comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uibus. qui cladi suꝑfuerant de suis ꝑcuntantur. ut uero dubia
aucea spe e suspenso metu : in certa orbitatis exspectatione casus
suorũ miseris eluxit. Tunc toto litore plangentiũ gemitus. iuc
infelitiũ matrũ ululatus e flebiles querele audiebantur. qnt̾
hit procedit inops: nam sua imꝑator sordida seruili q tunica dis-¬
tinctus. ad cuius conspectum plangentiũ agmina iungũtur.
ppẽ quoq manũ ad celum tendens: nũc sortem suam: nut publi¬
cam fortunam de flet. nũe dcos accusat qui tanta belli detora
it tot ornamenta uictoriarũ que ipi dederant abstulerint. qui
capiis cot urbibus Iotiensq hostibus terrescri nauah q prelio uicte
ex̾citũ uictorem non bello sed peste deleuerint. Dofere se tamen
ciuibus suis non modica solatia quod malis corũ gostes gandre
nõ gloriari possent. quippe cũ noq ios qui morti sunt a se occi¬

Expanded text:
vibus, qui cladi superfuerant, de suis percontantur. Vt vero dubia vibus, qui cladi superfuerant, de suis percontantur. Vt vero dubia antea spe et suspenso metu, incerta orbitatis expectatione casus suorum miseris eluxit, tunc toto litore plangentium gemitus, tunc infelicium matrum ululatus et flebiles querelae audiebantur. Inter haec procedit inops navi sua imperator sordida servilique tunica discinctus, ad cuius conspectum plangentium agmina iunguntur. Ipse quoque manus ad caelum tendens nunc sortem suam, nunc publicam fortunam deflet;nunc deos accusat, qui tanta belli decora et tot ornamenta victoriarum, quae ipsi dederant, abstulerint; qui captis tot urbibus totiensque hostibus terrestri navalique proelio victis exercitum victorem non bello, sed peste deleverint. Deferre se tamen civibus suis non modica solacia, quod malis eorum hostes gaudere, non gloriari possint;quippe cum neque eos, qui mortui sunt, a se occi
Abbreviated transcription (Latin):
aiibal asoribal ⁊ rapho. per qos res carthaginensiũ carem¬
pestate gerebantuo. iras ⁊ maudis illarũ bellum : et aduersus
minidas pugnatum. ⁊ afii compulsi scipendium urbis conditei
carthaginonsibus remittere. Dem cum familia tanta imꝑatorã:
grauis abert cuutani esset. omia q ip̃ agerent: simul ⁊ cuditarã. nõ
centum ex nm̾o senatorũ iudices deliguntur: qui rauersis a billo
ducibus rationem reiũ gestarũ exigerent. ut hoc metu ita in
bello imꝑia cogitarent : at domi indicia legerq repicerent. in
q sello sc̃dã prelia fccssit : multas q ciuitatis cepiss repcute pest¬
rent᷑ sidris ui ixcitum amisit. Cue res cum nũtiata cartagĩe¬
esset: mesta ciuitas fuit. omĩa ululatibus: non secus at si urbs
ipã capta iss ꝑronabant. Clause priuate domius clausa dcorũ
compla. intermissa omia sacra: oriã priuata officia dacnata.
cuncti dande ad portum congregantur. egrediontes q pauicos e na¬

Expanded text:
er hos res Karthaginiensium ea tempestate regebantur. Itaque et Mauris bellum inlatum et adversus Numidas pugnatum et Afri conpulsi stipendium urbis conditae Karthaginiensibus remittere. Dein, cum familia tanta imperatorum gravis liberae civitati esset omniaque ipsi agerent simul et iudicarent, centum ex numero senatorum iudices deliguntur,qui reversis a bello ducibus rationem rerum gestarum exigerent, ut hoc metu ita in bello imperia cogitarent, ut domi iudicia legesque respicerent. In que bello secunda proelia fecisset multasque civitates cepisset, repente pestilentis sideris vi exercitum amisit. Quae res cum nuntiata Karthagiesset, maesta civitas fuit; omnia ululatibus non secus ac si urbs ipsa capta esset personabant,clausae privatae domus, clausa deorum templa, intermissa omnia sacra, omnia privata officia damnata. Cuncti deinde ad portum congregantur egredientesque paucos e na
Abbreviated transcription (Latin):
minerue simulaciũ sacerdotem q dee uelatum ornamentis inter
ipã altaria nucidauerunt. Os hic cum peste et seditionibus iuxa¬
rentur. priores crotoniensis delphicũ oraculũ adicrunt . Rsponsũ
gis est: finem mali fore. si molatum minerue nͣmũ ⁊ interstr̃oꝵ
nauis placassent. Itaq cum scatuas iuenibus iuste magnitudĩs
⁊ in pͥmis iniuerue fabritare cepissent : e metapontini oraculo co-¬
gnito dorũ occupandam manũ ⁊ det pacem ratriuenibus modica
et lapida simulacra poruunt. ⁊ dam panificꝭ placant. atq ita peste
utrobiq sedata est. cum alteri magnifiiutia altei uelocitate certas¬
sent. Recuꝑata sanitate: non diu crotonienses quuuere. ita idignãts

Expanded text:
Minervae simulacrum sacerdotemque deae velatum ornamentis inter Minervae simulacrum sacerdotemque deae velatum ornamentis inter ipsa altaria trucidaverunt. Ob haec cum peste et seditionibus vexarentur, priores Crotonienses Delphicum oraculum adierunt. Responsum his est, finem mali fore, si violatum Minervae numen et interfectorum manes placassent. Itaque cum statuas iuvenibus iustae magnitudinis et in primis Minervae fabricare coepissent, et Metapontini oraculo cognito deorum occupandam manium et deae pacem rati, iuvenibus modica et lapidea simulacra ponunt et deam panificiis placant. Atque ita pestis utrubique sedata est, cum alteri magnificentia, alteri velocitate certassent. Recuperata sanitate non diu Crotonienses quievere. Itaque indignant
Abbreviated transcription (Latin):
a chessalis ⁊ spinãbris. porusini quoq : origium ab atgreis ducunt.
euid urbem cren dicom quid latinos ppłos qui ab enca conditi ui-¬
dentur iã falisti nolam. abellam nõne caladiensium coloni sũt.¬
quid nractus om̃is cãpanie quid brutii sabini. quid cannutis. quid ta-¬
rentini : quos lacedemone profecros: spuriosq uocatos accipimus¬
Turmorũ urbem condidisse. philoctenen ferunt. ibi q adhuc monu¬
montũ eius uisit᷑. et hacalis gagare in appolinis templo: que
fatũ troie fuire : saccapontini quoq in templo minerue. fera¬
monta quibus eprosa que conditi sunt iquũ troianum fabricauit.
ostentant. ꝓpter quod omĩs illa pars italie : maior gretia appellata
ist. S pͥncipio origniũ inetapontini cũ sibaritanis et crotoniensib
pellere ceteros grecos italia statuerunt. Cum p̾ͥmũ urlem sirum
apissent. in expugnationem eius quinquaginta uiuenis amplexos:

Expanded text:
a Thessalis, et Spina in Vmbris; Perusini quoque originem ab Achaeis ducunt. a Thessalis, et Spina in Vmbris; Perusini quoque originem ab Achaeis ducunt. Quid Caeren urbem dicam? Quid Latinos populos, qui ab Aenea conditi videntur?Iam Falisci, Nolani, Abellani nonne Chalcidensium coloni sunt?Quid tractus omnis Campaniae? Quid Bruttii Sabinique?Quid Samnites? Quid Tarentini, quos Lacedaemone profectos spuriosque vocatos accipimus?Thurinorum urbem condidisse Philocteten ferunt; ibique adhuc monumentum eius visitur, et Herculis sagittae in Apollinis templo, quae fatum Troiae fuere. Metapontini quoque in templo Minervae ferramenta, quibus Epeos, a quo conditi sunt, equum Troianum fabricavit, ostentant. Propter quod omnis illa pars Italiae Maior Graecia appellata est. Sed principio originum Metapontini cum Sybaritanis et Crotoniensibus pellere ceteros Graecos Italia statuerunt. Cum primum urbem Sirim cepissent, in expugnatione eius L iuvenes amplexos
Abbreviated transcription (Latin):
insule imꝑio : grauem gostiũ reguo suo ꝑcculoram a desidiã
tanti exercitus ratus: copiis in italiam nraiec̃it simul ut et mili¬
tum iures continuo labore acuerentur: ⁊ regni fines profarẽtur.
prima illi militia adiursus gretos : qui pxum italiti maris attora
ronebant fuit. Gnibus duictis fiitimos quosq eggreditur. oc̃s¬
s greci nomũs italiã possidentis. hostes sibi destinat. Cue gentes
non partan: sed uniuersam ferme italiam a tempestate occupas¬
uerant. Deiq multe urbis adque post tantam uetustatem iuesti¬
gia greti moris ostontant. Namq custorũ pp̃t qui ora inferi ma¬
ris possident : a lidia uenerunt. et uenetos quos incolas suꝑi maꝵ
uidmus capta expugnata troia autenore duce misit. Adria ꝙͦ illi¬
rico mari proxima : que et adriatico mari nomen dedit. greta uros
est arpos diomedes exciso ilio: naufragio in ca loca delatus condidit.
S it pisir: in liguribus gricos autoris habent . e in tusas tarquina

Expanded text:
insulae imperio grave otium regno suo periculosamque desidiam tanti exercitus ratus, copias in Italiam traiecit,simul ut et militum vires continuo labore acuerentur et regni fines proferrentur. Prima illi militia adversus Graecos, qui proxima Italici maris litora tenebant, fuit;quibus devictis finitimos quosque adgreditur omnesque Graeci nominis Italiam possidentes hostes sibi destinat;quae gentes non partem, sed universam ferme Italiam ea tempestate occupaverant. Denique multae urbes adhuc post tantam vetustatem vestigia Graeci moris ostentant. Namque Tuscorum populi, qui oram Inferi maris possident, a Lydia venerunt, et Venetos,quos incolas Superi maris videmus, capta et expugnata Troia Antenore duce misit, Adria quoque Illyrico mari proxima,quae et Adriatico mari nomen dedit, Graeca urbs est;Arpos Diomedes exciso Ilio naufragio in ea loca delatus condidit. Sed et Pisae in Liguribus Graecos auctores habent; et in Tuscis Tarquinii
Abbreviated transcription (Latin):
frequena faciat pleridq fmine transibus partuseut
marea fallant. qui eos sepissime affachunit iuꝑacientiua
adulantes. Dimicos circa comibũ inctos q credũ seminaꝵ ui¬
ce coitib uenerẽ suscinere ipsas libido sic achitat int se uen noͣ¬
tus a masculis flauerit frant pregnãtes odore. Dunc
i quie honiiit̃ udi intabans propinquabit: ecresse mrea
uementibus se se sporcte offerud et simulata de bilitate uel
pedid uel alarũ quasi statimi capi possuit gressi finotũt
tardiores. Hoc mendacio sollicitant obios et aludunt
quoad proueci longnis a indis auocent᷑ Nlec in pullis¬
smoud seismius ad canendũ cũ nisos se ꝑsentiscũ. rescipi¬
nati glebulas pedibus accolluĩ quaꝵ obtentu tam callide
protegid ut lateant eciã deprehensi

Expanded text:
frequens faciat. Plerumque feminae transuehunt partus, ut frequens faciat. Plerumque feminae transuehunt partus, ut mares fallant, qui eos saepissime adfligunt inpatientius adulantes. Dimicantur circa conubium uictosque credunt feminarum uice uenerem sustinere; ipsas libido sic agitat, ut si uentus a masculis flauerit fiant praegnantes odore. Tunc si quis hominum ubi incubant propinquauit, egressae matres uenientibus sese sponte offerunt et simulata debilitate uel pedum uel alarum, quasi statim capi possint, gressus fingunt tardiores. Hoc mendacio inlicitant obuios et eludunt, quoad prouecti longius a nidis auocentstudium segnius ad cavendum: cum visos se persentiscunt, resupinati glebulas pedibus attollunt, quarum obtentu tam callide proteguntur, ut lateant deprehensi.
Abbreviated transcription (Latin):
opidũ. Delphirãne quoq in qua aphiarat fanũ et fidiate si¬
giad diane. narro opiat᷑. duo in uoetia esse fluiã natura
licet seꝑari miracilo tñ non discrepante quoꝵ abterũ si oculłit
pecus debebay prillid fieri coloris quod ineuerit. abteiit hau¬
stu: quetid uellerũ susta suite in candidũ uerti addidit eciã¬
Perdices sane. crd ubiꝙ libere suit ut auer unud̾se in boecia
non suims. nec cu uolant sui iuris sedm ipso adde quas trã¬
siremon audeant metas habent. Inde ultra notatos iam te¬
minos nũꝙͣ exenus. nec in artraui solũ trãsineat. hoc boeris
propriũ. Na que cõtimnia sunt õmibus geueratĩ ꝑsequem
d oncmans a perdicib indi nunctioẽ solerti. spieis enĩ fructi¬
cibus ac surcutis ⁊ eceptus suoa uestiunt utanimalia que
infsestant arceans asperis surculorit. Duis stractulid pulus
est ad que clanculo renertid᷑ : ur indiciu loci conuerscitio

