comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ac scłares tempore tẽptationis maluerit te¬
nere quam xꝑm: eum in fundam̃to ñ habuit.
qͥ hec pͥore loco habuit: cũ in edificio pͥus ñ sit
aliquid fundamento. Ignis enĩ de qͦ eo loco ẽ
locutus apłs. talis debet intelligi. ut ambo
ꝑ eum transeant: id ẽ & qͥ edificat suꝑ hoc fũ¬
dam̃tum. aurum. argentum. lapides p̃ciosos:
ce qui edificat ligna. fenũ. stipulam. Cum
enim hoc dixisset: adiunxit. uniuscuiꝰq
opus quale sit ignis ꝓbabit. Si cuiꝰ opus
manserit. qd supedificauit: mercedẽ accipi¬
et. Si cuiꝰ opus exustum fu̾it: dampnũ pati

Expanded text:
ac saeculares tempore tentationis maluerit teac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum transeant; id est, et qui aedificat super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et stipulam. Cum enim hoc dixisset, adjunxit: Uniuscujusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus permanserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet. Si
Abbreviated transcription (Latin):
ñ se patitur oleum subt̃: quomͦ aqua suꝑ oleũ
missa. pondere suo ad ima locum suũ querit.
sum fert᷑. locum suum querit: & aqua locum
suũ q̃rit pond̾e suo: lapis inra petit. & tignũ.
uł columpne & t̾ra. unde edificatur ista domꝰ.
De illo gͦ sunt gene̾ rerum: que pond̾e suo de¬
orsum feruntur. Manifestũ ẽ gͦ ideo deorsũ
acciꝑe fundamentũ: quia pondere suo deorsũ
uersꝰ fertur: & nisi sit qd̃ sustineat. totum
nitur fundam̃tum. Eccl̃ia uͦ dĩ inimo posita
tendit in celum. fundam̃tũ enim nr̃m ibi
& fenũ & stipula. ñ absurde accipi possunt.
rerũ scłarium quãuis licite concessaꝵ tales
cupiditates: ut amitti sine animi dolore ñ pos¬
sint. Cum enim iste dolor urit: sixꝑe in corde
fundamenti ht̃ locum. idest ut ei nicħ ante¬
ponat᷑. & malit hõ qui tali dolore urit᷑ reb
quas ita diligit magis carere ꝙͣ xꝑo: ꝑ ignẽ

Expanded text:
non se patitur oleum subter. Quomodo aqua super oleum non se patitur oleum subter. Quomodo aqua super oleum missa, pondere ad ima locum suum quaerit: sum fertur, locum suum quaerit; et aqua locum suum quaerit pondere suo. Lapis ima petit, et lignum, et columnae, et terra, unde aedificantur istae domus: de illo ergo sunt genere rerum, quae pondere suo deorsum feruntur. Manifestum est ergo ideo deorsum accipere fundamentum, quia pondere suo deorsum versus feruntur; et nisi sit quod sustineat, totum nitur fundamentum: Ecclesia vero Dei in imo posita tendit in coelum. Fundamentum ergo nostrum ibi et fenum et stipula non absurde accipi possunt rerum saecularium, quamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit magis carere quam Christo; pe
Abbreviated transcription (Latin):
Dedicatum ẽ caput nrm. Ipsum ẽ caput: fun¬
damentũ. S fundamentũ deoesũ solet eẽ:
caput aũ sursum. Intelligat sc̃ĩtas ur̃a qd
dicam: fortassis explicabo in noĩe iħu xpi.
Pondera gemina sunt. Pondꝰ enĩ ẽ impetus
qͥdam cuiusq rei: uelut conãtis ad locũ suũ.
hoc ẽ pondus. fers lapidem manu pondus
pateris. p̃mit manũ tuã: quia locũ suum
querit. Et uis uidere quid querat: Subtrahe
manũ: uenit ad terram: qͥ escit in t̾ra. Eue¬
nit quo tendebat: inuenit locũ suñ. Pondꝰ
gͦ illud. motus erat. quasi spontaneꝰ: sine
anima. sine sensu. Sunt alia que sursũ uersꝰ
petunt locum. Namq si aquam mittas suꝑ
oleũ: pondere suo inima tendit. Locũ enĩ
suũ querit. ordinari querit: quia pret̃ ordi¬
nem ẽ aqua suꝑ oleum. Donec gͦ ueniat
ad ordinem siuim inquietꝰ motus ẽ: do¬
nec teneat locum suũ. Contra. oleũ fun¬
de subaqua: uerbi gr̃a quẽ admodũ si uas olei
cadat in aquam. in abisso. in mari. & frangat᷑.

Expanded text:
dedicatum est caput nostrum, ipsum caput est fundamentum. Sed fundamentum deorsum solet esse, caput autem sursum. Intelligat Sanctitas Vestra quid dicam, fortassis explicabo in nomine Christi. Pondera gemina sunt. Pondus enim est impetus quidam cujusque rei, velut conantis ad locum suum: hoc est pondus. Fers lapidem manu, pateris pondus; premit manum tuam, quia locum suum quaerit. Et vis videre quid quaerat? Subtrahe manum, venit ad terram, quiescit in terra: pervenit quo tendebat, invenit locum suum. Pondus ergo illud motus erat quasi spontaneus, sine anima, sine sensu. Sunt alia quae sursum versus petunt locum. Namque si aquam mittas super oleum, pondere suo in ima tendit. Locum enim suum quaerit, ordinari quaerit: quia praeter ordinem est aqua super oleum. Donec ergo veniat ad ordinem suum, inquietus motus est, donec teneat locum suum. Contra, oleum funde sub aqua, verbi gratia, quemadmodum si vas olei cadat in aquam, in abyssum, in mare, et frangatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ligit. quid distet inter litterã &
sꝑm: que duo dicuntur alio modo. lex
&e grã. Et non iam in uetustate littere. s
in nouitate sꝑc deo seruiens. ñ ẽ iã sub
scientia inflat. caritas elificat. Nam utiq
ipse dixerat. Scimus. quia om̃s scientiam
habemus: & tunc adiungit. scientia inflat
caritas uͦ edificat. Utquid gͦ habebat ipse qͦ
inflaretur: nisi quia ñ cum caritate: N
solum ñ inflat scientia: s &̃ firmat. Ita
littera cum sꝑu & lex cum gr̃a. iam ñ eo mͦ
litera & lex appellatur: sicut ꝑ scipsam.
cum occidit abundante delicto. Ita enim
lex & uirtus peccati dicta ẽ: cum auget
eius noxiam delectationẽ. ꝑ seueram ꝓhi¬
bitionem. Nec tamen etiam sic mala est
s peccatum ut appareat peccatũ. ꝑ bonũ
oꝑatum ẽ mortem. Ita multa quib dam
sunt noxia: quamuis non sint mala. Ex¬

