comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
licitudines eium rer̃: mentẽ cõ¬
tinbat. cure rerũ. in entẽ exagit¬
ãt. Potentia eĩ sollicitudinis:
iumꝙͣ caret angntiis. Si ergo
ius ẽẽ quietus nicł seculi appe¬
tas. semꝑ requiẽ mentis habebis.
Si ate mundi curas abieceris: sẽ¬
ꝑ int̾na quiete frueris. Si te ab
strepitu terrenaꝵ act̾onũ als¬

Expanded text:
 mentem conturbant, curae rerum mentem exagitant. Potentia enim sollicitudinis nunquam caret angustiis. Si ergo vis esse quietus, nihil saeculi appetas; semper mentis requiem habebis, si a te mundi curas abjeceris; semper interna quiete frueris, si te a strepitu terrenarum actionum sub
Abbreviated transcription (Latin):
iuistrat. Ualde turũ ẽ ut qui
diuicias positent: ad requi ẽ tẽtũt.
Qui curis trenis se implicat: a
di amore se separat. Q ui uirer̾
amore defigitur: in deiꝰ muillate¬
mis delectatur. Cure enmireꝵ:
ab intentione dei autẽt.Remo
pot̾ amplecti simul et colũ simul¬

Expanded text:
trat. Valde rarum est ut qui vitias possident ad requiem tendant; qui curis terrenis se implicant, a Dei timore se separant. Qui in rerum amore defigitur, in Deo nullatenus delectatur. 94. Curae enim rerum ab intentione Dei avertunt. Nemo potest amplecti Dei
Abbreviated transcription (Latin):
tat. Nullus despare debet ueniã:
etiam si circa finemuite ad penitẽtiã
conu̾tatur. Unum quẽq enim deus
de suo fine non debͥita pret̾ita uidicͣt.
Nec quippe et legis testimoĩo edece¬
tur. qd̾ homo de suo extremo iustifi¬
cetur: qñ deus proasim primogenit ͦ
ouem uissit offerri. hocẽ inmũdici¬
am uite prioris. nnuitandã inĩnocẽ¬
tiam bonifinis. Unde et cautu un¬
respecti gr̃a in extremis suis ad de¬
mala gesserunt cotidians fleti¬
b purgant᷑atq inbonis fcĩo ma¬
legesta comutant. quib iuste to¬
tum qued delinq̃irant ignecitur.
qr ip̃i qd̾ male gessunt penitẽdo
cogngeunt. in uita hominio finis
querento ẽ. qm̃ deus ñ respicit

Expanded text:
tat . 6. Nullus desperare debet veniam, tat . 6. Nullus desperare debet veniam, etiamsi circa finem vitae 213 ad poenitentiam convertatur. Unumquemque enim Deus de suo fine, non de vita praeterita judicat. Hoc quippe et legis testimonio edocetur, quod homo de suo extremo justificatur, quando Deus pro asini primogenito ovem jussit offerri, hoc est, immunditiam vitae prioris mutandam in innocentiam boni finis. Unde et cauda jurespecti gratia in extremis suis ad Demala gesserant, quotidianis fletibus purgant, atque in bonis factis mala gesta commutant; quibus juste totum quod deliquerant ignoscitur, quia ipsi, quod male gesserunt, poenitendo cognoscunt. 8. In vita hominis finis qu
Abbreviated transcription (Latin):
rit contempuit. Sepediabolꝯ eos
quos conuerti ad penitẽtiã aspicit. ĩ¬
manitate scelerum ꝑculsos ad desꝑa¬
tionẽ declucit. ut subtraeta spe ueĩe
trahat indiffidentiam: qͥs ñ potuit re¬
tine ꝑreuerant̃ inculpa. s penitẽs
preuid̾e debet callitus contra sebos¬
tis insiclias. Sicq dei iusticiam me¬
tuat. ut tamenqͣmuus inmagnis
sceletib sit: de miscelia eio ꝯfidat.:
Ampliꝯ letatur cłs de anma tespe¬
rata et aliqñ conu̾sa: qͣm de ea q̃ nũ¬
qͣm excitit pelita. Sic̃ de preligo fili¬
o qui mortuus fu̾at et reuix. pierat
et inuento ẽ. de ciuus regressu magn¬
um fit gandium prĩ: nã alit̾ cora
deo et anglis eio copiosiorez ee ga¬
uedium de eo q̃r periculo liberatur.
qͣm suꝑ eũ qui nũꝙͣ nouit peccati
periculu. Quanto enim ꝯtristat
res pelita: tantomagio si fuerit inuẽ¬
ta letificat. si c̃ ineuanglio pastor ille
exultat: qui perlitam ouem inuẽ¬
tam. humeris ouis gandens repor¬

Expanded text:
rit, contemnit . 3. Saepe diabolus eos quos converti ad poenitentiam aspicit, immanitate scelerum perculsos ad desperationem deducit, ut, subtracta spe veniae, trahat in diffidentiam quos non potuit retinere perseveranter in culpa. Sed poenitens praevidere debet callidas contra se hostis insidias; sicque Dei justitiam metuat, ut tamen, quamvis in magnis sceleribus, de misericordia ejus confidat. 4. Amplius laetatur Deus de anima desperata, et aliquando conversa, quam de ea quae nunquam exstitit perdita. Sicut de prodigo filio, qui mortuus fuerat, et revixit, perierat, et inventus est, de cujus regressu magnum fit gaudium patris . 5. Non aliter coram Deo et angelis copiosius est gaudium de eo qui a periculo liberatur quam de eo qui nunquam novit peccati periculum. Quanto enim contristat res perdita, tanto magis, si fuerit inventa, laetificat: sicut in Evangelio pastor ille exsultat qui perditam ovem inventam humeris suis gaudens repor
Abbreviated transcription (Latin):
On ꝑ locum spacia: s per um¬
affectum bonum uł malũ. i tur
receditur ue a deo. neq emm gressu
pedum. s gressu morum: elongam̾.
uł ꝓpinquamur ad deum. P pecrare
flagicitĩ aliquoel mors animiẽ: ꝯtẽp¬
n̾e penitẽtiam et ꝑmu̾e ĩcłpa. desoẽde̾¬

Expanded text:
on per locorum spatia, sed per affectum bonum, vel malum itur, recediturve a Deo. Neque enim gressu pedum, sed gressu morum elongamus, vel propinquamus ad Deum. 2. Perpetrare flagitium aliquod mors animae est; contemnere poenitentiam, et
Abbreviated transcription (Latin):
Oecrina sine aduiuante grã
ad cor nun qͣ descendit. foris ꝗde
aũt deisermo ini fusis aurib adi
cordis intuna ꝓuenit: qñ dei grã
mentem int̾ius ut intlligat tã¬
git. Si c̃ enum quosdam flamia
caritatio sue deus illuminat ut
uitalit̾ sapiant: ita quoseclam fri¬
gidos corpentesq deserit ut sine sẽ¬
su ꝑsistant pleriq in accuminei¬
elligendi uiuaces existunt:s lo¬
quendi inopia angꝯtantur. qui¬
damu̾o in utrisqz pollent: qr et
scienli copiam et dicendi efficati¬
ain habent

