comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nichil uiderunt: sed ouines qui aderãt ita uehemẽtissimꝰ timior ꝑtulit:
ut millus egrediente illa sancta anima illiostare potuisset. Et hii gͦ qui
uiderant. et hii qui omnino nichil uid̾ant uno oñis timore ꝑcussi et t̾rti
fugerunt: nullusq hicͫ assistere illo moriente potuit. Pensate igit frẽs¬
om̃ps ds̃ qualiter terreat qñ districtus iudex uenturꝰ est. si sic assistẽtes
terruit qñ gratus ⁊ remimerans uenit. aut qualiter timeri potest cum
iuderi poterit. si sic mentes p̃sentiũ strauit et quãdo uideri nõ potuit. Ecce
fratres barissiui seruata illa et in ecclesiastica pace paciencia. ad ꝙͣtũ hunc
retributionis culmen euexit. Ed huic suus conditor intus dedit: de quo tã
tam głam in die eius exitus et foris innotuit. Quibꝰ hunc credamiꝰ nͥ sc̃is
martrribꝰ sociatum : quẽ attestantibꝰ corpeis qͦq ocuł abeatis piritibꝰ cõ¬

Expanded text:
nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, nihil viderunt; sed omnes qui aderant ita vehementissimus timor perculit, ut nullus, egrediente illa sancta anima, illic stare potuisset. Et hi ergo qui viderant, et hi qui omnino nihil viderant, uno omnes timore perculsi et territi fugerunt, nullusque illic assistere illo moriente potuit. Pensate ergo, frotens Deus qualiter terreat quando districtus judex venturus est, si sic assistentes terruit quando gratus et remunerans venit; aut qualiter timeri potest cum videri potuerit, si sic mentes praesentium stravit et quando videri non potuit. Ecce, fratres charissimi, servata illa in Ecclesiastica pace patientia, ad quantum hunc retributionis culmen evexit. Quid huic suus conditor intus dedit, de quo nobis tantam gloriam in die ejus exitus et foris innotuit? Quibus hunc credamus nisi sanctis martyribus sociatum, quem, attestantibus corporeis quoque oculis, a beatis spiritibus con
Abbreviated transcription (Latin):
fuit quidam diebꝰ nris stephanus noĩe pater mõã¬
steri iuxta reatine mb menia cõstituti. uir ualoe sanctus: pacienoie urtute s inigularis ⁊
suꝑsunt multi qui illim nouerunt eiusq obitum uel uitã narrant. Erat aũt huꝰ dini¬
gua iustica. sed uita docta. Hie ꝓ amore celestis patre cincta despeperat: poffide aliqͥo
or̃õnibus Brrtus tamen paciẽ in eo uehementer excreuerat: ita ut eũ sibi amicũ ciedẽt
qui sibi aliquid molestie irrogasset. Reddebat cõtumeliis grãs. si qd̾ in ip̃a sua mopia
dompnũ fuisset illatum hoc maxiiũ luciũ putabat. Ouines suos adiis aios nichil
aliud ꝙͣ adiutores estimabat. Hunc cũ dies mortis egredi de corꝑe irgeret. cõuene¬
runt multi ut tam sancte anime de hoc mundo recedenti suas animas commendarẽt
Cuuq crica lectum illius hii qui conuenierãt oñis assistereut. alii corporeis oculis
ingredientes angelos inderunt : sed dicere aliquid innime potuerunt. Alii onuino

Expanded text:
Fuit quidam diebus nostris Stephanus nomine, pater monasterii juxta Reatinae urbis moenia constituti, vir valde sanctus, virtute patientiae singularis. Et supersunt multi qui illum noverunt, ejusque vel vitam vel obitum narrant. Erat autem hujus lingua rustica, sed docta vita. Hic pro amore coelestis patriae cuncta despexerat, possidere aliquid intentus erat. Virtus tamen patientiae in eo vehementer excreverat, ita ut eum sibi amicum crederet, qui sibi molestiae aliquid irrogasset; reddebat contumeliis gratias; si quod in ipsa sua inopia damnum ei fuisset illatum, hoc maximum lucrum putabat; omnes suos adversarios nihil aliud quam adjutores aestimabat. Hunc cum dies mortis egredi de corpore urgeret, convenerunt multi, ut tam sanctae animae 1617 de hoc mundo recedenti suas animas commendarent. Cumque circa lectum illius hi qui convenerant omnes assisterent, alii corporeis oculis ingredientes angelos viderunt, sed dicere aliquid nullo modo potuerunt; alii omnino
Abbreviated transcription (Latin):
in hac uita humulibꝰ recompensat᷑. Sed pacĩa panꝑũ iii fine nõ ꝑibit:
ir tũc eius tloria ꝑcipitur: cũ simul oĩa laboriosa terminãtur. Serua¬
te gͦ frẽs in mẽte paciençiã: eamq cũ res exigit exercete in operatõe
Nullum irm ad odiũ proximi contumeliosa uerba cõmoueant: nulłũ
pentiraꝵ rerum dampna ꝑturbent. Si enĩ fixa mente manfura
dampna ꝑtimescitis: dampna terũ transeuntiũ grauia nõ putatis.
Si eteme retributionis gloriã conspiatis: de tp̃ali inuurria nõ dole¬
tis. Tellerate gͦ aduersarios nr̃os: sed ut fratres diligite quos to lera¬
tis. E terna premia: ꝓ dampnis temꝑalibꝰ querite. Ilec quisꝙͣ urm
suis se urribus hanc implere posse confidat: s optinete precibꝰ ut ip̃e
hans qui imperat prestet. Et scimꝰ qr petente libenter exandiat: qũ
hoc petitur largra qd iubet. Cum cõtimie pulsatur in prete cõate o¬

