comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sapienter: etiã citͣ articłate uo¬
cis intelligentiam. rectissimã
modestie regłam tenes. ꝙ nõ tã
uocis qͣm mentis iubilo aures
mulces altissimi. & indignati¬
onẽ eiꝰ prudenter auertis. Qui
antem uoluptatis aut uanitatis
affectus expͥmit. qui uoeis grãm
ꝓstituit concupiscentiis suis qͥ
lenocinioꝵ. clientulam musi¬
cam facit: ignorat qͥdem canti¬
cũ dñi. modis babiloniis festiuꝰ
interra aliena. Qui nescio quo
pacto plus placeant: nͥ quia ni¬
timur inueritũ semꝑ cupimus¬
q negata. ꝙ aque furtiue dulci¬
ores. & panis abscunditus sua¬
nior ẽ. Et quidẽ frigius modus
decreto philosophoꝵ. ab aula
grȩcie iam pͥdem iussus est. ꝙ
cet̾i quib descensus fit in lasci¬
uiam & corruptionẽ. An nõ
recolis ciconum matres ꝙ nu¬
rus indignationẽ suã totam
in orpheum qͥ mares modis su¬
is effeminau̾at. usq ad parca¬
rũ inuidiam effudisse. licet ille

Expanded text:
sapienter, etiam citra articulatae vosapienter, etiam citra articulatae vocis intelligentiam, rectissimam modestiae regulam tenes, et non tam vocis quam mentis jubilo aures mulces Altissimi, et indignationem ejus prudenter avertis. Qui autem voluptatis aut vanitatis affectus exprimit, qui vocis gratiam prostituit concupiscentiis suis, qui lenociniorum clientulam musicam facit, ignorat quidem canticum Domini, modis Babyloniis festivus in terra aliena. Qui nescio quo pacto plus placeant, nisi quia Nitimur in vetitum semper, cupimusque negata. Et aquae furtivae dulciores, et panis absconditus suavior est. Et quidem Phrygius modus, decreto philosophorum, ab aula Graeciae jam pridem missus est, et caeteri quibus descensus fit in lasciviam et corruptionem. Annon recolis Ciconum matres et nurus, totam indignationem suam in Orpheum, qui mares modis suis effeminaverat, usque ad Parcarum invidiam effudisse, licet ille
Abbreviated transcription (Latin):
facilitate mirab̾is: quib philo¬
mela. uł sithacus. aut siquid so¬
norius ẽ: modos suos nequeunt
coequare. Ca siquidem ⁊ ascen¬
dendi descendendiq facilitas.
ea sectio uł geminatio notula¬
rũ. ea replicatio articłoꝵ singu¬
loꝵq consolidatio. sic acuta uł
acutissima gͣuib & sub gͣuib
temꝑant᷑: ut aurib sui iudi¬
cii fere subtrahat᷑ auctoritas.
ꝙ animus qͦm tante suauita¬
tis demulsit gr̃a: auditoꝵ m̾i¬
ta examinare nõ sufficit. Cum
hec qͥdem modum excesserint:
lumboꝵ pruriginẽ quã deuo¬
tionẽ m̃tis pot̾unt cicius exci¬
tare.Si uͦ mod̾ationis formula
limitant᷑. animum acuris re¬
dimuuit. ext̾minant tempo¬
ralium sollicitudinẽ. & qua¬
dam participatione leticie ꝙ&
quietis & amica exultatione
indm. mentes humanas tͣiciũt
ad societatem angłorum. S un
hanc mod̾ationis formulam te¬
laudem dñi modulet᷑: si sp̃n
psallis & mente. si psallis deniq

Expanded text:
facilitate miraberis, quibus philofacilitate miraberis, quibus philomena vel psittacus, aut si quid sonorius est, modos suos nequeunt coaequare. Ea siquidem est ascendendi descendendique facilitas; ea sectio vel geminatio notularum, ea replicatio articulorum, singulorumque consolidatio; sic acuta vel acutissima, gravibus et subgravibus temperantur, ut auribus sui judicii fere subtrahatur auctoritas: et animus, quem tantae suavitatis demulsit gratia, auditorum merita examinare non sufficit. Cum haec quidem modum excesserint, lumborum pruriginem, quam devotionem mentis, poterunt citius excitare. Si vero moderationis formula limitantur, animum a curis redimunt, exterminant temporalium sollicitudinem, et quadam participatione laetitiae et quietis, et amica exsultatione in Deum, mentes humanas trajiciunt ad societatem angelorum. Sed unde hanc moderationis formulam telaudem Domini moduletur, si spiritu psallis et mente, psallis denique
Abbreviated transcription (Latin):
ptionis lenociniã sane instituti¬
ons nõ hñt usum. s ꝑdunt mali¬
ciam abutentis. Dolet gͥ & inge¬
miscit sp̃es laudabilis discipline
se ab alieno uicio deformari. &
qd̾ facies m̾etͥcis facta ẽ. ei: que ui¬
riles quoq animos accendẽ consu¬
eu̾at ad uirtutẽ. Amatoriabuco¬
licoꝵ apud uiros gͣue̾ ẽe fu̾at cͥminiᷤ.
Nunc uͦ laudi ducit᷑. si uideas gͣui¬
ores amatoria que ab ipsis dñt᷑
elegantiꝰ stulticinia ꝑsonare. Ip¬
sũ quoq cultũ religionis incestat.
qd̾ añ conspectũ dñi in ipsis pene¬
tͣlib sc̃uarii. lasciuientis uocis
luxirquacdã ostentatione sui mu¬
liebrib mis notularũ. articuloꝵ¬
q cesuris. stupentes animulas e¬
mollire nitunt᷑. Cũ p̃cinentiũ
ꝙ succinentiũ. canentiũ & deci¬
nentiũ. int̾cinentiũ & occinen¬
tium p̃molles modulationes
audieris: sirenarũ concentꝰ cre¬
das eẽ nõ hominũ.ꝙ deuocũ

Expanded text:
ptionis lenocinia, sanae institutiptionis lenocinia, sanae institutionis non habent usum, sed produnt malitiam abutentis. Dolet igitur et ingemiscit species laudabilis disciplinae, se ab alieno vitio deformari, et quod facies meretricis facta est ei, quae viriles quoque animos accendere consueverat ad virtutem. Amatoria bucolicorum apud viros graves esse, fuerat criminis; nunc vero laudi ducitur, si videas graviores amatoria, quae ab ipsis dicuntur elegantius stulticinia, personare. Ipsum quoque cultum religionis incestat, quod ante conspectum Domini, in ipsis penetralibus sanctuarii, lascivientis vocis luxu, quadam ostentatione sui, muliebribus modis notularum articulorumque caesuris, stupentes animulas emollire nituntur. Cum praecinentium, et succinentium, canentium et decinentium, intercinentium et occinentium, praemolles modulationes audieris, sirenarum concentus credas esse, non hominum et de vocum
Abbreviated transcription (Latin):
uenustate sui m̃tes etiã seu̾iores
capit. ꝙ quadã inducte hilarita¬
tis grã peslit tͥsticiam. &t siqͥd pul¬
u̾is aut tͣbinis aut nebularũ cogita¬
tionib ip̃is ĩ heserat. potenter ab¬
stergit. Ad mores itaq instruen¬
dos & animos exultatione uirtu¬
tis tͣiciendos incultũ dñi. nõ mͦ con¬
centũ hominũ s ꝙ instrum̃torum
modos censuerunt scĩpatres dño
applicandoscũ templi reu̾entiã
dilatarent. Et similitantis eccłie
łͥ parua uidet᷑ auctoritas. uł tͥum¬
phatrix illa p̃conia musice ñ ta¬
cebit. cuiꝰ seniores uidit ꝙ tͥ mon¬
tharis suis. Qd̾ si illos nõdum au¬
disti regem audias exultantem.
qui te regni ꝙ exultatioĩs sue uult
ẽẽ participem. Ait enĩ. Sumite
psalmũ date tympanũ psalt̾iũ
iocundũ cũ cithara. Ad qͥd inqͥsꝰ
Ut laudetis dñm intimpimo &
choro. ini cordis & organo. Hic ÷ enĩ
usus musice aut solus aut p̃cipu¬
us. frigius uͦ modus & cet̾a corru¬

