comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sine spũ sc̃o iudicasse uidicasse iudicia. uł tẽplũ
templa fecisse. aut impiis mulierib flexisse lat̾a
sua: Etiamille ꝓpħa qui int̾cio regnoꝵ libro ni
bethel mutebatur adño. in sp̃u utiq u̾ba dei
locutꝰ ẽ: non tñ in sp̃u di p̃uaricatꝰ p̃ceptũ dm̃¬
credendus. ẽ. qd̾ uissus fuerat non manducare
panẽ in bethel. propt̾ quod ⁊ aleone ꝑimit᷑ S
longum. ẽ ire ꝑsingulos. Ego aũt licet non usꝙ¬
quaq pronuntiem puto tamen quod in non¬
nulł etiam commnunib hominum gestis. que
cato. nec tamen in tempore illo quo coniugales
eẽ uideatur qui officio generationis obsequit᷑.
S ⁊ alia plura sunt. in quibus sola sͥ sufficit uis
humana. ⁊ neq res indiget. neq decet ad esse

Expanded text:
sine Spiritu sancto judicasse judicia; vel templum sine Spiritu sancto judicasse judicia; vel templum monibus templa fecisse, aut impiis mulieribus flexisse latera sua. Etiam ille propheta, qui in tertio regnorum libro in Bethel mittebatur a Domino, in Spiritu utique Dei verba locutus est; non tcredendus est, quo jussus fuerat non manducare panem in Bethel: propter quod et a leone perimitur . Sed longum est ire per singulos. Ego autem licet non usquequaque pronuntiem, puto tamen quod in nonnullis etiam communibus hominum gestis, quaecato, ne tamen tempori illi, quo conjugales  etiam si propheta esse videatur, qui officio generationis obsequitur. Sed alia plura sunt, in quibus sola sibi sufficit vis humana, et neque res indiget, neque decet adesse
Abbreviated transcription (Latin):
creduli. nunquid de petra ista ꝑ dutimꝰ uobis
aquam: In his em̃ dictis non sanctificauit do¬
minum in aqua contradictionis. idẽ non. ẽ.
ex diffidentia cuiꝰdam fragilitatis respondit
dicens. Numquid poterimus uob̃ de petͣ hac
retur non de sp̃u scõ. locutꝰ sit. s de spũ pecca¬
ti. Quod si scͥpture testimonio tantꝰ ꝓpħa moyses os¬
tenditur aliquando habuisse sp̃m dĩ. aliquando
uͦ non habuisse. peccati scilicet tempore. certũ. ẽ. qͥ a
de reliqͥs propħis similis forma tenenda sit. Quid
aũt ⁊ de dauid dicam. qui ꝑ sp̃u sc̃o tan quamqͥa¬
se posit auferri. orat ne auferat᷑ & dicit. ne ꝑꝓicias
me a facie tua ⁊ sp̃m sc̃m̃ tuun ne auferas a me:
Insequentibus uͦ tanquam ꝑculpa ablatũ ase mu¬
mis reposcit &e dicit Redde mͥ letiam salutaris tur.
oe sp̃u pͥncipali confirma me. Qͥd gͦ etiam de salo¬
mone commemorem. quem utiq nemo dicit. aut

Expanded text:
creduli: Nunquid de petra ista producimus vobis creduli: Nunquid de petra ista producimus vobis aquam? In his enim dictis non sanctificavit Dominum in aqua contradictionis, id est, non esex diffidentiae cujusdam fragilitate respondit dicens: Nunquid poterimus vobis de petra hac retur, non de Spiritu sancto locutus sit, sed de spiritu peccati. Quod si Scripturae testimonio tantus propheta Moyses ostenditur aliquando habuisse Spiritum Dei, aliquando vero non habuisse, peccati scilicet tempore, certum est quia et de reliquis prophetis similis forma tenenda sit. Quid autem de David dicam, qui Spiritu sancto tanquam possit auferri, orat ne auferatur et dicit: Ne projicias me a facie tua, et spiritum tuum ne auferas a me . In sequentibus vero tanquam pro culpa ablatum a se munus reposcit et dicit: Redde mihi laetitiam salutaris tui: et spiritu principali confirma me . Quid vero etiam de Salomone commemorem, quem nemo utique dicet, aut
Abbreviated transcription (Latin):
habere uideret᷑ Nuncaũt addit ⁊ manentẽ in
eo. ut. eẽt signum in saluatore: quod in nullo
possit ostendi. De nullo enim scͥptum. ẽ. quia man-¬
serit in eo sp̃c sc̃s. Et ne quis me putet in hoc de¬
eñi singłi dicta sua. & inueniunt. qd̃ de nul¬
lo alio dictũ. ẽ. quia petcatum non fecit. nec
inuentꝰ. ẽ. dolus in ore enis. Quia enim solus
ẽ qui peccatum non fecit: ictirco in ipso solo
quo singulare aliquid ⁊ eximiũ đr hoc qd̃
supͣ diximꝰ. quia peccatum non fecit constat
reliquos om̃s fuisse sub peccato. Si om̃s: neces¬
sario ⁊ ppħas. Et quomͦ conuenit ut tempore
peccati mansisse in eis dicamus sp̃m scm̃: Aut
sitͥ in credibile uidetur ꝓpħas pꝰ quam accepe-¬
runt sp̃m sc̃m. potuisse peccare: ad ipsum moy¬
sen quem habemus in manib reuertam᷑. qui
utiꝙ maximus. ẽ. cẽ eximiꝰ propħarum. Ipse
de se scribit. et testimonium dat de se ipso:
quia peccauerit in eo quod ait. Audite me ĩ¬

