comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bat in medio eoꝵ stantiũ ante picturas: &unus¬
quisq habebat thuribulũ in manu sua: Q uapor
nebulȩ de thure consurgebat. Quando dic̃. locx.
uiros fuisse de seniorib domꝰ isrł qͥ tenebant dni¬
ribula manib: ostendit multos & alios fuisse prboᷤᷤ
qͥ hoc ñ faciebant. s forsitan peccatis alienis te¬
nebant᷑ : unũq nomineechomã filiũ saphan ste¬
tisse in medio eoꝵ: quasi pͥncipẽ sceleris eoꝵ atq
sacrilegii. qͥ omissa religione dĩ colebant idola.
& in tẽplo ñ adorabant dm̃ cuiꝰ erat tẽplũ. s
pieturas parietũ. Pulchreq dr̃. stabat iechonias
filiꝰ saphan. hoc ẽ. iudiciĩ & condemnationis
suȩ in medio stantiũ prb̃oꝵ: quia & pͥncipes &
hii quoꝵ pͥnceps erat. firmo in scelerib stabans
gradu : nec fluctuabant in malo. s robustissime
ꝑsistebant. Uaporq nebulȩ & confusionis ac tur¬
binis qͥ surgebat ex thure: offerentiũ sacrilegia
demonstrabat. Hoc factũ sit eotẽpre uixtalit¬

Expanded text:
 stantium ante picturas, et unusquisque habebat thuribulum in manu sua, et vapor nebulae de thure consurgebat. Quando dicit septuaginta viros fuisse de senioribus domus Israel, qui tenebant thuribula manibus, ostendit multos alios fuisse presbyteros, qui hoc non faciebant, sed forsitan peccatis aliis tenebantur: unumque nomine Jezoniam filium Saphan stetisse 87 in medio eorum, quasi principem sceleris eorum, atque sacrilegii, qui omissa religione Dei, colebant idola, et in templo, non adorabant Deum, cujus erat templum, sed picturas parietum. Pulchreque dicitur: Stabat Jezonias filius Saphan, hoc est, judicii et condemnationis suae in medio stantium presbyterorum, quia et princeps, et hi quorum princeps erat, firmo in sceleribus stabant gradu, nec fluctuabant in malo; sed robustissime persistebant: vaporque nebulae et confusionis ac turbinis, qui surgebat ex thure, offerentium sacrilegia demonstrabat. Hoc factum sit eo tempore juxta lit
Abbreviated transcription (Latin):
Et istis gͥ qͥ sunt de domo uda & a ẽfessione eo¬
cliȩ recesserunt: ñ pare& dñs. Cũq clamauerint
uoce magna de qͣ dñs dix̃. clamor eoꝵ ꝑuenit
ad me: tam̃ dñs ñ exaudi& eos. ut malis coacti
intelligant qͥd fecerunt. Et elamauit in aurib
meis uoce magna dicens. Appropinquauerunt in¬
sitationes urbis.  uisitationib ultionẽ. lacx̾.

Expanded text:
tur, qui sunt de domo Juda, et a confessione Ecclesiae recesserunt, non parcet Dominus. Cumque clamaverint voce magna, de qua Dominus dixit: Clamor eorum pervenit ad me : tamen Dominus non exaudiet eos: ut malis coacti, intelligant quid fecerint. Et clamavit in auribus meis voce magna, dicens: Appropinquaverunt visitationes
Abbreviated transcription (Latin):
aqͥla p̾cipua int̾pͣtati sunt. Rursum ubi nos di¬
ximus. & atram̃toriũ scriptoris ad renes eiꝰ.
loex. posuerunt. & tona sapphirina suꝑ reneᷤ
eius. Iheo dotio k acti seribe in manu eius. Aqͥ¬
chus tabulas scriptoris habebat in renib suis.
Et ubi nos tnstulimꝰ lim domꝰ lxa. & theodotio¬

Expanded text:
Aquila, praecipua, interpretati sunt. Rursum ubi nos diximus, et atramentarium scriptoris ad renes ejus, LXX posuerunt: Et zona sapphirina super renes ejus; Theodotio, κάστυ scribae in manu ejus; Aqchus, tabulas scriptoris habebat in renibus suis. Et ubi nos transtulimus, limen domus, Sept
Abbreviated transcription (Latin):
bestiarũ ador& stulta religio: unde & uirgiliuiᷤᷤ
omĩgenũq ait dm̃ monstra & latrator anubis.
qͣsi ñ & illa sint monstra quȩ laudat contra nep¬
tunũ & uenerẽ contraq mineruã. Possumꝰ & in

Expanded text:
bestiarum adoret stulta religio. Unde et Virgilius ait: bestiarum adoret stulta religio. Unde et Virgilius ait: Omnigenumque deum monstra, et latrator Anubis, Quasi non et illa sint monstra quae laudat Contra Neptunum et Venerem, contraque Minervam. Possumus et in
Abbreviated transcription (Latin):
nationes maximas ꝓueniri. Eox fruetib eniꝰ agͣno¬
scitur. & ex abundantia cordis os loqͥtur. Pro signo
sunt interioris hominis uerba erũpentia: qͦmͦ
ubidinosũ qͥ sua callide celat uitia. intͥdũ turpiꝰ
sermo demonstrat : & auariciã latentẽ intrinse¬
cus. paruule rei significat. Minorib enĩ maio¬
ra monstrant᷑ : uultuq & oculis dissimulari
ñ potest conscientia: dũ luxuriosa & lasciua
mens luc& in facie : & secreta cordis motu cor¬
poris & gestib indicant᷑. Et ingressus uidi: & ee¬
ce om̃ĩs sumlitudo reptiliũ & animaliũ ab homi¬
natio : & uniuersa idola domus isrł depieta e¬
rant in pariete. in circuitu ꝑ totũ. Non solũ ido¬
lũ zeli stabat in introitu porte aqͥlonis: s. &
om̃ĩs tẽpli parietes diuersis idoloꝵ imaginib
pingebant᷑: ut nulla ẽẽt. bestia quã ñ parietis
pictura monstrar&. Hoc in delubris idoloꝵ pha¬
msq gentiliũ huc usq ꝑspicimꝰ. qđ om̃a genera

Expanded text:
nationes maximas perveniri. « Ex fructibus enim arbor cognoscitur ; ex abundantia enim cordis os loquitur . » Pro signo sunt interioris hominis verba erumpentia. Quomodo libidinosum, quia sua callide celat vitia, interdum turpis sermo demonstrat; et avaritiam latentem intrinsecus parvulae rei cupido significat. Minoribus enim majora monstrantur, vultuque et oculis dissimulari non potest conscientia, dum luxuriosa et lasciva mens lucet in facie; et secreta cordis, motu corporis et gestibus indicantur. Et ingressus vidi: et ecce omnis similitudo reptilium, et animalium abominatio: et universa idola domus Israel depicta erant in pariete in circuitu per totum. Non solum idolum Zeli stabat in introitu portae Aquilonis, sed et omnes Templi parietes diversis idolorum imaginibus pingebantur: ut nulla esset 86 bestia, quam non parietis pictura monstraret. Hoc in delubris idolorum, fanisque gentilium hucusque perspicimus, quod omnia genera
Abbreviated transcription (Latin):
obturantis aures suas: quȩ ñ exaudi& uoces in¬
cantantiũ. &de hominib nequã. Beneratio iuipe¬
rarũ: qͥs ostendit uobis fugere auentura ira:
Et diuersipellib ac defraudentis: ite dicite uulpi
huic: ac de amatorib feminarũ. Eqͥ insanientes in
feminas. facti st̃ micbi : unusquisq ad uxorẽ ꝓxi¬
mi sui hinniebat. De brutis qͦq ac uecordib. No¬
lite fieri sic̃ equus & mulus. qͥb ñ ẽ. intelligencia.
Et iterũ. Inchamo & freno maxillas eoꝵ constringe.

