comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Iudei quoꝵ ꝓfidia frequẽter ad homitũ reͫ¬
dit si ad leges catho ͣ uoluerint uenire¬
p octo menses inter cathecuminos ecliẽ li¬
men introcant et si pura fide uenire noscũ,¬
cũt tunc demu baptismi grã mereant᷑ ꝙ
si casu alio ꝑiclm̃ infiemitatis int̾ pscptũ¬

Expanded text:
udaei quorum perfidia frequenter ad vomitum redit, si ad leges catholicas venire voluerint, VIII menses inter catechumenos ecclesiae limen introcant, et si pura fide venire noscuntur, tunc demum baptismatis gratiam mereantur. Quod si casu aliquo periculum infirmitatis inter p
Abbreviated transcription (Latin):
inspectores dies enĩ et horas in agendis¬
negotiis operibusqz custodiũt Et quid̃
per singula temꝑa obseruare debeat
homo intendũt. exta eciã pecudũ inspacĩt
et ex eis futura p̃dicũt. ¶ Alii dicunt:
augures qui uolatus auiũ et uoces intẽ¬
diuit, aliaqz singlã rerũ uel obsiuacioẽs

Expanded text:
inspectores. Dies eninegotiis operibusque custodiunt, et quid per singula tempora observare debeat homo intendunt. Hi etiam exta pecudum inspiciunt, et ex eis futura praedicunt. Augures sunt qui volatus avium et voces intendunt, aliaque signa rerum vel observationes
Abbreviated transcription (Latin):
luptatis tue potabis eos. ¶ Que
hec ẽẽ bonoꝵ premia .s. esũ mellis et
potũ sactio: siunꝗd sustinueẽt mres tat
persecutões ut ad has deuenirẽt refectio¬
nes: Uoluit laurentiꝰ uri in craticula
ut ad hec peruẽiret gaudia. Suspẽsus
est unicentiꝰ in eculeo ut hoc frue̾t᷑ aibo
Certe si deus daturꝯ ẽẽt suis matialia
fertula credo ꝙ elegantiora daret eis çi¬
suria. xp̃s auiꝰ post resurrõem non ĩo
comiedit ut per hoc insinuaret suscitatis

Expanded text:
atis tuae potabis eos . Quae haec esse beatorum praemia, esum mellis et potum lactis? Sustinuerunt martyres tot persecutiones, ut ad has pervenirent refectiones? voluit Laurentius uri, in craticula, ut ad haec perveniret gaudia? Suspensus est Vincentius in aculeo, ut hoc frueretur cibo? Certe, si Deus daturus esset suis materialia fercula, credo quod elegantiora daret eis cibaria. Christus autem post resurrectionem non ideo comedit, ut per hoc insinuaret resuscitatis
Abbreviated transcription (Latin):
m̃alis refectio sed spũalis qr tũc hoĩes
spũclia corꝑa habebũt non potu uel
cibo indigentia qr sic̾ attestat᷑ xp̃s hãs
sed erũt sicut augeli dei in celo cibos
potu non indigentes Et aplus ait qͥ
esca et potus non sũt regnũ celoꝵ. car
dei socũ non habebũt. ad lrum de fera

Expanded text:
rialis refectio, sed spiritualis quia homines spiritualia corpora habebunt, non potu vel cibo indigentia. Quia, sicut attestante Chrissed erunt sicut angeli Dei, cibo et potu non indigentes. Et Apostolus ait, quod esca et potus non sunt regnum coelorum; cDei locum non habebunt. Ad littera
Abbreviated transcription (Latin):
dutoe uio latrones uel sutarios ł predones
pist ueb̾ excidiũ mutuit declarauit in¬
tonisse uulnerib. ¶Alectoe autem
quosq luuenũ quos decor corꝑit et pro¬
tias eẽ dispersos alii quid̾ ut ad ludos
glasciatoris alii ut ad bestias trad̾ent᷑

Expanded text:
atrones, vel sicarios, ac praedones, post urbis excidium, mutuis declaravit interisse vulneribus. Electos autem quosque juvenum, quos decor corporis et proncias esse dispersos. Alii quidem ut ad ludos gladiatorios, alii ut ad bestias traderentur.
Abbreviated transcription (Latin):
peratꝰ de succursu recordatꝰ fuit perfe-¬
tione sue legis, et fidei sue, et eius quod
dix̾at iudeo. uidel ꝙ in ceło est deꝰ iudex
iustꝰ cui nichil est ocrultũ et nichil secre-¬
tũ in creaturis suis latet. Dirigẽs gͦ
caput suũ ad celũ dix̾. deꝰ meꝯ tu nosti
apud uideũ laudẽ meã in te. Hns dictis
non multũ iuerat magus et ecce inueĩt
iudeũ prostratũ et deiectũ de mula con¬
fracta tibia et seso collo. mula uo̾ stabat
ex opposito a remotis. que udẽs magũ
nouit diñ suũ et accessit ad ip̃m propte
nutritura suã Equitans ergo ip̃am et de
et morior indigeo pietate misere̾ et serua
segem tuã qr deus contulit tibi uictoriã
qua suꝑasti me Tũc cepit maga increpa¬
re eũ dicens. Tu male peccasti in me et
me reprehende de re preterita/ qr ostendi
tibi ꝙ hec est sex mea et fides mea in
quibz nutrit sũ et inueni parẽtes meos
et senes antiquos in hac lege ꝑseuerãtes

Expanded text:
fuit de succursu, recordatus est perfecfuit de succursu, recordatus est perfeccionis sue legis et fidei sue, et ejus quod dixerat Judeo, videlicet quod in celo est Deus justus judex, cui nichil est occultum, et nichil secretum in creaturis suis latet. Dirigens ergo capud suum ad celum dixit: Deus meus, tu nosti apud ' Judeum laudem meam in te. Hiis dictis, non multum ierat Magus, et ecce invenit Judeum prostratum et dejectum de: ﻿ mula, confracta tibia et leso collo. Mula vero stabat ex opposito a remotis, que videns Magum novit dominum suum et accessit ad ipsum propter nutrituram suam. Equitans ergo Magus mulam et morior, et indigeo pietate; miserere et observa legem tuam, quia contulit tibi victoriam qua superasti me. Tunc cepit ipsum Magus increpare: Tu male peccasti in me, me reprehendere de re preterita, quia tibi ostendi quod hec est lex mea et fides mea in quibus nutritus sum, et inveni parentes meos et senes antiquos in hac lege perseverantes.
Abbreviated transcription (Latin):
suas bonitates, malos uo̾ et trãsgrefbret
iux̃ suas transgressiones. Cui udeꝰ
Quare ergo non conseruas legẽ tram
utquid non confirͣs oꝑib tus fidẽ tuã :
Magus inquit Quomõ fiet hoc. Cui iudeꝰ
Ego sũ de filiis tui generis et tu uides
me ambulare pedes faugatũ famelicũ
et tu es eques saturat et quietꝰ Eui
magus. ueritas hec est. Et destendẽs de
mula aꝑuit uiaticũ suũ et cibauit et
potauit eũ. deinde fecit eũ cquitare
malã suã. Postꝙͣ uero udeus bene
firmauit sẽ mn equitando iũit alcaria
festinaindo et relinquẽs magũ recessit
Tũc magus cepit nociferare et dicere.
expecta me qr confusus sũ. Iudeus utro
dicebat. Nonne indicaui legem meã et
eã Tũt fistinabat muła Et magus se-¬
quens eiꝰ uestigia inquit Ouidee noli
ine relinquere in hoc deserto ne niterficiar
a seonb et moriar mala fame et dolorosa
debat dictis suis nec cessauit donẽc latuit
uisũ eiꝰ Quando ergo magus suit des