Expanded text:
legit, quid distet inter litteram et spiritum, quae duo dicuntur alio modo, lex et gratia, et non iam in uetustate litterae, sed in nouitate spiritus deo seruiens non est iam sub scientia inflat, caritas uero aedificat. nam utique ipse dixerat: scimus, quia omnes scientiam habemus, et tunc adiungit: scientia inflat, caritas uero aedificat. utquid ergo habebat ipse, quo inflaretur, nisi quia cum caritate non solum non inflat scientia, sed etiam firmat? ita littera cum spiritu et lex cum gratia iam non eo modo littera et lex appellatur, sicut per se ipsam cum occidit abundante delicto. ita enim lex et uirtus peccati dicta est, cum auget eius noxiam delectationem per seueram prohibitionem. nec tamen etiam sic mala est; sed peccatum ut adpareat peccatum, per bonum operatum est mortem. ita multa quibusdam sunt noxia, quamuis non sint mala.
Abbreviated transcription (Latin):
quippe legis. idest decem notissi ma
illa precepta. digito di duab lapideis ta¬
bulis primũ fuisse conscripta: certissimũ
ẽ nob̃. S lex quando non adiuuat gr̃a.
p̃uaricatores facit: & tantũmͦ in littera ẽ.
Propt̃ hoc enim maxime ait apłs: litt̾a
occidit. sp̃c aũ uiuificat. Accedat gͦ ad
litteram sp̃cͥ ne occidat lutera quem ñ

Expanded text:
quippe Legis, id est, decem notissima illa praecepta digito Dei duabus lapideis tabulis primum fuisse conscripta certissimum nobis est . Sed Lex quando non adjuvat gratia, praevaricatores facit, et tantummodo in littera est: propter hoc enim maxime ait Apostolus, Littera occidit, spiritus autem vivificat . Accedat ergo ad litteram spiritus, ne occidat littera quem non
Abbreviated transcription (Latin):
aũ uiuficat. ut aliquid figurate scriptũ
cuius ẽ absurda ꝓprietas. non accipiamus
sicut littera sonat. s aliud quod significat
intuentes. interiorem hominem sꝑuali
intelligentia nutriamus: qm̃ saꝑe scđm
sunt in cantico canticoꝵ carnalit accipiat.
non ad luminose caritatis fructũ. s ad
libidinose cupiditatis affectum. Non gͦ so¬
lo illo modo intelligendum ẽ q̃d ait apłs.
littera occidit sꝑc aũ iuuificat: s etiam
illo. eoq uel maxime. quo aꝑtissime alio
loco dicit. Concupiscentiam nesciebã.
nisi lex diceret. non concupisces
Et paulopost ait. Occasione accepta pecca¬
tum ꝑ mandatum fefellit me: & ꝑ illud
occidit. fcce quid ẽ littera occidit. & utiq

Expanded text:
autem uiuificat, ut aliquid figurate scriptum, autem uiuificat, ut aliquid figurate scriptum, cuius est absurda proprietas, non accipiamus sicut littera sonat, sed aliud quod significat intuentes interiorem hominem spiritali intellegentia nutriamus, quoniam saperesunt in Cantico canticorum carnaliter accipiat non ad luminosae caritatis fructum, sed ad libidinosae cupiditatis adfectum. non ergo isto solo modo intellegendum eit, spiritus autem vivificat: sed etiam illo, eoque vel maxime, quo apertissime alio loco dicit, Concupiscentiam nesciebam, nisi lex diceret, Non concupisces. Et paulo post ait: Occasione accepta peccatum per mandatum fefellit me, et per illud occidit . Ecce quid est, Littera occidit. Et ut
Abbreviated transcription (Latin):
humanam uoluntatẽ sic diuinitꝰ
adiuuari ad faciendam iusticiam. ut p̃t̃
quod creatus ẽ homo cum libero uolun¬
tatis arbitrio. preterq doctrinam qua ei
precipitur. quemadmodum uiuere de¬
beat. accipiat sꝑm scm̃ quo fiat in ani¬
mo eius delectatio. dilectioq sũmi illuis
atq incõmutabilis boni quod d̾s est. ẽ
nunc cum adhuc ꝑ fidem ambulatur. ñ¬
dum ꝑspeciem: ut hac sibi uelut arra
data gratiuti muneris. in ardescat in he¬
rere creatori. atq inflammetur accedere
ad participationẽ illius ueri luminis.
ut ex illo ei bene sit. a quo habet ut sit.
Nam neq liberum arbitrium quicquã
nisi ad peccatum ualet: si lateat u̾itatis
uia. Et cum id quod agendum & qͦ niten¬
dum ẽ ceꝑit non latere: nisi &̃ delectet¬
& ametur. ñ agitur. ñ suscipitur: ñ bene
uiuitur. Ut aũ diligatur. caritas di diffii
tum accipimus continenter recteq uiuẽ¬
di. littera est occidens: nisi assit sꝑc uiui
dum ẽ quod legimus. littera occidit. sꝑc

Expanded text:
humanam uoluntatem sic diuinitus adiuuari ad faciendam iustitiam, ut praeter quod creatus est homo cum libero arbitrio practerque doctrinam qua ei praecipitur quemadmodum uiuere debeat accipiat spiritum sanctum, quo fiat in animo eius delectatio dilectioque summi illius atque incommutabilis boni, quod deus est, etiam nunc cum per fidem ambulatur, nondum per speciem, ut hac sibi uelut arra data gratuiti muneris inardescat inhaerere creatori atque inflammetur accedere ad participationem illius ueri luminis, ut ex illo ei bene sit, a quo habet ut sit. nam neque liberum arbitrium quicquam nisi ad peccandum ualet, si lateat ueritatis uia; et cum id quod agendum et quo nitendum est coeperit non latere, nisi etiam delectet et ametur, non agitur, non suscipitur, non bene uiuitur. ut autem diligatur, caritas dei diffuntum accipimus continenter recteque uiuendi, littera est occidens, nisi adsit uiuificandum est quod legimus: littera occidit, spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
quit discedit: discedat. Non enĩ ẽ ser¬
uituti subiectus fr̃ aut soror in huiꝰmodi:
id est si infidelis nolu̾it ẽẽ cum coniuge fideli.
hic agnoscat fidelis suam lib̾tatẽ: ne ita se
subiectum putet seruituti. ut ipsam di¬
mittat fidem: ne coniugem amittat infi¬
delem

Expanded text:
quit, discedit, discedat; non est enim seruituti subiectus frater aut soror in huius modi, id est si infidelis noluerit esse cum coniuge fideli, hic agnoscat fidelis suam libertatem, ne ita se subiectum deputet seruituti, ut ipsam dimittat fidem, ne coniugem amittat infidelem
Abbreviated transcription (Latin):
on undet̃q datur similitudo abscͥp¬
turis. laudat᷑ ipsares: s tantũ inde
similitudo trahitur. sion enĩ laudauit
iniquum iudicem qui nolebat audire
illam uiduam. & nec dm̃ timebat nec hoĩe
reuerebatur: & tñdñs inde similitu dinem
traxit. Nec illum laudauit pigrũ qui tres
panes ñ ꝓpter amicitiã dedit petenti. sẽd
tedio uictus.: ce tñ inde similitudinẽ dedit.
Et de reb gͦ non laudandis. trahunt᷑ scd̾m
quendam modũ ñnullȩ similitudines. Aut
si ꝓpt̾ea putatis eundum ẽẽ ad marsos. qͥa
hos audistis inscͥptura di: eundu ẽẽ ad spec¬
tacłm theatri quia dicit apłs. ñ sic pugillor
quasi aerem cedens. Pugillari enĩ ẽ spectacłm
facere. Iam quia hinc ducta ẽ similitudo.
spectacła ista delectare nos debent: Aut
quia dixit qui in agone contendit ab oĩb
abstinens est. ꝓpt̾ea agonistica oe ludiera.
dicatur ad similitudinẽ: qͥd moneat᷑ ad
ꝓhibitionẽ. Ita gͦ & hic data ẽ quedã si¬