Expanded text:
octrina sine adjuvante gratia, ad cor nunquam descendit; foris quidem autem Dei sermo infusus auribus ad cordis ultima pervenit, quando Dei gratia mentem interius, ut intelligat, tangit. 2. Sicut enim quosdam flamma charitatis suae Deus illuminat, ut vitaliter sapiant, ita quosdam frigidos torpentesque deserit, ut sine sensu persistant. 3. Plerique acumine intelligendi vivaces existunt, sed loquendi inopia angustantur. Quidam vero in utrisque pollent, quia et sciendi copiam, et dicendi efficaciam habent
Abbreviated transcription (Latin):
N sulrequenti hoc libro qͥ
multa u̾ba in unam sign¬
ificationem coeuntia: sc̃e
recordatioms ysidorus ⁊
erumpnis p̾rẽtis seculi se¬
se deflentis. pene usq ad
despationis defluxũ. Cui
mirabili concursu rõnis
obiuans: leni huue mo¬
deramine consolatur: at¬
q a lapsu desꝑationis ad
spem uenie reformat.⁊ ꝙ̃
admodum t̾giu̾santis mũ¬
formulamq uite spiritalis
ampiat: nurabilit̾ docet. De
inde usq ad contemplation¬
is ascensum summoꝑe eum
ꝓuehens. usq in arrem ꝑfec¬
tionis adclucit. deniq inꝑfec¬
uit. In quo deniq oꝑe quisꝗs
intenta mẽte lector uititur ꝑg̾e.
ꝯmne dubio reperiet quo pac¬
to caueat uicia. quonio defle¬
at poẽa comissa ⁊ qualit̾q per la¬
menta penitentie reparatus: ad
fructum sc̃ẽ oꝑationis acceclat. ut
non cum mundi concupiscentiis
peat. S eti̾us p̃miis remu̾atus
iuuat cum xp̃o dominio nĩo: qui

Expanded text:
n subsequenti hoc libro, qui multa verba in unam significationem coeuntia, sanctae recordationis Isidorus, aerumnis praesentis saeculi, seque deflentis pene usque ad desperationis defluxum, cui mirabili concursu ratio obvians, leni hunc moderamine consolatur, atque a lapsu desperationis ad spem 473 veniae reformat, et quemadmodum tergiversantis munformulamque vitae spiritualis arripiat, mirabiliter docet. 2. Deinde usque ad contemplationis ascensum summopere eum provehens, usque in arcem perfectiouis adducit. Is denique in perfecvit. In quo quidem opere quisquis intenta mente lector nititur pergere, sine dubio reperiet quo pacto caveat vitia, quomodo defleat peccata commissa, et qualiter per lamenta poenitentiae reparatus, ad fructum sanctae operationis accedat, ut non cum mundi concupiscentiis pereat, sed aeternis praemiis remuneratus vivat cum Christo Domino nostro, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Uomai origines causasq of¬
ficiorum que in cõmune abec¬
clesia celebrantim. ex parte aliqͣ expl¬
icuimus: deinceps exordia eorum
qui diuino cultui ministia religio¬
ordinati sunt: genetalr cłici nõi¬
nantur. Cleros euim uł cłicos hic
appłłatos dectores nr̃i dicunt: qri
machias sorte ełcto ẽ. quẽ primũ
ꝑ apłos legumis ordinatũ. Sic ⁊
omnes quos illis temporib eccłia¬
rum principes orelinabant: sorte
eligebant. Nam cletꝰ sors int̾p̾ta¬
tur. Unde ⁊ h̾rditas grece cleronoi¬
ma appellatur.⁊ heres deronomiꝰ.
Pinde ergo cłicos uorari aiunt. eo
ꝙ insortem hr̾ditatis domini dẽt:
uł ꝓ eo qd̾ ip̃e dominꝰ soro eorũ sit.
picut de eis scriptumẽ loquẽte.o¬
mino. Ego hrditas eorum. Unde
oportet ut qui cdm hrditate posi
almiste dic̾e posint. Dominus ꝑs
Grditatis mec¬

Expanded text:
uoniam origines et causas officiorum quae in communi ab Ecclesia celebrantur ex parte aliqua explicuimus, deinceps exordia eorum qui divino cultui ministeria religioordinati sunt generaliter clerici nominantur. Cleros autem, vel clericos hinc appellatos doctoMatthias sorte electus est, quem primum per apostolos legimus ordinatum . Sic et omnes, quos illis temporibus ecclesiarum principes ordinabant, sorte eligebant. Nam cleros sors interpretatur. Unde et haereditas Graece cleronomia appellatur, et haeres cleronomos. Proinde ergo clericos vocari aiunt, eo quod in sorte haereditatis Domini dentur, vel pro eo quod ipse Dominus sors eorum sit, sicut de eis scriptum est, loquente Domino: Ego haereditas eorum . Unde oportet, ut qui Deum haereditate possidalmistae dicere possint: Dominus pars haereditatis me
Abbreviated transcription (Latin):
eius ⁊aꝑta deletat. Et quia iampͥdẽ
iuxta littam a nob sermo totꝰ cõtertꝰ
est: necesse ẽ ut p̾cedẽte hystorie fun¬
damento allegoricꝯ sensus sequat᷑. Nã
figuralit̾ quedam ex his intelligu̾t᷑
uere tanꝙͣ ꝓphetica urdicia p̾cedẽtit᷑ fu¬
curoruui. Sane non omnia que in loge
et ꝓphis scupta sunt myst̾ioꝵ eigm̃te¬
bi ebteguntur: o probuo que aliquid
significant. ⁊ que nͥ significant consecũ nectũ¬
tur. Sic̃ eim incyt᷑atis ⁊ huuismedi
organis musicis. nõ quitẽ omña que tũ¬
guntur canorum aliqd resonãt. s tãt᷑
corde: cetera tamen in toto cychare cor¬
pore ideo fc̃a sunt ut eẽt ibi quinecce¬
reutur et quo tend̾ent᷑ illa que ad cã¬
tilene suanitatem medulatum ẽ artif¬
ex: ita in his ꝓphicis narratõnib que
nent insignificatõe futuroru. Aut oi

Expanded text:
. Et quia jam pridem juxta litteram a nobis sermo totus contextus est, necesse est ut, praecedente historiae fundamento, allegoricus sensus sequatur. Nam figuraliter quaedam ex his intelliguntur, vere tanquam prophetica indicia praecedentia futurorum. 4. Sane non omnia quae in lege et prophetis scripta sunt mysteriorum aenigmatibus obteguntur; sed pro his quae aliquid significant, etiam quae nihil significant connectuntur. Sicut enim in citharis, et hujusmodi organis musicis, non quidem omnia quae tanguntur, canorum aliquid resonant, sed tantum chordae, caetera tamen in toto citharae corpore ideo facta sunt, ut esset ubi connecterentur et quo tenderentur illa quae ad cantilenae suavitatem modulaturus est artifex: ita in his propheticis narrationibus nant in significationem futurorum,
Abbreviated transcription (Latin):
ueteiũ eccłiasticorum sĩnasn cogregã¬
tes. uluti ex du̾sis pratis flores lectos
ad manum fecimus ⁊ pauca de multis
breuit̾ ꝑstringẽtes. pleraq ⁊̃ adiciẽtes.
uł ex aliqua parte mutantes. offerimꝰ

Expanded text:
ue ecclesiasticorum sententias congregantes, veluti ex diversis pratis flores lectos ad manum fecimus, et pauca de multis breviter perstringentes, pleraque etiam adjicientes, vel aliqua ex parte mutantes, offerimus
Abbreviated transcription (Latin):
fusa atq infornus. deqͣ postincdu
omina singillatũz per spẽo lurias
formasꝙ ꝓpͥlis ꝓdierunt. De qua
scriptura lequitur dicens. qui fe¬
cisti mũdum demateria iuforini.
species de in formi mat̾ie. ꝓiĩ du¬
as res ante omnẽ clieui. ⁊ ant̾ õe
tempo cc̾clidit d̾s. angelicã uideli¬
cet naturam.⁊ informe̾ matiã. q̃¬

