comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
adẽẽ. ut in fontes plenitudo eiꝰ ubiq de¬
scend̾et ubiq spũales eqͥtat᷑ pharaonis
.i. peccatoꝵ omniũ tͣbas fluctib oꝑiretias
Sic enĩ orbẽ t̾raꝵ illũ replere dicimꝰ. ut ec¬
cłiam uniu̾sam quȩ ꝑ orbem t̾raꝵ ẽ diffu
sa nitelligere debeamus. Mundi emim ele¬
m̃tis ł corꝑib manimatis diuinitas non
capitur: s sc̃am eccł̃iam ubiq diffusam
implere recte creditur. Qd̃q mag̃ dignũ
nerũq diuinȩ maiestatis ẽ signũ. ipsũ eiꝰ¬

Expanded text:
a est, posset adesse, ut in fontes plenitudo ejus ubique descenderet, ubique spiritualis equitatus Pharaonis, id est peccatorum omnium turbas, fluctibus operiret? Sic enim orbem terrarum illum replere dicimus, ut Ecclesiam universam, quae per orbem terrarum diffusa est, intelligere debeamus. Mundi enim elementis vel corporibus inanimatis divinitas non capitur, sed sanctam Ecclesiam ubique replere recte creditur. Quodque magis dignum verumque divinae majestatis ejus est signum, ipsum eju
Abbreviated transcription (Latin):
opꝰ sc̃ĩ sp̃c qͦ gentib penitentiã ad utã
dedit ñ ẽẽ factũ mutabilitate ꝯfiti cũ
filius ante qmͣ pat̾etur idẽ uoluerit: lix
ꝑ seipsum tẽ gentib p̾dicare noluet
immo discipłos mittens dixerit eis in
uiã gentium ne abieritis. Nam qd li
ait petiꝰ inueritate cõꝑi qi ñ ẽ ꝑsonap
acceptor ds̃. s iom̃i gente qͥ timet ãm
⁊ oꝑatur iusticiã acceptꝰ ẽ illi. hoc in
eĩigłio testat᷑ filiꝰ dĩ. dicens missum se
esse ñ ad iudiciũ s ad salutẽ tociꝰ muin¬
stinctrone. ut om̃is qͥ credit in ipso non¬
multa p̾dixit. Sic isaac nicħ qͥdẽ ꝑ sen¬
sum nimori filio suo iacob de afferendis
sibimet cybis mandauit: s ꝑ ꝯcorpon¬
lẽ sͥ ꝯnigẽ rebeccã iacob subintꝰductꝰ ẽ.
cum ille benedictionẽ esau pͥmogenito
suo dare disponeret. Nam ysaac xp̃m¬
dente iunior ille fuiꝰ scił gentiũ ppłs i¬
gredit᷑ ad ysaac iudelicet ad xp̃m. tar¬
dante foris esau ⁊ occupato in uenati¬

Expanded text:
cti quo « gentibus poenitentiam ad vitam dedit , » non esse factum mutabilitate consilii, cum Filius, antequam pateretur, idem voluerit, licet per seipsum tunc gentibus praedicare noluerit, imo discipulos mittens dixit eis: « In viam gentium ne abieritis . » Nam quod hic ait Petrus: In veritate comperi quia non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente qui timet Deum et operatur justitiam, acceptus est illi . Hoc in Evangelio testatur Filius Dei, dicens missum se esse, non ad judicium, sed ad salutem totius munstinctione multa praedixit. Sic Isaac nihil quidem per seipsum juniori filio suo Jacob de afferendis sibimet cibis mandavit, sed per concorporalem illi Rebeccam Jacob subintroductus est, cum ille benedictionem Esau primogenito suo dare disponeret . Nam Isaac dente, junior ille filius, scilicet gentium populus, ingreditur ad Isaac, videlicet ad Christum, tardante foris Esau, et occupat in venati
Abbreviated transcription (Latin):
Magnitudinẽ tante benedictioĩs hic int̾itꝰ
mnuit: cibauit eos ex adipe frum̃ti: & de
petra melle saturauit eos. ꝑhoc enĩ felici
ꝑcipiunt medullam: cũ ucdi carnales tm̃
ext̾iorẽ. ut irrationabilia sectentur paleã.
Sermo namq diuinus frumentum ẽ in qͦ
de qͦ in psalmo dr̃. sic̃ adipe ⁊ pinguedi¬
ne repleatur aĩa mea: qi uidelicet eiꝰ in¬
spiratio u̾bi di pinguedinẽ nr̃is aĩab n.¬
serit. Cibauit inqmͣ eccłiam de gentib
ex adipe frum̃ti ut dictũ ẽ. saturauit etiã
eos melle fluente de petra .i. de doctͥna
⁊ sapi̾a ⁊ solutiõe archanoꝵ que ꝓcesse¬

Expanded text:
ctionis hic introitus innuit: Cibavit eos ex adipe frumenti, et de petra melle saturavit eos . Per hoc enim felicitpercipiunt medullam, cum Judaei carnales tantum exteriorem, ut irrationalia pecora, sectentur paleam. Sermo namque divinus frumentum est, in quo de quo in psalmo dicitur: Sicut adipe et pinguedine repleatur anima mea , quia videlicet ejus inspiratio Verbi Dei pinguedinem nostris animabus inserit. Cibavit, inquam, Ecclesiam de gentibus ex adipe frumenti, ut dictum est. Saturavit etiam eos melle fluente de petra, id est doctrina et sapientia et solutione arcanorum, quae processe
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑsonas in tͥnitate ꝯfundimꝰ. irtͥusq erroris
uoraginẽ declmantes cũ execratiõe. ⁊ uia re¬
gia currentes uela pandimꝰ insignia ꝯfessio¬
nis catholicȩ. Alit̃ enĩ illoꝵ filiũ patre inmo¬
rẽ. &e creat᷑am atq ꝯu̾tibilẽ eẽ ꝯtendens. impie
atq sceleratissime creatori hoc auferre molitꝰ
ẽ. qd ille creaturis a se factis om̃ib que ui¬
uunt tm̃ Neq uiuunt simul ⁊ sentiunt̃
benigne largui dignat᷑ ẽ. Sic enim singla
distinxit. ut in specie sua generarẽt ⁊ ñ dege¬
nerarent: g̾minet inqͥens t̾ra herbã uiren¬
tẽ. ⁊ facientẽ sem̃ iuxtagenꝰ suũ: lignũq
faciens fructũ ⁊ habens unũ qd̃q sem̃ scãm¬

Expanded text:
sonas in Trinitate confundimus, utriusque erroris voraginem declinantes cum exsecratione, et via regia currentes, vela pandimus insignia confessionis catholicae. Alter enim eorum, Filium Patre minorem, et creaturam atque convertibilem esse contendens, impie atque sceleratissime Creatori hoc auferre molitus est, quod ille creaturis a se factis omnibus quae vivunt tantum, quaeque vivunt simul et sentiunt, benigne largiri dignatus est. Sic enim singula distinxit, ut in specie sua generarent, et non degenerarent: « Germinet, inquiens, terra herbam virentem, et facientem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructu
Abbreviated transcription (Latin):
ñ gemuno uiret semine. Instat enĩ. ⁊
natũ. ⁊ adhuc tñ ut uere sem̃ sibimet in¬
sitũ. in multas ꝯuiges .i. in nuttas aĩas
spargens. doꝵ cotidie multiplicat gen-¬
Itẽq euũglista de illo unico dĩ filio. dĩq u̾bo
loquens: qͦt qͦt aut̃ receꝑunt eum inqͥd dedit
eis potestatẽ filios dĩ fieri. At ille de qͦ supͣ dictũ
ẽ arriꝰ infelix. ⁊ qͥcũq similis eiꝰ animalis ħo
ñ ꝑcipiens ea que dĩ sunt. ⁊ea sola sapiens
quȩ carnis sunt. audiens filiũ di natũ. toto
sensumheret. carnis imaginib: ꝯsequens
eẽ ꝯtendens qd ite filiꝰ gen̾aret᷑ ł̃ nascetur.
ealumpniã quasi ꝯsequent̃ adu̾sũ nosin¬
darguit. Itẽq de filio subicit Sinat᷑ ẽ pn¬
fecto erat tẽp̾ qnͣdo ñ erat. Et qͣsi necessar
de tẽporalitate ꝯcludens: coet̾nitatẽ panͥ