Expanded text:
xaudiet vocem incantantium . Et de hominibus nequam: Generatio viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira ? Et de versipellibus ac fraudulentis: Ite, dicite vulpi huic . Ac de amatoribus feminarum: Equi insanientes in feminas facti sunt mihi: unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . De brutis quoque ac vecordibus: Nolite fieri sicut equus et mulus, quibus non est intelligentia. Et iterum: In cam
Abbreviated transcription (Latin):
utraq ꝓiunti&e ẽ. & in euanglio tyrus & sy¬
don pariter nominantur: si intyro & sidone fa¬
cte essent uirtutes quę fuerunt inte. Unde &
chananea cuius filia a demonio uexabatur. qe
egressa ẽ. de finib tyri. & sidonis: qđ postala
uerat impetrauuit. Predicit autẽ sermo diui¬
nus qđ ab abiloniis & ipsa capienda sit & maloꝵ
cognoscat pondere qđ ipse sit dñs: cũ iudicauerit
eã & scĩficatus fuerit in illa. & fame & pesti¬
lentia gladioq eã consumpserit: ita ut corru¬
at in plateis illius. & nequaꝗͣ ultra m offendi¬
culũ popło dĩ neceos frequent̾ impugnent.
Cũ autẽ hoc factũ fuerit: reuertatur popls
isrł quos in diuersas disꝑserat nationes in terrã
sua: & scĩficetur in eis. Nequaquã ut in sidone
in malã partẽ s in bona: cũ eis misertus fue¬
rit. & habitauerit in terra quã dedit patri
eoꝵ iacob & habitauerint securi & in dno
confidentes ȩdificauerint domos. & plantaue¬

Expanded text:
rovinciae est. Et in Evangelio Tyrus et Sidon pariter nominantur: « Si in Tyro et Sidone factae essent virtutes quae fuerunt in te » Unde et Chananaea, cujus filia a daemonio vexabatur, quae egressa est de finibus Tyri et Sidonis quod postulaverat, impetravit . Praedicit autem sermo divinus quod a Babyloniis, et ipsa capienda sit, et malorum cognoscat pondere, quod ipse sit Dominus: cum judicaverit eam, et sanctificatus fuerit in illa, et fame eam ac pestilentia, gladioque consumpserit: ita ut corruat in plateis illius, et nequaquam ultra sit in offendiculum populo Dei, 339 nec eos frequenter impugnet. Cum autem hoc factum fuerit, revertatur populus Israel, quos in diversas disperserat nationes, in terram suam, et sanctificetur in eis, nequaquam ut in Sidone in malam partem, sed in bonam, cum eis misertus fuerit, et habitaverint in terra, quam dedit patri eorum Jacob, et habitaverint securi, et in Domino confidentes, et aedificaverint domos, et plantave
Abbreviated transcription (Latin):
corruent int̾fecti qͥ male steterant gladio ꝑ cir¬
cuitũ: illo gladio quẽ uenit añs mittere suꝑ ter¬
rã ut male uincta dissoci&: et scient qͥ reman¬
serint qđ ipse sit dñs. Cumq illi cessauerint:
neqͣꝗͣ ultra erit offendicłm amaritudinis &
spina doloris compungens & uulnerans popłi
dĩ. Omiã autẽ hec dicunt᷑ contra aduersarias
potestates qđ in extremo tẽprẽ deleant᷑ & sit

Expanded text:
corruent interfecti, qui male steterant, gladio per circorruent interfecti, qui male steterant, gladio per circuitum. » Illo gladio quem venit Dominus mittere super terram , ut male juncta dissociet: et sciant, qui remanserint, quod ipse sit Dominus. Cumque illi cessaverint, nequaquam ultra erit offendiculum amaritudinis, et spina doloris compungens et vulnerans populum Dei. Omnia autem haec dicuntur contra adversarias potestates, quod in extremo tempore deleantur, et
Abbreviated transcription (Latin):
ipse eruet me de laqueo uenantiũ: & a uerbo as¬
pero. E in ꝓuerbiis. Ocls meretricis laqueus ẽ.
peccatoris. Sunt autẽ & in bonã partẽ his contͣ¬
rii uenatores : de qͥb seribit ieremias. Ecce ego
mittã piscatores & uenatores qͥ uenent᷑ uos
de om̃i colle & monte : quos dñs mittit ad
piscandũ : & facit eos de piscatorib pisciũ pisca¬
tores hominũ. Unde & uiculus petri & an drȩe
hoc appellat᷑ uocabulo: bethsaida enĩ in lingua
nr̃a int̾pretat᷑ domus uenatoꝵ. Aduersũ hos
igitur pessimos uenatores dĩ sermo dirigitur.:
& imꝑatur ꝓpħȩ ut ponat siue obfirm& faciẽ
sua suꝑ sidonẽ: & nequaquã fluctu& oni
uento doctrinȩ. s in ueritate consistens. intͣfi
cabor in te cũ te int̾fecero: & scient om̃s qͥ ui¬
xerint qđ ego sum dñs cũ tͥ reddidero que
mereris: mittãq pestilentiã & sanguinẽ in plate¬
is tuis. Recteq platee dicuntur sidonis: lata
enĩ & spacioiã uia ẽ. quę ducit ad mortẽ. Et

Expanded text:
pta est de laqueo venantium, et a verbo aspero ; » et in Proverbiis: « Oculus meretricis laqueus est peccatoris . » Sunt autem et in bonam partem his contrarii venatores, de quibus scribit Jeremias: « Ecce ego mittam piscatores et venatores, qui venentur vos de omni colle et monte ; » quos et Dominus mittit ad piscandum, et facit eos de piscatoribus piscium piscatores hominum . Unde et viculus Petri et Andreae hoc appellatur vocabulo; Bethsaida enim in lingua nostra interpretatur domus venatorum. Adversum hos igitur pessimos venatores, Dei sermo dirigitur, et imperatur prophetae, ut ponat sive obfirmet faciem suam contra Sidonem, et nequaquam fluctuet omni vento doctrinae, sed in veritate consicabor in te, cum te interfecero, et scient omnes, qui vixerint, quod ego sum Dominus, » cum tibi reddidero quae mereris, mittamque pestilentiam et sanguinem in plateas tuas. Recteque plateae dicuntur Sidonis. « Lata enim et spatiosa via est, quae ducit ad mortem . » « Et
Abbreviated transcription (Latin):
isss. & intrauit in t̾rã iudeã. Alii uͦ in uttimo
tempr̃e. & in mille annis sꝑant eẽ. complendũ.
Porro seam unrtelligentiã spiritalẽ: hic nobis sens
uidetur. Sidonii int̾p̃tant᷑ uenatores : de quib
& in psalims seriptũ ẽ. Amma nr̃a sic passer