Expanded text:
habere videretur. Nunc autem addidit et manentem in eo, ut esset hoc signi in Salvatore, quod in nullo alio possit ostendi. Denuo enim scriptum est quia manserit in eo Spiritus sanctus. Et ne quis putet me in hoc deenim singuli dicta sua, et inveniunt, quod de nullo alio dictum est, quia peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus . Quia enim solus est qui peccatum non fecit, idcirco in ipso solo quo singulare aliquid et eximium dicitur, hoc quod supra diximus, quia peccatum non fecit, constat reliquos omnes fuisse sub peccato. Si omnes, necessario et prophetas. Et quomodo convenit, ut tempore peccati mansisse in eis dicamus Spiritum sanctum? Aut si tibi incredibile videatur prophetas postquam acceperant Spiritum sanctum, potuisse peccare, adhuc ad ipsum Moysen quem habemus in manibus revertamur, qui utique maximus est, et eximius prophetarum. Ipse describit et testimonium dat de semetipso, quia peccaverit in eo quod dixit: Audite me, in
Abbreviated transcription (Latin):
ad illam plebem.⁊ uide quanta in illa. ẽ. lepra
peccati. quanta intelligentie caligo. quanta ob¬
seruantie feditas. quanta turpitudo conspectꝰ.
Nerumptamen hec lepra non ꝑpetuo ꝑmanet.
s ubi septimana compleri cepent mundi: reuo¬
cabitur ad castra. In fine enim mundi cum ple¬
nitudo gentium introierit: tunc etiam omĩs
isrł saluabitur: &e tunc. ẽ. cum cessabit lepra de
facie marie. Retipiet enim decꝰ fidi. ⁊ splendorẽ
xp̃i agnitionis accipiet. ⁊ restituet᷑ uultꝰ eius. cum
fiet ut̾q unꝰ grex. ⁊ unus pastor. In quo uere dicen¬

Expanded text:
ad illam plebem, et vide quanta in illa est lepra ad illam plebem, et vide quanta in illa est lepra peccati, quanta intelligentiae caligo, quanta observantiae foeditas, quanta turpitudo conspectus. Verumtamen haec lepra non perpetuo permanet, sed ubi septimana compleri coeperit mundi, revocabitur ad castra. In fine enim mundi cum plenitudo gentium introierit, tunc etiam omnis Israel salvabitur : et tunc est cum cessabit lepra de facie Mariae. Recipiet enim decus fidei, et splendorem Christi agnitionis accipiet, et restituetur vultus ejus, cum fiet uterque unus grex
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ formam habuisse pleb̾ pͥoris. moysen id ẽ legẽ
tͣnsisse ad conubium ethiopisse huiꝰ. que exgentib
congregata. ẽ. Hanc gͦ moyses idẽ lex sp̃ualis accep̃
uxorem.⁊ ꝓ hoc facto maria que nunc synagoga. ẽ.
in dignatur. ⁊ de trahit una cum aaron: cum sac̃¬
dotib scilicet ⁊ phariseis derogat. Pigo usq in ho¬
diernum moysi nob̃cum posito. plebs illa detrahit¬
⁊ turpis ei uidetur. quia circumcisionem carnis non
docet apud nos. nec obseruationẽ sabbati. nec
neomenie. nec sacͥficia sanguinis s circumcisionẽ
cord̾. ⁊ peccandiocium. diesq festos in azimis sin¬
ceritatis ⁊ ueritatis ⁊ sacͥficia laudis. ⁊ non iam pe¬
cudum s uitiorum cedi uictimas monet. Iudicat
gͦ de his deus. ⁊ nuptias ethiopisse confirmat. Et
escere. mariã uero eicit extra castra.⁊ porro facit a
tab̾ naculo testimonii. Cum qua eicit᷑ etiam aaron.
insuꝑ aũt ⁊ leprosa efficitur maria. Aspice ñc