Expanded text:
on, undecumque datur similitudo, ab Scripturis laudatur ipsa res, sed tantum inde similitudo trahitur. Non enim laudavit iniquum judicem qui nolebat audire illam viduam, et nec Deum timebat, nec homines reverebatur; et tamen inde similitudinem Dominus traxit : nec illum laudavit pigrum qui tres panes, non propter amicitiam dedit petenti, sed taedio victus; et tamen inde similitudinem dedit . Et de rebus ergo non laudandis trahuntur secundum quemdam modum nonnullae similitudines. Aut si propterea putatis eundum esse ad Marsos, quia hoc audistis in Scriptura Dei; eundum est et ad spectacula theatri, quia dicit Apostolus: Non sic pugillor, quasi aerem caedens; pugilari enim est pancratium facere. Jam quia hinc data est similitudo, spectacula ista delectare nos debent? aut quia dixit, Qui in agone contendit, ab omnibus abstinens est ; propterea agonistica ista vana etdicatur ad similitudinem, quid moneatur ad prohibitionem. Ita ergo et hic data est quaedam si
Abbreviated transcription (Latin):
dio in illospectacło. unꝰ tñ accipit
brauiũ: cet̾i uicti discedunt. & ꝑseuerauer̃t
incurrendo. s cũ acceꝑit unꝰ. remanebt ceq̾.
qͥ similit̃ laborauert̃. Hic ñ ẽ sic: qͦt quot
currunt si ꝑseueranter curr̃t om̃s accipi¬
unt: & qui pͥor uenerit expectat. ut cum
posteriore coronet᷑. Agonẽ quippe istum
ñ cupiditas: s karitas facit. Oñs currenteᷤ
amant se: & ipse amor cursus ẽ. Ego gͦ¬

Expanded text:
dio, in illo spectaculo, unus tamen accipit bravium: caeteri victi discedunt . Et perseveraverunt in currendo: sed cum acceperit unus, remanent caeteri qui similiter laboraverunt. Hac non est sic. Quotquot currunt, perseveranter currant, omnes accipiunt: et qui prior venerit, exspectat ut cum posteriore coronetur. Agonem quippe istum non cupiditas, sed charitas facit: omnes currentes amant se, et ipse amor cursus est. 12.
Abbreviated transcription (Latin):
ducat eius carnẽ nec bibit eius sanguinẽ:
ñ ht̃ uitam in se. Et qͥ manducat eiꝰ carnẽ
& bibit eus sanguinẽ: h̃t uitã et̃nã Ad
utrumq aũ respondet: qd̾ dixit ȩternã.
Non ita est in hac ȩsca: quam sustentande
huiꝰ tẽporalis uitȩ causa sumimus. Nam qͥ
eam non sumpserit ñ uiuet: nec tñ qͥ eã sũpserit
uiuet. fieri enĩ potest ut senio uel morbo. uł
aliquo casu: plurimi & qui eã sũpserint moꝵ¬
antur. In hoc uͦ cibo & potu. id ẽ corpore & san

Expanded text:
ducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinducat ejus carnem, nec bibit ejus sanguinejus carnem, et bibit ejus sanguinem, habet vitam. Ad utrumque autem respondet quod dixit, aeternam. Non ita est in hac esca, quam sustentandae hujus temporalis vitae causa sumimus. Nam qui eam non sumpserit, non vivet: nec tamen qui eam sumpserit, vivet. Fieri enim potest ut senio, vel morbo, vel aliquo casu, plorimi et qui eam sumpserint moriantur. In hoc vero cibo et potu, id est c
Abbreviated transcription (Latin):
qui de celo descendit: hortans ut credamus
in eum. Credere enim in eum: hoc ẽ mandu¬
care panem uiuum. Qui credit manducat:
inuisibiliter saginatur: quia munsibiliter
renascitur. Inf̾ans intus ẽ: nouus intus ẽ.¬
go sũ panis uiuus qui decelo. In eodem.
oescendi. Id eo uiuus: quia de cȩlo descendi.
De cȩlo descendit & manna.S manna um¬
men am̃ dico uob̃. nisi manducaueritis
carnem filii hominis. & biberitis erꝰ
sanguinem: non habebitis uitam in uobis.
runtam̃ nisi manducaueritis carnem filii
hominis. & biberitis eius sanguinẽ: ñ ha¬
bebitis uitam in uob̃. Hec ñ utiq cadau̾ib
s uiuentib loquebatur. Unde. ne istã ui¬
tam intelligentes. & de hac re litigarent:
secutus ad iunxit. Qui manducat meam
carnem. & bibit meum sanguinẽ: ht uitã
et̾nam. Hanc gͦ ñ ht̃. qui istum panẽ ñ man¬
ducat: nec istum sanguinẽ bibit. Nam tem¬
poralem uitam sine illo habere hoĩes pos¬
sunt: ȩt̃nam uͦ omĩno ñ posst̃. Qui gͦ ñ man¬

Expanded text:
qui de coelo descendit, hortans ut credamus in eum. Credere enim in eum, hoc est manducare panem vivum. Qui credit, manducat; invisibiliter saginatur, quia invisibiliter renascitur. Infans intus est, novus intus ego sum panis vivus qui de coelo descendi . Ideo vivus, quia de coelo descendit. De coelo descendit et manna; sed manna umi manducaveritis carnem Filii hominis, et biberitis ejus sanguinem, non habebitis vitam in vobis. rumtamen nisi manducaveritis carnem filii hominis et ejus sanguinem bebitis vitam in vobis. Haec non utique cadaveribus, sed viventibus loquebatur. Unde, ne istam vitam intelligentes et de hac re litigarent, secutus adjunxit, Qui manducat meam carnem, et bibit meum sanguinem, habet vitam aeternam. Hanc ergo non habet, qui istum panem non manducat, nec istum sanguinem bibit: nam temporalem vitam sine illo habere homines possunt, aeternam vero omnino non possunt. Qui ergo non man
Abbreviated transcription (Latin):
uando hoc dñs commendauit: de car¬
ne sua locutus erat & dixerat. Nisi qͥs
manducauerit carnẽ meam: non habebit
telligite quod lociitus sum: ñ hoc corpꝰ qd̾
uidetis manducaturi estis: & bibituri illũ
sanguinem. quem fu suri st̃ illi qͥ me cru-¬
cifigent. Sacramentũ aliquod uob̃ commen¬
daui: sꝑualiter intellectum uiuificabit uos.
Et si necesse ẽ illud uisibiliter celebrari: opor¬
tet tamen inuisibiliter intelligi. Ex te

Expanded text:
uando hoc dominus commendauit, de carne sua locutus erat et dixerat: Nisi quis manducauerit carnem meam non habebit telligite quod locutus sum: non hoc corpus quod videtis, manducaturi estis; et bibituri illum sanguinem, quem fusuri sunt qui me crucifigent. Sacramentum aliquod vobis commendavi; spiritualiter intellectum vivificabit vos. Etsi necesse est illud visibiliter celebrari, oportet tamen invisibiliter intelligi. «E
Abbreviated transcription (Latin):
illo sẽs laurentius: cuiꝰ hodie festũ cȩle¬
bramus: Mansit usq ad temptationem:
mansit usq ad tyrannicam interrogationẽ:
mansit usq ad acerrimam cõminationẽ.
mansit usq ad ꝑemptionẽ. Parum ẽ: usq
ad immanem excruciationẽ mansit. Non
In illa ergo longa morte. in illis tormentis.
quia bene manducauerat & bene bib̾at.
tamquã illa esca saginatus. & illo calice e¬
brius: tormenta ñ sensit. Ibi enim erat qͥ
dixit: sꝑc ẽ qui uiuificat. Caro enĩ ardebat:
s sp̃c animam uegetabat. Non cessit: & in