Expanded text:
itavit in terra Judaea. Alii vero in ultimo tempore, et in mille annis sperant esse complendum. Porro secundum intelligentiam spiritalem hic nobis sensus videtur: Sidonii interpretantur venatores de quibus et in Psalmis scriptum est: « Anima nostra sicut passe
Abbreviated transcription (Latin):
tuã. Qui educitur & dedisꝑsione congregat᷑. retͣͦ¬
hitur ad salutẽ: iuxta illud quod in lege ꝓmitti¬
tur. Si fuerit disꝑsio tua a summitate cęli usq
ad summitatẽ eius. inde congregabo te. Equos
quoq eius & eqͥtes qͥ uestiunt᷑ loricis qͥ imitant᷑ ar¬
maturã apłi & loricas tusticiȩ habere se iactant :

Expanded text:
tuam. Qui educitur, et de dispersione congregatur, retratuam. Qui educitur, et de dispersione congregatur, retrahitur ad salutem, juxta illud quod in lege promittitur: Si fuerit dispersio tua a summitate coeli usque ad summitatem ejus, inde congregabo te . Equos quoque ejus et equites vestitos loricis, qui imitantur armaturam Apostoli, et loricas justitiae habere se ja
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta quos angulos stat meretrix in ꝓuerbiis: quȩ
p̾tereuntes stultos iuuenes ꝑplateas. ꝑ latã & spaci
osã uiã quȩ ducit ad mortẽ deciꝑe festinat. Scribe
qͦq & pharisei orant in angulis platearũ ut abho¬
minib uideant᷑: qͥ receꝑunt mercedẽ suã. Quȩ ẽ.
gͥ contra gog commitͣio: Circu̾agã te sue conuer¬
tã : & ponã frenũ in maxillis tuis. Primũ a senten
xillis tuis. de quo scriptũ ẽ. in chamo & freno maxi¬
las eoꝵ constringe. qͥ ñ appximant adte: ut indo¬
mitus equus atq lascuuens & corruens ꝑ p̾cipitia
freno dñi subiugetur: ad quẽ ꝓpħa dicit. Ascen¬
de suꝑ equos tuos.: & eqͥtatio tua salus. & ad iob
ꝑ nubẽ & turbines dr̃. Tu circũdedisti equo forti¬
tudiẽ. Iales erunt equi & ȩqͥties : quoꝵ multitu¬
dinẽ iobs uidit in cȩlo. Dic̃ gͦ ad gog. Educã siue
congregabo tei & omem̃ exercitũ uł fortitudinẽ

Expanded text:
juxta quos angulos stat meretrix in Proverbiis , quae juxta quos angulos stat meretrix in Proverbiis , quae praetereuntes stultos juvenes per plateas, per latam viosam viam, quae ducit ad mortem , decipere festinat: scribae quoque et Pharisaei orant in angulis platearum ut ab hominibus videantur; qui receperunt mercedem. Quae est igitur contra Gog comminatio? « Circumagam te, sive convertam, et ponam frenum in maxillis tuis. » Primum a sententonam frenum in maxillis tuis. » De quo scriptum est: « In camo et freno maxillas eorum constringe, qui non approximant ad te , » ut indomitus equus atque lasciviens et corruens per praecipitia freno Domini subjugetur. Ad quem propheta dicit: « Ascende super equos tuos, et equitatio tua salus . Et ad Job per nubem et turbinem dicitur: Tu circumdedisti equo fortitudinem ? Tales erant equi et equites; quorum multitudinem Joannes vidit in coelo . Dicit ergo ad Gog: Educam, sive congregabo te, et omnem exercitum, vel fortitudinem
Abbreviated transcription (Latin):
brorũ sortitus ẽ. nom̃ : & arã. siria: a mestaim egi¬
ptus. quorũ in genesi scripta sunt nomina: sic
& a principe gog om̃s qͥ ei sunt subditi magog
appellantur: mosoch autẽ int̾pͣtat᷑ am̃tia: & tu¬
bal tota uł omĩa. Princeps igit᷑ & caput suꝑbien¬
tis am̃tię. & omĩum maloꝵ ureta illud qđ seriptũ
ẽ. mundꝰ in maligno positus ẽ. gog. & magog
appellantur: quȩ gentes minnce & aduersariȩ
sc̃oꝵ egrediuntur ab angulis terrę lineã rectã
relinquentes. & dispositionẽ castrorũ di. quȩ
narratur in numeris : & illud testimoniũ nesci¬
entes. Multi de ouente & occidente & septem¬
ptrione & meridie uenient & recũbent eũ abra¬
hã & ysaac. & iacob in regno di. & in alio loco.
Dicã aqͥlom affer: & affrico noli ꝓhibere. Aaduc filios
meos de terra longinqua: & filias meas ab ex tremiᷤ
terrȩ : om̃s qͥ uocati sunt nomine meo. Sed ñ talef
anguli terrȩ : de quib egrediunt᷑ gog & magog.

Expanded text:
rael sortitus est nomen: et ab Aram Syria, a Mesraim Aegyptus, quorum in Genesi scripta sunt nomina: sic et a principe Gog, omnes qui ei subditi sunt, Magog appellantur: Mosoch autem interpretatur amentia et Thubal tota vel omnia. Princeps igitur et caput superbientis amentiae et omnium malorum juxta illud, quod scriptum est: « Mundus in maligno positus est , » Gog et Magog appellantur, quae gentes inimicae adversariaeque sanctorum egrediuntur ab angulis terrae, rectam lineam relinquentes et dispositionem castrorum Dei quae narratur in Numeris. Et illud testimonium nescientes: « Multi de oriente et occidente et septentrione et meridie venient, et discumbent cum Abraham, Isaac, et Jacob in regno Dei . Et in alio loco: Dicam Aquiloni, affer; et Africo, noli prohibere. Adduc filios meos de terra longinqua, et filias meas ab extremo terrae, omnes qui vocati sunt nomine meo . Sed non tales anguli terrae, de quibus egrediuntur Gog et Magog:
Abbreviated transcription (Latin):
popłs gentiũ undecima. ad oꝑandã conducitur ui¬
neã. Ad quorũ terrã id ẽ. terrã montiũ. terrãq
scorum quȩ affert centenos & sexagenos & tricenos
agladio: scit enĩ scriptũ. Dissipa dnẽ gentes. quȩ
besia uolunt : & in pace consistit. congregata ẽ. de
gentib & popłis multis. ut nationũ errore contẽpto
uenr& ad montes istł patriarchas uidelic& Apħas¬
qͥ fuerunt quondã deserti iugiter sine lege & p̾cep¬
tis dĩ: cui postea dr̃. plures fiii deserte magis ꝗͣ
eus quȩ hab& uirũ. Ista sunt deserta & in aquosa
in qͥb diabolus locũ inuenire non poterat: qͥa uo¬
cati erant ad salutẽ. & pꝰea assumptis aliis sep¬
tẽ demonib neqͥores se reuersus ẽ. in domũt suã:
ad gentẽ iudelic& ifrł. Hȩc inquit de popłis
educta ẽ. subaudit᷑ terra: siue hic de gentib
eductus ẽ. ut intelligatur credentiũ popłs qͥ ha¬
bitauit in pace & confidit in dñõ. Ascendens au-¬