Expanded text:
oppidum, Delphi, Ramne quoque, in qua Amphiarai fanum et Phidiacae sioppidum, Delphi, Ramne quoque, in qua Amphiarai fanum et Phidiacae signum Dianae. Varro opinatur duo in Boeotia esse flumina, natura licet separi, miraculo tamen non discrepante: quorum alterum si ovillum pecus debibat, pullum fieri coloris quod induerit, alterius haustu quaecumque vellerum fusca sint in candidum verti. Addit viPerdices sane cum ubique liberae sint ut aues uniuersae, in Boeotia non sunt nec cum uolant sui iuris, sed in ipso aere quas transire non audeant metas habent; inde ultra notatos iam terminos numquam exeunt nec in Atticum solum transmeant. Hoc Boeotiis proprium: nam quae communia sunt our. Concinnantur a perdicibus nidi munitione sollerti; spineis enim fruticibus receptus suos uestiunt, ut animalia quae infestant arceantur asperis surculorum. Ouis stragulum puluis est, atque clanculo reuertuntur, ne indicium loci conuersatio
Abbreviated transcription (Latin):
arte lanifice sciencie prima in oruatũ feminaꝵ dedit
boetia thebis enc̾tey Thebas condidit amphion. Non ꝙ hra
saxa duxerit. neq eudpar est ita gestũ uideri sed ꝙ affatus
suauitate. hominea rupiũ nicolas et incultis morilus rudes
ad obsequii et cuulie pellexerit disciplinã Uros ista mimini¬
bus apus se ortie gloria. ut perhibent qui sacas carmiiis
herculem et liberũ colebrant. apud thebas hlicon lacus est̾
cheteron saltus auinis hismenus fontes arethusa. oedipodi¬
apsaniate. dirce. Ses ante alios acamppe et hippocrens Qruos
cadinus litterarũ primꝰ reꝑtor qñi ix equestri exploratione
de prendisset dis rnnas quenã insideret uoca. incensa est lu¬
rariã. Pubea insula laterũ obiectu. efficit aulidis portũ secu¬
lis traditũ. graie comiratioiis menioria Boetii nd sunt
qui lelegtef fuendiper quos defluens cephisos amuis in¬
marra condis. In hac continincia opuntus flueris sins. larisa

Expanded text:
arte lanificae scientiae prima in ornatum feminarum dedit. arte lanificae scientiae prima in ornatum feminarum dedit. Boeotia Thebis enitet. Thebas condidit Amphion, non quod lyra saxa duxerit, neque enim par est ita gestum uideri, sed quod adfatus suauitate homines rupium incolas et incultis moribus rudes ad obsequii ciuilis pellexerit disciplinam. Vrbs ista numinibus apud se ortis gloriatur, ut perhibent qui sacris carminibus Herculem et Liberum celebrant. Apud Thebas Helicon lucus est, Cithaeron saltus, amnis Ismenus, fontes Arethusa Oedipodia Psamathe Dirce, sed ante alios Aganippe et Hippucrene; quos Cadmus litterarum primus repertor quoniam equestri exploratione deprehendisset, dum rimatur quaenam insideret loca, incensa est lirariam. Euboea insula laterum obiectu efficit Aulidis portum, saeculis traditum Graiae coniurationis memoria. Boeoti iidem sunt qui Leleges fuerunt; per quos defluens Cephisos amnis maria condit. In hac continentia Opuntius sinus, Larisa
Abbreviated transcription (Latin):
as. huic hellas mnoipit quã proprie uera habent greciã
Qui mĩe articeacte prius dicta. Ib athene. Cui urbi sapa
siroma propiqua sunt porrecta sex milbus passuũ os ho¬
norẽ ultoris thesei et memorĩa nobilis pene sic nominata Ero
istis iupibus lcose cũ palenone filio in profunda precipite
iaculata auxit maris numina Nec atticosinontes in parte
tacebrmꝰ Cist icarusiest et brighesusiest et licabetius et egtria¬
lus ded hunetio mectissime ac uore artribus principatus
quod ad prime floritentus ꝙuino mellis sapore et exr̾uos
om̃is et suos unicit E allirhen scͣupadsentem iuc ideo croueson
sontẽ abteruã nulłe rei numerant otihemensib indicii cocq
aro aospa ghos Marathon cãpus factus memorabilis
opinione prelii cruentissimi. multe quidem insule obiacent
attice contiuenti: sed suburrbane ferie sunt. salamis sumũ
ceos coos que ut uurro t stis ept : Iubtilioris uestre᷑ amitula

Expanded text:
as. Hinc Hellas incipit, quam proprie veram habent Graeciam. as. Hinc Hellas incipit, quam proprie veram habent Graeciam. Quae nunc Attice, Acte prius dicta: ibi Athenae. Cui urbi saxa Scironia propinqua sunt, porrecta sex milibus passuum, ob honorem ultoris Thesei et memoriam nobilis poenae sic nominata. Ex istis rupibus Ino se cum Palaemone filio in profunda praecipitem iaculata auxit maris numina. Nec Atticos montes partitim tacebimus. Est Icarius, est et Brilessus, est Lycabettus et Aegialus: sed Hymequod adprime florulentus eximio mellis sapore et externos omnes et suos uincit. Callirhoen stupent fontem, nec ideo Cruneson fontem alterum nullae rei numerant. Atheniensibus iudicii locus Arios pagos. Marathon campus factus memorabilis opinione proelii cruentissimi. Multae quidem insulae obiacent Atticae continenti, sed suburbanae ferme sunt Salamis Sunium Ceos Coos, quae, ut Varro testis est, suptilioris uestis amicula
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ cũ aliis locis merula furͣna sit: circa cillenõ cãdidissima
est . nec lapidem sprenerimꝰ. quõ archadia mittit. asbesto
nomen est ferri colore qui acccrsus senul extrugiui inquit
In ma̾garensiũ sunũ isthinõs exit ludia quĩquẽ na libus et
delubro neptur inclitus. Quos ludos ea propter institu¬
tos ferud. quod simbus quõq petoponensir̃ ore allurent᷑
ol septẽtiione rouio. ab occidente situlo: a brumali occidẽte
etteo. a solsticiali oriente mistuo a meridie cretito. Hoc specta¬
culũ per cipselũ tiranuũ intermissid corinthi olimpiade
elbni solempnitati pristine reddiderũt. Ceteꝵ pelepẽne¬
son a pelopi regnata nomen indicio est: ea ut platant folũt
recessibus et prominẽtibus fichurata. diuortuẽ facit Inter
Ioncũ et egãt mare quature nom dd pluis milibus. dispescẽs¬
tis utrũq litus excur su tenui quã istinon dicũt. ob angusti¬

Expanded text:
quod cum aliis locis merula furua sit, circa Cyllenen candidissima quod cum aliis locis merula furua sit, circa Cyllenen candidissima est. Nec lapidem spreuerimus quem Arcadia mittit: asbesto nomen est, ferri colore, qui accensus semel extingui nequitur. In Megarensium sinum Isthmos exit, ludis quinquennalibus et delubro Neptuni inclitus; quos ludos eapropter institutos ferunt, quod sinibus quinque Peloponnesi orae alluuntur, a septentrione Ionio, ab occidente Siculo, a brumali oriente egaeo, a solstitiali oriente Myrtoo, a meridie Cretico. Hoc spectaculum per Cypselum tyrannum intermissum Corinthii olympiadena sollemnitati pristinae reddiderunt. Ceterum Peloponneson a Pelope regnatam nomen indicio est. Ea ut platani folium recessibus et prominentiis figurata divortium facit inter Ionium et Aegaeum mare, quattuor non amplius milibus dispescens utrumque litus excursu tenui, quem Isthmon dicunt ob angusti
Abbreviated transcription (Latin):
stoitus inde octus. prudencie̾ sue mercto in lucem eptulit¬
cliitia et carda nule ubi quondc̃ fuere thire ñc lotus diciꝵ
in quo anno pii cechui romuli inter latonas es arginios me¬
morabile fuit bellit Nam tanheta mons et flumen epro¬
tas notiora sunt ꝙͣ us ut stilo egheant. Inachus achaie ams ãmo
arltolicũ secat tractũ quõ rep machus a se nommauit qu
exordiũ argine nobilitati primꝰ dedit. Eipidauro decus est
estula pni sacellũ : cui incubantes ectrotudinũ remedia capl¬
sunt monitis sompnioꝵ Pallantheũ archadie qd̵̾ palatio
nostro per enadrũ archadã appellationẽ dederit. sat est ad¬
monere In quo montes tilene et licens menalus ctĩa diĩe¬
aig̃ms aliimis inclaruede Inter quos nec emuanchus in obstirro
est. inter flumina eninãthus exxpianitho moirte demissus
uet fontem in archadia esse cuiuis interimat harstus in
eadem parte de aubus hoc solud est non indicinũ relatu