Expanded text:
etiam severiores capit, et quadam inductae hilaritatis gratia pellit tristitiam: et si quid pulveris, aut turbinis, aut nebularum cogitationibus ipsis inhaeserat, potenter abstergit. Ad mores itaque instruendos et animos exsultatione virtutis trajiciendos in cultum Domini, non modo concentum hominum, sed et instrumentorum modos censuerunt sancti Patres Domino applicandos, cum templi reverentiam dilatarent. Et si militantis Ecclesiae tibi parva videtur auctoritas, vel triumphatrix illa praeconia musicae non tacebit, cujus seniores vidit, et tibi monizantium in citharis suis. Quod si illos nondum audisti, regem audias exsultantem, qui te regni et exsultationis suae vult esse participem. Ait enim: Sumite psalmum, date tympanum, psalterium jucundum cum cithara . Ad quid, inquis? Ut laudetis Dominum in tympano et choro, in chordis et organo . Hic est enim usus musicae aut solus, aut praecipuus. Phrygius vero modus, et caetera corru
Abbreviated transcription (Latin):
no quodã meatu nature. secre¬
tisq cunicłis anuacitatis sue ui¬
gore ꝑunin̾sa discurrrit. & cui¬
uis nature sub̾eq conformis:
rõnis sensus uite. in singłis ꝑdi
uine dispensatioĩs decreto effica¬
tiã modulat᷑. Om̃ib itaq alim̃¬
ta dispensat. & sui puritate ui-¬
get insingłi snͥmolis corporeẽ
gͣuitate p̃mat᷑. aut tͣnquillitatẽ
cutiat. Qua irruente qͥd pot̾ ẽẽ
salubriꝰ. qͣm sint ita dicã suisna¬
ture uocib a comp̃ssione t᷑barũ
ad se ip̃am anima reuocet᷑: Qd
uoce. que cũ hic formet᷑.tam faci¬
liqͣm inuisibili & in effabili tͣnsi¬
tumultoꝵ circũquaq replet
auditũ. ꝙ uisua corpoꝵ integͣm
penetrat densitatẽ. ꝙ qͣsi tactu
quodã mouet animũ. & ꝓ arbi¬
trio suo nc̃ deicit nc̃ extollit:
Certe ꝙ si nulla rõne sit sp̃us. eam

Expanded text:
no quodam meatu naturae, secreno quodam meatu naturae, secretisque cuniculis, vivacitatis suae vigore per universa discurrit, et cuivis naturae substantiaeque conformis, rationis, sensus, vitae in singulis pro divinae dispensationis decreto efficaciam modulatur. Omnibus itaque alimenta dispensat, et sui puritate viget in singulis, nisi molis corporeae gravitate prematur; aut tranquillitatem cutiat. Qua irruente, quid potest esse salubrius, quam si, ut ita dicam, suis naturae vocibus a compressione turbarum ad se ipsam anivoce? quae cum hic formetur, tam facili, quam invisibili et ineffabili transitu multorum circumquaque replet auditum, et vi sua corporum integram penetrat densitatem, et quasi tactu quodam movet animum, et pro arbitrio suo nunc dejicit, nunc extollit. Certe, etsi nulla ratione sit spiritus, eam
Abbreviated transcription (Latin):
lus saulem inuasisset: psallebat
dauid cithara inmanu sua do¬
nec sp̃s a regis infestatione qui¬
esceret. Ut nero nondum rerie¬
letur sp̃s qui latet inlitt̾a: eqͥs¬
simum ẽ. aninã cognati gn̾is
grã mansuescere. ꝙ omnẽ dedis¬
cere alienationẽ. cum eiꝓprie
concentus originis ꝙ nature me¬
lioris archana resultant. E am
ex consonanciis musicis ẽẽ com¬
positã: qͣm płium opinio uł
sententia ẽ. Tocius ꝙ enĩ philo¬
sophie pͥnceps plato si tñ aris¬
totilici adqͥescunt. cũ eam ex
sub̾a diuidua ꝙ indiuidua
fĩxisset. & eadem natura plas¬
maret ꝙ diuersa: ipsam non
posse constare credidit nͥlimi¬
tum qͥ ntͥmq multipharia
sectione ab unitate ꝓfluxerant
dissidentiam. emioliis epitͥtis
ꝙ epogdois uniret. Limatis &
comatis habita ratione. ut sub
exp̃ssione paucoꝵ: ei quantacũ¬
q distantia repugnantiũ con¬
cordia. cognati gn̾is societate
doceat᷑ eẽ finittima. Uñ archa¬

Expanded text:
lus Saulem invasisset, psallebat lus Saulem invasisset, psallebat David in cithara in mana sua, donec spiritus a regis infestatione quiesceret. Ut vero nondum reveletur spiritus, qui latet in littera, aequissimum est animam cognati generis gratia mansuescere, et omnem dediscere alienationem, cum ei proprie concentus originis, et naturae melioris arcana resultant. Eam ex consonantiis musicis esse compositam, quam plurimorum opinio vel sententia est. Totius enim philosophiae princeps Plato, si tamen Aristotelici acquiescunt cum eam ex substantia dividua et individua finxisset, et eadem natura plasmaret et diversa, ipsam non posse constare credidit, nisi limitum, qui utrinque multifaria sectione ab unitate profluxerant, dissidentiam, hemioliis, epitritis et epogdois uniret. Limatis et commatis habita ratione, ut sub expressione paucorum, ei quantacunque distantia repugnantium concordia, cognati generis societate doceatur esse finitima. Unde arca
Abbreviated transcription (Latin):
uenes religiosos seducam: slascũ¬
tur gͦ maiorib h̾edes qͥdem dege-¬
neres. & qui uirilem sexum muli¬
ebri mollicie dehonestant.U.
calũmet᷑ aliqͥs sociatã. licet
se beneficio eius conentur nuga¬
torum plurimi cõmendare. Dis¬
ciplina siqͥdem lib̾alis est. ꝙ siue
pictagoram. sine moysen. si ue
tubal prẽm canentium incitha.¬
nã multitudinẽ ꝓportionum
suarũ id est in equali quadam
equitatis lege concilians. Hac
ꝙ enĩ celestia temꝑant᷑. munda¬
na siue humana reguntur. hac
instrumenta mores instruunt &
informant. ipsiusq uocis articła¬
te ł ĩ articłate sub̃am: miro quodam
nature opificio. melicis picturis.
tiunt. ꝙ quadam cultus uenus¬
tate ꝑ ornant. Hanc ut suffragi¬
o cõmendationis nr̃e nõ egeat:
scĩ patres multis laudum p̾coniis
extułunt. Deniq in eius uirtu¬
te maligni sp̃s uiolentia co¬
hibet᷑. & illius etiam insubditis
suis minuit musice gr̃a potes¬
tatem. Cum enim sp̃s dñi ma¬

