comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ostendens in uuo: factus est omĩũ
reus. Ingratus .ii. exstitit. qui plenus
uirtutib dm oĩo nõ tunuit. In hoc .n.
quisq pecc̃or fit culpabilior. quo ẽ đo
accepcior. Iõ.ii. adam plus peceauit.
offendens in uno. factus ẽ om̃iũ re.¬
uno uicio. Ponat se oĩo iniudicio ⁊
potestate sac̃dotis. nicħ sui reseruãs
sibi. ut eo iubente oĩa paratus sit fac̃e
ꝓrecipienda uita aĩe. que faceret ꝓein
tanda corꝑis morte.⁊ hoc cũ desicłio.
qr uitã recuꝑat infinitũ. Cum gaudio¬

Expanded text:
offendens, factus est omnium reus. Ingratus enim exstitit, qui plenus virtutibus Deum omnino non timuit. In hoc enim quisque peccator fit culpabilior, quo est Deo acceptior. Ideo enim Adam plus peccavit, offendens in uno, reus est omnium: quuno vitio. Ponat se omnino in judicio et potestate sacerdotis, nihil sui reservans sibi, ut omnia eo jubente paratus sit facere pro recipienda vita animae, quae faceret pro vitanda corporis morte; et hoc cum desiderio, quia vitam recu
Abbreviated transcription (Latin):
fu̾it. inpugnacione. St̃ .n. qui nõ solũ
uõ iuncunt᷑. s ultro se pecẽo offer̃t. nõ
expectãt tẽptacionẽ. s preueniũt uo¬
luptatẽ. ⁊ ꝑtractet secum. quã młtip¬
lici accione incii delectabilit̾ peccaũ.
Omĩs ista uarietas ꝯfitenda ẽ. ⁊ defl¬
enda . ut ẽ cognou̾it. qd pecẽm est. ci¬
to inueniat din ꝓpicium. In cognoscẽ¬
ns fu̾̃it. eiuꝰ sapĩe. ⁊ ordinis. Immnoret᷑
in singulis istis:⁊ senciat mod̾ cͥminis
purgaus lacͥinis. omnẽ qualitatẽ uicii
Defleat uirtutẽ qua int̾im caruit. Do¬
lendũ ẽ .ii. non solum qd̾ peccauit. s¬

Expanded text:
fuerit impugnatione; sunt enim qui non solum non vincuntur, sed ultro se peccato offerunt, nec exspectant tentationem, sed praeveniunt voluptatem. Et pertractet secum quam multiplici actione vitii delectabiliter peccavit. Omnis ista varietas confitenda est et deflenda, ut, cum cognoverit quod peccatum est, cito inveniat Deum propitium. In cognoscentis fuerit, cujus sapientiae, et ordinis. Immoretur in singulis istis, et sentiat modum criminis purgans lacrymis omnem qualitatem vitii. Defleat virtutem, quia interim caruit. Dolendum est enim non solum quod peccavit, s
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ fructus boni oꝑiꝰ eiꝰ. qui nicħ uł mi¬
nus peccauit. ⁊ eiꝰ qui grauiꝰ cecidł Iõ
discrecio penitẽti ualde necessaria ẽ.
ut illa gerat qd̃ aug̃. trahdit dicẽs.
Considet. qualitatẽ criminis. in loco¬
intp̃re. in ꝑseuerancia. inuarietate per¬
sone. ⁊ quali hoc fecerit tẽptacione.⁊
in ipsius incii młtiplici exsecucione.
Oꝑtet .ii. penitere fornicantẽ. scđm ex¬
cellenciam sui status. uł officii. uł scd
mod̾ meret̾ris. ⁊ in modũ oꝑis sui.⁊
quałr turpitudinẽ eg̃it. si in loco sacͣ¬

Expanded text:
 qui nihil vel minus peccavit, et ejus qui gravius cecidit. Ideo discretio poenitenti valde necessaria est, ut illa gerat quae tradit Aug. dicens: Consideret qualitatem criminis, in locoin tempore, in perseverantia, an varietate personae; et quali hoc fecerit tentatione, et in ipsius vitii multiplici executione. Oportet enim poenitere fornicantem secundum excellentiam sui status vel officii, et secundum modum meretricis, et in modum operis sui; et qua
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ꝑfeccione aut̃ peni¬
hs os aureũ. Perfecta penitencia. cog̃
pecc̃orẽ omnia libenter facere. incorde
eius: ꝯtricio. iore. ꝯfessio. in oꝑe. tota hũi¬
litas. Hec est fructifera penitẽcia. uit fic̃
diui. Alt̾a quasi ꝓlata.iam extra por¬
tã. cũ infactũ ꝓcedit assencio. Tercia
c̃ male osuetudinis tãquã mole pre
mitur aĩus. uł noxie defensionis eli¬
peo armat᷑. q̃i insepulcro. iam putẽs
hec s̃ tria geña mortuoꝵ. que dñs le¬
gitur fuscitasse. Huic gͥ t̾ͥplici morti.
t̾plici remedio occurritur. Cont̾cione
ꝯfessione. satisfactionẽ. Conpunctio nb̃

Expanded text:
fectione autem poeniannes, os aureum: Perfecta Poenitentia cogit peccatorem omnia libenter ferre; in corde ejus contritio, in ore confessio, in opere tota humilitas. Haec est fructifera Poenitentia, ut sicutdini; altera, quasi jam prolata extra portam, quum in factum procedit assensio; tertia, quum vi consuetudinisefensionis clypeo armatur, quasi in sepulcro jam foetens. Haec sunt tria genera mortuorum, quae Deus legitur suscitasse. Huic ergo triplici morti, triplici remedio occurritur: contritione, confessione, satisfactione. Compunctio nobis
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ pot̃. Qui gͥ sua pecc̃a redim̃e uult tẽ¬
poraliũ oblacione. prius offerat mẽtẽ
saueat ne ductus uerecundia. diuidat
ap̃ se. ꝯfessionẽ. ut diũsa: diu̾sis uelit
sacerdotibus manifestare. Quidã.Ni.
uni celant. que alii manifestanda ꝯser¬
uant. qd̾ est se laudare.⁊ ad ypocrisim¬
tende.⁊ semꝑ uenia carere. quã uł ad
quã: ꝑ frustra putat ꝑuenire. Caueat ⁊̃
ne prius ad diucũ corpus accedat. quã
audeat sum̃e.quẽ mltũ desidat cibii s¬
alutarẽ. sohibeat ⁊̃ se aludis. aspecta¬
clis scli. qui ꝑfectã uult oꝯseqͥ remissio¬
nis gr̃am. Isti s̃ digni fructꝰ peniteneie.

Expanded text:
 potest. Qui igitur sua peccata redimere vult temporalium oblatione, prius offerat mentem. Caveat ne ductus verecundia dividat apud se confessionem, ut diversa diversis velit sacerdotibus manifestare. Quidam enim uni occultant quae alteri manifestanda conservant: quod est se laudare et ad tendere, et semper venia carere, ad quam per frusta putat pervenire. Caveat etiam ne prius ad dominicum corpus accedat, quam od nondum audeat sumere quem multum desiderat cibum salutarem. Cohibeat etiam se a ludis, a spectaculis seculi, qui perfectam vult consequi remissionis gratiam. Isti sunt digni fructus poenitentiae,
Abbreviated transcription (Latin):
deserat.⁊ odiũ excorde dimiitat. ⁊ bo¬
na que iniuste abstulit restituat. Ne
ortamur ut faciat. ut d̾s cor illius il¬
lustret adpenitẽciã. Cum sit penit̾nci¬
a int̾ior ⁊ extĩor. de utraq p̃missa sa¬
tis appar que sit u̾a:ique fit falsa

