comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qua constantio augusto ob catholice fidei defensiorẽ
lde sua terectus. ⁊ gladio necatus gloriose occubu¬
t stem iia portuensi. sanctorum mr̃m. simpliei. fau¬
stini. & beatricis. temporib diocletiani. Q uorum duo
dost muita adu̾sa supplicia: iussi sunt capitalem si¬
bite sententiam. Beatrix uero soror eorum in xp̃i con¬
fisione prefocata est in carcere ICoeemie fsecie. sanci¬

Expanded text:
gusto, ob catholicae fidei defensionem a sede sua dejectus et gladio necatus, gloriosissime occubuit. Item via Portuensi, sanctorum martyrum Simplicii, Faustini et Beatricis, temporibus Diocletiani, quorum duo post multa ac diversa supplicia, jussi sunt capitalem subire sententiam. Beatrix vero, soror eorum, in Christi confessione praefocata est in carcere. Civitate Trecas, sanc
Abbreviated transcription (Latin):
N. octobris. slatł beati methodii. olimpi. licie. & poli¬
ea tiri ep̃i. Qui sub maximiano iN calcide grecie
ut scribit sanctus iheronimus martyrio coronatus
est. uienne. sancti ferreoli. Qui cum esset tribu¬
nitie potestatis. uissu piissimi presidis tentus. & pli¬
mo crudelissime uerberatus de ingraui catenarum
onustus pondere in teterrimum carcerem trusus
est. ac postea palmam capitis ob truncatione perte¬

Expanded text:
. Natalis beati Methodii, Olimpi Liciae, et postea Tiri episcopi, qui sub Diocletiano in Calcide Graeciae, ut scribit sanctus Hieronymus, martyrio coronatus est. Viennae, sancti Ferreoli, qui cum esset tribunitiae potestatis, jussu impiissimi praesidis tentus, et primo crudelissime verberatus, dein gravi catenarum onustus pondere, in teterrimum carcerem trusus est, ac postea martyrii palmam capitis obtruncatione perce
Abbreviated transcription (Latin):
Item natł beatissime anne ꝓphetisse. Cuiꝰ
sanctitate euuangelicus sermo prodit. Apd̃
nones: beati lupi ep̃i ⁊ confessoris. De quo refertur
quia quodam die dum adstaret presente clero sa¬
cris altaribus lapsa est celitus gemina in sancto eius¬

Expanded text:
Item natalis beatissimae Annae prophetissae, cujus sanctitatem Evangelicus sermo prodit. Apud nonis, beati Lupi episcopi et confessoris, de quo refertur, quia quodam die, dum astaret praesente clero sacris altaribus, lapsa est coelitus gemma in ejus sancto
Abbreviated transcription (Latin):
poii. kł ui si. In sicilia. natł scõrum. uiti ⁊ modesti.
ẜ crescentiane. qui sub diocletiano imperatore post ol¬
lim plumbi feruentis. post bestias ⁊ catasta. diuina uir¬
nite superatas. cursum gloriosi certaminis peregerunt.¬
apud mesium ciuitatem dorostoro. sancti esichii mili¬
taris. qui cum beato iulio comprehensus sub preside
maximo. postea martyrio coronatus est.

Expanded text:
II Kal. Die 15. In Sicilia, natalis sanctorum Viti, Modesti, et Crescentiae, qui sub Diocletiano imperatore post ollam plumbi ferventis, post bestias et catastas divina virtute superatas, cursum gloriosi certaminis peregeruntapud Maesiam civitate Dorostoro, sancti Esychii militaris, qui cum beato Julio comprehensus, sub praeside Maximiano, postea martyrio coronatus est
Abbreviated transcription (Latin):
apud carthaginem natł sancte Goctlenes
mr̃is. que iuissu rufim pro consulis ob xp̃i confessionẽ
quater diu̾sis temporib equulei extensione uexata s
ungłarum horrencla laceratõne cruciata carteris etiã
squalore diutissime afflicta nouissime glaclio cesa est.
Ciuitate dorostoro: sancti emiliani. Eodem die. natł.¬

Expanded text:
Apud Cartaginem, sanctae Guddenes martyris, quae jussu Rufini proconsulis, ob Christi confessionem, quater diversis temporibus equulei extensione vexata, et ungularum horrenda laceratione cruciata, carceris etiam squalore diutissime afflicta, novissime gladio caesa est. Civitate Dorostoro, sancti Emiliani.  Addit
Abbreviated transcription (Latin):
penlret. faceret inde quod urginem xp̃i diceret. quan¬
to optime iam facere posset. Sum hec expectantur:
xepit ille morti ꝓpinquare. Que dui tanquam de suo
iurans. quia ip̃ius erat non filie testamenti fecit.
ona ergo constat scãm eccłiam predictorum pa¬
tium exempla sequi debere. quorum noscitur dotu¬
mentis. post apłica instituta ubertim cboruscare: de¬
bent non solum prelati imitando. uerum etiam sb̃¬
am obsequendo usquequaꝙ studere: qualiter eorum
ormmplis & doctrinis parentes. ad felicitatis gaudia
quo ili precesserunt ualeant peruenire. Qũi sicut
sicut hi qui eorum doctrinis & exemplis summa de¬
uotione obediunt. eternis gaudiis inseruntur: ita
nimirum ea sectari nolentes. eternis supoliciis man¬
cipantur. Memoratas itaq sc̃orum patrum senten¬
tias quibus clericalis ordo ad bene uiuendum instrui¬
tur. sedule perlegat. & cliligenter pertractet. quisqiris

Expanded text:
veniret, faceret inde quod virginem Christi deceret, quanveniret, faceret inde quod virginem Christi deceret, quando optime jam facere posset. Dum haec exspectantur, coepit ille morti propinquare: qui diu tanquam de suo, jurans quia ipsius erat, non filiae, testamentum fecit.Quia ergo constat, sanctam Ecclesiam praedictorum Patrum exempla sequi debere, quorum noscitur documentis post apostolica instituta ubertim coruscare, debent non solum praelati imitando, verum etiam subditi obsequendo, usquequaque studere, qualiter eorum exemplis et doctrinis parentes, ad felicitatis gaudia, quo illi praecesserunt, valeant pervenire. Quoniam sicut hi qui eorum doctrinis et exemplis summa devotione obediunt, aeternis gaudiis inferuntur, ita nimirum ea sectari nolentes aeternis suppliciis mancipantur. Memoratas itaque sanctorum Patrum sententias, quibus clericalis ordo ad bene vivendum instruitur, sedule perlegat et diligenter pertractet, quisquis
Abbreviated transcription (Latin):
forte aliqui habent: faciunt qđ non licet. Bene autẽ
sentio de fratribus meis: & semper bene credens. ab
hac inquisitione dissimulaui. Quia & ista querere:
quasi male sentire michi uidebatur. Noueram enim.
& noui omnes qui mecum uiuerent: nosse ꝓpositum
nr̃m. nosse legem uite nr̃e. Uenit ad nos etiam pres¬
biter ianuarius. qui se uidebatur habere honeste. erõ¬
ganda quando consumpsit. ⁊ non consumpsit. Re¬
mansit illi quedam pecuma id est argentum quod di
ceret esse filie sue. filia ip̃ius: dõ ꝓpicio in monaste¬
rio feminarum. & bone spei est. Gubernet illam do¬
nmus. ut impleat qđ de illa speramus: in illurs moi¬
scrcodia: non in cius meritis. Et quia infra annos
cat ⁊ d sua pecuma mebil facere poterat: quam¬
¶ enim uiderẽ fulgorem professionis. tamen lubri¬
cura timebamus etatis: factum est ut ipsum argentũ
quasi puelle seruaretur. ut cum ad legitimos annos