Expanded text:
fusa atque informis, de qua postmodum omnia singillatim per species uarias formasque proprias prodierunt. De qua Scriptura loquitur dicens: Qui fecisti mundum de materia informi. species de informi materia. Proinde duas res ante omnem diem et ante omne tempus condidit Deus: angelicam uidelicet
Abbreviated transcription (Latin):
in carne est. humonis in sauguine.
acris in sp̃u. Ignis in calore uitali.
Siquidem. ⁊ quadripertita humani
corporis rõ: quatuor elementorum
designat sp̃em. Capd̾ namq ad ce¬
lum reffectur. in quo sunt duo ccłi
qi duo luminaria. solis. ⁊ luue. Pectꝰ
aeri conuingitur. quia sic inde enut¬
titur spiraminis fiatus: Si c̃ ex aete
atur pp̾ collect̾ce omniu hinnoru.
qi congregationem aquatũ. uesti¬
gia postremo terre comparautur: eo
qd̾ sint ultima inembrorum aritu.
ꝯiue sieca sicut et terra. Iamuero
incapitis arce mens collocata est
tunquam in celo deuo: ut abalte
rigidus et erectꝰ. Nonsitut pecco¬
ra in huinum ꝓuaatq uergentia.
in cuius sunitate capud est col¬
locutu.da tumq illi hec nomerrꝙ
hinc capiat iuicium sensus et ner¬
iiii. Capilli antem capitis. uel ad
speciem onnt decoris: uład arcen¬
Ut ait lanctus angustinus: tres tã¬
quam uentriculi cerebri cõstituti
sunt. umus ant̾ior ad faciem a qͦ

Expanded text:
in carne est: humoris in sanguine, aeris in spiritu, ignis in calore vitali. Siquidem quadripartita humani corporis 88 ratio quatuor elementorum designat speciem. Caput namque ad coelum refertur, in quo sunt duo oculi, quasi duo luminaria solis et lunae. 49. Pectus aeri conjungitur, quia sic inde emittitur spiraminis flatus, sicut ex aere atur, propter collectionem omnium humorum, quasi congregationem aquarum. Vestigia postremo terrae comparantur, eo quod sunt ultima membrorum arida, sive sicca, sicut et terra. Jam vero in capitis arce mens collocata est, tanquam in coelo Deus, ut ab alto rigidus, et erectus, non sicut pecora in humum prona, atque vergentia; in cujus summitate caput est collocatum, datumque illi hoc nomen, quod hinc capiant initium sensus et nervi. Capilli autem capitis, vel ad speciem sunt decoris, vel ad arcenut ait sanctus Augustinus, Tres tanquam ventriculi cerebri constituti sunt: unus anterior ad faciem, a quo
Abbreviated transcription (Latin):
omnẽ potestatempris in semet ip̃o
habe̾t. ⁊ omnẽ celi terreq creaturam
guberuet: contineat atq irgat. U̾bũ:¬
eo ꝙ ip̃e reuelat scientiã. misti̾a ⁊ are¬
siũ ẽentiã. Splendor applłat᷑. qr dũ sit
pat̾ luxita filius ab eo insepabiliter
qͣi splendor ex luce ꝓcedit. figum est.
que suscipiens formã furoꝑũ iurtu¬
tũq similitudine pr̃is in se ymaginẽ
atq iniẽsam magnitudinẽ desig¬
nauit. Mediator est: qr int̾ hõinez
⁊ deuinmedius ẽ. habens inse sb̾am
utriusq nature. idest ⁊ humane hu
militatis forman. ⁊ diuinitatis ex¬
cellentiam. Porro agnus pp̃ inccen¬
tiam ⁊ passionem carnus applłatur.
Sacerdos. qr semetip̃mꝓ nob̾ pr̃i hoc¬
tiam obstulit. petra peoꝙ finitas
sit cdentiu: offensio ⁊ ruina incre¬
dulorum. Lapis angłaris. qr uouuz
et uetus testamentũ uluti cluq pa¬
uetes exadu̾so uẽĩ ẽtes tanꝙͣ ãgłes
sibimet copulauit. hacfidei unita¬
uirgine nasci dignatus ẽ. passibłis

Expanded text:
omnem potestatem Patris in semetipso habeat et omnem caeli terraeque creaturam gubernet, contineat atque regat. uod ipse reuelet scientiae misteria et arsive essentiam. Splendor appellatur, quia dum sit ipse Pater lux, ita Filius ab eo inseparabiliter quasi splendor ex luce procedit. Figura est quia, suscipiens formam serui, operum uirtutumque similitudinem Patris in se imaginem atque inmensam magnitudinem designauit. Mediator est quia inter hominem et Deum medius est, habens in se substantiam utriusque naturmilitatis formam, et divinitatis excellentiam. Porro, Agnus propter innocentiam et passionem carnis appellatur. Sacerdos quia semetipsum pro nobis Patri hostiam obtulit. Petra pro eo quod firmitas sit credentium, offensio et ruina incredulorum. Lapis angularis quia Nouum et Vetus Testamentum, ueluti duos parietes ex aduerso uenientes, tanquam angulus sibimet copulauit ac fidei unitaVirgine natus est passibilis
Abbreviated transcription (Latin):
sba. At uero diabolꝰ uł maligni sp̃e
nec pocrunt ueniam uecmentur. si¬
cut ꝯcuptumẽ de eode apostata. cꝰ
cor qͣi lapis indimabitur: scilicet
ut penitentie conpimetr̾e nũqͣm
emolliantur. Int̾ hominẽ ⁊ pecens
ista disc̾t̾o ẽ. homo ẽ animal ex cor¬
pore animaq iuiuenti compositũ. at¬
q spͣali compaginatẽe formatũ. sub¬
sistens rõe liberiq arbitrii uolunita¬
te. uiciorum capax atq iitutũ. atq
contra peceꝯ ẽ animal urbale. mortal¬
e. moti ganguinis ⁊ carius auima¬
tum: unde et anima eorum pꝰ mor¬
tem simul cum carne dissoluitur.

Expanded text:
maligni spiritus, nec poscunt ueniam, nec merentur, sicut scriptum est de eodem apostata cuius cor, quasi lapis, indurabitur, scilicet, ut penitentiae conpunctione numquam emolliatur. Inter hominem et pecus ista discretio est. Homo est animal ex corpore animaque uiuenti conpositum atque spiritali conparatione formatum, subsistens ratione liberique arbitrii uoluntate, uitiorum capax atque uirtutum; at contra pecus est animal inrationale, mortale, motu sanguinis et carnis animatum; unde et anima eorum post mortem simul cum carne dissoluitur.
Abbreviated transcription (Latin):
soluituri. Que sit discretio p̾uarica¬
tionis angelice et humane nature.
Cur ista rediuntur. illa sine fine pe¬
riit. preuancatores quippe angles.
ideo ueniam ñ hab̾e: eo qd̾ fragili¬
tatis carius nulla grauẽt᷑ infirim
tatis ex lutea traxerunt materia
mo conditione reditũ pat̾e homines
ad salutem. sicut enim dic̃. Ip̃e sic

Expanded text:
untur. Quae sit discretio praeuaricationis angelicae et humanae naturae, cur ista redimitur, illa sine fine perit? Praeuaricatores quippe angelos ideo ueniam non habere, eo quod fragilitatis carnalis nulla grauentur infirmitatis ex lutea traxerunt materia. nis conditionem reditum patere hominis ad salutem; sic enim dic
Abbreviated transcription (Latin):
sensu habent: lapidib p̾ponunt᷑ ⁊
tre. Tercius gradus est in his q̃ ñ
solum escunt ułuiuũt: o ⁊̃ senti¬
unt. qualis ẽ inpeccorib. Quartꝰ
gnidꝰ est in his que cregcũt. uiu¬
unt. sentiunt. uł intłłigunt᷑ set
tñ mortales ut aĩalia sunt qͣł est ĩ
hominib. Quintus guido ẽ ĩ his
que sentiunt et intelligñt et in¬
mortalia sinit: qualis ẽ in a̾głis.
Sextus ẽ ꝙ imuitabile et uisini¬
tum ⁊ simplex. quo omns ħ nat᷑a
inspiratur. gubernat᷑ et regitur.
pidi ⁊ pecco arbori. ⁊ honio peccori. et
angelus homini. to̾s pponitur agłis.
Int̾ angelos hominesq ac demo¬
nes hanc differentia decreuerũt¬

