comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tis ligna. sic̃ gutta balsami ac ferulax. ac suci¬
noꝵ. cuiꝰ lacrima durescit in gẽmã. Prima est
resina terebintina om̃iũ p̾stantissima. affert᷑
& affrica. ex insulis ꝙͦ cicladib. Sed̾ã ẽ lentisei¬
na q̃ mastix uocat᷑. hec ex cbio insrila deportat᷑.
Tercia pinalis. quarũ alia picea. alia punicina.
alia liqͥda. alia arida. & afferunt᷑ ex tirrena
colofonia. uñ etiã nom̃ colofonia resina sũpsit.
Pix grecũ nom̃ ẽ ꝙͣ illi pissa uocant. alii uoluii
ex pino picẽ uocari. hec agrecis appellat᷑ clo¬
donia nos ramalẽ dicere possumꝰ ciuiꝰ ꝓbabili ẽ
splendens lenis &e munda. Creandarũ arboꝵ
naturalit̾ tria st̃ genera. aut enĩ sua sponte na¬
scunt᷑. aut ex seminib fortuitu iacentibꝰ sur¬
gunt. aut ex radicib pullulant. nã cet̾a usus
inuenit. fauente natura. omĩa poma latine
feminini fere st̃ generis exceptis paucis. ut

Expanded text:
tis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel succitis ligna, sicut gutta balsami ac ferularum vel succinorum, cujus lacryma durescit in gemmam. Prima est resina terebinthina omnium praestantior. Affertur ex insulis quoque Cycladibus. Secunda est lentiscina, quae mastix vocatur; haec ex Chio insula deportatur. Tertia pinalis, quarum alia πιτυΐνη, alia πευκίνη, alia liquida, alia arida: et adferuntur ex Tyrrhena Colophonia. Unde etiam nomen Colophonia resina sumpsit. Pix Graecum nomen est, quam illi πίσσαν vocant. Alii volunt ex pino picem vocari. Haec a Graecis appellatur κλωνία: nos ramalem dicere possumus. Cuius probabilis splendens, lenis et munda. Creandarum arborum naturaliter tria sunt genera: aut enim sua sponte nascuntur; aut ex seminibus fortuitu iacentibus surgunt; aut ex radicibus pullulant. Nam cetera usus invenit favente natura. Omnia poma Latine feminini fere sunt generis, exceptis paucis, ut
Abbreviated transcription (Latin):
Siriaca dicta ꝓ eo qd̃ de syria ẽ allata. siue qr ni¬
gra ẽ. Crustumia eadẽ & uolemis. dicta qd uolã
cõpleat magnitudine. hoc ẽ mediã manũ. uñ
& inuolare dicimꝰ. Qͥd̃a aũ uolemũ gallica lin
ẽ arbor uñ &e diriuatio fit oleũ. s qd ex albis fue¬
rit oliuis exp̃ssũ uocat᷑ spanũ agrecis onfacion
appellatũ. qd̾ aũ ex fuluis ce ñdũ maturis fuerit
exp̃sũ uiride appellat᷑. qd̾ uͦ ex nimiũ maturis
cõmune łr. Ex his ad usũ uite pͥmũ ẽ spanũ.
scđm uiride. terciũ ẽ cõmune. Anurca olei parᷤᷤ
aqͦsa ab emergendo dicta. id ẽ qd̾ ab oleo se mer¬
gat &e fex sit eiꝰ. Hanc greci. amurcen uocant. ex
latina lingua trahentes uocabulũ. Gumen gre¬
cũ nom̃ ẽ. hoc enĩ illi gomi dicunt. Resin̾a greci
ẽ enĩ lacrima sudore exhalata lignoꝵ. ut cera¬
si lentisci. balsami. uł reliquarũ arboꝵ siue
uirgultoꝵ q̃ sudore ꝓdunt᷑. sic̃ & odorata orien¬

Expanded text:
Syria dicta pro eo quod de Syria est adlata, sive quia nigra est. Crustumia idem et volemis dicta, eo quod volam conpleat magnitudine, hoc est mediam manum; unde et involare dicimus. Quidam autem volemum Gallica lingest arbor, unde derivatio fit oleum. Sed quod ex albis fuerit olivis expressum vocatur Hispanum, a Graecis ὀμφάκιον appellatum; quod autem ex fulvis et nondum maturis fuerit expressum, viride appellatur; quod vero ex nimium maturis, commune dicitur. Ex his ad usum vitae primum est Hispanum, secundum viride, tertium commune. Amurca olei pars aquosa ab emergendo dicta, id est, quod ab oleo se mergat et faex sit eius. Hanc Graeci ἀμόργην vocant ex Latina lingua trahentes vocabulum. Gummi Graecum nomen est; hoc enim illi κόμμι dicunt. Resinam Graeci Est enim lacrima sudore exhalata lignosi, lentisci, balsami, vel reliquarum arborum sive virgultorum, quae sudare produntur: sicut et odorata Orien
Abbreviated transcription (Latin):
ta cidonia melle. Ponent᷑ dicas. hec malomella
placent. Malũ punicũ dicit᷑ qd̃ ex punica re¬
gione sit. genꝰ eiꝰ transiatũ. Id̾e &e malũ grana¬
tũ eo qd̃ intͣ corticis rotunditatẽ granoꝵ ꝯti¬
neat multitudinẽ. Arbor aũ malus granata
generis feminini. pomũ uͦ neutri est generis.
Flores maloꝵ a grecis appellati st̃ quintines. lati¬
ni cadueos uocant. Agrestiũ aũ maloꝵ flores
greci balaustion appellauer̃t. qͦꝵ alii albi. alii
purpurei. alii rosei reꝑiunt᷑. similes floribꝰ ma¬
li punici. Negant medici mali punici cibo cor¬
pora nr̃a nutriri. s eo sic opinant᷑ utend̾u. ut¬
medicari potiꝰ ñ alere uideant᷑. Malũ ꝑsicum

Expanded text:
ta Cydonia melle ponentur, dicas: Haec melimela ta Cydonia melle ponentur, dicas: Haec melimela placent. Malum Punicum dici eo quod ex Punica regione sit genus eius translatum. Idem et malogranatum, eo quod intra corticis rotunditatem granorum contineat multitudinem. Arbor autem malusgranata est generis feminini; pomum vero neutri est generis. Flores malorum a Graecis appellati sunt κύτινος; Latini caducum vocant. Agrestium autem malorum flores Graeci βαλαύστιον appellaverunt; quorum alii albi, alii purpurei, alii rosei reperiuntur similes floribus mali Punici. Negant medici mali Punici cibo corpora nostra nutriri, smedicari potius, non alere uideatur. Mala punica
Abbreviated transcription (Latin):
H anc arborẽ greci daphnem uocant. eo qd nũꝙͣ
deponat uiriditatẽ. inde. illa potiꝰ uictores co¬
ronant᷑. sola ꝙͦ hec arbor uulgo fulminari mi¬
nime eredit᷑. Malũ a grecis dicta qd̾ sit fructꝰ
eiꝰ pomoꝵ om̃iũ rotundissimꝰ. uñ & hec st̃ uera
mala. q̃ uehem̃ter rotunda st̃. Mala matiana
a loco uocata. uñ priꝰ aduecta st̃. nã multe ar¬
bores nomina ex ꝓuintiis uł ciuitatib de qͥb
allate st̃ susceꝑunt. Uirgiliꝰ amantib qͥd ex ma¬
lo queri soleat ostendit. Mala cidomia nomen
sũpsit ab oppido qd̾ ẽ in insula creta. de qͦ gre
cidicere solent. urbiũ cretensiũ matrẽ cido¬
niã ex euiꝰ pomo cidonicũ ꝯficit᷑. fit ꝙͦ ex ea
ce uinũ qͦ languentiũ desideria fallunt᷑. nã spe¬
cie ce gustu. & odore cuiꝰlibet. uini uet̾i̾s ima¬
ginẽ rep̃sentat. Malomellũ a dulcedine appel¬
latũ. qd̃ fructꝰ eiꝰ mellis saporẽ habeat. uł qd

