comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sb̾ros ciuitatis ⁊ occurrerunt adeam om̃s ami¬
nimo usq ad maximum qm̃ sperauert̃ eam iã
ñ ẽeuenturam. Et ascendentes luminaria. ꝯgir¬
ailerunt cirea eam uniuersi. Ila aũ ascendens
ineminentiorem locum iussit fi̾ silentium. Cũ¬
q om̃s tacuissent. dixit iudich. laudade dñm
deum nr̃m qui ñ deseruit sperãtes in se. ainme
ancillam suam adimpleuit mnĩam suam. ꝙͣ
holofernis ostendit illis dicens. Eece caput holo¬
fernis principis milicie assyrioꝵ. ⁊ ecce canopeũ
illius in quo recumbebat in ebrietate sua nͥ ꝑ et
tentem ⁊ ñ permisit me dñs ancillam suam com¬
quinari. s sñ pollutione reuocanit menobis ga¬
ndentem inuictoria sua: in euasione mea. ĩ lib̾

Expanded text:
presbyteros civitatis et concurrerunt ad eam omnes a mipresbyteros civitatis et concurrerunt ad eam omnes a minimo usque ad maximum quoniam speraverunt eam iam non esse venturam et accendentes luminaria congyraverunt circa eam universi illa autem ascendens in eminentiori loco iussit fieri silentium cumque omnes tacuissent dixit Iudith laudate Dominum Deum nostrum qui non deseruit sperantes in se et in me ancillam suam adimplevit misericordiam suHolofernis ostendit illis dicens ecce caput Holofernis principis militiae Assyriorum et ecce conopeum illius in quo recumbebat in ebrietate sua ubi et tem, et non permisit me Dominus ancillam suam coinquinari, sed sine pollutione peccati revocavit me vobis gaudentem in victoria sua, in e
Abbreviated transcription (Latin):
aili ⁊ obseruaret. stecitq indith ante lectum o¬
rns cumlacriis ⁊ labioꝵ motu insilentio dicẽs
Confiria me dũe deus isrł ⁊ respice in hac hora
sefier eogitami. perficiam. Et cum ho dixiss. acces¬
sit adcolumpnam que erat ad capuit lectuliems
ipugionem eiꝰ qui in ea ligatus pendebat: exso¬
luit. sumq euaginasset illum app̾hendit com¬
am capitis eius ⁊ ait. Confirma medeus isrł in
hac hora. Et percussit bis inceriicem eins ⁊ absa¬
dit caput euis. Et abstulit eanoꝑxum eius aco-¬
lumpnis ⁊ auoluit corpus eins truncum. Et
post eum pusillum exiit. ⁊ tradidit caput holo¬
ferras ancille sue ⁊ uissidut mitteret illud ĩperã
suam. Et exierunt dne scd̾ ꝯsuecudinẽ suam qͣi
ad oĩnem ⁊ tͣnsicrunt castra.Et gyrantes ualẽ
uenerunt ad portam ciuitatis. Et dixit uidith
alonge eustodib muroꝵ. Aperite portas qm̃ nob̾¬
cum est deus qui fecit uirtutem magnam ũistł.
Et fc̃m est cum audissent uiri uocem eiꝰ: nocaueĩt

Expanded text:
te lectum, orans cum lacrymis, et labiorum motu in silentio, dicens: Confirma me, Domine Deus Israel, et respice in hac hora se fieri, cogitavi, perficiam. Et cum haec dixisset, accessit ad columnam, quae erat ad caput lectuli ejus, et pugionem ejus, qui in ea ligatus pendebat, exsolvit. Cumque evaginasset illum, apprehendit comam capitis ejus, et ait: Confirma me, Domine Deus in hac hora. Et percussit bis in cervicem ejus, et abscidit caput ejus, et abstulit conopeum ejus a columnis, et evolvit corpus ejus truncum. Et post pusillum exivit, et tradidit caput Holofernis ancillae suae, et jussit ut mitteret illud in peram suam. Et exierunt duae, secundum consuetudinem suam, quasi ad orationem, et transierunt castra, et gyrantes vallem, venerunt ad portam civitatis. Et dixit Judith a longe custodibus murorum: Aperite portas, quoniam nobiscum est Deus, qui fecit virtutem in Israel. et factum est cum audissent viri vocem eius vocaverunt
Abbreviated transcription (Latin):
denibiuin illam. unt sponte ꝯsentiat hĩtareunec̃.
coumrest ii apid ash̃mos si frnina urideat auxu̾
aguieo it iunimis abeo transeat. Sunc intranit
aaeaid aduidithadixt sion uereatur bona puella
udiabe ad dñm mneum ut honorificetur aũ faciẽ
eus. ⁊mandncet cũ eo ⁊ bibat unnum aumiocũdi¬

Expanded text:
 ut sponte consentiat habitare mecum. Foedum est enim apud Assyrios, si femina irrideat virum, agendo ut immunis ab eo transeat. Tunc introivit Vagao ad Judith, et dixit: Non vereatur bona puella introire ad dominum meum, ut honorificetur ante faciem ejus, ut manducet cum eo, et bibat vinum in jucundi
Abbreviated transcription (Latin):
tiniti suis ⁊ ingressa stetit ante faeiem eitis. Cor
auhlofernis ꝯcussum est. Erat .ii. ardensinconcu¬
piscentia enis. Et dixit ei holofernes. bibe nunc ⁊
acumbe ĩ iocunditatẽ. qm̃ inuenisti gr̃am corã
aiamea hodie: p̾omnib dieb uite me. Et accepit
⁊mandneanit ⁊ bibit coram eo ea que paraue¬
rat illi ancilla euis. Et iocundus feũs est holo fer¬
nes ad eam bibitq uinum multũ nimis qͣntũ
una dienunqͣm biberat inuita sua.

Expanded text:
suo, et ingressa stetit ante faciem ejus. Cor autem Holofernis concussum est: erat enim ardens in concupiscentia ejus. Et dixit ad eam Holofernes: Bibe nunc, et accumbe in jucunditate, quoniam invenisti gratiam coram anima mea hodie prae omnibus diebus meis. Et accepit, et manducavit, et bibit coram ipso, ea quae paraverat illi ancilla ejus. Et jucundus factus est Holofernes ad eam, bibitque vinum multum nimis, quantum numquam biberat in vita sua.
Abbreviated transcription (Latin):
cubicislarus suis. ut sicut placeret illi exiirt ui
trouet ad adorandum deum fuũ ꝑ tridium. Et
exibat noctib ĩ inuallem bet̾inie ⁊ baptrabat
seifontem aque.Ent ascendebat eralat dũm
deim istł ut dirigeret iuam eius adleratio

Expanded text:
cubiculariis suis, ut sicut placeret illi, exiret et introiret ad adorandum Deum suum, per triduum: et exibat noctibus in vallem Bethuliae, et baptizabat se in fonte aquae. Et ut ascendebat, orabat Dominum Deum Israel, ut dirig
Abbreviated transcription (Latin):
bonus ⁊ potens es in oĩ regno erus ⁊ disciplina dua
õĩb ꝓuinciis predicatur. Nec ħ latet ꝙ loqutus est
achior. nec illud ignoratur ꝙ ei iusseris euenir
Constat .i. deum nr̃m sie porcatis offensum ut
mandauerit ꝑ ꝓpħas suos ad ppłm ꝙ traderet ̃¬
ꝓpeẽis siuis. et qm̃ scuint se offendisse dñm deu¬
suũ filii isił. tremor euis sr̃ ip̃os est in sr̃ eciam
fames inuasit eos. ⁊ ab ariditate aque iam inte
mortuos ꝯputantur. Deniq hx ordinant ut ĩt¬
ficiant peccora sua ⁊ sangninem coꝵ bibant. Et¬
sc̃a dñi sui que precepit deus ñ ꝯtingi in frum̃¬
to uiuo. ⁊ oleo hec crgitauerunt inpendere: o
buntur. Qd ego ancilla tua cognoscens fugi ab
illis. ⁊ misit me dñs hec ip̃a ininciaret᷑. Ego .n. al