Expanded text:
su habent lapidibus praeponuntur et terrae. Tertius gradus est in his quae non solum crescunt uel uiuunt sed etiam sentiunt, qualis est in pecoribus. Quartus gradus est in his quae crescunt, uiuunt, sentiunt, uel intellegunt, sed tamen mortales, ut animalia, sunt, qualis est in hominibus. Quintus est in his quae sentiunt, et intellegunt et inmortalia sunt, qualis est in angelis. Sextus id quod incommutabile et infinitum et simplex est, quo omnis haec natura inspiratur, gubernatur et regitur, pidi, et pecus arbori, et homo pecori, et angelus homini, et Deus praeponitur angelis. Inter angelos, homines et daemones hanc differentiam uet
Abbreviated transcription (Latin):
ũ et̾ne sb̾e ẽ altum bumane nͣture.
Informͣ eĩ seiui qua feus ẽ ex mul¬
iere: pat̾ maior est illo. In form᷑ uͦ
cłi. in quaerat ante carius assũpei¬
onem: patriequalis est. ꝓ illo dictũ
est. pat̾ maior meẽ: pp̾id ego ⁊ pat̾

Expanded text:
tiae est, alterum humanae naturae. In forma enim serui, qua factus est ex muliere, Pater maior illo est; in forma autem Dei, in qua erat ante carnis adsumptionem, Patri coaequalis est. Pro illo dictum est: Pater maior me est; proid: Ego et Pater
Abbreviated transcription (Latin):
poralit̾ extitit. Alt̾ celestis: uͥ aĩe bo¬
norũ statim ut a corpore exeunt trãs
orum. de hoc paradiso diĩs aitad la¬
tronem. hodie mecũ eris in paradiso.
Originaliter aũt pͥmi hoĩs culpa
nq de ꝑadiso expłit: ⁊ ĩhãc exilii p̾ua¬
ricatc̾e deiec̃. Inde ẽ q p̃uaricatõis

Expanded text:
poraliter uita extitit, alter caelestis, ubi animae beatorum, statim ut a corpore exeunt, transorum. De hoc paradiso Dominus ad latronem dicit: Hodie mecum eris in paradiso. Originaliter autem primi hominis culpa nos de paradiso expulit et in hac exsilii peregrinatione deiecit. Inde est quod praeuaricat
Abbreviated transcription (Latin):
ti. uatura mutabiles ce̾diti. o cõ¬
templato̾e cłi inmuitubiles fciaĩo
antem impassibiles. mente ratio¬
nales. tempore et̾ui. beatitudĩe
iussi mundum regñt. i. ssi corpo¬
lestib cõmorantur. Demones st̃
di. semper insiuude nocuii. cõmou¬
ent sensꝯ. figunt affectus. uitam
turbant. sommnolentqs in quietãt.
morbos inferunt. mentes tr̃ent.
membra distorquent. sortes reg¬
unt. prestigiis oracula fingunt.
cupidinem amoris illiciunt. ardo
ncupidinem infundũt. innõ cõ¬
secratis ymaginib delitescunt.
similiamentiũt̾. mutantur in di¬
u̾sis figurio. intdũ in angłoru
imaginib transformantur. hiq.
quondam a sede celi ob suꝑbiam
lapsi: nunc inaere cõmorantur. h¬
omines sunt rõnis capaces intel¬
lecru sapientes. hore loqua ces. na¬
cura magis quam doctum̃ ulẽtes.
statu rigidi. uultu erecti. figura si¬
miles unuisi. ⁊ int̾ se dissummleoi
re fragiles. mente leues. diu̾si
morib. pares errorib. ad studia ĩ¬

Expanded text:
ti, natura mutabiles conditi, sed contemplatione Dei inmutabiles facti, animo inpassibiles, mente rationales, tempore aeterni, beatitudine iussi mundum regunt, missi corpolestibus commorantur. Daemones sunt di, semper in fraude noui. Commouent sensus, fingunt affectus, uitam turbant, somnos inquietant, morbos inferunt, mentes terrent, membra distorquent, sortes regunt, praestigiis oracula fingunt, cupidinem amoris inliciunt, ardorem cupiditatis infundunt, in consecratis imaginibus delitescunt; similia mentiuntur, mutantur in diuersis figuris, interdum in angelorum imaginibus transformantur. Hii quondam a sede caeli ob superbiam lapsi, nunc in aere commorantur. Homines sunt ratione capaces, intellectu sapientes, ore loquaces, natura magis quam doctrina ualentes, statu rigidi, uultu erecti, figura similes uniuersi, et inter se dissimiles re fragiles, mente leues, diuersi moribus, pares erroribus, ad studia in
Abbreviated transcription (Latin):
cclitꝰ. ut ꝑ augm̃tũ etatũ om̃ medi¬
a morte debita corꝑał paradisi com¬
mutiet᷑ ad uitam celeste. S qr bo
no cõtẽtꝰ eẽ noluit: ꝓtinuo sue ec̾di¬
tõnis m̾ito caruit. mortẽq gemĩam
aĩe ⁊ carnis inue̾it : ignoranciã i̾u
et netꝯtatem obtinuit. atq ĩ õe
ꝓieniem pcc̃i sui p̾uancat̾re trãs¬
misit. non tantum inbis quiꝓprio
delinqunt arbituio: s ⁊̃ in illis qui
nondũ implicari uolũt actuali poc̾o.
Indeẽ qd̾ paruuł lauac̾ gr̃ conͤse¬
dit̾. qd̾ et si non ilł poc̾n ꝓpͥi operis¬

Expanded text:
itus, ut per augmentum aetatum sine media morte de uita corporalis paradisi commutaretur ad uitam caelestem. Sed quia hoc bono contentus esse noluit, protinus suae conditionis merito caruit, mortemque geminam animae et carnis inuenit. Ignorantiam ueri et uetustatem obtinuit, atque in omnem progeniem peccati sui praeuaricationem transmisit, non tantum in his qui proprio delinquunt arbitrio, sed etiam in illis qui nondum inplicari ualent actuali peccato. Inde est quod paruulis lauacri gratia conceditur. Quia etsi non est
Abbreviated transcription (Latin):
recie reꝵ sex sunt. ⁊ dest non uiuẽ¬
tia. iuuentia. rationabilia. uinci¬
onabilia. mortalia.⁊ ĩmortalia. no¬
uissimuo. qui est ouꝑ omnia: d̾s¬
beñdictꝰ in setula. Primus gradꝰ
ẽ eorum que ñ crecunt. uitaq in¬
otuq carent: qͣł est in lapidib. Se¬

Expanded text:
rentiae rerum sex sunt. Id est, non viventia, 85 viventia, irrationabilia, rationabilia, mortalia, immortalia; novissimus DEUS, qui est super omnia benedictus in saecula. Primus gradus est eorum quae non crescunt, vita motuque carent, qualis est in lapidibus
Abbreviated transcription (Latin):
ita quidam diffiuierunt.
ut in dei applłatione patrẽ: in dn̾i
aliuim iutllig̾ent. scupta aũt sacra
utrumq ⁊din affiriat es dominu:
s camen mincẽ ħ uccabula discer
tis congruẽs ad timorẽ. Deniq ex
domni urabulo aduerte quid diu¬
gas et ex dei appllatione coguore ꝗd