Expanded text:
enes religiosos seducam? » Nascuntur ergo majoribus haeredes quidem degeneres, et qui virilem sexum muliebri mollitie dehonestant. calumnietur aliquis sociatam, licet se beneficio ejus conentur nugatorum plurimi commendare. Disciplina quidem liberalis est, et sive Pythagoram, sive Moysen, sive Tubal patrem canentium in cithanam multitudinem, proportionum suarum, id est inaequali quadam aequitatis lege concilians. Hac etenim coelestia temperantur, mundana sive humana reguntur: haec instrumenta mores instruunt et informant, ipsiusque vocis articulatae vel inarticulatae substantiam miro quodam naturae opificio, melicis picturis tiunt, et quadam cultus venustate perornant. Hanc, ut suffragio commendationis nostrae non egeat, sancti Patres multis laudum praeconiis extulerunt. Denique in ejus virtute maligni spiritus violentia cohibetur, et illius etiam in subditis suis minuit musicae gratia potestatem. Cum enim spiritus ma
Abbreviated transcription (Latin):
uiramenti uerba reuol¬
ue & inuenies armatã miliciã
ñ minus quam sp̃ualem ex ne¬
cessitate officii ad religionem
ꝙ dei cultum artaricũ fidelit̾
ꝙ scdm dm pͥncipi debeat᷑ obse¬
quium. ꝙ rei publice ꝑ uigil fa¬
mulatꝰ. Unde qd̃ p̃dixi qui nec
electi sunt nec uirati. & si militũ
nomine censeant᷑ ñ magis in
ueritate mnilites sunt. ꝙͣ sacerdo¬
tes aut clerici quos ad ordines
eccłia non uocauit. Miles nam¬
q sicut laboris. ita honoris no¬
men ẽ. Nemo uͦ sͥ honorẽ sumit.
s qͥ uocat᷑ adño: de collato hono¬
re głatur. Moises ꝙ fidelis popłi
duces. cum hostes oportuerat
impugnari: eligebant uirosfor¬
tes. & adbella doctissimos. Elec¬
tionem namq ista p̾ueniunt.
Qui uͦ ñ electus se ip̃m milicie
ingerit. in se gladium ꝓuocat.
quem ꝓpria tem̾itate usurpat.
Inconstitutionẽ gͦ ꝑpetnam inci¬
dit. qr qͥ gladium accipit: gladio
ꝑibit. Si uͦ meo ciceronis aucto

Expanded text:
uramenti verba revolve, et invenies armatam militiam, non minus quam spiritualem, ex necessitate officii ad religionem et Dei cultum arctari, cum fideliter et secundum Deum principi debeatur obsequium, et reipublicae pervigil famulatus. Unde quod praedixi, qui nec electi sunt, nec jurati, etsi militum nomine censeantur, non magis in veritate milites sunt, quam sacerdotes et clerici, quos ad ordines ecclesia non vocavit. Miles namque sicut laboris, ita et honoris nomen est. Nemo vero sibi honorem sumit, sed qui vocatur a Domino , de collato honore gloriatur. Moyses et fidelis populi duces, cum hostes oportuerat impugnari, eligebant viros fortes, et ad bella doctissimos. Electionem namque ista praeveniunt. Qui vero non electus se ipsum militiae ingerit, in se gladium provocat, quem propria temeritate usurpat. In constitutionem ergo perpetuam incidit, quia qui gladium accipit, gladio peribit . Si vero in eo Ciceronis aucto
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ hoc glachio ĩminente ñ timet.
Et ecce in faciẽ eccłie inconspe¬
ctu omĩum imminet. Deniq
q momnes dirigit᷑. Inquit enĩ.
Qndo ingressus fũis terrã qͣm
dñs ds tuus dabit tͥ. caue ne
imitari uelis ab hominationes

Expanded text:
qui hoc gladio imminente non timet. qui hoc gladio imminente non timet. Et ecce in facie Ecclesiae, in conspectu omnium imminet. Denique et in omnes dirigitur. Inquit enim: Quando ingressus fueris terram, quam Dominus Deus tuus dabit tibi, cave ne imitari velis abo
Abbreviated transcription (Latin):
& calicem demonioꝵ. aut duob
dñis seruire deo ꝙ mamone
sic grãm dei ꝙ huiꝰ malicie exer¬
cicium nullus assequit᷑. S ecce
qͣr punctim ꝙ quasi subbula
sententiã ꝑsequor ficdei& moꝵ
mimicã cũ eam cesim sp̃s mu¬
crone capulo temuis tͣnsuerb̾ are
sufficiam: feriat᷑ gͦ semelĩma¬
nii forti. ꝙ brachio illius qui
ad subm̾sionem egẏptiorum
duisit mare rubrum indiui¬
siones: ꝙ scdo opus non erit.
llon ẽ enĩ qͥ de manu illuiᷤᷤ pos¬
sit eruere. Educat gͥ gladium
moyses ꝙ ꝓsternat egyptias
ab hominatiões. ꝙ abscondat
eas ne appareant inconspectu
fidelium. insabulo sterilita¬
tis sue. Loquat᷑ u̾bum. senten¬
tiã ꝓferat incondempnatio¬
nẽ erroꝵ. quos diutiꝰ a domo
tua abigere ꝓcurauimꝰ. Uerbũ
siqͥdem gladus est. bis acutus.
nuris & efficax penetrabilior
omingladio ancipiti. ꝑtin¬
gens usq ad diuisionẽ anime
ꝙ sp̃s. compagum quoq ꝙ
medullarum discretor etiam
cogitationum. Insensatus ẽ.

Expanded text:
 calicem daemoniorum, aut duobus dominis servire, Deo et mammonae ; sic gratiam Dei, et hujus malitiae exercitium, nullus assequitur. Sed ecce quare punctim, et quasi subula, sententiam prosequor, fidei et morum inimicam, cum eam caesim Spiritus mucrone, capulo tenus transverberare sufficiam? Feriatur ergo semel in manu forti, et brachio illius, qui ad submersionem Aegyptiorum, divisit mare Rubrum in divisiones, et secundo opus non erit. Non est enim qui de manu illius possit eruere. Educat ergo gladium Moyses et prosternat Aegyptias abominationes, et abscondat eas, ne appareant in conspectu fidelium, in sabulo sterilitatis suae. Loquatur verbum, sententiam proferat in condemnationem errorum, quos diutius a domo tua abigere procuravimus. Verbum siquidem gladius est bis acutus, vivus et efficax, penetrabilior omni gladio ancipiti, pertingens usque ad divisionem animae et spiritus, compagum quoque et medullarum, discretor etiam cogitationum. Insensatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓperant nuntiare. Quale: qd̵
dño nascit᷑o. intemplis egyp¬
ti desolationẽ eoꝵ. ꝙ discessum
suum demones temploꝵ p̃sides
ẜ̃dicebant. Unde illud apud
egypte erit cum religionĩ tue
sole suꝑerunt fabule. Et sepe
qd̾ ex necessitate faciunt ꝙ co¬
acti. se sponte fac̾e simulant:
quasi hominib indignantes.
qͥb se fingunt infensos. Sepe
etiã m̃tiuntur: aut decipienteᷤᷤ
ant decepti. S licet uera dum¬
taxat emuintient. nicħominus
aut compescendist̾: aut fugi¬
endi. Uñ indeuterononno.
Si surrex̾it in medio tui ꝓpħa.
ant qͥ dicit se sominũ uidisse:
ꝙ p̃dix̾it signum atq porten
tum. ꝙ uen̾it qd̾ locutus ẽ: &
dixerit tͥ. eamus & seqͣmur
deos alienos quos ignoras. ꝙ ser¬
uiamus eis: non aucdias u̾ba
fiat utrum diligatis eni an