Expanded text:
bonus et potens es in omni regno eius et disciplina tua omnibus provinciis praedicatur nec hoc latet quod locutus est Achior nec illud ignoratur quod ei iusseris evenire constat enim Deum nostrum sic peccatis offensum ut mandaverit per prophetas suos ad populum quod tradat is suis. Et quoniam sciunt se offendisse Deum suum filii Israel, tremor tuus super ipsos est. Desuper etiam fames invasit eos, et ab ariditate aquae jam inter mortuos computantur. Denique hoc ordinant, ut interficiant pecora sua, et bibant sancta Domini sui, quae praecepit Deus non contingi, in frumento, vino et oleo, haec cogitaverunt inpendere, etdabuntur. Quod ego ancilla tua cognoscens fugi ab illis, et misit me Dominus haec ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
critudinem enis inuabanturnimis. Et dixec̃t
adeam. Consernasti aĩam tuami eo ꝙ talere¬
pperisti ꝯsilium. it descenderes ad dñm nr̃m ħ̃¬
aũ scias ꝙ cũ stet̾is in ꝯspectu enis bene tͥ faciet
⁊ eris gratissima incorde eiuis. Suxerunte il¬
lam adtaberna cłm holoferius. ⁊ annuciaue¬
ruit eam cumq ĩ trasset añ faciem eiꝰ statim
captus c̃ in suis crulis holofernes. Dixer̃tq ad
cum satellites eiꝰ Qis ꝯtempsit ppłm indeoꝵ qͥ¬
lofernem sedentem in canopeo ꝙ erat ex purpura
⁊ auro ⁊ sinaragdo ⁊ laꝑidib preciosissimis ĩ tex¬
tum. Et cum faciem es intendisse adorauit eũ
ꝓsternens se sỹtram. Et leuauerunt eam serui
hplofernis. iubende dño suo.

Expanded text:
ritudinem eius nimis et dixerunt ad eam conservasti animam tuam eo quod tale repperisti consilium ut descenderes ad dominum uoniam cum steteris in conspectu eius bene tibi faciet et eris gratissima in corde eius duxeruntque illam ad tabernaculum Holofernis et nuntiantes eam cumque intrasset ante faciem eius statim captus est in suis oculis Holofernis dixeruntque ad eum satellites eius quis contemnat populum Heblofernem sedentem in conopeo, quod erat ex purpura, et auro, et smaragdo, et lapidibus pretiosis intextum: et cum in faciem ejus intendisset, adoravit eum, prosternens se super terram. Et elevaverunt eam servi Holofernis, jubente domino suo.
Abbreviated transcription (Latin):
tabefc̃m iacere sũ t̾ram. exclamauit noce magna
cum flctu ⁊ scidit uestim̃rra sua. Et ĩ g̾ssus tab̾na¬
culũ iudich. ñ inuenit eam. Et exuͣut foras ad po¬
płm. ⁊ dixit. Una mulier hebrea fecit ꝯfusionẽ inde¬
mo regis nabuch̾. ⁊ ece .N. holofernes iacet ĩt̾ra. ⁊
caput eiꝰ ñ est illo. ꝙcum audissent pͥncipes iur¬

Expanded text:
tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna tabefactum iacere super terram et clamavit voce magna cum fletu et scidit vestimenta sua et ingressus tabernaculum Iudith non invenit eam et exilivit foras ad populum et dixit una mulier hebraea fecit confusionem in domo regis Nabuchodonosor ecce enim Holofernis iacet in terra et caput i
Abbreviated transcription (Latin):
penderunt sr̃ muros caput holofernis. Accepit¬
q unusquisq arma sua: ⁊ eg̾ssi ft̃ cũ grandi
strepitu ⁊ ululatu. Qr uidentes exploratores.ad
tabernaculum holofernis ꝯcurrert̃. porrohii qͥ ĩ
tabernacło erant ueruientes ⁊ande ingressum cu-¬
biculi perstrepentes exertandi gr̃a ĩ quietudine
arce moliebantur. ut non ab excitantib s a so¬
nantib holofernes eiugilaret. Mllus .ii. audebat
do aꝑire. S cũ uenissent eius duces ⁊ tribuni ⁊ u¬
mu̾si maiores exercitus regis assẏrioꝵ dixerũt
cubiculariis. Intrate ⁊ excitate illum qm̃ mures
egressi de eauernis sius ausi st̃ ꝓuocare nos ad p̾¬
lium. Tunc ingressus uagao cubidm eiꝰ scetit
añ cortinam ⁊ plausũ fecit manib suis. Suspi¬
cabatur. n aillum cũ iudich dormire. S cũ mil¬
lum mocum iacentis sensu aurium ꝑaꝑet
accessit ꝓximans ad cortinã ⁊ieleuãs eã iudens
q cadau absq capite holofernis insuo sanguine

Expanded text:
is, accepitque unusquisque vir arma sua, et egressi sunt cum grandi strepitu et ululatu. Quod videntes exploratores, ad tabernaculum Holofernis cucurrerunt. Porro hi qui in tabernaculo erant, venientes, et ante ingressum cubiculi perstrepentes, excitandi gratia, inquietudinem arte moliebantur, ut non ab excitantibus, sed a sonantibus Holofernes evigilaret. Nullus enim audebat do aperire sed cum venissent duces eius et tribuni et universi maiores exercitus Assyriorum dixerunt cubiculariis intrate et excitate illum quoniam egressi mures de cavernis suis ausi sunt provocare ad proelium tunc ingressus Bagao cubiculum eius stetit ante cortinam et plausum fecit manibus suis suspicabatur enim illum cum Iudith dormire sed cum nullum motum iacentis sensu aurium caperet accessit proximans ad cortinam et elevans eam videns iacens cadaver absque capite Holofernis in suo sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
ad dũm. souauitq abram suam ⁊ descendit indo¬
mum suam abstulit ase eilicium. ⁊ exiuit seĩ¬
dum̃tum uiduitatis sue. Et lauit corpus sium
⁊ unxitq semirra optima. Et discriminauit
c̾nem capitis sui ⁊ inposuit mitram suꝑ cap̃
simm. Et ĩ duit senestim̃tis iocunditatis suc.
Induitq se sandalia pedib suis assumpsitq
dextralia ⁊ lilia ⁊ in anres ⁊ anulos ⁊ oĩb orna¬
m̃tis suis ornauit se. Cui eciam dñs ꝯtulit splẽ¬

Expanded text:
 IX. Vocavit ergo Abram suam, et descendens in domum suam, abstulit a se cilicium, et exuit se vestibus viduitatis, et lavit corpus suum, et unxit se myrrha optima, et discriminavit crinem capitis sui, et imposuit mitram super caput suum, et induit se vestimentis jucunditatis suae. Induitque sandalia pedibus suis, assumpsitque dextraliola et lilia, et inaures et annulos, et omnibus ornamentis suis ornavit se. Cui etiam Dominu
Abbreviated transcription (Latin):
de sio. ñ pot̾imus resistere illis. qñ deus eoꝵ de¬
fenoit illos: ⁊ crimus ĩ obꝓbrium uniu̾se t̾re. et
sã est cum cessaset loqͥ achior u̾ba ħ: irati st̃ õs
magnates holofernis ⁊ cogitabant int̾ficere eir:
dicentes ad alterittum. Quis ẽ iste qͥ filios isrł po¬
sse dicat restere regi irabuch. ⁊ exercicib eiꝰ hoĩes iͥ

Expanded text:
 poterimus resistere illis: quoniam Deus eorum defendet illos: et erimus in opprobrium universae terrae. Et factum est, cum cessasset loqui Achior verba haec, irati sunt omnes magnates Holofernis, et cogitabant interficere eum, dicentes ad alterutrum: Quis est iste, qui filios Israel posse dicat
Abbreviated transcription (Latin):
eoꝵ ꝓstrauerunt sesuꝑt̾ram mittentes cinerẽ
sr̃t̾ram capita sua unanimes orantes. ut deus
nrł mĩam ostenderet sr̃ ppłm suũ. st assum̃tes
arma sua belliea. sederunt ꝑ loca que angusti i¬
tineris tramitem dirigunt int̾ montuosa ⁊ er¬
ant custodientes ea tota die ⁊ nocce porro holofer¬
nes dum cireuit pergyrum xepperit ꝙ fr̃s qui ĩ¬
fluebat a quedictum illoꝵ aperte australi extra ci¬
uitatem dirigeret. ⁊ in eỹdi p̾cepit aq̃ dc̃m coꝵ. Xx¬
ant tñ ñ longe amuris fontes ex qͥb furtim in.