Expanded text:
stoicus inde ortus prudentiae suae merito in lucem extulitstoicus inde ortus prudentiae suae merito in lucem extulit: Anthia et Cardamyle. Vbi quondam fuere Thyrae, nunc locus dicitur, in quo anno semorabile fuit bellum. Nam Taygeta mons et flumen Eurotas notiora sunt quam ut stilo egeant. Inachus Achaiae amnis Argolicum secat tractum, quem rex Inachus a se nominauit, qui exordium Argiuae nobilitati primus dedit. Epidauro decus est Aesculapii sacellum, cui incubantes aegritudinum remedia capessunt de monitis somniorum. Pallanteum Arcadiae quod Palatio nostro per Euandrum Arcada appellationem dederit, sat est admonere. In qua montes Cyllene et Lycaeus, Maenalus etiam diis alumnis inclaruerunt; inter quos nec Erymanthus in obscuro est. Inter flumina Erymanthus Erymantho monte demissus bet fontem in Arcadia esse cuius interimat haustus. In eadem parte de auibus hoc solum est non indignum relatu,
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ periuit. quem post inlũ acheolus dat nec alter alius
Propter opidum parastio essa locus nouẽ colliũ opaci¬
tate umbrosus. et radiis solis ferme inuisus nec aliam
os causam memorabilis. In laconica spnaculũ est tenarẽ
Est et tenarõ promũtoriũ aduersid affrice in quo fariũ
methimnei arionis quem delphine aduectũ imago testis
est ad effigiem casus et uai operia expressa aere. preterra
tempus signatũ ulmpiade eũĩ unde tricesima qua
in certamme sicullo idem arion nictor scribitur idipsũ
cestũ probatur. Estet opidũ tenarõ nobilis uetutaste¬
necustate/ Preteria aliquot urbes inter quas lenthre non
obsture iam pridem la cedemonioꝵ fedo epitu elmicle filen¬
cio suo quondam pessundate eparta insignis cũ pollucis et
castoris et templũ tũ etiã othapadis in lustrisuiri totulis Che¬
rapne unde primũ cultus dyane. pithane quam archesilas

Expanded text:
bonum perimit. Quem post Nilum Achelous dat nec alter alius. bonum perimit. Quem post Nilum Achelous dat nec alter alius. Propter oppidum Patras Scioessa locus novem collium opacitate umbrosus et radiis solis ferme invius nec aliam ob causam memorabilis. In Laconica spiraculum est Taenaron: est et Taenaron promunturium adversum Africae. In quo fanum Methymnaei Arionis, quem delphine eo advectum imago testis est aerea ad effigiem casus et veri operis expressa: praeterea tempus signatum: olympiade enim undetricesima, qua in certamine Siculo idem Arion victor scribitur, id ipsum gestum probatur. Est et oppidum Taenaron nobili vetustate: praeterea aliquot urbes, inter quas Leuctrae non obscurae iam pridem Lacedaemoniorum foedo exitu: Amyclae silentio suo quondam pessum datae: Sparta insignis cum Pollucis et Castoris templo tum etiam Othryadis inlustris viri titulis: Therapne unde primum cultus Dianae: Pitane quam Arcesilaus
Abbreviated transcription (Latin):
Ereuit europe sice siuua incipit a ceranĩs
montib desunt in hellespentũ. In eo ac¬
apᵈ melossos ubi dodoner ionis templũ. ta¬
larus mons est. circa radicos nobilis centum
ufontibus ut cheo pompo placet In apro
sonti est sacer frigtidus ultra õnis a quas et spectate diuesi¬
tatis Nam ardentem si in eũ demergas facem extinguit.
procul ac sine igne adionias suapte ingenis inflãmat
dodonͦ et maro celsa est delfice si so fluõ castalio fonte par¬
nasi notis celebris l carnania a rachinto emiiet hant
ab etholia prdis diudit. qui acheloum parit cũ pri¬
nus groie amuibus preditũ ueceri daritate tret inuria
cid inter calculos quibus ripe elus mitant inuenatur ga¬
lactites qui scrupulus ipse ater si teratur reddit suciũ albãt
ad lactis saporem feninus iitrientibus. inlictatus fecundat
ubera subnepus paruuilis larctiusculos habusciis facit sali¬
naꝵ. intra os receptus li quescit. cũ soluit tamen memorie

Expanded text:
ertius Europae sinus incipit a Cerauniis montibus, desinit in Hellespontum. In eo apud Molossos, ubi Dodonaei Iovis templum, Talarus mons est, circa radices nobilis centum fontibus, ut Theopompo placet. In Epiro fons est sacer, frigidus ultra omnes aquas et spectatae diversitatis, nam ardentem si in eo demergas facem, extinguit: si procul ac sine igne ammoveas, suopte ingenio inflammat. Dodone Tmaro celsa est. Delphi Cephiso flumine, Castalio fonte, Parnasi iugis celebres. Acarnania Aracyntho eminet. Hanc ab Aetolia Pindus dividit, qui Acheloum parit cum primis Graeciae amnibus praeditum veteri claritate: nec iniuria, cum inter calculos quibus ripae eius micant inveniatur galactites, qui scrupulus ipse ater si teratur, reddit sucum album ad lactis saporem. Feminis nutrientibus inligatus fecundat ubera, subnexus parvulis largiusculos haustus facit salivarum. Intra os receptus liquescit: cum solvitur, tamen memoriae
Abbreviated transcription (Latin):
cedonicũ sinũ etadriaticũ salũ terrã tui impentaneraꝵ oresti
dom dixit. cedionet scegtra ubi antꝙ opidũ furet cu¬
mog̃e nulicia nnds dimuicatũ cid gihantibus ut penitus per¬
sequanuer quantis probationibus ibidem imꝑii indicia
Diuine expedicionis in hoc seculs persengrauerint. Illrc
si quando ut accdit niubis torrentes excitant᷑ et aucta
aquax pondera ruptis obitibus ualentus se in cãpos rĩt
e lunione ossa et iã non serud detegi ad iustar que sunt
e corporib huanis. ded modo grandiore. Que os euor¬
mõ magnctudinẽ moustrosi exercitus iactritant extitisse
sd q adiuua᷑ archuic̃to saxoꝵ inmaniũ quibus oppuꝰ¬
gnatũ nondũ impotitũ celid cudiderũt. Pergã ad
⁊ sidua que in thessatiã et emomiã contendiũ. Sunt ẽ