Expanded text:
 recompensatur. Sed patientia pauperum in finem non peribit, quia tunc ejus gloria percipitur, cum simul omnia laboriosa terminantur. Servate ergo, fratres, in mente patientiam, eamque, cum res exigit, exercete in operatione. Nullum vestrum ad odium proximi contumeliosa verba commoveant, nulla periturarum rerum damna perturbent. Si enim fixa mente mansura damna pertimescitis, damna rerum transeuntium gravia non putatis; 1618 si aeternae retributionis gloriam conspicitis, de temporali injuria non doletis. Tolerate ergo adversarios vestros, sed ut fratres diligite quos toleratis. Aeterna praemia pro damnis temporalibus quaerite. Nec quisquam vestrum suis se viribus hanc implere posse confidat, sed obtinete precibus ut ipse hanc qui imperat praestet. 1619 Et scimus quia petentes libenter audit, quando hoc petitur largiri quod jubet. Cum continue pulsatur in prece, concite o
Abbreviated transcription (Latin):
implicet. Si bonũ diligr̃: mẽs in bonis melioribꝰ idest in celestibꝰ delectet᷑
Si malũ metuit᷑. mała aĩo et̾ua ꝓponãtur: ut dũ ułio ẽs cõspic. et ampliꝰ
qd̾ diligat et ampliꝰ qd tnescat. Hic cuũ uicio nõ hereat. Ad h agenda ha¬
bemus mediatorẽ dĩ ⁊ hom̃ adiutorẽ nr̃m. ꝑ quẽ citiꝰ ciuicta obtinobiniꝰ si ad
ilłu uͦ amore flagremꝰ: qͥ uiuit et reg̾t cũ prẽ in uni ͭ ͤ sp̃s sc̃ĩ ds̃ ꝑ oĩa secla

Expanded text:
implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur, mala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad illum vero amore flagramus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
habuissent. Ductꝰ itaq ac sepultus est: eiꝰq cõiugi uisũ est ut quarto die in
sepulchro illiꝰ maĩnor qd suꝑpositũ fuerat nuitari debuisset. Qd iudelis mariuor
corpori eiꝰ suꝑpoĩtũ dũ fuisset ablatũ tãta ex eiꝰ corꝑe fraglancia odoris emuana
nit: ac si ex putrescenti carue illiꝰ ꝓ uernubꝰ aromata ferbuissẽt. Hoc igitur
dixi: ut e uicino exemplo ostenderẽ posse nõnullos et secularẽ hitũ gere: et se¬
cularẽ aĩi nõ hr̃e. Quos enĩ talis in hoc mũdo necessitas ligat ut ex oĩ ꝑte
exui a miũdo nõ possint: sic debent ea q̃ mũdi st̾ tenere ut tñ eis uesciãt ex mẽ¬
tis fractione succũbere. Hec gͦ cogitate: frẽs bnũ: et cũ reluiq̃re cũcta q̃ mũ¬
di sunt nõ potestis. extiora bñ exti ꝰ agite: sed ardent᷑ intiꝰ ad etua festiuate
Nich̃ sit qd desid̾iũ nr̃e mentis retardet: nulliꝰ uos rei in h ͦ nũdo delectatio

Expanded text:
habuissent. Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro illius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex corpore ipsius fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ mundi adu̾sitatibus fracti ad dei amorẽ redeuiit atq a presentis uite
desidiis corriguntur. qͥd isti frẽs lruũ nisi cõpellũtur ut intrẽt: Sed ualoe temẽ

Expanded text:
hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt, atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut
Abbreviated transcription (Latin):
miscet. Dude dicit. E cte ego sepiã uias tuas spinis. Die eñi nr̃e spi¬
uis septe st̾. qñ in hoc qd̾ male cupimiꝰ dolorũ ꝯpũctiones inueniu.
sepiũtur: cũ desideriis nr̃is dure in hoc mũdo obiectiones resistũt. Et
senuitas nr̃as inueuire non possuiꝰ. qz hoc qd male querimiꝰ adipisci ꝓ¬
hibemur. Et sequetur amatores suos. et non app̃hendet eos: queret et nõ
deriorum suorũ efftm̃ nimine cõprehendit. Sed de has salubri adu̾sitate
spiuis septas inuenit. postꝙͣ amatores suos apphendere nõ ualet ad amorẽ
pͥoris uiri redit: qr pleruinq postꝙͣ in hoc mundo non possumꝰ optiuere que
uolumꝰ postꝙͣ in terrenis desideriis de impossibili ͭͤ lassaniur. tũc ad mẽtẽ
d̾ni reducimꝰ. tunc placere incipit qui displicebat: et is cuiꝰ nõb auiara fue¬
rant precepta repente dulcis fit in memoria. Et peccatrix aĩa q̃ adulta coua¬
ta esse est nec tamen aꝑto oꝑe potuit: decerit esse fidelis comũx. Eui gᵒ

Expanded text:
miscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae enim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus, dolorum punctiones invenimus. sepiuntur, cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus, adipisci prohibemur. Et sequetur amatores deriorum suorum effectum minime apprehendit. Sed de hac salubri adversitatespinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo
Abbreviated transcription (Latin):
licias ad memorie nr̃e oculos reuocat: easq nobis ꝓponit in ꝓmissiõe¬
et torporem excutit: atq ut stistidium repelle̾ debeamꝰ inutat. Ait
nãq Mõ quidã fecit cenã magnã: et uocanit multos. Quis iste
hõ est nsi ille de quo ꝑ ꝓphetã dicitur: et homo est et qui cognoscit
eũ. Qui fecit cenã magnã: qr sacietatẽ nobis dulcedinis int̾ue¬

Expanded text:
licias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissionlicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidium nostrum repellere debeamus invitat. Ait namque: Homo quidum fecit caenam magnam, et vocavit muest homo, nisi ille, de quo per prophetam dicitur: Et homo est, et quis cognoscet eum? Qui fecit coenam magnam, quia satietatem nobis internae dulcedinis prae
Abbreviated transcription (Latin):
intentus: hospitali ͭ ͥ p̃cipue studẽs. Exercendi comitatus actibꝰ occupatꝰ a
gebat temporalia et trena: sed ut post ex fine eiꝰ ciaruit magis ex debito
ꝙͣ ex intentõe. Naui cũ ꝓpinquãte mortis eiꝰ temꝑe grauissiã aeris tempestas
obsistet ne ad sepeliendũ duci potuisset: cũq ꝯiuux sua cũ fletu uehemẽtis¬
sumo requirẽt dicẽs qͥd faciam quom̃o te ad sepeliendũ eicio. que ostiũ doniꝰ
huiꝰ egredi p̃pimia tempestate non possumi. tñc ille respondit. Noli mulier flo:
qr mox ut defũctus fuero aeris serenitas rediet. Cuiꝰ ꝓtinꝰ et uoc̃e mors: et
mortẽ senitas secuta est. Cuiꝰ manꝰ ⁊ pedes podagre humnore tumoscẽtes uersi