Expanded text:
rostraverunt se super terram, mittentes cinerem super capita sua, unanimes orantes, ut Deus suam ostenderet super populum suum et adsumentes arma sua bellica sederunt per loca quae angusti itineris tramitem dirigunt inter montuosa et erant custodientes ea tota die et nocte porro Holofernis dum circuit per gyrum repperit quod fons qui influebat aquaeductum illorum a parte australi extra civitatem dirigeret incidi praecepit aquaeductum eorum erant tamen non longe a muris fontes ex quibus fur
Abbreviated transcription (Latin):
putant inmontib srari ñ posse. Et placuerunt
bec uba coram holoferne ⁊ coram omnib satelliti¬
b euus. ⁊ ꝯstituit pergyrum centenarios persin¬
głos fontes. Sumq ista custodia ꝑ dies .ix. finss
expleta. defecerunt cisterne ⁊ collectiones aquaꝵ
oĩb inhĩtantib bethuliam ita ut ñ eẽt intra ci¬
uitatẽ unde saciarentur uł una die: qm̃ adm̃¬
suram dabatur ppłis aquam cotidie. Uuncad
oriam ꝯgregati om̃s iuri feminiq uiuenes ⁊x

Expanded text:
m superari non posse et placuerunt verba haec coram Holoferne et coram omnibus satellitibus eius et constituit per gyrum centenarios per singulos fontes cumque ista custodia per dies viginti fuisset expleta defecerunt cisternae et collectiones aquarum omnibus inhabitantibus in Bethuliam ita ut non esset intra civitatem unde satiarentur vel una die quoniam ad mensuram dabatur populis aqua cotidie tunc ad Oziam congregati omnes viri feminaeque iuvenes et
Abbreviated transcription (Latin):
scõꝵ tuoꝵ atcende: ⁊ ostende qr ñ derelinqͥs p̾su-¬
mentes defe ⁊ de sua nircute presmũtes dese ⁊ de
sua uirtude głiantes humilias. fuito itaq fle¬
tu ⁊ pertotum diem or̃one ppłoꝵ opleta: ssolati
hãc dabit incissitudinem. nt coꝵ tu magis uidea ᷤ¬
interitum. Cum uero dñs deus nr̃ dederit hane
libertatem seriuissius. sit ⁊ dñs secũ inmedio no¬

Expanded text:
ostende quoniam non derelinquis praesumentes de te: et praesumentes de se, et de sua virtute gloriantes, humilias. Finito itaque fletu, et per totam diem oratione populorum completa, consolati hanc dabit vicissitudinem, ut eorum magis tu interitum videas. Cum vero Dominus Deus noster dederit hanc libertatem servis suis, sit et tecum Deus in medio no
Abbreviated transcription (Latin):
rit nom̃ tuũ magnificabr̃ sr̃te deus isrł.D¬
exierit sol accipiat unus quisq arma sua. ⁊
excite cum impetu. ñ ut descendatis deorsum. s
qͣi impetum facientes. Tunc exploratores ncc̃e
erit ut fugiant ad pͥncipen suũ excitandum
ad pugnam. Cũq duces coꝵ ꝯcirererint ad tab̾¬
naculũ holofernis ⁊ inuenerint. eũ trũcum ĩ suo
sanguine uolutatũ decidet. sx̃eos timor. Cũq
tutem qm̃ fecerat deus isrł: uelicto gentilitatis
ritu credidit deo ⁊ cirrumcidit carnem prepueii

Expanded text:
rit nomen tuum magnificabit rit nomen tuum magnificabit exierit sol accipiat unusquisque arma sua, et exite cum impetu, non ut descendatis deorsum, sed quasi impetum facientes. Tunc exploratores necesse erit ut fugiant ad principem suum excitandum ad pugnam Cumque duces eorum cucurrerint ad tabernaculum Holofernis, et invenerint eum truncum in suo sanguine volutatum decidet super eos timor cumque tutem quam fecit Deus Israhel relicto gentilitatis ritu credidit Deo et circumcidit ca
Abbreviated transcription (Latin):
die nom̃ tuum ita magnificauit ut ñ recedat la¬
us tua de ore hoĩm qui memores fuerint uircutiꝰ
dñi inct̾num. ꝓ quib ñ pepereisti aĩe tue pp̃ angu¬
stias ⁊ tribulationes gn̾is tui. s subrienisti ruine
añ ospeetum dcinr̃i. et dixit oĩs ppłs fiat fiat Sorro
achior uocatus uenit. Et dixit eiuidich. Deusisr ł
cui tu testimonium dedisti eꝑ uleiscatur de ini¬
micis suis ip̃e caput oĩm in creduloꝵ in cidit ĩ hac
nocte ininanu mea. Ed ut ꝓbes qr ita est. ecce cap̃
holofernis qui in conspectu superbie sue deum
isił otemꝑsit ⁊ t̾ int̾itum minabatur dicens.
sumq captus fu̾it ppłꝰ isrł gladio perforare p̾¬
cipiam latera tua. uidens ail achior eaput ho¬
lofernis angustiatus p̾panore cecidit in faciẽ
suam sr̃ t̾ram. ⁊ estuauit aĩa enis. Postea u̾o
quam resumpto spũ recieatus ẽ: ꝓcidit ad pe¬
des eiuis adorauit eã i dixit. Eñ dẽã tu deotuo ĩ
oĩ taberiaculo iacob. qm̃ in oĩgente q̃ audie¬

Expanded text:
die nomen tuum ita magnificavit, ut non recedat laus tua de ore hominum, qui memores fuerint virtutis ni in aeternum pro quibus non pepercisti animae tuae propter angustias et tribulationem generis tui sed subvenisti ruinae ante conspectum Dei nostri et dixit omnis populus fiat fiat porro Achior vocatus venit et dixit ei Deus Israhel cui tu testimonium dedisti quod ulciscatur de inimicis suis ipse caput omnium incredulorum incidit in hac nocte in manu mea ut probes quia ita est ecce caput Holofernis qui in contemptu superbiae suae Deum Israhel contempsit et tibi interitum minabatur dicens cum captus fuerit populus Israhel gladio perforari praecipiam latera tua videns autem Achior caput Holofernis angustiatus prae pavore cecidit in faciem suam super terram et aestuavit anima eius postea vero quam resumpto spiritu recreatus est procidit ad pedes eius et adoravit eam et dixit benedicta tu Deo tuo in omni tabernaculo Iacob quoniam in omni gente quae audie
Abbreviated transcription (Latin):
super caput suum. ⁊ ꝓsternens sedño clamaũ
ad dũ dicens. Dñe deus prĩs mei symeon. quide¬
disti illi gladium indefensionẽ alienigenaꝵ qui
molatores exaterunt incomquinatione sua.⁊
derudanerunt femur mrginis in ofusionem