Expanded text:
cedonicum sinum et Adriaticum salum, terram cui imcedonicum sinum et Adriaticum salum, terram cui imdem dixit. Admonet Phlegra, ubi antequam oppidum fieret rumor est militiam mundi dimicatam cum gigantibus, ut penitus persequamur quantis probationibus imperii indicia diuinae expeditionis in hoc saeculo perseuerauerint. Illic si quando ut accidit nimbis torrentes excitantur et aucta aquarum pondera ruptis obicibus ualentius se in campos ruunt, eluuione ossa etiam nunc ferunt detegi ad instar quae sunt e corporibus humanis sed modo grandiora, quae ob enormem magnitudinem monstrosi exercitus iactant extitisse, idque adiuuatur argumento saxorum inmanium quibus oppugnandum impetitum caelum crediderunt. Pergam ad residua quae in Thessaliam et Athamaniam contend
Abbreviated transcription (Latin):
gitur macedoniã ꝑ ciugit tracus lues aueridiana
thessalie et epriõte tenent. a uesperali plaga dar¬
dam suns et illirii qua septẽtrione tundis Peo¬
na ac pastaionia protegtit a triballis montanid accessis
aquilomo fughtori obiecta. Inter ip̃a et thraciã strunenꝭ
dius farit termonũ qui ab hemi iugris inrigat Uerum
ut sileam aut r rhodopen nugdonũ montem aut achoni
classibus ꝓsicis nauigtetũ continenti q abscisũ nulle qud q¬
top passuũ congitudine summus de auri uenis etargenti que
optime d agtris macedonũ et plui̾ine eruud᷑. orestidem di¬
cami. populi sunt qui ut oreste dicere ᷑ inde ceptidꝰ Mi¬
cenie profugus matricida cũ absc ssus lonetius destinasset
natud sibi in emathia paruulũ de hermona quã in omia
casus sociam adstinerat hic mandauerat occulendũ eldo¬
leuit puer . in spm̃ rectii sangiuna nomen patris sui
referens. Mecuipato q quitqdadem quod procedit rn ma¬

Expanded text:
gitur Macedoniam praecingit Thracius limes; meridiana gitur Macedoniam praecingit Thracius limes; meridiana Thessaliae Epirotae tenent; a uesperali plaga Dardani sunt et Illyrii; qua septemtrione tunditur Paeonia ac Pelagonia protegitur a Triballis. Montanis excessibus aquilonio frigori obiecta. Inter ipsam et Thraciam Strymon amnis facit terminum, qui ab Haemi iugis inrigat. Verum ut sileam aut Rhodopen Mygdonum montem aut Athon classibus Persicis nauigatum continentique abscissum mille quingentorum passuum longitudine, simul de auri uenis et argenti, quae optimae in agris Macedonum et plurimae eruuntur, Orestidem dicam. Populi sunt qui ut Orestae dicerentur inde coeptum. Mycenis profugus matricida cum abscessus longius destinasset, natum sibi in Emathia paruulum de Hermiona, quam in omnes casus sociam adsciuerat, hic mandauerat occulendum. Adoleuit puer in spiritum regii sanguinis, nomen patris sui referens, occupatoque quidquid est quod procedit in Ma
Abbreviated transcription (Latin):
liter cieruo nemorosis cõuallibus thessalita fccit tempe undisq
a pertior macedonĩa ac magnesiam interluens: in hermeit
notos camus. puidũ et othii achitent qui lapitharũ ori¬
gmnem persequĩ. ossam quos cẽtauroꝵ stabulis stuorari ini¬
uat petion aut̃ impciale coniũ thetidis atq pelei in tan¬
tod noticie oltulit: ut tater de eo magis mirũ sit.Nam olimpu
in reghione magnesia mothona oppidũ est. quod cũ obsider
philippus macedoiuis magni pateri dãpnatus est oculũ iactu
sagitte: quã iecerat aster oppidams inscriptã suo noĩe loco unl¬
neas : nõĩe quẽ petbat Iopulũ istũ calere arte sactictaria ac¬
dere possumus. uil de philoctta qm̃i metibea d hoc pede cẽpa¬
sona libetrne ecepse magnesi est oqdonii dlim popuil
queq mucdolonia eat terua aut pieriũ solut̃ uel emanthñ
nũc onne unesoriui uocabulo Inͣchedõnita res est Et parti¬
ciones que spenaliter antea seigabant: macedonũ nom¬
ni contribut : fact sũd corpꝰ unid̃.

Expanded text:
liter curvis nemorosis convallibus Thessalica facit Tempe, undisque apertior Macedoniam ac Magnesiam interluens in Thermaeumnotos eamus, Pindum et Othryn agitent qui Lapitharum originem persequentur, Ossam quos Centaurorum stabulis immorari iuvat. Pelium autem nuptiale convivium Thetidis atque Pelei in tantum notitiae optulit, ut taceri de eo magis mirum sit. Nam OlympuIn regione Magnesia Mothona oppidum est, quod cum obsideret Philippus Macedonis Magni pater, damnatus est oculo iactu sagittae, quam iecerat Aster oppidanus inscriptam suo nomine, loco vulneris, nomine quem petebat. Populum istum callere arte sagittaria credere possumus vel de Philocteta, quoniam Meliboea in hoc pede conpuFons Libethrius et ipse Magnesiae est. Qui Edonii olim populi quaeque Mygdonia erat terra aut Pierium solum vel Emathium, nunc omne uniformi vocabulo Macedonica res est, et partitiones quae specialiter antea seiugabantur, Macedonum nomini contributae factae sunt corpus unum.
Abbreviated transcription (Latin):
certamen olimpicũ quod hercules in honorẽ atam materni¬
yphu ipelopis ediderat intermissid : isi tus ẜ. lus eius elens ãtau
quibus singulis aun quateriu imputant cid uiiͫa
ceptante roma condita sit. sic mtr eportũ urbis et troiã
mento illud accedit. ꝙ cũ enipomipenis gallucr et qudtꝰ
est. Quatex gho mulerplicat sex et ducentis olimpiadis

Expanded text:
certamen Olympicum, quod Hercules in honorem ataui materni Pelopis ediderat, intermissum Ifitus Eleus instaurquibus singulis anni quaterni inputantur, cum septima coeptante Roma condita sit, inter exortum urbis et Troiam mento illud accedit, quod cum C. Pompeius Gallus et Q. est. Quater ergo multiplicatis sex et ducentis olympiadibu
Abbreviated transcription (Latin):
culũ quod moliebar intercipere properarunt id¬
q et tam tum impolitũ. prius in mediũ dederũt ꝙͣ nichoͬ¬
ate rei sũma manus imponeret᷑. et nũc exemplarib cornpp¬
tis quedã nata sunt quasi probata craicferunt preteritice
que as incrementũ corhuicionis accesserunt cura longiore
ne forte rudia ac imꝑfecta mã᷑ ueluit spectatus a me liber
sitionis deinde ut scabre adhuc inforiitat proditio edicio¬
ne uera extĩneret Erit igte᷑ operi isti titulua polihistor
nam qut̃ in exordio designauerã .s. collectanea rex menis¬
rabiliũ cũ hñs que imꝓbanimꝰ placuit obliterari Collata
ititur hac eplã cũ ea qui auspiciũ scriptionia facit intel¬
ludis eodem te loco habitid quo eu cui laboris nr̃e sidmã¬