Expanded text:
intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae hu
Abbreviated transcription (Latin):
sed quasi non utatur. qui et necessaria cuncta extiꝰ ad uite sue ministeriũ ie¬
digit: et tamen hec eadẽ nõ sunt sue mẽti dũari. ut subiecta foris seruiãt.
et nũꝙͣ intentõem aniiui ad alta tendẽtis fiangãt. Quicũq .g. tales sunt
eis ꝓfecto terrena ounia nõ ad defidium s ad usũ assinit. qr rebus quidẽ ne-¬
cessariis utuntur: sed nich̃ hrẽ cum peccato cupiunt. De ip̃is qͦq rebꝰ habi¬
tis cotidie mercedes acquirunt. et plus gaudent de bono oꝑe. ꝙͣ de bona
possesfione Miraculum At ne aliquibꝰ ista difficilia esse uideãtur. rẽ de
ꝑsona refero. quã ml̃ti nr̃m mecũ nouerunt. Quã uidel rẽ ip̃e ante tri¬
enmũ in centũcellensi urbe a ꝑsonis fidelibus didici. Nuꝑ nãq iii eadem
ciuitate theophanius comes fuit: uir misericordie actibꝰ deditꝰ: bonis oꝑibꝰ

Expanded text:
sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium resed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus
Abbreviated transcription (Latin):
possidentes: et qui utiuitur hoc mũdo tamꝙͣ non utantur. Preterit enĩ figã
huiꝰ mũdi. Opor̃e nauiq habet sed quasi non hũs. qui scit sic debita carnis
exsoluere: ut tamen ꝑ eam mundo tota mẽte non cogatur inhere ᷤᷤ Ilã cũ idem
rursum egregiꝰ predicator dicat qui habet uxorem cogitat que st̃ huiꝰ mũdi
quomõ placeat uxori: ille uxorẽ hũs quasi non habet: qui sic placeᷤ cõuigi stu¬
det. ut tamen nõ displiceat conditori. Flet qͦq sed tãꝙͣ non fleat: qui sic de tẽ¬
ꝑalibꝰ dampnis affligitur: ut tñ de internis lucis animũ consoletur. Gͣaudet
uero sed tamꝙͣ non gaudeat. qui sic de temꝑalibꝰ bouis hylarescit. ut tñ sẽper
ꝓpetua tormenta cõside̾t et in hoc qd̾ mẽtẽ gaudio fubleuat hane cõtinuo põde
prouidi timoris p̃auat. Emit aũt et qͣsi nõ possidens: qui ad usũ terrena p̃¬
parat. et tnĩ cauta cogitatiõe preuidet qd hec citiꝰ relinquat. Mũdo qͦq urit.

Expanded text:
dentes, et qui utuntur hoc mundo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenta perpetua consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius relinquat. Mundo quoque utitur,
Abbreviated transcription (Latin):
añ nos aũt tendant mẽtis oculi: dũ tota intentõe illa cõspiciũt ad que ꝑue¬
nimꝰ. Extrrpentur fũditꝰ uicia. nõ solũ ab actu corpis : s eciã a cogita ne cord̃
euulsa. Nõ nos uoluptas carnis. nõ sollicitudo curiosi t. nõ estris amibitionis
ad diucam cenã p̃pediat. Se ip̃a quoq que houesta in mũdo agiiiꝰ quasi ex
quodã mentis latere tanganius. ut trena quelibet sic nr̃o corpori seruiant:
quatinus cordi minie obsistant. Non gͦ frẽs audemꝰ uob̃ dice̾ ut oĩa reliu¬
quatis. sed tamen si uultis oĩa eciã retiuendo reliqͥtis: si sic tẽpalia geritis ut
tñ tota mẽte ad eterna tendatis. Huic etenĩ paulꝰ apłs dicit. Tempꝰ bre¬
ue est: et reliquũ suꝑest ut qui hũt uxores tãꝙͣ nõ hũtes sint. et qui flẽt

Expanded text:
Ante nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae perveAnte nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis, ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. 12. Hinc etenim Paulus apostolus dicit: Tempus breve est: reliquum est ut qui habent uxores tanquam non h
Abbreviated transcription (Latin):
Remo cõtemprat: ne dũ nocatꝰ excusat: cũ uoluerit intrare nõ ualeat. Audite
quid sapiã ꝓ salomonẽ dicat. Tunc inuocabũt me et non exandiã. mãc ꝯsu¬
gent et non imemẽt me. hinc est qd̃ fatue urigines tarde uemẽtes clamuabũt
Dñe dñe aperi nõbͣ. E iã tũc aditũ q̃rentibus dicitur. Amen dico nob. ne¬
ponẽ: solis desideriis eteruis inhyare. S hec paucis data st. Aldinonere uos
uoo ut relinuatis oĩã: s non presimo. Si gͥ cũcta mũdi ⁊eliuiqrs nõ potosf.
sic tenete que huiꝰ mũdist̃ ut tamen ꝑ ea non teneamini in mũdo. ut t̾rena
res possideatur non possideat: ut sub mentis nr̃e sit dominio qd habetis ꝯͥsĩ mẽs
ur̃a terrenarũ rerũ amore uincitur: a rebus suis magis ip̃a possideat᷑. Sit
gͦres temꝑalis in usu: eterna in desidio: sit res temꝑ ał in itine̾: desidẽtur
eterna in ꝑuentiõe. Quasi ex latere respiciat᷑ quitqͥd ii hoc mũdo agitur:

Expanded text:
nemo contemnat, ne dum vocatus excusat, cum voluerit introire non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam: mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant: Domine, Domine, aperi nobis; sed jam tunc aditum quaerentibus dicitur: Amen, dico vobis, neponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
cõniuiũ: et uocari et puenire gratulanur. Loquẽtes nõb̃ talia mẽtes
ĩẽ uerũ diciuit si nõ plus terrena ꝙͣ celestia diligunt : si nõ ampliꝰ
rebus orꝑalibꝰ ꝙͣ sprritualibus occupantur.. Bnde hic qͥgᵃ dar ex

Expanded text:
convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia diligunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritalibus occupantur. Unde hic quoque
Abbreviated transcription (Latin):
caruales estis: fortasse epulas caruales inquiritis. Sz ip̃e caruales e¬
pule: in spũale nobis alimẽtum conuerse sinit. Ad abstergendũ nãq
mẽtis ur̃e fastidium: in cena dei ille nõb̃ singularis agnuis occisus est.
Sed quid agnmus : qui hoc qd subinngitur: adhuofieri a uultis uide¬
nus. ¶E t ceperunt om̃s excusare. Offert deus qd roctari debuit: iõ
et tamen simul omnes excusant. Ponamꝰ gͥ añ mentis oculos in
nitara uit possirius digne pensare maiora. Si quis piã potenis ad i¬
intandũ quemlbet pauꝑem mmittẽt: quid fiẽs rogo quis panrt alde ta¬
ceti tiu de eadem sua iniutatõe gaudet: responsũ hiũile reddẽt uestem
mutaret:ne ꝙ tocius festinaret ne prior se ad petentis coutuum stton
octurreret. Homo ergho diues inuitat et pauꝑ occurre festiiat ad
dei murtaniir c̃ouiuiũ et excusanꝰ: Seo eat inter hec est iare pos¬

Expanded text:
carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales ecarnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agmus? Et coeperunt simul omnes excusare . Offert Deus quod rogari debuit: non et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad potentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare pos
Abbreviated transcription (Latin):
sũmi prĩffanułias. Cum uos admoneo ad cõtemptũ scl̃i. ĩuitare uos
uenio ad cenã dei. Iemo me ꝓpt̾ me hoc in loco despiciat. Et si ad
inuitandũ nequaquã dignus appareo: sed tamen magne st̃ delicie
quas ꝓmitto. Sepe fratres mei solet euenire qd̾ dico: ut ꝑsona
potens famulũ habeat despectum. Cumq ꝑ eũ suis forte uel extra¬
neis aliqd̃ responsũ mandat: non despicitur. ꝑsona loquẽtis serui: qr
seruatur in corde reuerencia mittentis domini. Iec pensant qui
audiunt per queni sed quid uel a quo audiant. Ita ergo frẽs. ita
uos agite. Et si uos forsitan digne despicitis: in mente tñ uestra: uo¬
cantis domini reuerenciã seruate: cõuiue fieri sũmi pataffamilias
libenter obedite. Corda ur̃a discutite: atq ex eis mortale fastidiũ pel¬
lite Ad repellendũ nãq fastidiũ irr̃m iam pata st omnia. Sed si adhͦ

Expanded text:
summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt. Misit autem seruũ suũ hora cene: dicere inuitatis ut uenirẽt.
Quid hora cene nisi finis est mundi: In quo ninirũ nos sumꝰ. si¬
cut dudum iã paulus testatur dicens Mos sumꝰ in quos fines secu¬
lorũ deuenerunt. Si ergo iam hora cene est cum uocanur: tanto
miiiꝰ debemus excusare a cõuiuio dei: ꝙͣto appropinquasse cernimꝰ
finem scłi. Quo enĩ pensamꝰ qr nich est qd restat: et debemius ꝑti
um dei. nõ prandiũ sed cena nominatur: qr pꝰ prãdium cena re-¬
stat: post cenam uero nullum conuiniũ restat. Et qr eternũ dei
sed cena uocaretur. Sed quis per hunc seruũ qui a patre familias ad
inuitandũ mittitur: nisi predicatorũ ordo signatur. De quo uideli¬
cet ordine ꝙͣuis adhuc indigni nos existimus: ꝙͣuis pectatorũ nr̃õꝵ
ponderibꝰ graueniur: et nos tamẽ in istis diebꝰ simmus. Et cũ eds¬
ficatiõe ur̃a uob̃ aliquid loquor: hoc est qd̾ ago. Seruus sum em̃:

Expanded text:
itur: Misit autem servum suum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dicens: Nos sumus in quos fines saeculorum devenerunt . Si ergo jam hora coenae est cum vocamur, tanto minus nos debemus excusare convivio Dei, 1620 quanto propinquasse jam cernimus finem saeculi. Quo enim pensamus quia nihil est quod restat, um Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena, post coenam vero nullum convivium restat. Et quia aeternum Dsed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum pondere gravamur, et nos tamen in istis diebus sumus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum
Abbreviated transcription (Latin):
nis affliguntur. Et in niũdi dolore uidẽt qr nicħ cõfidere de ciꝰ uoluptate
debuerunt: sea ip̃os in suis desideriis deprehẽdentes ad deum corda ꝯu̾tunt

Expanded text:
nis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate nis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt.
Abbreviated transcription (Latin):
lectus gratiã oꝑando ꝑficiunt. Quidã uͦ sic uocãtur: ut eciã compelłutur
Nam funt nõnulli qui bona faciendo intelligunt. sed hoc face̾ desistunt. Di¬
dent que agere debeant. s hec ex desidio non sequũtur. Hiis ut suꝑiꝰ
diximꝰ plerumq cõtingit ut eos in carualibꝰ desideriis suis mũdi huiꝰ ad¬
uersitas feriat: apprehendere temꝑale głam conẽtur: et neq̃ant. et dũ ꝑ
flatibus ad deiectionis sue littora reppellatur. Cũq se frangi in suis desidiis
adisante mundo conspiciunt: qͥd de se auctori suo debeãt ꝯmemorãtur. ita ut
ad eũ orubescentes redeãt: qui eũ suꝑbientes ꝓ mundi amore deserebant.
Sepe nãq nõnulli qui ad temꝑale gloriã ꝓficere uolebant. aut lõga egri¬
tudine tabescunt aut afflicti in uiciis concidunt: aut ꝑcussi ggranibꝰ damp¬