Expanded text:
ita quidam definierunt, ut in Dei appellatione Patrem, in Domino Filium intelligerent. Scriptura autem sacra utrumque et Deum affirmat et Dominum. 2. Sed tamen invicem haec vocabula discerntis, congruens ad timorem. Denique ex Dei vocabulo adverte quid diligas, ex Domini appellatione cognosce quid
Abbreviated transcription (Latin):
omenatiuitate. Pat̾ ex nullo ex¬
or dium sumpsit clucit. filius ex pa¬
filioq ꝓcedit. Ita tñ a nobis dicitur
det̾nntate: ut pot̾ intlłigẽtia hum̃¬
na capere. Nam quis consitenire
sufficiat ip̃ius trinitatio int̾namis¬
tera: Quomͦ pat̾ et filius ⁊ spe sc̃c¬
nec genitus. nec iugenitꝰ. nec cͥat᷑a
ẽẽ udetur s increatus: Q uomio
filius de patre natuse. spe uero scũs

Expanded text:
nitate. Pater ex nullo exordium ducit, Filius ex PaFilioque procedit. Haec tamen a nobis ita dicuntur de Trinitate, ut potest intellegentia humana capere. Nam quis considerare sufficiat ipsius Trinitatis interna misteria? Quomodo Pater et Filius et Spnec genitus nec ingenitus, nec creatura esse videatur, sed increatus; quomodo Filius de Patre natus est, Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ur̃am hecint̾est: qd̾ omnis homo¬
tꝯ ẽ. Ille autem ñ ex cc̾cupiscẽtiai
carnis. uł ex uirili coitu: s de sp̃u
non culpam preuaricationis. Cor¬
pꝯ ex uirgine sumpsit. uirginita¬
tem matene carui nõ abstulit.
Item uos ex una generatõe sub¬
si stunusille ex duab diuinittͣis:
ethumanitatis. s ex prima ñti¬
uitatẽ̾ sumpsit.: exaltera creatio¬
nem. Natus enim diuina gen̾ati¬
one: factus ẽ humna. primo fuit
sine cempore: gecło in plenitudi¬
ne temporun. Item nos ex duab
uidelicet atq anime. ille extribꝰ
uimtatis sue. ⁊ hinnanitatis nr̃e.¬

Expanded text:
ram hoc interest, quod omnis homotus est, ille autem non ex concupiscentia carnis, uel ex uirili coitu, sed de Spirnon culpam praeuaricationis. Corpus ex Virgine sumpsit, uirginitatem maternae carnis non abstulit. Item nos ex una generazione subsistimus; ille ex duabus, diuinitatis et humanitatis. Sed ex prima natiuitatem sumpsit, ex altera creationem. Natus enim diuina generatione, factus humana. Primum fuit sine tempore, secundum in plenitudine temporum. Item nos ex duabus uidelicet atque animae; ille ex tribus: uinitatis suae et humanitatis n
Abbreviated transcription (Latin):
Int̾ id qđ xp̃c nec uingenitus nec pri¬
horum primu ad prem ꝑtin: alt̾imi
adnos. Nam secundum diuinitatis
excellentiam uingenitꝰ est apatre iux¬
ta enange lium qd̾ dicit. ⁊ iudiniuo
głian eius głiam quasi inngeniti a pa¬
tre. plenungrã ⁊ uerit.ate. At uero se
cundum fit̾nam sccietatẽ pͥmoge¬
ait. ut oit ip̃e primogenitꝰ inmul¬
tis fĩib. Est ergo unigenitus ĩ sba¬
diuiuitatis: primagenitus in suscep¬
tc̃e humanitatis. primogenitus ĩ
grã: unigenitus innatura. Pmoge¬
intusergo uxta apłm̾ nimultis fr̃ibꝰ
imigenitus tantum ex d̾o solo. In¬

Expanded text:
nc unigenitus, nunc prHorum primum ad Patrem pertinet, alterum ad nos. Nam secundum diuinitatis excellentiam unigenitus est a Patre iuxta euangelium, quod dicit: Et uidimus gloriam eius, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et ueritatetatem primogeait: ut sit ipse primogenitus in multis fratribus. Est ergo unigenitus in substantia deitatis, primogenitus in susceptione humanitatis; primogenitus in gratia, unigenitus in natura; primogenitus ergo iuxta Apostolum in multis fratribus; unigenitus tantum ex Deo solus. In
Abbreviated transcription (Latin):
tc̃es nominũ eorum que in dei filiũ
distinguntur plurime sunt. sz exh
iis q̃tam sunt naturalia ad diuini¬
tatis eius excellenciam ꝑtinentia.
q̃dam uero accidentia. Naturalia st̾.
entia. ymago. splendor: sũ figura.
intuluo. acquila. ⁊ bis sinulia. d̾s
dicitur:qr ex deo genitus ẽ. Om̃ipo¬
tẽs ab oniupotentẽte: ꝑfecto aꝑfc̃o.¬

Expanded text:
tiones nominum quae in Dei Filio distinguuntur plurimae sunt. Sed ex his quaedam sunt naturalia ad divinitatis ejus excellentiam pertinentia, quaedam vero accidentia. Naturalia sunt:entia, Imago, Splendor sive Figura, Vitulus, Aquila, et his similia. Deus dicitur quia ex Deo genitus est, Omnipotens ab Omnipotente
Abbreviated transcription (Latin):
filenaꝵ suauiũ ab eccłia freꝙ̃ tat᷑
quo facilius animi ad conpũctio¬
nem flectant᷑. Primutiua aũt ecr̃a
ita psallebat. ut mcdico flexu uocis
faceret resonare prallentemita¬
ẽ instituta: ut ꝗ a u̾b̾ non cõpun¬
guntur: suaitate niedu lamiius
moueantur. Sic namq ⁊ beatꝰ
lesia: ut ꝑ oblectam̃tu in quit a¬
nuiuz infirmior amino ad affec¬
tum pietatie exsurgat. Nã in ip̃is
ait xanctis dictis religiosiuo ⁊
arclentio mouentur anuni nr̃ii
ad flaminã pietatis c̃ cantatur.
ꝙͣ si ñ cantetur. Oinues ei affectꝰ
nr̃i pro sonorum diuersitate uel
nouitate necxioquid qua occulta¬
in familiantate excitantur mag̾
cum suaii ⁊ artificiga uoce cãtat᷑.¬

Expanded text:
tilenarum suavium ab Ecclesia frequentatur, quo facilius animi ad compunctionem flectantur. 2. Primitiva autem Ecclesia ita psallebat, ut modico flexu vocis faceret resonare pest instituta, ut quia verbis non compunguntur, suavitate modulaminis moveantur. Sic namque et beatlesia, ut per oblectamenta, inquit, aurium, infirmior animus ad effectum pietatis exsurgat. Nam idipsisait, sanctis dictis, religiosius et ardentius moventur animi nostri ad affectum pietatis, cum cantatur, quam si non cantetur. Omnes enim affectus nostri, pro sonorum diversitate, vel novitate, nescio qua occulta familiaritate excitantur magis, cum suavi et artificiosa voce cantat
Abbreviated transcription (Latin):
tis: Bene iiue. Secura consci¬
entia: tristiciam leuit̃ sustinet. bõa
uita: gaudium semꝑht. Consciẽtia
autem rei semꝑ inpena ẽ: reꝰ auimo
sca ẽtie pio apititur etumuo. Si
eĩ bonus ꝑmanseris: tustitia elõga¬
bit ate. si ininsticia ꝑ seu̾au̾is: tris¬
ticia non eccurret tibi. nec plaga.
nee mors te tetrebit. Si bene et pie
iuxeris. Consiliũ autem et opus
tuũ semꝑ ad deum conu̾te. In oĩ
chil meritis tius atribuas: iniuir¬
tute tua nicħ p̾sumas. in audacia
nicħ ponas. uis aũt uirtutes tuas
ang̾e: pdere noli. Oculta uirtutes ꝓ
elatione. Absconde bon a fc̃ã ꝓ atrogã¬
tia fuge uidere: qd̾ ẽẽ meriusti. Q̾¬
i anifestando potes amitt̃e: tacẽtocꝰ¬
tecli. uicia uero cordis tiu reuela.
Prauas cogitatoes ilico manifesta.
autem tacendo ampliatur. Silẽcio
culpa crescit. Si patet uicium: fit:
exinagno pusillum. Si latet. fit ex
minimo magnum. Si tegitur: ina¬
gis cͥclitur ẽẽ malum. Malũ autẽ