Expanded text:
culum quod moliebar intercipere properarunt idque etiamtum inpolitum prius in medium dederunt, quam inchoatae rei summa manus inponeretur, et nunc exemplaribus corruptis quae damnata sunt quasi probata circumferunt, praeteritis quae ad incrementum cognitionis accesserunt cura longiore: ne forte rudis et inperfecta materia velut spectatus a me liber sitionis, deinde ut scabrae adhuc informitatis proditio editione vera extingueretur. Erit igitur operi isti titulus Polyhistor: nam quem in exordio designaveram, scilicet Collectanea rerum memorabilium, cum his quae inprobavimus placuit oblitterari. Conlata igitur hac epistula cum ea, quae auspicium scriptionis facit, intelgis eodem te loco habitum quo eum, cui laboris nostri summa
Abbreviated transcription (Latin):
pluimnũ colle enomentissimo nocte aidet dtrongile tertia ecli
domꝰ. uerhit᷑ ad exortus selis inimime angulosa que sta¬
mis liquidioribus difers a ceteris hec causa efficit ꝙ ꝙ eius
fumo potissimũ nicode persentiscũt qui nam flatus in trẽ¬
duo ꝑtendant quo factũ ut eolus rex uenitoꝵ creberert Co¬
ceras didimeni. eaiphusam phenieusam. enoninon qũ
silẽs sunt dictas habenuis

Expanded text:
plurimum colle eminentissimo nocte ardet. Strongyle tertia, Aeoli plurimum colle eminentissimo nocte ardet. Strongyle tertia, Aeoli domus, uergitur ad exortus solis minime angulosa, quae flammis liquidioribus differt a ceteris. Haec causa efficit, quod ex eius fumo potissimum incolae persentiscunt quinam flatus in triduo pertendant; quo factum, ut Aeolus rex uentorum crederetur. Ceteras Didymen Eriphusam Phoenicusam Euonymon quoniam similes sunt dictas habemus
Abbreviated transcription (Latin):
lo tenens chitarã uidebat᷑ nõ impressis. sigturis sed igte¬
nitis nũc diuersis locis paret
at creta quẽ curali achaten uocant curalio simile.
sed nilitũ guttis auro mucantibus et scorpionũ ittis
resistentẽ Dat india reddentẽ nũc nemoꝵ nuc anma¬
luũ facies : quẽ indisse oculis fanet. quiq intra os receptus
sedat situ. Sunt et qui usti redolent mire odorem acheites at homachano
sangumeis maculis inrubescit. Sed qui maxime probant᷑ uitrcã
habent perspicuitatem ut ciprius nam qua sant facie cerea ha¬
uundantes trnuialiter necligũ duius ambitus huiꝰ insule clar¬
ytalia absunt. ptali nultamas uocant Nam et ip̃a natura soli
ignea. per occulta cõmercia aut iutuatur ethus incendia ꝯͣ
subimmistrant hĩc dicte sedes deo nune iginũ inimeto sut̃
uii. lipare nomen rex dedis liparus qui cã ante eotũ repit
Tlterã hierã nocauert ea precipne uultano sacrata est. e

Expanded text:
llo tenens citharam uidebantur, non inpressis figuris sed ingello tenens citharam uidebantur, non inpressis figuris sed ingenitis. Nunc diuersis locis paret. Dat Creta quem curalliachaten uocant curallio similem, sed inlitum guttis auro micantibus et scorpionum ictibus resistentem. Dat India reddentem nunc nemorum nunc animalium facies, quem uidisse oculis fauet quique intra os receptus sedat sitim. Sunt et qui usti redolent myrrhae odorem: haemachates sanguineis maculis inrubescit; sed qui maxime probantur uitream habent perspicuitatem, ut Cyprius: nam qui sunt facie cerea abundantes triuialiter negleguntur. Omnis ambitus huius insulae clautalia absunt. Itali Vulcanias uocant, nam et ipsa natura soli ignea: per occulta commercia aut mutuantur Aetnae incendia aut subministrant. Hic dicta sedes deo ignium. Numero septem sunt. Liparae nomen rex dedit Liparus, qui eam ante Aeolum rexit. Alteram Hieran uocauerunt; ea praecipue Vulcano sacrata est et
Abbreviated transcription (Latin):
deus si sacrũ probat᷑ sarmenta licet uridia sponte con¬
cipiit. et millo inflaghrante halitu as ip̃o nimine fit ec¬
accendrũ. ibi epulã ͤ adludit flrina que flexnosis extessi¬
bus nagabunda que contigerit non adurit. nec aliud est
ꝙ ymagho nuncia perfecti rite uoti Idem ager agrigen¬
tinus cructat limosas scaturietmes et uit uene fontruã suf¬
ficiant riiuis summenistrandis ita in hãc sulu parte
solo nriꝙͣ deficiente eterna rereitatione terrã terra
chatem lapidem sicilia primũ dedit. In achate fliiu¬
nis ripis reꝑtũ non młen cũ ib tantũ inueniretur
Euppe inter scribentes eum uene naturalibus sic uotant
sormis ut cũ optimus est uarias preferat ynagines reꝵ
Unde anulus prrrhi rectis qui aduersus romanos uilla
gessit, non ignobilis fame fuit ⁊uꝰ gomina achates
erat in quo nouẽ muse cũ insignibus suis sugule et apo¬

Expanded text:
deus, si sacrum probetur, sarmenta licet uiridia sponte condeus, si sacrum probetur, sarmenta licet uiridia sponte concipiunt et nullo inflagrante halitu ab ipso numine fit accendium. Ibi epulantes adludit flamma, quae flexuosis excessibus uagabunda quem contigerit non adurit nec aliud est quam imago nuntia perfecti rite uoti. Idem ager Agrigentinus eructat limosas scaturrigines et ut uenae fontium sufficiunt riuis subministrandis, ita in hac Siciliae parte solo numquam deficiente aeterna reiectatione terram terra Achaten lapidem Sicilia primum dedit in Achatae fluminis ripis repertum, non uilem, cum ibi tantum inueniretur, quippe interscribentes eum uenae naturalibus sic notant formis, ut cum optimus est uarias praeferat rerum imagines. Vnde anulus Pyrrhi regis, qui aduersus Romanos bella gessit, non ignobilis famae fuit, cuius gemma achates erat, in quo nouem Musae cum insignibus suis singulae et Apo
Abbreviated transcription (Latin):
rias dicũt uel cornnthias. uel egiptias. alia sue a nuisicis per
diucesas officia et nonia specties separatas. In halesina
regione fons alias quietus et tranquillus cũ sllet. si insonẽt¬
no
tibie. exultabũdus ad cantus elenat᷑. et quasi nure uocis dulee¬
dñe ultra margines intrmescit Delomũ stachurũ tetro odo¬
re abigit proximantes ib et fontes dno alteꝵ de quo si steriis
sidpserit fecunda fiet alteꝵ si recunda harisent uertĩ in steri¬
iuatem. etaguũ pecrensiũ se pertib nopiũ est homini sa¬
lutare
N lacua ghrigentino oleũ suꝑnatat. Hoc pingue he¬
ret ariddinũ comis de assidaro uoluptabro qria ca¬
pillamentis legitus unguentũ cõntr̃a armentarios mor¬
bos Nec longte inde collis uultanius I quo qui diuino
rei operant᷑ lignea untea pꝑ aras pretrinũ nec ignisad¬
ponit In hanc congeriem cũ proficias intulerũt fiadist ã¬