Expanded text:
corde dimittat, et bona quae injuste abstulit, restituat. Nec hortamur ut faciat, ut Deus cor ejus illustret ad poenitentiam. Cum sit poenitentia interior et exterior, de utraque per praemissa satis apparet quae sit vera, et quae sit falsa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc: non idem est ds. ⁊ qd̾ dei est. Ac si
dic̃et. Si ad instar cãturarũ de c̃atore sẽ¬
tis. cog̃is fatĩ. qr non id̾ est ds. ⁊ qd̾ dei
est. quod dr̃e: impiũ est cũ sp̃s did̾s sit.
modos. ut inead serie subdit. accipiẽda
sunt hec. que de deo dñr ubi euacuãs
opinionẽ eoꝵ qui ita putant aliud esse
đdm.⁊ aliud qd̾ dei est. aliud qͥd̾ naturam
dei. ⁊ rem nature. ut est inc̾aturis. aꝑte
aliquid ei simile cum alicubi erit. alibi
nõ erit. qr id qd est illic ꝯtinetur: ubi
sistens alicui sit. Deus aut̃ in nense uͥ¬
tutis. uiuens potestas. que nusquã nõ
ad sit. nec desit usquã se ominem ꝑsua e¬
docet. ⁊ sira non aluid. quã se eẽ sig̾cat.¬
ita ut ubi sua insint. ipse eẽ ꝑsua in tel¬
ligatur. Non aut̃ corꝑali modo eũ ali¬
cuiꝰ sit. non ⁊̃ ubiq esse c̃datur. cũ ꝑsua
in omnibus eẽ non desinat. Non aliud ã
sint quam qd est ipse: que sua s̃. Et h.¬

Expanded text:
: Et secundum hoc non idem est Deus et quod Dei est; ac si : Et secundum hoc non idem est Deus et quod Dei est; ac si diceret: Si ad instar creaturarum de Creatore sentis, cogeris fateri quia non idem est Deus et quod Dei est; quod dicere impium est, cum Spiritus Dei Deus sit, modos, ut in eadem subdit serie, accipienda sunt haec quae de Deo dicuntur; ubi evacuans opinionem eorum qui ita putant aliud Deum esse et aliud quod Dei est, aliudque naturam Dei et rem naturae, ut est in creaturis, aperte aliquinon erit: quia id, quod est illic, continetur ubi fsistens alicubi sit. Deus autem immensae virtutis vivens potestas, quae nusquam non adsit, nec desit usquam, se omnem per sua edocet, et sua non aliud quam se esse significat: ut ubi sua insint, ipse esse intelligatur. Non autem corporali modo, cum alicubi insit, non et ubique esse credatur: cum per sua in omnibus esse non desinat; non aliud autem sint, quam quod est ipse, quae sua sunt. Et h
Abbreviated transcription (Latin):
turã dei. natura ipsa habitet in nob̾. in¬
gͥ quomͦ non ex natura unũ s̃. a parre
ꝓcedit sp̃s u̾itatis. afilio mutitur. ⁊ afilio
accipit. s omina que ht̃ pater: filii sũt.
Et id circo qui abeo accip̃ dei sp̃s est.⁊¬
ead̾ res ⁊ nature patris ẽ. ⁊ dei excitan
⁊ dei natura. ne rrad̾ sit. si pr̃ari potest
Inquo docet ĩitas unitatẽ ẽẽ nature. nõ
solitudinem unionis. Ecce si hec ũba dili¬
genter attendas. inuenis sp̃m.s. rem na
ture dici patris ⁊ filii. ⁊ eund̾ dici. ẽẽ na¬
turam dei. ubi dr ꝑnaturã di. natura
Itaq intrinitate. non ita distinguendum
est. int̾ uaturã: ⁊rem nature. sicut iureb
rum ad dm: nulla est. Et si qua ꝯꝑacionũ
exempla interdum afferuntur. nemo ea
extimet absolute inse. rõnis ꝑfeccionem
ꝯtinere. Non .ii. sensu humano. de deo lo¬
respiciens. inquid non id̾ est natura. ꝙ
nature res. subiciens exempla de ipsis
c̃aturis. Inde ostendens erroris eẽ. subm̃

Expanded text:
turam rei natura ipsa habitet in nobis; inigitur, quomodo non ex natura unum sunt? A patre procedit Spiritus veritatis: a Filio mittitur, et a Filio accipit. Sed omnia, quae habet Pater, Filii sunt: et ideadem res et naturae Patris est, et Dei excitantet Dei natura, ne eadem sit, si praestari potest in quo docet Veritas unitatem esse naturae, non solitudinem unionis. Ecce si haec verba diligenter attendas, invenis Spiritum sanctum rem naturae dici Patris et Filii; et eumdem dici esse naturam Dei, ubi dicitur: Per naturaItaque in Trinitate non ita distinguendum est inter naturam et rem naturae, sicut in rebus rum ad Deum nulla est; et si qua comparationum exempla interdum afferuntur, nemo ea existimet absolute in se rationis perfectionem continere. Non enim humano sensu de Deo lorespiciens, inquit: Non idem est natura quod res naturae, subjiciens exempla de ipsis creaturis. Inde ostendens erroris esse sub me
Abbreviated transcription (Latin):
sigratur. si tñ intelligis hetice. quod di¬
uira iratua. non aliud ẽ ab his que sira
sunt. ita: ut in sint. ⁊ ꝑ illa: in omnibus
est siuis. que non insunt. Sua .ii. sunt. ⁊̃
testimonio firmauimus dicentis. tres

Expanded text:
n intelligis, haeretice, quia divina natura non aliud est ab his quae sua sunt, ita ut insint; et per illa in omnibus suis est quae non insunt. Sua enim sunt etiam ustini confirmant dicentis: Tres
Abbreviated transcription (Latin):
id̾ sp̃s sig̾catus sit. ⁊ qd̾ ipse sit res uniꝰ
nature patris ⁊ filii: aꝑte ostendit: in qͥ¬
ens ita. hec. id circo sunt demonstrata.
ut quacũq parte henca falsitas se ꝯtu¬
lisset. finibus u̾itatis ꝯclud̾etur. habitat

Expanded text:
 significatus sit, et quod ipse sit res unius naturae Patris et Filii, aperte ostendit inquiens ita: Haec idcirco sunt demonstrata, ut quacumque parte haeretica falsitas se contulisset, finibus veritatis concluderetur. Habitat
Abbreviated transcription (Latin):
scͥpture circũstanciã. qua ꝯsid̾ata ꝑcipi
pot̃. quomodo p̃mista dixit hilaruis.
Subsequenter.ii. in ead serie ostendit
in sp̃u dei. aliq̃n sig̃c̃ari patrem. ut c̃¬
đr sp̃s dñi suꝑ me. aliq̃n sig̃cari filiũ:
ut cum dic̃ in sp̃u dei eicio demonia.
nature sue potestate: se demones eic̃e
dam de sp̃u meo suꝑ omnẽ carnẽ. Qs
dicit ꝯsũmatũ fuisse: cũ apłi misso sp̃u:¬

Expanded text:
e circumstantiam; qua considerata percipi potest quomodo praemissa dixerit Hilarius. Subsequenter enim in eadem serie ostendit in Spiritu Dei aliquando significari Patrem, ut c Domini super me; aliquando significari Filium, ut cum dicitur: In Spiritu Dei ejicio daemonia, naturae suae potestate se daemones ejicere dam de Spiritu meo super omnem carnem. Quod dicit consummatum fuisse, cum Apostoli Sp
Abbreviated transcription (Latin):
olet ⁊̃ queri inqua forma xp̃s iudica¬
bit. Informa utiq serui. xp̃s udicabit.
que omnib in uidicio apparebit. ut ui¬
deant mali inquẽ pupugerũt. Diuim¬
tatẽ uero eius mali nõ udebunt. Uñ¬
tẽ ũo non. ne gaudeãt. Diuinitas .n. sñ
gaudio: udi non potest.
ed cum informa hũana