Expanded text:
s, malos vero et transgressores punit juxta transgressiones suas. Cui Judeus: Quare ergo non servas legem tuam, ut quid non confirmas operibus tuis fidem tuam? Magus inquid: Quomodo fiet hoc? Cui Judeus: Ecce ego sum de filiis tui generis, et tu vides me ambulare pedes fatigatum famelicum, et tu es eques saturatus et quietus. Cui Magus: Veritas est hec: et descendens de mula aperuit manticam suam, et cibavit cum ac potavit, deinde fecit eum equitare equitaturam. Postquam vero Judeus bene firmavit se in equitando, et junxerit calcaria festinando, relinquendo Magum. Tunc cepit vociferare et dicere: Expecta me, quia confusus sum valde. Judeus vero di|cebat: Nonne indicavi tibi legem meam et eam. Tunc festinabat Judeus mulam, et Magus sequens vestigia ejus inquid: O Judee, noli me derelinquere in hoc deserto ne forte interficiar a leonibus, et moriar male fame et dolorosa debat dictis suis, nec cessavit donec latuit visum ejus. Quando ergo Magus desperatus
Abbreviated transcription (Latin):
Nũꝙͣ speres in hoĩe qui nõ crẽdit et le¬
gemn tuã sequitur Et caue ne agidat tͣ
ut accidit duob hõib qui dñr associati
fusse in uno itinere. quoꝵ un ꝯ erat
magus orientalis: reliquꝰ uero iudeus
uniu̾sa nocia sua quib indigebat uia-¬
tor. Iudeus uo̾ incedebat pedes non
Que est lex tua que est fides tua.:
Respondit iudeꝰ C redo ꝙ in celo. st unꝰ
deus quẽ adoro/ et expecto ab eo bonũ aic
mee et remunerationẽ. et illis qͥ mecũ¬
queniũt in Rege mea et fide mea. Et cre-¬
dulitas mea est ꝙ qui discrepat mecũ in
ei Consequent inquit mago demõstrau
lege et fide tua. Cui eñdit magus ditens
fides eĩ et credulitas et lex mea hec sũ.
In pͥmis uolo michi pi bonũ et filiis
generis mei. et nolo alicui creature dei
mali accidit alicui uiuiẽti ꝙ illud maluĩ
me contingat et me conturbet affecto erã
prosꝑitatẽ sanitatẽ incolumitatẽ et
felicitatẽ accide̾ oĩb hoĩb uniuensilit

Expanded text:
uam speres in homine qui non credit legem tuam. Et cave ne accidat tibi quod accidit duobus hominibus qui dicuntur associati fuisse in uno itinere, quorum unus erat Magus orientalis, reliquus vero Judeus. universa necessaria sua quibus indigebat viator. Judeus vero incedebat pedes non Que est lex tua, et que est fides tua? Respondit Judeus: Credo quod in celo unus est Deus quem adoro, et expecto ab eo bonum anime mee et remuneracionem, et illis qui conveniunt mecum in lege mea. Et fides mea et credulitas mea est quod qui discrepat mecum in ei. Consequenter, inquit Mago, demonstravlege et fide tua. Cui respondit Magus: Fides et credulitas et lex mea hee sunt. Inprimis, volo mihi ipsi bonum et filiis generis mei, et nolo alicui creature Dei mali accidat alicui vivencium, quod illud malum me contingat et me conturbet. Affecto eciam | prosperitatem et sanitatem et incolumitatem et felicitatem accidere omnibus hominibus universalit
Abbreviated transcription (Latin):
sacrin eiꝰ tenes corꝑałr tecũ est. qñ ore
corꝑalis pñtia querenda nõ est sed
cor transiit. meliꝰ est tibi ut eat in
mentẽ tuã ꝙͣ in uentrẽ tuũ. cib iste
aĩe non corpis est. Noli in ip̃o quer̾e
consuetudniẽ abi corꝑalis ueĩt ad te
ut comedai᷑ nõ ut consumat᷑ uenit ut
gust etur nõ ut incorꝑet᷑ ¶ Augustiꝰ
uocẽ de celo audiuit qr hoc a tertẽme
illi dici aut responderi nõ potuit cibus
sũ grandiũ cresce et manducabis me
nõ ut me nuites in te sicͬ cibũ carnis tue
sed tu mutab̾is in me. Itaq prudent᷑ dis¬
cerne ꝙ in sacr̃o dei sensui exhibitũ
sit quid spiũ acomodatũ ⁊ eq̃r post h ͨ

Expanded text:
s tenes, corporaliter tecum est. Quando ore corporalis praesentia quaerenda non est, sed cor transit. Melius est tibi ut ea in mentem tuam, quam in ventrem tuum. Cibus iste animae non corporis est. Noli in ipso quaerere consuetudinem cibi corporalis. Venit ad te ut comedatur, non ut consumatur. Venit ut gustetur, non ut incorporetur. Augustinus vocem de coelo audivit, quia hoc a terrenis illi dici aut responderi non potuit. Cibus sum grandium, cresce et manducabis me; non ut me mutes in te, sicut cibum carnis tuae, sed tu mutaberis in me. Itaque prudenter discerne, quid in sacramento Dei sensui exhibitum sit; quid spiritui accommodatum, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
ysidorũ int̾ purpureas gẽmas pͥn
colore, et qiͣ rose nitore, et leniter
quasdam flamulas fundens nõ ex¬
toto igneũ sed uini colorẽ habens
et est sculpturis facilis. Per hũc

Expanded text:
s . Inter purpureas gemmas princolore; et quasi rosae nitor, et leniter quasdam flammulas fundens. toto igneum, sed vini colorem habens. Est autem sculpturis facilis: genera
Abbreviated transcription (Latin):
petuas et ꝙ proteget eos arborum
umibra/ nec frigore affligẽtur nec
calore. sim fructuũ õm eiboꝵ uescĩt
generib. quitquid appetitus cuiq
suggesserit coram se confestimn mue
pnicernaꝵ mĩstro mt̾ eos cũ uasis
aureis et argenteis de ambulabũt.
In aureis lac i argenteis uinũ offe¬
rentes et dicentes comedite et bibite
in õĩ seticia. et quod uobis deus pro¬
misit ecce completũ est. Iungentur
uirginib quas nec hũanꝰ nec dya¬
bolicus uiolauit actactus. iacincti
coralii q splendore prestantiorib

Expanded text:
petuas. Proteget eos arborum umbra, nec frigore affligentur, neque calore. Omnium fructuum, omnium ciborum vescentur generibus. Quidquid appetitus cuique suggeret, coram se confestim invenpincernarum ministerio inter eos cum vasis aureis et argenteis deambulabunt, in aureis lac, in argenteis vinum offerentes, et dicentes: Comedite et bibite in omni laetitia, et quod vobis Deus promisit ecce completum est. Jungentur virginibus, quas nec humanus, nec daemoniacus violavit contactus, hyacinthi coraliique s
Abbreviated transcription (Latin):
creaturã excedens. qr si aliquis mat̾ialis
flatus. procede̾t a deo aut esset eiusd̃ ne
cũ deo a non. si ẽẽt eiusd̃ nature cũ deo¬
g ᷤ eẽt deus. et ita de dĩna natura ꝯcepit
uirgo qd̾ dictu et intellectu est horribile
asserẽ. Si uo̾ ille flatus non est dĩne ne̾
est qd̾ seq̃r ut dicamꝰ uirgniẽ ex aere
a sarracenis utrũ ex solo flatu facta sit
illa conceptio. si ex solo flatu conceptꝰ¬
uel ip̃e flatus factꝰ est homo. fuit ille
corpus eciã qd̾ xp̃us habuit fuit de caene
uirginis, aut si non fuit de carne uir¬
ginis filiꝰ uiegĩs non fuit. undr ergo
carnẽ habuit. si de uirgie habuit
fuit flatꝰ ille unitꝰ cariũ ut ex illis du¬
ob fieret conceptio et illo flatu aĩaret᷑ꝭ
caro/ ad hoc ut xp̃s fieret homo Sed obi