Expanded text:
Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, 327 quod nunquam Hanc arborem Graeci δάφνην vocant, 327 quod nunquam deponat viriditatem, inde illa potius victores coronantur. Sola quoque arbor haec vulgo fulminari minime creditur. 3. Malum a Graecis dictum, quod sit fructus ejus pomorum omnium rotundissimus. Unde et haec sunt vera mala quae vehementer rotunda sunt. Malum Matianum a loco vocatum unde prius advectum est. Nam multae arbores nomina ex provinciis et civitatibus de quibus allatae sunt acceperunt. Virgilius amantibus quid ex malo quaeri soleat ostendit. 4. Mala Cydonia nomen sumpserunt ex oppido, quod est in insula Creta, de qua dicere solent Grniam; ex cuius pomo cydonitum conficitur. Fit quoque ex ea et vinum quo languentium desideria falluntur: nam specie et gustu et odore cuiuslibet vini veteris imaginem repraesentat. Malomellum a dulcedine appellata, quod fructus eius mellis saporem habeat, vel quod
Abbreviated transcription (Latin):
alma dicta. qr manꝰ uictricis ornatꝰ ẽ. uł
qd̾ oppansis ẽ ramis in modũ ꝑalme hominiᷤ.
Est enĩ arbor insigne uictoris ꝓceroq ac decoro
uirgulto. diuturnisq uestita frondib ⁊ folia sua
sine ulla successione ꝯseruans. hanc greci fȩncẽ
dic̃t. qd̾ diu durat. ex nomine auis illiꝰ arabie.
q̃ multis annis uiuere ꝑhibet᷑. q̃ dũ in multis
locis nascat᷑. ñ in omib fructꝰ ꝑficit maturita¬
tẽ. frequent̃ aũ in egypto ae syria. fructꝰ aũ eiꝰ
dactili a digitoꝵ similitudine nũcuipati st̃. ꝙͦꝵ
etiã ce nomina uariant᷑. nã alii appellantur
palmule. similes mirobalani. alii thebaici qͥ ae
nicholai. alii nucales. qͦs greci cariatos uocant.
Laurus a uerbo laudis dicta. hac enĩ cũ laudibꝰ
uictoꝵ capita coronabant᷑. ap̃ antiqͦs aũ laudea
nominabat᷑. ptꝰ ea .d. litrã. sublata & subrogata
.ii. dicta ẽ laurus. ut auricule q̃ in initio au¬
dicule dicte st̃. & medidies. qͥ nc̃ meridies dr̃.

Expanded text:
alma dicta, quia manus victricis ordinatus est, vel quod oppansis est ramis in modum palmae hominis. Est enim arbor insigne victoriae, proceroque ac decoro virgulto, diuturnisque vestita frondibus, sine ulla successione conservans. Hanc Graeci Phoenicem dicunt, quod diu durat, ex nomine avis illius Arabicae, quae multis annis vivere perhibetur. Quae dum in multis locis nascatur, non in omnibus fructus perficit maturitatem: frequenter autem in Aegypto et Syria, fructus autem ejus dactyli, a digitorum similitudine nuncupati sunt, quorum etiam et nomina variantur. Nam alii appellantur palmulae similes myrobelani. Alii Thebaici, qui et Nicolai. Alii nucales, quos Graeci caryotas vocant. 2. Laurus a verbo laudis dicta. Hac enim cum laudibus victorum capita coronabantur. Apud antiquos autem laudea nominabatur, postea d littera sublata, et subrogata r, dicta est laurus, ut in auriculis, quae initio audiculae dictae sunt, et medidies, qui nunc meridies dicitur.
Abbreviated transcription (Latin):
tas eiꝰ talis ẽ ut conũ imitet᷑. uñ &e conifere ei¬
p̃ssi dicunt᷑. huiꝰ lignũ cẽdro pene ꝑximã habꝙ
uirtutẽ. tẽploꝵ qͦ trabib aptũ impenetrabili
soliditate nũꝙͣ. oneri cedit. s ea qua in pͥncipio
fuerat firmitate ꝑseuerat. Antiqui cip̃ssi ramoᷤᷤ
ipe rogũ ꝯstituere solebant. ut odorẽ cadaue¬
rũ dũ urerent᷑ oppͥmerent. iocũditate siti odo
ris. Iuniperꝰ grece. dicta. siue qd̃ ab amplo in
angustũ finit ut ignis. siue qd̾ ꝯceptũ dui te¬
neat ignẽ. ad eo ut si prune ex eiꝰ cinere. fue¬
rint cooꝑte. usq ad annũ ꝑueniant. Piro enĩ
ẽ. &e cortex leuis. ut lauri. s indicũ maculosũ
ẽ: in paruis distinctionib albis ac fuluis. et¬

Expanded text:
tas eius talis est ut conum imitetur: unde etas eius talis est ut conum imitetur: unde eparissi dicuntur. Hujus lignum cedro pene proximam habet virtutem. Templorum quoque trabibus aptum, impenetrabili soliditate nunquam oneri cedit, sed ea qua in principio fuerit firmitate perseverat. Antiqui cypressi ramos prope rogum constituere solebant, ut odorem cadaverum, dum urerentur, opprimerent jucunditate odoris sui. 35. Juniperus Graece dicta, sive quod ab amplo in angustam finiat, ut ignis sive quod conceptum diu teneat ignem; adeo ut si prunae ex ejus cinere fuerint opertae, usque ad annum perveniant; πῦρ enim est, et cortex levis, ut lauri, sed Indicum maculosum est in parvulis distinctionibus albis ac fulvis. Aet
Abbreviated transcription (Latin):
s uberies arbor ex qua ualidissimꝰ cortex natato¬
riꝰ extrabit᷑. & ido appellata suberies. eo qd fru¬
ctꝰ eiꝰ sues edunt. Porcoꝵ enĩ alim̃ta st̃ ñ hominũ
&e dicta suberies. qiͣ subedies. fagꝰ & esculꝰ arbores
glandifere id̃o uocate credunt᷑. qd̾ eax fructib
olim homines iuxerint. cibũq sũpserint. escã¬
ꝙ habuerint. nã esculꝰ ab esca dicta. fagꝰ uͦ a
grecis tale nom̃ accep̃. eo qd ligni eiꝰ fructꝰ sit dulciᷤᷤ.
x ilon qͥppe dicunt lignũ. licon dulce. huiꝰ arbori ᷤ
pomo sueus expressus accatia a grecis dr. Pista¬
cra arbor ẽ dicta eo qd̾ cortex pomi eiꝰ nardi pistici odorẽ re.¬
at. Pinꝰ arbor picea ab acumine folioꝵ uocata. Pi¬
nũ enĩ antiqͥ acutũ nominabant. Pinũ aũ ali¬
am pissin. aliã greci peucen uocant. ꝙͣ nos pice¬
am dicimꝰ. eo qd defudet picẽ. nã & specie differt̃.
in germanie aũ insulis huiꝰ arboris lacrima