Expanded text:
etiam quaeri in qua forma Christus judicabit. In forma utique servi judicabit; quae omnibus in judicio apparebit, ut videant mali in quem pupugerunt. Divinitatem vero ejus mali non videbunt. Untem vero non, ne gaudeant. Divinitas quippe sine gaudio videri non potest. Sed cum in forma humana
Abbreviated transcription (Latin):
uidebinir. Cum gͦ d̾r pater nõ uidieat
quemquã. sed omne iuidiciũ dedit filio
non ita est intelligendũ quasi filius so¬
lus iudicet ⁊ nõ pat̃.S qr forma filii
te diuinitatis. nõ sine patre ⁊ sp̃u .s.⁊
Erit terror malis. ⁊ lumen iustis. Qre ẜ¬

Expanded text:
videbitur. Cum ergo Pater non judicat quemquam sed omnem potestatem dedit Filio, non ita est intelligendum, quasi Filius solus judicet, et non Pater, sed quia forma Filii te divinitatis, non sine Patre et Spiritu sErit enim terror malis, et lumen justis. 3. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
formã serin głificatã abonis ⁊ mał tuc̃
uidi. sic. Cum informa serui głificata ui¬
dicantẽ uiderint. bomi ⁊ mali: tolletur¬
impius ne uidat głam di. qua ds est
quã soli mundi corde uidebũt. qd̾ erit
eis uita et̃na. Forma gͥ humana inxp̃o

Expanded text:
i glorificatam a bonis et malis tunc videri. Cum enim in forma servi glorificata judicantem viderint boni et mali, tolleturimpius ne videat claritatem Dei, qua Deus est, quam soli mundi corde videbunt , quod erit eis vita aeterna. Forma igitur humana in Christo
Abbreviated transcription (Latin):
boni de putati sunt ad custodiam hõiũ
ita ut quisq eletorum hat̃ angłm ad
sui ꝓfectum. atq custodiam sp̃ałr de¬
legatum. Uñ in eugłio u̾itas apu̾llorũ
scandalo ꝓhibens: ait. Angłi eorum sẽꝑ
uident faciẽ pat̾s mei. Angłos dic̃ eoꝵ
ẽẽ. quib ad custodiam dati sunt. Suꝑ¬

Expanded text:
i sunt ad custodiam hominum, ita ut quisque electorum habeat angelum ad profectum sui atque custodiam specialiter delegatum. Unde in Evangelio Veritas, a pusillorum scandalo prohibens, ait: Angeli eorum semper vident faciem Patris . Angelos dicit eorum esse, quibus ad custodiam deputati sunt. Su
Abbreviated transcription (Latin):
urgent quid̃ ⁊̃ ipsi unusquisq cũ sua
carne. s ut cum diabolo eiusq angłis
puniantur. Utrum ũo ipsi cum uieiiᷤ
⁊ deformitatib suoꝵ corporũ resurgãt.
quec̃q ineis gestarũ. in requirendo
płcͥtudo quoꝵ erit ẽta ⁊ sempit̃na dap¬

Expanded text:
urgent quidem etiam ipsi, unusquisque cum sua carne, sed ut cum diabolo ejusque angelis puniantur. Utrum vero ipsi cum vitiis et deformitatibus suorum corporum resurgant, quaecumque in eis gestarunt, inquirendo chritudo, quorum erit certa et sempiterna dam
Abbreviated transcription (Latin):
acciꝑe. qd ita dicatur relatiue aliqͥd
ad creaturã. ut quãis tp̃rałr incipi¬
at dici. non mn ipsi sube di accidisse
aliquid intelligatur. s illi creature
ad nos .ii. refertur. ⁊ tune refugium
nr̃m fit. cum ad eum refugimus. Nũ¬
quid tunc fit aliquid ineius natura
qd̾ antequã refug̾em ad eum ñ erate
In ub ergo sit aliqua mutõ. qui ad
eum refugiendo efficimur meliores.
In illo aut̃ nulla. Sic ⁊ pater nr̃ eẽ
incipit. cum ꝑ eius gr̃am regenera¬
lus. cũ filii eius esficimur. Simł ⁊̃
ille pater nr̃ ẽẽ incipit. sine ulla fue¬
incipit ds. qd antea non dicebatur.
plane. scđm acc̃s eus. ad ꝙ: dici ali¬
quid ds incipit relatẽ. Ex his aꝑte os

Expanded text:
accipere, quod ita dicatur relative aliquid accipere, quod ita dicatur relative aliquid ad creaturam, ut quamvis temporaliter incipiat dici, non tamen ipsi substantiae Dei accidisse aliquid intelligatur, sed illi creaturae ad nos enim refertur; et tunc refugium nostrum fit cum ad eum refugimus. Numquid tunc fit aliquid in ejus natura quod antequam refugeremus ad eum non erat? In nobis ergo fit aliqua mutatio, qui ad eum refugiendo efficimur meliores; in illo autem nulla. Sic et pater noster esse incipit, cum per ejus gratiam regeneralius, cum filii ejus efficimur. Similiter et ille Pater noster esse incipit, sed nulla suincipit deus quod antea non dicebatur, plane secundum accidens eius, ad quod dici aliquid deus incipit relatiue. et quod amicus
Abbreviated transcription (Latin):
relatiue ad c̾aturas sũ mutõne dei¬
tatis. s non sine mutõne c̃ature.
⁊ ita acc̃s est inc̾atura. nõ inc̃ato¬
re. Et appellatio qua c̃atura relatiue
notat. que est in ipsa creatura. Appel¬
latio uo illa qua creator relatiue d̾r
ad c̾aturam. relatiua quid̃ est. sed
nullam notat relonẽ. q̃ sit inc̃atore:
ipsum. utrũ adse ipsum relatiue dicat᷑.
cũ dr dari.uł donari. Cui q̃oni respon¬

Expanded text:
relative ad creaturas sine mutatione deitatis, sed non sine mutatione creaturae; et ita accidens est in creatura, non in Creatore; et appellatio qua creatura dicitur notat quae est in ipsa creatura. Appellatio vero illa qua Creator relative dicitur ad creaturam, relativa quidem est, sed nullam notat relationem quae fit in Creatore. ipsum, utrum ad seipsum relative dicatur, cum dicitur dari vel donari. Cui quaestioni respon
Abbreviated transcription (Latin):
ałr ꝓced. uł datur apatre: quã a filio.
Sane intelligi potest patrẽ ⁊ filiũ ea
notat pͥncipiũ. nom̃ eius nõ habemius.
S non est ipsa paternitas. uł filiacio.
imino nocio quedam. que patris ⁊
⁊ filii est. qua ab et̾no. pater ⁊ filius.
unũ principiũ est sp̃s sc̃i. Donator

Expanded text:
rocedit vel datur a Patre quam a Filio, sane intelligi potest Patrem et Filium eanotat principium, nomen ejus non habemus; sed non est ipsa paternitas vel filiatio: imo notio quaedam quae Patris est et Filii, juxta quam ab aeterno Pater et Filius unum
Abbreviated transcription (Latin):
intrauit in mundum.s. in obedientiam
In obedientia uero pecaatũ actuale est.
dñt intrasse inmundũ. nõ traductione
originis s similitudine p̃uaricationis.
omnesq in illo uno peccasse dñt. quia
ominib ille unis peccandi exẽplum ex¬
titit. Hoc male senser̾ quidam hetici. qͥ
dieti funt pelagrani. de quibꝰ aug̃ ĩ .ł. d
babtismo paruulorum comemorat di¬
cens. Sciendum ẽ in quid ħeticos quos¬
dam ꝙ nominati sunt pelagiam dixissẽ
peccatũ pͥme transg̾ssionis inalios hoiẽ
ñ ꝓpagatione imitatione transisse un̾ ⁊
ẽẽ omnino contendunt. Seo eis dr̃. qr