Expanded text:
forte aliqui habent: nulli licet. Si qui habent, faciunt quod non licet. Bene autem forte aliqui habent: nulli licet. Si qui habent, faciunt quod non licet. Bene autem sentio de fratribus meis, et semper bene credens, ab hac inquisitione dissimulavi, quia et ista quaerere, quasi male sentire videbatur. Noveram enim et novi, omnes qui mecum viverent, nosse propositum nostrum, nosse legem vitae nostrae. Venit ad nos etiam presbyter Januarius, qui videbatur sua honeste erogando quasi consumpsisse, sed non consumpsit. Remansit illi quaedam pecunia, id est, argentum quceret esse filiae suae. Filia ipsius, Deo propitio, in monasterio feminarum, et bonae spei est. Gubernet illam Dominus, ut impleat quae de illa speramus, in illius misericordia, non in ejus meritis. Et quia infra annos erat, et de sua pecunia nihil facere poterat quamvis enim videremus fulgorem professionis, tamen lubricum timebamus aetatis; factum est ut ipsum argentum quasi puellae servaretur, ut cum ad legitimos annos
Abbreviated transcription (Latin):
hoc disponebam. esse ĩ monasterio cum fratribus. cogni¬
to instituto & uoluntate mea. beate memorie senex ua¬
lerius. dedit michi ortum illum in quo est. nunc mo¬
nasterium. Cepi boni ꝓpositi frẽs colligere compares
meos nicbil habentes. sicut nichil habebam. & imitan¬
tes me. ut quomodo ego tenuem paupertatulam me¬
am uendidi. & pauperibus erogaui. sic facerent & illi
qui metum esse uoluissent ut de commun uiuerẽ
Cominune autem nobis esset magnum & uberrimũ
p̃mium. ipse deus. Perueni ad episcopatum : uidi ne¬
cesse habere. ep̃m exhibere bumanitatem assiduam:
quibq uenientib siue transeuntib. Qd̃ si non fecis¬
set ep̃s. in humanus diceretur. Si autem ista consu
etudo in monasterio missa esset indecens.
Et uolui habere in domo ista ep̃ii mecum mouaste¬
rium clericorum. Eece quomodo iuuimus. Nulli li¬
cet in societatem nrãm habere aliquid proprium. Si

Expanded text:
hoc disponebam, in monasterio esse cum fratribus, cognihoc disponebam, in monasterio esse cum fratribus, cognito instituto et voluntate mea, beatae memoriae senex Valerius dedit mihi hortum illum, in quo nunc est monasterium. Coepi boni propositi fratres colligere, compares meos, nihil habentes, sicut nihil habebam, et imitantes me: ut quomodo ego tenuem paupertatulam meam vendidi et pauperibus erogavi, sic facerent et illi qui mecum esse voluissent, ut de communi viveremus; commune autem nobis esset magnum et uberrimum praedium ipse Deus. Perveni ad episcopatum: vidi necesse habere episcopum exhibere humanitatem assiduam quibusque venientibus sive transeuntibus: quod si non fecisset episcopus, inhumanus diceretur. Si autem ista consetudo in monasterio permissa esset, indecens esset: et ideo volui habere in domo ista episcopii mecum monasterii clericorum. Ecce quomodo vivimus. Nulli licet in societate nostra habere aliquid proprium. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
nus Siem quippe omnem scłi reliqueram & quod
a tabeenatulis peccatorum. Ab eis qui diligunt selm.
leatern mẽ. Sec eis qui presunt populis. non me coe¬
quaui: nec in comuiuo domini mei superiorem locũ
clegi sed inferiorem & abiectum. Et placuit ili dicere
michi: ascende sursum. Usꝙ ad eo autem tunebam epi¬
loposuan. ut qm̃ ceperat esse alicuius momenti iit̾
lei seruos fama mea: in quo loco sciebam non esse
dr̃m. non ilło accederem. Cauebam hoc. ⁊ agebam quã¬
tim poteram. ut in loco humili saluarer. ne in alto pe¬
lebet. Ueni ad istam ciuitatem ꝓpter uidenduum ami¬
tum quem putabam me lucrari posse do. ut nobis¬
cum esset in monasterio: quasi securus. quia locus
habebat ep̃m. Apprehensus presbiter factus sum. et
pee hunc gradum ad episcopatum perueni. Non at¬
tuli aliquid. non ueni ad hanc eccł̃iam nisi cum bra
indumentis quibus illo tempore uestiebar. Et quia

Expanded text:
meis. Spem quippe omnem saeculi reliqueram, et quod meis. Spem quippe omnem saeculi reliqueram, et quod in tabernaculis peccatorum. Ab eis qui diligunt saeculum, secrevi me: sed eis qui praesunt populis, non me coaequavi: nec in convivio Domini mei superiorem locum elegi, sed inferiorem et abjectum. Et placuit illi dicere mihi: Ascende sursum. Usque adeo autem timebam episcopatum, ut quoniam coeperat esse jam momenti inter Dei servos fama mea, in quo loco sciebam non esse episcopum, non illo accederem. Cavebam hoc et agebam, quantum poteram, ut in loco humili salvarer, ne in alto pedebet. Veni ad istam civitatem propter videndum amicum, quem putabam me lucrari posse Deo, ut nobiscum esset in monasterio; quasi securus, quia locus habebat episcopum. Apprehensus, presbyter factus sum, et per hunc gradum perveni ad episcopatum. Non attuli aliquid, non veni ad hanc Ecclesiam, nisi cum iis indumentis quibus illo tempore vestiebar. Et quia
Abbreviated transcription (Latin):
Oue sunt res: conscientia & fama. Conscientia tibi
fama proximo tuo. Qui fidens conscientie sue. negs¬
git famam suam: crudelis est. maxime in loco isti
positus: de quo dicit apłs scribens ad discipłm suĩ
Circa omnes te ip̃m bonorum operum prebens¬
enplum. Ut ergo non uos dui teneam. presertum &
selens loquor. uos stando laboratio: nostis oirisi
miet hense onines. sic nos uiuere in ea domo que dicitur
pmus ep̃i. ut quantum possumus: imuitenur eos sũs.
iquibris. ioquitur liber actium apłorum. Nemo dice¬
craliquid ꝓprium: sed erant omma illis comuuinia.
Quia tonte. aliqui ur̃m non sunt tam diligentes uo
o nee seruatores: ut hoc sic nouerint quomodo uolo
pos nosse. Dico quid sit. quõ breuiter dyxit. Ego quẽ
des ꝓpitio uidetis ep̃m ur̃m. iuuenis uem ad istam ci¬
utatem: multi ur̃m nouerunt. Querebam ubi con¬
intuerem monasterium: & uiuerem cum fratribus