Expanded text:
creaturam excedens; quia si alius materialis flatus procederet a Deo, aut esset ejusdem naturae cum Deo, aut non, si esset ejusdem naturae, ergo esset Deus, et ita de divina natura concepit Virgo, quod dictu et intellectu horribile est asserere. Si ille flatus non est divinae naest quod sequitur, ut dicamus B. Virginem ex aere  etiam, utrum ex solo flatu facta sit illa conceptio? Si ex solo flatu facvel ipse flatus factus est homo, fuit ille corpus etiam quod Christus habuit, fuit de carne Virginis aut non? Si non fuit de carne Virginis, Filius Virginis non fuit. Unde ergo originem habuit? Si de Virgine habuit, fuit ille flatus unitus carni, ut ex illis duobus fieret conceptio, et illo flatu animaretur caro, ad hoc ut Christus fieret homo. Adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
mariã Spũs sanctꝰ suꝑueniet in te et
creaturã et deũ. sed quid est mediũ suꝑ
hoĩem et infra. deũ nisi flatus diunꝰ
quo insusflata peꝑit u̾go nͬ si flatus
mat̾ialis impregnat terrã et germĩare
eã facit. quid mirũ si flatus diuinꝰ¬

Expanded text:
Mariam: Spiritus sanctus superveniet in te . Ecreaturam et Deum; sed quid est illud medium supra hominem, et infra Deum, nisi flatus divinus, quo insufflata peperit virgo Maria. Si flatus materialis impraegnat terram, et facit eam germinare, quid mirum, si flatus divinu
Abbreviated transcription (Latin):
instruͣ flandi ut fauces et huĩoi ui ẽ¬
deus corporal eẽt uariabił esset nec i
oĩ loco incircũ scriptibilit̾ esset. Q au̾¬
deus incorporeꝰ sit ratione nõ indiget
est rõnalis est et ita mialis flatus nõqͥt.

Expanded text:
instrumenta flandi ut fauces, etc. Si enim corporeus esset, variabilis esset nec in omni loco incircumscriptibilis esset. Quod autem incorporeus sit, probatione non indiget, est, rationalis est et materialis flatus non est.
Abbreviated transcription (Latin):
lupius cũ aquo et pardꝰ cũ edo actulub᷑
Uitulus et leo et oiuis sił morabũtur
et puer pariulus minabit eos uitulꝰ
et ursus pascentur sil. et requiescent
catuli eoꝵ. et seo qi bos comed paleas

Expanded text:
lupus cum agno; et pardus cum hoedo accubabit. Vitulus, et leo, et ovis simul morabuntur, et puer parvulus minabit eos. Vitulus et ursus pascentur, et simul requiescent catuli eorum: et leo quasi bos comedet paleas
Abbreviated transcription (Latin):
ditate et omi ͫ penuria et imꝑonet iu¬
gũ ferreum suꝑ feruicẽ tuã donec te
quasi pendens añ tr tirichis nocte
et die et nõ credes uite tue mane
dices. quis michr det uesperũ ¶ Et
uespe quie michi det mane ꝓpt̾ cor¬
die tui fordnie. q̃ terrebatis et ꝓpt̃¬

Expanded text:
ditate et omnium penuria; et ponet iugum ferreum super ceruicem tuam, donec te quasi pendens ante te timebis nocte et die et non credes vitae tuae mane dices quis mihi det vesperum et vespere quis mihi det mane propter cordis tui formidinem qua terreberis et p
Abbreviated transcription (Latin):
Int̃nas aĩ cogitatiões dyabolũ nõ bide
certi sumꝰ. Sed motu eas concipi ab illo
et affectõnũ ĩ diciis colligi exꝑimẽto
didicimꝰ secreta aut cordis solus ille no¬
uit ad quẽ dicimꝰ Tu solus nosti corda

Expanded text:
Internas animae cogitationes diabolum non videre certi sumus; sed motibus eas corporis ab illo et affectionum indiciis colligi, experimento didicimus. Secreta autem cordis solus ille novit ad quem dicitur: Tu solus nosti corda
Abbreviated transcription (Latin):
ferus hebreꝰ ht̃ phara quod sonat onagor¬
thodiũ dicentes Onagri et capre a de¬
serto oem bestiarũ suꝑ gradientur rabe
et mansuetorũ munerꝰ conteret: ab en
dixit emim de filiis ysmael faturũ est
autẽ ut exeant ad huc semel et ophine¬
bũt orbem ĩre ꝑ octo ebdomadas ãnꝑ
et uocabit᷑ iter eoꝵ uia ãgustie q pt̾em
cop ꝓsmnael uocauit dñs onagiũ . in
sacris locis interficient sacdotes Et ibĩ
cũ mulierib dormient ad sepult᷑ scõp
religabũt iumẽta et hoc pro nequitia
xpĩanoꝵ qui tũc erũt de ꝯuib dicitur
in nouissimis diebus erũt hoiẽs se fe
amantes et tunc implebit᷑ quod diã¬
est per ezechielẽ. Filn homĩt uoca les¬
tias agui et exortare illas dicent con¬
gregamini et uenite eo ꝙ sacrificiũ mag̃
Inmolo uobis manducate carnes forcũ

Expanded text:
aeus habet Phara, quod sonat onagerthodius, dictum est: Onagri, et capreae a deserto omnem bestiarum supergredientur rabiem, et mansuetorum numerus conteretur ab eis. Dicit enim de filiis Ismael: Futurum est autem, ut exeant adhuc semel, et obtinebunt orbem terrae per octo hebdomadas annorum, et vocabitur iter eorum via angustiae, quia patrem Ismael vocavit Dominus onagrum. In sacris locis interficient sacerdotes, ibidem cum mulieribus dormient, ad sepulcra sanctorum religabunt jumenta, et hoc pro nequitia Christianorum, qui tunc erunt, de quibus dicitur: In novissimis diebus erunt homines sese amantesest per Ezechielem: Filii hominis, voca bestias agri, et exhortare illas dicens: « Congregamini, et venite, eo quod sacrificium magnum immolo vobis. Manducate carnes fortium,
Abbreviated transcription (Latin):
on minꝰ ridiculosũ est illud
qd̾ dicũt filiis .s. iacob patrẽ
suil ad sepulcrũ portãtib filios esau
siłr pr̃em ad sepulerũ deferẽtes cum
magno comitatu eis occurrisse. Eum
utruisq magnꝰ ẽẽt ex̾cit et single̾
partes sepulcrũ sibi uendicare uellent
Dan montẽ ascendisse dicũt, et tãte
magnitudĩs precidisse lapidẽ ꝙ̃ta ml¬
titudo ẽẽ poterat totiꝰ ex̾citꝰ esa. sp̃¬
q mollẽ capiti impositã actulisse ut
suꝑ hostiũ cuneũ eam proiciens om̃s
uno prosternet idu. Cãq adueniens
iam ambos cuncos cõcordes iuenissẽt
molẽ quẽ atulerat in mare proiecit
auꝰ magnitudĩe aqua maris t̾inos
suos excedens duas auitates su esfu¬
sione subuertit. et ipẽ sũt quas longo
tpẽ post pharao rex egipti filiis isł
edificare precepit. Nõne queso hoc ad/¬
yuẽtio iuste sũmo risu digna uidet¬