Expanded text:
non genuino viret semine? Instat enim et non genuino viret semine? Instat enim et natum, et adhuc tamen, ut vere semen sibimet insitum in multas conjuges, id est in multas animas spargens, deorum quotidie multiplicat genItemque evangelista de illo unico Filio Dei, Deique verbo loquens: « Quotquot autem receperunt eum, inquit, dedit eis potestatem filios Dei fieri . » At ille, de quo supra dictum est, Arius infelix, et quicunque similis ejus animalis homo non percipiens ea quae Dei sunt, et ea sola sapiens quae carnis sunt , audiens Deo Filium natum, toto sensu inhaeret carnis imaginibus, consequens esse contendens quod ut filius generaretur vel nasceretur, calumniam, quasi consequenter adversum nos redarguit. Itemque de Filio subjicit: « Si natus est, erat profecto quando non erat. » Et quasi necessario de temporalitat
Abbreviated transcription (Latin):
uentẽ in genere suo ⁊ cet̾a. Tande ⁊ hommẽ
sic plasmauit ut gen̾aret sic̃ scͥptũ ẽ. ad una¬
ginẽ ⁊ similitudinẽ suã. Dic fatuus ille. ut
ñ udeat qntã creatori irroget ꝯtumeliam.
qnͣtãq nate eiꝰ cͥminet᷑ sterilitatẽ atq mo¬
piã. ut creat᷑is ab eo factis ingene suo sem̃
afferentib nuillũ ipse creator gen̾is sui se¬
menhabeat. eod̃ utiq bono qd̾ aliis ꝯtulit.
ipse careat: sterilis. desertꝰ. atq solitariꝰ. Non¬
ne gͦ merito ꝯtͣ hiuimi derogatores querit᷑
ipse in ꝓpħa dicens. nũqͥd ego qͥ alios pa¬
rere facio ipse ñ pariã: ⁊ qͥ aliis gen̾atione
tͥbuo sterilis ero.Unde enĩ exemplar acce¬
pit. ut fecunditatẽ suis daret creat᷑is. si m
seipso sterilitate aridꝰ excitit: si creans tã
multa. nicħ de seipso generare ualuit. d¬
Utqͥd tantoꝑe tota nocte uitȩ p̾sentis ado¬
lescentulaꝵ. ostia circuit sibiq poscit aꝑi¬
ri: siñ insito sͥ naturalit̾ calet amore: si

Expanded text:
etc. Tandem et hominem sic plasmavit, ut generaret, sicut scriptum est, ad imaginem et similitudinem suam . Sic fatuus ille, ut non videat quantam Creatori irroget contumeliam, quantamque naturae ejus criminetur sterilitatem atque inopiam, ut creaturis ab eo factis, in genere suo semen afferentibus, nullum ipse Creator generis sui semen habeat, eodem utique bono, quod aliis contulit, ipse careat, sterilis, desertus atque solitarius? Nonne ergo merito contra hujusmodi derogatores queritur ipse in propheta, dicens: « Nunquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam? et qui aliis generationem tribuo, ipse sterilis ero? » Unde enim exemplar accepit, ut fecunditatem suis daret creaturis, si in seipso sterilitate aridus existit, si creans tam multa, nihil de seipso generare valuit? Ut quid tantopere tota nocte vitae praesentis adolescentularum ostia circuit, sibique poscit aperiri, si non insito sibi naturaliter calet amore, si
Abbreviated transcription (Latin):
filii ꝯtendit. ꝯsequent̃ intelligi oporten.
dicendũ ẽ male illos nimiũq carnali fau¬
su sibimet illusisse. Non enĩ acarne que
inꝓpagando pͥossibilit̾ defluit arguñtũ
diicere debuerant in ratioẽ diuinȩ genati¬
oms. Reb qͥppe dissimilib eadẽ ñ queni¬
unt. Quid aũ tã dissimile qmͣ carni sp̃c¬

Expanded text:
filii contendit, consequenter intelligi oportere dicendum est male illos nimiumque carnali sensu sibimet illusisse. Non enim a carne, quae in propagando passibiliter defluit, argumentum ducere debuerant in ratione divinae generationis. Rebus quippe dissimilibus eadem non conveniunt. Quid autem tam dissimile quam carni sp
Abbreviated transcription (Latin):
passibilitas que ingen̾atiõe carnis nol
ab est .i. fluxꝰ ł dimimitio ꝯsequeret᷑. Nam
ẽ quide aliqua similitudo a carne sũpl
ut incanticis. misticisq ꝓpħarũ libris
uiro dm̃. in semine dĩ filiũ .i. eiꝰ u̾bũ. in
amore sp̃m scm̃. in uxore creaturã ñus
homine sũpta suis hoste celis reubeas
an si ab homine similitudo indm conqͥrit᷑.

Expanded text:
bilitas, quae in generatione carnis non abest, id est fluxus vel diminutio consequeretur. Nam est quidem aliqua similitudo a carne sumptaut in canticis mysticisque prophetarum libris,viro Deum, in semine Dei Filium, id est ejus verbum, in amore Spiritum sanctum, in uxore creaturam ratiohomine sumpta, suis hostem telis reverberat. Nam si ab homine similitudo in Deum conquiritur,
Abbreviated transcription (Latin):
ce ostende nobis. manifeste tempꝰ illud res¬
picit. qͦ sic̃ in offerenda qͦ cammꝰ exultan¬
ti filie syon ueniet rex suris sc̃s & saluator
mundi &e sic̃ in tractatu p̾missum ẽ exci¬
tans potentiã suã ueniet. & eũ quẽ dedu¬
cet uelut ouẽ ioseph. segregatũ ab hedis
ne fortis & t̾ribilis qͥ iuxta commuionẽ
exultauit ut gigas ad currendam iuam
nemine aduersantium paruulorum
ualente sͥ resistere. de quib scͥptũ ẽ sa¬
gittȩ paruulorum factȩ sunt plage eoꝵ
cum uenerit itẽ gigas nobis sit. ce multa
fortitudine sua nobcum inuiditio conten¬
dat. & magnitudinis suȩ mole p̾mat nos.
Cur dominica

Expanded text:
s , manifeste tempus illud respicit, quo sicut in offerenda quoque canimus exsultanti filiae Sion: « Veniet rex suus sanctus et Salvator mundi , » et sicut in tractu praemissum est: Excitans potentiam suam veniet , et eum quem deducit, velut ovem Joseph, segregatum ab hae di, ne fortis et terribilis, qui juxta communionem « exsultavit ut gigas ad currendam viam , » nemine adversantium parvulorum valente sibi resistere, de quibus scriptum est: « Sagittae parvulorum factae sunt plagae eorum , » cum venerit, item gigas nobis sit, et multa fortitudine sua nobiscum in judicio contendat, et magnitudinis suae mole premat nos. Cur Dominica
Abbreviated transcription (Latin):
sam fornacẽ uitioꝵ potenti fide suꝑauert̃.
Iã q̃ secuntur manifeste scd̃m dñi p̾dicant
aduentũ. &e uoci consonant clamantis inde¬
eiꝰ dieci ẽ pͥncipiũ scił p̃dicationis qua ioħ̃s
peccatoꝵ corda ꝑcutit. & ad penitentiã inui¬
tat genimina iuꝑarum: securim dicens iã
esse positam ad radices arboris. ⁊ uentila¬
brum in manu iudicis: ut purgans are¬
am suam tͥticũ ꝯgreget in horreũ. pale¬
as autẽ comburat igni inextingiuibili.
Hoc euugl̃m eodem epła sensu p̃currit:

Expanded text:
sam fornacem vitiorum potenti fide superaverunt. sam fornacem vitiorum potenti fide superaverunt. Jam quae sequuntur, manifeste secundum Domini praedicant adventum, et voci consonant « clamantis in deejus diei est principium scilicet praedicationis, qua Joannes peccatorum corda percutit, et ad poenitentiam invitat, genimina viperarum, securim dicens jam esse positam ad radices arboris, et ventilabrum in manu judicis, ut purgans aream suam, triticum congreget in horreum, paleas autem comburat igne inexstinguibili . Hoc evangelium eodem epistola sensu praecurrit,
Abbreviated transcription (Latin):
tum petrum ieunos mat̾ eccłia filios ue¬
lut ex ore ipsius petri multiplicatis in
anima reficit cibariis: & ex ipsius auctori¬
tate sp̃ũalium diuisiones gr̃arum ł mi¬
instrationum distribuit. Ubi notandũ
quintam semꝑ lectionem. que suꝑadli¬
tȩ doctrine doc nouissima ẽ ñ mutari: sem¬
Nam quemadmodum pueris ababiloniȩ re¬
ge missis infornacẽ ignis. celestis gr̃a subue¬
int. ⁊ fecit medium fornacis quasi uentũ
roris flantem: sic nos aconfusionis rege di¬
abolo libidinum flaminis appetitos ieiu¬
morum & orationum instantia liberat.
Hoc deniq genus non eicit᷑ nͥ moratione
& ieiumo. Hac gͦ lectione ꝑlecta seqͥt᷑ & ym¬
mis eorũdẽ pueroꝵ qͦ ad benedicendũ crea¬
torem om̃is creatura cõmonetur: pꝰqm sac̃¬
dotes ordinent᷑: ut animadu̾tamꝰ illoꝵ ora
manꝰq ad benedictiones dandas. & quod
maximũ ẽ ad conficiendũ corpꝰ & sangͥnẽ
dm̃ iure admitti. qͥ a ꝯfusionis rege succen¬

Expanded text:
tum Petrum jejunos mater Ecclesia filios, velut ex ore ipsius Petri multiplicatis in anima reficit sacramentis, et ex ipsius auctoritate spiritualium divisiones ministrationum distribuit. Ubi notandum, quintam semper lectionem, quae superadditae doctrinae novissima est, non mutari, semNam quemadmodum pueris a Babylonio rege missis in fornacem ignis, coelestis gratia subvenit, et fecit, medium fornacis quasi ventum roris flantem; sic nos a confusionis rege diabolo, libidinum flammis appetitos jejuniorum et orationum instantia liberat. Hoc denique genus non ejicitur, nisi in oratione et jejunio . Hac ergo lectione praelecta, sequitur et hymnus eorumdem puerorum, quo ad benedicendum Creatorem omnis creatura commonetur, priusquam sacerdotes ordinentur, ut animadvertamus, illorum ora manusque ad benedictiones dandas, et quod maximum est, conficiendum corpus et sanguinem Domini, jure admitti, qui a confusionis rege succen
Abbreviated transcription (Latin):
illo acdicente. accipite sp̃m sc̃m. quoꝵ. remi¬
seritis peccata remittunt᷑ eis: manuũ impo¬
sitionẽ expectabãt de celo ab eodẽ pontifice
ꝑilloꝵ offitiũ. ab ep̃is cũ sac̃ cͥsmate accepta
t̃ciã expectamꝰ grãm ꝓ gr̃a: quã in illa cȩles¬
ti ꝑcipiemꝰ ȩccł̃ia tanta plenitudine ut me¬
rito uocet᷑ ebrietas. ⁊ affluens uoluptas:
sic̃ psalmista ait. Inebriabunt᷑. ab .u.d.t.¬

Expanded text:
m; quorum remiseritis peccata, remittuntur eis , » manuum impositionem exspectabant de coelo, ab eodem Pontifice illorum officium, ab episcopis cum sacro chrismate accepto, tertiam exspectamus gratiam pro gratia, quam in illa coelesti percipiemus Ecclesia, tanta plenitudine, ut merito vocetur ebrietas, et affluens voluptas, sicut dicit Psalmista: « Inebriabuntur ab ubert
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ciã decantemꝰ. Curaut dñica die sic nob̾
baptismatis sacͥ memoria renonet᷑ supͣdic¬
tũ ẽ. ubi de sacra pasche sollẽpntcate ł or¬
dine ꝓ posse diximꝰ. Hec gͦ ⁊ cet̾ae quȩ absq
aquȩ benedictione agunt᷑ ꝓcessiones. uire
p̾missã secit᷑ horã t̾tiã: ⁊ secitt᷑o sine m¬
t̾ruptiõe uingunt᷑ offitio missȩ. d

Expanded text:
tertiam decantemus. Cur autem Dominica die sic nobis baptismatis sacri memoria renovetur, supradictum est, ubi de sacra paschae solemnitate vel ordine pro posse diximus. Haec ergo et caeterae, quae absque aquae benedictione aguntur, processiones, jure praemissam sequuntur horam tertiam, et secuturo sine interruptione junguntur officio mis
Abbreviated transcription (Latin):
bra sumꝰ. licet ultima. Descendat inap
innos ungentũ illud qd̾ plenarie recim¬
inqmͣ .i. infortes atq ꝑfectos uiros patsꝰ
nros apł̃os. descenditq ⁊ inorã ueftim̃¬
nẽ ex nob̃ gentib fidelẽ. Huic gͦ exprct¬
tiom p̾sentis intͦitꝰ offitii. ualde ꝯgruit.
exaudi dire uocẽ meã qua clamauiad
te. P salmꝰ nãq uucesimꝰ sext᷑ de qͦ suptus

Expanded text:
bra sumus, licet ultima. Descendat, inquam, in nos unguentum illud, quod plenarie reduninquam, id est in fortes atque perfectos viros, Patres nostros apostolos, descenditque et in ora vestimnem ex nobis gentibus fidelem. Huic ergo exspectationi praesentis introitus officii valde congruit: Exaudi, Domine, vocem meam, qua clamavi ad te. Psalmo namque vicesimo sexto descriptum est
Abbreviated transcription (Latin):
inteqͣm indomo patͥs su liniret᷑ s an post
isa unctionẽ stati. an post scdam fec̾it ĩ certũ
At nos qͥde pꝰt scd̾am unctionẽ in expecta¬
tiõe t̃ciȩ hoc offm̃ canimꝰ. iã enĩ impositio¬
nẽ maniũ ab ep̃is accepimꝰ. Apłi aũt quoꝵ
ixpectationẽ imitam᷑: scd̾am pꝰt pͥmã uncti¬
onẽ p̃stolabant᷑. Nã illi pt᷑ peccatoꝵ remis

Expanded text:
patris lineretur, sed an post illam unctionem statim, an post secundam fecerit, incertum est. At nos quidem post secundam unctionem in exspectatione tertiae hoc officium canimus, jam enim impositionem manuum ab episcopis accepimus. Apostoli autem quorum exspectationem imitatur, secundam post primam unctionem praestolabantur. Nam illi post pe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ alibano usq ad ẏsopum qͥ eg̾dit᷑ de pari¬
uum nec magnum aliquod u̾bum ab alle¬
goria ł aliqua itili moralitate uacare passi
sunt. Demde nicħominus congrue sequitur
lib̃ iob: quia uidelicet maxime in pece eccłiȩ
ñ desunt ille temptationes uiris ad uͥtutẽ
tendentib: quȩ in om̃ib ꝑcussionib uł
consolationib eiusde sc̃ĩ iob. auctore beato
Gresorio moraliter figurantur. Tunc enĩ
urgent interius temptationes. sp̃ualm̃
uitiorum: quorum quanto occultior pug¬
na: tanto difficilior uictoria. Explici