Expanded text:
uper caput suum, et prosternens se Domino clamabat ad Dominum dicens: Domine, Deus patris mei Simeon, qui dedisti illi gladium in defensionem alienigenarum, qui violatores exstiterunt in coinquinatione sua, et denudaverunt femur virginis in confusionem
Abbreviated transcription (Latin):
acaseum. ⁊ ꝓfocta est.Cumq uenissent ad por¬
tam eiuitatis. inuener̾t expectantẽ oriam et
p̃sb̾ros auitatis. sun cum ndissent eam stupẽ
dicentes. Deus patrum nrõꝵ dot tͥ gr̃am ⁊ õe o
dixerunt hũ qui illicerant omnes uua uoce.
siat fiat. Iudith gͦ or ans dñm transiuit ꝑ por¬
tas ip̃a ⁊ abra enis. fc̃m est ant cum desenderet
montem cura ortum diei: occurreĩt ei explora¬
dores assirior ⁊demierunt eam dicendes. Unde
uenis autquo uadis: Quͤ respondit filia simi
hebreoꝵ. Ideoq fugi afacie eoꝵ qm̃ futurum a¬
gnoui ꝙ debentur uobis ĩ depredationẽ. ꝓ eo ꝙ
ꝯtempnentes uos noluerunt ultro tradere se¬
ip̃o ut inuenirent mĩam inconspectu nestro
Hac de cã cogitaui mnecum dicens. uada m ad
faciem pͥncipis holofernis ut indicem ei secre¬
ta eor ⁊ ostendam illi quo aditu possit obti¬
nere eos traut ũ eadat iir uinis de exciritu eiꝰ¬

Expanded text:
Cumque venissent ad portam civitatis, invenerunt exspectantem Oziam et presbyteros civitatis. Qui cum vidissent eam, stupendicentes: Deus patrum nostrorum det tibi gratiam, et dixerunt hii qui illic erant omnes una voce fiat fiat Iudith vero orans Dominum transiit portas ipsa et abra eius factum est autem cum descenderet montem circa ortum diei occurrerunt ei exploratores Assyriorum et tenuerunt illam dicentes unde venis aut quo vadis quae responditHebraeorum, ideo ego fugi a facie eorum, quoniam futurum agnovi, quod dentur vobis in depraedationem, pro eo quod contemnentes vos, noluerunt ultro tradere seipsos, ut invenirent misericordiam in conspectu vestro. Hac de causa cogitavi mecum dicens: Vadam ad faciem principis Holofernis, ut indicem illi secreta illorum, et ostendam illi quo aditu possit obtinere eos, ita ut non cadat vir unus de ex
Abbreviated transcription (Latin):
multas horas una uoce clamauert̃ ad dñm dicẽ¬
tes. Peccaniinus cũ pr̃ib mĩs. inuste egimus ini¬
quitatem fecimus. Tu qr pius es miserere nr̃i
⁊ intuo flageslo uindiea inquitates nr̃as ⁊ no¬
litradere ꝯf̾tentes de ppło qui iglioratte: ut ũ
dicant int̾ gendes ubi ẽ deus coꝵ. Et cum fan¬
gati hiis clamorib ⁊ hiis fletib lassati fiic

Expanded text:
s horas una voce clamaverunt ad Deum, dicentes: Peccavimus cum patribus nostris, injuste egimus, iniquitatem fecimus. Tu, quia pius es, miserere nostri, aut in tuo flagello vindica iniquitates nostras, et noli tradere confitentes te, populo qui ignorat te, ut non dicant inter gentes: Ubi est Deus eorum? Et cum fatigati his
Abbreviated transcription (Latin):
une miserunt legatos suos uniuersaꝵ ur¬
bium ac ꝓuinciaꝵ reges acyͥncipes sỹrie sai¬
siuat in dignatiotua circanos. Melius est .N.
ut unentes seruiamus nabiich regi magne
⁊ subditi simus tͥ: qͣm moriantes cum ut ceri¬
tu nr̃o ip̃i seruitutis nr̃e dampna paciamur.
dĩs cinitas nr̃a omnis possessio. omnes montes.

Expanded text:
unc miserunt legatos suos, universarum urbium ac provinciarum reges ac principes, Syriae scisinat indignatio tua circa nos: melius est enim ut viventes serviamus Nabuchodonosor regi magno, et subditi simus tibi, quam morientes cum interitu nostro ipsi servitutis nostrae damna patiamur. Omnis civitas nostra, omnis
Abbreviated transcription (Latin):
MNemento dñe destam̃ti tur⁊ daubum in ore
meo ⁊ incorde meo ꝯsilium corrobora. ut domus
tua inscificatione tua permaneat. ⁊ om̃s gendes
agnoseant qm̃dues deus. ⁊ ñẽ alius p̾ter de.

Expanded text:
Memento, Domine, testamenti tui, et da verbum in ore Memento, Domine, testamenti tui, et da verbum in ore meo, et in corde meo consilium corrobora, ut domus tua in sanctificatione tua permaneat: et omnes gentes agnoscant, quia tu es Deus, et non est alius praeter te.
Abbreviated transcription (Latin):
tu suo. ⁊ in multitudine bellatoꝵ. s aspexisti sr̃
castra eoꝵ ⁊ tenebre fatigauerunt eos. Benuit
podes coꝵ abyssus. ⁊ aque oꝑuerunt eos. sic fiant
⁊ isti dñe quiꝯfidunt ĩmultitudine sua ⁊ ĩ eur¬
rib sius ⁊ ĩ contis un sagittis suis. ⁊ inlanceis głi¬
antur nesciunt qr tuip̃e es dens nr̃ qui st̾as bel¬
la abinttiordñs nom̃ esttͥ. srige brachium tu
um sicut abiuicio. ⁊ allide nirtutem illoꝵ ĩuir¬
tudetua. Cadat iurtus coꝵ iniracundia tua. qͥ
ꝓnuttunt se molare sc̃atua ⁊ polluere tabern¬
ałm noĩs tii: ⁊ deicere gladio suo cornu altari
tui. Eac dñeut gladio ꝓpͥo superbia enis amputet᷑
labiis caritatismee. Dam̃ in aĩo ꝯstantiam ut cõ¬
temꝑnem illum ⁊ iurtutem enis ut eu̾tam illũ.
Erit .ni. memoriale noĩs dur: cum manus femine de¬
iecerint eñ. Non .n. in multitudine ẽ uirtus tia
dñe neq in equoꝵ uirib uoluntas tua. Nec suꝑ¬
ator aquaꝵ ⁊ dñs tocius creature exaudi me mise

Expanded text:
atorum sed aspexisti super castra eorum et tenebrae fatigaverunt eos tenuit pedes eorum abyssus et aquae operuerunt eos sic fiant et isti Domine qui confidunt in multitudine sua et in corribus suis et in contis et in sagittis suis et in lanceis gloriantur et nesciunt quia tu ipse es Deus noster qui conteris bella ab initio et Dominus nomen est tium sicut ab initio, et allide virtutem illorum in virtute tua: cadat virtus eorum in iracundia tua, qui promittunt se violare sancta tua, et polluere tabernhonoris tui et deicere gladio suo cornu altaris tui fac Domine ut gladio proprio eius superbia amputetur labiis caritatis meae da mihi in animo constantiam ut contemnam illum et virtutem ut evertam illum erit enim memoriale nominis tui cum manus feminea deiecerit eum non enim in multitudine est virtus tua Domine neque in equorum viribus voluntas tua nec suator aquarum, et Dominus totius creaturae, exaudi me miser
Abbreviated transcription (Latin):
ppłosoriaberis art cum dignas gladu mei penas
exeprint. ip̃e simili ultioni subiaceas. Sunc ho¬
lofernes precepit seruis suisut ꝯp̾henderent ach
ior ⁊ ducerent eum inbet in betuliam ⁊traderent
quassent admontana: exierinit ꝯtra eos fundi¬
bularii. Illi aũ du̾tentes alatere montis. ligaue¬
runt achior ad arborem manib ⁊ pedib. ⁊ sic uĩe¬
tum de restib dimiserunt euur. ⁊ reu̾si sunt ad
dñm suum. Porro filii isrł descendentes de bethu¬
lia: uenerunt ad eũ. Quẽ soluentes debechulia:¬
duxerunt ad bechuliamr atq inmedium ppłi
illum stamentes ꝑcunctaᷤ sunt qͥdrerum ẽẽt: ꝙ
illum iunctũ assirii reliquissent. In dieb illis e