Expanded text:
properant nuntiare. Quale est quod properant nuntiare. Quale est quod Domino nascituro in templis Aegypti desolationem eorum, et discessum suum, daemones templorum praesides praedicebant. Unde illud apud , inquit, Aegypte, erit cum religionis tuae solae supererunt fabulae. » Et saepe quod ex necessitate faciunt, et coacti, se sponte facere simulant, quasi hominibus indignantes, quibus se fingunt infensos. Saepe etiam mentiuntur aut decipientes aut decepti. Sed licet vera duntaxat enuntient, nihilominus aut compescendi sunt, aut fugiendi. Unde in Deuteronomio: Si surrexerit in medio tui propheta, aut qui dixerit se somnium vidisse, et praedixerit sigtum, et venerit quod locutus est, et dixerit tibi: Eamus, et sequamur deos alienos quos ignoras, et serviamus eis, non audies verba fiat utrum diligatis eum, an
Abbreviated transcription (Latin):
diciis que sint uentura cõicrunt.
quid ꝓhibet sp̃s ab omni nexi
corꝑis ab solutos quos noxia
moles non tardat. rerũ mimi¬
nentiũ aut in płima tempora sic¬
cedentiũ p̃metiri euentum:
S qui fere p̾die natus ẽ pꝰ dies
pauculos decessuros medio tem¬
pore ex similib similia colligit.
ꝙ de causis sͥ int̾im notis ratio¬
cinatur inpost̾um. Nonne hoc
facilus potest ñ mͦ antiquus
s inueteratꝰ dierum. qui ab in¬
itio conditus ẽ. plenus sapĩa ꝙ
ꝑfectione decor᷑ Quis ad eo he¬
bes ẽ ꝙ tarditatis egregie. qͥ tan¬
to temꝑis tractu ꝓ parte ad ea
concienda que futura ft̃ ñ as¬
surgat: Pret̾ea ꝓpicie potestates
que caritatis cultu deuotione
obediendi dño assidue famu¬
lantur. eis qͥdem possunt. ꝙ in¬
t̾dum credunt᷑ occulta reuela¬
re. Nec tũ statim u̾um ẽ qd̾ re¬
ꝓbi sentiunt aut p̃dicunt. s
qñq que suspicant᷑ aut timent.
ut uideantur conscii secretoꝵ

Expanded text:
diciis, quae sint ventura conjiciunt, diciis, quae sint ventura conjiciunt, quid prohibet spiritus ab omni nexu corporis absolutos, quos noxia moles non tardat, rerum imminentium, aut in plurima tempora succedentium praemetiri eventum? Sed qui fere pridie natus est, post dies pauculos decessurus, medio tempore ex similibus similia colligit, et de causis sibi interim notis ratiocinatur in posterum. Nonne hoc facilius potest non modo antiquus, sed inveteratus dierum, qui ab initio conditus est plenus sapientia et perfectione decorus? Quis adeo hebes est et tarditatis egregiae, qui tanto temporis tractu, pro parte ad ea conjicienda quae futura sunt, non assurgat? Praeterea propitiae potestates, quae charitatis cultu et devotione obediendi Domino assidue famulantur, eis quidem possunt, et interdum creduntur occulta revelare. Nec tamen statim verum est, quod reprobi sentiunt, aut praedicunt, sed quandoque quae suspicantur aut timent, ut videantur conscii secretorum,
Abbreviated transcription (Latin):
qui potens est sollicitudine m̃¬
tis ꝙ ex̾cicio corꝑis afide deuia¬
re: Qui enim his nugis obsequi¬
tur. fidem negauit. ꝙ infideli
det̾ior ẽ. ꝙ licet uerbis dm con¬
fiteat᷑: ei ꝑuersis oꝑib contra¬
dicit. Nec facilus ẽ hominẽ
hunismͦi ẽẽ fidelem: qm iudi¬
cẽ incorruptũ qui diligit mu¬
nera ꝙ seq̃r retͥbutiones. Cet̾m
qd̃ simplicioꝵ animos mouet.
scł ꝑ huiusmͦi consultationẽ
abscondita fut᷑oꝵ manifestari
potestate st̃ tempora ꝙ mom̃ta:
nodum non ĩgerit q̃stionis. licet
enim fut᷑oꝵ sit unus arbiter
ex signis int̾dum hominib in¬
notescunt. Quid gͦ mirũ si ea
q̃nq p̃noscant. qui ꝙ subtili¬
tate nature uigent: ꝙ exꝑien¬
tia temporis longiore ꝙ reue¬
latione suꝑiorum potestatum
de płimis admoñtur: Si ergo
sp̃s corporis mole grauati quos
luteum carnis retardat indu¬
m̃tum quoꝵ acumen turbati
sen sus corruptio hebetat. exp̃ceden¬
tib aut quarũcũq rerum in¬

Expanded text:
qui potens est sollicitudine mentis et exercitio corporis a fide deviare? Qui enim his nugis obsequitur, fidem negavit, et infideli deterior est; et licet verbis Deum confiteatur, ei perversis operibus contradicit. Nec facilius est hominem hujusmodi esse fidelem, quam judicem incorruptum, qui diligit munera, et sequitur retributiones. Caeterum quod simpliciorum animos movet, scilicet per hujusmodi consultationem abscondita futurorum manifestari potestate sunt tempora et momenta, nodum non ingerit quaestionis. Licet enim futurorum sit unus arbiter, ex signis interdum hominibus innotescunt. Quid ergo mirum, si ea quandoque praenoscant, quae et subtilitate naturae vigent, et experientia temporis longiore, et revelatione superiorum potestatum de plurimis admonentur? Si ergo spiritus corporis mole gravati, quos luteum carnis retardat indumentum, quorum acumen turbati sensus corruptio hebetat, ex praecedentibus aut quarumcunque rerum in
Abbreviated transcription (Latin):
qui semꝑ indiget ꝙ saciari ñ
potest. Maior enim ẽ hiatus
m̃tis qua corporis. ꝙ nͥ se ipsũ
dłs infundat. omino nequit
impleri. Nam cũ natura sp̃u¬
alis uirtute ꝓpria sic corꝑalia
comp̃hendat. ut nulla qͣnti¬
tate distendat᷑. nec res una lo¬
co p̃occupato alt̾us impedi¬
m̃to sit quo minus illa com¬
p̃hendat᷑. ꝙ quo pła concipi¬
unt᷑ eo płib locus ẽ. luce cla¬
rius ẽ. quia res corporalis ani¬
mã que sp̃s ẽ implere non
potest. Totus enĩ mundus an¬
gustus ẽ ad anime qͣntitatẽ.
Ex quo patent qd̃ ineo toto
anima non qͥescit. nͥ forte in
angusto cdausũ ergastulo spi¬
nis subpositis in cubantẽ epi¬
curus quiesc̾e mollit̾ opinat᷑.

Expanded text:
qui semper indiget, et satiari non qui semper indiget, et satiari non potest. Major enim est hiatus mentis, quam corporis: et nisi se ipsum Deus infundat, omnino nequit impleri. Nam cum natura spiritualis virtute propria sic corporalia comprehendat, ut nulla quantitate distendatur, nec res una loco praeoccupato, alterius impedimento sit, quo minus illa comprehendatur, et quo plura concipiuntur, eo pluribus locus est, luce clarius est, quod res corporalis animam, quae spiritus est, implere non potest. Totus enim mundus angustus est ad animae quantitatem. Ex quo patet, quod in eo toto anima non quiescit, nisi forte in angusto clausum ergastulo, spinis suppositis incubantem, Epicurus quiescere molliter opinatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bitat: d uariciam uł ex eo ñ
mͦ fugiendam s detestandã
constat. qd̵̃ a celestib ꝓcł secta¬
tores suos a ꝯsortio diuinitatis
ꝙ usu celestis beatitudinis
remouet ꝙ elongat. Omĩa si¬
qͥdem qd̃ celestib uiciniora
sunt minꝰ cupiunt. & ꝯgre¬
gant pauciora. Holatilia celi
neq serunt neq metunt ne¬
q nent neq ꝯgregant inhor¬
reis. nec penum construũt.
s omnẽ excludunt sollicitudiẽ
crastini. E contia mures ⁊ rep¬
tilia congerunt infuturũ.
ꝙ gen̾ationes ꝑhibent᷑ ẽẽ qͥb
terra ẽ incibum. ꝙ eedem
parte uinunt: timentes ne
qͣndo eis terra deficiat. ĩqͣm
tñ ipse ꝓculdubio resoluent᷑.
Senciat᷑ uinisqͥsq qd̾ uult:
ego aurũ posse fieri compotẽ
uoti non credo. nͥ forte ꝙ epi¬
curus famelicũ ꝙ siti aridũ
ꝙ languentẽ: plene uolupta¬
tis iocunditate frui ꝯsentiat.
Siqͥdem uterq famelicus est.
s ꝑniciosius esurit auarus.