Expanded text:
Duae res sunt, conscientia et fama. Conscientia tibi, Duae res sunt, conscientia et fama. Conscientia tibi, fama proximo tuo est necessaria. Qui fidens conscientiae suae negligit famam suam, crudelis est, maxime in loco isto positus, de quo dicit Apostolus scribens ad discipulum suum: Circa omnes te ipsum bonorum operum praebe exemplum, . Ut ergo non vos diu teneam, praesertim quia ego sedens loquor, vos stando laboratis: Nostis omnes, aut pene omnes, sic nos vivere in ea domo, quae dicitur domus episcopii, ut, quantum possumus, imitemur eos sanctos, de quibus loquitur liber Actuum apostolorum: Nemo dicebat aliquid proprium, sed erant illis omnia communia . Quia forte aliqui vestrum non sunt tam diligentes vitae nostrae scrutatores, ut hoc sic noverint, quomodo volo vos nosse: dico quid sit, quod breviter dixi. Ego, quem detis episcopum vestrum, juvenis veni ad istam civitatem, ut multi vestrum noverunt. Quaerebam ubi constituerem monasterium, et viverem cum fratribus
Abbreviated transcription (Latin):
pere. Si ergo ille qui nichil habebat noluit de eusi¬
głio ubi laborabat s suis manibus uiuere. ne gla
sue mercedis amitteret. quiͦ nos qui & ꝓpria nolu
amore possidendi non uiuendi necessitate relinqu
& accipere. insuper uolumus non unde uiuamus.
unde censum nr̃m incrementis dampnabilib aug
ropter quod uolui & rogaui hesterno die ut
die frequentius conueniretis.hoc est. qu
dicturus sum. uobiscum hic uiuimus. ⁊ propter u¬
uuimus. Et intentio uotumq nr̃m est. ut apd xp̃
uobiscum sine fine uiuamus. Credo ante oculos
stros esse conuersatõnem nrãm. ut & nos dicere
tassis audeamus quamius multum illi impares
le uiuendi occasionem. Prouidemus enim bona i
ait idem apłs. non solum coram dõ. sed etiam con
hominib. Propter nos conscientia nr̃a sufficit i¬
bis. Propter uos fama nr̃a non pollui. sed pollere
debet in uobis. Tenete quod dixi. atq distinguit

Expanded text:
recipere. Si ergo ille qui nihil habebat, noluit de Evanrecipere. Si ergo ille qui nihil habebat, noluit de Evangelio, ubi laborabat, sed suis manibus vivere, ne gloriam suae mercedis amitteret: quid nos, qui propria nolumus, amore possidendi, non vivendi necessitate, relinquere et accipere insuper volumus, non unde vivamus, sed unde censum nostrum incrementis damnabilibus opter quod volui et rogavi hesterno die, ut hodie frequentius conveniretis, hoc est quod dicturus sum. Vobiscum hic vivimus, et intentio votumque nostrum est, ut apud Christum vobiscum sine fine vivamus. Credo autem ante oculos vestros esse conversationem nostram, ut et nos dicere fortassis audeamus, quamvis maltum illi impares,le vivendi occasionem. Providemus enim bona, ait idem Apostolus, non solum coram Deo, sed etiam coram hominibus . Propter nos conscientia nostra sufficit nobis: propter vos fama nostra non pollui, sed pollere debet in vobis. Tenete quod dixi, atque distinguite.
Abbreviated transcription (Latin):
Ie talibus dicere uidetur apłs. Qui in sacrario ope¬
rantur que de sacrario sunt edant. & qui alta¬
no deseruiunt cum altari participentur. Qui nisi
hoc de contemptoribus facultatum suarum uellet ĩ¬
tealigi. nunquam secutus adiungeret. Ita & deus or¬
mauit bis qui euuangłium admuntiant de euun¬
qo uuere. De enuangelio uiuunt qui mebil babe
ꝓptium uolunt. qui nec habent nec habere aliquid
oncupiscunt. Non suorum: sed communium pos¬
lesor es. Quid est aliud de euuangłio uiuere nisi
liborantem inde ubi laborat necessaria uite perti¬
pere: apłs tamen qui sic euuangłium predicauit.
ut nec de euuangelio uiueret. sed necessaria sibi
suis manibus ministraret. de se confidenter loqui¬
tur. Ego autem nullo hoꝵ usus sum. Et quare ħ
eytnt᷑ secutus aperuit dicens. Expedit michi mo¬
ri: magis quam ut głam meam quis euacuet. En
ari dicens głam suam si ab eis quibus predicabat
luisset accipere uite temporalis expensam. Nolebat
pe in presenti laboris sui fructum. sed in futuro

Expanded text:
cere videtur Apostolus: « Qui in sacrario operantur, quae de sacrario sunt, edunt, et qui altari deserviunt cum altari participant . » Qui, nisi hoc de contemptoribus facultatum suarum vellet intelligere, nunquam secutus adjungeret: « ita et Dominus ordinavit his, qui Evangelium annuntiant, de Evangelio vivere. » De Evangelio, i volunt; qui nec habent, nec habere aliquid concupiscunt, non suorum, sed communium possessores. Quid est aliud de evangelio vivere, nisi laborantem inde, ubi laborat, necessaria vitae percipere? Apostolus tamen, qui sic evangelium praedicavit, ut nec de evangelio viveret, sed necessaria sibi suis manibus ministraret, de se confidenter eloquitur: Ego autem nullo horum usus sum. Et quare hoc dixerit, secutus aperuit, dicens: Expedit mihi mori macuari dicit gloriam suam, si ab eis, quibus praedicabat, voluisset accipere vitae temporalis expensam. Nolebat quippe in praesenti laboris sui fructum, sed in futuro,
Abbreviated transcription (Latin):
ni. kł auõ. Natł beati iacobi apłi frĩs iohannis eiuuͣn¬
głiste. qui ab herode rege decollatus est. huius sacra¬
aissima ossa ab iherosolins ad hispanias translata & in
ultimis earum finib condita. celeberrima illarum gñ¬
tium ueneratõne excoluntur. In licia ciuitate samon.
sancti xp̃ofori. qui uirgis ferreis attritus e flammis
estuantis incendii xp̃i uirtute saluatus. ad ultimum
sagittarum ictibus confossus. martyrium capitis ob trũ¬
catione compleuit. Ciuitate barcinona: natł beati cu¬
cufati mr̃is. qui pro nomine domini attrocissima tor¬
mentorum genera sub trib iudicib expertus: nouis¬
sime gladio uictor migrauit. Ciuitate parisius. trãs¬
latõ sancti germani ep̃i & confessoris.