Expanded text:
sociaberis, ut, dum dignas mei gladii poenas exceperint, ipse simul ultioni subjaceas. Tunc Holofernes praecepit servis suis ut comprehenderent Achior, et perducerent eum in Bethuliam, et tradeed cum adpropinquassent ad montana exierunt contra eos fundibalarii illi autem divertentes a latere montis ligaverunt Achior ad arborem manibus et pedibus et sic vinctum de restibus dimiserunt eum et reversi sunt ad dominum suum porro filii Israhel descendentes de Bethulia venerunt ad eum quem solventes duxerunt ad Bethuliam atque in medio populi illum statuentes percontati sunt quid rerum esset quod illum vinctum Assyrii
Abbreviated transcription (Latin):
deus celi mare aꝑuit. itaut hinc inde aque qͣi
muri solidarentur. ⁊ isti pede sicco fundum ma¬
ris perambulando. tansirent. In quo loo dum
in rlmerabilis exercitus ogẏptioꝵ eos ꝑscquet¬
tur. ita aquis coopertus est: ut ñ remaneret uł i¬
nus qui fc̃m posteris iuuciaret. Egressi eciam
mare mbrum seserta signa montis occuriit̃
in quib nuqͣm homo potuit hr̃tare uł¬

Expanded text:
Deus coeli mare aperuit, ita ut hinc inde aquae quasi murus solidarentur, et isti pede sicco fundum maris perambulando transirent. In quo loco dum innumerabilis exercitus Aegyptiorum eos persequeretur, ita aquis coopertus est, ut non remaneret vel unus, qui factum posteris nuntiaret. Egressi vero mare Rubrum, deserta Sina montis occupaverunt, in quibus numquam homo habitare
Abbreviated transcription (Latin):
uat st abextminatore ⁊ aserpentib ꝑiert̃. et nosg̾
it ultisermir nos ꝓhis que patimur. s reputantẽ
ñ ad peditionẽ nr̃am euenisse credautus. et dixeĩt
illi orias ⁊ p̃sb̾ri. Sĩa que laquta es nba sunt. ⁊ ñ ẽ
insermonib tuis ulla reprehensio. Aumnc gͦ oraꝓ
nobis qm̃ tn mulier scã es ⁊ timens deum. Et dix
illic undith. sicut ꝙ loqui potui dei ẽẽ cogno̾eitis
ita ꝙ facere disposui ꝓbate si ex deo est ⁊ orate ut fir¬
muinfaciat ꝯsilium meum doꝰstabitis uos ad
portam nocte ista ⁊ ogo exeam cũ abia mea. ⁊ orate

Expanded text:
rpentibus perierunt. Et nos ergo non ulciscamur nos pro his quae patimur, sed reputantes non ad perditionem nostram evenisse credamus. Et dixerunt illi Ozias, et presbyteri: Omnia quae locuta es, vera sunt, et non est in sermonibus tuis ulla reprehensio. Nunc ergo ora pro nobis, quoniam mulier sancta es, et timens Deum. Et dixit illis Judith. Sicut quod potui loqui, Dei esse cognoscitis: ita quod facere disposui, probate si ex Deo est et orate, ut firmum faciat Deus consilium meum. Stabitis vos ad portam nocte ista, et ego exeam cum abra mea: et orat
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ quales. ⁊ quante sint ciuitates eoꝵ que etiam
sit uirtus eoꝵ aut que sit multitudo eoꝵ.ł quis rex
nobis ut susciperent nos cum pace. Tunc achior
dux omnium filioꝵ amon. fendens ait. Si dign¬
ris andire dñe mi dicam u̾itatem in ꝯspactu tu
de ppłoisto. qui inmontanis hĩtat a ñ ogredietur
uerbum falsum exore meo. ppłs iste expiognie
chaldeoꝵ est. hic primum in mesopotamia hi¬
tatut: qm̃ uoluerunt sequi deos pr̃m suoꝵ qui
erant int̾ca chaldeoꝵ. Deserentes itaq cerimo¬
nias pr̃m suoꝵ quet̾ mulutudine deoꝵ erat
unum deuni celi coluerunt qui ⁊ precepit eil n
exirent inde ⁊ hĩtarent in carram. Cumq coꝑa¬
iss omnẽ derram fames descenderunt in ogyptum
illioq per quadringendos annos sic multiplica¬
ti sunt: ut oinumerari eoꝵ exercitus ñ possẽt. sl¬

Expanded text:
 quales, et quantae sint civitates eorum: quae etiam sit virtus eorum, aut quae sit multitudo eorum: vel quis rex nobis, ut susciperent nos cum pace. Tunc Achior dux omnium filiorum Ammon respondens, ait: Si digneris audire domine meus dicam veritatem in conspectu tuo de populo isto qui in montanis habitat et non egredietur verbum falsum ex ore meo populus iste ex progenie Chaldeorum est hic primum in Mesopotamiam habitavit quoniam noluerunt sequi deos patrum suorum qui erant in terra Chaldeorum deserentes itaque caerimonias patrum suorum quae in multitudine deoeum coeli coluerunt, qui et praecepit eis, ut exirent inde, et habitarent in Charan. Cumque operuisset omnem terram fames, descenderunt in Aegyptum, illicque per quadringentos annos sic multiplicati sunt, ut dinumerari eorum non posset
Abbreviated transcription (Latin):
q ouium: quoꝵñ erat numerus ftum̃tum
ex oĩ syria intransitu suo ꝑari ꝯstituit: aurum uͦ
⁊ argentura de domo regis assumpsit multum
nimis. Et ꝓfectus sum est ip̃e ⁊ omnis exercitus
cum quadrigis ⁊ equitib ⁊ sagittariis qui cooper¬
uerunt faciem t̾re sicut loeuste. Cumq pertran¬
siss fines assyrioꝵ ⁊ uenit adinagnos montes
ange qui sunt asinistro cicilie. Ascenditq oĩa
castella eoꝵ ⁊ obtinuit omnẽ muitionem. ess¬
git añ ciuitatem opuatissimã melothi p̾¬
dauitq om̃s filios tharsis: ⁊ filios ismahel qui
erant ꝯtra faciem deserti ⁊ ad austrum t̾re cele¬
on. Et transius̃ eufratem ⁊ ueuit in mesopo¬
tamiam ⁊ fregit omnes ciuitates excelsas que
erant ibi atorrende mambre usqͦ ꝯueniatur
admare. Et occupaiit t̾minos eius acilicia us¬
qr adfines iaphet qui sunt ad austrum. Addu¬
xit om̃s filios madian ⁊ predanit oem locuple¬
tationem eoꝵ om̃sq resiscendes sibi occidit ĩ ore

Expanded text:
quorum non erat numerus. Frumentum ex omni Syria in transitu suo parari constituit. Aurum vero et argentum, de domo regis assumpsit multum nimis. Et profectus est ipse, et omnis exercitus, cum quadrigis, et equitibus, et sagittariis qui cooperuerunt faciem terrae, sicut locustae. Cumque pertransisset fines Assyriorum, venit ad magnos montes Ange, qui sunt a sinistro Ciliciae, ascenditque omnia castella eorum, et obtinuit omnem munitionem. Effregit autem civitatem opinatissimam Meluthi praedavitque omnes filios Tharsis et filios Ismahel qui erant contra faciem deserti et ad austrum terrae Celeon et transiit Eufraten et venit ad Mesopotamiam et fregit omnes civitates excelsas quae erant ibi a torrente Mambre usquequo perveniatur ad mare et occupavit terminos eius a Cilicia usque ad fines Iafeth qui sunt ad austrum abduxitque omnes filios Madian ac praedavit omnem locupletation
Abbreviated transcription (Latin):
ad seom̃s maiores natu om̃sq duces bellatores
suos. ⁊ hu̾it cum eis mist̾ium ꝯsilii sm. Dixitq
cogitationem suã. ieo esse: ut omnẽ t̾ram suo
subiugaret imperio. E dẽm cũ placuiss oĩb. no¬
cauit nabuch rex holofernem principem mi¬
licie sue adixit ei. Egredere ad uersum oẽ reg¬
num oecidentis ⁊ ꝯtra eos precipue qui ꝯtemꝑ