Expanded text:
lectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. lectus gratiam operando perficiunt; quidam vero sic vocantur, ut etiam compellantur. Nam sunt nonnulli qui bona facienda intelligunt, sed haec facere desistunt; vident quae agere debeant, sed haec ex desiderio non sequuntur. His plerumque, ut superius diximus, contingit ut eos in carnalibus desideriis suis mundi hujus adversitas feriat; apprehendere temporalem gloriam conentur, et nequeant; et dum per emper adversis flatibus ad dejectionis suae littora repellantur. Cumque se frangi in desideriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantur, ita ut ad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus dam
Abbreviated transcription (Latin):
Exi ini uias et sepes et compelle intrare: ut impleatur domꝰ mea. Cũ
qui tenere legem sub urbana conuersatõe nouerat: cũ uero cõninos suos
querit. De cuiꝰ significatõe ꝑ psalunstã dicit᷑. Tunc exultabũt oĩa ligna
siluarum añ faciem dñi: quoniã uenit. Ligua enĩ silue gẽtes uocate t.
qr in infidelitate sua torte et infructuose semꝑ fuerũt. Q ergo ex illo
aggresti usu conuersi sunt ad cenã dñicam: quasi ex sepibꝰ uenerũt. Notã¬
dum uero qd in hac inuitatõe tercia nõ dicit᷑. iuita. sed compelle intrare.
al lii enim uocantur. et uenire cõtempnũt: alii uocatur et ueniũt. Alii
aũt nequaꝙͣ dicitu. qr uocãtur. sed compelłutur ut intrẽt. Uocãtur et
uenire cõtempnunt: qui donũ qͥdem intelles accipiunt: sed eundẽ intel¬
lectum oꝑibus non sequinitur. Uocantur et ueniunt qui acceptã intel¬

Expanded text:
Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum Exi in vias et sepes, et compelle intrare, ut impleatur domus mea. Cum  designat qui tenere legem sub urbana conversatione noverat; cum vero convivas suos quaerit, de cujus significatione per Psalmistam dicitur: Tunc exsultabunt omnia ligna silvarum ante faciem Domini, quoniam venit . Ligna enim silvae gentes vocatae sunt, quia in infidelitate sua tortae et infructuosae semper fuerunt. Qui ergo ex illo agresti usu conversi sunt, ad coenam dominicam quasi ex sepibus venerunt. 9. Notandum vero est quod in hac invitatione tertia non dicitur Invita, sed Compelle intrare. Alii enim vocantur, et venire contemnunt; alii vocantur et veniunt; alii autem nequaquam dicitur quia vocantur, sed compelluntur ut intrent. Vocantur et venire contemnunt qui donum quidem intellectus accipiunt, sed eumdem intellectum operibus non sequuntur; vocantur et veniunt qui acceptam intel
Abbreviated transcription (Latin):
cibum potimiq porrigit: et quasi duces sibi in uia eligit dum suos eciã p̃di¬
catores facit. Dum eiũ xp̃m peccatorũ cordibꝰ inferũt: quasi daud suꝑho¬
stes ducunt. Qui conuinantes a malechitas uelut dauid gladio ferũt dũ
suꝑbos quosq qui se in niundo despexerant. doͥ uirtute ꝓsternũt. ⁊uer ergo
egiptiꝰ qui in uia remanserat amalechitas interficit: qr plerũq ip̃i mẽtee
scltriũ suꝑant p̃dicando: qui priꝰ cum sclaribꝰ in hͦ mũdo curre nõ ualebant.
Sed deductis ad cenam pauꝑibus: quid puer subiũgat audiamꝰ. Dnẽ fa¬
ctum est ut imperasti: et adhuc locus est. Multi tales ad dñicam couã ex
indea collecti st. sed multitudo que ex yiłitico ppło credidit locũ suꝑmi cõni¬
uii non nupsenis nitiauit iã ficg̃ta indcotum. sed adhut locue uacatin
regno ubi suscipi debeat numerositas gentiũ. Onde et eidẽ ẜuo dicitur.

Expanded text:
cibum potumque porrigit, et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicibum potumque porrigit, et quasi duces sibi in via eligit, dum suos etiam praedicatores facit. Dum enim Christum peccatorum cordibus inferunt, quasi David super hostes ducunt. Qui convivantes Amalechitas velut David gladio feriunt, quia superbos quosque qui se in mundo despexerant, Domini virtute prosternunt. Puer ergo Aegyptius, qui in via remanserat, Amalechitas interfecit, quia plerumque ipsi mentes cando superant, qui prius cum saecularibus in hoc mundo currere non valebant. 8. Sed, deductis ad coenam pauperibus, quid puer subjungat audiamus: Domine, factum est ut imperasti, et adhuc locus est. Multi tales ad coenam dominicam ex Judaea collecti sunt, sed multitudo quae ex Israelitico populo credidit locum superni convivii non implevit. Intravit jam frequentia Judaeorum, sed adhuc locus vacat in regno, ubi suscipi debeat numerositas gentium. Unde et eidem servo dicitur:
Abbreviated transcription (Latin):
plerumq tanto celerius uocem dei audiũt: ꝙͣto et in hͦ mũdo non habent
uibi delectentur. Ed̾ bñ amalechitarũ puer ille egyptiꝰ designat: qui amia¬
lechitis predantibꝰ atq currentibꝰ ecter remansit in uia: faineq siti aruit.
Quẽ tamen dd inuenit: ei cibum potũq prebuit. Qui illico cõualescẽs dux
dauid factus est conuinãtes amalechitas ropperit: et eos qui se debile ielige¬
rant cũ magna fertitudine prostianit. Amalechita quippe ppło langnẽs uorat᷑
ambiendo quasi lambunt: dum solis temꝑalib delectãtu. Q uasi dm̃ pots
lambens predã facit: dum terrena diligentes luca de alienis dampius ex
infirmari ab huins mundi statu ceꝑit: mox secularibꝰ mentibꝰ in despectũ
uenit. Quem tamen dauid inuẽĩt eiq cibũ et potũ prebet. qr iuanu for¬
tis dominꝰ abiecta mundi non despicit: et plerũq eos qui sequi nñdũ mine
ualetes quasi in uia remanẽt ad amoris sui grãm dñs cõuertit: eisq ubi sui