Expanded text:
Suberies arbor, ex qua validissimus cortex natatoSuberies arbor, ex qua validissimus cortex natatorius extrahitur. Et ideo appellata suberies, eo quod fructus eius sues edunt. Porcorum enim sunt alimenta, non hominum; et dicta suberies, quasi subedies. Fagus et esculus arbores glandiferae ideo vocatae creduntur, quod earum fructibus olim homines vixerunt cibumque sumpserunt escamque habuerunt. Nam esculus ab esca dicta; fagus veroGraecis tale nomen accepit, eo quod ligni eius fructus sit dulcis. Χύλον quippe dicunt lignum, γλυκὺ dulce. Huius arboris pomo succus expressus acatia a Graecis dicitur, Pistatia arbor dicta, quod cortex pomi ejus nardi pistici odorem referat. Pinnnum enim antiqui acutum nominabant. Pinum autem aliam πίτυν, aliam Graeci πεύκην vocant, quam nos piceam dicimus, eo quod desudet picem. Nam et specie differunt. In Germaniae autem insulis huius arboris lacrima
Abbreviated transcription (Latin):
sũ &e cõpactiuũ distillat. qͦ e medieis scͥptoreᷤᷤ
utunt᷑. Oleomella nascit᷑. in palmaria syrie
ciuitate. ex eo ita appellata. qd̾ ex trunco ole
um defluat. in crassitudinẽ mellis. sapore sua¬
ui. Pomelida sorbo similis medioeris arbor.
&e flore candido dicta qd̾ dulcis sit eiꝰ fructꝰ.
& acuto sapore cõmixtꝰ. hec arbor: etate du¬
rat exigua. Melofus arbor in affrica punica
lingua uocata.ex qͣ ꝓfluit lentus sucꝰ. qͥ a lo¬
co ammoniacꝰ nominat᷑. Mespila arbor spino¬
sa fructu similitudine maloꝵ. s paulo bre¬
uiori. uñ &e appellata qd pirule formã habeansͭ
eiꝰ poma. Pirus uocata uidet᷑. qd̾ in ignis speciẽ¬
ẽ deformata. nã hoc genꝰ pomi ab amplo inei¬
pit. & in angustũ finit sic̃ ignis. Pirꝰ aũ arbor
fructꝰ eiꝰ pira ẽ. cuiꝰ multȩ species. ex qͥbꝰ eru
stumia st̃ pira ex parte rubentia ab oppido
crustumo nominata. poma piri ium̃tis im¬

Expanded text:
sum, et compactivum distillat, quo et medici et scriptores sum, et compactivum distillat, quo et medici et scriptores utuntur. 11. Elaeomeli nascitur in Palmyra Syriae cum defluat in crassitudine mellis, sapore suavi. †Pomelida† sorbo similis, mediocris arbor et flore candidulo; dicta quod dulcedo sit eius fructus et acuto sapore conmixta. Haec arbor aetate durat exigua. Melopos arbor in Africa Punica lingua vocata, ex qua profluit lentus sucus, qui a loco ammoniacus nominatur. Mespila arbor spinosa, fructu similitudine malorum, sed paulo breviore, unde et appellata, quod pilulae formam habeant ejus poma. 15. Pyrus vocata videtur, quod in ignis speciem deformata est, nam hoc genus pomi ab amplo incipit, et in angustum finit, sicut ignis. Pyrus autem arbor, fructus ejus pyrum est: cujus multae species, estumia sunt pira ex parte rubentia, ab oppido Crustumio nominata. Poma piri iumentis in
Abbreviated transcription (Latin):
cens. qiͣ platanꝰ dilatata sũ in plateis. ẽ aũ tener¬
rimꝰ foliis ac mollib &e uitiũ similibꝰ. Quereꝰ
siue cernꝰ qd̃ ea soliti erant dii gentiũ q̃rentibꝰ
responsa p̃cinere. Arbor multũ annosa sic̃ le¬
gitur de quercu mambre. sub qͤ abitauit abra¬
ham. q̃ fert᷑ usq ad ꝯstantini regis imꝑiũ per
multa scła ꝑdurasse. huiꝰ fruetꝰ galla appellat᷑.
ex qͥb una a grecis honfaticis dicta parua for¬
ma s firmo corꝑe. atq nodoso. q̃ mẽdicaminibꝰ
& incaustis adhibet᷑. altera balanis lenis. ac leinˢ.
&e nimiũ ꝑforata lucernax tantũ usib necessaria
Fraxinꝰ uocari fert᷑. qd̾ magis int̾ asꝑa loca mon¬
tanaq fraga nascat᷑. binc ꝑ deriuationẽ fraxinꝰ

Expanded text:
si platanus dilatatus sum in plateis.' Est autem tenerissimis foliis ac mollibus et vitium similis. Quercus, sive quernus, quod ea soliti erant dii gentium quaerentibus responsa praecanere, arbor multum annosa; sicut legitur de quercu Mambre, sub qua habitavit Abraham, quae fertur usque ad Constantis regis imperium per multa saecula perdurasse. Huius fructus galla appellatur. Ex quibus una agrestis ὀμφακίτης dicta, parva forma, sed firmo corpore atque nodoso, quae medicaminibus et incaustis adhibetur; altera βάλανος, lenis ac levis et nimium perforata, lucernarum tantum usibus necessaria. Fraxinus vocari fertur quod magis in aspera loca montanaque fraga nascatur. Hinc per derivationem fraxinus,
Abbreviated transcription (Latin):
spineq nascunt᷑. maiores aũ nr̃i omnẽ arborẽ
spinosã dicebant ueprem qd ui prendat. Ule¬
aster dictꝰ qd̾ sit foliis olee similib s latioribar¬
bor inculta atq siluestr.is. amara. atꝙ infrue¬
tuosa. eui insertus olee ramꝰ uim mutat radi¬
cis. & uertit eã in ꝓpriã qualitatẽ. Lacrima ole¬
astri arboris duplex. alia enĩ gumen similat:
sine ullo qͣlitatis morsu alia ammoniaci guttã
ex distillatione collectã. ac remordente. Olea¬
grece oleondr. ex qͦ in latinũ tractũ ẽ ut olea
dicat᷑. olea aũ ipsa ẽ arbor.fructꝰ oliua. sucus
oleũ. ẽ aũ arbor pacis insignis. cuiꝰ fructꝰ diu̾sis
nominib appellat᷑. orchades oliue greca ethimo¬
logia a similitudine testiculoꝵ uocate. qͦs greci
orcas uocant. Radiole ꝓ eo qd̾ oblonge. st̃ in mo¬
dũ radioꝵ. Paphie a papho insula dicte. uñ priꝰ
allate st̃. licinie. eo qd̾ optimũ dent lum̃. nam

Expanded text:
spinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinaeque nascuntur. Maiores autem nostri omnem arborem spinosam veprem dicebant, quod vi prendat. Oleaster dictus quod sit foliis olivae similibus sed latioribus, arbor inculta atque silvestris, amara atque infructuosa; cui insertus olivae ramus vim mutat radicis et vertit eam in propriam qualitatem. Lacrima oleastri arboris duplex. Alia enim gummi simulat sine ullo qualitatis morsu, alia ammoniaci guttam ex destillatione collectam ac remordentem. Olcitur, ex quo in Latinum tractum est ut oliva dicatur. Olea autem ipsa arbor est; fructus oliva; sucus oleum. Est autem arbor pacis insignis, cuius fructus diversis nominibus appellatur. Orchades olivae Graeca etymologia a similitudine testiculorum vocatae, quos Graeci ὄρχεις vocant. Radiolae pro eo quod oblongae sunt in modum radiorum. Paphiae a Papho insula dictae, unde prius adlatae sunt. Lycini
Abbreviated transcription (Latin):
te uulgo laurandrus uocat᷑. qd̾ sit folus lilei
similib flore ut rosa. arbor uenenata. iñfet
enĩ animalia. &e medet᷑ serpentiũ uerationes
atur pecorib. uͥ paschua desunt. Turbiscus ed
de uno cespite eiꝰ multa uirgulta surgunt qͥus
ba. Stipa uocata ꝓpt̃ qd̾ ex ea stipulent᷑ tecta
hinc e stipula ꝑdiminutionẽ. Arundo didti
qd̾ cito arescat. hanc uete̾s cannã uoeauert̃. a¬
rundinẽ uarro ptꝰ ea dix̃. Sciendũ sane qͥd lai¬
nũ uocabulũ canna de lingua ebrea sũpsita
eos enĩ calamꝰ canna dr̃. Cieuta aũ ẽ qd̾ ẽ intt
cannarũ nodos. dicta qd̾ lateat. In indicis ftapis¬
nasci arundines calamiq dicunt᷑. ex qͦr radicis
exp̃ssũ suauissimũ sucũ bibunt. uñ euarra¬
it. indica ñ magnũ in arbore crescit arundo
nequeant suco ꝯcedere mella. Sambucꝰ mollis e
ꝑuia arbor. Raminꝰ genꝰ ẽ rubi ꝙͣ uulgo sentiũ
ursinã uocant. aspum nimis & spinosũ. Sentre
dicta a situ. qd̾̃ ẽ t̾ra inculta. in quafentices