Expanded text:
bitat? Avaritiam vel ex eo non bitat? Avaritiam vel ex eo non modo fugiendam, sed detestandam constat, quod a coelestibus procul sectatores suos, a consortio divinitatis, et usu coelestis beatitudinis removet, et elongat. Omnia siquidem quae coelestibus viciniora sunt, minus cupiunt, et congregant pauciora. Volatilia coeli neque serunt, neque metunt, neque nent, neque congregant in horreis, nec penum: construunt, sed omnem excludunt sollicitudinem crastini. Econtra mures et reptilia congerunt in futurum. Et generationes perhibentur esse, quibus terra est in cibum, et eaedem parce vivunt, timentes ne quando eis terra deficiat, in quam tamen ipsae procul dubio resolventur. Sentiat unusquisque quod vult, ego avarum posse fieri compotem voti non credo, nisi forte et Epicurus famelicum, et siti aridum, et languentem, plenae voluptatis jucunditate frui consentiat. Siquidem uterque famelicus est; sed perniciosius esurit avarus,
Abbreviated transcription (Latin):
cietur añquam exeat. Apud
uirronẽ trebuĩ cogites discũ¬
bentẽ. Nam ꝙ huic idem ꝓ¬
positũ ꝙ semꝑ eadem meusẽ.
ut bona sũma putet aliena
nec uilis galba tulisset. In¬
numabiles me sunt quib
palam aut clancło ꝓperat᷑
ad questum. ꝙ quem nõ su¬
bigit amor pecunie int̾dũ
suꝑat cupiditas sp̃erum.
Equos. uestes. aues armatas.
uenaticos canes. numerosos
greges armentoꝵ ꝙ pecoꝵ.
ꝙ uariam mundi supellec-¬
tilem qm̃ ꝑ singła currere
uires humanas excedit. ple¬
riq ꝑecunie p̾ferunt: ꝙ to¬
cius hominis uires exhauri¬
unt inadqͥrendis his aut
tenendis. Nam mnhis duob
articłis furor tocius auari¬
cie constat. qd inmod̾atius
appetit aliena: aut sua te¬
natius seruat. Et qͥdem in¬
mod̾ãtius appetit. qͥsqͥs qd̾ de¬
est legem necessitatis excedẽs
ꝙusus exposcit. Tenent᷑ qͦ aui
dius: que usui subͣthunt᷑. Ca
uͦ que sine usu possessorib
elabunt᷑. inutilia sͥ eẽ quis du¬

Expanded text:
tietur antequam exeat. Apud tietur antequam exeat. Apud Varronem Trebrium cogites discumbentem. Nam et huic idem propositum, et semper eadem mens est, Ut bona summa putet, alienanec vilis Galba tulisset. Innumerabiles viae sunt, quibus palam aut clanculo properatur ad quaestum: et quem non subigit amor pecuniae, interdum superat cupiditas specierum. Equos, vestes, aves armatas, venaticos canes, numerosos greges armentorum, et pecorum, et variam mundi supellectilem quoniam per singula currere vires humanas excedit plerique pecuniae praeferunt, et totius hominis vires exhauriunt, in acquirendis his aut tenendis. Nam in his duobus articulis furor totius avaritiae constat, quod immoderatius appetit aliena, aut sua tenacius servat. Et quidem immoderatius appetit, quisquis quod deest, legem necessitatis excedens, et usus, exposcit. Tenentur quoque avidius quae usui subtrahuntur. Ea vero quae sine usu possessoribus elabuntur, inutilia sibi esse quis du
Abbreviated transcription (Latin):
inhostem. concurritur. hore
mom̃to cita mors uenit: aut
nictoria leta. Alius suꝑbis gau¬
det assidere liminib. ut ex
familiaritate maioꝵ faciliꝰ
ad opes que desid̾antur acce¬
dat. Si potest u̾satur inali¬
quo minist̾io. sin autẽ. suffi¬
cit uł inmatricła curialiũ
ẽẽ conscriptũ. Sola siqͥdem
conscͥptio questuosa ẽ. Ut mi¬
nimũ. Locũ parsimonie
facit. qua nullũ uectigal
utiluis. Suiꝰ enim comodis¬
sime parcit. quẽ loculi exhi¬
bent alieni. Militat᷑ incuria
usq ad canos. ĩmo ꝙ illos cõ¬
sumit curia. Uixẽ ut quẽ
curia ꝑduxit ad canos: domũ
recdeat uł exclusus. Si migra¬
u̾nit. fame ꝑeunt. quia ut
ait sidonus eos non tam bo¬
nus pascit. quã panis alienꝰ.
Suauior enim ẽ: ꝙ quiddam
ab alieno innate dulcedinis
habet. Nescit uti suo. qͥ semꝑ
ab usus ẽ alieno. Si honesta
fin iuntur offã. parasiti par¬
tes non erubescit explere ł
mimi. Queuis indigna pa¬

Expanded text:
in hostem, . . . concurritur, horae in hostem, . . . concurritur, horae Momento aut cita mors venit, aut victoria laeta. Alius superbis gaudet assidere liminibus, ut ex familiaritate majorum facilius ad opes, quae desiderantur, accedat. Si potest, versatur in aliquo ministerio; sin autem, sufficit vel in matricula curialium esse conscriptum. Sola siquidem conscriptio quaestuosa est. Ut minimum, locum parcimoniae facit, qua nullum vectigal utilius. Suis enim commodissime parcit, quem loculi exhibent alieni. Militatur in curia usque ad canos, imo et illos consumit curia. Vix est, ut quem curia perduxit ad canos, domum redeat vel exclusus. Si migraverint, fame pereunt, quia ut ait Sidonius, eos non tam bonus pascit, quam panis alienus. Suavior enim est, et quiddam ab alieno innatae dulcedinis habet. Nescit uti suo, qui semper abusus est alieno. Si honesta finiuntur officia, parasiti partes non erubescit explere, vel mimi. Quaevis indigna pa
Abbreviated transcription (Latin):
Ipsam fere naturam uincit
amor pecune. ꝙ res pene impos¬
sibiles ad possibilem: redigit
facultatem. Auaro nicħ uile
uidet᷑ aut sordidum. ꝙ sibilan¬
te popło se ip̃m consolat᷑ ĩmo
ꝙ s̃ applaudit. simul ac num¬
mos contemplatur in archa.
Petronianum illud ingestum
om̃ib credas. Quisquis habet
nĩmnos: secura nauiget aura.
fortunamq suo temꝑet arbi¬
trio. Uxorem ducat danaen
ipsumq licebit acͥsium iube¬
at credere qd̾ danaan. carmi¬
na componat. declãmet concre¬
pet om̃s ꝙ ꝑagat causas. Sitq
catone pͥor. luris consultus pa¬
ret. non paret. habeto atq esto
quicqͥd seruius ꝙ labeo. Multa
loquor qͥd uis nũmis p̃sentib
optã. Et ueniet. clausũ possi¬
det archa iouem. Dum itaq
questum faciat nulla pars mũ¬
di uidetur in accessibilis. ꝙ ip¬
sius torride estũ maior auari-¬
cie ignis exsuꝑat. Inde ÷ qd̾ hic
mutat merces surgente asole
ad eum quo uesꝑtina tepet re¬
gio. hic toto impetu fertur