Expanded text:
intravit in mundum, scilicet inobedientiam. Inobedientia vero peccatum actuale est. c autem dicunt intrasse in mundum, non traductione originis, sed similitudine praevaricationis; omnesque in illo uno peccasse dicunt, quia omnibus ille unus peccandi exemplum extitit. Hoc male senserunt quidam haeretici, qui dicti sunt Pelagiani; de quibus Aug., in libro de Baptismo parvulorum, commemorat dicens: Sciendum est, inquit, haereticos quosdam qui nominati sunt Pelagiani, dixisse peccatum primae transgressionis in alios homines non propagatione, sed imitatione transisse. Unde etiam esse omnino contendunt. Sed eis dicitur
Abbreviated transcription (Latin):
uit morbem tr̃arum. & quia nõ uult in¬
telligi ħ ẽẽ factum ꝓpagatione s imitatio¬
ne continuo subuĩerit spͥtura. Imitant᷑
autẽ eum qui sunt ex parte ipsius. Imi¬
tantur autẽ adam quot qͦt ꝑ mobedien¬
tiam transgrediunt᷑ inandatum di. Seo
aliud ẽ ꝙ exemplum ẽ uoluntate peccã¬
tib. aliud qd origo ẽ cum peccato nascẽ

Expanded text:
em terrarum. Et quia non vult intelligi hoc esse factum propagatione, sed imitatione, continuo subjunxit Scriptura: Imitantur autem eum, qui sunt ex parte ipsius. Imitantur quidem Adam, quotquot per inobedientiam transgrediuntur mandatum Dei. Sed aliud est quod exemplum est voluntate peccantibus, aliud quod origo est cum
Abbreviated transcription (Latin):
umq multa constet ẽẽ mari
fidos sinus carum. quibus omnib exma¬
gio mari pͥncipium est.
mento celi:i diuidant diem ae noctem
In p̃cedenti tͥouo disposita ẽ uniu̾sita¬
tis mundi huiꝰ machina⁊⁊ partibꝰ sius.
distributa. Formata enĩ luce pͥma die
que uniu̾sa illustraret. duo sequentes
dies attbuti sunt sup̾me ⁊ infune parti
racła sua collectis. tr̾a ẽ reuelata. atq
aer serenatus. Quatuor gͥ mundi elem̃¬
ta illis diebus sius locis distincta sunt:i
ordinata. Tribuis aũt sequentib oiebus
ornata sunt illa.iiui. elementa. Quarta
eium die ornatum ẽ firmam̃tum sole ⁊
luna. ⁊ stellis. Quinta aer in uolatilibus
⁊ aq̃ in piscib ornamenta acceꝑunt.Sex¬
ta accep̃ tr̃a umenta: i reptilia. ⁊ibestias.
p̾t que omnia factus ẽ homo dtr̃a: uint̾es¬

Expanded text:
umque multa constet esse maria fidos sinus earum, quibus omnibus ex magno mari principium est. t diem ac noctem. In praecedenti triduo disposita est universitatis hujus mundi machina, et partibus suis distributa. Formata enim luce prima die quae universa illustraret, duo sequentes dies attributi sunt supremae et infimae parti tacula sua collectis, terra est revelata atque aer serenatus. Quatuor ergo mundi elementa illis diebus, suis locis distincta sunt et ordinata. Tribus autem sequentibus diebus ornata sunt illa quatuor elementa. Quarta enim die ornatum est firmamentum sole, et luna, et stellis. Quinta aer in volatilibus, et aquae in piscibus ornamenta acceperunt. Sexta accepit terra jumenta et reptilia et bestias, postque omnia factus est homo de te
Abbreviated transcription (Latin):
Mem̃to ut diẽ salb̃i scĩfices. Y scdm
litt̾̃am p̃cipit᷑ falbi obseruantia.
Allegorice uõ ut requiẽ: i hic auiciis.
⁊ infuto indi contẽplatione expectes:
accep̃ utiq eccłia ħ ooni. ut in spũ¬

Expanded text:
mento ut diem sabbati sanctifices, ubi secundum litteram praecipitur sabbati observantia. Allegorice vero, ut requiem et hic a vitiis, et in futuro in Dei contemplatione expectes eAccepit utique Ecclesia hoc donum, ut in Sp
Abbreviated transcription (Latin):
nõ uidit ocłis. seo auis sͥ finxit. ut siqͥ
humanis m̃bris cap̃ canis uł arietis
formet. uł in uno habitu hominis duã
facies. nõ similituoinẽ. seo idolum fac̃
quia fac̃ qo̾ nõ ħt aliquid simile sui.
do. Non enim aliqua ex reb constanti¬
bus assumit᷑ spẽs. s ꝙ mens cur iosa
⁊ ociosa reꝑit. Similitudo uõ ẽ. cum
aliquid exhis que sunt. uł incelo. uł in
tr̃a. ł in aquis formatꝰ aug̃ uõ ita ex¬
Mat̾iam n formauit ds. stulticia õiũ.
formam deoit. Quec̃q facta sunt natta¬

Expanded text:
non vidit oculus, sed animus sibi finxit; ut si quis humanis membris caput canis, vel arietis formet, vel in uno habitu hominis duas facies, non similitudinem, sed idolum facit, quia facit quod non habet aliquid simile sui.  nihil est in mundo. Non enim aliqua ex rebus constantibus assumitur species, sed quod mens otiosa et curiosa reperit. Similitudo vero est, cum aliquid ex his quae sunt vel in coelo, vel in terra, vel aquis formatur. August. vero ita exmateriam enim formavit Deus, sed stultitia hominum formam dedit. Quaecumque facta sunt, natura
Abbreviated transcription (Latin):
citus. illorumq m̾brorum nõ legitimꝰ
usus: ꝓhibitus debet intelligi. D qua¬
uartum ẽ. Nonfurtum facies.rto
ũ saelegium ⁊ rapina omnis ꝓ ibetur¬
uoluit. omnẽ illicitam usur pationẽ
rei aliene. Sac legium. tb modis ꝯmit¬
de sacro. uł sacrum dñ sac aufertur
Sacrum uõ or̃. quicqͥd mancipatum

Expanded text:
citus, illorumque membrorum non legitimus usus, prohibitus debet intelligi. Quartum est: Non furtum facies . Ubi sacrilegium, et rapina omnis voluit omnem illicitam usurpationem rei alienae. Sacrilegium tribus modis commitde sacrSacrum vero dicitur quidquid mancipatum
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntas occidendi. Uñ huic manda¬
to scd̾m litt̾am fit suꝑ ad ditio in euã¬
głio. quia litt̾a euangłii ex pͥmitur. ꝙ
legis litt̾a nõ expͥmebatur. Euangłii lit¬
tera. expͥmit intelligentiam spũalem

Expanded text:
oluntas occidendi. Unde huic mandato secundum litteram fit superadditio in Evangelio, quia littera Evangelii exprimitur, quod legis littera non exprimebatur. Evangelii littera exprimit intelligentiam spiritualem
Abbreviated transcription (Latin):
ieum is ⁊ ieum is tradi debet. sic̃ ⁊ łbis¬
mus. nisi ałr cogat nec̾itas. nec debet
qn nõ itandũ it̾atur. Sed utrũ aliqua
ł nulla it̾ari possint. q̃o ẽ. Nam de lb̃mo
⁊ ordine ꝙ non debeãt itari aꝑte aug̃

Expanded text:
i, et jejunis tradi debet, sicut et Baptismus, nisi aliter cogat necessitas. Nec debet quando non iterandum iteratur. Sed utrum aliqua vel nulla iterari possint, quaestio est. Nam de Baptismo et Ordine quo
Abbreviated transcription (Latin):
u̾o uł sap̃ia. non modo de futuris. s eti¬
facere. qr nec aliqua futura fuissent.
nisi ea ds p̃scisset. nec possunt ñ eue¬
nire cum d̾s ea p̾sciũt. Si aut̃ impos¬
sibile ẽ ea non euenire qr p̾scita sunt.
cã eueniendi. Inpossibile ẽ aut̃ ea nõ
euenire eũ p̾scita sint. qr si non eueni¬
rent. cũ p̾scita sint falleretur di p̃scĩa
le est gͦ ea non euenire cum pscira seĩt