Expanded text:
te vulgo lorandrum vocatur, quod sit foliis lauri similibus, flore ut rosa; arbor venenata. Interficit enim animalia, et medetur serpentum vexationes. atur pecoribus, ubi pascua desunt. Turbiscus, quod de uno cespite eius multae virgultae surgunt, quasi turba. Stipa vocata propter quod ex ea stipentur tecta. Hinc et stipula per diminutionem. Arundo dicta quod cito arescat. Hanc veteres cannam vocaverunt; arundinem postea Varro dixit. Sciendum sane quod Latinum canna de lingua Hebraea sumpsit; apud eos enim calamus 'canna' dicitur. Cicuta autem est quod est inter cannarum nodos; dicta quod lateat. In Indicis stanasci arundines calamique dicuntur, ex quorum radicibus expressum suavissimum succum bibunt, unde et Varro ait: Indica non magnum in arbore crescit arundo. nequeant suco contendere mella. Sabucus mollis et pervia arbor. Rhamnus genus est rubi, quam vulgo senticem ursinam appellant, asperum nimis et spinosum. Sentix dicta a situ, quod est terra inculta in qua sentices
Abbreviated transcription (Latin):
rũ extendit᷑. a meridie tirreno mari. ab aqlo¬
ne adriatico claudit᷑. ab occiduo alpiũ fin̾
iugis. Terra bominib in reb pulcherrima s¬
li fertilitate. ꝑabuli ub̾tate gratissima. habet
lacus benacũ. auernũ. atq lucrinũ. fluud
heridanũ. & tiberim. & tepentes fontes:
Baias gignit gẽmas. serticẽ. liguriũ. & corali¬
um. boam qͦ serpentẽ. lincem ferã. & dionu¬
dias aues. Italia aũ ꝙ hispania iecireo hespx
dicte qd̃ greci uesꝑo stella naiugent. & i
italia & in hispania. q̃ due hac ratione dis

Expanded text:
Eurum extenditur, a meridie Tyrrheno mare, ab AquiloEurum extenditur, a meridie Tyrrheno mare, ab Aquilone Adriatico clauditur, ab occiduo Alpium iugis finitur, terra omnibus in rebus pulcherrima, soli fertilitate, pabuli ubertate gratissima. Habet lacus Benacum, Avernum atque Lucrinum; fluvios Eridanum et Tiberim; et tepentes fontibus Baias. Gignit gemmas syrtitem, lyncurium et corallium; boam quoque serpentem, lyncem feram et Diomedias aves. Italia autem et Hispania idcirco Hesperiae dictae quod Graeci Hespero stella navigent et in Italia et in Hispania. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
uiũ magnũ erimanthũ. abeston qͦ lapi¬
dem qͥ semel accensꝰ nũꝙͣ extinguit᷑. candi¬
dissime etiã merule ibi nascunt᷑. Lacede¬
monia. Pannonia ab alꝑib appenninis ẽ
nuncupata. qͥb ab italia secernit᷑. Regiouͦ
fortis ce solo leta. duob satis aerib fluiis
adrauo sauoq uallata. Coniungit᷑ aũ cum¬
norico ꝙ retia habentes ab oriente moessia
ab eurohistriã. ab affrica uͦ alpes appenmna
habet. ab occasi galliã belgiẽa. a septentrion.
danubii fontẽ uł limitẽ. qͥ germaniã. galu¬
ꝙ secernit. Histriã hister amnis uocauit qͥ e
t̾rã influit. ipse ẽ danubiꝰ. Habet aũ histru
a septentrione pannoniã. Italia a greciꝰ ps¬
olim occupata magna grecia appellata ẽ. e¬
inde a regis nomine saturnia. mox & latum
dicta. eo qd̾ idem saturnꝰ a ioue sedib suis
pulsus. ibi latuerit. Postremo ab italo siculos
rege ibi regnante italia nũcupata ẽ. curꝰ situs
longitudine ampliꝰ ꝙͣ. latitudine. a cireio mei

Expanded text:
magnum Erimanthum; asbeston quoque lapidem, qui semel accensus numquam extinguitur: candidissimae etiam merulae ibi nascuntur. Lacedaemonia . . . Pannonia ab Alpibus Appenninis est nuncupata, quibus ab Italia secernitur, regio viro fortis et solo laeta, duobus satis acribus fluviis, Dravo Savoque, vallata. Coniungitur auNorico et Raetia; habentes ab oriente Moesiam, ab Euro Istriam; ab Africo vero Alpes Appenninos habent, ab occasu Galliam Belgicam, a septentrione Danubii fontem, vel limitem qui Germaniam Galliamque secernit. Istriam Ister amnis vocavit, qui eius terram influit. Ipse est Danubius. Habet autem Istria a septentrione Pannoniam. Italia olim a Graecis populis occupata Magna Graecia appellata est, deinde a regis nomine Saturnia; mox et Latium dicta eo quod idem Saturnus a Iove sedibus suis pulsus ibi latuerit; postremo ab Italo Siculorum rege ibi regnante Italia nuncupata est. Cuius situs longitudine amplius quam latitudine a Circio in
Abbreviated transcription (Latin):
sontes ꝙͦ feras. ꝙ ursos. atq alces parturit.
Mittit & gẽmas. cristallũ. & sueinũ. callaicũ
qͦ uiridẽ ꝙ ceraunrũ candidũ. Duȩ st̃ aũ
germanie. suꝑior iuxta septentrionale oce¬
anũ. inferior circa rhenũ. ꝓuinciaꝵ aũ qͣs
danubiꝰ a barbarico ad medit̾raneũ mare
secludit. prima ẽ moessia a messiũ ꝓuen¬
tu uocata. uñ & eã uete̾s cereris horreum
nũcupabant. hec aũ ab oriente ostiis danu¬
bii iungit᷑. ab euro uͦ trachie. a meridie ma¬
cedonie. ab occasu histrie. copulat᷑. ptꝰ mo¬
essiã aũ pannonia ẽ. Inde noricuis ager fri¬
gidꝰ & parcidꝰ fructuos ptꝰꝙͣ reticus frugib
ferax. qui excipit galliã belgicã. Trachiȩ ti
r̃t. huic ab oriente ꝓpontis & urbs ꝯstantino¬
polis opposita ẽ.a septentrione uͦ hister flu¬
uiꝰ obtendit᷑. a meridie aũ egeo mari ad¬
heret. ab occasu macedonia illi fubiacet.

Expanded text:
sontes quoque feras et uros atque alces parturit. sontes quoque feras et uros atque alces parturit. Mittit et gemmas, crystallum et sucinum, callaicum quoque viridem, et ceraunium candidum. Duae sunt autem Germaniae: superior iuxta septentrionalem Oceanum, inferior circa Rhenum. Provincias autem quas Danubius a Barbarico ad Mediterraneum mare secludit: prima est Moesia, a messium proventu vocata; unde et eam veteres Cereris horreum nuncupabant. Haec autem ab oriente ostiis Danubii iungitur, ab Euro vero Thraciae, a meridie Macedoniae, ab occasu Histriae copulatur. Post Moesiam autem Pannonia est. Inde Noricugidus et parcius fructuosus, post quem Rheticus frugibus ferax, qui excipit Galliam Bellicam Belgicam. Trunt. Huic ab oriente Propontis et urbs Constantinopolis opposita est. A septentrione vero Ister obtenditur, a meridie vero Aegeo mari adhaeret, ab occasu Macedonia illi subiacet.
Abbreviated transcription (Latin):
a flumine. tanai deseendens ab occasu ꝑ
septentr ionale oceanũ usꝙ in finẽ hispan
cuuiꝰ pars orientalis & meridiana a ponto ꝯsur¬
gens tota mari magno ꝯiungit᷑. & in ĩsulaᷤᷤ
gades finit᷑. Prima europe. regio seythia m¬
ferior q̃ a meotidis paludib incipiens int̾
danubiũ &e oceanũ septentrionałe usq ad
germaniã porrigit᷑. q̃ t̾ra generalit̃ ꝓꝑter
barbaras gentes qͥb inhabitat᷑ barbarica d̃r.
Huiꝰ pars pͥma alania ẽ. q̃ ad meotidas paludes
ꝑtingit. post hanc dacia uͥ & gothia. deinde
germania u̾ plurimã partẽ sueui incoluert.¬
Germania post scytbiã inferiorẽ a danubio
int̾̃ rhenũ fluuiũ oceanũq ꝯclusa. cingit᷑
a septentrione. & occasu. oceano. ab ortu uͦ
danubio. a meridie rheno flumine dirimit᷑.
t̾ra hec diues uiriũ ac popłis innumerosis
& immanib. uñ & ꝓpt̾ fecunditatẽ gignen¬
doꝵ ppłoꝵ germania dicta ẽ.gignit aues
hercanias. quax penne nocte ꝑlucent. bi¬