Expanded text:
omnesque duces bellatores suos et habuit cum eis mysterium consilii sui dixitque cogitationem suam in eo esse ut omnem terram suo subiugaret imperio quod dictum cum placuisset omnibus vocavit Nabuchodonosor rex Holofernem principem militiae suae et dixit egredere adversum omne regnum occidentis et contra eos praecipue qui contem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ erat super domũ a sobna scriba. ⁊ ioae filius
asaph aꝯmentariiis ⁊ dixit ad eos rapsaces.
dicite ezechie. hec dicit rex magnus rex assỹriorꝵ.
Que est ista fiducia quaconfidis. aut quo ꝯsiuio
uł fortitudine rebellare disponis. suꝑq̃ hars
fiduciam. qr recessisti ame. ecce ꝯfidis sr̃ lual

Expanded text:
 erat super domum: et Sobna scriba, et Joahe filius 453 Asaph a commentariis, et dixit ad eos Rabsaces: Dicite Ezechiae: Haec dicit rex magnus, rex Assyriorum: Quae est ista fiducia qua confidis? aut quo consilio et fortitudine rebellare disponis? super quem habes fiduciam, quia recessisti a me? Ecce confid
Abbreviated transcription (Latin):
aggerum. Numqͥd ñ audisti que olim fece¬
rim ei ex dieb antiquis. ego plasmaui il¬
lud. ⁊ nunc adduxi. ⁊ fc̃m ẽ ineradicationẽ
collium compugnantiũ. ⁊ ciuitatũ muni¬
taꝵ. ħĩtatores eaꝵ bremiata manu contrȩ¬
inuerũt ⁊ confusi sunt. facti st̃ sicut fenũ
agͥ ⁊ gram̃ pascue ⁊ herba tectoꝵ que exaruit
saniam tuam contra me. Eum fureres ad¬
uersum me superbia tua ascendit inaures
meas. ponam ergo circulum innarib tius
⁊ frenuĩ inlabiis tiuis. ⁊ reducam te mniuam

Expanded text:
 Nunquid non audisti quae olim fecerim ei? Ex diebus antiquis plasmavi illud, et nunc adduxi, et factum est in eradicationem collium compugnantium et civitatum munitarum. Habitatores earum breviata manu contremuerunt, et contusi sunt, sicut fenum agri, et gramen pascuae, et herba tectorum quae exaruit saniam tuam contra me, cum fureres adversum me. Superbia tua ascendit in aures meas, ponam ergo circulum in naribus tuis, et frenum in labiis tuis: et reducam te in viam
Abbreviated transcription (Latin):
it cubile drachonum. ⁊sꝑacua structionũ ⁊ oc¬
cutreunt demonia. onocentaurꝰ ⁊ pilosus la¬
mabit alt̾ ad alt̾um. ibi cubabit lamia ⁊ĩue
enutrunt eatulos. ⁊ curũfodit ⁊ fodit ĩ umbra
eil. Illuc congregati st̃ milui alt̾ ad alt̾m. req̃

Expanded text:
le draconum, et pascua struthionum. Et occurrent daemonia onocentauris, et pilosus clamabit alter ad alterum: ibi cubabit Al. cubavitnutrivit catulos, et circumfodit, et fovit in umbra ejus: illuc congregati sunt mil
Abbreviated transcription (Latin):
sfemauer̃t pueri regis assyrioꝵ me. ecce ego
dabo ei sp̃m ⁊ audiet nuncium a reu̾teturĩ
t̾ram suam ⁊ corruere eum faciam gladio
ĩ t̾ra sua. Reu̾sus est aũ rapsaces ⁊inuenit
regeni assyrioꝵ p̾liantem adu̾sus lobnam
audierat .n. qd̾ ꝓfectus eẽt de lachis ⁊ auoinit
detheracha rege ethyopie dicentes eg̾ssus ẽut
pugnet contra te. Qd̾ cum andisset misit nũ

Expanded text:
marunt pueri regis Assyriorum me. Et ego dabo ei spiritum, et audiet nuntium, et revertetur ad terram suam, et corruere eum faciam gladio in terra sua. Reversus est autem Rabsaces, et invenit regem Assyriorum praeliantem adversus Lobnam. Audierat enim quia profectus esset de Lachis, et audivit de Tharaca rege Aethiopiae, dicentes: Egressus est, ut pugn
Abbreviated transcription (Latin):
defluet. sic̃ defluit foliũ de iuinea ⁊ de ficui. qͦ¬
niam ĩ ebriatus est ĩ celo gladius menis. ecre
sr̃ ydumeam descendet. ⁊ it ppłm ĩ terfeccioni
mee adiidicium. gladius dm̃ repletus ẽ san¬
guie ĩ crassatus ẽ adipe desanguineagnoꝵ
hyrcoꝵ. de sangune annoꝵ medullatoꝵ ari¬

Expanded text:
sicut defluit folium de vinea et de ficu quoniam inebriatus est in caelo gladius meus ecce super Idumeam descendet et super populum interfectionis meae ad iudicium gladius Domini repletus est sanguine incrassatus est adipe de sanguine agnorum et hircorum de sanguine medullato
Abbreviated transcription (Latin):
rex nr̃ ip̃e ueniet ⁊ saluabit nos. laxati sunt
fumcłi tii s ñ pͥualebunt. sic erit malus cuͤ
ut dilatare signum non queas. Tunc diuidẽ¬
tur spolia predaꝵ multaꝵ clandi diripient
Anitabit ĩ ea auferet᷑ ab eo iniquitas.  U¬

Expanded text:
r: ipse salvabit nos. Laxati sunt funiculi tui, sed non praevalebunt: Sic erit malus tuus ut dilatare signum non queas. Tunc dividentur spolia praedarum multarum: claudi diripient habitat in ea, auferretur ab eo iniquitas.
Abbreviated transcription (Latin):
meo ꝓcedit ille mandauit a sp̃e eiuus ip̃e congre¬
gauit ea a ip̃e misit eis sortem. ⁊ manus eiꝰ di¬
uisit eam illis ĩ mensuram usq ĩ et̾num po¬
sidebunt eam in generatione ⁊ generationẽ
hĩtabunt in ea.
etab deserta unia.exisltabit soltudo
⁊ florebit q̃i lilium. Germinans germina.

Expanded text:
meo procedit ille mandavit et spiritus eius ipse congregavit ea et ipse misit eis sortem et manus eius divisit eam illis in mensuram usque in aeternum possidebunt eam in generatione et generatione habitabunt in ea laetabitur deserta et invia et exultabit solitudo et florebit quasi lilium
Abbreviated transcription (Latin):
oñi ñe thesaurus cius. ecce uidentes clama¬
bunt foris angłi pacis amare flebunt. dis¬
sipate sunt uie cessaint transiens persemi¬
tam irritum fc̃m ẽ pactum ꝓiecit cuitates
non reputaint hoĩes luxit ⁊ elanguit t̾ra.
confusus est libanus ⁊ obsiudiut. ⁊ fõs est sa¬
ron sicut desertũ.⁊concussa est basan. ⁊ car¬
melus. Mmc consurgam dicit dñs nunc ex¬
altabor. n̾c subleuabor. concipietis ardorem.