Expanded text:
ie 25. Natalis beati Jacobi apostoli, fratris Joannis evangelistae, qui ab Herode rege decollatus est. Hujus sacratissima ossa ab Hierosolymis ad Hispanias translata, et in ultimis earum finibus condita, celeberrima illarum gentium veneratione excoluntur. In Licia civitate Samon, sancti Christofori, qui virgis ferreis attritus, et a flammis aestuantis incendii, Christi virtute salvatus, ad ultimum sagittarum ictibus confossus, martyrium capitis obtruncatione complevit. Civitate Barcinona, natalis beati Cucufatis martyris, qui pro nomine Domini atrocissima tormentorum genera sub tribus expertus judicibus, novissime gladio victor migravit. Civitate Parisius, translatio sancti Germani episcopi et confessoris.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Lugduno gallie. sancti iusti ep̃i ⁊ confes¬
soris ui in heremum secedens cum aliquot anns
ꝓximam angłis egisset uitam & dignus adesset
finis tantis laborib regnum scandere celoꝵ beati
lucro promeruit. Huis sc̃m corpus cum ossib bi

Expanded text:
natalis sancti Justi episcopi et confessoris, qui in heremum secedens, cum aliquot annis proximam angelis egisset vitam, et dignus adesset finis tantis laboribus, regnum scandere coelorum beato lucro promerunt. Hujus sanctum corpusculum cum ossibus beati
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus esset imperialibuf miles compellente m̃axim¬
ano ut sacrificaret. in confessione domini fortissime in¬
seuerans: primo grauiter fustib cesus sed dõ protegen¬
te doloris expres. deinde Piquenti plumbo perfusus sed
nichil penitus lesus: nouissime gloriosi martyrii cur¬
sum capitis abscisione compleuit. Apud egyptum. sc̃¬
a. b. c.d. e.F.G. h.i. k.l.

Expanded text:
astris imperialibus miles, compellente Maximiano, ut sacrificaret, in confessione Domini fortissime perseverans, primo graviter fustibus caesus, sed Deo protegente, doloris expers, dein liquenti plumbo perfusus, sed nihil penitus laesus, novissime gloriosi martyrii cursum capitis abscisione complevit. Apud Aegyptum, sancta
Abbreviated transcription (Latin):
terum de quib apertissime diuinitus scriptura san¬
rit: non est differenda sententia. s potus exequen¬
da. Proinde qd̾ in laicis reprehenditur. id multoma¬
gis debet in clericis predampnari. Uniuersum conci¬
lium dixit. Nlemo contra ꝓpħas: nemo contra euunge¬
lia facit sine periculo

Expanded text:
terum de quibus apertissime divina Scriptura sanxit, non est differenda sententia, sed potius exsequenda. Proinde quod in laicis reprehenditur, id multo magis debet in clericis praedamnari. Universum concilium dixit: Nemo contra prophetas, nemo contra Evangelia facit sine periculo
Abbreviated transcription (Latin):
mr̃is. Eodem die castro nantonense. sci seuerim abb̾i
monasterii aciuinensis. cinis precib cultor dei rex elo¬
doueus a liutina infirmitate sua liberatus est. Alexã¬
drie. depositio sancte eufrasie uirginis. que in mona¬
sterio uirtute abstinentie ⁊ miraculis claruit.

Expanded text:
ris. Eodem die castro Nantonense, sancti Severini abbatis monasterii Agaunensis, cujus precibus cultor Dei rex Clodoveus a diutina infirmitate sua liberatus est. Alexandriae, depositio sanctae Eufrasiae virginis, quae in monasterio virtut
Abbreviated transcription (Latin):
Mapł slatł beati procbori. qui fuit unrrs de septẽ
ptanis diaconibus. hic fide & mitaculis ppeclarus a ꝑd
arthochiam martyrio consummatus est. In siteno.
passio sanctarum septem uirginum. que dato simul
paetio sanguinis uitam mertate sunt eternam.

Expanded text:
Natalis beati Procori, qui fuit unus e septem primis diaconibus; hic fide et miraculis praeclarus apud Antiochiam martyrio consummatus est. In Sirmio, passio sanctarum septem virginum, quae dato simul pretio sanguinis, vitam mercatae sunt aeternam.
Abbreviated transcription (Latin):
biter aut diaconus. aut a synodo fuerit ep̃s forte dãp¬
natus. imperatoris aurib molestus extiterit: oportet ad
manis ep̃orum conuerti concilium. Et que putaũunt
labere iusta. plurimis ep̃is suggerant: eorumq discui
siones ac iudicia prestolentur. Si uero hẽc parur penden¬
tes molesti fuerint imperatori. hos nulla uenia dignos
esse nec locum satisfactionis habere. nec spem future re¬

Expanded text:
byter aut diaconus, aut a synodo fuerit episcopus forte damnatus, et imperatoris auribus molestus exstiterit: oportet ad majus episcoporum converti concilium, et quae putaverint habere justa, plurimis esiones ac judicia praestolentur. Si vero haec parvipendentes molesti fuerint imperatori, hos nulla venia dignos esse, nec locum satisfactionis habere, nec spem futurae re
Abbreviated transcription (Latin):
tutib sius multa incolis beneficia prestat. Rome.
sancte zoe m̃ris. que dum ad confessionem beati pe¬
tri apłi oraret a persecutoribus artata in custodiam
obscurissimam trusa. Deinde a collo ⁊ a capillis in ar¬
bore suspensa adhibito subter horribili fumo. in cõ¬
fessione domini emisit spirit uin.

Expanded text:
tutibus suis multa incolis beneficia praestat. Romae, sanctae Zoae martyris, quae dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, a persecutoribus arctata et in custodiam obscurissimam trusa, dein a collo et a capillis in arbore suspensa, adhibito subter horribili fumo, in confessione Domini emisit spiritum.
Abbreviated transcription (Latin):
cit. s per infirmitatem mentis uite uiam perfectam nõ
ualet tenere quam uidet. Qui ad uirtutum status. dum
fluxa consuetudine non erigitur: quo ex desiderio inniti¬
tur: illuc gressus efficaciter non sequuntur. Paruo autẽ
naso est. qui ad tenendam mensuram discretionis ydone

Expanded text:
 per infirmitatem mentis, vitae viam perfecte non valet tenere quam videt; quia ad virtutis statum dum fluxa consuetudine non erigitur, quo per desiderium innititur, illuc gressus operis efficaciter non sequuntur. Parvo autem naso est, qui ad tenendam mensuram discretioni
Abbreviated transcription (Latin):
ratur. sicut per ꝓpħam dicitur. Peccatori autem dixit d̾s:
quare tu enarras iusticias meas. & assumis testamentũ
meum per os tuum: Unde & psalmista deprecatur dicẽs.
Et ne auferas de ore meo uerbum ueritatis usquequaq̃
Perpendit namq: qd̾ ommipotens deus. ueritatis uer¬
bum facientib tribuit. & non facientibus tollit. Qui
ergo hoc de ore suo non auferri petiit quid aliud quam
grãm bone operationis quesiuite ac si aperte diceret. A
bono opere errare me non sinas. ne dum amitto ordi¬
nem bene uiuendi rectitudinem perdam loquendi. Ple¬
rumq doctor qui docere audet. quod negligit agere: cũ
desierit bona loqui que operare contempsit. docere sub¬
iectos incipit. praua que agit: ut iusto omnipotentis dĩ
iudicio in bono iam nec linguam habeat qui habere bo¬
nam uitam recusat. Quatinus dum mens eius terreno
amori intenditur. de terrenis reb semper loquatur. Unde