Expanded text:
Tanai, descendens ad occasum per septentrionalem Oceanum usque in fines Hispaniae; cuius pars orientalis et meridiana a Ponto consurgens, tota mari Magno coniungitur, et in insulas Gades finitur. Prima Europae regio Scythia inferior, quae a Maeotidis paludibus incipiens inter Danubium et Oceanum sr barbaras gentes, quibus inhabitatur, Barbaria dicitur. Hujus pars prima Alania est, quae ad Maeotidas paludes pertingit. Post hanc Dacia, ubi et Gothia; deinde Germania, ubi plurimam partem Suevi incoluGermania, post Scythiam inferiorem a Danubio inter Rhenum fluvium, Oceanumque conclusa, cingitur a Septentrione et Occasu Oceano, ab Ortu vero Danubio, a Meridie Rheno flumine dirimitur; Terra dives virum ac populis numerosis et inmanibus; unde et propter fecunditatem gignendorum populorum Germania dicta est. Gignit aves Hyrcanias, quarum pinnae nocte perlucent; bi
Abbreviated transcription (Latin):
Umbria ut narrãt hystorie uocat᷑. eo qd tp̃r aqͥ¬
tis sita. in parte italie. iuixta meridiem
truria pars italie dicta qd̃ eiꝰ fines tendeba¬
opoi. finis uocat᷑. Rome enĩ finis antea u¬
nam tantũ tiberis tenebat ripam. alii e¬
truriã dictã ab etrusco pͥncipe putant.
idem & tirrena a tirreno lidi fr̃s qͥ ex sor¬
te cũ ppłi parte demeonia uenit ad italiam

Expanded text:
Umbriam vero historiae narrant, eo quod tempore aqutis sita, in parte Italiae juxta Meridiem. 22. Etruria pars Italiae dicta, quod ejus fines tendebaoros finis vocatur. Romae enim finis antea unam tantum Tiberis ripam tenebat. Alii Etruriam dictam ab Etrusco principe putant. Item et Tyrrte cum populi parte de Meonia ad Ytaliam
Abbreviated transcription (Latin):
ost asiam ad europãstilus u̾tendus est
Furopa qͥppe a genoris regis libiȩ filia
fuit. ꝙͣ iupit̃ ab affrica raptã cretã aduȩi
ꝙ terciã partẽ orbis ex eiꝰ nomine appellauit
iste ẽ agenor libie filiꝰ. ex qua & libia id ẽ

Expanded text:
ost Asiam ad Europam stilum vertendum. Europa quippe Agenoris regis Libyae filia fuit, quam Iovis ab Africa raptam Cretam advexit, et partem tertiam orbis ex eius nomine appellavit. Iste est autem Agenor Libyae filius, ex qua
Abbreviated transcription (Latin):
mnes autem leges. aut diuine sunt
aut humane. Diuine natura. humanȩ
morib constant. Idoꝙ he discrepant. q̃m aliȩ
aliis gentib placent. Fas lex diuina est ius
lex humana. transire ꝑ alienũ fas est ius

Expanded text:
mnes autem leges, aut sunt divine, aut humane. Divine, natura, humane, moribus constant. Ideoque he discrepant, quoniam alie aliis gentibus placent. Fas lex divina est, ius lex humana. Transire per alienum agrum fas est, ius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯeutit omĩa. ita ut celũ discisse uideat᷑. qr
cũ ꝓcella uehem̃tissimi uenti nubib se re¬
pente immiserit. turbine inualescente exi¬
tũꝙ querente. nubẽ ꝙͣ excauauit impetu
magno p̾seindit. ac sic cũ horrendo fragore
defert᷑ ad aures. qd̾ mirari qͥs ñ debeat. cũ ue¬
sicula ꝙͣuis parua magnũ tñ sonitũ displosa
emittat. Cũ tonitruo aũ simul & fulgura ex¬
ante tonitruũ fulgur uocat᷑. q̃ ut diximꝰ
ido ante uidet᷑. qr clarũ ẽ lum̃. tonitruũ
aũ tardiꝰ ad aures ꝑuenit.
ulgur ꝙ fulm̃ ictus celestis iaculi a feri¬
endo dicti. fulgere enĩ ferire ẽ atꝙ ꝑcri¬
tere. fulmina aũ collisa lumina faciunt.
nã om̃iũ rerũ collisio ignẽ creat. ut in lapi
dib cernimꝰ uł attritu rotarũ. uł in silius
arboꝵ. simili mͦ in nubib ignis. uñꝙ priꝰ
nubila st̃. deinde ignes. Exuento aũ ⁊ igne
fulgura in nubib fieri. ꝙ impulsu uentoꝵ
emitti. ido aũ fulminis ignẽ uim habere

Expanded text:
concutit omnia, ita ut coelum discidisse videatur, quia cum procella vehementissimi venti nubibus se repente immiserit, turbine invalescente, exitumque quaerente, nubem quam excavavit impetu magno perscindit, ac sic cum horrendo fragore defertur ad aures. 2. Quod mirari quis non debet, cum vesicula, quamvis parva, magnum tamen sonitum displosa emittat. Cum tonitruo autem simul et fulgura exante tonitruum, fulgetra vocatur. Quae, ut diximus, ideo ante videtur, 114 quia clarum est lumen, tonitruum autem ad auresFulgur et fulmen ictus coelestis jaculi a feriendo dicti, fulgere enim ferire est atque percutere, fulmina autem collisa nubila faciunt. Nam omnium rerum collisio ignem dibus cernimus, vel attritu rotarum, vel in silvis arborum. Simili modo in nubibus fit ignis; unde et prius nubila sunt, deinde ignes. Ex vento autem et igne fulmina in nubibus fieri et inpulsu ventorum emitti. Ideo autem fulminis ignem vim habere
Abbreviated transcription (Latin):
er ẽ inanitas plurimũ habens ammixtũ
hic aũ partim ad t̾renã. partĩ ad celestẽ ma¬
teriã ꝑtinet. Nã ille subtilis uͥ uentosi ꝙ ꝓ
cellosi motꝰ ñ posst̃ existere ad celestẽ ꝑtino
partẽ. iste uͦ turbulentior qͥ exhalationib
humidis corporeseit. t̾re deputat᷑. qͥq ex
se multas species reddit. Nã cõmotꝰ uentds
facit. uehementiꝰ scitatꝰ. ignes ꝙ tonitrua.
tractꝰ nubila. ospissatꝰ pluuiã. ꝯgelantibꝰ¬

