eri putas o Non recte:. nam utrũ
id̾e sit an iambꝰ nicħ int̾ ẽ: si quid̾e
ꝓ iambo eũ neceẽ ẽ accipi ꝓpt̾ ulti¬
mã: quã longam exgunt aures. qr
restat silentiũ. Iambũ autẽ ñ opor¬
tere poni pꝰdactilum. ꝓpt̾ diu̾sitatẽ
leuationis ꝙ positionis. quarũ neu¬
trã oporret in dactilo habere tria tẽ¬

Expanded text:
D. Ita cogor fateri. M. Quis te tandem cogeret, D. Ita cogor fateri. M. Quis te tandem cogeret, si meminisses superiorum? Hoc enim tibi accidit, quod de indifferentia ultimae syllabae, ubi restat spatium quo porrigatur, etiamsi brevis sit, quid demonstratum fuerit oblitus es. D. Jam intelligo: nam utique si ultiaures accipiunt, sicut superiore ratione exemplisque cognovimus; nihil intererit utrum post dactylum trochaeus, an spondeus locetur. Quamobrem cum repetitio distinguenda silentio est, unam longam syllabam oportet post dactylum ponere, ut duorum temporum spatio sileamus. M. Quid si pyrrhichius ponatur post dactylum, rectene fieri putas? D. Non recte: nam utrum idem sit, an iambus, nihil interest: siquidem pro iambo eum necesse est accipi propter ultimam, quam longam exigunt aures, quia restat silentium. Iambum autem non oportere poni post dactylum, propter diversitatem levationis et positionis, quarum neutram oportet in dactylo habere tria tem
Abbreviated transcription (Latin):
conterere: si tam̃ ad huc auriũ sensu ex¬
plorandos huicemodi numeros arbitra-¬
diuidi potest. an alit̾ putas:D Immo
ita ẽ. m Quota gͦ eius pars potest eẽ in si¬
lentio: d Dimidia scilicet. m Qd si post
dactiłii trocheo ꝯstituto uelit quispiã
silere unũ tempꝰ. qͦd in breui sillaba da¬
ctilo debetur imp ꝯ lendo: qͥd respon¬
debimꝰ Non eni possumꝰ dicere: minꝰ
qͣm spaciũ semipedis sileri ñ oportere.
Ratio enĩ suꝑius tractata ñ munꝰ s am¬
pliꝰ ꝙͣ semipedis tempꝰ silendum ñ eẽ.
ꝑsuaserat t nã utiq minꝰ qͣm semipes si¬
letur in choriiambo uͥ post ip̃m chori¬
iambũ bachius collocat᷑. cuiꝰ exempłu
ẽ fonticule puelle: uniꝰ enĩ breuis silla¬
be spacio hic nos silere cognoscis. qͦd tẽ
poribꝰ sex debetur implendis. d Herũ
dicis. ꝙ Constituto gͦ trocheo pͦdacti¬
lumꝰ. licebit ne etiã unũ tempꝰ silere᷑

Expanded text:
contexere. Si tamen adhuc aurium sensu excontexere. Si tamen adhuc aurium sensu explorandos hujuscemodi numeros arbitradividi potest. An aliter putas? D. Imo ita est. M. Quota ergo ejus pars potest esse in silentio? D. Dimidia scilicet. M. Quid, si post dactylum trochaeo constituto, velit quispiam silere unum tempus, quod in brevi syllaba dactylo debetur implendo? quid respondebimus? Non enim possumus dicere minus quam spatium semipedis sileri non oportere. Ratio enim superius tractata non minus, sed amplius quam semipedis tempus silendum non esse persuaserat. Nam utique minus quam semipes siletur in choriambo, ubi post ipsum choriambum bacchius collocatur, cujus exemplum est, Fonticolae puellae. Unius enim brevis syllabae spatio hic nos silere cognoscis, quod sex temporibus debetur implendis. D. Verum dicis. M. Constituto ergo trochaeo post dactylum, licebitne etiam unum tempus silere?
Abbreviated transcription (Latin):
singule addunt᷑. donec ad uiginti qͣtu¬
or sillabas ueniat᷑. qui octo st̃ tribrachi:
uiginti unũ om̃ino metra complent᷑.
O Expeditissime rationẽ secutꝰ es. n sen¬
sesne ubiq: a nob etempla eẽ ꝓmenda:
anea que illis qͥd̃ pͥmis pedibꝰ subiecimus.
satis putandũ ẽ luminis cet̾is eẽ p̃bitura:
Din eo quid̃e iuditio satis. m lec ego nc̃
aliud requiro qm tuĩ: ueruptam̃ qm̃ iã
optime scis in pyrrichiis metͥs mutato
plausu posse tribrachos ꝑcuti: quero u¬
trũ pyrrichii pͥmũ metrũ habere tribra¬
enĩ mętrũ oportet ẽẽ qm ped̾e. m Quid
pyrrichii duo st̃. tribracꝰ unꝰ ⁊ semipes:
ita ut ibi nulłu. h duo temꝑa sileamus.
ꝯMutato gͥ plauso habes in pyrrichio c̃
tribrachi exempla usq ad sȩrdecim silla¬
bas. idẽ usq ad qͥnq tribracos & semipe¬
dem: quibꝰ debes ẽẽ contentus. Cetera enĩ
potes uel uoce uł aliquo pulsu ꝑ te ipse