Expanded text:
illo sanctus Laurentius, cujus hodie festa celebramus? Mansit usque ad tentationem, mansit usque ad tyrannicam interrogationem, mansit usque ad acerrimam comminationem, mansit usque ad peremptionem: parum est, usque ad immanem excruciationem mansit. Non In illa ergo longa morte, in illis tormentis, quia bene manducaverat et bene biberat, tanquam illa esca saginatus et illo calice ebrius, tormenta non sensit. Ibi enim erat qui dixit, Spiritus est qui vivificat. Caro enim ardebat, sed spiritus animam vegetabat. Non cessit, et in
Abbreviated transcription (Latin):
ducat me: uiuit & ipse ꝓpter me. Participa¬
tio filii ꝑ unitatem corporis eiꝰ & sanguinis.
quod illa manducatio. potatioq significat.
nos efficit meliores. Uiiumus ergonos ꝓpt̃
ipsum manducantes eum: id ẽ ipsum accipi¬
nobis. Ut gͦ quisq uiuat ꝓpt̾ me: participa¬
tio facit. qua manducat me. Ego itaq humi¬
liatus uiuo ꝓpt̾ patrẽ: ille erectus uiuit ꝓpter
me. Exposuit itaq modum attributionis
huius et doni sui: quomͦ daret carnẽ suã
manducare dicens. Qui manducat carnẽ
meã & bibit sanguinem meũ: in me ma¬
net. & ego in illo. Signũ quia manduca¬
uit & bibit: hoc ẽ. Si manet. & manet᷑ si
habitat &e in habitatur: si heret ut ñ dese¬
ratur. Hoc gͦ nos docuit & ammonuit mi¬
sticis uerbis. ut simus in eiꝰ corpore sub
ipso capite inmenbris eiꝰ: edentes carnẽ
eius: ñ relinquentes unitatẽ eius. Hoc gͦ¬
& sanguinẽ xp̃i non edamus tantũ in sa¬

Expanded text:
ducat me, et ipse vivet propter me. Participatio Filii per unitatem corporis ejus et sanguinis, quod illa manducatio potatioque significat, nos efficit meliores. Vivimus ergo nos propter ipsum, manducantes eum, id est ipsum accipiUt autem quisque vivat propter me, participatio facit qua manducat me. Ego itaque humiliatus vivo propter Patrem, ille erectus vivit propter m. Exposuit autem modum attributionis hujus et doni sui, quomodo daret carnem suam manducare, dicens, Qui manducat carnem meam, et bibit sanguinem meum, in me manet, et ego in illo . Signum quia manducavit et bibit hoc est, si manet et manetur, si habitat et inhabitatur, si haeret ut non deseratur. Hoc ergo nos docuit et admonuit mysticis verbis, ut simus in ejus corpore sub ipso capite in membris ejus, edentes carnem ejus, non relinquentes unitatem ejus. Sed t sanguinem Christi non edamus tantum in sa
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis enim qͥ adheret uxori sue.
unum corpꝰ sit. maius tam̃ corpus sit qͣm
soliꝰ si uiri eẽt. aut si solus uxoris. in reb
tam̃ sꝑualib. cum minor maiori ad he¬
ret. sicut creatura creatori: illa fit maior
quã erat. ñ ille. In his eniniquȩ ñ mole
magna sunt: hoc ẽ maius eẽ quod ẽ meliꝰ
ẽẽ. Melior aũ fit sꝑc aliciuꝰ creature cum
adheret creatori: quam si ñ adhereat.
Et id̃o etiam maior: quia melior. Quigͥ
ideo fit maior: quamuis fiat ille qui dño¬
adheret:¬

Expanded text:
enim qui adhaeret uxori suae, unum corpus sit; majus tamen corpus fit, quam si solius viri esset, aut solius uxoris. In rebus autem spiritualibus, cum minor majori adhaerescit, sicut creatura Creatori, illa fit major quam erat, non ille. In iis enim quae non mole magna sunt, hoc est majus esse quod est melius esse. Melior autem fit spiritus alicujus creaturae, cum adhaeret Creatori, quam si non adhaereat; et ideo etiam major quia melior. Qui erideo fit major, quamvis fiat ille qui adhaeret
Abbreviated transcription (Latin):
bitet d̃s: displicent illi om̃s qͥ in illo ñ po¬
nunt sꝑem suam. ꝓpterea datũ ẽ qͦddam
exemplũ cum ipsos apłos sͥ diuiser̃t. &
in scismata ierunt: qui dicebant. Ego
sum pauli. ego apollo: ego cephe id est pe¬
neret. Num qͥd paulꝰ ꝓ uob̃ crucifixꝰ ẽ.
aut in noĩe pauli baptizati estis: Uide bo¬
nũ montẽ querentẽ głam ñ sͥ: s ei a qͦ mon¬
tes illuminant᷑. Nolebat de se presumi: sed
de illo quo & ipse p̃sũpserat. Quisqͥs gͦ ita se
cõmendare uoluerit ppłis. ut si forte conti¬
gerit ei aliquis tumultus. frangat pꝰ se ppłos
& diuidat eccłiam catholicam ꝓpt̾ se: ñ est
de illis montib qͦs illuminat altissimꝰ. S
qͥs ẽ iste contenebratꝰ a se. ñ illuminatꝰ a dño:¬

Expanded text:
bitet Deus, displicent illi omnes qui non in illo pobitet Deus, displicent illi omnes qui non in illo ponunt spem suam. Propterea datum est quoddam exemplum, cum ipsos Apostolos sibi diviserunt, et in schismata ierunt qui dicebant: Ego sum Pauli, ego Apollo, ego Cephae, id est Peneret: Numquid Paulus pro vobis crucifixus est? aut in nomine Pauli baptizati estis ? Vide bonum montem quaerentem gloriam, non sibi, sed a quo montes illuminantur: nolebat de se praesumi, sed de illo de quo et ipse praesumpserat. Quisquis ergo ita se commendare voluerit populis, ut si forte contigerit ei aliquis tumultus, frangat post se populos, et dividat Ecclesiam catholicam propter se, non est de illis montibus quos illuminat Altissimus. Sed quis est iste? Contenebratus a se, non illuminatus a Do
Abbreviated transcription (Latin):
lluminans tu mirabilit̃ amontibus
et̃nis. Magnifice cum pondere dictum est tu:
ne putet aliquis quod eũ montes illuminent
Multi enĩ putantes qͦd ab ipsis montib il¬
luminarentur: fecert̃ sͥ partes demontib. Et ip¬
si montes conciderunt: & ipsi confracti st̃. Nescio
qͥs fecerunt donatum: nescio qͥ sͥ fecert̃ maximia¬
num. nescio qui sibi fecert̃ illum & illũ. Quare:
Computant salutem suam in hoĩb ẽẽ: ñ ind̾o.
et̃nis. s tuilluminans. Illuminans tu inqͥt:¬
tu ñ montes. Ergo fr̃s ad hoc dictum ẽ: ne
qͥsquã ur̃m uelit spem suam ponere in ho¬
mine. Taidiu aliquid homo: quandiu illi
heret a quo factus ẽ homo. Nam recedens ab
illo: nicħ ẽ hõ. Et cum heret illi tu sic accipe
consilium ꝑ hominẽ: ut illũ consides qui
illuminat hominẽ. Et enĩ & tu potes acce¬
dere ad illum: qui tͥ ꝑ hominẽ loquit᷑. Non
enim fecit illũ accedere ad se: & te repellit.
Et qui uere sic accessit ad dm ut in illo ha¬