Expanded text:
er est inanitas plurimum habens admixtum Hic autem partim ad tteriam pertinet. Nam ille subtilis, ubi ventosi, ac procellosi motus non possunt existere, ad coelestem pertinet partem. Iste vero turbulentior, qui exhalationibus humidis corporascit, terrae deputatur, quique ex se multas species reddit: nam commotus ventos facit, vehementius concitatus ignes et tonitrua, contractus nubila, conspissatus pluvias,
Abbreviated transcription (Latin):
familię habitacułu ẽ. sic̃ urbs uniꝰ ppłi. sic̃
orbis domiciliũ totiꝰ generis humani. Est
aut̃ domꝰ genꝰ familie uniꝰ siue ꝯiunc̃tio
uiri & uxoris. incipit aũ a duob. ꝙ est nom̃
lia ẽ liberi ex liberis legib suscepti a femore.
Genꝰ agignendo & ꝓ generando dictũ. aut af
finitione certoꝵ progn̾atoꝵ. ut nationes.
q̃ a ꝓpͥis ognationib t̾minatȩ gentes appel¬
lantur. Popłs est humanȩ multitudinis. iu¬
ris ꝯsensu. ꝙ ꝯcordi cõmunione sociatꝰ. Popłs
aut̃ eo distat a plebib. qd̃ ppłs uniu̾si eiues
ciuitas ẽ. Hulgꝰ uͦ plebs est. plebs aũ dicta
a pluralitate. maior ẽ enĩ numerus minoꝵ¬

Expanded text:
familie habitaculum est, sicut urbs unius populi, sicut orbis domicilium totius generis humani. Est autem domus genus familie sive coniunctio viri et uxoris. Incipit autem a duobus et est nomen lia est liberi ex liberis legibus suscepti, a femore. Genus autem a gignendo et progenerando dictum, aut a definitione certorum prognatorum, ut nationes, quae propriis cognationibus terminatae gentes appellantur. Populus est humanae multitudinis, iuris consensu et concordi communione sociatus. Populus autem eo distat a plebibus, quod populus universi cives civitas est; vulgus vero plebs est. Plebs autem dicta a pluralitate; maior est enim numerus mino
Abbreviated transcription (Latin):
magistratib. Magistratꝰ uͦ qd maiores sint
reliquis officiis. duũturiles. Tabellio uocatꝰ
qd̾ sit portitor tabellarũ. ide ꝙ susceptor.
licantur scribit. Burgarii aburgis diet. qi
crebra ꝑlimites habitacula ꝯstituta. burgoᷤᷤ
uulgo uocant᷑. uñ ꝙ burgundionũ genti
nom̃ inhesit. qͦs qͦnd̾a subacta germania ro¬
mani ꝑ castra disposuer̃t. atdy ita nom̃ ex
locis sũpser̃t. Collegiati dicunt᷑ qd̃ ex eoꝵ col¬
legio custodiisq deputant᷑. qͥ facinꝰ aliqd̃ oõ¬
miser̃t. Est enĩ sordidissimũ genꝰ hominum
patre incerto ꝓgenitũ. Priuati st̃ extranei ab
offitiis publicis. Est enĩ nom̃ magistratuũ ha¬
benti ꝯtrariũ. ꝙ dicti p̾uati qd̃ sint ab offici¬
is curiȩ absoluti. Mercennarii st̃ qui serui¬
unt accepta mercede. idem ꝙ barones greco
noĩe qd̾ sint fortes in laborib. Baria enĩ dr
grauis. qd̾ est fortis. cui ꝯtrariꝰ est leuis. id ẽ

Expanded text:
magistratibus. Magistrati vero, quod maiores sunt magistratibus. Magistrati vero, quod maiores sunt reliquis officiis. Duumvirales  . Tabellio vocatus eo quod sit portitor tabellarum. Idem exceptor, licantur, scribit. Burgarii a burgis dicti, quia crebra per limites habitacula constituta burgos vulgo vocant. Unde et Burgundionum gentis nomen inhaesit, quos quondam subacta Germania Romani per castra disposuerunt, atque ita nomen ex locis sumpserunt. Collegiati dicuntur, quod ex eorum collegio custodiisque deputentur, qui facinus aliquod commiserunt. Est enim sordidissimum genus hominum patre incerto progenitum. Privati sunt extranei ab officiis publicis. Est enim nomen magistratum habenti contrarium, et dicti privati quod sint ab officiis curiae absoluti. Mercennarii sunt qui serviunt accepta mercede. Idem et barones Graeco nomine, quod sint fortes in laboribus. βαρὺς enim dicitur gravis, quod est fortis. Cui contrarius est levis, id est
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ defessores creauit. qui eoꝵ libertatẽ tu¬
erent᷑. & eos aduersꝰ iniuriã nobilitatis
defenderent. uñ ꝙ defensores dicti. eo qd̾
plebẽ sͥ cõmissã ꝯtra insolentiã imꝓboꝵ de¬
fendant. at otra nẽ qͥd̾a euersores ñ defenso¬
res existunt. Numerarii uocati st̃. qͥ pub¬
licũ numinũ erariis inferunt. functi ab
cipes st̃ in eod̾e municipio nati. ab offitio
munerũ dicti. eo qđ publia munia accipi¬
unt. munia enĩ offitia st̃. uñ & immunes
dicunt᷑. qͥ nullũ gerunt offitiũ. Mumcipi¬
ales originales ciues. ꝙ in loco offitium
gerentes. Decuriones dict. qd̾ sint de or.¬
dine curiȩ. offitiũ enĩ curiȩ ãministrañ.
uñ ñ est decurio qͥ sũmã ñ intulit. uł cu¬
riã participauit. Curiales aũ idẽ & de¬
curiones. ꝙ dicti curiales. qr eiuilia mu¬
nera ꝓcurant. ꝙ exequunt᷑. Itẽ curiales¬
magistratꝰ. ⁊ duũ uiriles curialiũ offitioꝵ
ordines st̃. Principales dicti qd̃ pͥmi sint

Expanded text:
es creavit, qui eorum libertatem tuerentur, et eos adversus iniuriam nobilitatis defenderent. Unde et defensores dicti, eo quod plebem sibi commissam contra insolentiam inproborum defendant. At contra nunc quidam eversores, non defensores existunt. Numerarii vocati sunt, quia publicum nummum aerariis inferunt. Functi, ab cipes sunt in eodem municipio nati, ab officio munerum dicti, eo quod publica munia accipiunt. Munia enim officia sunt. Unde et inmunes dicuntur, qui nullum gerunt officium. Municipales originales cives et in loco officium gerentes. Decuriones dicti, quod sint de ordine curiae. Officium enim curiae administrant. Unde non est decurio, qui summam non intulit vel curiam participavit. Curiales autem idem et decuriones. Et dicti curiales, quia civilia munera procurant et exequuntur. Principalesgistrati et duumvirales curialium officiorum ordines sunt. Principales dicti, quod primi sint
Abbreviated transcription (Latin):
Presides rectores ꝓuintiȩ st̃. dicti qd̃ p̃sunt.
Pretores aut̃ qͣi p̃ceptores eiuitatis. ꝙ pͥncipe̾.
I dem ꝙ questores qi quesitores. eo qd̃ questio¬
nib p̃sunt. ꝯsiliũ enĩ ꝙ causa. ap̃ eos ẽ. Sce¬
res st̃ p̾ncipes ciuitatis. qiͣ ꝓcedes. qd̾ ante¬
om̃s honore ꝓcedant. un ꝙ capita trabium
q̃ eminent extra parietes ꝓceres dieuntur.
eo qd̾ pͥmo ꝓcedant. hinc aut̃ ad pͥmoreᷤᷤ fa¬
cta transiatio. qd̃ ꝙ cȩt̾a multitudine p̃mi¬
nent. Tribuni dict qd̾ plebi uł iura uł ope

Expanded text:
Praesides rectores provinciae sunt, dicti quod praesunPraesides rectores provinciae sunt, dicti quod praesunPretores autem quasi preceptores civitatis et principes. Idem et questores quasi quesitores, eo quod questionibus presunt. Consilium enim et causa apud eos est. Proceres sunt principes civitatis, qomnes honore praecedant. Unde et capita trabium, quae eminent extra parietes, proceres dicuntur, eo quod primo procedant. Hinc autem ad primores facta translatio, quod a caetera multitudine praeeminent. 18. Tribuni dicti, quod plebi jura, vel opem
Abbreviated transcription (Latin):
bitans multitudo. qiͣ qͥsq quo uult. Trib
dicunt᷑ tãꝗͣ curiȩ ꝙ ꝯgregationes distine¬
te ppłoꝵ. & uocate trib. ab eo qd̾ in pͥncipio
romani trifarie fuerint a romulo disꝑti¬
Senatui nom̃ etas dedit. qd̾ senores eeñt.
sulat & nocere ñ possit. Patres aut̃ ut sa
alebant. Patres ꝯseripti. qr dũ romulꝰ decẽ
pło in tabulas aureas ꝯtulit. atq inde pa¬
tres ꝯseripti uocati. Primi ordines senato¬
rũ dicuntur illustres. scdi expectabiles.
eẽt. usq ad legitimos annos eques romanꝰ
erat. deinde accipiebat honorẽ senatorie
dignitatis. Censores ap̃ ueteres romanos
erant. est enĩ nom̃ censoris dignitaᷤᷤ iudici¬
alis. censere enĩ iudicare ẽ. Item censores
st̃ pat̾monioꝵ iudices. a censu ȩris appellati
Iudices dicti qiͣ ius dicentes ppłõ. siue qd̃ iu¬
re disceptent. iure aut̃ disceptare. ẽ iuste iu¬
dicare. ñ est enĩ iudex. si ñ in eo iustitia est.