Expanded text:
est in Libano, usque ad hyssopum qui egreditur de pariest in Libano, usque ad hyssopum qui egreditur de parivum, nec magnum aliquod verbum ab allegoria vel aliqua utili moralitate vacare passi sunt. Deinde nihilominus congrue sequitur liber Job, quia videlicet, maxime in pace Ecclesiae non desunt illae tentationes viris ad virtutem tendentibus, quae in omnibus percussionibus, vel consolationibus ejusdem sancti Job, auctore beato Gregorio, moraliter figurantur. Tunc enim urgent interius tentationes spiritualium vitiorum, quorum quanto occultior pugna, tanto difficilior victoria. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
octurnȩ lectiones tota
estate illa sua uarietate. suoq
ordine seriem designant temporum ł pro¬
fectuũscẽ eccł̃ie. Primũ nãq historia re¬
gum quȩ statim pꝰt pentecost̃ porit pͥmis duo¬
b libris mistice assimilat pͥmis xp̃iam¬
sauli quẽ ppls appetierat ꝯtͣ uoluntatẽ
regnũ adomo saulis au̾sum eide dd̃ se
subdidit: sic demronũ cultui. suꝑuenit
inmundũ cult᷑ dĩ: statĩ pꝰt aduentũ scĩ¬
uictrix sedet in romani imꝑii totũq dem¬
ceps mundũ. mani forti.xp̃o subdidit.
Duob sequentib libris in qͥb regnũ diui¬
sumẽ a domo dauid ex qͦ ieroboam regni
scissuras sic̃ illi ꝑ manũ ahie sylonitis significatũ
ẽ iuasit. ⁊ ꝯtẽpto tẽplo dñi duos uitu¬
los fecit: illa significantur tempora qͥb
ȩccł̃iam heretieoꝵ insania scidit: ⁊ ꝯtẽp¬
to altari xͥ reiecto uultu uerteatis. falsitatũ
suarum simulachra diu̾sa fabricauit. Se¬
cuntur denide libri sapientissimi salomonis.

Expanded text:
Nocturnae lectiones tota aestate sua varietate suoque ordine seriem designant temporum, vel profectum sanctae Ecclesiae. Primum namque historia Regum, quae statim post Pentecosten ponitur, primis duobus libris mystice assimilatur primis ChristianSauli, quem populus appetierat contra voluntatem regnum a domo Saulis eversum, eidem David se subdidit , sic daemonum cultui supervenit in mundum cultus Dei, statim post adventum Spivictrix, sedit in throno Romani imperii, totusque deinceps mundus manu forti, Christo se subdidit. Duobus sequentibus libris, in quibus regnum divisum est a domo David, ex quo Hieroboam regni scissuras sicut illi per manum Achiae Sylonitis significatum est invasit, et contempto templo Domini duos vitulos fecit , illa significabantur tempora, quibus Ecclesiam haereticorum insania scidit, et contempto altari Christi, rejecto cultu veritatis, falsitatum suarum simulacra diversa fabricavit. Sequuntur deinde libri sapientissimi Salomonis,
Abbreviated transcription (Latin):
os eiꝰ .i. uͥtutes ani tͣbata in cogitatiõe ꝯsci¬
entia. pene ꝯterit. Hoc luce clariꝰ ex offenda
ꝯꝓbat᷑. Uir erat in t̾ra. noĩe iob. Moralit̾ enĩ
i eiꝰmͦ hoĩe agunt᷑. ea que intẽptatiõe hniꝰ
beati iob historialit̾ acta memorant᷑. Hitius
significat meuũgłio febris: que pene extin¬
xerat regłi filiũ. Precurrens. aũ epła ꝯfortat
habundantiori tͥsticia absorbeat᷑ dicendo

Expanded text:
st, virtutes animi, turbata in cognitione conscientia, pene conterit. Hoc luce clarius ex offerenda comprobatur: Vir erat in terra, nomine Job . Moraliter enim in ejusmodi homine aguntur ea, quae in tentatione hujus beati Job historialiter acta memorantur. Hujus significat in Evangelio febris quae pene exstinxerat reguli filium . Praecurrens autem epistola confortat abundantior
Abbreviated transcription (Latin):
pientur in grãm. quem negauerunt ⁊ oe¬
ciderunt: ⁊ tũc mensam cõmunicabit el.
⁊ mebriabitur ioseph iste cum frĩb suis
huius mense grãm signat illito euũgłm
in offitio dĩce. qͦ ipse narrat de qͥnq pa¬
nib saturasse quinq milia hominum.
Tunc enim quinq libros moisi aꝑiet ui¬
deis: quos nunc uelut integros panes
edentq ⁊ saturabuntur ⁊ ipsi: ⁊ lauda¬
bunt dñm requirentes tum. Tunc miple¬
bitur illud hierenne uaticimũ: qd̾ huie
eiuigl̃io recte p̾mittitur. Eoce dies ueni¬

Expanded text:
pientur in gratiam, quem negaverunt et ocpientur in gratiam, quem negaverunt et occiderunt, et tunc mensam suam communicabit eis, et inebriabitur Joseph iste cum fratribus suis. Hujus mensae gratiam signat illud evangelium in officio Dominicae, quo ipse narratur de quinque panibus saturasse quinque millia hominum . Tunc enim quinque libros Mosi aperiet Judaeis, quos nunc velut integros panes edentque, et saturabuntur etiam ipsi, et laudabunt Dominum requirentes eum . Tunc implebitur illud Hieremiae vaticinium, quod hoc evangelio recte praemittitur: Ecce veni
Abbreviated transcription (Latin):
apłi. obsecͣtiones. postulationes. gr̃aꝵ actio¬
nes ꝓ om̃ib agit: ut ꝓ futura qͦ filioꝵ isił
salite grãs agat qͦs suo qͣndoq corꝑi um¬
gendos fore cognoseit. Nam qi in fine mun¬
di reliquiȩ illoꝵ saluȩ fient. in hoc ultimo
anm offitio gͣculat᷑. de ilł: utpote futuris
m̃bris suis. Dicit gͦ initͦitu annuntians
iugit̃ qd̾ ꝓpħatũ ẽ de illis. Dicit dñs ego
cogito cogitationes pacis ⁊ñ afflictioĩs. ⁊ c̃
qui conuiuium gr̃ȩ suȩ se facturũ repro¬
mittit. cum illis. scđm carnẽ fr̾ib suis.
sicut in patͥarcha iosepl p̾figuratũ ẽ tsa
sicut ad illu in tota t̾ra eg ypti dñantem
uenerunt qui eum uendiderartt fr̃s sui.
fame compulsi. ⁊ ab eo cogniti atq recep¬
tisunt. ⁊ ipse cum eis celebraure ꝯuiuiũ
sic ad ipsum dũm nr̃m toti mundo pͥnci¬
pantẽ. ⁊ eg yptios .i. gentiles qui in peccatip
tenebris fuerant pane uite copiosiꝰ alentẽ
reu̾tent᷑ reliquiȩ filiorũ isrł ⁊ ab eoreci¬