Expanded text:
Ipsam fere naturam vincit amor pecuniae, et res pene impossibiles ad possibilem redigit facultatem. Avaro nihil vile videtur, aut sordidum, et sibilante populo, se ipsum consolatur, imo et sibi applaudit, simul ac nummos contemplatur in arca. Petronianum illud ingestum omnibus credas: Quisquis habet nummos, secura naviget aura, Fortunamque suo temperet arbitrio. Uxorem ducat Danaen, ipsumque licebit Acrisium jubeat credere quod Danaen. Carmina componat, declamet, concrepet omnes Et peragat causas, sitque Calone prior. Jurisconsultus paret, non paret, habeto Atque esto quidquid Servius et Labeo. Multa loquor, quidvis nummis praesentibus opta, Et veniet; clausum possidet arca Jovem. Dum itaque quaestum faciat, nulla pars mundi videtur inaccessibilis, et ipsius torridae aestum, major avaritiae ignis exsuperat. Inde est quod hic « mutat merces, surgente a sole, ad eum quo vespertina tepet regio. » Hic toto impetu fertur
Abbreviated transcription (Latin):
cce quam miser est
finis hypocritarũqͥ
sacro testante eloquio ꝑden¬
tur ut sterqͥlintũ quo nich̾
inmundiuᷤᷤ ẽ. frustra gͦ as¬
fectauerunt umbrã bonoꝵ
oꝑum. nam si bona eẽnt
re uera: nequaꝙͣ ꝑderent᷑
Ut desidia carmis implerẽt
que adu̾sus sp̃m concupis¬
cit multa sustinerunt in
garitũ. Non enim in sola
inmundicia uł gula con¬
sistunt oꝑa carnis cum
apłs ad galathas loquens
ea in multis uiciis mani¬
festa eẽ conuncat. ut fũt
fornicatio. inmundicia.
auaricia. inpudicicia. lux¬
uria. idoloꝵ seruitus. ue

Expanded text:
cce quam miser est finis hypocritarum, qui, sacro testante eloquio, perdentur ut sterquilinium, quo nihil immundius est. Frustra ergo affectaverunt umbram bonorum operum, nam si bona essent, revera nequaquam perderentur. Ut desideria carnis implerent, quae adversus spiritum concupiscit, multa sustinuerunt in garitam. Non enim in sola immunditia, vel gula consistunt opera carnis, cum Apostolus ad Galatas loquens, ea in multis vitiis manifesta esse convincat, ut sunt fornicatio, immunditia, avaritia, impudicitia, luxuria,
Abbreviated transcription (Latin):
ed qͥd ad emendicata
gentiũ exempla decurro
que tñ plurima ft̾c rectiꝰ quisꝙ
possit ad facienda legib qmͣ ex¬
emplis urgeri: At ne ip̃m pͥnci¬
pem usqueqͣ solutum legibus
opin̾is: audi quã legẽ imponat
pͥncipib rex maginis suꝑ omnẽ¬

Expanded text:
ed quid ad emendicata gentium exempla decurro, quae tamen plurima sunt, cum rectius quisque possit ad facienda legibus, quam exemplis urgeri? At ne ipsum principem usquequaque solutum legibus opineris, audi quam legem imponat principibus Rex magnus super omne
Abbreviated transcription (Latin):
rũ historia excerpsi. Si ꝙͣ uͦ
conster eẽ ꝓposita. ut ĩ exami¬
natiõe uerisuũciriq iudici¬
um lib̾um reseruet᷑. ꝙ inuti¬
lis scribentiũ censeat᷑ aucto¬
ritasaͥi sentencia pocior refra¬
gatur. Propositũ tñ ẽ in his
p̃cipue u̾sari unde ꝑniciẽ
error ñ contrahit. ꝙ ad illoꝵ
diffinitionẽ p̃sũptione te¬
meraria ñ assurgerenĩ quibꝰ
sine ꝑicło ñ erratur. Nemo
autẽ in inuiriam suam re¬
puter quippiã dicr cũ nul¬
la sit derogatio ꝑsonarum.
s fugiendoꝵ sola concussio
uitioꝵ. Inquo qͥdem me p̃s¬
I. capͫ. Ꝙ achademici modestiores fuerũt alnie pħis
quos temeritas ixecauit ut darentur in sensũ reꝓbũ

Expanded text:
rum historia excerpsi. Si qua verum historia excerpsi. Si qua veconstet esse proposita, ut in examinatione veri, suum cuique judicium liberum reservetur, et inutilis scribentium censeatur auctoritas, ubi sententia potior refragatur. Propositum tamen est, in his praecipue versari, unde perniciem error non contrahit, et ad illorum definitionem praesumptione temeraria non assurgere, in quibus sine periculo non erratur. Nemo autem in injuriam suam reputet quidpiam dici, cum nulla sit derogatio personarum, sed fugiendorum sola concussio vitiorum. In quo quidem me pI. Quod academici modestiores fuerint aliis philosophis, quos temeritas excaecavit, ut darentur in reprobu
Abbreviated transcription (Latin):
onib diuitũ p̃tulit. Erit
etiam fauore digna simpli¬
citas. ꝙ ñ qũe sensũ pͥma facie
uerba significent. s ex qͦ sen¬
su uł ad qũẽ sensũ fiãt. fideł
lector atendes. Sic enĩ nugis
seria inmiscent᷑ & falsa neris.
ut ad sũme u̾itatis cultũ omĩa
expposito referant᷑. Nec moue¬
at si qua eoꝵ que hic scribun¬
tur alit̾ inuemant᷑ alibi. cũ
ꝙ historie indiu̾sis gestorñ
casib sͥ inuicẽ reꝑiant᷑ contͣie.
s ad unũ utilitatis & honesta-¬
tis ꝓficiunt fructũ. Nam ꝑi-¬
cłm ueri statuendi mͥ ñ facio.
s q̃ apud diu̾sos auctores legi:
ad utilitatẽ legantiũ sine
sunt. Licet uniu̾sitas eoꝵ de
qͥb loquit᷑ ad illa sola possit
artari: que in lege scͥpta sunt
ꝙ ꝓpħis de quoꝵ ueritate
nemo ambigit. nͥ qͥ fidei ca¬
tholice ñ concordat. Quedã
uͦ que in libris auctoꝵ ñ rep¬
peri ex usu cotidiano ꝙ rerũ
exꝑientia qͣsi de qͣdam mo¬