Expanded text:
udiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene Amalechitarum puer ille Aegyptius designat, qui Amalechitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit; quem cum David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est; convivantes Amalechitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalechita quippe populus lambens vocatambiendo quasi lambunt, dum solis temporalibus delectantur. Quasi enim populus lambens praedam facit, dum terrena diligentes lucra de alienis damnis exage dum infirmari ab hujus mundi statu coeperit, mox saecularibus mentibus in despectum venit. Quem tamen David invenit, eique cibum et potum praebet, quia manu fortis Dominus abjecta mundi non despicit; et plerumque eos qui, sequi mundum minime valentes, quasi in via remanent, ad amoris sui gratiam convertit, eisque verbi sui
Abbreviated transcription (Latin):
cenam recusat: qui labori arriositatis insudat ꝑ̃pata uite aliiuẽta fastidit: qui
carualibus desideriis iuseruit: spũalis cõniuii epulas respuit. Er gͦ superbi ue
nire remiũt. panperes eliguntur. Cur hoc. Quia iuxta pauli uocẽ infirma
mundi elegit ds̃: ut cõfundat forcia. Sed notandũ nobis est quõ describanturr.
qui ad cenã uocantur. et ueniunt: pauperes et debiles. Debiles dicuntur. qͥ
iudicio suo apud semetip̃os infirimi st̾. am panꝑes et quasi fortes sunt: qui¬
et positi in in pauꝑ ͭ ͤ suꝑbiunt. Ceci uero st̃. qui mllit ingenii lumen habẽt
Claudi qͦq sunt. qui rectos gressus in oꝑatione non hũt. S cd dñ morũ uicla
in membrorũ debili te signãtirr. ꝓfecto liquet: qr sicut ilłi peccatores fuer̃t qui
uocati uenire noluerũt: ita hii qͦq peccatores sunt qui iuitantio et uenunit¬

Expanded text:
coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epulas respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Sed notandum est quomodo describantur qui ad coenam vocantur, et veniunt, pauperes ac debiles. Pauperes et debiles dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, quiet positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire nolueru
Abbreviated transcription (Latin):
accipitur: NNam ꝙͣuis sit bonũ cõiugiũ. atq ad ꝓpagandaui sobołe. ꝓuidẽ¬
cia diuina cõstitutũ: nõ nulli tamen non ꝑ hoc feciuiditatẽ ꝓlis sed desideria
expetunt uoluptatis. Et id circo ꝑ rem iustam significari potest nõ iucõgrue
res miusta. Ad cenam gͦ nos dominicã eterni cõuinii sinuis pater familias
inuitat: sed dũ alius auaricie alius curiositati alius uoluptati caruis est dedi¬
tus: in mirũ reprobi om̃s suul̃ excusant. Dũ hunc terrena ana occupat:
illu alieni actus sagax cogitacio deuastat: alterius mẽteni eciã uoluptas car¬
nis inquinat: fastidiosus quisq ad eterne uite epulas nõ festinat. Seqͥtur.
Reusus seruus nũciauit hͨ dño suo. Tũc iratus paterfanulias: dixit seruo suo
Exi cito in plateas et uicos ciuitatis. et panpes ac debiles cecos et claudos
introduc huc. Ecce qui drene substancie plus iusto incumb̾at nenire ad dñicã

Expanded text:
tur? Nam quamvis bonum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenam ergo vos aeterni convivii summus paterfamilias invitat; sed dum alius avaritiae, alius curiositati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec domino suo. Tunc iratus Exi cito in plateas et vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam
Abbreviated transcription (Latin):
m̃lier cirrua fuit. Et erat inclinata: nec onnimo pot̾at sursũ respicere.
Sursu respicere non ualet: qr dum desideria inferiora sequitur: a mentis
fue rectitudine curuatur. Et hoc semꝑ uidet: qd̾ siue intermissiõe cogitat
tis aspicite. Alius de honoribꝰ. alius de pecumiis: alius de predioꝵ amibitu
cogitat. Cuncta hec: in uuo st̃. Et quando mens talibꝰ implicatir. absta¬
tus sue ⁊ ectitudiune fletitur. Et quia ad celeste defiderinm io aissinigit ꝯta¬

Expanded text:
curva mulier fuit. Et erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere.curva mulier fuit. Et erat inclinata, nec omnino poterat sursum respicere.sursum respicere non valet, quia dum desideria inferiora sequitur, a mentis suae rectitudine curvatur, et haec semper videt, quod sine cessatione cogitat.lvatis semper aspicite. Alius de honoribus, alius de pecuniis, alius de praediorum ambitu cogitat. Haec cuncta in imo sunt, et quando mens talibus implicatur, a status sui rectitudine flectitur. Et quia ad coeleste desiderium non assurgit
Abbreviated transcription (Latin):
gat. Si quidem fauctum fecert: si autem ĩ futiro succides cam: q. ꝓfecto
qui hic non uult ad fecunditatẽ puiguescere ꝑ increpactõem: illit cadit un¬
de iam surgere ꝑ penitenciã nõ ualet: et in futuro succidetur. ꝙͣ hic sine
fuictu uradis stare uideaturr. Erat autẽ docẽs in synagoga eorũ sabb̃is.
et ecce mulier que habebat sprritũ infrriuitatis annis decem et octo. Pau-¬
lo añ iã dixinꝰ. qr hoc erat trinus aduentꝰ dñi ad infructuosam ficulne¬
ani: qd̾ decem et octo annorũ nuimerꝰ ad inciruã młierẽ signat. Sexto
eñĩ die homo factus est aatq eodem die sexto opera dñi cunicta ꝑfecta sũt.
Seuarius aũt nurmerꝰ ĩn trgonũ ductus: decem et octo facit. Er ergo
homo qui sexto die factus est ꝑfecta oꝑa habere uoluit. sed añ lege sub
lege atq in exordio inchoantis gracie infirmꝰ extitit: decẽ et octo annis