Expanded text:
o vel sapientia non modo de futuris, sed etifacere, quia nec aliqua futura fuissent nisi Deus ea praescisset, nec possunt non evenire, cum Deus ea praesciverit. Si autem impossibile est ea non evenire quia praescita sunt, causa eveniendi. Impossibile est autem ea non evenire, cum praescita sint, quia si non eveniret cum praescita sint, falleretur Dei praescile est ergo ea non evenire, cum praescita
Abbreviated transcription (Latin):
lecturũ uł aliquid huiusmodi. s potest
omnino falsũ ẽ. Potest equid̾ nõ fieri a¬
liqͥd. ⁊ illud tñ p̾scitũ ẽ fieri. non ideo m̃n
pot falli di p̃scĩa. qr si illud nõ fieret.
nec adeo p̾scitũ ẽẽt fieriꝰ. S adhue ur¬
gent qõnem dicẽtes. Aut alr pot fieri
quã ds p̃sciuit.ã non alr.si uon ałr.gͦ
ałr fieri quam fiat. Ita aut̃ fit ut presenũ
est. Alr gͦ potest fieri quam p̾scitum est.
ad qd dñis illam locutionẽ multiplicem
d̾s p̃seiuit. ⁊ impossibile ẽ non eẽ qd̾ do
p̃sciuit. ⁊ impossibił ẽ non eẽ p̃scita oĩa
que fiunr. ⁊ huiusmodi. Possunt .ii. hec ꝯ¬
niẽtam intelligi. ut ꝯditio sit implicita
⁊ disiunctĩ. Si.n.ita intelligas nõ porest
ri.⁊ ałr fiat uerum intelligis. Si aut̃ per
disiunctionẽ intelligas. ut dicas ħ ałr nõ
posse euenire quã euenit. quomi ds futur̃¬

Expanded text:
lecturum, vel aliquid hujusmodi; sed potest omnino falsum est. Potest equidem non fieri aliquid, et illud tamen praescitum est fieri, non ideo tamen potest falli Dei praescientia; quia si illud non fieret, nec a Deo praescitum esset fieri. Sed adhuc urgent quaestionem dicentes: Aut aliter potest fieri quam Deus praescivit, aut noaliter fieri quam fiat, ita autem fit ut praescitum est; aliter ergo potest fieri quam praescitum est. Ad quod dicimus illam locutionem multiplicem t: Impossibile est non esse quod Deus praescivit; et: Impossibile est non esse praescita omnia quae fiunt et hujusmodi. Possunt enim haec conjunctim intelligi, ut conditio sit implicita, et disjunctim. Si enim ita intelligas: Non potest ri et aliter fiat, verum intelligis; si autem per disjunctionem intelligas, ut dicas hoc aliter non posse evenire quam evenit, et quomodo futur
Abbreviated transcription (Latin):
ter aitendamꝰ. prescĩa di non ẽẽ cã ma¬
facturi uł habituri. Presciuit gͦ illa so¬
cit bona tanquã sua. tanquã ea que fac¬
turus ẽ uͥi illo p̾se ẽ dosimul fũint ip̃iꝰ
noticia: ⁊ auetoritatis bñplacitum. Utrũ

Expanded text:
Dei cognitio, ut non modo notitiam, sed facturi vel habituri; praescivit ergo illa socit bona tanquam sua, tanquam ea quae facturus est, ut illa praesciendo simul fuerit ipsius notitia, et auctoritatis
Abbreviated transcription (Latin):
transeunt de loco adlocũ.⁊ quodam¬
mͦ locales ⁊ tircũser iptibiles. s nõ oĩ
eo mͦ quo c̃ature corporee.
est. in loco quidẽ est. ⁊ momuĩ loco. sed
omĩo illocał. ⁊ incireũscriptibił ẽ. Uñ
becta suꝑ lucã ait. Cum ad nos angłi ue¬
iuunt. sic exterius explent ministeri¬
um. ut tñ añ d̾m int̾ius ꝑ ꝯtẽplacionẽ
assistant. qr ⁊ si angls ẽ sp̃s cireũ scͥptꝰ¬

Expanded text:
transeunt de loco ad locum, et quodammodo locales et circumscriptibiles, sed non omni eo modo quo creaturae corporeae. est, in loco quidem est, et in omni loco, sed omnino illocalis est et incircumscriptibilis. Unde Beda super Lucam ait: Cum ad nos angeli veniunt, sic exterius implent ministerium, ut tamen ante Deum interius per contemplationem assistant
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ ipse sit locus. Locus n inspatio est. ꝙ
longitudine. ⁊ latitudine.⁊ altitudine
corꝑis occupatur. nec ds̃ tale aliꝙ ẽ. ⁊
omĩa gͥ in ipso sunt. ⁊ locus non est. nͨ
luis quã aĩa munda inteligitur. Ecce h
dicit dm non ẽẽ in loco. s intelligend
cͥptionem nec localem motũ ht̃ ad ħ¬
incipiat eẽ inc̃aturis. inquib ante non
erat. qr ille non erant: hoc tn sine fit
sui mutatione. qualr in mũdo cepit
eẽ quã fecit tñ sine mutabilitate. sim¬
ir ⁊ desinit eẽ. inquibꝰ ante erat. sine
sin mutacione. nec tuẽ ipse deserit hoc.
tratũ uidr. quomͦ oĩa dicantur ẽẽ indo.
⁊ ds inomnib. quã disceptacionẽ inci¬
dent̃ suscepimus. qr id uidebatur pos¬
tulare res.circa quã ñr uersabatur ser¬
mo. Disserebamiis .n. de seĩa siue sap̃ia di.
dret scriptura. huius gͦ q̃stionis oceasio:
inp̃missam nos deduxit disputacionẽ.

Expanded text:
 ipse sit locus. Locus enim in spatio est quod longitudine, et latitudine, et altitudine corporis occupatur: nec Deus tale aliquid est; et omnia ergo in ipso sunt, et locus non est, neclius quam anima munda intelligitur. Ecce hic dicit Deum non esse in loco, sed intelligendum nec circumscriptionem nec localem motum haincipiat esse in creaturis, in quibus ante non erat, quia illae non erant, hoc tamen fit sine sui mutatione, qualiter in mundo coepit esse quem fecit, tamen sine sui mutabilitate, et similiter desinit esse in quibus ante erat sine sui mutatione; nec tamen ipse deserit locum, omnia dicantur esse in Deo, et Deus in omnibus; quam disceptationem quasi incidenter suscepimus, quia id videbatur postulare res circa quam noster versabatur sermo. Disserebamus enim de scientia sive sapientia Dei; eret Scriptura. Hujus ergo quaestionis occasio in praemissam nos deduxit disputationem.
Abbreviated transcription (Latin):
ci t̾mino diffinitur quoꝵ utrũq ꝯue¬
nit corꝑee c̃ature. alterum uerũ t̃m
sp̃uali. Nam ut supradiximus corꝑał
c̃atura ita ẽ locał. uł circũser iptibilis.
recipit. nec distanciã in loco facit. quod
rent locum. quo minus de corꝑibus
ꝯtineret. Ideoq aug̃ att̾buit muta¬
cionẽ loci corꝑi. non sp̃ui. qr lie⁊ sp̃s¬