Expanded text:
Et populus gentium undecima ad operandam conducitur vineam. Ad quorum terram, id est, terram mitium, terramque sanctorum, quae affert centenos et sexagenos et tricenos ve aversa a gladio. Scit enim scriptum: « Dissipa, Domine, gentes, quae bella volunt . » Et in pace consistit. « Et congregata est de populis et gentibus multis, » ut nationum errore contempto veniret ad montes Israel, patriarchas videlic fuerunt quondam deserti jugiter sine lege et praeceptis Dei: cui postea dicitur: Plures filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Ista sunt deserta et inaquosa, in quibus diabolus locum 448 invenire non poterat, quia vocati fuerant ad salutem, et postea assumptis aliis septem daemonibus nequioribus se, reversus est in domum suam , ad gentem videlicet Israel. Haec, inquit, de populis educta est, subauditur terra; sive hic de gentibus eductus est, ut intelligatur credentium populus qui habitavit in pace, et confidit in Domino. Ascendens au
Abbreviated transcription (Latin):
chum & theodotionẽ pͥnceps ẽ. ros mosoch & tu¬
bal: pͥmã gentẽ ros. aqͥla int̾pͣtat᷑ caput: quẽ
& nos sequuti sumus: ut sit sensus pͥncipẽ capitis
mosoc & tubal. &reuera nec in genesi nec in alio
scripture loco. nec in iosepho qͥdẽ qͥ omũĩ hebra¬
i carũ gentiũ in pͥmo antiqͥtatũ libro exponit no¬
mina. hanc gentẽ potiumꝰ imienire: ex qͦ manife¬
stũ ẽ. ros. ñ gentẽ significare s caput. Iulud qͦq
breuit᷑ adnotandũ qđ u iezechiel gog pͥnceps tre.

Expanded text:
ionem, princeps est Ros, Mosoch, et Thubal: primam gentem Ros, Aquila interpretatur caput, quem et nos secuti sumus, ut sit sensus: Principem capitis Mosoch, et Thubal. Et revera, nec in Genesi, nec in alio Scripturae loco, nec in Josepho quidem, qui omnia Hebraicarum gentium in primo Antiquitatum libro exponit nomina, hanc gentem potuimus invenire. Ex quo manifestum est, Ros non gemtem significare, sed caput. Illud quoque brevi
Abbreviated transcription (Latin):
mice ifrł ꝑse ethiopes & libies quoꝵ aduersũ po-¬
płm dĩ in scripturis scĩs bella narrantur. Gomer
quoq & domus togorma qͥ ueniunt de lateribꝰ
a qͥlonis qui ẽ. uentus frigidissimus & nomine dex¬
ter uocatur: totũq robur magog & om̃s qͥ subiecti
sunt ei popłi uenient cũ illo ad pliũ. cui dr̃ ꝑ iro¬
niam. p̃para te & instrue. & omẽm multitudinẽ tuã

Expanded text:
Persae, Aethiopes, et Libyes: quorum adversum populum Dei in Scripturis sanctis bella narrantur Gomer quoque et domus Thogorma, qui veniunt de lateribus Aquilonis, qui est ventus frigidissimus, et nomine Dexter vocatur, totumque robur Magog, et omnes qui subjecti sunt ei populi, venient cum illo ad praelium. Cui dicitur per ironiam: praepara te, instrue, et omnem multitudinem tuam
Abbreviated transcription (Latin):
tecta uana: Tectũq int̾pretabimur hereticorũ pͥn¬
cipes: & de tecto illos qͥ illoꝵ susceꝑe doctrinã.
Et pulchre pꝰ misticas & multas in hoc uolumine
ppħias. extremũ uaticiniũ ẽ. contra gog. & magog.
Si tempꝰ iudicii ẽ. uixta petrũ ut incipiat adomo
meis incipite. & nouissimꝰ inimicꝰ destruitur mors
in isaia quoq pͥmus sermo fit contra uideã in
qua confessio dm̃ ẽ. & extremꝰ contra quadrupes
que indeserto sunt: recte & hic nouissimus ser¬
mo fit dñĩ contra god. & magod. qͥ oppugnant
ciuitatẽ dĩ quã fluminis impetꝰ lȩtificat: &
quȩ in isaia dicit. ego ciuitas firma quȩ oppugna¬
tur. & de qua in euangłio seriptũ ẽ. ñ potest
ciuitas abscondi supͣ montẽ postta : & plenus¬

Expanded text:
tecta vana? » Tectumque interpretabimur haereticorum printecta vana? » Tectumque interpretabimur haereticorum principes, et de tecto eos qui illorum suscepere doctrinas. Et pulchre post multas et mysticas in hoc volumine prophetias, extremum vaticinium est contra Gog et Magog. Si enim tempus judicii est, juxta Petrum, « ut incipiat a domo et novissimus inimicus destruetur mors : in Isaia quoque primus sermo fit contra Judaeam, in qua confessio Domini est, et extremus contra quadrupedes, quae in deserto sunt : recte et hic novissimus sermo fit contra Gog et Magog, qui oppugnant civitatem Dei, quam fluminis impetus laetificat . Et quae in Isaia dicit: Ego civitas prima, quae oppugnatur . Et de qua in Evangelio scriptum est: Non potest civitas abscondi sup
Abbreviated transcription (Latin):
telligentes totũ uolum̃ iohannis qđ reuelationis
titulo p̾notat᷑ eẽ. mysticũ. & reuelatione nos indi¬
gere ut possimus eũ ꝓpħa dicere : renela odos
meos. & considerabo mirabilia de lege tua. Auii
fabtilas quȩ noxiȩ sunt. ad qͥescentes sibi decnibur
in ꝓfundũ nimuim : ad alta conscendunt: & multo
peiores fingunt nenias ut incęlesti ierłm diaboli
& omĩs exercitus eius bella describanti & sub
es ono aot enc. gentiũ singularũ. interpͣtentur
spalia neqͥciȩ in celostib. Quȩ nos omĩa lectoris
arbitrio concedentes: ñ tã aliena damnare quã
eccłiasticã explanationẽ affirmare conabim̃. Goa
greco sermone Aoala. latine tectũ dr̃. Porro ma¬
god int̾ptatur detecto. Onis gͥ su ꝑbra & falsi no¬
minis seientia quȩ erigit se contin noticiã ueri¬
tats: his nominib demonstratur. Ista sunt decta:
de quib & isaias loquit᷑ in uisione contra uallẽ
fyon. Quiad tibi factũ ẽ. nc̃ qm ascendistis in

Expanded text:
telligentes totum volumen Joannis, quod revelationis titulo praenotatur, esse mysticum; et revelatione nos indigere, ut possimus cum Propheta dicere: « Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua . » Alii fabulas, quae noxiae sunt, et acquiescentes sibi detrahunt in profundum, nimium ad alta conscendunt, et multo pejores fingunt naenias: ut in coelesti Hierusalem diaboli, et omnis exercitus ejus bella describunt, et sub etymologiis gentium singularum interpretentur spiritalia nequitiae in coelestibus. Quae nos 445 omnia lectoris arbitrio concedentes, non tam aliena damnare, quam ecclesiasticam explanationem affirmare conabimur. A Gog Graeco sermone δόμα, Latino tectum dicitur. Porro Magog intminis scientia quae erigit se contra notitiam veritatis, his nominibus demonstratur. Ista sunt tecta de quibus et Isaias loquitur in visione contra vallem Sion: « Quid tibi factum est nunc, quoniam ascendistis omnes in
Abbreviated transcription (Latin):
rib fuerit occupatꝰ: & peccatorẽ uł impiũ antiqͣ
peccata ñ ꝑdant si oꝑib iusticie ueteres em̃darit
errores  dm̃q ñ p̃terita in utroq uidicare s p̾seu¬
tia. Si dixero inquit iusto uita uiues & ei pͥmia
iusticiȩ pollicitus fuero : confisusq ille peceaue¬
rit: oñs iusticie eius pͥstine obliuioni tradentur:
& p̾senti iniqͥtate morietur. Nec mea ẽ. mutata sen¬
tentia : cũ non possim in eodẽ homine peccatori rea¬
dere. qđ iusto ꝓmiserã. Econtͣrio si peccatori & impio
fuero cominatꝰ. & dixero adhuc tres dies & niniue
subuertetur: & ille egerit pęnitentiã. bonisq oꝑib
ueterẽ em̃darit errorẽ. ita ut iudiciũ faciat & iusticiã.
pignus restituat. rapinãq reddat. & in mandatis ui¬
te ambul& nec faciat quicquã miustũ: nonne de