Expanded text:
on minus ridiculosum est illud quod dicunt filiis, scilicet Jacob, patrem suum ad sepulcrum portantibus, filios Esau suum similiter patrem ad sepulcrum deferentes cum magno comitatu eis occurrisse: cumque utrinque magnus esset exercitus et singulae partes sepulcrum sibi vindicare vellent, filium Dan montem ascendisse dicunt, et tantae magnitudinis praecidisse lapidem, quanta multitudo esse poterat totius exercitus Esau, ipsamque molem capiti impositam attulisse, ut super hostium cuneum, eum projiciens, omnes uno prosterneret ictu. Cumque adveniens jam ambos cuneos concordes invenisset, molem quam attulerat in mare projicit, cujus magnitudine aqua maris terminos suos excedens, duas civitates sui effusione subvertit, et ipsae sunt quas longo tempore post Pharao rex Aegypti filios Israel aedificare praecepit. Nonne, quaeso, haec adinventio tibi juste summo risu digna videt
Abbreviated transcription (Latin):
suo capiti impofuit et aĩ ea expeditõe
totã prosterne uoluit. sed huspupa auis
mĩma moli illi saꝑsedit et tanidiu¬
eã rostro suo contudit donec foramine
moles caput transileẽs in eiusd̃ hume¬
ris subsedit. Capite aut̾ sano et toto
corꝑi incolumi fortassis adhuc a collo¬
molẽ subleuasset insi adaudoꝵ subito
dentiũ ꝙͣ titas impedisset inox eĩ ut
lapis in collũ descendit dẽtes sibi re-¬
pente ita fũt adaudi nã uolu̾t
eã subleuare mĩme potuit ¶ Nd̾
moyses iniuens ciuiꝰ corpꝰ x cubitos
habuisse asserũt/ et trtid̾ eius haste
ascribũt se suꝑ terrã in modũ saliẽtis
decẽ cubitos erexit ut eũ perut̾et¬
ad illũ nodũ quo sura uĩgitur pedi
que uolgo cauilla dr̃ / in quo quid cũ
eũ percussiss continuo cadẽs expirau ͭ
planta pedis quã terre fixã tenebat
usq ad nodũ in quo ꝑcussus est xxͣx
cubitos habebat. Ab eo igr̃ loco usq
illã hx̃ cubitis ꝑforauit. In quo facto

Expanded text:
ditionem totam prosternere voluit, sed upupa avis minima moli ipsi subsedit, et tam diu rostro suo eam contudit donec foramine moles caput transiliens, in ejusdem humeris subsedit. Capite autem sano et toto corpore incolumi, fortassis adhuc a collo sublevasset, nisi adauctorum subito dentium quantitas impedisset. Mox enim ut lapis in collum descendit, dentes sibi repente ita sunt adaucti quod, cum voluit jam sublevare, minime potuit. Quod Moyses intuens, cujus corpus decem cubitos habuisse asseritis, et totidem ejus virgulae ascribitis, se super terram in modum salientis decem cubitos erexit, ut eum ad eum nodum quo sura jungitur pedi, quae vulgo cavilla vocatur. In quo quidem cum eum percussisset, continuo cadens exspiravitest quod a planta pedis quam in terra fixam tenebat usque ad nodum in quo percussus est, triginta cubitos habebat. Ab eo igitur loco usque ipsam decem cubitis perforavit. In quo facto
Abbreviated transcription (Latin):
non intelłr deftora ͦ uel libidĩs feditas
sed conceptõĩs fecunditas. aperta d̾r
per uirũ sic̾ et fenestra uitrea dicit᷑
aꝑiri radio solis non per fracturã
uel diuisionẽ aliquã. sed quia radius
eam intrat scd̾m subtilẽ sui naturã
Hoc modo ymo subtiliori dr porta
clausa aperta esse pͥncipi. eze xliiii ͦ¬
qr xp̃s uterũ iurgĩs per iurgĩtatẽ
dlausũ intrauit per in essabilẽ modũ¬

Expanded text:
non intelligitur defloratio, vel libidinis foeditas, sed conceptionis fecunditas: aperta fuisper virum, sed sicut fenestra vitrea dicitur aperiri radio solis, non per fracturam vel per divisionem aliquam, sed quia radius eam intrat secundum sui subtilitatem naturae. Hoc modo, imo subtiliori, dicitur porta clausa aperta esse principi, quia Christus uterum Virginis, per virginitatem clausum, intravit ineffabili mod
Abbreviated transcription (Latin):
conceptura et saluatorẽ suat paritã
Sed et̾ hoc ꝯd̾ est ego dñs creaui eũ
ĩnuit᷑ ꝙ absq prĩs carnał auxilio
dñs eũ progenuit. Unde et contra
illos qui hõe non credũt intulit in se¬
quẽti. ue qui contradicit fictori suo testa
de samiis tent. et alibi. Nũquid dicit
lutũ figulo suo quid facis et opus
illos qui de hoc dubitãt et querũt
quõ deus eũ genuerit. et beatã cau-¬
sant̾ mariã ꝙ absq uirili cõmiotio¬
ne peꝑit. ¶ Iteꝵ contͣ incredu¬
los laiuens propha ait ⁊lũquid ego
qui alios pare facio ipe non parlam¬
dicit dñs. si ego qui gnõem aliis tri¬
buo sterilis ero ait dñs deus tuus.¬
¶ Sic nanq eciã ostendẽ ꝙ deus
eũ sine carnali prẽ genuerit Hec
sane intelhĩtib credo suffice ꝙ de
matre sine catnali pr̃e natꝰ fuerit

Expanded text:
t paritura. Sed et per hoc quod est: Ego Dominus creavi eum, innuitur, quod absque patris carnalis auxilio, Dominus eum progenuit . Unde et contra illos qui hoc non credunt intulit in sequenti: Vae qui contradicit fictori suo, testa de Samiis terrae, et nunquid dicet lutum figulo suo: Quid facis, et opus illos, qui de hoc dubitant, et quaerunt quomodo Deus eum genuerit, et beatam causantur Mariam, quod absque viri commistione peperit. Iterum contra incredulos loquens propheta, ait: Nunquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariamdicit Dominus? Si ego, qui generationem aliis tribuo, sterilis ero, ait Dominus Deus tuus? Sic namque ostenditur quod Deus eum sine carnali patre genuerit. Haec sane intelligentibus credo sufficere, quod de matre sine carnali patre natus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
in tertu. Hii ab aurib hõim repellendi
sũt non solũ eoꝵ qui uerã religionẽ tenẽt
sed qui de oꝵ qualiũcũq l falsoꝵ uolũt
esse cultores. Hec opimio quid aliud agit
nisi ut nullus õĩno colatur a̾ rogetur