Expanded text:
ratur, sicut per prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: ratur, sicut per prophetam dicitur: Peccatori autem dixit Deus: Quare tu enarras justitias memeum per os tuum ? Unde etiam et Psalmista deprecatur, dicens: Et ne auferas de ore meo verbum veritatis usquequaque . Perpendit namque quod omnipotens Deus veritatis verbum facientibus tribuit, et non facientibus tollit. Qui ergo hoc de ore suo non auferri petiit, quid aliud quam gratiam bonae operationis quaesivit? Ac si aperte diceret: A bono opere errare me non sinas, ne, dum amitto ordinem bene vivendi, rectitudinem perdam loquendi. Plerumque doctor qui docere audet quod negligit agere, cum desierit bona loqui quae operari contempsit, docere subjectos incipit prava quae agit: ut justo omnipotentis Dei judicio, in bono jam nec linguam habeat, qui habere bonam vitam recusat: quatenus dum mens ejus terreno amore incenditur, de terrenis rebus semper loquatur. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
piditas. Ponderosus est: qui turpitudinem non exercet
in opere. sed tamen abhac: cogita cogitatõne continua
sine moderatione grauatur in mente. Qui nequaquã
usq ad opus quidem nefarium rapitur. s eius animus
uoluptate luxurie. sine ullo repugnationis stimulo de¬
lectatur. Uicium quippe est ponderis: cum humor uisce¬
rum ad aures labitur. que profecto cum molestia de de¬
cons intumescunt. Ponderosus est: qui totis cogitatiom¬
bus ad lascuuam defluens. pondus turpitudinis gestat
in corde. Et quamuis praua non exerceat opere: ab his
tamen non euellitur mente. Nec ad usum boni operis
in aperto ualet assurgere: quia grauat hunc in abditiᷤ
pondus turpe. Quisquis ergo cuilibet horum uicioꝵ
subicitur: panes domino offerre prohibetur. ne profecto
diluere aliena delicta non ualeat: is quem adhut ꝓpria
deuastant. Cum sacerdos non agit bona que loquitur
ei et iam sermo subtrabitur: ne loqui audeat qđ non ope¬

Expanded text:
piditas . Ponderosus vero est, qui turpitudinem non exercet piditas . Ponderosus vero est, qui turpitudinem non exercet in sine moderamine gravatur in mente: qui nequaquam quidem usque ad opus nefarium rapitur, sed ejus animus voluptate luxuriae sine ullo repugnationis stimulo delectatur. Vitium quippe est ponderis, cum humor viscerum ad virilia labitur, quae profecto cum molestia dedecoris intumescunt. Ponderosus est, qui totis cogitationibus ad lasciviam defluens pondus turpitudinis gestat in corde; et quamvis prava non exerceat opere, ab his tamen non evellitur mente. Nec ad usum boni operis in aperto valet surgere, quia grave hunc in abditis pondus turpat. Quisquis ergo quolibet horum vitio subigitur, panes Domino offerre prohibetur, ne profecto diluere aliena delicta non valeat is quem adhuc propria devastant. Cum sacerdos non agit bona quae loquitur, ei etiam sermo subtrahitur, ne loqui audeat quod non ope
Abbreviated transcription (Latin):
cum dicebat. C emptatio uos non app̃hendat: nisi hu¬
mana.: Ac si aperte diceret humanum quidem est. in
corde temptationem perpeti. demonicum uero est in temp¬
tationis certamine ⁊ in operatione superari. Impetiginem
habet in corpore: quisquis auaricia uastatur in mente. Q̃
si in paruis non compescitur. nimirum sine mensura di¬
latatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat. ⁊ absq
occupati tedio excrescens. membroꝵ decorem fedat. Quia
auancia capti animum dumͦ delectat: exulcerat: dum adis¬
picenda queq cogitatõni obicit: ad mimicicias atcendit. ⁊
dolorem in uulnere non facit. quia estuanti animo ex
culpa abundantiam ꝓmittit. Secor membrorum per im¬
petiginem perditur. quia aliorum quoq uirtutum per
auaritiam pulchritudo deprauat᷑. Et quasi totum corpꝰ
gxasperat: quia per uniuersa uicia animum supplantat.
paulo attestante qui ait. Radix omnium maloꝵ est cu¬

Expanded text:
cum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi hucum dicebat: Tentatio vos non apprehendat, nisi humana ; ac si aperte diceret: Humanum quidem est in corde tentationem perpeti, daemoniacum vero est in tentationis certamine et in operatione superari. Impetiginem habet in corpore quisquis avaritia vastatur in mente, quae si in parvis non compescitur, nimirum sine mensura dilatatur. Impetigo quippe sine dolore corpus occupat, et absque occupati taedio excrescens membrorum decorem foedat; quia et avaritia capti animum, dum quasi delectat, exulcerat; dum adipiscenda quaeque cogitationi objicit, ad inimicitias accendit, et dolorem in vulnere non facit, quia aestuanti animo ex culpa abundantiam promittit. Decor membrorum per impetiginem perditur, quia aliarum quoque virtutum per avaritiam pulcexasperat, quia per universa vitia animium supplantat, Paulo attestante, qui ait: Radix omnium malorum est cu
Abbreviated transcription (Latin):
otiili ngra uidet. albuginem tolerans: nidil uide. Quia
uidelicet sensus humane cogitatõnis si stultum se pecca¬
toremq intelligit: cogitatonem intime claritatis appre¬
hendit. Si autem candorem sibi iusticie siue sapientie
tribuit. a luce se superne cogitationis excludit. ⁊ eo ela¬
ritatem ueri luminis nequaquam penetrat. quo se apd se
arrogantia exaltat. Sicut de quibdam dicitur. Dicentes.
enum se ẽẽ sapientes. stulti facti sunt. Iugem babet scabi¬
em in corpore: cui carnis petulantia sine cessatione domi¬
natur in mente. In scabie etenim feruor iuscerum ad eu¬
tem trabitur. per quam tecte luxuria designatur. Quia
si cordis temptatio usꝙ ad operationem prosilit: nimirũ
feruor intimus usq ad cutis scabiem ꝓrumpit. foras cor¬
pus scabies sauciat: quia eum in cogitatione uolun¬
tas non reprimitur. etiam in actione dominatur. Qua¬
si enim cutis pruriginem paulus curabat abstergere :