Expanded text:
rus ejus. Ecce videntes clamabunt foris, angeli pacis amare flebunt. Dissipatae sunt viae, cessavit transiens per semitam, irritum factum est pactum, Projecit civitates, non reputavit homines. Luxit, et elanguit terra: confusus est Libanus, et obsorduit, et factus est Saron sicut desertum: et concussa est Basan, et Charmelus. Nunc consurgam, dicit Dominus: nunc exaltabor, nunc sublevabor. Concipietis ardorem,
Abbreviated transcription (Latin):
brachium nr̃m inmane. ⁊ salus nr̃a in tp̃re
tribilationis. Auoce angłi fugerunt ppłi ab
exultatione tua disperse sunt gentes ⁊ con¬
g̾gabuntur spolia nr̃a sicut colligitur bru¬
cus uelut cum fosse plene fuerint de eo. Mag¬

Expanded text:
rum in mane, et salus nostra in tempore tribulationis. A voce Angeli fugerunt populi, ab exaltatione tua dispersae sunt gentes. Et congregabuntur spolia vestra, sicut colligitur bruchus, velut cum fossae plenae fuerint de eo. Mag
Abbreviated transcription (Latin):
uitatem istam ⁊ ꝓtegam cam. hoc aũ tͥ erit sig¬
num a dño. qr faciet dñs u̾bum ħ qd̃ locutus
ẽ. Ecce ego reu̾ti faciam umbram lincar ꝑ qͣs
descenderat ĩ oro logio achaz in sole retrorsum
ꝑ gradus quos descenderat. Scriptura exechie
regis nide cum egrotasset ⁊ conualluiss de i fu¬
mitate sua ego dixi indimidio dieꝵ meoꝵ
uadam ad portas infcri q̃sini residuũ annoꝵ
meor dixi non iidebo dñm deum ĩt̾ra inen¬

Expanded text:
tegam eam hoc autem tibi erit signum a Domino quia faciet Dominus verbum hoc quod locutus est ecce ego reverti faciam umbram linearum per quas descenderat in horologio Ahaz in sole retrorsum r gradus quos descenderat scriptura Ezechiae regis Iuda cum aegrotasset et convaluisset de infirmitate sua ego dixi in dimidio dierum meorum vadam ad portas inferi quaesivi residuum annorum meorum dixi non videbo Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
sit me dñs meus. ut loquerer oĩa u̾ba ista a⁊ ñ
pcitis aduiros qui sedent inmuro. ut comedãt
stercora sua. ⁊ bibant urinam podum suoꝵ uo¬
biscum ⁊ stetit rapsaces. ⁊ clamauit uoce mag¬
na iuidaice. ⁊ dixit. Audite u̾ba regis magni regis

Expanded text:
sit me dominus meus ut loquerer omnia verba ista et non potius ad viros qui sedent in muro ut comedant stercora sua et bibant urinam pedum suorum vobiscum et stetit Rabsaces et clamavit voce magna iudaice et dixit audite verba regis
Abbreviated transcription (Latin):
q̃i udue. aquã nr̃am pecunia bibinus ligna
nr̃a p̾cio comparauimus. ceruicib nr̃is mina¬
bamur. ⁊ lassis ñ dabatur requies egipto dedi¬
mus manus. ⁊ assiriis. ut sacuremur pane pa¬
tres nũ peccauer̃t ⁊ ñ sunt a nos iniquitatem
eoꝵ portanimꝰ. Seru dñati sunt nr̃i. non fuit
qui redimeret de manu eoꝵ. In aĩab nr̃is affere¬
bainus panem nobis afacie gladu in deser¬
to. pellis nr̃a qͣi clibanꝰ exusta est afaci dem¬
pestatũ famis. Mulieres in syon humiliau

Expanded text:
quasi viduae. Aquam nostram pecunia bibimus: ligna nostra pretio comparavimus. Cervicibus nostris minabamur, lassis non dabatur requies. Aegypto dedimus manum, et Assyriis ut saturaremur pane. Patres nostri peccaverunt, et non sunt, et nos iniquitates eorum portavimus. Servi dominati sunt nostri: non fuit qui redimeret de manu eorum. In animabus nostris afferebamus panem nobis, a facie gladii in deserto. Pellis nostra, quasi clibanus exusta est a facie tempestatum famis. Mulieres in Sio
Abbreviated transcription (Latin):
głatur ⁊ eget parie. fili inmansuetudine
serua aĩam qam. ⁊da illi honorem sed̾
merntum suum. peccantem maĩam su¬
am quis iustificabit. ⁊ quis honorifica¬
bit exhonorentem aĩam suam pauper
głatur ꝑ disciplinam ⁊ timorem surm
⁊ est homo qui honorificatur pp̃ sub̾a̾¬

Expanded text:
gloriatur et eget panem fili in mansuetudine serva animam tuam et da illi honorem secundum meritum suum peccantem in animam suam quis iustificabit et quis honorificabit exhonorantem animam suam pauper gloriatur per disciplinam et timorem suum et est homo qui honorificatur propter substan
Abbreviated transcription (Latin):
icessare fecit memoriam eoꝵ at̾ra. ꝑdidit
d̾s memoriam suꝑboꝵ ⁊ reliquit memori¬
am humiliũ sensu. Non est creata hoĩb
superbia. n iracundia nationi mulierũ.
sem̃ hominũ homnorabitur. hoc qd̾ dimet
deum. semen aũ hoc exhonorabr̃ qd̾ p̾terit
mandandata dñi. Inmedio fr̃m rector il¬
loꝵ inhonore ⁊qui timent dm̃i erunt in
culis illius głia dinitum honoratoꝵ ⁊ pa¬
uperum timor dei est. Noli despic̾e iustum
hyiem pauperem. ⁊ ñ magnificare uirũ
pr̃orem diuitem. Nagnis est uidex ⁊ po¬
tens est in honore.⁊ ñ est maior illoqui ti¬
met deum. Seruo sensato liberi seruient. ⁊¬
uir prudens ⁊ disciplinatus ñ murmura¬

Expanded text:
cessare fecit memoriam eorum de terra. Perdidit Deus memoriam superborum, et reliquit memoriam humilium sensu. Non est creata hominibus superbia, neque iracundia nationi mulierum. Semen hominum honorabitur hoc quod timet Deum; semen autem hoc exhonorabitmandata Domini. In medio fratrum, rector illorum in honore: et qui timent Dominum, erunt in oculis illius. Gloria divitum, honoratorum et pauperum, timor Dei est. Noli despicere hominem m pauperem et non magnificare uirum peccatorem diuitem. magnus est iudex et potens est in honore, et non est maior illo qui timet deum. seruo sensato liberi seruiunt: uir prudens et disciplinatus non murmura
Abbreviated transcription (Latin):
issidiuis esto ap̃e dabit tibi cor ⁊ ꝯcupiscen¬
cia sap̃ie dabitur tibi.
oli facere mala. ⁊ non te apprehendent
discede ab iniquo. ⁊ deficient mala abs
e. fili ñ semines mala insulcis inrusticie
iũ metes ea inseptuplum. Noli querere
ab hoĩeducatũ. neq rege cathedram hono¬
ris. Ion de iustifices apud d̃m. qm̃agnitor
cordis est ip̃e ⁊penes regem noli uelle uideri
sapiens. Noli querere fieri index nisi ualeaᷤ
uirtite irrumpere iniquitates. ne forte ex¬
amescas faciẽ potẽtisa ponas scãdalũ ĩ agilita
atua. Non pecces ĩ multitudine ciuitatis. nͥ