Expanded text:
iamur, ab auribus omnium repellendi sunt; non solum eorum qui veram religionem tenent, sed qui deorum qualiumcumque, licet falsorum, volunt esse cultores. Haec enim opinio quid aliud agit, nisi ut nullus omnino colatur aut rogetur
Abbreviated transcription (Latin):
uobis et continuo que suꝑfuerãt mẽbͬ
detexit infantis. ¶ At illes repente
ingens horror inuasit et crudeles ꝙͣuis
aĩ diripere uox fauab interdusa est
Illa uero truci uultu uelut et ipis pre
filiꝰ est meꝰ est partus et facinꝰ meũ
est edite. Nam et ego comedi quem
genui Nolite essici a mr̃e ⁊losiores
a̾ feĩa molliores. ꝙ si uos pretas uincit
et execramĩ cibos meos/ ego que iam
hec illi territi tremẽtesqz discedunt
qui hũe solũ ex õib facultatib suis
misere matri reliquerãt cibũ. Repleta
pharn sceleris nũcio. et unusquisqz añ
oeulos facinꝰ qd̾ peryetratũ fuerat ad¬
ducens tanꝙͣ si ip̃e hoc perpetrasset
horrebat. Om̃s aut̾ quos famis nccĩtas
perurgebat festinabãt magis ad mortẽ
beatos dicentes eos quib contigerit
interisse priusꝙͣ talũ maloꝵ pollue¬

Expanded text:
avi», et continuo que superfuerant membra avi», et continuo que superfuerant membra retexit infantis. At illos ringens horror invasit, et immanes quamvis animi diriguere, vox faucibus interclusa est. Illa vero truci vultu, et ipsis jam hic filius, meus est partus, et facinus meum est, edite. Nam et ego prior comedi, quae genui. Nolite effici aut matre religiosiores, aut femina molliores. Quod si vos pietas vincit, et exsecramini cibos meos, ego, quae jahaec illi territi trementesque discedunt, qui hunc solum omnibus facultatibus miserae matri reliquerant cibum. Repleta farii sceleris nuntio, et unusquisque ante oculos facinus quod perpetratum fuerat adducens, tanquam si ipse id perpetrasset, horrebat. Omnes autem quos famis necessitas perurgebat festinabant magis ad mortem, beatos dicentes eos quibus contigit interiisse, priusquam talium malorum pollue
Abbreviated transcription (Latin):
irruẽtes ꝑ momẽta predonũ satellites
ita ut interdũ predonib maleditis et¬
ab ea quesitũ id ab aliis querẽtur nec
iam usꝙͣ reperiendi copia sieret. famis
aut̃ dira uisceribz eiꝰ insiste̾t ac medul¬
lis et ad furorẽ penirg̾ẽt. iam media
fame et ira pessimis usa consultorib
contͣ ip̃a iam armatꝰ ura nature Erat¬
nanq ei et sub uberib paruuilus filiꝰ
hiãt ante celos ferens. Infelicis inquit
matris o infelicior fili in bello same¬
et direptõe predonũ cui te reseruabo
Nain et si uita ẜari posset et iugo
uo̾ utq michi grauiores periurgẽt ueni
ergo o mi nate esto matri cib p̾donib
furor scli fabula que sola deerat cladibz
iudeoꝵ et cũ hec dixiss sił siliũ iugulatꝰ
Tum deinde igni suppositũ torret et
mediũ quiipe edendo consumit mediũ
uero reseruat obtedũ Et ecce confestim
predones uruĩt combuste carnis odo
quos paratos senserant demonstraret.
Tũc illa partẽ inquit optimã rehuoui¬

Expanded text:
irruentes per momenta praedonum satellites ita ut interdum praedones maledisset quaesitum, id ab aliis quaereretur, nec jam usquam reperiendi copia fieret, fames autem dira visceribus ipsis insisteret ac medullis, et ad furorem jam perurgeret inedia fame et ira pessimis usa consultoribus, contra ipsa jam armatenim ei sub uberibus parvulus filius, quem ante oculos ferens: «Infelicis, inquit, matris, o infelicior fili, in belloet direptione praedonum, cui te reservabo Nam etsi vita sperari posset et jugo vero utraque vi graviores perurgent. Veni ergo nunc, o mi nate: esto matri cibus, praedonibus furor, saeculis fabula, quae sola deerat cladibus Judaeorum. » Et cum haec dixisset, simul filium jugulat. Tum deinde igni superpositum torret, et medium quippe edendo um servat obtectum. 3 Et ecce confestim predones irruunt, aduste carnis odorquos paratos senserant, demonstraret. Tunc illa: «Partem vobis optimam reserv
Abbreviated transcription (Latin):
a aliunde. chi de ip̃o estiam deꝰ a se diuisꝯ
est. Si uõ aliunde est a creator a creatura
est. si creator est gͦ sũt duo creatores.
si creatura est iam qued̾ creatura maior
est quad̃ ꝑte creaitoris qd̾ est incõueĩcus
¶ Item nuero hoc qd̾ in capite uel
brachio gestat utrũ nccĩtate aliqͣ uel
sine ncc̃ĩtate illud gestet. Si necessi ͭ ͤ
iam creator. indiget creatura quodest

Expanded text:
aut aliunde. Si de ipso est, jam Deus a se divisus est; si vero aliunde est, aut Creator, aut creatura est. Si ergo Creator est, ergo duo sunt creatores; si creatura est, jam quaedam creatura major est quadam parte Creatoris, quod inconveniens est. Item, quaero: Hoc quod in capite vel brachio gestat, utrum necessitate aliqua, an sine necessitate illud gestet? Si necessitate gestat, jam Creator indiget creatura, quod
Abbreviated transcription (Latin):
Uã punde in anteriori cxpitis ꝑte
monsee modatũ corigiã uidit ꝓuoidẽ
aua ubi ligart᷑ in capite dei dotires
intellectꝰ. qm̃ ui deũ aliquid gestare di
sciuisse non solũ quid in eis scriptũ ha-
aliud scripeũ est insi uersus quos lõge
post moriens moyses iscłiticũ popłmn
doçendo ex semetipõ eũ laudãs edidit
et post mlta annoꝵ curricła salomon
deu adorans ꝯposuit de eoꝵ laude.
capite aliquid scriptũ ẽẽ debeat credi

Expanded text:
ri capitis parte Moyses nodatam corrigiam vidit, pixidem quae illa ligaretur, in capite Dei fuisse dintellectus, ut Deum aliquid gestare dicscisse eum dicas quid in eis scriptum habealiud scriptum est, nisi versus quos Moyses longe post moriens Israeliticum populum, docendo, ex semetipso eum laudans edidit, et post multa annorum curricula, Salomon Deum adorans composuit de eorum laude; capite scriptum esse debeat credi.
Abbreviated transcription (Latin):
habe̾/ et in cesarie pipidẽ gestare liga¬
tam coregia ip̃iꝰ q corigie nodũ a po¬
stera capitis parte sub cerebro furmatũ
Intra uõ ꝓipidem quot or es cartulas
iudeoꝵ laudes contineres. insumo oute
sinistri brachn gestae ałiã riidi
pili modo coricia ligata earto qr u
esse cantinentẽ õms laũe s que in pre¬
dictis quatuor sarĩpte dñt oe diclu incei

Expanded text:
a, et in caesarie pixidem gestare ligatam corrigia, ipsiusque corrigiae nodum a postera capitis parte sub cerebro firmatum, intra pixidem vero quatuor esse cartulas, Judaeorum laudes continentes, in summo autem sinistri brachii gestare aliam pixidem, simili modo corrigia ligatam, chartamque ibi esse continentem omnes laudes quae in praedictis quatuor scriptae di
Abbreviated transcription (Latin):
progredi licet. Uam ut deũ cerulcẽ qd̾
satie sapienti nefas et uidetur et est
habe concedã potuit tñ ut moyses
nichil in eo preter ceruice̾᷑ iuderit a̾
si quid aliud eũ uidisse sungamꝰ potuit
uidẽ pileũ siue corigie nedũ illiꝰ.s.