Expanded text:
singulae adduntur, donec ad viginti quatusingulae adduntur, donec ad viginti quatuor syllabas veniatur, qui octo sunt tribrachi, viginti unum omnino metra complentur. M. Expeditissime rationem secutus es: sed censesne ubique a nobis exempla esse promenda; an ea quae illis quatuor primis pedibus subjecimus, satis putandum est luminis caeteris esse praebitura? D. Meo quidem judicio satis. M. Nec ego nunc aliud requiro quam tuum. Verumtamen quoniam jam optime scis in pyrrhichiis metris mutato plausu posse tribrachos percuti; quaero, utrum pyrrhichii primum metrum possit etiaenim metrum oportet esse quam pedem. M. Quid, pyrrhichii duo sunt, tribrachus unus et semipes, ita ut ibi nullum, hic duo tempora sileamus. M. Mutato igitur plausu habes in pyrrhichiis etiam tribrachi exempla usque ad sexdecim syllabas, id est usque ad quinque tribrachos et semipedem, quibus debes esse contentus: caetera enim potes vel voce vel aliquo plausu per te ipse
Abbreviated transcription (Latin):
uicit: U Nec de spondeo habeo qͦd reqͥrã
ueniam ad tribracũ. M Ita uͦ: s cũ om̃s
qͣtuor suꝑiores pedes de quibꝰ dictũ ẽ. qͣtu¬
or & dena metra peperint. que siuint si mul
sex & qnͥquaginta: plura st̃ expectanda
de tribracho. In illis enĩ cum spaciũ semi¬
pedis insilentio ẽ: plus una sillaba ñ sile-¬
tur. In hoc autẽ cũ silemꝰ: ñũ censes untꝰ
breuis sillabȩ spacio tm̃mͦ sileri oportere:
An & duarũ breuiũ mora silentio otineri
potest: qndoquidẽ nemo dubitauerit du¬
plicem huiꝰ eẽ diuisionẽ. Nã ꝙ aut ab una
incipit:. sinit᷑ ad duas: aut cont᷑ incipiens
a duabꝰ una t̾minatur. Quare ħ̃c ne¬
cesse ẽ iuginti: unũ meira ꝓcreare ue-
rissimu̾: namq incipiunt a quatuor
breuibꝰ ut duo tempora sileamꝰ. dein de
qͥnq st̃. ubi unũ silemꝰ Tercio sex: ubi
nicħ silendum ẽ. Quarto septem: uͥ rur¬
sus duo temꝑa silenda st̃. Inde octo ubi
unũ: sexto nouem uͥ nullum: atq ita ẽ