Expanded text:
siduus esto et ipse dabit cor tibi et concupiscentia sapientiae dabitur tibi noli facere mala et non te adprehendent discede ab iniquo et deficient mala abs te non semines mala in sulcis iniuriae et non metes ea in septuplum noli quaerere ab homine ducatum neque a rege cathedram honoris non te iustifices ante Deum quoniam agnitor cordisapiens. noli quaerere fieri iudex, nisi si uales uirtute inrumpere iniquitates, ne forte extimescas faciem potentis et ponas scandalum in agilitate tua. non pecces in multitu
Abbreviated transcription (Latin):
aĩa tua time dm̃. ⁊ sacerdotes illtus sãfica.
In omni uirtute tua dilige eum qui de fec̃.
⁊ minstros eius ne derelĩquas. honora de¬
um exdota aĩa tua.⁊honorifica sacerdote
⁊ propugnato cum brachiis. Da illis partẽ
sicut mandatũ est tͥ. primiciaꝵ ⁊ prirga¬
tionis. ⁊ denegligentia tua purgate cũ
paucis. Satum brachioꝵ tuoꝵ ⁊ sacrifici¬
um scificationis offeres dño. inicia scõꝵ¬
⁊ pauperi porrige manum tuam. ut ꝑfi¬
ciatur ꝓpitiatio ⁊ benedicco tua. gr̾a datꝰ
inconspectus oĩs uiuentis ⁊ mortuo ñ pro¬
hibeas gr̃am. Non desis plorantib ĩ conso¬
latione ⁊ cum lugentib ambula. Nonte
pigeat uisitare infirmum exhiis .n. ĩ
dilectione firmabis. In oĩb oꝑib truis
memora re noiuissima tua ⁊ inetͥnũ
non petiabis.

Expanded text:
anima tua time Dominum: et sacerdotes illius sanctifica. In omni virtute dilige eum qui fecit te: et ministros ejus non derelinquas. Honora Deum ex tota anima tua; et honorifica sacerdoteet propurga te cum brachiis. Da illis partem, sicut mandatum est tibi, primitiarum et purgationis; et de negligentia tua purga te cum paucis. Datum brachiorum tuorum, et sacrificium sanctificationis offeres Domino pauperi porrige manum tuam, ut perficiatur benedictio tua. gratia datus in conspectu omnis uiuentis, et a mortuo non prohibeas gratiam. non desis plorantibus in conrogatione et cum lugentibus ambula. non te pigeat uisitare infirmum: ex his enim in dilectione firmaberis. in omnibus operibus tuis memorare nouissima tua, et in aeternum non peccabi
Abbreviated transcription (Latin):
moꝵ. ip̃i .n. didicerunt apr̃ib suis. qm̃ ab
ip̃is disces intellectum. ⁊ intp̃re neccitati¬
dabis responsum. Non incendas carbones
pẽcoꝵ arguens eos ⁊ ne incendaris flãma
ignis pccoꝵ illoꝵ. Ne contra faciem stes
ꝯtume ꝯtumeliosi. nesedeat q̃i inrsidia¬
tor ori tuo. Noli fencrare hoĩ fortiori de.
qd si feneraueris qi perditum babe. Non

Expanded text:
 ipsi enim didicerunt a patribus suis quoniam ab ipsis disces intellectum et in tempore necessitatis responsum non incendas carbones peccatoris arguens eos ne incendaris flamma ignis peccatorum illorum ne contra faciem stes contumeliosi ne sedeat quasi insidiator ori tuo noli fenerare homini fortiori te quod si fener
Abbreviated transcription (Latin):
das cum iuro locuplete. ne forte contra cõ¬
stituat litem t multos .N. ꝑdidit aurũ
⁊ argentum usq cor regum extendit
⁊ conu̾tit. Non litiges cum hoĩe lingͥato
⁊ ne struas mignem illius ligna. Non
communices omni indocto. ne male deꝓ
gemetua loquatur. Ne despicias hoĩem au̾¬
fentem se apcõo. neq improꝑes ei men̾tto
nas hoĩem insua seneccute.⁊ .n. ex nobis
senescunt. Noli de mortuo inmnico tuo¬
gandere. sciens qm̃ omnes morimur ⁊ ĩ
gaudrum uolumus uenire. Ne despicias
narrationem pb̾roꝵ sapientium. ⁊ ĩ ꝓũ¬

Expanded text:
s cum viro locuplete ne forte contra consistat litem tibi multos perdidit aurum atque argentum et usque cor regum extendit et convertit non litiges cum homine linguato et non strues in igne illius ligna non communices homini indocto ne male de progenie tua loquatur ne despicias hominem avertentem se a peccato neque inproperes ei memento nas hominem in sua senecta: etenim ei nobis senescunt noli de mortuo gaudere, sciens quoniam omnes morimur et in gaudium nolumus uenire. ne despicias narrationem presbyterorum sapientium et in
Abbreviated transcription (Latin):
qui humiliat ⁊ exaltaᷤ. curumspeitor deus
Noli amare mendacium adu̾sus frem tu¬
um. neq inamicum similit̾ facias. Noli
uelle mentiri omne mendatiũ. assidiu¬
tas .N. illiꝰ non ẽ bona soli. Noli uerbosus
ẽẽ in multitudine pb̃roꝵ. ⁊ non it̾es uerbũ
intua oratione. Non oderis laboriosa opera
⁊ rustigationem ab altissimo creatam. Nõ
te reputes in multitudine in disciplinatoꝵ
amicum pecuniam differenti. neq fr̃em
tuum auro spreueris. Noli discedere amnu¬
liere sensata ⁊ bona qͣm sortidus es intimore
dñi. Gr̃a .n. uerecundie illius suꝑ auꝵ. Ne¬
rcennarium dandem aĩam suam. Seruꝰ
sensatus sit tibi dilectuis q̃i aĩa tua. uon
defrandes illum liberate. neq mopem de¬
resĩquas illum. pecora tͥ sunt. Attende illis
⁊ si sunt utilia ꝑsenerent apudte. filii tͥ st̃
erudi illos. ⁊ cura illos aputricia illoꝵ. filie
t̾sunt. serna corpus illaꝵ. ⁊ ñ ostendas hy
larem faciem tuam ad illas. trade filiam

Expanded text:
qui humiliat et exaltat deus. noli amare mendacium aduersus fratrem tuum, neque in amicum similiter facias. noli uelle mentiri omne mendacium: adsiduitas enim illius non bona. noli uerbosus esse in multitudine presbyterorum et non iteres verbum in tua oratione non oderis laboriosa opera et rusticationem ab Altissimo creatam non te reputes in multitudine indisciplinatorum amicum pecunia differenti neque fratrem carissimum auro spreveris noli discedere a muliere sensata et bona quam sortitus es in timore Dei gratia enim verecundircennarium dantem animam suam servus sensatus dilectus quasi anima tua non defraudes illum libertate neque inopem derelinquas illum pecora tibi sunt adtende illis et si sunt utilia perseverent apud te filii tibi sunt erudi illos et curva illos a pueritia illorum filiae tibi sunt serva corpus illarum et non ostendas larem faciem tuam ad illas. trade filiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nes tibi . fili si attenderis m: disces eam. ⁊ si
accomodau̾is animũ tuũ sapiens eris. Si ĩ¬
cliuai̾us aurem tuam: excipies doctrinam.
⁊ si dileceris audire: sapiens eris. In multrai¬
de conuingere. ut omnẽ narrationẽ dei pos¬
sis audur. ⁊ꝓuerbia laudis ñ effugiant ate ⁊¬
si uideris sensatum: eigila ad eum ⁊gradꝰ
ostioꝵ illius exterat pes tuns. cegitatum ha¬

Expanded text:
nitatis. « Fili, si attenderis mihi, disces; et si accommodaveris animam tuam, sapiens eris; si inclinaveris aurem tuam, excipies doctrinam; et si dilexeris audire, sapiens eris. » Adde conjungere, ut omnem narrationem Dei possis audire, et proverbia laudis non effugiant a te. Etsi videris sensatum, evigila ad illum, et gradus ostiorum illius exterat pes tuus. » Quam