Expanded text:
lluminans tu admirabiliter a montibus aeternis. Magnifice cum pondere dictum est, Tu; ne putet aliquis quod cum montes illuminent. Multi enim putantes quod ab ipsis montibus illuminarentur, fecerunt sibi partes de montibus; et ipsos montes conciderunt, et ipsi confracti sunt. Nescio qui sibi fecerunt Donatum, nescio qui sibi fecerunt Maximianum, nescio qui sibi fecerunt illum et illum. Quare computant salutem suam in hominibus esse, non in Deo? aeternis; sed, tu illuminans. Unde et ines montes. 8. Ergo, fratres, ad hoc dictum est, ne quisquam vestrum velit spem suam ponere in homine. Tamdiu est aliquid homo, quamdiu illi haeret a quo factus est homo. Nam recedens ab illo, nihil est homo, et cum haeret illis. Tu sic accipe consilium per hominem, ut illum consideres qui illuminat hominem. Etenim et tu potes accedere ad illum qui tibi per hominem loquitur; non enim fecit illum accedere ad se, et te repellit. Et qui vere sic accessit ad Deum, ut in illo ha
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd omĩa possidebant. sinistra uͦ. qd̾ ignobileᷤ
& fame malȩ habebantur. qͦd seductores pu¬
tabant᷑. qd̃ ignorabant᷑. & occidebant᷑. coher¬
cebant᷑. contristabant᷑: egere. nicħ habere ui¬
debantur. Et qͥd mirum. si milites xꝑi. & des¬
tris & sinistris armis.: diabolũ expugnabait:
Sicut aũ ꝑax hominib bone uoluntatis. &
quando sunt aliis odor mortis. in mortẽ: sic
int̾itus hominib malȩ uoluntatis: & q̃n
iustis arma sinistra st̃ ad salutẽ. Ut seducto¬

Expanded text:
quod omnia possidebant; sinistra vero, quod ignobiles et malae famae habebantur, quod seductores putabantur, quod ignorabantur, occidebantur, coercebantur, contristabantur, egere ac nihil habere videbantur. Et quid mirum si milites Christi et dextris et sinistris armis diabolum expugnant? Sicut autem pax hominibus bonae voluntatis , et quando sunt aliis odor mortis in mortem; sic interitus hominibus malae voluntatis, et quando justis arma sinistra sunt ad salutem. Itaqu
Abbreviated transcription (Latin):
donata sunt nob̃. Iohes dicit. Ds̃ dilectio ẽ.
Et pelagiam ipsum dm̃ etiam ñ exdo: sed
ex scipsis habere se dicunt. Et cũ scientiã
legis ex dõ nob̃ eẽ fateant᷑. caritatẽ ex nob̃
ipsis uolunt: nec audiunt apłm dicentẽ
scientia inflat. caritas aũ edificat. Quid ẽ
ineptius. inimo uͦ quid ẽ amentius. & ab
ipsa scĩtate caritatis alieniꝰ.: quã confiteri ex
deo eẽ scientiam quȩ sine caritate inflat. ce
ex nob̾ ẽẽ caritatẽ. quȩ fecit ut scientia infla¬
re ñ possit: Item cum dicat apłs suꝑeminẽ
putare ex deo eẽ scientiam. quȩ subdenda ẽ
caritati: &e ex hominib caritatẽ quȩ suꝑe¬
minet scientie : Fides aũ uera & doctrina
sana. ambas dicit ẽẽ ex deo: qͥa scͥptũ est.
a facie eiꝰ scientia & intellectus ꝓcedit:
& scͥtum ẽ. Raritas uͭ ex deo ẽ. Et legimꝰ¬
sꝑmscientiȩ &e pietatis: legimus sp̃m uir¬
tutis. & caritatis & continentiȩ. s maiꝰ ẽ
donũ caritas. quam scientia. Nã scientia

Expanded text:
nata sunt nobis . Joannes dicit, Deus dilectio est . Et Pelagiani etiam ipsum Deum non ex Deo, sed ex semetipsis habere se dicunt: et cum scientiam legis ex Deo nobis esse fateantur, charitatem ex nobis ipsis volunt. Nec audiunt Apostolum dicentem, Scientia inflat, charitas autem aedificat . Quid est ineptius, imo vero quid est amentius, et ab ipsa sanctitate charitatis alienius, quam confiteri ex Deo esse scientiam, quae sine charitate inflat, et ex nobis esse charitatem, quae facit ut scientia inflare non possit? Item cum dicat Apostolus, supet insanius, quam putare ex Deo esse scientiam, quae subdenda est charitati, et ex hominibus charitatem, quae supereminet scientiae? Fides autem vera et doctrina sana ambas esse dicit ex Deo, quia scriptum est, A facie ejus scientia et intellectus procedit : scriptum est, Charitas ex Deo est . Et legimscientiae et pietatis : legimus, Spiritum virtutis et charitatis et continentiae . Sed majus est donum charitas quam scientia: nam scientia
Abbreviated transcription (Latin):
on ẽ mirum si lux lucet intenebris: &
tenebre eam non cõprehendert̃. In io¬
hanne lux dicit: ecce qualem dilectionem
dedit nob̃ pat̃. ut filii dei uocem᷑ & simus.
Inpelagianis tenebre dicunt. dilectio no¬
bis ex nob̃ ẽ. ꝙͣ si uerã id ẽ xp̃ianã dilectio¬
nẽ hab̾ent: scirent ⁊ uñ hab̾ent: sic̃ sciebat

Expanded text:
on est mirum, si lux lucet in tenebris, et tenebrae eam non comprehendunt . In Joanne lux dicit, Ecce qualem dilectionem dedit nobis Pater, ut filii Dei vocemur et simus . Et in Pelagianis tenebrae dicunt, Dilectio nobis ex nobis est. Quam si veram, id est, christianam dilectionem haberent, scirent et unde haberent; sicut sciebat
Abbreviated transcription (Latin):
uolumus imitari: ꝑ ipsam uiam debemus
ẽ ambulare. In cruce enim fixus erat: & ca¬
ritatis uiam currens ꝓ suis ꝑsecutorib sup¬
plicabat. Deniq sic dixit. Pater ignosce illis:
quia nesciunt quid fatiunt. Et nos ergo¬
ꝓ omnib inimicis nr̃is hoc iugiter suppli¬
cemus: ut illis d̾s emendationem moꝵ & in¬
dulgentiam tribuat peccatoꝵ. Si linguis