Expanded text:
oculi nigra videt, albuginem tolerans nil videt, quia oculi nigra videt, albuginem tolerans nil videt, quia videlicet sensus humanae cogitationis, si stultum se peccatoremque intelligit, cogitationem intimae claritatis apprehendit. Si autem candorem sibi justitiae seu sapientiae tribuit, a luce se supernae cogitationis excludit, et eo claritatem veri luminis nequaquam penetrat, quo se apud se per arrogantiam exaltat. Sicut de quibusdam dicitur: Dicentes enim se esse sapientes, stulti facti sunt . Jugem habet scabiem in corpore, cui carnis petulantia sine cessatione dominatur in mente. In scabie etenim fervor viscerum ad cutem trahitur. Per quam recte luxuria designatur, quia si cordis tentatio usque ad operationem prosilit, nimirum fervor intimus usque ad cutis scabiem prorumpit: foras corpus scabies sauciat, quia dum in cognitione voluptas non reprimitur, etiam in actione dominatur. Quasi enim cutis pruriginem Paulus curabat abstergere,
Abbreviated transcription (Latin):
nis statum erigere non ualet. quem terrene usus solli¬
citudinis curuum tenet. Lippus namq est cuius quidem
ingenium ad agnitõnem ueritatis emicat: sed tamen hoc
carnalia opera oscurant. In lippis quippe oculis pupille
sane sunt: s humore destuente infirm antes palpebre
grossescunt. Quorum quia infusione crebro atdentur: ser
iam acies pupille uiciatur. Sunt ñ nulli quorum sensum
carnalis uite operatio sauciat: qui uidere recta subtilit̾.
per ingenium poterant: s usu prauoꝵ actuum caligãt.
Lippus itaq est cuius sensum natura exatuit s conuer¬
sationis praintas confundit. Cui bene per angłm dicit̾.
Collirio in unge oculos tuos ut uideas. Collirio quippe
ocillos ut iuideamus in ungimus: cum ad cognoscen¬
dam ueri luminis claritatem: intellectus nr̃i aciem me¬
dicamine bone operatõnis adiuuamus. Aibugnem habec
sacer dos in oculo. qui ueritatis lucem uidere non sinit
qui arrogantia sapientie siue iusticie cetat᷑. Pupilla nãꝙ

Expanded text:
statum erigere non valet quem terrenae usus sollicitudinis curvum tenet. Lippus namque est, cujus quidem ingenium ad cognitionem veritatis emicat, sed tamen hoc carnalia opera obscurant. In lippis quippe oculis pupillae sanae sunt, sed humore defluente infirmantia palpebra grossescunt. Quorum quia infusione crebro atteritur  Edit., atteruntur, etiam acies pupillae vitiatur. Sunt nonnulli quorum sensum carnalis vitae operatio sauciat, qui videre recta subtiliter per ingenium poterant, sed usu pravorum actum caligant. Lippus itaque est, cujus sensum natura exacuit, sed conversationis pravitas confundit. Cui bene per angelum dicitur: Collyrio inunge oculos tuos, ut videas . Collyrio quippe oculos, ut videamus, inungimus, cum ad cognoscendam veri luminis claritatem intellectus nostri aciem medicamine bonae operationis adjuvamuslucem videre non sinitur, quia arrogantia sapientiae sive justitiae caecatur. Pupilla namque
Abbreviated transcription (Latin):
multis errorribus labimur. Qui enim in nostris deli¬
dis clementes sumus: in alieno peccato rigorem nequa
quam tenere debemus. Multi aliorum uicia cernunt:
sua non aspiciunt. Et cum ipsi maximis crimimbus
obnoxii teneantur: minora peccata fratrib non dimit¬
tunt. Hẏpocrite trabem in oculo suo consistentem non
sentiunt. & herentem festucam in lumine fratris inten¬
dunt. facilius reprehendimus uicia aliena: quam nr̃a.
slam sepe que peruersa in aliis iudicamus: in nobis
nocibilia esse minus sentimus: & qd̵ in aliis reprehen¬
dimꝰ ag̾e ip̃i ñ erubescimꝰ. faciliꝰ uicia uniꝰcuiꝰq ꝙͣ. uirtuteᷤ ĩtei¬
ndimꝰ. Nec qͥd boni qͥsꝗ

Expanded text:
 III, et in multis erroribus labimur. Qui enim in nostris deli III, et in multis erroribus labimur. Qui enim in nostris delictis clementes sumus, in alieno peccato rigorem tenere nequaquam debemus. Multi aliorum vitia cernunt, sua non aspiciunt, et cum ipsi maximis criminibus obnoxii teneantur, minora peccata fratribus non dimittunt. Hypocritae trabem in oculo suo consistentem non sentiunt, et haerentem festucam in lumine fratris intendunt. Facilius reprehendimus vitia aliena quam nostra. Nam saepe quae perversa in aliis judicamus, in nobis nocibilia esse minus sentimus: et quod in aliis reprehendimus, agere ipsi non erubescimus. Facilius vitia uniuscujusque, quam virtutes, intendimus: nec quid boni
Abbreviated transcription (Latin):
palam nocent: ut dum aperta obiirgatione sanantur.
hi qui eos imittꝰ ndo deliquerant corrigantur. Dum unꝰ
corripitur: plurimi emendentur. Necesse est ut pro mł¬
torum saluatione unus condempnetur. quam pro uniꝰ
licentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem ser¬
mo est ꝓferendus: sicut eius qui corripitur expostulat
salus. Qd si opus est aliquo medicamentum salutis
uerbo increpationis aspergere. lenitatem tamen corde
opus est retinere. Doctores non nunquam duris feriunt
increpationibus subditos: qui tamen a caritate eorum
quos corripiunt non recedunt. Sepe eccłie censura ar
crũdeliter fieri putat᷑ a prauis. quia non discernunt re¬
cto ocło. quod a bonis recto fit animo. Notandum ab om¬
ni pontifice uehementer ut tanto cautius ergo cõmis¬
sos agat: quanto durus a xp̃o iudicari formidat. Nã
sicut scriptum est. In qua mensura mensi fuentis: reme¬
tietur uobis. Cotidie namq omnes delinquimus: ⁊ in

Expanded text:
palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, palam nocent, ut dum aperta objurgatione sanantur, hi qui eos imitando deliquerant, corrigantur. Dum unus corripitur, plurimi emendantur. Necesse est enim, ut pro multorum salvatione unus condemnetur, quam pro unius licentia multi periclitentur. Ita erga delinquentem sermo est proferendus, sicut ejus qui corripitur expostulat salus. Quod si opus est aliquam medicamenti salutem verbo increpationis aspergere, lenitatem tamen corde opus est retinere. Doctores nonnunquam duris feriunt increpationibus subditos, qui tamen a charitate eorum quos corripiunt, non recedunt. Saepe ecclesiae censura arrcrudeliter fieri putatur a pravis: quia non discernunt recto oculo, quod a bonis recto fit animo. Notandum ab omni pontifice vehementer, ut tanto cautius erga commissos agat, quanto durius a Christo judicari formidat. Nam sicut scriptum est, in qua mensura mensi fueritis, remetietur vobis . Quotidie namque omnes delinquimus Jacob
Abbreviated transcription (Latin):
crepans sermo diuinus: comininatur. Pastores qui
pascitis ppłm meum. uos dispersistis gregem meum:¬
multa diligentia etiam parua plebium facta perqui¬
runt: ut dum in minimis subditorum pectatis. se acer¬
rimos prestant: maiores malos. cautos sibi subditosq
ac sollicitos faciant. Sicut medici morbos imminentes
curandos suscipiunt. futuros uero ne ir repant medici¬
ne abiectu quadam prescientia antecedunt: ita & docto¬
res boni sic ea que mala acta sunt resecent ut ea que
commtti possunt. ne perpetrentur doctrina succurren¬
te p̾ueniant. Qui blando u̾bo castigatus non corrigit᷑
acrius necesse est arguatur. Cum dolore enim absciden¬
da sunt que leuiter sanari non possunt. Qui admoni¬
tus secretim corrigi de peccato negligit. publice arguen¬
dus est: ut uulnus qd̾ occulte sanari nescit. manifeste
debeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta
correctione purganda. Palam enim sunt arguendi. qui