Expanded text:
rias dicunt, uel Corinthias uel Aegyptias aliasue a musicis per rias dicunt, uel Corinthias uel Aegyptias aliasue a musicis per diuersas officiorum et nominum species separatas. In Halesina regione fons alias quietus et tranquillus cum siletur, si insonent tibiae, exultabundus ad cantus eleuatur, et quasi miretur uocis dulcedinem, ultra margines intumescit. Gelonium stagnum taetro odore abigit proximantes. Ibi et fontes duo, alter de quo si sterilis sumpserit fecundatur, alter quem si fecunda hauserit uertitur in sterilitatem. Stagnum Petrensium serpentibus noxium est, homini salutare. In lacu Agrigentino oleum supernatat; hoc pingue haeret harundinum comis de assiduo uolutabro, e quarum capillamentis legitur unguentum medicum contra armentarios morbos. Nec longe inde collis Vulcanius, in quo qui diuinae rei operantur ligna uitea super aras struunt nec ignis adponitur in hanc congeriem; cum prosicias intulerint,
Abbreviated transcription (Latin):
cione feruet ole idem ꝙnis duissud echua nullo fri¬
Iore ante uertit Remercũ celestes mictat̾ plaghe olmarꝰ
demq est did̾ in aeq̃lorrẽ fluite ub ad meridũ feccte. Qrua¬
ta in aquis. etrrita nouitas in salms. Salem actrigentinã
si liquor aque propimauerit: crepitat uelirti torueatur
Purpurẽũ henira mittit In pachino trãsucidus mue¬
intur C etera sallmarũ metalla. que sunt aut agri¬
gento aut centiripiis proximancia functid᷑ cantiũ
ministerio. Nam illinc excudid᷑ signa ad facios ho¬
minũ uel deoꝵ Ihermitanis Iocis insula est hariddinũ
seu precentorias facias. quaꝵ locus est ad pulutnaria
precinendi. su nascas que forammũ numeris precen¬
torias antecediũ. sen puellatorias quibusa sono clariore
nocamen datur. sine gichrinas que bremores licet
subtiliorib tamen modis insonant. aut nuluinas que
in accentus epeunt acutissimos. aut lidiar quas et tura¬

Expanded text:
tione feruet. Acidem, quamuis dimissum Aetna nullus fritione feruet. Acidem, quamuis dimissum Aetna nullus frigore anteuertit. Himeraeum caelestes mutant plagae; amarus deta nouitas in salinis. Salem Agrigentinum si liquor aquae proximauerit, crepitat ueluti torreatur. Purpureum Aetna mittit, in Pachyno translucidus inuenitur. Cetera salinarum metalla, quae sunt aut Agrigento aut Centuripis proximantia, funguntur cautium ministerio; nam illinc excuduntur signa ad facies hominum uel deorum. Thermitanis locis insula est harundinum seu praecentorias facias, quarum locus est ad puluinaria praecinendi, siue uascas quae foraminum numeris praecentorias antecedunt, seu puellatorias quibus a sono clariore uocamen datur, siue gingrinas quae breuiores licet subtilioribus tamen modis insonant, aut miluinas quae in accentus exeunt acutissimos, aut Lydias quas et tur
Abbreviated transcription (Latin):
quã fatere
Entem eicoplũ testantur uasti specus. lestagonũ se¬
des adh sic uocantur Ceres inde magistra sationis
adreptus libere exentẽ fama est lucẽ auisũm. Inter cathy¬
nã ͦ et siracusas certamen est de inlustrũi fratrũ menis¬
ria dnoꝵ noĩa sibi diuerse ꝑtes aoptant di catinenres
audians anaphuis fuit et amphinomi.ꝰ. si quod mallĩt
siracuse mantiam putabimꝰ et crotonẽ Catinensis tũ
regio causam dedit facto. In quã se cũ ethue incendia
protulissent iuenes duo sublatoe parents eueperiũ me
fladinas ilesi igtuib. hoꝵ menoriã posteritas mumera¬
ta est no sepulchri locus nominaros campꝰ pioꝵ. de
arethusa et alpheo uerũ est hactenꝰ ꝙ cõnemiũꝵ sona
et amuis. fluminũ uaria miracula abunde uaria sunt
Dianã qui ad camerimã fluet: si habrtris impudite hause¬
dit non cohibiũ in corpꝰ unũ latex uiuens et latex aque
olpud segestanos helbesua ini medio sliũ subita epestua¬

Expanded text:
quam fateri. Gentem Cyclopum testantur uasti specus; Laestrygonum sedes adhuc sic uocantur. Ceres inde magistra sationis ad raptus Liberae exeuntem fama est lucem hausum. Inter Catinam et Syracusas certamen est de inlustrium fratrum memoria, quorum nomina sibi diuersae partes adoptant: si Catinenses audiamus, Anapius fuit et Amphinomus; si quod malunt Syracusae, Emantiam putabimus et Critonem; Catinensis tamen regio causam dedit facto. In quam se cum Aetnae incendia protulissent, iuuenes duo sublatos parentes euexerunt inter flammas inlaesi ignibus. Horum memoriam ita posteritas munerata est, ut sepulcri locus nominaretur campus piorum. De Arethusa et Alpheo uerum est hactenus, quod conueniunt fons et amnis. Fluminum miracula abunde uaria sunt. Dianam qui ad Camerinam fluit si habitus inpudice hauserit, non coibunt in corpus unum latex uineus et latex aquae. Apud Segestanos Helbesus in medio flumine subita exaestua
Abbreviated transcription (Latin):
querũt. Sepe tormẽtis ꝑ silentio recũ creditarũ mort᷑ui
adeo illis fortior tacituritatꝭ cuita quã iute. Celebratut
eciam uello punieo serui illiꝰ̃ paciencia. qͥ ultus dnm intᵒ
tormenta cisũ exultauit. sectenaq leticia catudelitatem
corquẽtiũ uicit. uelocitas senti puix. Inquies animꝰ.
plurimis militattes equi ⁊ acina sangiuẽ ipoꝵe cactiora.
Nullus in festis diebus exularũ appartatus. Aqua calida
uaria uictoria fatigauit. ad co fecis propiora: quã hoĩbꝰ
ingenia derũt. Quẽ ipm nõ iudicio ppli elcm̃: sed ut
cauẽdi scientẽ declinandoꝵ q ꝑiculore ꝑitũ secuti sunt¬