Expanded text:
8. D. Nec de spondeo habeo quod requiram, veniamus ad tribrachum. M. Ita vero. Sed cum omnes quatuor superiores pedes, de quibus dictum est, quatuordena metra pepererint, quae fiunt simul sex et quinquaginta, plura sunt exspectanda de tribracho. In illis enim cum spatium semipedis in silentio est, plus una syllaba non siletur: in hoc autem cum silemus, num censes unius brevis syllabae spatio tantummodo sileri oportere, an et duarum brevium mora silentio contineri potest? quandoquidem nemo dubitaverit duplicem hujus esse divisionem: namque aut ab una incipit, et finitur ad duas; aut contra incipiens a duabus, una terminatur. Quare hunc necesse est viginti et unum metra procreare. D. Verissimum est. Nam incipiunt a quatuor brevibus, ut duo tempora sileamus: deinde quinque sunt, ubi unum silemus: tertio sex, ubi nihil silendum est: quarto septem, ubi rursus duo tempora silenda sunt: inde octo, ubi unum: sexto novem, ubi nullum. Atque ita cum
Abbreviated transcription (Latin):
d̾s ẽ. d Habeo cumulatissime ꝑfecta
metra pyrrichis: segunt᷑ iambica. de qͥbꝰ
mͥ singulis bina exempla sufficiunt: quȩ
nulla int̾pellatione audire delectat. M¬
O qͣ tuordecim. m Qͦt ꝙ̾ iambica fore
credis: o ẜ que qͣtuordecim. m Qd si
uieis uelim ꝓ iambo tribracũ pone-¬
re: ñ ne multiformior uarietas erit:
o Manifestũ ẽ quidẽ. s ego exempla
ista in solis iamb̾ adicere cupio. ne lon¬
ga faciamꝰ : ꝓ qua uisenĩ longa sillaba
duas breues posse poni facilis disci¬
plina ẽ. m fac iã qͦd uis: gratũꝙ habeo
Qd intelligentia sequaci minuis laborem
M b̾onꝰ uir beatus malus miser sͥ c̃ malũ
Bonꝰ beatus. ds honũ ciꝰ. Bonꝰ beatus ẽ. Ds bo

Expanded text:
Deus est. D. Habeo cumulatissime perfecta Deus est. D. Habeo cumulatissime perfecta metra pyrrhichii. Sequuntur iambica, de quibus mihi singulis bina exempla sufficiunt, quae nulla interpellatione audire delectat. D. Quatuordecim. M. Quot etiam iambica fore credis? D. Aeque quatuordecim. M. Quid, si in eis velim pro iambo tribrachum ponere, nonne multiformior varietas erit? D. Manifestum est quidem: sed ego exempla ista in solis iambis audire cupio, ne longum faciamus: pro quavis enim longa syllaba duas breves posse poni, facilis disciplina est. M. Faciam quod vis, gratumque habeo quod intelligentia sequaci minuis laborem M. Bonus vir, Beatus. Malus miser, Sibi est malum. Bonus beatus, Deus bonum ejus. Bonus beatus est, Deus bonum
Abbreviated transcription (Latin):
lis erit eis. D Satis ẽ.s adde semipedem.
M Fluuida leuicula fragilia bona q̃ ad a¬
mat anima.similis erit eis dSat ẽ &
bene ẽ: da iam septem pyrrichios. M La¬
uicula gracilia fragilia bona que ada¬
mat ammula. similis erit eis. D Aoce¬
dat hiis semipes: nã hoc eleganter sese
habet. y Haga fluuida leuicula fragi¬
lia bona que adamat anima:. fit ea si¬
milis eis.D Octo pedes restare iã uideo.
Ut uͦ im istas minutias cuadamꝰ. qͣꝙͣ
enĩ approbent aures naturali quad̾a
chmensione qͦd sonas. nolim te tam̃
tot breues sillabas querere: quas ni
fallor contextas inuenire in ꝯiunctiõe
u̾boꝵ difficiliꝰ ẽ. qͣm si eis miscere lon¬
gas lice̾t. m Nicħ te fallit: & ut tͥ ꝓbem
gratulationẽ meã. qͦd hinc aliqñdo
transire ꝑmittimur: metrũ qͦd restit
huiꝰ gñis sententia feliciore cõponã:
solida bona bonꝰ amat: & ea qui amat
habet: itaq nec eget amor: & ea bona