Expanded text:
 actiones , pro omnibus agit, ut pro futura quoque filiorum Israel salute gratias agat, quos suo quandoque corpori uniendos fore cognoscit. Nam quia in fine mundi reliquiae illorum salvae fient , in hoc ultimo anni officio gratulatur de illis, utpote futuris membris suis. Dicit ergo in introitu annuntians jugiter quod Prophetatum est de illis: Dicit Dominus: Ego cogito cognvivium gratiae suae facturum se repromittit cum illis secundum carnem fratribus suis, sicut in patriarcha Joseph praefiguratum est. Nam sicut ad illum in tota terra Aegypti dominantem venerunt, qui eum vendiderant fratres sui, fame compulsi, et ab eo recogniti atque recepti sunt, et ipse cum illis celebravit convivium , sic ad ipsum Dominum nostrum, toti mundo principantem, et Aegyptios, id est gentiles, qui in peccatorum tenebris fuerant, pane vitae copiosius alentem, revertentur reliquiae filiorum Israel, et ab eo reci
Abbreviated transcription (Latin):
suit rationẽ cũ seruis suis: u̾ba inqmͣ nr̃a
dicentiũ dimitte nob̾ debita nr̃a. Non enĩ
placebunt hec u̾ba nr̃a in ꝯspectu pͥncipiꝰ
cũ ille rationẽ posuerit. si ñ dimittimus
ex auctoritate euuglii. dico uob̾gaudiũ ẽ
angłis di suꝑ uno peccatore penitentiam
agente. de illo sentiendũ debitore: qͥ sic pe¬
nitet. ⁊ sic sͥ postulat dimitti: ut pͥmum
dimiitat ipse conseruis suis. De dñica

Expanded text:
suit rationem cum servis suis, verba, inquam, nostra dicentium: « Dimitte nobis debita nostra . » Non enim placebunt haec verba nostra in conspectu principis, cum ille rationem posuerit, si non dimittimusex auctoritate Evangelii: Dico vobis, gaudium est angelis Dei super uno peccatore poenitentiam agente , de illo sentiendum debitore, qui sic poenitet, et sic sibi postulat dimitti, ut primum dimittat ipse conservis suis. CA
Abbreviated transcription (Latin):
Non em̃ ẽ nob̾ colluctatio adu̾sus carne ⁊ san¬
gume. ⁊ cet̾a. Intͦit᷑ aũ inuolutate tua dñe.
⁊ cet̾a. uox ẽ eiꝰde militis humili ꝯscientia cũ
beato iob int̾rã corruentis .i. trã se ẽẽ recog¬
noscentis ac dicentis. Dñs dedit dñs abstulit

Expanded text:
lluctatio adversus carnem et sanguinem , etc. Introitus autem. In voluntate tua Domine , etc., vox est ejusdem militis, humili conscientia cnm beato Job in terram corruentis, id est terram se esse cognoscentis, ac dicentis: « Dominus dedit, Dominus abstulit
Abbreviated transcription (Latin):
domus isrł de t̾ra aquilonis ⁊ de cunctĩ
t̾ris ad quas eieceram eos illuc. ⁊ habi¬
tabunt int̾ra sua. Soliti gͦ illa quanc̃
tenentur captiuitate. ammarum. Clanil¬
bunt alta deuotione grãrũ actionem¬
agentes: quam sequens mnuit gͣduale
liberasti nos dñe ex affligentib nos
cet̾a. Supplicatio qͦ qua dieinus ino̾¬
ferenda. de ꝓfundis clamaui ad te dñe:
eide rei ł tempori manifeste ꝯgruit. Dicẽt
enim ad hunc magnum ioseph fr̃s sui
milla die. Obsecramus ut obliuiscaris

Expanded text:
quilonis et de cunctis terris; ad quas ejeceram eos illuc, et habitabunt in terra sua. Soluti ergo illi, qua nunc tenentur, captivitate animarum, clamabunt alta devotione gratiarum actionem, quam sequens innuit graduale: Liberasti nos, Domine, ex affligentibus nos , etc. Supplicatio quoque qua dicimus in offerenda: De profundis clamavi ad te, Domine , eidem rei vel tempori manifeste congruit. Dicent enim ad hunc magnum Joseph, fratres sui in illa die: « Obsecramus ut obliviscaris
Abbreviated transcription (Latin):
serui de qͦ eiũigłm narrat. semetipsũ qͥsq
nr̃m humilit̾ recognoscit. qͥ decẽ milia talen¬
ta suo debeat regi. ꝓcidensq rogabat dicens.
patientiã habe mine. ⁊ om̃ia redla tͥ Itaq
magnitudinẽ debiti .i. peccati sui. qͥsq nr̃m

Expanded text:
uo Evangelium narrat, semetipsum quisque nostrum humiliter recognoscit, qui decem millia talenta suo debebat regi, procidensque rogabat, dicens: Patientiam habe in me, et omnia reddam tibi . Itaque magnitudinem deb
Abbreviated transcription (Latin):
sent suadente inumco sicut pariuili sl¬
cuitatem ꝑdere scił baptisim utiltat
si hunc non haberent tutorem. Igitis.
crisma sp̃c sc̃i signum est: cunis &e untu¬
fructus nãq & pinguedo ẽ oleȩ que ar¬
bor pacis & luminis ministra ẽ ꝯmnto
balsamo: ciis arbor odorifera una est
& p̾cipua arborum aromaticarum.
Sc̃s autẽ sp̃c diuine substantiȩ pingue¬
do ẽ. iea ut qͥc̃q ex eo refectus fuerit. dicat.
Impinguasti in oleo capud meũ. Et bal¬
sami odor in oleo suauitatẽ enisdẽ sp̃s
sẽi significat. qua cunctos qͥ nafũ .i. uir
tutẽ habent disc̾tionis bono odore alli¬
cit. & siumet appetentes efficit. Quẽ qui¬
cumq accipiunt cum apło dicũt. xp̃ibo¬

Expanded text:
sent suadente diabolo, sicut parvuli fasent suadente diabolo, sicut parvuli facultatem, perdere baptismi utilitatem, si hunc non haberent tutorem. Igitur chrisma Spiritus sancti signum est, cujus et virtuFructus namque et pinguedo est oleae, quae arbor pacis et luminis ministra est, commisto balsamo, cujus arbor odorifera una est et praecipua arborum aromaticarum. Sanctus autem Spiritus divinae substantiae pinguedo est, ita ut quicunque ex eo refectus fuerit, dicat: « Impinguasti in oleo caput meum . » Et balsami odor in oleo suavitatem ejusdem Spiritus sancti significat, qua cunctos qui nasum, id est virtutem habent discretionis, bono odore allicit et suimet appetentes efficit. Quem quicunque accipiunt, cum Apostolo dicunt:
Abbreviated transcription (Latin):
clẏtum tradant. Que non solum confu¬
etudo eccłiastica demonstrat: uerũ &e illa¬
in nomine dñi ih̃u xͥ baptizatis ꝑ ii¬
sitionem manuum pauli apł̃i datum
miserunt samariam: ut iam baptiz ats
b apłorum uicariis deberi: ut consignes
& paraclytum tradant. Legit᷑ aut̃ nnigelĩ
portificalib qd̃ siluester. ppͣ constituit it
baptizatum linat p̾sbit̾ crismate leua¬
tum de aqua ꝓpt̾ occasiones tnsitus mu¬
tis. ne ꝑpt̾ absentiam ep̃i & difficultatem
eum consequendi sine manus imposta¬
one baptizati maigrent. Presbit̾is itaq
crismate baptizatos unguere licet s q̃d
ab ep̃o fuerte consecratum: ñ tñ fronte.
mationis . Nam si post fontẽ adiectis̃
noui generis indigemus: qͣntũ uideoĩ
totum de fonte suscepimus. Non tta n¬
telligendum ẽ. Nam quid ꝓdest si qus¬
qmͣ parentum magnam paruulo con¬
ferat hereditatem: nͥ ꝓuideat illi tuto¬
rem d Paraclytus quippe regeratis in
xp̃o custos. consolator. & tutorẽ: qui pol¬