Expanded text:
tis? bene vive. Secreta conscientia tristitiam leviter sustinet. Bona vita gaudium semper habet. Conscientia autem rei semper in poena est. Reus animus ulis. Si enim in bono permanseris, tristitia elongabitur a te; si in justitia perseveraveris, tristitia non occurret tibi; nec plaga, nec mors te terrebit, si bene et pie vixeris. 62. Consilium autem et opus tuum semper ad Dominum converte. In omni hil meritis tuis attribuas, in virtute tua nihil praesumas, in audacia nihil ponas; vis autem virtutes tuas augeri? prodere noli; occulta virtutes pro elatione, absconde bona facta pro arrogantia, fuge videri quod esse meruisti; quod manifestando potes amittere, tacendo custodi; vitia vero cordis tui revela; pravas cogitationes illico manifesta; autem tacendo ampliatur, silentio culpa crescit: si patet vitium, fit ex magno pusillum; si latet, fit ex minimo magnum; si tegitur, magis creditur esse malum; malum autem
Abbreviated transcription (Latin):
deliba sñiam. aũ fcã cogita du ante
opꝰ p̃melitare diui. matura cõsili¬
mora melior est. In rebus aũt c̾tio:
bene agendi tarditas ⁊emoueatur
bonis dilatõ nocet in id qd̾ imped¬
t differre expedit. Absit in bonis
remissa segnicies. Absit negligẽtia
cia: cito captant meites. per tor po¬
rem enim uires et ingeniũ deflis¬

Expanded text:
am, ante factum cogita diu, ante opus praemeditare diu: matura consilium, consilii mora melior est. In rebus autem certis bene agendi tarditas removeatur bonis dilatio nocet, in his quod expedit differre impedit; absit in bonis remissa segnities, absit negligentia ocul sit, vitia cito captant inertes. Per torporem enim vires et ingenium defluu
Abbreviated transcription (Latin):
c̃ẽ existimet. si clumħ patitur. laudet
deum pcriꝯ non accuset. Ad magnã
utilitatem diuino udicio mens iꝯ¬
ti diu̾sis passionum temptatiõib
agitatur. ꝓ quib si deo grão eg̾i̾tu
sueq culpe qd talia dignus sit iepu¬
rauerit. Hec qued ex passione tole¬
rat et pro uirtutib reputabitur.
qui et cliuina agnoxit iusticiaꝵ
suam culpam intlligit

Expanded text:
esse existimet, si, dum esse existimet, si, dum Deum potius quam accuset. Ad magnam utilitatem divino judicio mens justi diversis passionum tentationibus agitatur. Pro quibus si Deo gratias egerit, suaeque culpae, quod talia dignus sit pati, reputaverit, hoc quod ex passione tolerat ei pro virtutibus reputabitur, quia et divinam agnoscit justitiam, et suam culpam intelligit
Abbreviated transcription (Latin):
gellis dei por̃or homo ñ debet: qr¬
inaxune per hoc qued coripit̾ einẽ¬
datur. uinisꝗsq autem tunc leuiꝰ
portat qued patitur. si sua discus¬
fit mala: pro quib illi infeit̾ retri¬
butio iusta. Discat ñ murmurare ꝗ
malcꝰ patit᷑. ⁊̃ si ignorat cur mala pa¬
citur. ⁊ ꝑ hoc iuste se pati arbitret᷑: ꝓ
quo ab illo uclicatur. qui cuius
niꝙͣ inuista uiclicia sunt. Qui
flagella sustinz et contra cdm̃mur¬
murat: usticiam iudicantis accu¬
patitur ignoret: P hoc iamiustisi¬
catur. ꝑ qd ⁊ seip̃o accusat et deuꝯ¬
ticiam landat. Dum ex reb ꝓsꝑis¬
utilia iustꝰ exempla prestat homi¬
tib tangi quatemis eiꝯ pacientia
comprobetur. ut denuo fortitucli¬
ins decumenta ex eo sumant: qui¬
qui prosꝑitatis eiꝯ temꝑantiã igͦr¬
auerunt. Qui passionib aniuie
isidiantiͤr aͦu̾sario cruciat᷑. sĩ idcͥco
se credat alienari axp̃o qr talia patit̾.
S magis ꝑ ħ deo comendabilẽ se

Expanded text:
gellis Dei peccator homo non debet, quia maxime per hoc quo corripitur emendatur. Unusquisque autem tunc levius portat quod patitur, si sua discusserit mala pro quibus illi infertur retributio justa. Discat non murmurare qui mala patitur; etiamsi ignorat cur mala patiatur et per hoc juste se pati arbitretur per quod ab illo judicatur, cujus nunquam injusta judicia sunt. Qui flagella sustinet, et contra Deum murmurat, justitiam judicantis accuro quo patitur ignoret, pro hoc tamen justificatur per quod et seipsum accusat et Dei justitiam laudat. Dum ex rebus prosperis justus exempla praestet homitibus tangi, quatenus ejus patientia comprobetur, ut denuo fortitudiis documenta ex eo sumant, qui prosperitatis ejus temperantiam agnoverunt. 4. Qui passionibus animae insidiante adversario cruciatur, non idcirco se credat alienari a Christo, quia talia patitur; sed magis per hoc Deo commendabilem se
Abbreviated transcription (Latin):
ita ut nullo scõrum ei eqͥtur. donec be¬
uiret desiderium collum etuoruz. Col
cõen eiꝯ expectauerunt. De quib ⁊
dominus dicit: qr multi iusti ⁊ ꝓph̾e
cupierunt uidẽ que uidetis. Hii crgo

Expanded text:
ita ut ei nullus sanctorum aequetur, donec veniret. Desiderium collium aeternorum . Colltionem ejus exspectaverunt. De quibus Dominus dicit: Quia multi justi et prophetae cupierunt videre quae vi
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ ip̾e uiolent̾ diripuit regnũdei. hic
autem mane comedit p̾lam. Mane
illd̃ creditur tempo quo legem accep̃.
Tunc enim mũdo pͥma quide illũmͣ¬
tõ scĩe data est. Comedit aũt mane:
qi legẽ qͣm mane accepit comedit q¬
ad huc ⁊ meditatur: licet sequens le¬
gemiusticie in legem si delinon ꝑ¬
uenit. Ad uesꝑam autem diuidet
spolia. Uesꝑa ẽ illud tempꝰ nouissim¬
um quo conũtet᷑. Tunc ergo diui¬
det escam. tunc intlłiget diuiden¬
daz ẽẽ litteram absp̃u. ⁊ tunc cognosez
qr litt̾a cccidit: sp̃c aũt uinificat. Qr
ergo iam per gram dominillumina