Expanded text:
vult. Tribus dicuntur tamquam curiae et congregationes distinctae populorum, et vocatae tribus ab eo quod in principio Romani trifarie fuerunt a Romulo dispertiSenatui nomen aetas dedit, quod seniores essent. onsuleat et nocere non possit. Patres autem, ut Salebant. Patres conscripti, quia dum Romulus decem pulo in tabulas aureas contulit, atque inde patres conscripti vocati. Primi ordinis senatorum dicuntur inlustres, secundi spectabiles, esset, usque ad legitimos annos eques Romanus erat; deinde accipiebat honorem senatoriae dignitatis. Censores apud veteres Romanos erant. Est enim nomen censoris dignitas iudicialis. Censere enim iudicare est. Item censores sunt patrimoniorum iudices, a censu aeris appellati. Iudices dicti quasi ius dicentes populo, sive quod iure disceptent. Iure autem disputare est iuste iudicare. Non est autem iudex, si non est in eo iustitia.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͦ & aliam in se diu̾sitatẽ ignis. na aliꝰ est qͥ
usui bumano. aliꝰ qui in uditio appara di¬
uino. siue qͥ de celo fulmen astringit. siue qͥ
de t̾ra ꝑ uertices montiuĩ eructat. Igniꝰ aũ
dictꝰ qd̾ meb gigni potest exeo. ẽ eñ muiola¬
bile elem̃tũ absumens cuncta que rapit.
Fabrica duab reb ꝯstat. uentis &e fłama: flã¬
ma uͦ ꝓpͥe fornacis ẽ dicta. qd̾ flatu follium
excitetur. fornar uͦ ab igne uocata. fos enĩ
na ẽ ꝙͣ diu ardet. cũ aũ extincta fuerit. car¬
bo nominat᷑. pruna aũ aꝑurendo dicta ẽ.
carbouͦ qd̾ fłama caret. qͥ dũ int̾isse credit᷑.
maioris fit uirtutis. nã iterũ incensus. fortio¬
ri luce calescit. cuiꝰ tanta ẽ etiã sine igne fir
mitas. ut nullo humore corrũpat᷑. nulla ue¬
tustate uincat᷑. Extinctꝰ enĩ tantũ incorrup¬
tibilit̾ durat. ut hi qͥ limites fingunt eos
infossos t̾ra substernant. & lapides desuꝑ si¬

Expanded text:
quoque et aliam in se diversitatem ignis. Nam alius est qui quoque et aliam in se diversitatem ignis. Nam alius est qui usui humano, alius qui iudicio apparet divino, sive qui de caelo fulmen adstringit, sive qui de terra per vertices montium eructuat. Ignis autem dictus quod nihil gigni potest ex eo; est enim inviolabile elementum, adsumens cuncta qua rapit. Fabrica duabus rebus constat: ventis et flamma. Flamma vero proprie fornacis est dicta, qexcitetur. Fornax vero ab igne vocata, fos enim na est quamdiu ardet, cum autem extincta fuerit, carbo nominatur. Pruna autem a perurendo dicta est. Carbo vero quod flamma caret, qui dum interisse creditur, maioris fit virtutis: nam iterum incensus fortiori luce calescit. Cuius tanta est etiam mitas ut nullo humore conrumpatur, nulla vetustate vincatur. Extinctus enim tantum incorruptibiliter durat, ut hi qui limites figunt eos infossos terra substernant, et lapides desuper fi
Abbreviated transcription (Latin):
alias artiũ materias fabros. uł fabricaᷤᷤ dice̾.
tiles uulcanũ auctorẽ dict̃. figuralit̃ ꝑ uul¬
canũ igne significantes. sine qͥ nullũ metall
genꝰ fundi extendiq potest. nicħ enĩ ẽ pene¬
qd̃ igne ñ efficiat᷑. Alibi enĩ uitrũ. alibiar¬
gentũ. alii plũbũ. alibi mineũ. alibi pigm̃ta.
alibi medicam̃ta esficit. Igne lapides in exe
soluunt᷑ igne ferrũ gignit᷑. ac domat᷑. igne
aurũ ꝑficit᷑. igne cremato lapide cementa
& parietes ligant᷑. lapides nigros ignis co¬
quendo candificat. ligna candida urendo
offuscat. carbones expruna fulgida nigros
facit de lignis duris fragiles. de putribilibꝰ
imputribiles reddit. stricta soluit. soluta re¬
stringit. dura mollit. mollia dura reddit.
habet ae medicaminis usũ. nã sepe uri pro¬
dest. pestilentie ꝙͦ q̃ obscuratione solis ꝯtra¬
hit᷑ auxiliari certũ ẽ. In oꝑe ꝙͦ aliud gignit
p̾mis ignib. aliud sedis. aliud tereuis. habet

Expanded text:
alias artium materias, fabros vel fabricas dicere, tiles Vulcanum auctorem dicunt, figuraliter per Vulcanum ignem significantes, sine quo nullum metalli genus fundi, extendique potest. Ignis autequod igne non efficiatur. Alibi enim vitrum, alibi argentum, alibi plumbum, alibi mineum, alibi pigmenta, alibi medicamenta efficit. Igne lapides in aere solvuntur, igne ferrum gignitur ac domatur, igne aurum perficitur, igne cremato lapide caementa et parietes ligantur. Lapides nigros ignis coquendo candificat, ligna candida urendo obfuscat, carbones ex pruna fulgida nigros facit, de lignis duris fragiles, de putribilibus inputribiles reddit, stricta solvit, soluta restringit, dura mollit, mollia dura reddit. Habet et medicaminis usum. Nam saepe uri prode est. Pestilentiae quoque, quae obscuratione solis contrahitur, auxiliari certum est. In opere quoque aliud gignit primis ignibus, aliud secundis, aliud tertiis. Habet
Abbreviated transcription (Latin):
ria corio intexta. Socei cuiꝰ diminutiuum
soccelli appellati. inde qd̾ soccũ habeant. in qͣ
pars plante micit᷑ Callicłe calige uł a callo pedũ
Cernui socci st̃. sine solo lingulati qͦsnos foliatoᷤ
uocamꝰ. Clauati qiͣ cahuati eo qd̾ minritis claui¬
b id ẽ acutis sola caligis uinciat᷑. Perones. ꝯeal¬
ponei rustica st̃ calciam̃ta. Baxea calciam̃ta
mulierũ st̃. Corrigie a coriis uocant᷑. uł a col¬
ligatione. qi colligie.