Expanded text:
itum tradant, quod non solum consuetudo ecclesiastica demonstrat, verum ein nomine Domini Jesu baptizatis per impositionem manuum Pauli apostoli datum et Joannem miserunt Samariam, ut jam baptizatis ibus, apostolorum vicariis deberi, ut consignent, et Paracletum tradant. Legitur autem in Gestis pontificalibus quod Sylvester papa constituit ut baptizatum linat presbyter chrismate, levatum de aqua, propter occasiones transitus mortis, ne propter absentiam episcopi, et difficultatem eum consequendi, sine manus impositione baptizati migrent. Presbyteris itaque chrismate baptizatos ungere licet, sed quod ab episcopo fuerit consecratum, non tamen frontem mationis? Nam si post fontem, adjectione novi generis indigemus, quantum video, non totum de fonte suscepimus. Non ita intelligendum est. Nam quid prodest, si quisquam parentum magnam parvulo conferat haereditatem, nisi provideat illi tutorem? Paracletus quippe regeneratis in Christo custos et consolator, et tutor est, qui pos
Abbreviated transcription (Latin):
temuter ĩspexeris: multo amplius inti
ma pulchritudine delectaberis. Ordo
quippe ipse ab om̃ib uidetur: s nos iux¬
ta ꝓpositum caus as ĩque̾ramus. Quid gͦ
crisma sigiificet aut quid illud in nob̾
agat uel cur hac die consecratur. qͥdue
myft̃ii consecrationis eius ordo ꝯtineat.
ueriluminis largitore p̾eunte conside¬
primum moẏses instituit m exodo.
qd̃ iubente dño composuit: & eo pͥmũ
aaron &e filii enis uncti sunt. Fratq eo
tempore mn ystica unctio tantum inre¬
gib & sacerdotib qua xp̃c rex summnuis
& sacerdos uerus p̾fignrabatur. S postqͣ
ꝑ seipsum ueniens xp̃e dĩ filius a dõ pa

Expanded text:
tenuiter inspexeris, multo amplius intima tenuiter inspexeris, multo amplius intima pietatis pulchritudine delectaberis. Ordo quippe ipse ab omnibus videtur, sed nos juxta propositum causas quaeremus. Quid ergo chrisma significet, aut quid in illo nobis agatur, vel cur hac die consecretur, quidve mysterii consecrationis ejus ordo contineat, veri luminis largitore praeeunte, consideprimus Moses instituit in Exodo , quod et jubente Domino composuit, et eo primum Aaron et filii ejus uncti sunt . Eratque eo tempore mystica unctio tantum in regibus et sacerdotibus, qua Christus rex summus et sacerdos verus praefigurabatur. Sed postquam per seipsum veniens
Abbreviated transcription (Latin):
liquit: seq in sacrifitio panis & uini
ita abscondit. utt ab impiis omnio agno¬
sci ñ ualeat qd̃ ibi sit. Igitur q uerum
sacͥtitium hodie contradidit. nonumq
testamentum sins heredib moriturus
suo sanguine conscͥpsit in sp̃u humili¬
tatis & manimo contrito sicut ipse dic̃
tristis ẽ amma mea usq ad mortẽ: recte
in mecdio tristitie que ꝑ omnes horas
significatur: sola missa sollempnem
concentum. letumq ministrorum alta¬
ris meretur ornatum: &e neqͥd uemista¬
tis sc̃õ sacrifitio desit. itt pote in die suȩ
mstitutionis oła mexcelsis d̃o qͦ a pon¬
tifice decantatur: &e quisqͥs pontifex qͥc¬
quid sui est offitii debet hac die de inte¬
gro ꝑficere. Itaq penitentes eccł̃ie resti¬
tuit: oleumbenedicit: crisma conficit quo
signati testimonium accipientes sp̃c sc̃i
dicimus do. signatum ẽ suꝑ nos lumen
uultus tui dñe. Uenerabilis &e puis est
ordo consecrationis: s si causas eorum
quȩ in eadem consecratione aguntur ł

Expanded text:
liquit seque in sacrificio panis et vini ita abscondit ut ab impiis omnino agnosci non valeat quid ibi sit. Igitur quia verum sacrificium hodie contradidit , novumque testamentum suis haeredibus moriturus suo sanguine conscripsit in spiritu humilitatis et in animo contrito, sicut ipse dicit: « Tristis est anima mea usque ad mortem , » recte in medio tristitiae, quae per omnes horas significatur, sola missa solemnem concentum, laetumque ministrorum altaris meretur ornatum. Et ne quid venustatis sancto sacrificio desit, utpote in die suae institutionis, Gloria in excelsis quoque a pontifice decantatur. Et quisque pontifex, quidquid sui est officii, debet hac die de integro perficere. Itaque poenitentes Ecclesiae restituit, oleum benedicit, chrisma conficit, quo signati testimonium accipientes Spiritus sancti , dicimus Deo: « Signatum est super nos lumen vultus tui . » Venerabilis et pius est ordo consecrationis, sed si causas eorum quae in eadem consecratione aguntur, vel
Abbreviated transcription (Latin):
ritum instituit qua nocte tradebatur
accipiens panẽ & calicem iuni benedicẽsq
ac dicens. hoc ẽ corpꝰ meũ. hic ẽ calix san¬
giunis mei. Tirs enim pͥmum ostitio sui
fuctꝰ ẽ sac̃dotii. finem imponens sac̃dotio
uet̾i: & post esum agni t ypici. seipsumqͥ
uerus ẽ agnus d̃o patͥ suis offerens manib.

Expanded text:
ritum instituit, qua nocte tradebatur, ritum instituit, qua nocte tradebatur, accipiens panem et calicem vini, benedicensque ac dicens: Hoc est corpus meum, hic est calix sanguinis mei , tunc enim primum officio sui functus est sacerdotii, finem imponens sacerdotio veteri, et post esum agni typici seipsum, qui verus est Agnus, Deo Patri suis offerens manibus,
Abbreviated transcription (Latin):
ositium ht̃: ꝑ regl̃ares aut̃ horas neq
festnium neq more usitato integrum
uo debitum redarmis feruitium. singlis
horis capita .i. initia p̾cidimus. fines qͦ
earum sub suentio abscondimus: missa
uͦ ar plenarie ce sollempnit̾ ꝑficitur: &e ꝑ
manus pontificis multiplicib pietatis
sacramentis singłarit̾ fecundatur. Et
sicut die quitta mebdomada munda¬
ne ereationis genus ex aquis ortum par¬
tim gurgiti remissum. partim in aera
leuatum ẽ. ut stirpe una ꝓdita diu̾sa
raꝑent loca: sic fr̃a quinta huiꝰ ebdo¬
made qua sumus recreati. sacͣm̃taumꝰ
eiusdemq salutis. partim nos depͥmnt̃
intͥstitiam. partim nos leuant in gau¬
dium: ut ꝓ una salute ecdita. ualde diu̾¬
socultu uel habitu celebrent᷑ myst̾ia.
Causas gͦ iuxta textum requirentes enuͣ¬
głicum: ab his que lãta sunt sumamꝰ
chiei missa tristes int̾ horas exul¬
tat sicut medias int̾ nebulas sol int̾dum
ipse pontifex & hostia noui nob sacͥfitii