Expanded text:
et ipse violenter diripuit regnum Dei. Hic et ipse violenter diripuit regnum Dei. Hic autem mane comedit praedam. Mane illud tempus creditur quo legem accepit. Tunc mundo prima quidem illuminatio scientiae data est. Comedit autem mane, quia legem, quam mane accepit, comedit adhuc, et meditatur; licet sequens legem justitiae in legem fidei non pervenit. Ad vesperam autem dividet spolia. Vespere est illud tempus novissimum quo convertetur. Tunc ergo dividet escam, tunc intelliget dividendam esse litteram ab spiritu, et tunc cognoscet quia littera occidit, spiritus autem vivificat. Quia ergo jam per gratiam Domini illumma
Abbreviated transcription (Latin):
pł xp̃i ponuntur. qͣs incaratus ac¬
cepit. Ec super u̾ticem nazarer. de qͦ
scriptume. qr nazareꝯ uocabitur .i.
sanctus dei inter fir sugs. qr ip̃e ẽ cap̃
ominiũ emmẽs unuisorum sc̃orum:
Emani lupus uapax mane
comedes p̾dam: ad uesꝑũ diui¬
dẽs spolia. Quib dcĩs apłs paulus de¬
is fideles quos potuit deuastauit. ues¬
ꝑe aũt spolia diuisit: qr ficelis pꝰmodũ
fcũo: sacra el oquia audiẽtib descrip¬
tẽe mirifica dispensaint. Leginius
quendam ex doctorib ad urbem ihrłm
ea que de beniamin scripta sunt reffe¬
rentez. Beniamin in quit filio doloris
ulsaħ enim infiliis sub pũa beniamĩ
designatur. Nam sicut bemiamnnulti¬
mam og̃equitur benelictõe: ita et
idem ppłs ultimus ẽ saluandꝰ. p̾ca¬
qͣm plenitudo gentium introierit. cli¬
at᷑ eium benianim lupꝰ rapax: lupꝰ .s.¬
phetarimi atq iustorũ. Eapax autez
pp̃ aiclitate dicitur. Exniulta eĩ fa¬
me u̾bi dei ⁊ media uenit. Rapax:qr

Expanded text:
i ponuntur, quas incarnatus accepit. Et super verticem Nazaraei; de quo scriptum est: Quia Nazaraeus vocabitur , id est, sanctus Dei inter fratres suos, quia est caput omnium eminens universorum sanctorum, Benjamin lupus rapax, mane comedet praedam et vespere dividet spolia. Quibus dictis apostolus Paulus deis fideles, quos potuit, devastavit. Vespere autem spolia dividit: quia, fidelis postmodum factus, sacra eloquia audientibus descriptione mirifica dispensavit. Legimus quemdam ex doctoribus, ad urbem Hierusalem ea quae de Benjamin scripta sunt, referentem. Benjamin, inquit, filius doloris ulsa; haec enim in filiis suis sub persona Benjamin designatur. Nam sicut Benjamin ultimam consequitur benedictionem, ita et idem populus ultimus est salvandus, posteaquam plenitudo gentium introisset . Dicitur enim Benjamin lupus rapaxphetarum atque justorum. Rapax autem propter aviditatem dicitur. Ex multa enim fame verbi Dei et inedia venit rapax, quia
Abbreviated transcription (Latin):
sachar a sinuo fortis. Isacharꝗ
interpretatur merces reffertur
ad pplingentiu: quem dominus
isachar asimis fortis adscubit᷑: qr
Nũc uerofortis est retemptoris.
dñio colla subiciens: ⁊ uigum disci¬
pliue enãgłice ꝑferens. hic accubñs
int̾ tĩmq uidit requiem qd̾ ẽẽt bo¬
na: ⁊ tr̃am qd̾ optima. Int̾ t̾minos
namq accubare ẽ: prestolato mũ¬
di fine requiescere: nͥq de his que
nunc u̾santur in melio q̃rere: o
ultima desiderare. et fortis a sinꝯ
requiem uidet et terrã optimam:
cum simplex gentilitas ideco se ad
ad promissain requiez ꝓueĩre de si de¬
rat: cuncta mandatorũ hon̾a libẽ¬
ter portat. unde et fc̃us es̾t tributis
ẜiuens: bocẽ regi et xp̃o suo fideido¬
ua operumq bonoru mun̾a offe¬
reno.

Expanded text:
Isachar asinus fortis. Isachar, qui Isachar asinus fortis. Isachar, qui interpretatur merces, ad populum gentium, quem Dominus Isachar asinus fortis scribitur, quinunc vero fortis est, Redemptoris dominio colla subjiciens, et jugum disciplinae evangelicae perferens. Hic accubans inter terminos vidit requiem, quod esset bona, et terra, quod optima. Inter terminos namque accubare est praestolato mudi fine requiescere, nihilque de his quae nunc versantur in medio quaerere, sed ultima desiderare, et fortis asinus requiem videt, et terram optimam, cum simplex gentilitas idcirco se ad ad promissam requiem pervenire desiderat, cuncta mandatorum onera libenter portat. Unde et factus est tributis serviens, hoc est, regi, et Christo suo fidei dona operumque bonorum munera offerens.
Abbreviated transcription (Latin):
tumẽ. uig. uino ego dic̃ diis. nͥ hos
omnes induam sic̃ uestim̃tũ. Nos
quippe xp̃c in sanguine suo munda¬
int: qñ sic botrus in ligno crucis pe¬
pendit. Tunc ei ex latere eiꝯ sanguis
et aqua ꝓfluỹ: oz aqͣ nes abluit. can
gis redemit. Pulcriores cculi eiꝯ
scie lumen unuiso corpori ecclie p̃t
net̾i̾s exsuꝑat: idest pͥre legis tra li¬
tionem euangelica enim pcepta lõ¬
tamenti mandata. ⁊ dentes lacre cã¬
legis significatur es que rarnalez
ppłin tanꝙ̃ pariuilos poculo lactisi
alebat. Cuius quidem candidiores
lacte effectist̃ doctores eccłie: qr for¬
tem et ualidum cibum u̾bi mãdu¬
cant: mandunt atq distribuũt:
ne candidiores lacte dentes eiꝯ dic̃.
Om̃s enim qui ꝑfectist. ⁊ qui scuptã¬
rum cibos explanantes subtilem et
minutum inlłctũ quisp̾uał cibus
dicit᷑ eccłie corpori subministrãt: cã¬
didi debent eẽ et pini. atq ab om̃i
macula liberi

Expanded text:
tum est: Vivo ego dicit Dominus, nisi hos tum est: Vivo ego dicit Dominus, nisi hos omnes induam sicut vestimentum . Hos quippe Christus in sanguine uvae mundavit, quando sicut botrus in ligno crucis pependit. Tunc enim ex latere ejus sanguis et aqua profluxit. Sed aqua nos abluit, sanguis nos redemit. Pulchriores oculi ejus scientiae lumen universo corpori Ecclesiae pveteris exsuperat, id est, priscae legis traditionem. Evangelica enim praecepta lontamenti mandata. 28. Et dentes lacte canlegis significatur, quae carnalem populum, tanquam parvulos, poculo lactis alebat: cujus quidem candidiores lacte effecti sunt doctores Ecclesiae, quia fortem, et validum cibum verbi mandunt, atque distribuunt. ne candidiores lacte dentes ejus dicit. Omnes enim qui perfecti sunt, et qui Scripturarum cibos explanantes, subtilem et minutum intellectum, qui spiritalis dicitur, Ecclesiae corpori subministrant, candidi esse debent et puri, atque ab omni macula liberi.
Abbreviated transcription (Latin):
uz regnum. Itaq non defuit tex de
popło uida: donec uẽiret cuixe posi tũ
est. S qr ñ solum uideis ꝓfuit qui
mittendo erat: ideo sequitur. ⁊ ip̃e eĩt
expectatio gentium. Alligaus aduine¬
ampullum suum. Pullus siuis ex
gentib ppłs: cui ad huc nunꝙͣ fu̾at bo¬
uus legio impositum. Hunc copłauit
ad uineani apłorum: qui ex uiteis st.
et ad intem ofiliim asinam tua. Ipse
dix̃. Ego sumuitio uera. Ad hanc u̾o
uitem alligat asinam suam cui suꝑ¬
sidet: eccłam ex gentib cogregatam.
Hanc itaq ad uicem corporis sinal¬
ligauit uinculo cartatis⁊ ⁊ clisciplie
euanglice ueru: ut de imitatoe illor
gam int̾pretantur: tarcligrada sci¬
licet et grauipondere legis oppressaz.
Lauabit niuino stolam suam. Sine
carem suam in sanguine passiois:
siue sc̃am eccliam in illo uino qui pro
multis effundetur in remissionem
peccatorum. Et in sanguie uue pal¬
lium suum. Pallium gentes sunt
quas corpore suo coniunx̃: sic̃ scͥpͥ¬