Expanded text:
volumus imitari, per ipsam viam debemus est ambulare. In cruce enim fixus erat, et charitatis viam currens, pro suis persecutoribus supplicabat. Denique sic dixit: Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt . Et nos ergoo omnibus inimicis nostris hoc jugiter supplicemus, ut illis Dominus emendationem morum et indulgentiam tribuat peccatorum. Ex S
Abbreviated transcription (Latin):
nterior gͦ magister ẽ qui docet. Pꝑc docet:
inspiratio eĩ docet. Ubi illiꝰ inspiratio. &
illius unctio ñ ẽ: forinsecus in anĩt ꝑstre¬
culture. Quelibet forinsecus adhibet: nũ¬
qͥd poma format: Numqͥd nuditatẽ lig¬
noꝵ uestit umbra folioꝵe. Hũquid tale ali¬
quid intrinsecus agit: S quis hoc agit : Au¬
dite agricolam apłm. & uidete quid sumꝰ:
& audite magistrũ interiorẽ. ego plantaui
apollo rigauit. s ds incrementũ dedit. Neq
qui plantat ẽ aliquid. neq qui rigat: s qͥ
incrementũ dat ds̃. hoc gͦ uob̾ dicimus siue
plantemus siue rigemus loquendo: ñ sumꝰ
aliquid. s ille qui incrementũ dat ds. id est
unctio illiꝰ que docet nos de omĩb. Noᷤᷤ¬
qͥ forinsecꝰ loquim᷑ ad aures ur̃as. ita sumꝰ
quasi oꝑarii adhibentes culturã forisecꝰ
ad arborem: sed incrementũ dare ñ possu¬
mus. nec fructꝰ formare. Ille aũ qͥ uos crea
sine causa nos ꝑstrepemus. Unde hoc appa¬

Expanded text:
nterior ergo magister est qui docet, Christus docet, inspiratio ipsius docet. Ubi illius inspiratio et unctio illius non est, forinsecus inaniter perstreculturae: quaelibet forinsecus adhibeat, numquid poma format? numquid nuditatem lignorum vestit umbra foliorum? numquid tale aliquid intrinsecus agit? Sed quis agit hoc? audite agricolam Apostolum, et videte quid sumus, et audite magistrum interiorem: Ego plantavi, Apollo rigavit; sed Deus incrementum dedit: neque qui plantat est aliquid, neque qui rigat; sed qui incrementum dat Deus . Hoc ergo vobis dicimus: sive plantemus, sive rigemus loquendo, non sumus aliquid; sed ille qui incrementum dat Deus, id est, unctio illius quae docet vos de omnibus. qui forinsecus loquimur ad aures vestras, ita sumus quasi operarii, adhibentes culturam forinsecus ad arborem, sed incrementum dare non possumus, nec fructus formare: ille autem qui vos crsine causa nos perstrepimus. Unde hoc appa
Abbreviated transcription (Latin):
Sed merito pot̃ mouere quom huic senten¬
tiȩ conueniat illud apłi ubi ait. nemo in
spu dĩ loquens dicto anathema iħir. ce ne¬
mo potest dicere dnm̃ iħ m nisi in sꝑu sc̃o:
Dicere non intraturos in regnum celoꝵ. si ꝑ
possumus dice habere sꝑm scm̃. Quomͦ gͦ¬
ꝓpͥe apłs posuit u̾bum. quod ẽ dicit. ut sig¬
nificet uoluntatem atq intellectũ dicentis.:
dñs uero generaliter uerbum quod ait. ñ oĩs
qui dicit michi dñe dne. intrabit in regnũ
celoꝵ: Uidetur enim dicere etiã ille qui nec
uutt. nec intelligit quod dicit: s ille ꝓprie¬
dicit qui uoluntatẽ ac mentem suã. sono¬

Expanded text:
Sed merito potest movere quomodo huic sententiae conveniat illud Apostoli ubi ait, Nemo in Spiritu Dei loquens, dicit anathema Jesu; et nemo potest dicere, Dominum Jesum, nisi in Spiritu dicere non intraturos in regnum coelorum, sipossumus dicere habere Spiritum Apostolus posuit verbum quod est, dicit, ut significet voluntatem atque intellectum dicentis; Dominus vero generaliter posuit verbum quod ait: Non omnis qui dicit mihi Domine, Domine, intrabit in regnum coelorum? Videtur enim dicere etiam ille qui nec vult nec intelligit quod dicit; sed ille prodicit, qui voluntatem ac mentem suam sono
Abbreviated transcription (Latin):
cha: reus erit concilio. Qui dũ dixerit fatue.
reus erit gehenne ignis. Qdtã paruũ in pec¬
catis: quã frĩ dicere fatue: Qͥd tã magnũ in
suppliciis: quã gehenne ignis: Si in lege uel
dari s ꝑsingulos artus. immo ꝑ singła corꝑiᷤ
frusta. paulatim atq minutatim uiuens. &
sentiens dilaniari consumiq ñ maluisset᷑ ꝙͣ
gehenne ignib mancipari: Absit tñut cru¬
deliorẽ quisq dicat eugłii dm quã legis. dm̃
intelligens utriusq ẽẽ unum: et eundẽ dm
in lege t̾rentẽ carnalib. in eugłio sꝑualib¬

Expanded text:
eus erit concilio; qui autem dixerit, Fatue, reus erit gehennae ignis . Quid tam parvum in peccatis, quam fratri dicere, Fatue? Quid tam magnum in suppliciis, quam gehenna ignis? Si in Lege vel dari, sed per singulos artus, imo per singula corporis frusta, paulatim atque minutatim, vivens et sentiens dilaniari consumique maluisset, quam gehennae ignibus mancipari? Absit tamen ut crudeliorem quisquam dicat Evangelii Deum quam Legis Deum, intelligens utriusque esse unum et eumdem Deum, in Lege terrentem carnalibus, in Evangelio spi
Abbreviated transcription (Latin):
legunt᷑ in eugłio. corporalib penis. Qd enĩ
diliuiiũ cõparari ȩt̾nis ignib potestͥ qͣ cedes
quȩ uulnera. quȩ corpoꝵ mortes. cruciatib
sẽpit̾nis: uiginti quatuor milia cadentiũ. tan¬
to buccaꝵ strepitu. inflat insanꝰ: quasi ñ in¬
numerabilia milia. cotidie moriant᷑ toto orbe
t̾raꝵ. S transitoria ista corporis mors ẽ. Qͥs
stram ex oĩb gentib q̃ sẽpiternis dãpnãda st̃
ignib: Quis aũ utruislibet sexus homo non
mallet gladio trucidari. & illo mͦ quo truci¬
dauit sac̾dos finees fornicarios. in ipso cõple¬
xii nefariȩ uoluptatis. t̾ribile constituens ad¬
u̾sus execrandas libidines. ultionis exẽplũ.
mallet tali genere mortis int̾fici. qͥs ñ postre¬
mo igne consumi. uł ferinis morsibꝰ ꝑ ipsa pu¬
denda laniari: ꝙͣ mitti in gehẽnã ignis ȩterni

Expanded text:
ralibus poenis. Quod enim diluvium comparari aeternis ignibus potest? quae caedes? quae vulnera? quae corporum mortes cruciatibus sempiternis? Viginti quatuor millia cadentium , tanto buccarum strepitu inflat insanus, quasi non innumerabilia millia quotidie moriantur toto orbe terrarum, sed transitoria ista corporis al. corporumstram ex omnibus gentibus, quae sempiternis damnanda sunt nam. Quis autem utriuslibet sexus homo non mallet gladio trucidari, etiam illo modo quo trucidavit sacerdos Phinees fornicarios, in ipso complexu nefariae voluptatis , terribile constituens adversus exsecrandas libidines ultionis exemplum, mallet tali genere mortis interfici, quis non postremo igne consumi, vel ferinis morsibus per ipsa pudenda laniari, quam mitti in gehennam ignis aeterni
Abbreviated transcription (Latin):
legi comparans dñs. & ñ illud malũ
qͣd homines ante didicerant. s quod ipse
docebat. ꝑfectiꝰ eẽ contestans: audistis in qͥt
qͥa dictum ẽ. ñ occides. Qui aũ occidit: reus
erit iudicio. Ego aũ dico uob̃. qͥc̃q iratꝰ fu̾it