Expanded text:
ci termino definitur: quorum utrumque convenit corporeae creaturae, alterum vero tantum spirituali. Nam, ut supra diximus, corporalis creatura ita est localis vel circumscriptibilis, recipit, nec distantiam in loco facit, quia rent locum quominus de corporibus contineret. Ideoque Aug. attribuit mutationem loci corpori, non spiritui, quia licet sp
Abbreviated transcription (Latin):
fire. ita inquiens inlibro de tͥuitate. Di¬
phin mutitur inministerio. sp̃s oꝑat᷑
misterium. Seraphin de loco ad locũ
tͣnsit. Non .ii. ꝯplet omnia. s ipse re¬
pletur asp̃u. hic aꝑte monstratur. qd̾
angłi quodammͦ locales s̃fateamur
nusquã de eẽ. eamq solam oĩo in loca¬
bilem. ⁊ incircũscriptibilẽ. nullo ꝯcludi
loco s afine usq adfinẽ aitingẽ. non
t̃n spaciosa magnitudine. nec locali mo¬
ꝑcuẽca diffundi. sic̃ humus a lux ista
in maiore maior. nec inminore minor.
nec minor muno quã induob ita ds
sine labore regens ⁊ ꝯtinens mundũ:
incelo totus ẽ int̾ra totus. ⁊ imitroq to

Expanded text:
locum transire, ita inquiens in libro De Trinitate: Diphin mittitur in ministerio, Spiritus operatur mysterium. Seraphin de loco ad locum transit; non enim complet omnia, sed ipse repletur a Spiritu. Hic aperte ostenditur quod angeli quodammodo locales sunt. nusquam deesse, eamque solam omnino illocalem et incircumscriptibilem, nullo concludi loco, sed a fine usque ad finem attingere, non tamen spatiosa magnitudine, nec locali moper cuncta diffundi, sicut humus aut lux ista in majore major, nec in minore minor, nec minor in uno quam in duobus. Ita Deus sine labore regens et continens mundum, in coelo totus est; in terra totus, et i
Abbreviated transcription (Latin):
tas ut ait aug̃ in ench. semꝑ impletur.
ã de nb̃ ã anb. De nob impletur. s in
non implemus eã. q̃n peccamus. Anb̃ ĩ¬
pletur. q̃n bonũ facimus. Ido .ii. facim
qr scimus place deo. Ita de homine sẽꝑ
ds implet suã uoluntatẽ. qr nicħ facit
homo. de quo ds nõ oꝑatur qd̾ uult. Nõ
ii. uult d̾s. ut peccet hõ quilib. Si aut̃
peccaũit. penitenti uult parc̃e ut uiuat.
Inpeccĩs uo ꝑseuerãtẽ punire. ut iusti

Expanded text:
tas, ut ait Augustinus, in Ench., semper impletur, aut de nobis aut a nobis. De nobis impletur; sed tamen non implemus eam quando peccamus. A nobis impletur, quando bonum facimus; ideo enim facimus, quia scimus placere Deo. Ita et de homine semper Deus implet suam voluntatem, quia nihil facit homo de quo Deus non operetur quod vult. Non enim vult Deus ut peccet homo quilibet. Si autem peccaverit, poenitenti vult parcere ut vivat, in peccatis vero perseverantem punire, ut
Abbreviated transcription (Latin):
signũ. qr nullũ opus di ẽ. in quo nõ sit
effectus uł signum: equitatis ⁊ clemẽ¬
cie. siue occulte siue aꝑte. Aliq̃n .n. ma¬
nnifesta est clem̃cia. siue benignitas. ⁊ oc¬
culta equitas. aliq̃n ecõuerso. De sentẽ¬

Expanded text:
in quo non sit effectus vel signum aequitatis et clementiae, sive occultae, sive apertae. Aliquando enim manifesta est clementia sive benignitas, et occulta aequitas, aliquando e converso. DIST
Abbreviated transcription (Latin):
facimus. In his duobus omne bonũ m̃i¬
tum includitur. Sed cum suꝑius cass di
duo mutuo sͥ iungantur. Quibus dam
placuit nõ in omĩ oꝑe dñi. hec duo cõ¬
currere. scd̃m effectũ dico. Nam scđ̾ni

Expanded text:
facimus. In his enim duobus omne bonum meritum includitur. Sed cum superius Cassioduo mutuo sibi jungantur. Quibusdam placuit non in omni opere Domini haec duo concurrere, secundum effectum dico; nam
Abbreviated transcription (Latin):
considare uolo. utrum si quispiam ꝑ
dos falsos uiraiũt: ifidem nõ seruauit.
nõ tibi uidetur bis peccasse: bis utiq
peccauit. quia ⁊ inrauit ꝑ quos nõ deb¬
łuit: i contra pollicitam fecit fidem qd
non debuit. Id̾oq qui utitur fide illi
quem constat uirasse ꝑ deos falsos: ui
titur side illius nõ admalum seo ad bo¬
num. nõ pecc̃o illi se sociat. quo ꝑdemo¬
iia uirauit. seo bono pacto eius q̃ fid e
malum ẽ. ẽ ꝑ oeos falsos iurare uera ci¬
ter. quamꝑ đm uer̃ fallticit. Quanto n
ꝑ quod iuratur magis sem̃ ẽ. tanto nia¬
gis ẽ penale ꝑurium¬

Expanded text:
considerare volo utrum si quispiam per deos falsos juraverit, et fidem non servaverit, non tibi videtur bis peccasse. Bis utique peccavit, quia juravit per quos non debuit, et contra pollicitam fecit fidem quod non debuit. Ideoque qui utitur fide illius quem constat jurasse per deos falsos, et utitur fide illius non ad malum, sed ad botum, non peccato illius se sociat, quo per demonia iuravit, sed bono pacto eius quo fidem malum est per deos falsos iurare veraciter, quam per deum verum fallaciter. Quanto enim per quod iuratur magis sanctum est, tanto magis penale periu
Abbreviated transcription (Latin):
ioci in cludi¬
ioci includi. ubi cũ ꝑicło erratur ł nõ
llud ⁊̃ sciendum ẽ.q. in qͥbusoam rebus
magno malo. inquib dam p̾ruo. inqͥ¬
b̾dam: nullo. fallimur. In quibꝰ rebꝰ uic̾
int̾ ẽ ad capescendum di regnum. utrũ
edantur an ñ: uł utr̃ uera putentur an
falsa: siue sint. siue non: in his errare.
.i. aliud ꝓ alio putare. ñ arbitrandumẽ
eẽ peccatũ. Uł si ẽ: minim̃ atq leuissi¬
mum. & sunt uera qͣuis nõ uid̾antur.
q̃ nisi ẽdantur: ad uitã em̃am ñ pot̾
ꝑueniri. & lic error maxima cura ca¬
uendꝰ sit. nõ modo in maiorib s ⁊̃ in
iminorib reb nec nisi rerum ignoran¬
tra possit errari: nõ ͤt̃n consequẽs: ut
continuo erret. quisqͥs aliqͥd nescit.
Seo quisqͥs se existimat scire quod
nescit: ꝓuero enim aꝓbat falsum. qd̃
re sit melius: ꝗͣ scire. Item ñ nullis er¬
rare ꝓfuit aliqñ. seo inuia pedum ñ
in uia morum Solet q̃ri de iacob. qui
se dixit eẽ esau ałr omĩo sciens: utrũ