Expanded text:
icium; per regulares autem horas, neque festivum, neque more usitato, integrum Deo debitum reddimus servitium, singulis horis capita, id est initia praecidimus, fines quoque earum sub silentio abscondimus. Missa vero et plenarie solemniterque perficitur et per manus pontificis, multiplicibus pietatis sacramentis singulariter fecundatur. Et sicut die quinta in hebdomada mundanae creationis, genus ex aquia ortum, partim gurgiti remissum, partim in aera levatum est, ut stirpe una prodita, diversa raperent loca, sic feria quinta hujus hebdomadae, qua sumus recreati, sacramenta unius ejusdemque salutis, partim nos deprimunt in tristitiam, partim levant in gaudium, ut pro una salute edita, valde diverso cultu vel habitu celebrentur mysteria. Causas ergo juxta textum requirentes evangelicum, ab his quae laeta sunt, sumamuqua praedictae diei missa tristes inter horas exsultat, sicut medias inter nebulas sol interdum . » Ipse pontifex, ipse et hostia, novi nobis sacrificii
Abbreviated transcription (Latin):
uũ qd pͥmitat᷑ eadẽ diligentia de qua iã
dictũ ẽ magnificentiꝰ ꝯm̃dat᷑. Et in hoc oꝑe
plasmatio. ꝓpͥapatͥs oꝑatio ẽ. Duo uͦ q̃ in hoc
plasmate ult̃ cet̾a aĩalia quȩ iã creata fu¬
erant ad dita st̃. udelicet ut fieret ad dei

Expanded text:
 qua jam dictum est, magnificentius commendatur. Et in hoc opere plasmatio, propria Patris operatio est. Duo vero, quae in hoc plasmate, ultra caetera animalia, quae jam creata fuerant, addita sunt, videlicet ut fieret ad Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ret᷑ excitau̾it. tũ uͦ in plasmatioẽ hominis.
tea studiosum redlidit. ut nichil eoꝵ sub¬
theret quȩ ꝯferre potuit. Qd enĩ talit̃ ꝯdito
homini p̃t̃ naturalẽ diumitatẽ difuit.
At uͦ id qd̾ ꝑ nat᷑am ds sit. generare utiq d̃s
potuit. Ds enĩẽ u̾bũ qd̾ genuit: creare aũ
ł plasmare tale qͥd cũ sit om̃ipoteus nullo
mͦ potuit. Nec in hoc qͥeqͣm derogat᷑ oĩpo¬
tentiȩ. cũ equalẽ sͥ qͥ ẽ ultͣ oĩa extͣ oĩa p̾t̾¬

Expanded text:
retur, excitaverit, tum vero in plasmatione hominis, ita studiosum reddidit, ut nihil eorum subtraheret, quae conferre potuit. Quid enim taliter condito homini praeter naturalem divinitatem defuit? At vero id, quod per naturam Deus sit, generare utique Deus potuit; Deus enim est Verbum, quod genuit: creare autem vel plasmare tale quid, cum sit omnipotens, nullo modo potuit. Nec in hoc quidquam derogatur omnipotentiae, cum aequale sibi, qui est ultra omnia, extra
Abbreviated transcription (Latin):
te in ẏsaia ꝑduo seraphin duo intelligu¬
tur testam̃ta. q̃ ꝯsona uoce ad alterutrũ
eiꝰdẽ tͥnitatis głam q̃ in nouo testam̃toie
uelat᷑ uet᷑ qͦ ꝯcordit̾ attestat᷑: sic̃ inipsis
antiquȩ scͥpt᷑ȩ forib apparere breuit diximꝰ
Cet̾m si intgressi undiq eiꝰdẽ tͥnitatis teslino¬
mascrutari uelimꝰ. ꝓlixitas modũ excedes
nimnũq p̾sertĩ cũ aluid ꝓp ositũ sic fali¬
diũ pariet. Quappt̾ ad ꝓpositũ  festman¬
tes. illd̾ solũ ꝯsid̾are libet. qua rõne ad ppil¬
ationẽ dĩ patͥs humano generi impetial¬
a soli ł maxime filio carnẽ assumere

Expanded text:
cte in Isaia per duo seraphim duo intelliguntur Testamenta, quae consona voce ad alterutrum ejusdem Trinitatis gloriam, quae in Novo Testameuoque concorditer attestatur, sicut in ipsis antiquae Scripturae foribus apparere jam breviter diximus. Caeterum, si introgressi, undique ejusdem Trinitatis testimonia scrutari velimus, prolixitas modum excedet, nimiumque, praesertim cum aliud propositum sit, fastidium pariet. Quapropter ad propositum festinantes, illud solum considerare libet qua ratione ad propitiationem Dei Patris humano generi impetrandum, soli vel maxime Filio carnem assumere
Abbreviated transcription (Latin):
de ꝯsilio p̾finitir ẽ qͣlit̃ ꝑditũ eunde hoĩem
onẽ mimo pꝰt lapsũ hoĩs eadẽ q̃ ꝯdidit tͥni¬
tas ħ ordine sese in recuꝑando erexit Pmũ
pat̾ ẽ. qͥ ꝯquestionẽ hãc deꝑmens. ecce adã
qͣi unꝰ ex nob̃ factꝰ ẽ sciens bonũ ⁊ malui:

Expanded text:
nsilio praefinitum est, qualiter perditum eumdem hominem onem, imo post lapsum hominis, eadem quae condidit Trinitas, hoc ordine sese in recuperando erexit. Primum Pater est, qui quaestionem hanc depromens: « Ecce Adam, quasi unus ex nobis factus est, sciens bonum et malum , »
Abbreviated transcription (Latin):
luit: qͥnimino subͣtͣminatiõe mortis uetu¬
digna eis loca iꝰte deputauit. Addit adhuc
quere aliqͥs cũ p̾uaricatio nulla sit si p̾cep¬
tũ aut lex ñ fuerit. c̃ ds homini p̾ceptũ ded̾
qd̃ ñ seruandũ p̃sciuit. Uidelicet qi creator
erat ille. iste creat᷑a: & acreatore creat᷑am eru¬
diri oportuerat qͥppe q̃ ita creari ñ potuerat.
disponẽt. uidelicet in ꝓhibendo ne płꝰ uelit
diabolꝰ. & idõ in iezechiele cũ impꝑio ce in¬
nia appellat᷑ cherub .i. plenitudo scientiȩ
At ille ut scientiã boni &e mali .i. om̃ium
scientiã sic̃ ds̃ haberet comedit lignũ. qd̃
exinde appellat᷑ lignũ scĩe bomi&e mali ñ
qd̃ uere ita fuerit: s qd̾ ita de illo. diabolo
fallente mulier credidit. His gͦ breuit p
inclinato corde expetunt. ꝓpt̾ eos qͥ insicͥuo¬
ei qͥ se finxit quare me fecisti sic al quorum
insidiosis respondere questiuncłis. nec ñt
facuitatis. nec p̾sentis ꝓpositiẽ. His inqͣm

Expanded text:
luit, quinimo sub interminatione mortis vetudigna eis loca juste deputavit. Addit adhuc quaerere aliquis. 35 Cum praevaricatio nulla sit, si praeceptum aut lex non fuerit, cur Deus homini praeceptum dedit, quod non servandum praescivit? Videlicet quia Creator erat ille, iste creatura, et a Creatore creaturam erudiri oportuerat, quippe quae ita creari non potuerat, disponeret, videlicet prohibendo ne plus vellediabolus, et ideo in Ezechiele cum improperio et ironia appellatur cherub , id est plenitudo scientiae. At ille, ut scientiam boni et mali, id est omnium scientiam, sicut Deus haberet, comedit lignum, quod exinde ita appellatur scientiae boni et mali, non quod vere ita fuerit, sed quod de illo diabolo fallente mulier credidit . His ergo breviter inclinato corde expetunt, non propter eos qui insidioei, qui se finxit: Quare me fecisti sic? » quorum insidiosis respondere quaestiunculis, nec nostrae facultatis, nec praesentis propositi est: his, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
dunt: ut reuelata facie splendidam eiꝰ glam
speculentur. & intelligant qͥd cũ ipso ł de ipso
talitatem. ꝓpłnca doctrinã habentes parati
sint reddere rõnem omm poscenti. Apte igit
illa p̾mitatur apłilectio qua dicit. rogamus
uos fr̃s. corripite inquietos consolamim pus¬
illammes. ⁊ cet̾a. Ipsorum ẽ enĩ hoc offitnum
qui ad hoc ut pastores animarum sint. ordi¬