Expanded text:
onibus divitum praetulit. Erit onibus divitum praetulit. Erit etiam favore digna simplicitas, et non quem sensum prima facie verba significent, sed ex quo sensu, vel ad quem sensum fiant, fidelis lector, attendes. Sic enim nugis seria immiscentur, et falsa veris, ut ad summae veritatis cultum, omnia ex proposito referantur. Nec moveat, si qua eorum, quae hic scribuntur, aliter inveniantur alibi, cum et historiae in diversis gestorum casibus sibi invicem reperiantur contrariae, sed ad unum utilitatis et honestatis proficiunt fructum. Nam periculum veri statuendi mihi non facio; sed quae apud diversos auctores legi, ad utilitatem legentium, sinesunt , licet universitas eorum, de quibus loquitur, ad illa sola possit arctari, quae in lege scripta sunt et prophetis, de quorum veritate nemo ambigit, nisi qui fidei catholicae non concordat. Quaedam vero quae in libris auctorum non reperi, ex usu quotidiano et rerum experientia, quasi de quadam mo
Abbreviated transcription (Latin):
ponat. Qui enĩ cũ status sui qͣli¬
tate rixat᷑. nͥ forte de peccati cor¬
ruptione languidus ingemiscat:
ndum philosophantis ingrestꝰ
ẽ uiam. Deme quid̾ m̾ito q̃ri
possum. qͥ exigentib culpis meis
in id miserie ꝓiectꝰ sũ ut infla¬
gella paratuis uidear & os meũ
nocte dolorib ꝑforet᷑. & qͥ me
comecdunt ñ qͥescant. Cum gͦ
dolor m̃s inconspectu meo sit
semꝑ. putas ne possit cala mi
uł stridentis fistule suauitate
mulceris faciam tñ ut cumq
auctore dño qd̾ hortaris. ꝙ in¬
ter uarias opes & delicias nati¬
onuĩ qͥb affluisieiuni pectoris
ꝙ aride lingue qͣliacuq munus¬
cła tuo nõi consecrabo. Nonenĩ
de subtilitate sententiarum
aut u̾boꝵ uenustate p̃sumo.
s de sinc̾itate deuocionis inte
cũ quo uis oratore ꝯtendam:
certus qd̾ eã p̃auro sapientũ
q eloq̃ntiũ argento accepta¬
bis discipłs illus qͥ duo mi¬
nita uidue. ponposis oblati¬

Expanded text:
ponat. Qui enim cum status sui qualiponat. Qui enim cum status sui qualitate rixatur, nisi forte de peccati corruptione languidus ingemiscat, nondum philosophantis ingressus est viam. De me quidem merito queri possum, qui exigentibus culpis meis, in id miseriae projectus sum, ut in flagella paratus videar, et os meum nocte doloribus perforetur, et qui me comedunt, non quiescant. Cum ergo dolor meus in conspectu meo sit semper, putasne possit calami, vel stridentis fistulae suavitate mulceri? Faciam tamen utrumque, auctore Domino, quod hortaris, et inter varias opes et delicias nationum, quibus affluis, jejuni pectoris, et aridae linguae qualiacunque munuscula tuo nomini consecrabo. Non enim de subtilitate sententiarum, aut verborum venustate praesumo, sed de sinceritate devotionis vitae, cum quovis oratore contendam: certus quod eam prae auro sapientum, et eloquentium argento acceptabis, discipulus illius, qui duo minuta viduae, pomposis oblati
Abbreviated transcription (Latin):
arator luciferi rudis: exclamat
melicerta perisse frontẽ de rebꝰ.
Si itaq uis ut scribam: da uł po¬
tius ab eo qͥ scĩarum dñs ẽ scĩam
impetra iuide scribam. datempꝰ
expeditum. ꝙ necessiͣtũ domesti¬
carũ exclude molestias. Nam
si uirgilio puer & tolerabile dͦ sit
hospiciũ. cadent om̃s acͥnib ydei.
Pret̾ea uereor ne dũ ad obseqͥum
deuotꝰ accingor dispendiũ pudo¬
ris faciens. emuloꝵ ꝓuocẽ linguaᷤ
qͥ mala aliena facillime carpunt.
ꝙ bona difficillime imitantur.
Qd̾aut̾ si aliud ñ licet uis ut qde
fortune calło mͥ ꝙ musis q̃rar:
suadente quid̾ m̃tis angustia
facillimũ est. cũ teste g̾gorio na¬
ranteno nicħ suauius uideatur
hominib ꝙͣ aliena loqui. uł alie¬
nacurare. s acomposite m̃tis ar¬
bitrio uidet᷑ alienĩ. Deçet enĩ
sapientẽ. iñtem compon̾e. ut ad
omnẽ fortune impetũ quereł
exelusis: scutũ rõnis quasi nolu¬
bile p̃torium philosophantis op¬

Expanded text:
arator, Luciferi rudis, exclamet arator, Luciferi rudis, exclamet Melicerta perisse Frontem de rebus. Si itaque vis ut scribam, da, vel potius ab eo qui scientiarum dominus est, scientiam impetra, unde scribam, da tempus expeditum, et necessitatum domesticarum exclude molestias. Nam si Virgilio puer et tolerabile desit Hospitium, caderent omnes a crinibus hydri. Praeterea vereor ne dum ad obsequium devotus accingor, dispendium pudoris faciens, aemulorum provocem linguas, qui mala aliena facillime carpunt, et bona difficillime imitantur. Quod autem, si aliud non licet, vis ut de fortunae calculo, mihi et Musis querar, suadente quidem mentis angustia, facillimum est, cum, teste Gregorio Nazianzeno, nihil suavius videatur hominibus quam aliena loqui, vel aliena curare, sed a compositae mentis arbitrio videatur alienum. Decet enim sapientem mentem componere, ut ad omnem fortunae impetum, querelis exclusis, scutum rationis quasi volubile praetorium philosophantis op
Abbreviated transcription (Latin):
silia egrotis damus. Tu autẽ si
hic sis: aliter sencias. Sicsie a
captiuatis quoꝵ organa insa¬
licib suspensa sunt. querunt᷑
u̾ba cantionũ. que cantari
omĩo neq̃unt aut ñ solent
ĩterra aliena. licet enĩ uirtus
iniurias captiuatis ignoret.
aut suo pͥuari ñ possit officio:
rarus ẽ admodũ qͥ philosophi¬
cis & curialib officiis sufficiat
morẽ gerere. cũ hec ÷ͥ plerũq
constet płimum adu̾sari. Inde
rem fere inpossibilem uideris
imꝑare. p̃sertim cũ ego homo
sub potestate constitutꝰ uł uruitꝰ
faciam płima nec̾itate obseq̃ndi.
ꝙ in his que ꝓprie uoluntatis &
sapĩe instinctu gerenda ft̃: m
ux tẽpus indulgeat᷑ ad pauca.
Dies ꝙ nox nec̾iis ꝙ alienis occu¬
pationib tͣnsigunt᷑. ut nec rei
familiari curã impende̾ liceat.
ꝙ tu hortaris ut scribam: ho¬
mo qͥd imꝑitus sũ scĩa ꝙ sermo¬
ne. ꝙ unde qd̃ ñ accepi aliis ero¬
gabo: Nauẽ si poscat sͥ peronatꝰ

Expanded text:
silia aegrotis damus. Tu autem si silia aegrotis damus. Tu autem si hic sis aliter sentias. Sic, sic a captivatis, quorum organa in salicibus suspensa sunt, quaeruntur verba cantionum, quae cantari omnino nequeunt, aut non solent in terra aliena. Licet enim virtus injurias captivitatis ignoret, aut suo privari non possit officio, rarus est admodum, qui philosophicis et curialibus officiis sufficiat morem gerere, cum haec sibi plerumque constet plurimum adversari. Unde rem fere impossibilem videris imperare, praesertim cum ego sim homo sub potestate constitutus, et invitus faciam plurima necessitate obsequendi, et in his quae propriae voluntatis et sapientiae instinctu gerenda sunt, mihi vix tempus indulgeatur ad pauca. Dies et nox necessariis et alienis occupationibus transiguntur, ut nec rei familiari curam impendere liceat; et tu hortaris ut scribam? Homo quidem imperitus sum scientia et sermone, et unum quod non accepi aliis erogabo? Navem si poscat sibi peronatus
Abbreviated transcription (Latin):
orezsus aula cura¬
lium declinassem
consortia nugatoꝵ.
nͥ me in ipso limi¬
ne ab euntẽ: tue p̃ceptionis
detimuss auctoritas. Cũ enĩ
tͥ cordis mei angustias denu¬
darẽ. ꝙ de temꝑis ꝙ uite iac¬
tura conq̃rerer: omĩa me qͦad
deus aliud reuelaret. statũq
meũ reformaret ĩ meliꝰ. forti aĩo
ꝑferre p̃cepisti. suadens ut more¬
laborantium qͥ cantilenis ꝙ
uocũ dulcedine laboris tedia
ꝓpulsant aut minuunt: re¬
rũ tẽporisq dispendia cõpen¬
sarẽ. Nam & itin̾antib uia
facilior uidet᷑  breuior: si io¬
cunde narrationis sensibus.
aut uocis dulcisone modulis
recreet᷑. Sic ꝙ me lectionis aut
alt̾uis officii studio iubes insis¬
tere. ꝙ si aliud ñ concedit᷑: de
me ipso ꝙ uariis fortune formiᷤ
conqueri. saltẽ mͥ ꝙ musis. Gran¬
dis enim ꝓfectus ẽ ad philoso¬
phiã aspiranti. iurtutis inse
deplorare defectũ. Ad hec qͥd
tͥ respondeam: comicus sugge¬
rit. qr om̃s cũ ualemꝰ: recta con¬