Expanded text:
gat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto gat: Si quidem fecerit fructum: sin autem, in futuro succides eam. Quia profecto qui hic non vult ad fecunditatem pinguescere per increpationem, illic cadet unde jam resurgere per poenitentiam non valet; et in futuro succidetur, quamvis hic sine fructu viridis stare videatur. 6. Erat autem docens in synagoga eorum sabbatis. Et ecce mulier quae habebat spiritum infirmitatis annis decem et octo. Paulo ante jam diximus, quia hoc erat trinus adventus domini ad infructuosam ficulneam, quod decem et octo annorum numerus ad curvam mulierem signat. Sexto enim die homo factus est , atque eodem sexto die opera Domini cuncta perfecta sunt. Senarius autem numerus in trigonum ductus decem et octo facit. Quia ergo homo, qui sexta die factus est, perfecta opera habere noluit, sed ante legem, sub lege, atque in exordio inchoantis gratiae infirmus exstitit, decem et octo annis
Abbreviated transcription (Latin):
phetam diatur. Computruerũt iumenta in stercore suo Iumẽta¬
uirue uitam fiunre. Nos itaq quociẽs caruale mentẽ de suis pec¬
catis increpamꝰ: quotiẽs ad eiꝰ memoriã uicia añ acta reducimꝰ.
quasi infructuose arb̾ori cophinũ stercoris u̾samꝰ: ut malorũ que e¬
git mẽorian recolat et ad ꝯpũctionis gram quasi de fetore ꝓingne¬
tat ꝯittitir ergo cophinus stercoris ad radicem arboris: quãdo
prauitatis sue cõsciencia tangitur memoria cogitationis. Cũq se
ꝑ peniterciam ad lamenta mens se excitat: cũa ad bone oꝑatio¬
us gr̃ãm reformat: quasi ꝑ tactũ stercoris redit ad fecũditatẽ ope¬
us radix. plangit qd se fecisse meminit: displicet sibi quale fius¬
se se recolit. Intẽtoẽm cõtra se dirigit. atq ad meliora aĩnũ accẽdit
hos seculo nrrdes stant. Sed audiamꝰ qud ficulriee cultor adiũ¬

Expanded text:
prophetam diprophetam dixuriae vitam finire. Nos itaque quoties carnalem mentem de suis peccatis increpamus, quoties ad ejus memoriam vitia anteacta reducimus, quasi infructuosae arbori cophinum stercoris versamus, ut malorum quae egit memoriam recolat, et ad compunctionis gratiam quasi de fetore pinguescat. Mittitur ergo cophinus stercoris ad radicem arboris quando pravitatis suae conscientia tangitur memoria cogitationis. Cumque se per poenitentiam ad lamenta mens excitat, et ad bonae operationis gratiam reformat, quasi per tactum stereodris redit ad fecunditatem operis radix cordis: plangit quod fecisse se meminit, displicet sibi qualem fuisse se recolit: intentionem contra se dirigit, atque ad meliora animum accendit. iamus quid ficulneae cultor adjun
Abbreviated transcription (Latin):
so quolibet et potẽte pene iã requisitio deo nõ est Postꝙͣ eiĩ se ꝑ¬
didit: qrendũ solũ modo est cur et alios premit. Unde bñ euisdẽ
uinee dñs dicit. Ut quid eciam t̾ram occupat. Terrã quippe occu¬
pat: qui mentes alienas grauat. Terrã occupat.: qui locũ ꝙ̃ tenet
⁊̃ bonis oꝑibꝰ nõ exccet. Sed tñ nr̃m est pro talibꝰ deprecari lã
cultor iunee quid dicat: audiamꝰ. Dñe: dimitte ilłã et hoc amio:
usq dũ fodiã circa illam. Quid est circa ficulneã fodere : iisi infui¬
ctuosas mentes increpare. Oannis quippe fossa in ꝓmo est. Et
ninirũ increpassio dũ mentẽ sibi de monstiat hniliat. Quotiẽs
tuosam arborẽ fodimiꝰ Post fossionẽ uero qͥd dicat᷑ audiamꝰ. Et
mittam cophinũ stercoris. Ed est cophinꝰ stercoris: nͥ memoria
peccatoꝵ: Pectata etenim caruis: stercora uocantur. Uñ ⁊ ꝑ ꝓ

Expanded text:
so quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se pso quolibet et potente pene jam requisitio Deo non est. Postquam enim se perdidit, quaerendum solummodo est cur et alios premat. Unde bene ejusdem vineae dominus dicit: Ut quid etiam terram occupat? Terram quippe occupat qui mentes alienas gravat, terram occupat qui locum quem tenet in bonis operibus non exercet. 5. Sed tamen nostrum est pro talibus deprecari. Nam cultor vineae quid dicat audiamus: Domine, dimitte illam et hoc anno, usque dum fodiam circa illam. Quid est circa ficulneam fodere, nisi infructuosas mentes increpare? Omnis quippe fossa in imo est. Et nimirum increpatio dum mentem sibi demonstrat, humiliat. Quoties etuosam arborem fodimus. Post fossionem vero quid dicatur audiamus. Et mittam cophinum stercoris. Quid est cophinus stercoris, nisi memoria peccatorum? Peccata etenim carnis stercora vocantur. Unde et per
Abbreviated transcription (Latin):
fructuosa arbore dicitur. Succide eã. Bt quid eciã t̾iã occupat DDnꝰqͣ¬
sq iuxta modũ suũ. in quãtũ locũ. uite p̃sentis tenet. si fructũ boue oꝑa¬
tionis nõ exhibet uelut infructuosa arbor terrã occupat: qr nĩ eo loco
ĩ quo ip̃e est. et aliis oꝑandi occasionẽ negat. S in hoc seculo poteus
ris: qr quicũq sb̃ ip̃o st̃ exemplo pͣuitatis illiꝰ quasi umibra ꝑuersitatis
eius premũtur. Etat desuꝑ arbor infructuosa. et subter terra sterilis
iacet. Infructuose arboris desuꝑ umbra deusatur: et solis radius ad terrã
descendere neqͣqm̃ permittitur : quia dũ subiecti quilibet. patroni ꝓuer¬
si ꝑu̾sa exempla cõspiciũt: ip̃i qͦq infructuosi remanẽtes ueritatis
lumine priuantur: et pressi umibra calorẽ solis nõ accipiũt. qr inde
remanẽt adeo frigidi. uñ in hoc scło male ꝓtegũtur. Sed de hoc ꝑuor¬