Expanded text:
quaerunt. Saepe tormentis pro silentio rerum creditarum inmortui; quaerunt. Saepe tormentis pro silentio rerum creditarum inmortui; adeo illis fortior taciturnitatis cura quam vitae. Celebratur etiam bello Punico servi illius patientia, qui ultus dominum inter tormenta risu exultavit serenaque laetitia crudelitatem torquentium vicit. Velocitas genti pernix, inquies animus: plurimis militares equi et arma sanguine ipsorum cariora. Nullus in festos dies epularum apparatus. Aqua calida varia victoria fatigavit; adeo feris propiora quam hominibus ingenia gerunt. Quem ipsum non iudicio populi electum, sed ut cavendi scientem declinando
Abbreviated transcription (Latin):
cursus anniũ non tortences capidiq ut noceãti sed leues
⁊ uiueis campisq ntrigii. estuariis quo occeam ac fatrui
pistosi. pleriq eciã diuites aucto quod in palludibꝰ uehũt.
uno tñ prrenei mõtis dorso adheret gallie. celiquis ꝑtibꝰ
undiq in orbem macti cingit᷑ forma tertte ꝓpe qͣdrata: n
qd̵ artãtibꝰ freti litoribus ĩpiriemi coit. Porio putitenei
montis spaciũ sexcenta milia passus efficit. Salubritas
celi : ꝑ om̃em hispamã equalis: qr aeris spc̃ nulla palu¬
diũ gitaui nebula inficit᷑. huc accedũt ⁊ magine auce .
undiq adĩdsus assidiu flatus. Quibus omem ꝓm̃ciã pe¬
netrãtibus. euentilato t̾itestacti spũ pcipua honũbus
sanitas ceddiut. corpora hoi ad mediã laborẽ ꝙ animi¬
noᶜ ad mortẽ pactati. ducta om̃ibus ⁊ ad stiticta parsimonia.¬
no᷑ Dellũ. ꝙͣ ociũ malunt. Si extrtanens de est: domi hostẽ

Expanded text:
cursus amnium non torrentes rapidique, ut noceant, sed lenes cursus amnium non torrentes rapidique, ut noceant, sed lenes et vineis campisque inrigui, aestuariis quoque Oceani adfatim piscosi, plerique etiam divites auro, quod in balucibus vehunt. Vno tantum Pyrenaei mundique in orbem mari cingitur. Forma terrae prope quadrata, nisi quod artantibus freti litoribus in Pyrenaeum coit. Porro Pyrenaei montis spatium sexcenta milia passuum efficit. Salubritas caeli per omnem Hispaniam aequalis, quia aeris spiritus nulla paludium gravi nebula inficitur. Huc accedunt et marinae aurae undique versus adsidui flatus, quibus omnem provinciam penetrantibus eventilato terrestri spiritu praecipua hominibus sanitas redditur. Corpora hominum ad inediam laboremque, animi ad mortem parati. Dura omnibus et adstricta parsimonia. Bellum quam otium malunt; si extraneus deest, domi hostem
Abbreviated transcription (Latin):
yspania sicuti entope t̾mõs clauditiita ⁊ huiꝰ oꝑis
suus futura est. hanc uetes ab hibetto ome pͥmũ
hibertiam post ea ab hispalo: hispaniã cognomĩauerut
hec int̾ affiicam ⁊ galliam posita: occeanifeeto ⁊ purre¬
neis montibus claudit᷑. Sicut mĩor utraq t̾io ͦ Ita ut᷑ q
feitilior Nam neq ut affrica uiolento sole tortetini neq
ut gallia assiduis uentis facigatutꝭ. sed media int̾ utxq
hinc iꝑato calore: inde felicibꝰ ⁊ tempestuus mbribꝰ in
onña frugũ genea fecunda est. adeo ut nõ ipĩs tm̃ inco¬
lisuerũ eciã itolie urbiq roͣne cũctuꝵo iteꝵe habũdãtia nõ¬
sufficiat. huic eiũ nõ fruuuẽti trũ magna copia est :uers
⁊ uini. mellis oleiq. nec fertra q̃ solum mateia pcipua: sed
et equoꝵ ꝑuicos srteges. Sed nec sũma tantũ terre landanda
bona. uerũ ⁊ abstiuosorum metallorũ felices diuicie. Iam lini
spartiq ius iugens Mumi certe nulla feratior terta In hac

Expanded text:
spania sicuti Europae terminos claudit, ita et huius operis finis futura est. Hanc veteres ab Hibero amne primum Hiberiam, postea ab Hispalo Hispaniam cognominaverunt. Haec inter Africam et Galliam posita Oceani freto et Pyrenaeis montibus clauditur. Sicut minor utraque terra, ita utraque fertilior. Nam neque ut Africa violento sole torretur, neque ut Gallia adsiduis ventis fatigatur, sed media inter utramque hinc temperato calore, inde felicibus et tempestivis imbribus in omnia frugum genera fecunda est, adeo ut non ipsis tantum incolis, verum etiam Italiae urbique Romanae cunctarum rerum abundantia sufficiat. Hinc enim non frumenti tantum magna copia est, verum et vini, mellis oleique. Nec ferri solum materia praecipua, sed et equorum pernices greges. Sed nec summae tantum terrae laudanda bona, verum et abstrusorum metallorum felices divitiae. Iam lini spartique vis ingens, minii certe nulla feracior terra. In hac
Abbreviated transcription (Latin):
aretusa fons in hac iale est Qmiinet montibus etua et
c̾rrice. uultano ethua sacer est. erx ueneri In ethue uertice
hiatus duo sunt. crateres nominati. pex quos eructatus
erum prt uapor. premisso print fremitu qui per estuan¬
tes cauernarũ latebras longuo mugetu intra terre uiscera
Diu uoluitur. nec ante se flanmnaꝵ moroe globi attollũ:
quã interni screpitus antecedanp. nurũ hoc est. Nec illus
inriuis ꝙ in illa seruentis nature ꝓuicatia nmxtas ignib
nues prefert et licet uastis exundet incendiis: apriq da¬
nicie ꝑpetua brumalem detiuot faciem. ita iuicta in utđ
uiolencia : nec calor frictore moti̾te net frictus calore dip¬
soluit laudant alios montes duos inbroden et neptu¬
nĩa d neptuno specula est :in pelasgus tuscũ et hadria¬
ticũ. Nebroden damine et mulei gregatim peruagabĩ
Inde nebrodes Quicquid sicilia gtiguit. sine soli siue ho¬
minis ingtero proximũ est hii que optima indicant᷑

Expanded text:
Arethusa fons in hac urbe est. Eminet montibus Aetna et Arethusa fons in hac urbe est. Eminet montibus Aetna et Eryce. Vulcano Aetna sacer est, Eryx Veneri. In Aetnae uertice hiatus duo sunt, crateres nominati, per quos eructatus erumpit uapor, praemisso prius fremitu, qui per aestuantes cauernarum latebras longo mugitu intra terrae uiscera diuoluitur, nec ante se flammarum globi attollunt quam interni strepitus antecedant. Mirum hoc est: nec illud minus quod in illa feruentis naturae peruicacia mixtas ignibus niues praefert, et licet uastis exundet incendiis, apicis canitie perpetua brumalem detinet faciem. Ita inuicta in utroque uiolentia nec calor frigore mitigatur nec frigus calore dissoluitur. Laudant alios montes duos Nebroden et Neptunium. E Neptunio specula est in pelagus Tuscum et Adriaticum. Nebroden dammae et hinnulei gregatim peruagantur: inde Nebrodes. Quidquid Sicilia gignit siue soli siue hominis ingenio, proximum est his quae optima iudicantur,