Expanded text:
ibus fuerit occupatus, et peccatorem vel impium antiqua peccata non perdant, si operibus justitiae veteres emendarit errores: Deumque non praeterita in utroque judicare, sed praesentia. Si dixero, inquit, justo, vita vives, et ei praemia justitiae pollicitus fuero, confisusque ille peccaverit, omnes justitiae ejus pristinae oblivioni tradentur, et praesenti iniquitate morietur: nec mea est mutata sententia, cum non possim in eodem homine peccatore reddere quod justo promiseram. E contrario si peccatori, et impio fuero comminatus et dixero: Adhuc tres dies, et Ninive subvertetur; et ille egerit poenitentiam, bonisque operibus veterem emendarit errorem, ita ut judicium faciat, et justitiam, pignus restituat, rapinamque reddat, in mandatis vitae ambulet, nec faciat quidquam injustum: nonne de
Abbreviated transcription (Latin):
do. & paleis peccatoꝵ minat᷑ incendiũ : ut here¬
ticorũ corda & instar silicis indomabilia sermonis
sui malleo conterantur. Auferens cor lapideũ ut
ponat ꝓ eo cor carneũ. molle uidelic& qdđ̃ possit
dĩ suscipere & sentire p̃cepta. Tale qͥd & ꝑ ie
zechiel dñs loqͥtur . qđ pseudo ꝓpħȩ blandiciis
suis lnuant parietẽ absq temꝑam̃to. qͥ postea
imbre uehementi & ueritate uidicii subruatur.
Et pseudo ꝓpħe consuant ceruicalia fub omĩ cubi¬
tu manus: ut faciant peccatores requiescere.
s nequaquã irã dĩ lacrimis mitigare. Pmalleo
posita ẽ. Hȩc securis in fruotuosas succidit arbo¬
res: & hic malleus conterit durissimos lapides.
Unde & naũ. ꝓpħii loqͥtur. Furor eiꝰ haut dubium
quin dei consum& pͥncipatꝰ. & petre conterentur
abeo. Hec contra hereticos. Ceterũ de eccłiasticis
uiris scriptũ ẽ. qđ malleus & securis non sint

Expanded text:
do; et paleis peccatorum comminatur incendium, ut haeredo; et paleis peccatorum comminatur incendium, ut haereticorum corda dura et instar silicis indomabilia, sermonis sui malleo conterantur: auferens cor lapideum, ut ponat pro eo cor carneum, molle videlicet, et quod possit Dei suscipere et sentire praecepta. Tale quid et per Ezechielem Dominus loquitur , quia pseudoprophetae blanditiis suis liniant 1006 parietem absque temperamento, qui postea imbre vehementi et veritate judicii subruatur. Et pseudoprophetae consuant cervicalia sub omni cubito manus, ut faciant peccatores requiescere, et nequaquam iram Dei lacrymis mitigare. Pro malleoorum posita est. haec securis infructuosas succidit arbores et hic malleus conterit durissimos lapides. unde et Naum propheta loquitur: furor eius — hau dubium quin dei — consumet principatus et petrae conterentur ab eo. hoc contra hereticos. ceterum de ecclesiasticis uiris scriptum est, quod malleus et securis non sint
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ. Gustate & uidete : qm̃ suauis ẽ. dñs. Et
pulcbrȩ doctrina ꝑuersa paleis comparat᷑ quȩ
medullã ñ habent. nec possunt nutrire popłos.
semꝑ heretici ꝓsꝑa polliceri. & cęlorũ regna peo¬
catorib pandere. ut dicant paratũ ẽ. tibi regnũ
celorũ. Potes imitari maiestatẽ dei : ut absq pecca¬
to sis. Accepisti enim liberi arbitrii potestatẽ. &
legis scientiã : ꝑ quã consequaris qđ uolueris.
Decipiuntq blandiciis miseros. & maxime mulier-¬
culas oneratas peccatis. que circũferunt᷑ om̃i uen¬
to doctrine. semꝑ discentes & nũꝗͣ ad scientiam
ueritatis ꝑuenientes. Et om̃s auditores suos ad-¬
ulatione decipiunt. iccireco dñs uerba sua here¬
ticorũ paleis comparans ait. Nũquid ñ uerba
mea sunt quasi ignis dic̃ dñs: & quasi malleus
conterens petrã : Mleus enĩ inquit sermo nuntiat
futura supplicia : ut deterreat homines apeccan¬

Expanded text:
tium: gustate et uidete, quoniam suauis est dominus! et tium: gustate et uidete, quoniam suauis est dominus! et pulchre doctrina peruersa paleis conparatur, quae medullam non habent nec possunt nutrire credentisemper heretici prospera polliceri et caelorum regna peccatoribus pandere, ut dicant: parata sunt tibi regna caelorum, potes imitari maiestatem dei, ut absque peccato sis; accepisti enim liberi arbitrii potestatem et legis scientiam, per quam consequaris, quod uolueris\', decipiuntque blanditiis miseros, et maxime mulierculas oneratas peccatis, quae circumferuntur omni uento doctrinae. semper discentes et numquam ad scientiaveritatis pervenientes, et omnes auditores suos adulatione decipiunt ; idcirco Dominus verba sua haereticorum paleis comparans dicit: Numquid non verba mea sunt quasi ignis, dicit Dominus, et quasi malleus conterens petram? Meus enim, inquit, sermo nuntiat futura supplicia, ut deterreat homines a peccan
Abbreviated transcription (Latin):
bro ingerunt sominaui somnaui : quos corripit dñs
faciunt: ut quomͦ antiquus popłs de egipto egres¬
sus ẽ. oblitꝰ nominis dĩ: sic & posteri eoꝵ obliuis
biloniorũ: & uicino nomine appellatur behel.  pħa
qͥ hab& somiũ : narr& somniũ. Et qͥ hab& sermo¬
nẽ meũ : loquat᷑ sermonẽ meũ uere. Quid paleis
ad triticũ dic̃ dñs: Nũquid ñ uerba mea sunt
sic̃ ignis dic̃ dñs. & quasi malleus siue securis con¬
terens petram: Eorũ ẽ. exponere somniũ : qͥ dĩ me¬
rentur habere sermonẽ: & dicere hȩc dic̃ dñs.¬
qͥb loquutꝰ ẽ. dñs. in qͥb ueritas ẽ. & ñ mendatiũ
fraudulentũ. Quid sibi uolunt hereticorũ palee
ad triticũ eccłiȩ: De quo ioħs baptista plenius
paleas uentoꝵ flatib disꝑgendas urendasq ignib
derelinquat. triticũ autẽ condat in orrea ut
fiat celestis panis. & loquatur unusqͥsq creden¬