Expanded text:
riali corio intexta. Socci cuius diminutivum riali corio intexta. Socci cuius diminutivum socelli, appellati inde quod soccum habeant, in quo pars plante iniicitur. Caligule, calige, vel a callo pedum Cernui socci sunt sine solo. Lingulati, quos nos foliatos vocamus. Clavati quasi claviati, eo quod minutis clavis, id est acutis, sola caligis vinciantur. Perones et sculponeae rustica calciamenta sunt. Baxea calciamenta mulierum sunt. Corrigiae a coriis vocantur, vel a conligatione, quasi colligiae.
Abbreviated transcription (Latin):
ae alta intonantiq uoce carmina cantaturi
ẽ enĩ calciam̃tũ in modũ crepidarũ quo
heroes utebant᷑. s tale ẽ ut in dextro s in
leuo ꝯueniat pede. Bare calciam̃tũ comẽdoꝵ
erat. sic̃ tͣgedoꝵ coturni. qͦs qͥda etiã calones
appellant. eo qd̃ a salice fierent. nã greci
ut diximꝰ ligna cala uocabant. Calares
ealcei socci st̃ qͥ & inde nominati uident᷑.
qd̾ ea figura sint ut ꝯtingant talũ. sic̃ sub¬
talares qd̾ sub talo st̃ qi subtalares. Obstri¬
gillist̾ qͥ ꝑ plantas suti st̃. ꝙ ex suꝑiori parte
corriũ trabit᷑ ut ostringant᷑. uĩ. ꝯnominant᷑
Ossas puto ab osse pͥmũ factas. & qͣnis nẽ ex alio
genere. nom̃ tñ pͥstinũ retinent. Mullei st̃ si¬
miles coturnoꝵ solo alto. suꝑiori aũ parte
cũ osseis uł eneis malleolis ad qͦs lora deligabuit᷑.
dicti st̃ aũ a colore rubro. qͣlis ẽ mulli piscis.
aũ a solo pedũ: itẽ solee materiales ex mate

Expanded text:
et alta intonantique voce carmina cantaturi. et alta intonantique voce carmina cantaturi. Est enim calciamentum in modum crepidarum, quod heroes utebantur; sed tale est ut et in dextro et in laevo conveniat pede. Baxeae calciamentum comoedorum erat, sicut tragoediorum coturni. Quos quidam etiam calones appellant, eo quod ex salice fierent; nam Graeci, ut diximus, lignum κᾶλα vocabant. Talares calcei socci sunt, qui inde nominati videntur quod ea figura sint ut contingant talum; sicut subtolares, quod sub talo sint, quasi subtalares. Obstrigilli sunt qui per plantas consuti sunt, et ex superiori parte corrigium trahitu ut constringantur; unde et nominantur. Osas puto ab os primum factas, et quamvis nunc ex alio genere, nomen tamen pristinum retinent. Mullei similes sunt coturnorum solo alto, superiori autem parte cum osseis vel aeneis malleolis, ad quos lora deligabantur. Dicti sunt autem a colore rubro, qualis est mulli piscis. ae a solo pedum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
Qutores nuncupatos qd̾ insertis filo porcoꝵ
setis suant. id ẽ osuant. q̃i setores. caligarioᷤ
U ñ a callo pecduĩ s a calo id ẽ ligno uocatos.
sine qͦ osui calciam̃ta ñ posst̃. q̃ greci calopadaᷤᷤ
dieunt. fiebant aũ priꝰ ex salice tantũ. hinc
a caleiam̃ta dicta qd̾ in calo id ẽ ligno fiant.
ut qd̵ calcent᷑. Crepidas greci ante reꝑtas usi
st̃. ẽ aũ genꝰ singulari forma. & ide utriꝙ ap¬
tũ pedi uł dextro uł sinistro. Crepidas aut̃
dictas qd̾ cũ sono stringant᷑. siue a pedum
crepitu in ambulando. Calceos reges uteban¬
tur &e cesares forma eoꝵ. patricios calceos
romulꝰ repꝑit. qͣtuor corrigiax. assutaq lu¬
na hos soli patricii utebant᷑. luna aũ in eis
ñ sideris formã s notã centenarii numeri
significabat. qd̾ initio patricii senatores
centũ fuerint. Ocrea tibialia calciam̃ta st̃.
dicta qd̾ erura tegant. Coturni st̃ qͥb calei¬
abantur tragedi. qͥ in theatro dicturi erañ

Expanded text:
Sutores nuncupatos quod insertis filo porcorum setis suant, id est consuant, quasi setores. Caligarios vero non a callo pedum, sed a calo, id est ligno, vocatos, sine quo consui calciamenta non possunt, quas Graeci καλόποδας dicunt: fiebant autem prius ex salice tantum. Hinc et calciamenta dicta quod in calo, id est ligno, fiant; vel quod calcentur. Crepidas Graeci ante repertas usi sunt. Est autem genus singulari forma, et idem utrique aptum pedi, vel dextro vel sinistro. Crepidas autem dictas quod cum sono stringantur, sive a pedum crepitu in ambulando. Calceos reges utebantur et Caesares. Forma eorum   . Patricios calceos Romulos repperit quattuor corrigiarum, adsutaque luna: hos soli patricii utebantur. Luna autem in eis non sideris formam, sed notam centenarii numeri significabat, quod initio patricii senatores centum fuerint. Ocreae tibialia calciamenta sunt, dicta quod crura tegant. Coturni sunt quibus calciabantur tragoedi, qui in theatro dicturi erant
Abbreviated transcription (Latin):
Lista gͥ omnia fiunt soloecismi sicut donatꝰ
exposuit fuint preterea ex plurimis modis
nam luciliꝰ centũ genera soloecismoꝵ dixit qͦ
om̃s uitare potiꝰ qm sequi debet qui regulam
recte loquendi tenere studet.

Expanded text:
Per ista igitur omnia fiunt soloecismi, sicut Donatus Per ista igitur omnia fiunt soloecismi, sicut Donatus exposuit. 5. Fiunt praeterea et plurimis modis. Nam Lucilius centum genera soloecismorum dixit, quos omnes vitare potius quam sequi debet qui regulam recte loquendi tenere studet.
Abbreviated transcription (Latin):
uerboꝵ int̾ se incomieniens compositio
sicrit barbarismus. uniꝰ uerbi corruptio.
Uerba enimn recta lege comuncta soloe cismꝰ
est ut si quis dicat int̾ nob̾ ꝑ int̾nos. aut date
ueniam sceleratoꝵ ꝓ sceleratis. Dictus aueẽ
coloccisiniis a cuub qui ex urbe soloe. que nẽ
pompeiopolis appellat᷑. ꝓfecti. cum apul ali¬
os commorantes suam &e illoꝵ linguam ui¬
tiose inconsequent᷑q confunderent soleecis¬
mo nomen ddederunt. unde e similit̾ loq̃n¬
tes solo ecismos facere dicunt᷑. Soloecismus
autẽ apud poetas scema dicit᷑ quotiens in uer¬
su necessitate metri factus inuenit᷑. cum aũt
ñ inuenitur necessitas. ꝑmanet soloecismi
culpa. Soloecismus fit duob modis. aut ꝑ
partes orationis aut ꝑ accidentia partiũ ora¬
tionis. ꝑ partes orationis. si alt̾am partem ꝑ
altera ponamus. utputa si p̾positiones ꝓ adũ¬
biis applicemus ꝑ accidentia fit idest ꝑ ea que
tes. ꝑ genera &e nuimeros ce figuras. &e casus.

Expanded text:
erborum inter se inconveniens compositio, sicut barbarismus unius verbi corruptio. Verba enim non recta lege conjuncta soloecismus est; ut si quis dicat, inter nobis pro inter nos; aut dare veniam sceleratorum, pro sceleratis. 2. Dictus autem soloecismus a Cilicibus, qui ex urbe Solae, quae nunc Pompeiopolis appellatur, profecti, cum apud alios commorantes, suam et illorum linguam vitiose inconsequenterque confunderent, soloecismo nomen dederunt. Unde et similiter loquentes soloecismos facere dicuntur. 53 3. Soloecismus autem apud poetas schema dicitur, quoties inversu necessitate metri factus invenitur; cum autem non invenitur necessitas, permanet soloecismi culpa. 4. Soloecismus fit duobus modis: aut per partes orationis, aut per accidentia. Per partes orationis, si alteram partem pro altera ponamus, utputa si praepositiones adverbiis adplicemus. Per accidentia fit, id est per ea qutes, genera, numeros, figuras, et casus.