Expanded text:
progredi libet. Nam ut Deum cervicem, quod sapienti nefas et videtur, et est, habere concedam, potuit tamen fieri ut Moyses nihil in eo praeter cervicem viderit. Aut si quid aliud vidisse fingamus, potuit videre pileum sive
Abbreviated transcription (Latin):
pioide quã gestat in erfarie el de rõdu
corigie auctoritatẽ sibi agtrahũt eb e
leco ubi dñs ait ad moysen. udebie
posteriora mea facies aut mea nen
nodũ corigie uidit nodũ aut̃ ipsius
alicuꝰ ꝓipidis ẽẽ necessariũ es̃t. De
ea aui quã gestat in brachio auctoriͤ
proferũt ab ysa. dicente iurauit d̾ns
in dextera sua et in brachio fortitudĩs
sue per brachui fortitudĩs ut dicunt
uult intelligi sinistra in qua uirtus¬
deũ moysi dixisse posteriora mea di¬
debis/ et qr deũ mentiri nõ posse ꝯstat.
ita postea factũ l scriptura tactate nõ
dubitemꝰ. Nlunꝙͣ tañ lex meminle
ꝙ moyses in ciꝰ posteriorib ali quĩd

Expanded text:
 et de nodo corrigiae, auctoritatem sibi attrahunt, ab eo loco ubi Dominus ait ad Moysen: Videbis posteriora mea, facies enim mea non nodum corrigiae vidit. Nodum autem ipsum alicujus pixidis esse necessarium est. De ea autem quam gestat in brachio auctoritatem, profertur ab Isaia dicente: Juravit Dominus in dextra sua, et in brachio fortitudinis suae . Per brachium enim fortitudinis vult intelligi sinistram, in qua Deum Moysi dixisse: Posteriora mea videbis, et quoniam Deum mentiri non posse constat, ita postea factum, licet Scriptura tacente, non dubitemus, nusquam tamen lex meminit quod Moyses in ejus posterioribus aliq
Abbreviated transcription (Latin):
quid facture sint gentes enarrando
s quid precepturꝰ sit xp̃s ꝯstendendo.
ꝙ̃ad. et alibi zacharias dicit. de ip̃o
Loquetur inquit pacem gentibz. sicut
eĩ hic de eo ꝙ pacem precepturꝰ sit
dictũ ẽẽ intelligiꝰ ita et ibi. quã cũ
et ip̃e preceꝑit si completũ non est ulła

Expanded text:
quid facturae sunt gentes enarrando, sed quid praecepturus sit Christus ostendendo, quemadmodum et alibi Zacharias dicit de ipso: Et loquetur, inquit, pacem gentibus : Sicut enim hic de eo quod pacem sit praecepturus , dictum esse intelligimus, ita et ibi: quam cum et ipse praeceperit, si completum non est, culpa
Abbreviated transcription (Latin):
capere iiii  uxores et qualz repudiata
aliã ducere hoc nulla ꝯuid̾ percipit᷑
iõe. Neq eĩ insi causa filios procreãdi
preceptũ est uporẽ acciꝑe Q autem
empticias et captiuas quocl possunt
habere hͦ quid̾ ꝙͣ ad sarracenos adul¬

Expanded text:
quatuor accipere et qualibet repudiata aliam accipere, hoc nulla quidem praecipitur ratione, neque enim nisi causa filios procreandi, praeceptum est uxorem accipere . Quod autem emptitias et captivas quotlibet possunt habere, hoc quidem quantum ad nos adul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ qr isrł ut uende̾tur xp̃s consensũ
ĩõ non minꝰꝙͣ si ip̃i uendidissent
scelus incuererũt. Neqz ẽi et salon
ydola fabricauit sed qr uxoribz et
concubinis fabricantib assensũ pa¬
buit/. ea fabricasse hã dicit ¶ gcdo

Expanded text:
ristus venderetur consensum , non minus quam si ipsi vendidissent scelus incurrerunt . Neque enim et Salomon idola fabricavit, sed quia uxoribus et concubinis fabricantibus assensum praebuit, eum fabricasse littera dicit . MO
Abbreviated transcription (Latin):
Quod aut̾ euidenti ꝰꝯ testiõm queritr
uos propt̾ dei mortẽ hanc subisse
exordio quidã terre uestre pͥnceps
gamalielis filiũ hismael helisei
filiũ et achiba/ ceterosqz captos in
carcerẽ misit sciscitans utqͣd iustũ
uario dat corꝑa leto. Non eĩ õs una
cohercuit pena sed singłis singła sũt
genera mortis proposita. Aliũ uidel
ignis cremauit. aliꝰ ferrei pectinis
unguib laceratꝰ expirauit Aliũ
uõ mors queuis diuersa consũpsit
liber exposuit. Doctores aut̾ uestri
huiꝰ iusti pro quo illi sũt ita puiti

Expanded text:
Quod evidentius testimonium quaeras vos propter Christi mortem hanc subisse aptivitatis exordio, quidam terrae vestrae princeps Gamalielis filium, Ismael Elisei filium, et Achiba caeterosque captos in carcerem misit, sciscitans ut quid justum vario dat corpora leto. » Non enim omnes una coercuit poena, sed singulis singula sunt genera mortis proposita. Alium videlicet ignis cremavit, alter ferrei pectinis unguibus laceratus exspiravit, alium vero mors quaevis diversa consumpsit, liber exposuit. Doctores autem vestri hujus justi pro quo illi ita puniti sunt
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Interrogatꝰ eĩ quando dauid filiꝰ
eset uenturꝰ. hodie ait si uerbis credi¬
deritis eiꝰ. Liis eĩ uerbis intelligi ded ͭ
ꝙ quicũq quauis hora mandatis dei
obediens et credulus fui̾t. ilico filius¬

Expanded text:
 Interrogatus enim quando filius David esset venturus, « hodie, ait, si verbis credideritis ejus. » His enim verbis intelligi dedit quod quicunque quavis hora mandatis Christi obediens et credulus fuerit, illico Dei Filius
Abbreviated transcription (Latin):
fuit cõmissũ. Insuꝑ cũ reatus iste
in hebreo sermone tali describatur
uoabulo quase impõitur illi qui
negau̾i̾t deũ. Uenditio aut̾ uidei
non equatur negociatõi dei s ipsi
tantũ ac talẽ uendiderũt hõiem.¬

Expanded text:
fuit admissum, insuper cum reatus iste in Hebraeo sermone tali describatur vocabulo, quale imponitur illi qui negaverit Deum. Venditio autem Judaei non aequatur negationi Dei. Sed ipsi talem ac tantum vendiderunt hominem
Abbreviated transcription (Latin):
totius debet suscipe nomen ¶ Est
et alia non inferior causa. qr uidelz
presens fuisset / audito tñ quod eoꝵ
fecerant soci exorte cuspe laudatores
et consentanei et participes õmo
facti sũt uoluntatis. uolũtas itaq
eis pro facto est reputanda. Sed quõ¬

Expanded text:
totius debet suscipere nomen. Est et alia non inferior causa quia videlipraesens adfuisset, audito tamen quod eorum fecerant socii, consortes culpae, laudatores et consentanei, et participes omnino facti sunt voluntatis. Voluntas itaque eis pro facto est reputanda. MO
Abbreviated transcription (Latin):
ilico subiũgens. Formido et fouea et
laqueꝰ suꝑ te qui ħĩtator es terre.
Int̾ cetera quaqz de ead gente ait
grauabit eã iniquitas sua ⁊ corruet
et non adiciet ut resurgat. ubi uidesz¬