Expanded text:
lis erit eis. D. Satis est; adde semipedem. lis erit eis. D. Satis est; adde semipedem. M. Fluida levicula fragilia bona Quae adamat anima, similis erit eis. D. Sat est, et bene est; da jam septem pyrrhichios. M. Levicula fragilia gracilia bona, Quae adamat animula, similis erit eis. D. Accedat his semipes; nam hoc eleganter se habet. M. Vaga fluida levicula fragilia bona, Quae adamat animula, fit ea similis eis. D. Octo pedes jam restare video, ut jam istas minutias evadamus. Quanquam enim approbent aures naturali quadam dimensione quod sonas, nolim te tamen tot breves syllabas quaerere; quas, ni fallor, contextas invenire in conjunctione verborum difficilius est, quam si eis miscere longas liceret. M. Nihil te fallit, et ut tibi probem gratulationem meam, quod hinc aliquando transire permittimur, metrum quod restat hujus generis sententia feliciore componam: Solida bona bonus amat, et ea qui amat habet. Itaque nec eget amor, et ea bona
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ anima domus: ita bene habitat uͥ
bona domus: ubi mala male. o Etiã
ista ꝯtinuata suauissime accipio. M Nlc̃
tres semipedes uide. Animus hominis
ẽ mala bonaue agitans: bona uoluit
habet: mala uoluit habet:  Hec qͦ
int̾posito unius temporis silentio io¬
cunda st̃. M Sequunt᷑ quatuor pleni
pyrrichii:. hos accipe ac iudica. Animꝰ
hominis agit ut habeat ea bona: quibꝰ
inhabitat homo.  Nicħ̃ ibi metiut᷑
in huis quoq certa ꝙ iocunda m̃sura ẽ.
dudi iam nc̃ nouem sillabas breues audi
& iudica. Homo malꝰ amat ꝙ eget᷑:. matꝰ
& enim ea bona amat. nicħ uͥ satiat eũ.
D ẜme nẽ qͥnq pyrricbios. m Leuicu¬
la fragilia bona qui amat homo: similit̾
habet. O Iam hoc sat ẽ ꝙ ꝓbo. nẽ ad¬
de semipedem. m faciam. Uaga leuia
fragilia bona qui amat homosimilis
erit eis. d Bene ꝓrsus: ⁊ sex iam expecto
pyrrichios. M Et bos audi: uaga leuicu¬
la fragilia bona qui adamat homo.simi¬

Expanded text:
Et anima domus. Ita bene habitat, Ubi Et anima domus. Ita bene habitat, Ubi bona domus; Ubi mala, male. D. Etiam ista continuata suavissime accipio. M. Nunc tres semis pedes, vide: Animus hominis est Mala bonave agitans. Bona voluit, habet; Mala voluit, habet. D. Haec quoque interposito unius temporis silentio, jucunda sunt. M. Sequuntur quatuor pleni pyrrhichii; hos accipe, et judica: Animus hominis agit Ut habeat ea bona, Quibus inhabitet homo, Nihil ibi metuitur. D. In his quoque certa et jucunda mensura est. M. Audi jam nunc novem syllabas breves; audi et judica: Homo malus amat et eget; Malus etenim ea bona amat, Nihil ubi satiat eum. D. Prome nunc quinque pyrrhichios. M. Levicula fragilia bona, Qui amat homo, similiter habet. D. Jam hoc sat est, et probo; nunc adde semipedem. M. Faciam: Vaga levia fragilia bona, Qui amat homo, similis erit eis. D. Bene prorsus; ei sex jam exspecto pyrrhichios. M. Et hos audi: Vaga levicula fragilia bona, Qui adamat homo, simi
Abbreviated transcription (Latin):
obseruemꝰ ꝓpt̾ musice sinceritatẽ. qͦd
poetȩ ñ obseruant ꝓpter facilitatẽ canẽ¬
di: ut qͦciens exempli causa nob̾ necc̃e ẽ
aliqua metra int̾ponere. in quibꝰ nicħ
debet᷑ pedi qͦd silentio compenset᷑. cas po¬
namꝰ ultimas sillabas. quas lex eiꝰdẽ nume¬
ri flagitat: ne cũ aliqua offensione auri¬
um &. falsitate mensure a fine ad iniciu᷑
redeamus. Concedentes tam̃ illis. ut ita
metra talia finiant. qͣsi deinceps nicħ dic¬
turi: & sdo extremã sillabã. seu breuem
seu longã impune ostituant. Nã ĩ conti-¬
nuationẽ metroꝵ aꝑtissime ꝯiuincunt᷑
auriũ iuditio. ñ se debere ponere ultimã.
nisi que ipsiꝰ metͥ ure atq ratione po-¬
nencda ẽ: hec autẽ continuatio fit. cũ pedi
nicħ debet᷑ ꝓpt̾ qͦd silere cogam᷑. D Intel¬
ligo: ꝙ gratum habeo qͦd talia polliceris
exempla: quibꝰ nullam patiat᷑ sensus inu-
si amet in eo fragile qͦd ẽ. Amet gͥ ammũ
amor. anima bona sit: amor enĩ habitat.