Expanded text:
bro ingerunt: somniaui, somniaui; quos corripit dominus bro ingerunt: somniaui, somniaui; quos corripit dominus faciunt. ut, quomodo antiquus populus, qui de Aegypto egressus est, oblitus est nominis dei, sic et posteri eorum obliuiscbylonium et uicino nomine appellatur Bet. Propheta, qui habet somnium, narret somn soium et, quihabet sermonem meum, loquatur uatur sermonem meum uere! quid paleis ad triticum ?. dicit dominus; numquid non uerba mea sunt sicut ignis, ait dominus, et quasi malleus — siue securis — conterens p petram? Eorum est exponere somnium, qui dei merentur habere sermonem et dicere: \'haec dicit d locutus est dominus, in quibus ueritas est et non mendacium fraudulentum. quid sibi uolunt hereticorum paleae ad triticum ecclesiae? de quo Iohannes Baptista plenius paleas uentorum flatibus dispergendas urendasque ignibus derelinquat, triticum autem condat in horrea, ut condat caelestis panis et loquatur unusquisque creden
Abbreviated transcription (Latin):
hec dic̃ dñs. ꝓpterea semꝑ infert᷑ ne contemnant᷑
quasi uerba ꝓpħarũ s ut admoneantur iugiter
uolunt siue cogitant fucere. ut obliuiscat᷑ popłs
meus nominis mei. opt̾ somnia eoꝵ quȩ narrars
unusquisq ad poxcimũ suũ: sic̃ obliti sunt patres
eoꝵ nominis mei. ꝓpt̾ baal siue inbaal. Quia suꝑior
ꝓpħandi quorũ unũ ẽ. somnioꝵ quale fuit in damel:
iccirro & ad eos ꝓpħalis sermo dirigitur qͥ eredunt
soninus. Qonnã quȩ cernunt putant reuelationẽ
eẽ. diuinã. quȩ ꝓpͥe scis & seruis dĩ aꝑitur. Qd si
legimus pharao & nabuchodonosor impios reges iu¬
disse somniũ quȩ uera fuerint: ñ eoꝵ fuit meriti
qͥ uiderunt: s ut ꝑ occasionẽ eoꝵ scĩ uiri ioseph
damelq clarescerent. & dura corda atq indomabi¬
lia tirannoꝵ ꝓpͥa conscientia sentirent dnĩ maiesta¬
tẽ. Sunt hodie somniatores in ȩccłia & maxime in
nr̃o grege qͥ errores suos dñi iactant ꝓpħiã. & cre¬

Expanded text:
 propterea semper infertur, ne contemnantur quasi uerba prophetarum. sed ammoneantur iugiter uolunt — siue cogitant — facere, ut obliuiscatur populus meus nominis mei propter somnia eorum, quae narrat unusquisque ad proximum suum, sicut obliti sunt patres eorum nominis mei propter Bahal siue in Bahal. Quia superior prophetandi. quorum unum est somniorum, quale fuit in Danihel —, idcirco et ad eos prophetalis sermo dirigitur, qui credunt somniis et omnia, quae cernunt, putant reuelationem esse diuiuam. quae proprie sanctis et seruis dei aperitur. quodsi legimus Pharao et Nabuchodonosor impios reges uidisse somnia, quae uera fuerint. non eorum fuit meriti. qui uiderunt. sed ut per occasionem eorum sancti uiri Ioseph Danihelque clarescerent et dura corda atque indomabilia tyrannorum propria conscientia sentirent domini maiestatem. sunt hodieque somniatores in ecclesia, et maxime in nostro grege, qui errores suos domini iactant prophetiam et cre
Abbreviated transcription (Latin):
ro pennas meas diluculo & habitatiero in extre¬
mis maris. &enim illuc manꝰ tua deduc& me.
& tenebit me dextera tua. Amos quoq in hec uer-¬
ba consentit dicens. Si descenderint usq ad infer¬
usq in celũ : inde detrabã eos. Et si absconditi
fuerint in uerace carmeli: inde scrutans auferã
eos. Et si celauerint se aboculis meis in futido ma¬
ris: ibi mandabo serpenti & mordebit eos. Rursũq
in suꝑiori psalmo. Qua tenebre ait ñ obscurabunt᷑
ate & nox sic̃ dies illuminabit᷑. sic̃ tenebre eiꝰ

Expanded text:
nnas meas diluculo, et habitavero in extremis maris: etenim illuc manus tua deducet me, et tenebit me dextera tua . Amos quoque in haec verba consentit, dicens: Si descenderint usque ad infern caelum, inde detraham eos; et si absconditi fuerint in uertice Carmeli, inde scrutans auferam eos. et si celauerint se ab oculis meis in profundo maris. ibi mandabo serpenti et mordebit eos. rursumque in superiore psalmo: quia tenebrae. ait. non obscurabuntur a te et nox sicut dies inluminabitur; sicut ten
Abbreviated transcription (Latin):
agricultura estis. Multi hunc locũ supra
que sibi in excelso montis ostenderat. aduer¬
sarias ꝑdidit potestates delens cirographũ
errorũ in cruce. de quib & in psalmo post
historie ueritatẽ tropice loquitur. Quare
fremuerunt gentes & popłi meditati funt
mania. astiterunt reges terre & pͥncipes
conuenerunt in unĩ. oł his euulsis destructis.
pditis. & in inferiora detractis : edificatur
atq plantatur ęccłia dĩ. Suꝑ ieremię autẽ
ꝑsona nulla dubitatio ẽ. Legimus enim in
consequentib quod in manu acciprat calicẽ
meri plenũ. & ꝓpinare iubeatur. meircuitu¬

Expanded text:
agricultura estis. multi hunc locum super agricultura estis. multi hunc locum super quae sibi in excelso montis ostenderat, aduersarias perdidit potestates delens chirographum errorum in cruce. de quibus et in psalmo post historiae ueritatem τροπικω̃ς loquitur: quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum. pro his euulsis, destructis, perditis et in inferiora detractis aedificatur atque plantatur ecclesia dei. super Hieremiae autem persona nulla dubitatio est; legimus enim in consequentibus, quod in manu accipiat calicem meri plenum et propinare iubeatur cu
Abbreviated transcription (Latin):
dissipes siue disponas : in locae. non habetur.
& considerandũ : quod quattuor tristib duo leta
succedant. Neq enim poterant edificari bona.
nisi destructa eent mala. Nec plantari opti¬
ma: nisi eradi carentur pessima. Omĩs enim
plantatio quam non plantauit cęlestis pater:
eradicabitur. & edificatio que suꝑ petrã non
hali& fundam̃tũ s in harena extructa ẽ: ser¬
mone dĩ suffunditur atq destruitur. Inã autẽ
quã consum& iħe spii oris sui. & destru& ad
uentu p̾sentie sue. omem scilica& sacrilegam
ꝑuersamq doetrinã disꝑd& in ꝑpetuũ. Porro ea
que eleuantur contra scientiã dĩ & in sua con¬
fidunt sapientia quę apud dm̃ stulticia ẽ
dissipabit atq depon& ut edificentur ꝓhis
humilia. & in locũ superiorũ que destrueta
sunt & euulsa extruantur atq plantentur
quȩ eccliastice conueniunt ueritati & imple¬
atur illud quod dic̃ apłs. dĩ ȩdificatio. dei