Expanded text:
ressus aula curialium, declinassem consortia nugatorum, nisi me in ipso limine abeuntem, tuae praeceptionis detinuisset auctoritas. Cum enim tibi cordis mei angustias denudarem, et de temporis ac vitae jactura conquererer, omnia me, quoad Deus aliud revelaret, statumque meum reformaret in melius, forti animo perferre praecepisti, suadens ut morelaborantium, qui cantilenis et vocum dulcedine, laboris taedia propulsant aut minuunt, rerum temporisque dispendia compensarem. Nam et itinerantibus via facilior videtur et brevior, si jucundae narrationis sensibus, aut vocis dulcissimae modulis recreetur. Sic et me lectionis, aut alterius officii studio jubes insistere, et si aliud non conceditur, de me ipso, et variis fortunae formis conqueri, saltem mihi et Musis. Grandis enim profectus est ad philosophiam aspiranti, virtutis in se deplorare defectum. Ad haec quid tibi respondeam, comicus suggerit, quia Omnes cum valemus, recta con
Abbreviated transcription (Latin):
mutabił dei possit mo¬
ueri sententia errantium ꝙ dis¬
currentiũ sicłum sermo mane¬
bit mnobilis eS quocũq modo
sententia moueatur: consiluim
dñi manet inet̾num. Qd̾ autem
consilii ꝙ uoluntatis dei signum
c̾tius ẽ. p̃ceptione aut ꝓhibitiõ e
diuina: an non recte uidebitur
uelle qd̾ p̃cipit. Plane patriarchã
p̃cepit iigenitum ꝓmissionis
filiũ immolare. Recte ne patriar¬
cha manclãti ad quieuit᷑. Recte
qͥdem ꝑ omĩa eo qd̾ mandatum
uoluntatis que pͥma omĩum
causa ẽ. ꝙ numqͣm suo fradat᷑
effectii c̾tissimũ indicium sit.
Adeo qͥdem pͥma ẽ. ut si querat᷑
de aliquo curita sit: rectissime
dicatur. qm̃ ille sic uoluit: qui

Expanded text:
mutabilis Dei possit moveri sententia, errantium et discurrentium siderum sermo manebit immobilis? Sed quocunque modo sententia moveatur, consilium Domini manet in aeternum. Quod autem consilii et voluntatis Dei signum certius est, praeceptione aut prohibitione divina? Annon recte videbitur velle, quod praecipit? Plane patriarcham praecepit unigenitum promissionis filium immolare. Recte, ne patriarcha mandanti acquievit? Recte quidem per omnia, eo quod mandatum voluntatis, quae prima omnium causa est, et nunquam suo fraudatur effectu, certissimum indicium sit. Adeo quidem prima est, ut si quaeratur de aliquo, cur ita sit, rectissime dicatur, quoniam ille sic voluit, qui
Abbreviated transcription (Latin):
re ꝯona Que uiris solent obẽe.
p̾ncipibꝰ nicħ ꝑnitiosius ẽẽ arbit᷑r:
qm qͥdeis fortune blandientis illece¬
bra aspectũ subthit u̾itatis. dumdi¬
uitias suas & delitias cong̾it mundꝰ.
qͥbꝰ delicati sensus pruriginẽ uiciᷤ¬
sim refouet & accendit. ut aĩmus
multiplici lenocinioꝵ fraude cap¬
tus. qͣdam alienatione sui abint̾io¬
rebono deficiens: ꝑext̾iora m̃da¬
tia uariis c̃cupiscentiis euagetur.
Nou̾ca siqͥdem uͥtutis ꝓsꝑitas. bea ꝙ¬
tulis suis sic applaudit ut noceat.
& infelici successu sic inuia fortuna I¬
tis obseqͥt᷑: ut infine ꝑnitiẽ oꝑetur.
ꝯuiuis suis abinitio ꝓpinans dulcia.
& cũinebͥati fu̾int: letale uirusmiꝰ¬
cet. & siqͥd det̾ius ẽ. Quo sp̃e sui cla¬
rescit ampliꝰ. eo stupentib ocłis den¬
siorem ĩfundit caliginẽ. Inualescn¬
ꝯtibꝰ gͦ erroꝵ tenebͥs: u̾itaseuanescit.
& ututũ radice succisa: segesgͥminat
uitioꝵ lum̃ rõis extinguit᷑. & totꝰ ho

Expanded text:
r omnia quae viris solent obesse principibus, nihil perniciosius esse arbitror, quam quod eis fortunae blandientis illecebra aspectum subtrahit veritatis, dum divitias suas et delicias congerit mundus, quibus delicati sensus pruriginem vicissim refovet, et accendit, ut animus multiplici lenociniorum fraude captus, quadam alienatione sui, ab interiore bono deficiens, per exteriora mendacia variis concupiscentiis evagetur. Noverca siquidem virtutis prosperitas, beatulis suis sic applaudit, ut noceat: et infelici successu sic in via fortunatis obsequitur, ut in fine perniciem operetur, convivis suis ab initio propinans dulcia, et cum inebriati fuerint, lethale virus miscet, et si quid deterius est: quo specie sui clarescit amplius, eo stupentibus oculis densiorem infundit caliginem. Invalescentibus ergo errorum tenebris, veritas evanescit, et virtutum radice succisa, seges germinat vitiorum, lumen rationis exstinguitur, et totus homo
Abbreviated transcription (Latin):
M. Qui sint Incantatores. Arioli.
Aruspices. Phycii. Uultiuoli.
linaginarii. Coniectores.
Chiromãtici. Speculariĩ.
Mathematici. Salissatores
Sortilegi. Augures

Expanded text:
. Qui sint incantatores, arioli, aruspices, physici, vultivoli, imaginarii, conjectores, chiromantici, specularii, mathematici, salissatores, sortilegi, augures
Abbreviated transcription (Latin):
caritatem extingunt. his
quib uita negatur. Inhis
tantalus laborat infabulis
citra sacietatẽ. ꝙ sermo ꝓpħi¬
cus degentium in his aqͥs
increpat sitim. Sicientes
gͦ ad aquas muitat opposi¬
tas que asp̃u ꝓfluunt abs¬
q cõmutatione gͣtis acceptu¬
rusz agrã uinũ ꝙ lac.
Quare inquit appenditis
argentũ ñ inꝑanib ꝙ labo
rẽur̃m̃ non insaturitate:
Audite audientes me ꝙ
comedite bonum. ꝙ delec¬

Expanded text:
charitatem exstinguunt his, charitatem exstinguunt his, quibus vita negatur. In his Tantalus laborat in fabulis citra satietatem, et sermo propheticus degentium in his aquis increpat sitim. Sitientes ergo ad aquas invitat appositas, quae a spiritu profluunt absque commutatione, gratis accepturos a gratia vinum et lac. Quare, inquit, appenditis argentum non in panibus: et laborem vestrum non in saturitate? Audite audientes me, et comedite bonum,