Expanded text:
crepans sermo divinus comminatur: Pastores qui crepans sermo divinus comminatur: Pastores qui pascunt populum meum, vos dispersistis gregem meum:multa diligentia etiam parva plebis facta perquirunt, ut dum in minimis subditorum peccatis se acerrimos praestant, de majoribus malis cautos sibi, subjectosque, ac sollicitos faciant. 335 10. Sicut medici morbos imminentes curandos suscipiunt, futuros vero, ne irrepant, medicinae objecto quadam praescientia antecedunt, ita et doctores boni, sic ea quae male acta sunt resecant, ut ea quae admitti possunt, ne perpetrentur, doctrina succurrente praeveniant. 11. Qui blando sermone castigatus non corrigitur, acrius necesse est ut arguatur. Cum dolore enim abscindenda sunt quae leniter sanari non possunt. 12. Qui admonitus secrete de peccato, corrigi negligit, publice arguendus est, ut vulnus, quod occulte sanari nescit, manifesdebeat emendari. Manifesta peccata non sunt occulta correctione purganda. Palam enim sunt arguendi, qui
Abbreviated transcription (Latin):
cipitati. Attrociter iterum arguuntur. qui pectantem ñ
iecipiunt sed despiciunt. & spargunt. nec alterius delictũ
tanquam ꝓprium ingemiscunt. De talib per ysaiam
dominus commninans dicit. Qui dicunt recede a me. &¬
non appropinques mͥ qͥa inimundus es. isti fumus erũt
passionis miseratõne. scilicet ut ita uicia aliena fleret
quemadmodum si tali & ip̃e implicaretur errore. Boni
pastores ppłi debent delicta deflere: ⁊ totos se planctib
tradere. imitantes iheremiam ꝓpħam dicentem. Quis
dabit capiti meo aquam ⁊ ocłis meis fontem lacrima¬
rum & plorabo die ac nocte interfectos ppłi mei: Canꝙͣ
ꝓpria igitur delicta. plebis peccata sacerdos flere debet:
sed affectu compatiendi non actione commissi. Non nul¬
li presules. gregis quosdam pro peccato a commumõe
eiciunt ut peniteant: s quali sorte uiuere debeant ad
meluis exhortando non uisitant. Quibus congrue in¬

Expanded text:
cipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non cipitati . Atrociter iterum arguuntur, qui peccantem non recipiunt, sed despiciunt et spernunt, nec alterius delictum, tanquam proprium, ingemiscunt. De talibus per Isaiam Dominus comminans, dicit: Qui dicunt, Recede a me: non appropinques mihi, quia immundus es, isti fumus erunt passionis miseratione, scilicet ut ita vitia aliena fleret, quemadmodum si tali et ipse implicaretur errore. Boni pastores populi debent delicta deflere, et totos se planctibus tradere, imitantes Jeremiam prophetam dicentem: Quis dabit capiti meo aquam, et oculis meis fontem lacrymarum, et plorabo die ac nocte interfectos populi mei ? Tanquam propria igitur delicta, plebis peccata sacerdos flere debet: sed affectu compatiendi, non actione commissi. Nonnulli praesules gregis, quosdam pro peccato a communione ejiciunt, ut poeniteant: sed quali sorte vivere debeant, ad melius exhortando non visitant. Quibus congrue in
Abbreviated transcription (Latin):
giminis reprehendimus. sed ab appetitu illius. cordis in¬
firmitatem munimus: ne inperfecti quippe culmen ar¬
ripere regiminis audeant. & qui in planis stantes titu¬
bant: in precipiti pedem ponant. Cecus pastor est. qui
superne lumen contemplatõnis ignorat. qui presentis
uite tenebris pressus: dum uenturam lucem neqiuan¬
& facies & probabis uias eorum. Sacerdotes stucdio cor¬
rigendi facta perscrutari debent subicctorum: ut emen¬
datos lucͥface possint. Sicut autem peccatorum conuenit
argui: ita iustum non exulcerari. Sacerdotes curam de¬
bent habere de his qui pereunt: ut eius redargutione
aut corrigantur a peccatis: aut si incorrigibiles existunt
ab eccłia separentur. Attrociter arguuntur qui decipien¬
do peccantes non solum non arguunt pro pec̃to sed eti¬
am adulanter decipiunt: dicente ꝓpħa. Et erunt qui be¬
atificant ppłm istum secducentes ⁊ qui beatificantur pre¬

Expanded text:
giminis reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis ingiminis reprehendimus, sed ab appetitu illius cordis infirmitatem munimus, ne imperfecti quippe culmen arripere regiminis audeant: et qui in planis stantes titubant, in praecipiti pedem ponant. Caecus pastor est qui supernae lumen contemplationis ignorat, qui praesentis vitae tenebris pressus, dum venturam lucem nequa scies, et probabis vias eorum . Sacerdotes studio corrigendi facta perscrutari debent subjectorum, ut emendatos lucrifacere possint. Sicut autem peccatorem convenit argui, ita justum non exulcerari. Sacerdotes curam debent habere de his qui pereunt, ut sacerdotali redargutione aut corrigantur a peccatis, aut si incorrigibiles existunt, ab ecclesia separentur. Atrociter arguuntur, qui decipiendo peccantes, non solum non arguunt pro peccato, sed etiam adulanter decipiunt, dicente propheta: Et erunt qui beatificant populum istum, seducentes: et qui beatificantur, prae
Abbreviated transcription (Latin):
solidate uacuatur. Dum mens in exteriorum fit dispos¬
ne sollicita: sui est solummodo ignara. ⁊ scit multa a¬
gitare se nesciens. Nam cum plusquam necesse est
exteriorib implicat: quasi occupata initinere obliuisc
quo tendebat. ab studio sue inquisitõnis aliena. neꝰ i
quidem que patitur dampna considerat. ⁊ per quant
delinquat ignoiat. Gechias rex peccare se minime cn¬
didit: cum uenientib. ad se aliengenis cellas aroni¬
tum ostendit. Sed in dampnatõne secuture prolis en
Sepe dum multa suppetunt. dumq agi possunt. subu¬
cti que acta sunt admirantur: in cogitatõne se aninius
eleuat ⁊ plene in se iram uidicis prouocat. quamius
iniqua foras opera non erumpat. Intus quippe est. qu
uidicat: intus qui iudicatur. Cum ergo in corde delino¬
mus: latet hominib quid apud nos agimus. s tamti
ip̃o iudice  pectamus. Hec proferentes. non potestatem i¬