Expanded text:
joci includi. 4. Ubi cum periculo erratur, vel non. Illud etiam sciendum est quod in quibusdam rebus magno malo, in quibusdam parvo, in quibusdam nullo fallimur. In quibus rebus nihil interest ad capessendum Dei regnum, utrum credantur an non, vel utrum vera putentur an falsa, sive sint, sive non; in his errare, id est, aliud pro alio putare, non arbitrandum est esse peccatum; vel si est, minimum atque levissimum. Et sunt quae nisi credantur, ad vitam aeternam non potest perveniri. Et licet error maxima cura cavendus sit non modo in majoribus, sed etiam in minoribus rebus, nec nisi rerum ignorantia possit errari, non tamen est consequens ut continuo erret quisquis aliquid nescit, sed si quis se existimat scire quod nescit. Pro vero enim approbat falsum, quodre sit melius quam scire. Item nonnullis errare profuit aliquando; sed in via pedum, non in via morum. Solet etiam quaeri de Jacob qui se dixit esse Esau, aliter animo sentiens, utrum
Abbreviated transcription (Latin):
mentiat᷑. Non ii si ͤ peccat qͥ confulendi.
ũ ꝗ nocendi uoluntate mentit᷑. Nec tm̃
nocet. qui uiatorem mentiendo indiũ¬
so itinẽ mittit: quant̃ ꝗ uiam uite m̃¬
datio de pͣuat. Porro omne mendaciũ
dicendum ẽ. iõ ẽẽ peccatum. qr ħ debet
loqui homo ꝙ animo gĩt. siue illel uer̃
sit. siũ putet᷑ ⁊ nõ sit. Sba enim idõ st̃
instituta. nõ ut ꝑea homines in uicem¬
I fullant: sed ꝑea in alt̾ius noticiam. suas
cogitationes ferant. U̾bis gͦ uti ad falla¬
ciam. ñ ad ꝙ sunt instituta. peccatum ẽ.
ich fi id̾o ĩ ullum mendaciũ putandum ẽ.
nõ ẽẽ peccatum: qr possumꝰ alicui aliqñ
ꝓdẽe mentiendo. Possumꝰ ut p̃dictum
sum: mendacium ẽ. siue quis. siue ne¬
mo ledatur. Ecce exhis costat. onnem
inendacium: ẽẽ pecẽm. ñ tñ de omni m̃¬
datio accipiendum ẽ illud. ꝑdes omnes

Expanded text:
mentiatur. Non enim sic peccat qui consulendi, ut qui nocendi voluntate mentitur; nec tantum nocet qui viatorem mentiendo in diverso itinere mittit, quantum qui viam vitae mentiendo depravat. Porro omne mendacium ideo dicendum est esse peccatum, quia hoc debet loqui homo quod animo gerit, sive illud verum sit, sive putetur et non sit. Verba enim ideo sunt instituta, non ut per ea homines invicem fallant, sed per ea in alterius notitiam suas cogitationes ferant. Verbis ergo uti ad fallaciam, non ad quod sunt instituta, peccatum est. Nec ideo etiam ullum mendacium putandum est non esse peccatum, quia possumus alicui aliquando prodesse mentiendo; possumus enimsum, mendacium est sive quis, sive nemo laedatur. Ecce ex his constat omne mendacium esse peccatum: non tamen de omni mendacio accipiendum est illud psal.
Abbreviated transcription (Latin):
qui subsequent̾ canendo respondet
his breuit̾ tractatis. ãmonẽdi s̃ xp̃i
ministri. quatinus sic̃ excellũt ordi¬
nis dignitate. ita precelłãt uite scĩta¬
te. ut plebs eis ꝯmissa. eoꝵq discipli¬
nis edocta. gratant̾ eis obediat. ⁊ eor̃
imutacione de die indiẽ ꝓficiat. a qͥ¬
bus diuina sacram̃ta ꝑcipuit. ⁊ imis¬
sarum sollempnia audiũt. Missa au
racio fit in illo officio. unde dr ite
sa est ad celestia tẽdẽtes post eam. uł
qr missus celestis uenit adꝯsecrãdũ
dñicũ corpus. ꝑ quẽ ad altare celeste

Expanded text:
qui subsequenter canendo respondet. qui subsequenter canendo respondet. His breviter tractatis admonendi sunt Christi ministri, quatenus sicut excellunt ordinis dignitate, ita praecellant vitae sanctitate, ut plebs eis commissa, eorumque disciplinis edocta, gratanter eis obediat, et eorum imitatione de die in diem proficiat, a quibus divina sacramenta percipiunt, et missarum solemnia audiunt. Missa autjus commemoratio fit in illo officio: unde dicitursa est ad coelestia, tendentes post eam; vel quia missus coelestis venit ad consecrandum dominicum corpus, per quem ad a
Abbreviated transcription (Latin):
ipsis ꝯmissa ẽ. Onĩs aut̃ suꝑuis desig¬
nati ordines. ep̃i nũcupantur. Nota.
qd̾ archiep̃oꝵ nomne: prinates suꝑiꝰ
sig̃casse uidñr.⁊ metropolita noꝵ: qͦs
nunc archiep̃os dm̃s. Hoꝵ aut̃ discre¬
cio agentilib introducta uiđr. qui s¬
uos flãmines ahios simpliẽr flãme ᷤ
alios archiflamines. alios ꝓthofla¬
flamines appellabant. Sac̃dotes
.ii. gẽtiliũ flamines dicebantur. qͥ
habebãt incapite pilleũ in quo erat
breuis uirga. de suꝑ hñs aliqͥd lane.
Qs cum ꝑ estũ ferre non possent.
filũ tm̃i in capite ligare ceꝑunt. Nu¬
dis.N. capitib eos incede nefas erat.
Uñ ⁊ a filo quo utebantur. flamineᷤᷤ
dicti s̃. qi filamines. s festis diebus
filo deposito. pilleũ ĩponebant pro
saẽdocii eminencia¬
Uates aui m̃tis appellati s̃. cuius sig̃ra¬
tio multiplex est. Modo.N. sac̃dotẽ.
latur incantũ. Huiꝰ sunt duo gen̾a.
p̃centoꝵ ⁊ succentoꝵ. P recentor. qui
uocem premittit in cantu. subcentor

Expanded text:
is commissa est. Omnes autem superius designati ordines episcopi nuncupantur. Nota quod archiepiscoporum nomine, primates superius significasse videtur, et metropolitanorum, quos nunc archiepiscopos dicimus. Horum autem discretio a gentilibus introducta videtur, qui suos flamines, alios simpliciter flamines, alios archiflamines, alios flamines appellabant. Sacerdotes enim gentilium flamines dicebantur, qui habebant in capite pileum, in quo erat brevis virga, desuper habens aliquid lanae, quod cum per aestum ferre non possent, filum tantum in capite ligare coeperunt. Nudis enim capitibus eis insidere nefas erat. Unde a filo quo utebantur flamines dicti sunt, quasi filamines. Sed festis diebus filo deposito pileum imponebant pro sacerdotii eminentiaa vi mentis appellati sunt, cujus significatio multiplex est. Modo enim sacerdotelatur in cantu. Hujus sunt duo genera: praecentor, et succentor. Praecentor qui vocem praemittit in cantu, succentor
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃i aut̃ grecelatine speculatores int̃¬
pretantur. Nam speculatoꝵ ẽ p̃positus
ineccłia. dictus eo. qd̾ speculetur atq
prospiciat ppłoꝵ infra se positoꝵ moreᷤ
sacerdotum est. quasi uia seq̃nciũ. ip

Expanded text:
pi autem Graece, Latine speculatores interpretantur; nam speculator est praepositus in Ecclesia, dictus, eo quod speculetur, atque prospiciat populorum infra se positorum mores sacerdotum est, quasi via sequentium, ip
Abbreviated transcription (Latin):
onũb peccĩs ꝯfessionẽ faciãt. ⁊ lacrimiᷤ¬
mino satisfaciãt. ⁊ ꝑ exorcismos. ac cetã
ecclastice discipline munimina. ministͥ
eccłie tales sanare ꝓcurent. Qd̃ si non
potueruit sanari. seꝑari ualebunt. Sed
postquã alias nupcias expetierĩt. illis ui
fine huiꝰ capituli ꝯtinetur. ex rigore ma¬
gis dictũ intelligendũ ẽ. quã ex cano¬
nica eqͥtate. uel intelligendũ est non
posse recõciliari pͥorib. nisi udicio ec¬
mat̾ioniũ ꝯtrahere nõ ualẽt. Uñ fabia¬
niũ cc̃here possũt. s si cc̃tum fuĩt. ñ
seꝑenur. It̃ nicholaus ppͣ. hi qui matͥ¬
monium fani ceͣxerunt. ⁊ uni exdu¬
obus uł ambob am̃cia uł furor. uł
aliqua infirmitas arcesserit. ob hãc
infirmitatẽ. talium ꝯiugia solui non