Expanded text:
dunt, ut revelata facie speculandam ejus gloriam dunt, ut revelata facie speculandam ejus gloriam speculentur , et intelligant, quid cum ipso vel de ipso ralitatem propheticamque doctrinam habentes, parati sint reddere rationem omni poscenti . Apte igitur illa praemittitur Apostoli lectio, quae dicit: Rogamus vos, fratres, corripite inquietos, consolamini pusillanimes , etc. Ipsorum est enim hoc officium, qui ad hoc ut pastores animarum sint, ordi
Abbreviated transcription (Latin):
infirmitatib suis significabat: quod autẽ
qui gͣuiorib scelerib languentes. & ipsi nichi¬
lomimis ꝑ fidem xp̃i sanantur. Hoc autem
iudei uelut iniquum rep̾hendunt: semper
enim gentium salutem oderunt. Bene gͦ lectio
ꝓpħica p̾mittitur. in qua dicente dño. si au̾t̾it
se mpnus ab impierate sua. & fecerit iudiciũ
erit saluus erit: murmurant & dicunt. Non
est equa ina dm̃. Non autem ꝑfunctorie si qͥs
ingemuerit. s si ad baptisinum xp̃i peccator.
ingemiscens conuolauerit statim saluus erit:
labores penitentem adõ securũ reddit de uenia.
abbato sacerdotib
ordinatis. & cet̾is altaris xͥ ministris¬
R hõc euugl̃m competenter legitur. assumpsit
iħc petrum ⁊ iacobum ⁊ ioħem: & duxit eõ
in montẽ. & tͣnsfig̾at᷑ ẽ ante eos. Sac̾dotes enĩ
⁊ cet̾i altaris ininistri dũ ad altariũ minift̾rũ
ꝓmouent᷑ qi in montẽ altisfimũ cũ dño ascen¬

Expanded text:
infirmitatibus, figurabat: qui autem infirmitatibus, figurabat: qui autem qui gravibus sceleribus languentes; et ipsi nihilominus per fidem Christi sanantur. Hoc autem Judaei velut iniquum reprehendunt; semper enim gentium salutem oderunt. Bene ergo lectio prophetica praemittitur, in qua dicente Domino: Si averterit se impius ab impietate sua, et fecerit judicium erit, salvus erit, murmurant et dicunt: « Non est aequa via Domini . » Non autem perfunctorie, si quis ingemuerit, sed si ad baptismum Christi peccator ingemiscens convolaverit, statim salvus erit, labores poenitentem adeo securum reddit de venia. Sabbato sacerdotibus ordinatis, et caeteris altaris Christi ministris, hoc evangelium competenter legitur: Assumpsit Jesus Petrum et Jacobum et Joannem, et duxit eos in montem et transfiguratus est ante eos . Sacerdotes enim et caeteri altaris ministri, dum ad tantum ministerium promoventur, quasi in montem altissimum cum Domino ascen
Abbreviated transcription (Latin):
dam legere hac die mous ẽ dies cruciat᷑ aput
eum ut filius. Ad hoc manifeste fpectat illud
ꝓpħicum quod in epła pͥmittitur. quia uir instꝰ
si genuerit filium latronem estundentem sangui¬
nem &e unuersa detestanda facientem. ipse qͥdẽ
in iustitia sua uiuet: filius autemenis quiope¬
ratus ẽ mniquitatẽ morte monetur. De fr a¬
eria sexta significatur in eungłio sexta
baptismi gr̾a. qua renouatur sic̃ aquile
uiuentus anmȩ. & redimitur de interitu uira
enis: & coronatur inmiscd̃ia & miserationibus.
Angls enim qui descendebat in piscinam signi¬
ficabat xp̃m magni consilii angłm. ipsa autẽ
piscinȩ aqua quȩ mouebatur ppłm indaicum
qui motus ẽ seditionib: descendente in illum
eodem magni consilii angło ꝑ assumptionem
carnis: & ita motus aquȩ turbatus ẽ. ut illum
crucifigeret. Ille unus qui descendebat in aquã
& sanabatin: umam scãm eccl̃iam catholicam
que descendens inbaptismum xp̃i sanat᷑ ab

Expanded text:
die legere moris est, dives cruciatus apud exauditur ut filius . Ad hoc manifeste spectat illud propheticum quod in Epistola praemittitur: Quia vir justus si genuerit filium latronem, effundentem sanguinem et universa detestanda facientem, ipse quidem in justitia sua vivet, filius autem ejus, qui operatus est iniquitatem, morte morietur . Feria sexta significatur in Evangelio baptismi gratia, qua renovatur sicut aquilae juventus animae, et redimitur de interitu vita ejus, et coronatur in misericordia et miserationibus . Angelus enim, qui descendebat in piscinam, significabat Christum magni consilii Angelum, ipsa autem piscinae aqua, quae movebatur populum Judaicum, qui motus est seditionibus, descendente in illum eodem magni consilii Angelo per assumptionem carnis , et ita motus aquae turbatus est, ut illum crucifigeret. Ille unus, qui descendebat in aquam, et sanabatur, unam sanctam Ecclesiam catholicam, quae descendens in baptismum Christi, sanatur ab
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃e mmundus egressus abhomine ambulans
ꝑloca maquosa querere requiem ce ñ inuenire
in locis humentib: dum exsiccata ieuinus fasti¬
dit corꝑa. Hinc doctrine euuglicȩ p̾mittuntur
erempla moysi ⁊ helye: quorum itt̾q in singłis

Expanded text:
 quo spiritus immundus egressus ab homine, ambulans per loca inaquosa, quaerere requiem et non invenire in locis humentibus , dum exsiccata jejuniis fastidit corpora. Huic doctrinae evangelicae praemittuntur exempla Moysi et Eliae, quorum uterque in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
te et̃ne & calicẽ salutis ꝑpetue. qͥnariũ
crucis signałm panis e uni impͥmit
substantiȩ: xp̃o sedenti ad dext̾am
ditũ ꝯtẽplatorẽ rerũ ad illã beatam
passionẽ mittit. Nam ab hinc usq
dũ corꝑale desuꝑ calicẽ auferat. pen¬
dentis in cruce spirat agon & passio
dñi. Hec gͦ st̃ illa uiuentis petre fo¬
ramina in qͥb formosa ẽ & ĩmacłata
colũba scił eccłia: inqͥb tr̃ certiꝰ nidi¬
ficat. cũ int̾ u̾ba p̾dicta. ł qͥnq cru¬
cis singnacła. qͥnq dilecti sui plagaᷤ
uidelicet duas manuum. totidẽq
pedũ & unã lat̾is. fida tenet & contẽ¬
platur memoria.
xIII. De sicuti
accepta hr̃e dignatus es muera

Expanded text:
tae aeternae, et calicem salutis perpetuae, quinarium crucis signaculum panis et vini imprimens substantiae, Christo sedenti ad dextram ditum contemplatorem rerum ad illam beatam passionem dum corporale desuper auferat, pendentis in cruce spirat agon, et passio Domini. Haec ergo sunt illa viventis petrae foramina, in quibus formosa est et immaculata columba, scilicet Ecclesia; in quibus tunc certius nidificat, cum intra verba praedicta, vel quinque crucis signacula, quinque dilecti sui plagas, videlicet duas manuum totidemque pedum, unam lateris, fida tenet et contemplatur memoria. 21 CAPUT XIII. Sicuti accepta habere dignatus es munera