Expanded text:
lico subjungens ait: Fortitudo et fovea, et laqueus super te qui habitator es terrae . Inter caetera quoque de eadem gente ait: Gravabit enim iniquitas sua, et corruet, et non adjiciet ut resurgat , ubi videl
Abbreviated transcription (Latin):
quas propħis dei aduentũ ãnũciãtib
tribloes illaturi essent ait p̾uaricã¬
tes preuaricati sũt. Intuitꝰ aut̾ ꝙ
nec mẽbris contenti ipm̃ eciã caput
inuidia pleni quibz cunqz possent
modis ẽent oppressuri et scd̾m corꝑis
ꝑassibilitatẽ occisuri p̾uaricatõis

Expanded text:
quas prophetis Dei adventum praenuntiantibus tribulationes illaturi essent, ait: Praevaricantes praevaricati sunt, intuitus autem, quia nec membris contenti, ipsum etiam caput invidia pleni quibuscunque possent modis essent oppressuri, et secundum corporis passibilitatem occisuri, praevaricationis
Abbreviated transcription (Latin):
huiꝰ et cui siles sũt. siles sũt pueris
sedentib in foro et loquentib adinuicẽ
et dicentib Cantabimꝰ uobis tibilis
et non saltastis, lamentauimꝰ et non
doctores sũt spũ hũiles forũ synago¬
ga uel ipã ihrłm in qua iura pceptoꝵ
dei condebãtur.qui contribulib solẽ¬
bant exꝓbrare ꝙ nec psalmis alliti
ad saudes assurrexerũt corde deuoto
mẽbroꝵ agilitate qd̾ notat saltꝰ. nec
trenis .i. lamentatõib propħaꝵ ppr̃
ercidios iam factos uelfiendos ad pe¬
intentiã sũt cõuersi. uoluit gͦ xpũs

Expanded text:
hujus? et cui similes sunt? Similes sunt pueris sedentibus in foro, et loquentibus ad invicem, et dicentibus: Cantavimus vobis tibiis, et non saltastis: lamentavimus, et non doctores sunt spiritu humiles. Forum, synagoga, vel ipsa Jerusalem, in qua jura praeceptorum Dei condebantur, quia contribulibus solebant exprobrare quod nec psalmis allecti ad laudes Dei assurrexerunt corde devoto, membrorum agilitate quod notat saltus nec threnis id est lamentationibus prophetarum pro excidiis jam factis vel faciendis ad poenitentiam sunt
Abbreviated transcription (Latin):
esdre confir̃ntes illud dicentes ex̾atus
celi supplicat tibi exponẽtes hoc ita cũ
õms stelle in occidentẽ decidũt cũt ex̾citꝰ
si mundi saltm figucã agnosc̾e̾nt nõ de deo
qm̃ nos orientẽ. non diciꝰ nsi locũ illũ
ubi stella priuis apparet. nec ocidentẽ nͥ
ocło intueri qd̾ hoc ͦ considerari potest.
In quocũqz uio leco consiste et ab eodem
lineã regã ad orientis dirige partẽ. q̃
cũ peruenit ad locũ ultra quem uisũ ten¬
dere nequis ta locũ ipm tibi orientẽ ẽẽ
cognosce Eod̾ ͦ si ab eo loco in quo eon¬
sistis lineã rectã in orcidentẽ dicexeris
cũ ad talẽ ꝓueneris locũ qui uisui tuo

Expanded text:
d confirmantes, dicentis: Exercitus coeli supplicat tibi . Exponentes hoc quod, cum omnes stella in occidentem decidunt, tunc exercitus si mundi saltem figuram agnoscerent, non de Deo m nos orientem non dicimus, nisi locum illum, ubi prius stella apparet, nec occidentem, nisi o intueri. Quod hoc modo considera. In quocunque vis loco consiste, et ab eodem lineam rectam ad orientis dirige partem. Quae cum pervenerit ad locum ultra quem visum tendere nequis, locum ipsum tibi orientem esse cognosce. Eodem modo si ab eo in quo consistis loco lineam rectam in occidentem direxeris, cum ad talem pervenerit loc
Abbreviated transcription (Latin):
predictã lineã usq ad p̃p̃m stelle locũ pro¬
tende pet in centro ip̃ius stelle lineã fige
ita ut media suꝑ terrã appeat et media
adhuc latrat. ipãm q horam ip̃iꝰ stelle
ortũ dices cũ gͦ sol tali modo oriri ceꝑit
suꝑ terrã illa hora apud astrologos est
nerus ortus diei. Cod ͦ si occidente stella
prefatã lineã usq ad eã ad occidentis
partẽ dirigens sũmitatẽ linee in stelle
fioeris centix ita ut media super terrã
et media sub terra consistat illã horam
eiꝰ ẽẽ occasũ dices Cũq sol tali modo
occid̾it/ illa hora apud astrologos ueris
ouientalis orbis ead̃ sit om̃ib locus tãm
orientis non idem est õib Ibid̾ quoq
cũ occidentalis orbis idem sit oĩb locus¬

Expanded text:
praedictam lineam usque ad ipsum stellae locum protende, et in centro ipsius stellae lineam fige, ita ut media super terram appareat, et media adhuc lateat ipsamque horam ipsius stellae ortum dices. Cum ergo sol tali modo oriri coeperit super terram, illa hora apud astrologos est verus ortus diei. Eodem modo si occidente stella praefatam lineam usque ad eam occidentis partem dirigens summitatem lineae in stellae fixeris centro, ita ut media super terram, et media sub terra consistat, illam horam esse occasum dices. Cumque sol tali modo occiderit, illa hora apud astrologos verus orientalis orbis eadem sit omnibus, locus tamen orientis non idem est omnibus. Itidem quoque, cum occidentalis non idem est o
Abbreviated transcription (Latin):
aren oritur ciuitate si ead̃ hora apũs¬
alter̃ quã dixiꝰ ciuitatẽ ab eiusdem
ciuitatis oriente in eiusd̃ occidẽtẽ lineã
protendas que celi pũcta utruisq eiꝰ
sũmitas cacumen continget. et p ꝙ
illa siĩmitas que uergit ad oriẽtẽ pͥmũ
punctũ pmi gradus uirgĩs percutiet.¬

Expanded text:
Aren oritur civitati, sic eadem hora apualteram quam diximus civitatem ab ejusdem civitatis oriente in ejusdem occidentem lineam protendas, quae coeli puncta utriusque ejus summitatis cacumen continget? MOYSES. Illa quidem summitas quae vergit ad orientem, primum punctum primi gradus Piscium obti
Abbreviated transcription (Latin):
qñquid̃ ita ẽẽ ut dictũ est nccĩa con¬
stat rõe et in totiꝰ terre spacio nõ
sũt loca orientis et occidẽtis equalia
hora ortri nec in tanta celi spera certus
est oudẽtis et oriẽtis locus s quotidie
uariat᷑ per uarios grãdus. mltominꝰ
credi deb oriẽtis et occidẽtis mutationẽ
celestib acid̃e creaturis quibz ulła unꝙͣ
interueit obscuritas sed sempit̾na inde¬
ficiẽtis lũis irradiat claritas sic̾ dauid
pronhã dicit. qr tenebre nõ obscurabũtur
a te et nox sicut dies illiũ abr̃ sic̾ tenebre