Expanded text:
servemus propter musicae sinceritatem, quod poetae non observant propter facilitatem canendi: ut quoties, exempli causa, nobis necesse est aliqua metra interponere, in quibus nihil debetur pedi quod silentio compensetur, eas ponamus ultimas syllabas quas lex ejusdem numeri flagitat; ne cum aliqua offensione aurium et falsitate mensurae, a fine ad initium redeamus; concedentes tamen illis ut ita metra talia finiant, quasi deinceps nihil dicturi, et ideo extremam syllabam seu longam seu brevem impune constituant: nam in continuatione metrorum apertissime convincuntur aurium judicio, non se debere ponere ultimam, nisi quae ipsius metri jure atque ratione ponenda est. Haec autem continuatio fit, cum pedi nihil debetur propter quod silere cogamur. D. Intelligo, et gratum habeo quod talia polliceris exempla, quibus nullam patiatur sensus injuSi amet in eo Fragile quod est? Amet igitur Animum amor, Anima bona sit: Amor inhabitat,
Abbreviated transcription (Latin):
s ordine. Ueritate facta cernis ordinata:
ueritas manet : nouans mouet qͦd enoua¬
t᷑. Neritate facta cc̃ta st̃ ⁊ ordinata st̃: ue¬
ritas nouat manens. mouent᷑: nouant᷑
ueritas manens nouat: mouent᷑ ut no-¬
metra sponda. Magnoꝵ ẽ lib̾tas: mag¬
nũ ẽ munꝰ lib̾tatis Solus liber fit: qui
errorẽ uincit. Solus liber uiuit: qͣ er¬
rorem iam uicit. Solus liber uere fit:
qui erroris iunculũ uincit. Solꝰ liber
uere uiuit: qui erroris uincułu iam
uicit. Solus liber iure ac uere uiuit¬

Expanded text:
sed ordine. Veritate facta cuncta cernis ordinata, sed ordine. Veritate facta cuncta cernis ordinata, Veritas manet, novans movet quod innovatur. Veritate facta cuncta sunt, et ordinata sunt, Veritas novat manens, moventur ut noventa cuncta, Veritas manens novat, moventur ut nometra spondei: Magnorum est, Libertas. Magnum est munus Libertatis. Solus liber fit, Qui errorem vincit. Solus liber vivit, Qui errorem jam vicit. Solus liber vere fit, Qui erroris vinclum vicit. Solus liber vere vivit, Qui erroris vinclum jam vicit. Solus liber non
Abbreviated transcription (Latin):
sit. hic uidebitꝰ dm. beatus ẽ bonꝰ fruens
enĩ ẽ dõ. Malꝰ miser: s ipse pena fit sua.
Malus foris bonum requirit. hinc egestas:
beatus ẽ uidens dm. nicħ boni amplius.
Malus foris bonũ requirit. hic eget mi¬
ser. Beatus ẽ uid̾ns dm. nicħ boni ampliꝰ
uult: malus foris bonũ requirit. hinc
ampliꝰ uult malus foris bonũ requirit:
hinc eget miser bono. Trocheus est.
optime. m faciam ⁊ eodẽ mͦ: q̃ uimbica.
Optimi ñ ggent ueritate. ñ egetur ueritas
sat ẽ: semꝑ hec manent. ueritas uocat᷑ ars d̾i
sup̃mi: ueritate fictus ẽ mundꝰ iste quẽ ui¬
des:ueritate facta cc̃ta q̃q gigni. ⁊ uidemꝰ
ueritate facta cuncta: om̃iũq forma ueri¬
tas. Ueritate facta cerno cuncta: ueritas
manet. mouent᷑ ista: ueritate facta cer¬
nis om̃ia: ueritas manet: nouant᷑ oiã. Ueri¬
tate facta cernis serms ista cc̃ta: ueritas
tam̃: ⁊ mouent᷑ ista. Uerirate facta c̃c̃ta cer¬
nis optime: ueritas manet. mouent᷑ hec:

Expanded text:
bit et Deum illic. Beatus est bonus, fruens enim est Deo; Malus miser, sed ipse poena fit sua. Malus bonum foris requirit, hinc egestas. Beatus est videns Deum, nihil boni amplius; Malus bonum foris requirit, hinc eget miser. Beatus est videns Deum, nihil boni amplius vult; Malus foris bonum requirit, hinc amplius volet; Malus foris bonum requirit, hinc eget miser bono. CAPUT V.-- De optime. M. Faciam, et eodem modo quo iambica: Optimi Non egent. Veritate, Non egetur. Veritas sat est, Semper haec manet. Veritas vocatur Ars Dei supremi. Veritate factus est mundus iste quem vides. Veritate facta cuncta Quaeque gignier videmus. Veritate facta cuncta sunt, Omniumque forma veritas. Veritate cuncta facta cerno. Veritas manet, moventur ista. Veritate facta cernis omnia, Veritas manet, moventur omnia. Veritate facta cernis ista cuncta, Veritas tamen manet, moventur ista. Veritate facta cuncta cernis optime, Veritas manet, moventur haec,