Expanded text:
omnibus peccatis confessionem faciant, et lacrymimino satisfaciant, et per exorcismos ac caetera ecclesiasticae disciplinae munimina ministri Ecclesiae tales sanare procurent. Quod si non potuerint, separari valebunt. Sed postquam alias nuptias expetierint illis vivefine hujus capituli continetur, ex rigore magis dictum intelligendum est, quam ex canonica aequitate. Vel intelligendum est non posse reconciliari prioribus, nisi judicio Ecmatrimonium contrahere non valent. Unde Fabiare possunt; sed si contractum fuerit, non separentur. Item Nicolaus papa, ibid.: Hi qui matrimonium sani contraxerunt, et uni ex duobus vel ambobus amentia, vel furor, vel aliqua infirmitas accesserit; ob hanc infirmitatem talium conjugia solvi non
Abbreviated transcription (Latin):
de uature. dñt se nõ posse inuicẽ oꝑam
carns dantes: muisc̃i. Iste u̾o si nõ pot̾
ea uti ꝓuxore: hãt eam quasi sororẽ. Qd̾
si retinacłin ꝯuigale uolũunit rescind̾e:
maueãt utriq innupti. Nam si huie
ñ potuit naturałr ꝯcordare. quomͦ altĩ
ꝯueniet: Igitur si uir aliã uult uxorẽ
diabolo odii fomitẽ. exosam eã huĩt. ⁊
pinquoꝵ tactis sacroscĩs reliquiis. uire¬
uirando dicat. ut nũquã ꝑ ꝯmixtionẽ
carns ꝯiuncti. una caro effecti fuissẽt.
Tunc uidr mulier scđas posse cͣchere
nupcias. humanũ dico pp̃ infirmitatẽ
carius eoꝵ. Uir aut̃ qui frigide nate᷑
ẽ. maneat sine ꝯiuge. Qd si ⁊ ille aliã
rii cͥmine rei teneantur. ⁊ penitẽtia ꝑ¬
acta. priora cogantur reciꝑe conubia.
hoc seruandũ est cũ ut̃q id̾ fatetur.S
uir si asserit se debitũ redlidisse uxori
⁊ illa difficetur. cui pociꝰ fides hñda sit
mito q̃r. De hoc ita statutũ est. Si quis

Expanded text:
dae naturae dicunt se non posse invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet? Igitur si vir aliam vult accipere diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, epropinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat, ut nunquam permistione carnis conjuncti, una caro effecti essent, tunc videtur mulierem secundas posse contrahere nuptias. Humanum dico propter infirmitatem cest, maneat sine conjuge. Quod si et ille aliam jurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta priora cogantur recipere connubia. Hoc servandum est, cum uterque idem fatetur. Sed vir si asserit se debitum reddidisse uxori, et illa diffitetur, cui potius fides habenda sit merito quaeritur. De hoc ita statutum est: Si quis ita
Abbreviated transcription (Latin):
diũsi uarie sẽciẽtes. ⁊ sibi ꝯtradic̃e inue¬
niuntur. Alii.n. dñt qd̾ d̾s uult mala.
ẽẽ uł fieri. nõ tñ uult mala. Alii nec qd̾
uult mala ẽẽ uł fieri. in hoc tn ꝯuenuĩt
⁊ hi ⁊ illi. qͥd utriq fatentur d̾m mala
non uelle. Utͥq u̾o rõnib atq auetorita

Expanded text:
sentientes sibi contradicere inveniuntur. Alii enim dicunt quod Deus vult mala esse vel fieri, non tamen vult mala. Alii vero quod nec vult mala esse nec fieri. In hoc tamen conveniunt et hi et illi, quod utique fatentur Deum mala non velle. Utrique vero rationibus et auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
luntate. qr nõ eus uoluntate fit pec̃em
Non gͦ deo nolẽte uł uolẽte. s ñ uolẽte
fuĩt mala . qr nõ sub ẽ di uolũtati ut
malũ fiat. uł nõ frat. s ut fieri sinat.
qr bonũ ẽ siñe mala fi. ⁊ utiq uoles si¬
nit: ñ uolẽs mala. s uolens siñe ũ ip̃a
fiãt. qr nec mala s̃ bona. nec ea fieri. uł
potẽti fĩ. nisi hoc eẽt bonũ ut ea ẽẽnt. ea

Expanded text:
luntate, quia non ejus voluntate fit peccatum. Non ergo Deo volente vel nolente, sed non volente, fiunt mala; quia non subest Dei voluntati ut malum fiat vel non fiat, sed ut fieri sinat, quia bonum est sinere mala fieri: et utique volens sinit non volens mala, sed volens sinere sinti ut ipsa fiant, quia nec mala sunt bona, nec ea fieri vel potenti bono fieri, nisi hoc esset bonum, ut ea essent, ea
Abbreviated transcription (Latin):
p̃missis itt respondẽt dicẽtes. đm nec
mala uelle fieri. nec ulle: nõ fieri. uł ulle
fieri. s tm non ulle fieri. Si .ii. ulł fieri
let mala fieri. uł uellet nõ fieri: ⁊ tñ fie¬
rẽt. oip̃s non eẽt. cum eius uolũtas. hu¬
mane uolũtatis effectu: ĩpediretur. Iõq

Expanded text:
is ita respondent, dicentes Deum nec velle mala fieri, nec velle non fieri; vel nolle fieri, sed tantum non velle fieri. Si enim vellet ea fieri let mala fieri, vel vellet non fieri, et tamen fierent, omnipotens non esset, cum ejus voluntas humanae voluntatis effe
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ est. Nam nisi ẽẽt hoc bonum. ut
eẽt ⁊ mala. nlło modo ẽẽ siñentur ab
oĩpotẽti bono cͥ ꝓculdubio. quã facile
ẽ qd̾ uult facere. tam facile ẽ qd ñ uult
ẽẽ non siñe. hoc nisi c̃damus ꝑiclitatur
nr̃a ꝯfessio. qua nos in patrẽ oĩpotẽtem
c̃de ofitemur. Ecce hic aꝑte habes qd̾ bo¬
nũ est. mala eẽ. Dĩs aut̃ boĩ d̾s auetor ẽ.
ꝗͥ uult omne bonũ ẽẽ qd est. Cum gͦ bo¬

Expanded text:
onum ut essent et mala, nullo modo esse sinerentur ab omnipotenti bono; cui proculdubio quam facile est quod vult facere, tam facile est quod non vult esse non sinere. Haec nisi credamus, periclitatur nostra confessio, quia nos in Patrem omnipotentem credere confitemur. Ecce hic aperte habes quod bonum est mala esse: omnis autem boni Deus auctor est, qui vult omne bonum esse quod est. Cum ergo bo
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃ d̾m patrẽ. fontẽ uite. Filius gͦ sap̃ia.
de patre sap̃ia est. sic̃ filius: lumẽ de lu¬
mine pate. ⁊ d̾s filius de deo patre. ut
gulus: sit sap̃ia.:⁊ simul unũ lumen.
pienda sint predicta uerba. ⁊ his simi¬
noris ad mirõ. in honore gen̾antis ẽ. Cũ
gͦ filius eẽnciã hãt. tota .n. in eo ẽ diui¬
na eẽncia: uid̾r ꝙ ipsa diuina eẽuera na¬

Expanded text:
em fontem vitae. Filius ergo sapientia de Patre sapientia est, sicut Filius lumen de Patre lumine; et Deus Filius de Deo Patre, ut ngulus sapientia; et simul unum lumen, pienda sint praedicta verba et his siminoris admiratio in honore generantis est. Cum ergo Filius essentiam habeat tota enim in eo est divina essentia, videtur quod ipsa divina e