Expanded text:
dissipes, sive deponas, in Septuaginta non habetur. dissipes, sive deponas, in Septuaginta non habetur. et considerandum quod quattuor tristibus duo laeta succedant. neque enim poterant aedificari bona, nisi destructa essent mala, nec plantari optima, nisi eradicarentur pessima. omnis enim plantatio, quam non plantauit caelestis pater, eradicabitur, et aedificatio, quae super petram non habet fundamentum, sed in harena exstructa est, sermone dei suffoditur atque destruitur. illam autem, quam consumet Iesus spiritu oris sui uentu praesentiae suae, omnem scilicet sacrilegam peruersamque doctrinam, disperdet in perpetuum. porro ea quae eleuantur contra seientiam dei et in sua confidunt sapientia, quae apud deum stultitia est, dissipabit atque deponet, ut aedificentur pro his humilia, et in locum superiorum, quae destructa sunt et euulsa, exstruantur atque plantentur, quae ecclesiasticae conueniunt ueritati, et impleatur illud quod dicit apostolus: dei aedificatio, dei
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. Ecce tetigit iste labia tua & auferet
inquitates tuas & peccata tua mundauit.
pliciter confitetur quod imimunda labia habe¬
at. & habit& in medio popłi imunda labia
habentis. mittit᷑ unus de seraphim qͥ nonna¬
nu s forcipe & carbone tangat os eiꝰ. & mi-¬
quitates auferat & mund& peccata. Hiuc
autẽ ipsuis dĩ manus mittitur ꝑ quã cuncta
oꝑatus est. & quȩ in alio loco brachiũ dicit᷑.
non ut peccata auferat que ꝑ puericiam
multa non fecerat: s ut loquendi gram̃ tri¬
buat. Porro ierechiel librũ deuorat & intus
hystoriã continentẽ. Ieremiȩ os tangitur &
dm̃ uerba tribuuntur: ut confidentiã ac¬
cipiat p̃dicandi. Pulchre uixta litterã manus
mittitur. ut humanorũ artuũ uidens simi¬
litudinẽ tactũ manus non refornida&. Ecce
constitui te hodie suꝑ gentes  suꝑ regna ut
euellas & destruas & disꝑdas  edifices et
plantes. Hoc quod nos de hebraico addidimus

Expanded text:
dixit: ecce tetigit iste labia tua et auferet dixit: ecce tetigit iste labia tua et auferet iniquitates et peccata tua mundabit. pliciter confitetur, quod inmunda labia habeat et habitet in medio populi inmunda labia habentis, mittitur unus de seraphim, qui non manu, sed forcipe et carbone tangat os eius et iniquitates auferat et mundet peccata. hic autem ipsius dei manus mittitur, per quam cuncta operatus est, et quae in alio loco bracchium dicitur, non ut peccata auferat, quae per pueritiam multa non fecerat, sed ut loquendi gratiam tribuat. porro Hiezechiel librum deuorat et intushistoriam continentem. Hieremiae os tangitur et domini uerba tribuuntur, ut confidentiam accipiat praedicandi. pulchreque iuxta litteram manus mittitur, ut humanorum artuum uidens similitudinem tactum manus non reformidet. Ecce ego constitui te hodie super gentes et super regna, ut euellas et destruas et disperdas et dissipes plantes. Hoc quod nos de Hebraico addidimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut eruã te dic̃ dñis. Ne etatẽ inquid consideres
alio enim ꝓpħa loquente didicisti. sam homi¬
nis sapientia eius. Tue sit tantũ uolunta¬
tis ut ꝑgas: me habebis comitẽ quo cuncta
adiuuante complebis. Aꝑi os tuum & imple¬
bo illud. Hle consideres multitudinẽ eorũ ad
quos & contra quos loquiiturus es: s me qͥ
tecũ sũ ut eruã te dic̃ dñs. Liberat autem
dñs : non quo ꝓpħa ꝑsequutionib & angusti¬
is careat. quippe cum legamus multa eirm¬
ꝑpessum. s ut patiens omĩa suꝑet nec cedat
angustie. & misit dñs manũ suã & tetigit
os meũ: & dixit dñs ad me. Ecce dedi uer¬
ba mea in ore tuo. Nlotandũ quod hic manꝰ
mittatur dĩ quȩ tangit os ꝓphȩ & dicatur ei.
Cece dedi uerba mea inore tuo. in isaia aut̃
seriptũ sit. & missus ẽ. unus ad me de sera¬
phim & in manu habebat carbonẽ quẽ for¬
cipe tulerat de altari & tetigit os meũ &

Expanded text:
ut eruam te, dicit dominus . \'Ne aetatem\', inquit, \'consideres ut eruam te, dicit dominus . \'Ne aetatem\', inquit, \'consideres — alio enim propheta loquente didicisti: cani hominis sapientia eius—, tuae sit tantum uoluntatis, ut pergas; me habebis comitem, quo cuncta adiuuante conplebis: aperi os tuum, et implebo illud. nec consideres multitudinem eorum, ad quos et contra quos locuturus es, sed me qui tecum sum, ut eruam te, dicit dominus\', liberat autem dominus, non quo propheta persecutionibus et angustiis careat, quippe cum legamus eum multa perpessum, sed ut patiens omnia superet nec cedat angustiae. Et misit dominus manum suam et tetigit os meum et dixit dominus ad me: ecce ego dedi uerba mea in ore tuo. Notandum quod hic manus mittatur dei, quae tangat os prophetae, et dicatur ei: ecce dedi uerba mea in ore tuo, in Isaia autem scriptum sit: et missus est unus ad me de seraphim et in manu habebat carbonem, quem forcipe tulerat de altari, et tetigit os meum et
Abbreviated transcription (Latin):
& mouetur in uulua. & ꝑ os matris loquit᷑.
Quod autẽ dixit ꝓpħam in gentib dedi ge.
illud uult intelligi quod in ipso posteasle
cturi sumus. Quod non solum ierusalẽ: sed
& multis incireuitu gentib ꝓphauerit. Quidã
hunc locũ suꝑ saluatorẽ intelligunt: qͥ ꝓprie
ꝓpħa gentiũ fuit : & ꝑ apłos uocauit om̃s na¬
tiones. Iste enim uere pͥusquã in utero uirgi¬
nali formaretur. & ante quã exir& de uulua
matris scĩficatus in utero ẽ : & notus patri.
Quippe : qui semꝑ in patre & in quo semꝑ pat̾.
iuuenis sum. Detestatur officiũ : qđ ꝓ ętate
ñ potest sustinere. eadẽ uerecundia qua et
moyses tenuis & gracilis uocis eẽ. se dic̃. Sed
ille quasi magne robusteq ȩtatis corripit᷑.
huic pueritie datur uenia. quȩ uerecundia
& pudore decoratur. & dic̃ dñs ad me. Noli
dicere puer sum: qm̃ ad om̃a quę mittã te
ibis & umuersa quȩcũq mandauero tͥ loque¬
ris. Ile timeas a facie eorũ: quia tecũ sum