Expanded text:
eri comparans Dominus, et non illud malum quod homines ante dedicerant, sed quod ipse docebat, perfectius esse contestans. Audistis, inquit, quia dictum est: Non occides; qui autem occiderit, reus erit judicio. Ego autem dico vobis:
Abbreviated transcription (Latin):
tores uerbi di: &e ipsi abissus. Ut noue¬
minimum ẽ ut a uobis iudicer: aut ab
humano die. Quanta autem abissus sit:
audite ampluis. Neq enĩ meipsũ iudico.
Tantam aũ ꝓfunditatem credit ẽẽ in hoĩe.
quȩ lateat ipsum hominem in qͦ ẽ. Quan¬
ta ꝓfunditas latebat infirmitatis inpetͦ.¬

Expanded text:
abyssus? Ut noveMinimum est ut a vobis dijudicer, aut ab humano die. Quanta autem abyssus sit, audite amplius: Neque enim ego meipsum dijudico . Tantamne profunditatem creditis esse in homine, quae lateat ipsum hominem in quo est? Quanta profunditas infirmitatis lat
Abbreviated transcription (Latin):
ec donadĩ ẽẽ quantomagis nosti: tanto
magis es eis dem donis beata. Immo alit̃
ñ es: nisiquod habes noris aquo habeas. At¬
ñ sꝑm huiꝰ mundi accepimus s sp̃m qui ex
deo ẽ: ut sciamꝰ quȩ adõ donata st̃ nobis.
Multi quippe habent multa dona dĩ: & nes¬
ciendo a quo habeant. impia uanitate iactan¬
tur. Nemo ẽ aũ donis dĩ beatus. qͥ donanti
existit in gratus: quia & illud qd̾ int̾ sacra
mist̾ia cor habere sursum iubem᷑: ipso ad¬
uuante id ualemus. qͦ iubente ãmonem᷑.
Et ideo sequit᷑. ut de hoc tanto bono sursũ
enĩ continuo cõmonemur: quia hoc dignũ
ẽ hoc iustum ẽ. Recordaris hec u̾ba unde sit.
inter quas actiones ce quanta scĩtate cõmẽ¬
dentur agnoscis

Expanded text:
ec dona dei esse quanto magis nosti, tanto magis es eiusdem donis beata; immo aliter non es, nisi quod habes noris a quo habeas. atiritum huius mundi accepimus, sed spiritum qui ex deo est, ut sciamus quae a deo donata sunt nobis. multi quippe habent multa dona dei et nesciendo a quo habent inpia uanitate iactantur. nemo est autem donis dei beatus, qui donanti existit ingratus, quia et illud, quod inter sacra mysteria cor habere sursum iubemur. ipso adiuuante id ualemus, quo iubente admonemur. et ideo sequitur, ut de hoc tanto bono sursum enim continuo commonemur, quia hoc dignum est, hoc iustum est. recordaris, haec uerba unde sint, item qua sanctione et quanta sanctitate commende
Abbreviated transcription (Latin):
possessoris tui. Tibi suspiret ꝑegrinatio
mea. Et dico ei qui te fecit ut possideat &¬
me inte: quia & te in me. frraui sic̃ ouis
ꝑdita: s in humeris pastoris mei. structoris
tui. spero me reportari tibi. Estne ista ista
domus dei. ñ quidem deo coet̾na: s tam̃
scdm modum suũ ȩt̾na in celis: IIbi uices
tempoꝵ frustra querunt᷑: quia ñ inueni¬
untur. Su ꝑgreditur enim distensionẽ. &
omne spacium ȩtatis uolubile: cui semꝑ in

Expanded text:
possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio possessoris tui! tibi suspiret peregrinatio mea, et dico ei qui fecit te, ut possideat et me in te, quia fecit et me. erraui sicut ouis perdita, sed in umeris pastoris mei, structoris tui, spero me reportari tibi. Quid domus dei, non quidem deo coaeterna, sed tamen secundum modum suum aeterna in caelis, ubi uices temporum frustra quaeritis, quia non inuenitis? supergreditur enim omnem distentionem et omne spatium aetatis
Abbreviated transcription (Latin):
rior omnium creata est quȩdã sapi¬
entia. Quia creata ẽ mens rationał
& intellectualis. castȩ ciuitatis tuȩ. matͥs
nr̃e. que sursum est & libera ẽ: & et̃na in
celis. Quib celis: nisi qui te laudant celi
ñ inuenimus tempus ante illã. quia &
creaturã temporis ante cedit. quȩ pͥor¬
omnium creata ẽ: ante illam tam̃ ẽ ipsiꝰ
dium: quamuis ñ temporis. quia ñdũ erat
temꝑus. ipsius tam̃ conditionis suȩ. Unde ita
est abs te deo nr̃o. ut aliud sit plane qͣm
tu: & non id ipsum. Et sinon solum ante
illam. s nec in illa inuenimus tempꝰ qͥa ẽ
idonea faciem tuam semꝑ uidere. nec uspi¬
am deflectit᷑ ab ea. quo fit ut nulla tẽpta¬
tione uarietur: in est ei tam̃ ipsa mutabi¬
litas. unde tenebresceret & refrigesceret: nͥ
amore grandi tͥ herens. tamꝙͣ semꝑ meri¬
dies iuceret. & ferueret exte. O domus lu¬
minosa & speciosa: dilexi decorẽ tuũ & lo¬
cum habitationis głe dñi: mei fabricatoriᷤᷤ.

Expanded text:
rior omnium creataest quaedam sapientia, quae creata est, mens rationalis et intellectualis castae ciuitatis tuae, matris nostrae, quae sursum est et libera est et aeterna in caelis — quibus caelis, nisi qui te laudant caeli non inuecreaturam temporis antecedit, quia promnium creata est; ante illam tamen es tu Dedium, quamvis non temporis, quia nondum erat tempus, ipsius tamen conditionis suae. Unde ita est abs te Deo ntu et non id ipsum, et non solum ante illam, sed nec in illa inuenimus tempus, quia est idonea faciem tuam semper uidere nec uspiam deflectitur ab ea; quo fit, ut nulla mutatione uarietur. inest ei tamen ipsa mutabilitas, unde tenebresceret et frigesceret, nisi amore grandi tibi cohaerens tamquam semper meridies luceret et ferueret ex te. o domus luminosa et speciosa, dilexi decorem tuum et locum habitationis gloriae domini mei, fabricatoris et
Abbreviated transcription (Latin):
credibilem modum. et̾num głe pondus
oꝑatur in nobis. fece quantum precium
damus. Quodãmͦ unam siliquã. ad accipi¬
en dos thesauros sempit̾nos: siliquã la¬
boris adrequiem incredibilem. Quȩ enĩ¬

Expanded text:
credibilem modum, aeternum gloriae pondus operatur nobis.» Ecce quantum pretium damus, quodam modo unam siliquam ad accipiendos thesauros sempiternos: siliquam laboris ad requiem incredibilem, secun
Abbreviated transcription (Latin):
na.Sine fine erit reqͥes ista: sine fine erit gau¬
dium hoc. Sine fine erit lȩticia ista: sine
fine erit incorruptio uita et̃na: Habebis
requiẽ: quȩ ñ habet finem. Quanto labore
digna ẽ requies: quȩ ñ habet finẽ : Si uerũ
uis cõparare & uerum iudicare: et̾na reqͥes
ȩterno labore recte emitur. Uerum hoc est:
s noli tinere misericors ẽ ds. Si enĩ ȩt̾nũ
haberes laborem: numquã ꝑuenires ad
et̃nam quietẽ. Ergo ut aliquando ꝑueni¬
as ad id quod emis. ñ inet̾num laborandũ
est: ñ quia non ualet tanti: s ut possidea¬
tur. quod emitur. Digna ẽ quidẽ emi la¬
bore ꝑpetuo: s necesse ẽ ut labore tẽporal
annoꝵ. habent finem. Qͦo tͥ dabo dicit
dñs. ñ habebit finem. Qualis miscdia dĩ.
Non dicit cdecies centena milia annoꝵ labo¬
uiuis labora in paucis annis: inde reqͥes
erit. & finẽ ñ habebit. Uerum ẽ gͦ quod