Expanded text:
soliditate vacuatur. Dum etiam mens in exteriorum fit dispossoliditate vacuatur. Dum etiam mens in exteriorum fit dispositione sollicita, sui est solummodo ignara, et scit multa cogitare, se nesciens. Nam cum plus quam necesse est se exterioribus implicat, quasi occupata in itinere, obliviscitur quo tendebat: ita ut ab studio suae inquisitionis alienata, ne ipsa quidem, quae patitur, damna consideret, et per quanta delinquat, ignoret. Ezechias rex peccare se minime credidit, cum venientibus ad se alienigenis, cellas aromatum ostendit: sed in damnationem secuturae prolis, ex avit . Saepe enim dum multa suppetunt, dumque agi possunt, subjecti quae acta sunt admirantur, in cogitatione se animus elevat, et plene in se iram judicis provocat, quamvis per iniqua foras opera non erumpat. Intus quippe est qui judicat, intus quod judicatur. Cum ergo in corde delinquimus, latet homines quod apud nos agimus: sed tamen ipso judice teste peccamus. Haec proferentes, non potestatem re
Abbreviated transcription (Latin):
petuerse agens. noren uel ordinem sanctitatis habet. De¬
linquentem namq hunc redarguere nullus presumit. & in
exemplum culpa uehementer extenditur. quando pro reue¬
rentia ordinis peccator honoratur. Qui ad sanctitatis speci¬
em deductus. ait uerbo ceteros destruit uel exemplo: meli¬
us profecto fuerat. ut hunc ad mortem sub exteriori habitu
terrena acta constringerent. quam satra officia in culpa
ceteris imitabiliter demonstrarent. Quia nimirum si solꝰ
iaderet. ut cumq hunc tolerabilius inferni pena crutia¬
ret. Sepe suscepta cura regiminis. cor per cliuersa dunt
berat. Et impar quisq inuenitur ad singula: dum con¬
fusa mente diuiditur ad multa. Unde quidam sapier
proide probibet. dicens. fili: ne in multis sit̃ actus tu
Quia uidelicet nequaquam plene in unius cuiusq op
ratione colligitur. dum mens per diuersa partitur.
ꝙꝙ foras per insolentem curam trahitur. a timoris intis

Expanded text:
perverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Deperverse agens, nomen vel ordinem sanctitatis habet. Delinquen tem namque hunc redarguere nullus praesumit: et in exemplum culpa vehementer extenditur, quando pro reverentia ordinis peccator honoratur. Qui ad sanctitatis speciem deductus, vel verbo caeteros destruit, vel exemplo, melius profecto fuerat, ut hunc ad mortem sub exteriori habitu terrena acta constringerent, quam quem sacra officia in culpa caeteris imitabilem demonstrarent: qui nimirum si solus caderet, utcunque hunc tolerabilior inferni poena cruciaret. Saepe suscepta cura regiminis, cor per diversa intuendo diverberat; et impar quisque invenitur ad singula, dum confusa mente dividitur ad multa. Unde quidam sapiens provide admonet, dicens: Fili, ne in multis sint actus tui . Quia videlicet nequaquam plene in uniuscujusque operis ratione colligitur, dum mens per diversa sparsa  Deest sparsa partitur: cumque foras per insolentem curam trahitur, a timoris intimi
Abbreviated transcription (Latin):
qui solerti cura spiritalia precepta perscrutantur. s
que intelligendo penetrant. uiuendo conculcant. Repente
docnt: que non opere sed meditatione didicerant. & qd
ueris p̾dicant: morib impugnant. Unde fit: ut cum pastor
pet ab rupta graditur. ad precipitium grex sequatur. Per
poħ̾am dominus contra contemptibilem pastorum scienti¬
am queritur dicens. Cum ipsi limpidissimam aquam bi
benets: reliquam pedib uestris turbabatis. Et oues meẽ que
concuscata pelibus ur̃is fuerant: pascebantur. Et que
pedes uestri turbauerunt. hec bibebant. ⁊quam quoꝙ lu¬
intelligentes hauriunt. Sed eandem aquam turbare est. sc̃e
meditatõnis stucdia male uiuendo corrumpere. Aquam sci¬
licet pastorum turbatam pelib oues bibunt: cum subiedti
quiꝙ non sectantur uerba que audiunt. sed sola que conspi¬
tunt exempla prauitatis imitantur. Qui cum dicta sciũt¬
que per opera peruertuntur: quasi corruptis fontib in potibꝰ
litum sumunt. Nlemo amplius nocet in eccłia: quam qui

Expanded text:
qui solerti cura spiritualia praecepta perscrutantur, sed quae intelligendo penetrant vivendo conculcant. Repente docent quae non opere, sed meditatione didicerunt, et quod verbis praedicant moribus impugnant. Unde fit ut cum pastor per abrupta graditur, ad praecipitium grex sequatur. Per prophetam Dominus contra contemptibilem pastorum scientiam queritur, dicens: Cum ipsi limpidisberetis, reliquam pedibus uestris turbabatis. et oues meae his quae conculcata pedibus uestris fuerant pascebantur, et quae pedes uestri turbauerant haec bibebant. prointelligentes hauriunt. Sed eamdem aquam perturbare, est sanctae meditationis studia male vivendo corrumpere. Aquam scilicet pastorum turbatam pedibus oves bibunt cum subjecti quique non sectantur verba quae audiunt, sed sola quae conspiciunt exempla pravitatis imitantur. Qui cum dicta sitiunt, et per opera pervertuntur, quasi corruptis fontibus, in potibus lutum sumunt. Nemo amplius nocet in Ecclesia quam qui
Abbreviated transcription (Latin):
Rone. beati grisogomi mr̃is. qui post lon
ctus martẏrium consummauit. Item rome. sancti cres¬
centiani mr̃is. qui in ꝑassione beati marcelli pape le¬
gitur. Castro blaruia: sancti romani prb̃ri ⁊ confesso¬
ns. cuius sanctitatis preconium. miraculorũ gła de¬
clarat. Ciuitate corduba. sc̃arum uirginum. flore &
marie. que post diuturnos carceres pro xp̃o gladio
interempte sunt. Apud perusiam tuscie ciuitatem:
sancti felicissimi.

Expanded text:
 beati Chrisogoni martyris, qui post longctus, martyrium consummavit. Item Romae. sancti Crescentiani martyris, qui in passione beati Marcelli papae legitur. Castro Blavia, sancti Romani presbiteri et confessoris, cujus sanctitatis praeconium miraculorum gloria declarat. Civitate Corduba, sanctarum virginum Florae et Mariae, quae post diuturnos carceres, pro Christo gladio interemptae sunt. Apud Perusiam Tusciae civitatem sancti Felicissimi.