Expanded text:
et mouetur in uulua et per os matris loquitur. quod autem dixit; prophetam gentibus dedi te, illud uult intellegi, quod in ipso postea propheta lecturi sumus, quod non solum Hierusalem, sed et multis in circuitu gentibus prophetarit. quidam hunc locum super saluatore intellegunt, qui proprie propheta gentium fuit et per apostolos uocauit omnes nationes. iste enim uere priusquam in utero uirginali formaretur et antequam exiret de uulua matris, sanctificatus in utero est et notus patri, quippe qui semper in patre et in quo semper pater. iuuenis sum. Detestatur officium. quod pro aetate non potest sustinere, eadem uerecundia, qua et Moses tenuis et gracilis uocis esse se dicit. sed ille quasi magnae robustaeque aetatis corripitur, huic pueritiae datur uenia, quae uerecundia et pudore decoratur. Et dixit dominus ad me: noli dicere: puer sum, quoniam ad omnia, quae mittam te, ibis et uniuersa, quaecumque manda uero tibi, loqueris. ne timeas a facie eorum, quia tecum sum,
Abbreviated transcription (Latin):
cio miliario in uiculo anathoth simulq ad-¬
mirabilis clementia dñ qđ iã captura ciuita¬
tis uicina. & babilonio exercitu uallante ie¬
rusalẽ. nichilominus popłm ad penitentiam
ꝓuocat. malens saluare conuersos: quã ꝑde
delinquentes. & transmigratione qđ om̃s alii
uoce consona transtulerunt : loxe. posuere
captiuitatẽ. Post ex ordiũ autẽ uaticinationis
ierenie tricesimo quinto ꝓpħie eius anno:
erechiel in babilone his qui cum eo capti fu¬
erant exorsus ẽ. ꝓpħare. Et factum ẽ. uerbũ
dnĩ ad me dicens. Priusquã te formarẽ in
utero noui te & ante quã exires de uulua
scĩficaui te. & ꝓpħam in gentib dedi te. Non
quo ante conceptionẽ ut heretici suspicantur
fuerit ieremias. s quod p̾scierit eũ futurũ
dñs. cui necdum facta iam facta sunt scđ̾m illud
quod apłs loquitur : qui uoeauit ea que
non erant quasi ea quȩ ẽent. Qd̃ autẽ scĩ¬

Expanded text:
rtio milliario, et viculo Anathoth. Simulque adrtio milliario, et viculo Anathoth. Simulque admirabilis clementia Domini, quod jam captivitate vicina, et Babylonio exercitu vallante Jerusalem, nihilominus populum ad poenitentiam provocat, malens salvare conversos, quam perdere delinquentes. Pro transmigratione, quod omnes alii voce consona transtulerunt, Septuaginta posuere captivitatem. Post exordium autem vaticinationis Jeremiae, tricesimo quinto prophetiae ejus anno, Ezechiel in Babylone his qui cum eo capti fuerant, exorsus est prophetare. Et factum est verbum Domini ad me, dicens: Priusquam te formarem in utero, noui te; et antequam exires de uulua, sanctificaui te, prophetam gentibus dedi te. Non quo ante conceptionem, ut heresis suspicatur, fuerit Hieremias, sed quo praescierit eum futurum dominus, cui necdum facta iam facta sunt, secundum illud quod apostolus loquitur: qui uocauit ea quae non erant quasi ea quae essent. quod autem sancti
Abbreviated transcription (Latin):
duarũ iude & beniamin. Alii post captiui¬
tatẽ : ut damel aggeus & zacharias. Ieremi¬
as uero & erechiel imminente captuitate.
uaticiniũ texuerunt s alter eorũ in ter¬
ra iuda : alter in babilone. Ieremias cũ ẽẽt.
adhuc puer ꝓpħare cepit auno tercio decimo
iosie filii ammon regis uide: ꝓpħauitq in
imꝑio eius annis decẽ & nouẽ. Et postea sub
ioachim filio eius annis undecim. & sub sede¬
chiam qͥ ultimus fuit regũ uida annis un¬
decim: usq ad quintũ mensẽ quando ababi¬
loniis capta ẽ. ierłm. Ioachar uͦ & iechoniȩ.:¬
t̾m menses quorũ alter in egiptũ. alter cũ
matre ductus ẽ. in babilone. In supradictis
annis computantur. Ae ꝑ hoc abexordio ꝓpħie
sue usq ad captiuitatẽ ierłm in qua & ipse
lud tempus quando ductus ẽ. in egiptum.
miã hoc uidelic& sensu quod uerba ieremiȩ
uerbũ sit dni. fuit autẽ de semine sacerdotũ
qͥ habitabant contra septeiitrionẽ ierłm int̃¬

Expanded text:
uum Iudae et Beniamin; alii post captiuitatem, ut Danihel, Aggeus et Zacharias; Hieremias uero et Hiezechiel inminente captiuitate uaticinium texuerunt, sed alter eorum in terra Iuda, alter in Babylone. Hieremias cum esset adhuc puer, prophetare coepit anno tertio decimo Iosiae, filii Amon, regis Iudae, prophetauitque in imperio eius annis decem et nouem et postea sub Ioiacim filio eius annis undecim et sub Sedecia, qui ultimus fuit regum Iuda. annis undecim usque ad quintum menseloniis capta est Jerusalem. Joachaz vero et Jechoniae terni menses quorum alter in Aegyptum, alter 837 cum matre ductus est in Babylonem in supradictis annis computantur: per hoc ab exordio prophetiae suae usque ad captivitatem Jerusalem, in qua et ipse lud tempus quando ductus est in Aegyptum. miam : hoc videlicet sensu, quod verba Jeremiae verbum sit Domini. Fuit autem de genere sacerdotum, qui habitabant contra septentrionem Jerusalem in te
Abbreviated transcription (Latin):
redaita ei neq exercitiu eiꝰ suꝑ tyro ꝓseruitute
qua seruiuit mͥ aduersus eã. pterea hec dic̃ diis
ds. Ecce ego dabo nabuchodonosar regẽ babiloms
dabitur manubias eius & diripi& spolia eiꝰ. & erit
in mercedẽ exercttui illiis. & oꝑi ꝓ quo seruiuit
aduersus eã. Dedi ei t̾rã egipti ꝓ eo qd̃ laborauert᷑¬

Expanded text:
exercitui ejus super Tyro, pro servitute qua servivit mihi adversum eam. Propterea haec dicit Dominus Deus: Ecce ego dabo Nabuchodonosor regem Babylonisdabitur manubias ejus, et diripiet spolia ejus, et erit in mercedem exercitui illius et operi, pro quo servivit mihi adversum eam: dedi ei terram Aegypti, pro eo quod laboraver
Abbreviated transcription (Latin):
posuimus. diuersas possimꝰ intelligere nationes.
Unde & apłs uos inquit gentes in carne : qͥ dicuni¬
ni p̃putiũ. Numquã enĩ dixiss& in carne gentes:
sequentib dr̃. Iuuenes heliopoleos & bubasti: gla¬
dio cadent. Maxime eũ iungam̃. & fiuię terre fe¬
deris. siue testam̃ti mei simul mucroue ferient᷑
de quib scriptũ ẽ. Ue qui descendunt in egiptũ
ad auxiliũ. in equis & currib confia entes. Si au

Expanded text:
posuimus, diversas possumus intelligere nationes. posuimus, diversas possumus intelligere nationes. Unde et Apostolus: Vos, inquit, gentes in carne, qui dicimini Praeputium . Numquam enim dixisset in carne gentes, sequentibus dicitur: Juvenes Heliopoleos et Bubasti gladio cadent, maxime cum jungatur, et filii terrae foederis, sive Testamenti mei simul mucrone ferientur, de quibus scriptum est: Vae qui descendunt in Aegyptum ad auxilium, in equis et curribus conf