Expanded text:
erna: sine fine erit requies ista, sine fine erit gaudium hoc, sine fine erit laetitia ista, sine fine erit incorruptio; vitam aeternam habebis; requiem quae non habet finem. Quanto labore digna est requies quae non habet finem? Si verum vis comparare, et verum judicare, aeterna requies aeterno labore recte emitur. Verum hoc est: sed noli timere, misericors est Deus. Si enim haberes aeternum laborem, nunquam perveniresem pervenires. Ergo ut aliquando pervenias ad id quod emis, non in aeternum laborandum est: non quia non valet tanti, sed ut possideatur quod emitur. Digna est quidem emi labore perpetuo; sed necesse est ut labore temporali annorum habent finem: Quod tibi dabo, dicit Deus, non habebit finem. Qualis misericordia Dei? Nec dicit, Decies centena millia annorum labovivis labora, in paucis annis: inde jam requies erit, et finem non habebit. Et adhuc aud
Abbreviated transcription (Latin):
ut in duo genera distributũ appareat.
Quoꝵ in uno ẽ turba impioꝵ. terreni ho¬
minis imaginẽ ab initio scłi usq ad finẽ
gerentium: in altero series popłi uni deo
dediti. s ab adam usq ad iohannẽ bapti¬
stam t̾reni hominis uitã gerentis. seruili
quadam iusticia cuiꝰ hẏstoriã uetus testa¬
mentum uocat. quasi terrenũ pollicens
regnum: quȩ tota nicħ ẽ aliud ꝙͣ ima
go noui ppłi. & noui testam̃ti pollicentis
regnum cęloꝵ: cuius ppłi uita interim tẽ¬
poralis. incipit a dnĩ aduentu in humi¬
litate: usq ad diẽ iudicii qñ inclaritate uenturꝰ
ẽ pꝰ qd̾ iudiciũ uet̾e hoĩe extincto erit illa mu

Expanded text:
butum appareat. Quorum in uno est turba impiorum, terreni hominis imaginem ab initio saeculi usque ad finem gerentium. In altero, series populi uni Deo dediti, sed ab Adam usque ad Joannem Baptistam terreni hominis vitam gerentis servili quadam justitia: cujus historia Vetus Testamentum vocatur, quasi terrenum pollicens regnum; quae tota nihil aliud est quam imago novi populi, et Novi Testamenti pollicentis regnum coelorum. Cujus populi vita interim temporalis incipit a Domini adventu in humilitate, usque ad diem judicii, quando in claritate venturus est. Post quod judicium, vetere homine exstincto, erit
Abbreviated transcription (Latin):
tam. omĩmodȩ mutationis in et̾nã uitã.
& usq ad totam obliuionẽ uite tẽporalis
transeuntem. ꝑfecta forma quȩ facta ẽ ad
imaginẽ & similitudinẽ di: septima enĩ
iam quies ȩt̾na ẽ. & nullis ȩtatib distin¬
guenda beatitudo ꝑpetuã. Ut enim finis
ueteris hominis mors ẽ: sic finis noui ho¬
minis uita ȩt̃nã. Ille namq hõ peccati ẽ:
dubitante ita sunt. ut unũ eoꝵ idest ue¬
terem atq t̾rȩnum. possit in hac tota uita
unus homo agere. nouũ uͦ &e celestẽ ne¬
mo in hac uita possit. nͥ cũ uetere. nam &
ab ipso incipiat neceẽ ẽ. & usq ad uisibilẽ
mortem. cum illo quãuis eo deficiente. se
ꝓficiente ꝑduret: sic ꝓportione uniu̾sũ
genus humanũ. cuiꝰ tamꝙͣ uniꝰ hoĩs
uita ẽ ab adam usq ad finẽ huius scłi. ita

Expanded text:
tam omnimodae mutationis in aeternam vitam, tam omnimodae mutationis in aeternam vitam, et usque ad totam oblivionem vitae temporalis transeuntem in perfectam formam, quae facta est ad imaginem et similitudinem Dei. Septima enim jam quies aeterna est, et nullis aetatibus distinguenda beatitudo perpetua. Ut enim finis veteris hominis mors est, sic finis novi hominis vita aeterna. Ille namque homo peccati est, dubitante ita sunt, ut unum eorum, id est veterem atque terrenum, possit in hac tota vita unus homo agere, novum vero et coelestem nemo in hac vita possit nisi cum vetere; nam et ab ipso incipiat necesse est, et usque ad visibilem mortem cum illo, quamvis eo deficiente, se proficiente, perduret: sic proportione universum genus humanum, cujus tanquam unius hominis vita est ab A
Abbreviated transcription (Latin):
& interior & cȩlestis. habet & ipse pro¬
portione. ñ annis s ꝓuectib distinctas.
quasdam sꝑuales ȩtates suas. Primã in
uberib uitilis hystorie quȩ nutrit exemplis:
scd̾am iam obliuiscentẽ humana & ad diui¬
na dendentem. in qua ñ auctoritatis huma
nȩ continetur sinu. s ad summã & in com¬
mutabilem legẽ passib rationis innitit᷑.
t̾ciam iam fidentiorẽ. & carnalem appetitũ
rationis robore maritantẽ. gaudentemq
intrinsecus in quadã dulcedine coniuga¬
li cum anima menti copulat᷑. & uelam̃to
cogat᷑. s si omnes concẽdant. peccare ñ libeat:
quartã. iam idipsum multo firmius or¬
dinatiusq facientẽ. & emicantẽ in uirũ
ꝑfectum. atq aptam atq idoneã omĩb.
ce ꝑserutionib & mundi huiꝰ tẽpestatib
& fluctib sustinendis atq frangendis. qͥntã.
pacatam atq omni ex parte tranquillam.
iuiuentẽ opib & abundantia incõmutabi¬
lis regni sũmȩ atq ineffabilis sapientiȩ sex¬

Expanded text:
 interior, et coelestis, habens et ipse proportione, non annis, sed provectibus distinctas quasdam spirituales aetates suas. Primam in uberibus utilis historiae, quae nutrit exemplis. Secundam jam obliviscentem humana, et ad divina tendentem, in qua non auctoritatis humanae sinu continetur, sed ad summam et incommutabilem legem passibus rationis innititur. Tertiam jam fidentiorem, et carnalem appetitum rationis robore maritantem, gaudentemque intrinsecus in quadam dulcedine conjugali, cum anima menti copulatur, et velamento n cogatur, sed etiamsi omnes concedant, peccare non libeat. Quartam jam idipsum multo firmius ordinatiusque facientem et emicantem in virum perfectum, atque aptam et idoneam omnibus et persecutionibus, et mundi hujus tempestatibus ac fluctibus sustinendis atque frangendis. Quintam pacatam atque ex omni parte tranquillam, viventem in opibus et abundantia incommutabilis regni summae atque ineffabilis sapientiae. Sex