Expanded text:
fructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusqufructuosa arbore dicitur: Succide illam; ut quid etiam terram occupat? Unusquisque juxta modum suum, in quantum locum vitae praesentis tenet, si fructum bonae operationis non exhibet, velut infructuosa arbor terram occupat, quia in eo loco in quo ipse est, et aliis operandi occasionem negat. Sed in hoc saeculo potens sub ipso sunt, exemplo pravitatis illius, quasi umbra perversitatis ejus premuntur. Stat desuper arbor infructuosa, et subtus terra sterilis jacet. Infructuosae arboris desuper umbra densatur, et solis radius ad terram descendere nequaquam permittitur, quia dum subjecti quilibet patroni perversi perversa exempla conspiciunt, ipsi quoque, infructuosi remanentes, veritatis lumine privantur. Et, pressi umbra, calorem solis non accipiunt, quia 1584 inde remanent a Deo frigidi, unde in hoc saeculo male proteguntur. Sed de hoc perver
Abbreviated transcription (Latin):
cultorem uinee. Ecce anni tres st̾ ex quo uenio querens fructũ in fiaul¬
nea has. et nõ inuenio. Uenit an legẽ. qr ꝑ naturale sui intelletũ
qͥd unusquisq exemplo sui qualit᷑ erga ꝓxinũ suũ agere debuiset
inuenit. Uenit in lege: qr p̃cipiendo dociut. Beuit pꝰ legẽ ꝑ grani.
qr pietatis sue p̃senciã exhibendo mõstrauit. Sed cũ in tribꝰ ains fiu¬
ctũ se nõ inuenisse conqueritur: qr quorũdã pͣuas mẽtes nec iuspirata
lex naturalis corrigit nec p̃cepta erudiũt: uͨ incarnatiõnis eius mi¬
iacula conuertunt. Quid uero ꝑ cultorem uinee: usi p̃positorũ ordo
exprimitur. Qui dũ p̃sunt eccłie. nimirũ dñice uinee ciorã gerint.
Huius enĩ uinee pͥmꝰ cultor: petrus apłs extitit. Hũc nos indignises¬
mur: inquãtũ ꝓ eruditioẽ ur̃ã. docendo. dep̃cando. incre paudo. labora¬
mus. Sed cum magno iã timore audiendũ est: qd̾ cultori uinee de ĩ¬

Expanded text:
 in ficulnea hac, 1583 et non invenio. Venit ante legem, quia per naturalem intellectum quid unusquisque exemplo sui qualiter erga proximum agere debuisset innotuit. Venit in lege, quia praecipiendo docuit. Venit post legem per gratiam, quia pietatis suae praesentiam exhibendo monstravit. Sed tamen in tribus annis fructum se non invenisse conqueritur, quia quorumdam pravorum mentes nec inspirata lex naturalis corrigit, nec praecepta erudiunt, nec incarnationis ejus miracula convertunt. Quid vero per cultorem vineae, nisi praepositorum ordo exprimitur? Qui dum praesunt Ecclesiae, nimirum dominicae vineae curam gerunt. Hujus enim vineae primus cultor Petrus apostolus exstitit. Hunc nos indigni sequimur, in quantum pro eruditione vestra, docendo, deprecando, increpando, laboramus. 4. Sed cum magno jam timore audiendum est quod cultori vineae de in
Abbreviated transcription (Latin):
Sere et dora mientiũ ascendentibꝰ adueis ais p̃bẽ Terrã seꝑ intuet᷑ qui artuis
est. Et quo premio it redemꝑtꝰ non menunt. qui ymia querit. Rint etiã por
toferat: pma semiꝑ intuetir. Asa cerdocio gͦ iepellitur quia quisquis soł fec iis ĩ¬
tentus est ipse sibi testis est qd membiũ sũmi sacerdotis non est. Hinq irsus
tis piscibus. nisi electe aunne figirantur Que ꝓfecto sole in celestis ecclesie corpꝰ
transeunt: que modo uututum pemiulis fulte saltus dare ꝑ celeste desidiũ saũt.
ut suꝑna per contemplationẽ appetant: ꝙͣuis in seipsis iterum ex mortali carue
stercoris: ut tunc in retributionis fructu pinguescat: qd̾ nob hic ꝑ penitenciam
fetebat. Et si uirtutum siuuma oꝑari non possumꝰ: ip̃o deus nẽo gaudet lamẽ¬
to et ipsa ei iusticie uichoatione placebimꝰ: qui iusta que fecimꝰ puminus.
Iylles mora erit in fletibus. qr tergent citius transeuntes lacrimas gaudia man

Expanded text:
scere, et dorsa mentium ascendentibus adversariis praebere. Terram semper intuetur qui curvus est, et quo praemio sit redemptus non meminit qui ima quaerit. Hinc etiam per tolerat, ima semper intuetur. A sacerdotio ergo repellitur, quia quisquis solis terrenis intentus est, ipse sibi testis est quod membrum summi sacerdotis non est. Hinc rursus tis piscibus nisi electae animae figurantur? Quae profecto solae in coelestis Ecclesiae corpus transeunt, quae, modo virtutum pennulis fultae, saltus dare per coeleste desiderium sciunt, ut superna per contemplationem appetant, quamvis in seipsis iterum ex mortali carne stercoris, ut tunc in retributionis fructu pinguescat quod nobis hic per poenitentiam fetebat. Et si virtutum summa operari non possumus, ipse Deus nostro gaudet lamento. Ex ipsa enim justitiae inhoatione ei placebimus, qui injusta quae fecimus punimus. Nec mora erit in fletibus, quia tergent citius transeuntes lacrymas man