Expanded text:
quidem ita esse, ut diximus necessaria constat ratione, et in totius terrae spatio non sunt loca orientis et occidentis aequalia, hora oriri, nec in tota coeli sphaera certus est orientis et occidentis locus, sed quotidie variatur per varios gradus, multo minus credi debet orientis et occidentis mutationem coelestibus accidere creaturis, quibus nulla unquam intervenit obscuritas, sed sempiterna indeficientis luminis irradiat claritas, sicut David propheta dicit: Quia tenebrae non obscurabuntur a te, et nox sicut dies illuminabitur: sicut
Abbreviated transcription (Latin):
trahas. et ꝑducas sũmitatẽ unã ad
orientẽ aliã ad occidentẽ. et siłi modo
in alia facias tiuitate profert̃s ab ea
rectã lineã cuiꝰ una sũmitas ad orientẽ
et alia sũmitas pertingat ad occidentẽ.¬
¶ Nũt queso utriusq linee termini

Expanded text:
tate, et perducas summitatem unam ad orientem, et aliam ad occidentem, et simili modo in alia facias civitate, proferens ab ea rectam lineam, cujus una summitas ad orientem, et alia pertingat ad occidentem, num, quaeso, utriusque lineae termini
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ urbi illi sole occũbente predc̃am
lincã aren ciuitatis predc̃o modo ad
celi cardines dutamiꝰ quas eiusd̾ celi
ꝑtes sũmitas queqi continget: pz ꝙ
tauri continget. ¶ Aunc gͦ cognos¬
cere potes qr gradus signi qui est in
oriente sole aren ciuitati apparente
non est idem cũ eo qui ead̾ hora alii¬
apparet ciuitati. Nicqz õib continget
ciuitatibz prout una distat ab alia
hodie in ortu solis quouis t̾raꝵ loco
ini oriẽte app est ead̾ que eras eadẽ¬

Expanded text:
ole urbi illi occumbente praedictam lineam Aren civitatis praedicto modo ad coeli cardines ducamus, quas ejusdem coeli partes summitas quaeque continget? MOYSES. Tauri continget. PETRUS. Nunc cognoscere potes, quia gradus signi qui est in oriente sole Aren civitati apparente, non est idem cum eo qui eadapparet civitati. Sicque omnibus contingit civitatibus, prout una distat ab alia hodie in ortu solis quovis terrarum loco in oriente apparet, est eadem quae cras ead
Abbreviated transcription (Latin):
reuelat profunda et abscondita. et nouit
in tenebris constituta ei lux cũ eo semꝑ
erit. ¶ Cũ eciã nulla in celo ascensꝙ
nec occident. quo probato fatuitas est¬
euidens dicentiũ ꝙ dei locus occidens est
ubi stelle suplicant deo.

Expanded text:
ta, et novit in tenebris constituta, et lux cum eo semper erit . Cum etiam nulla in coelo ascensus, nec occidens. Quo probato, fatuitas evidens est dicentium, quod Dei locus occidens est ubi stellae supplicant Deo.
Abbreviated transcription (Latin):
ambrosii qui dicit lacrimas petri legis¬
se/ nõ satiffactionẽ uel confessionẽ pe
hoc non excludit illa młta facta sũt
que seripta non sũt. uel dr̃ ꝙ nondũ
facta erat instituͦ confessionis.¬

Expanded text:
ro dicit se lacrymas Petri legisse, non satisfactionem vel confessionem, per hoc non excludit illa: multa enim facta sunt, quae scripta non sunt; et forte nondum facta erat institutio confessionis
Abbreviated transcription (Latin):
demq aut̃ isti sepe nũꝙͣ illi oĩo fallũtur¬
est temporibz tempora lia mutabilibus
muta bilia scitare eisq̃z temporalem et
mutabilez motũ sue uolũtatis et facultat
sctis angelis recta discretione donatũ est

Expanded text:
sti, numquam illi omnino falluntur temporalibus temporalia et mutabilibus mutabilia coniectare eisque temporalem et mutabilem modum suae uoluntatis et facultatisanctis angelis recta discretione donatum est
Abbreviated transcription (Latin):
rogant nos que nescimꝰ uelsic excu¬
ciamꝰ pigriciã et dĩnas scripturas
nosse cupiamꝰ. unde ait oz hereses
esse. nõ uult apłs nec optat ut heses
sint sed qr sic futurũ est dicit. et qr
hec utile est ad quid est utile subdit
ut non tm̃ reprobi qui dicũt ego sũ
pauli sed eciã qui probati sunt in
uobis .i. int̾ uos sicut illi qui dicũt
ego sũ xpĩ maĩfesti fiant hom̃ib.
qui doceri querũt. Sed młti ad que¬
rend̾ pigri sũc nisi per molestias

Expanded text:
rogant nos quae nescimus, et sic excurogant nos quae nescimus, et sic excutiamus pigritiam, et divinas Scripturas nosse cupiamus. Unde ait: Oportet haereses esse. Non vult Apostolus nec optat ut haereses sint, sed quia sic futurum est, dicit, et quia hoc utile est. Ad quid autem est utile? ut non tantum reprobi, qui dicunt ego sum Pauli, sed etiam qui probati sunt in vobis, id est inter vos, sicut illi qui dicunt ego sum Christi, manifesti fiant hominibus. eos qui doceri quaerunt, sed multi ad quaerendum pigri sunt, nisi per molestias
Abbreviated transcription (Latin):
sapiant resistũt contũacit̾ suaqz
pestifer dogmata emendare nolũt
catholicis dũ deus utitur eciã malis
bene, et diligentib deũ oĩa cooꝑant̾
eati eriore uel malicia deprauati¬
eĩ mota questio discendi existit octa᷑
¶Multa quippe ad sidem catho ͨͣ
pertinenͣ dũ heticoꝵ callida inquie¬
tudine ex agitãtur ut aduersus eos
defendi possint et consid̾antur dili-¬
gentiꝰ et intelligũtur clariꝰ et pre¬
dicantur instantiꝰ. Heticoꝵ emm¬
impacientie dũ pacem catholicam
perturbant in usũ cedit pioficiẽtiũ
¶ illud. filius eruditꝰ sapiens erit
in prudente aut̃ m̃stro utet. Utant᷑
ergo et he̾ticis non ut eoꝵ approbemꝰ
errores s ut catholicã doctrinã ad¬
uersus eoꝵ insidias asserẽtes uigi¬
lãtiores et cautiores simꝰ ¶ Pro¬
sunt gͦ nob̾ hẽtici non uerũ docendo
qd̾ nesciũt sed ad uerũ querend̾ et
aperiend̾ catholicos excitando Idcmꝵ
mictit ut cũ insulcant nob̾ et inter¬

Expanded text:
sapiant, resistunt contumaciter suaque pestifera dogmata emendare nolunt, Catholicis, dum Deus utitur etiam malis bene, et diligentibus Deum omnia cooperantur entur uel malitia deprauenim mota quaestio, discendi existit occasio. Multa quidem ad fidem Catholicam pertinentia, dum haereticorum callida inquietudine exagitantur, ut adversus eos defendi possint, et considerantur diligentius, et intelliguntur clarius, et praedicantur instantius. Exstiteimpatientiae, dum pacem Catholicam perturbant, in usum cedit proficientium, secundum illud, filius eruditus sapiens erit, imprudente autem ministro utetur. Utamur ergo etiam haereticis non ut eorum approbemus errores, sed ut Catholicam doctrinam adversus eorum insidias asserentes, vigilantiores, et cautiores simus. Prosunt ergo nobis haeretici, non verum docendo quod nesciunt, sed ad verum quaerendum et aperiendum Catholicos excitando. Ideoque mittit, ut cum insultant nobis et inter