Expanded text:
net regnum. Itaque non defuit rex de populo Juda, donec veniret cui repositum est. Sed quia non solum Judaeis profuit, qui mittendus erat, ideo sequitur: Et ipse erit exspectatio gentium. Alligans ad vineam pullum suum . Pullos suos ex gentibus populus, cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum. Hunc copulavit ad vineam apostolorum, quia ex Judaeis sunt. et ad vitem, o fili mdicit: Ego sum vitis vera . Ad hanc ergo vitem alligat asinam suam cui supersedit, Ecclesiam ex nationibus congregatam. Hanc itaque ad vitem corporis sui alligavit vinculo charitatis, et disciplinae evangelicae nexu, ut de imitatione illigam interpretantur, tardigradam scilicet et gravi pondere legis oppressam. Lavavit in vino stolam suam, sive carnem suam in sanguine passionis; sive sanctam Ecclesiam illo vino qui pro multis effunditur in remissionem peccatorum. Et in sanguine uvae pallium suum. Pallium gentes sunt, quas corpori suo conjunxit, sicut scrip
Abbreviated transcription (Latin):
uet.x p̃c ergo et ante et retro preli¬
ari contra antixp̃o scribitur contra
Aute eiminamq: inocculto aduen¬
tu humilitatis. posteum: mainfestꝰ
in głia magͥestatis. demõstrat aꝑte
moyses ipħiam priarche huius: spe¬
cialit̾ pertin̾e ad xp̃m. Sic eĩ ait. beñ¬
dictuo inquit in latitudine ga̾th.

Expanded text:
us ergo et ante, et retro praeliari contra Antichristum scribitur. Ante eum namque in occulto adventu humilitatis, post eum manifestus in gloria majestatis. Demonstrat aperte Moyses prophetiam patriarchae hujus specialiter pertinere ad Christum. Sic enim ait: Benedictus, i
Abbreviated transcription (Latin):
iasait. Ue anime iporum: qr cogitato¬
corum ip̃orum consilium mͣlũ adu̾so
qũ lancea confoderunt illud sp̃uale
et fortissimũ ꝓpugnaculum. qd̾ custo¬
dit isrł. Maledictus furoreorum: qr o
tinaxr. Utiq ad tantum scelo ppetradii̾
qñ furore accensii ⁊ ira. obtulerunt e
potio pilato dicentes illi. Crucifige cru¬
cifige. Et si hunc odimittio: ñ es ami¬
m cesaris: Et indignatio eorũ qr du¬
ra. dumi barraban latronem peccrẽt:¬

Expanded text:
ias ait: Vae animae ipsorum , quia cogitatio ipsorum consilium malum adversus quando lancea confonderunt illum, spirituale et fortissimum propugnaculum, quod custodit Israel. 12. Maledictus furor eorum, quia pertinax, utique ad tantum scelus perpetrandum, quando furore accensi, et ira, obtulerunt Christum Pontio Pilato, dicentes illi: Crucifige, crucifige ; et, Si hunc dimittis, non es amicus Caesaris . Et indignatio eorum, quia dura, dum Barabbam latronem dimit
Abbreviated transcription (Latin):
fc̾uo est: caro scilicet eius que est
ce ⁊ p̾bet delicias sapiencie regibus.
icest qui sensus ꝓprios bene regũt.¬
qui dominantur uiciorum suoru.
qui castigant corpora sua ⁊ inserui¬
tutem subiciunt.¬
Epcalim ꝙ interpretat᷑ dilata¬
cio. apłos ⁊ p̾dicatores sc̃es signifi¬
cit: quorum doctrina in latitudinen
nundi effusa est. Ex hac eunntribu
fuerunt apłi: qui sunt principos eccͣa¬
tum.⁊ duces. et principes zabulon ⁊
principes neptalim: qui sine lubio
ad pram refferuntur apłoriun. Ip̃i
manu dei potentis positi sunt: ⁊ tã¬
fines cerre. Uii ⁊ bene hic nept alim
ceruus ennissus scribr: qr ninium

Expanded text:
factus est: caro scilicet illius, quam t delicias sapientiae regibus, his scilicet qui sensus qui domini sunt vitiorum suorum, qui castigant corpora sua, et in servitutem subjiciuntalim, quod interpretatur dilatatio, apostolos et praedicatores sanctos significat, quorum doctrina in latitudine totius mundi effusa est. Ex hac enim tribu fuerunt apostoli, qui sunt principes Ecclesiarum, et duces, et principes Zabulon, et principes Nephthalim, qui sine dubio ad personam referuntur apostolorum. 51. manu Dei potentis positi sunt, et tanfinem terrae. Unde et bene hinc Nephthalim cer
Abbreviated transcription (Latin):
sionis .b inlittore maris hĩtat ⁊ in
statione naulu: ut credentib sit
refugiun.⁊ penlitantib demostr¬
et sidei portum. ħ contra omnes t̾¬
biues seculi mmobili ⁊ cc̃cussa fir¬
mitate solidata: expectat naufragi¬
cirri feruntur om̃i uento doctͥne.
Quorum et si cunlitur fluctibus:¬
nec ullis heresum tempestatib ce¬
olit: nec ulliuento scismatũ cõmot᷑
succumbit. Prendit autemi usq
ad sidonez: hec ẽ usq ad gentes per¬
uenit. Legitur ⁊ in euangłio inde
assumptos ẽẽ aliquos apłorum: ⁊ ĩ
ip̃is locis dñm sepe docusse. sicut:
scriptum ẽ. Terra ⁊ abulo̾ ⁊ terra nep¬
talim: uia mars transiordanẽ ga

Expanded text:
in littore maris, et in statione navium, ut credentibus sit refugium, et periclitantibus demonstret fidei portum. Haec contra omnes turbines saeculi immobili et inconcussa firmitate solidata exspectat naufragicircumferuntur omni vento doctrina , quorum etsi tunditur fluctibus,nec ullis haeresum tempestatibus cedit, nec ullo vento schismatum commota succumbit. Pertendit autem usque ad Sidonem, hoc est, usque ad gentes pervenit. Legitur etiam in Evangelio, inde assumptos esse aliquos apostolorum, et in ipsis locis Dominum saepe docuisse, sicut scriptum est: Terra Zabulon et terra Nephthalim
Abbreviated transcription (Latin):
portauit: ⁊ubera que sisc̾cisti. Bene¬
ditti onib uberum ⁊ iulue. Etia¬
hic benedicitur uulua eiꝯdez mũs il¬
la utiq uirginalis que nob xp̃m do¬
ꝓpbam dicit. Priꝯ quam te form̃rez
uiutõ nouite: ⁊ ante qͣm exires de uul¬
ua scĩsicauite. Ben edictẽes prĩs tui cõ

Expanded text:
t ubera quae suxisti .-- Benedictionibus uberum et vulvae. Etiam benedicitur vulva ejusdem matris, illa utique virginalis, quae nobis Christum Do prophetam dicit: Priusquam te formarem in utero, novi te, et antequam exires de vulva, sanctificavi te . Benedictiones patris t