Expanded text:
mus formam habuisse plebis prioris: Moysen, id est legem Domini transisse ad connubium Aethiopissae hujus, quae ex gentibus congregata est. Hanc ergo Moyses, id est, lex spiritalis accepit uxorem, et pro hoc facto Maria, quae Synagoga est, indignatur et detrahit una cum Aaron, cum sacerdotibus scilicet et Pharisaeis. Derogat usque in hodiernum diem Moysi nobiscum posito plebs illa; et turpis ei videtur, quia circumcisionem carnis non docet apud nos, ne observationem sabbati, nec neomeniae, nec sacrificia sanguinis, sed circumcisionem cordis et precandi otium, diesque festos in azymis sinceritatis et veritatis, et sacrificia laudis, et non jam pecudum, sed vitiorum caedi victimas monet. Judicat ergo de his Deus, et nuptias Aethiopissae confirmat. Et escere: Mariam vero ejicit extra castra, et porro facit a tabernaculo testimonii, cum non ejicitur etiam Aaron; insuper autem et lepra afficitur Maria. Aspice nunc
Abbreviated transcription (Latin):
uide quia supͣ nullum alium sp̃c di requie¬
uisse septemplici hac uirtute describit᷑. ꝑ qd̾ si¬
ne dubio ipsa illa diuni sp̃s sub stantia. quȩ
quia uno nomine non poterat. diu̾sis uocabłis
explanatur: requiescere suꝑ uirgam que de stir¬
pe iesse ꝓcedere propħatur. habeo ⁊ aliuo testi¬
euisse quam refert᷑ incet̾is. Dicit enim ioħs bap¬
tista exeo. Qmemisit baptiare ĩ aqͥ: ille mͥ dirit.

Expanded text:
vide quia supra nullum alium Spiritus Dei requievisse septemplici virtute describitur. Per quod sine dubio ipsa illa divini Spiritus substantia; quae quia uno nomine non poterat dici, diversis vocabulis explanatur, requiescere super virgam, quae de stirpe Jesse procederet, prophetatur. Habeo et aliud testiievisse quam fertur in caeteris. Dicit Joannes Baptista de eo: Qui misit
Abbreviated transcription (Latin):
quiescere sp̃m non in quibuscumq hominsb
legimus: s in scĩs ⁊ beatis. R equiescit enim sp̃c di
in his qui mundo sunt corde. ⁊ inhis qui purifi¬
cant aminas suas apec̃c̃o. Sic̃ econtrario non in
habitat incorpore subdito peccatis: etiam si habi¬
tauit aliquando meo. Non enim potest sp̃c sc̃s
cati tempore ad ẽẽ. in corde uniuscuiisq sp̃m
malum. ⁊ agere partes suas. Cin utiq cum locus
dat᷑ ⁊ accipitur a nob̾ ꝑ cogitationes malas ⁊ con¬
cupiscentias pessimas: contristatꝰ &e ut ita dicã
coangustatus fugatur de nobis sp̃s sc̃s. Ppt̾ ꝙ
Noute contristare sp̃m scm̃. in quo signati estis
indie redemptionis. Igit᷑ peccantes contristamꝰ
requieuit meis sp̃s: laudem uite eoꝵ. ⁊ uirtutiᷤ
exposuit. Deniq quia propuritate cord̃ eorũ. ⁊ sin¬
ceritate mentis atq intelligentie capacitate re¬
quieuit sp̃s sc̃s: continuo ⁊ oꝑat᷑ in eis. Nec ociũ
patitur uͥ oꝑandi mat̾ia digna subpeditat. Ait¬

Expanded text:
quiescere Spiritum non in quibuscunque hominibus legimus, sed in beatis et sanctis. Requiescit enim Spiritus Dei in his qui mundi sunt corde, et in his qui mortificant animas suas a peccato. Sicut e contrario ille qui habitat in corpore subdito peccatis, etiamsi habitabit aliquando in eo, non enim potest Spiritus scati tempore adesse in corde uniuscujusque spiritum malum, et agere partes suas. Cui utique cum locus datur, et recipitur a nobis per cogitationes malas, et per concupiscentias pessimas contristatus, et ut ita dicam coangustatus, fugatur de nobis Spiritus sanctus. Nolite contristare Spiritum sanctum, in quo signati estis in die redemptionis . Igitur peccantes contristamusrequievit in eis Spiritus, laudem vitae eorum et virtutes exposuit. Denique quia pro puritate cordis eorum et sinceritate mentis, atque intelligentiae capacitate requievit Spiritus sanctus, continuo et operatur in eis; nec otium patitur, ubi o
Abbreviated transcription (Latin):
diligat. ⁊ una queq mulier uirum suũ habeat ħ
& si qua huiꝰmodi sunt: paulus scđm moysi formã
foris exiens ad popłm loquit᷑. S uideamꝰ ⁊ aliud
ses ex seniorib popłi. ⁊ habuerit eos ante tab̃nacu¬
lum testimonii. ⁊ de sp̃u moysi accipiens ds̃ dedit.¬

Expanded text:
beat, et unaquaeque mulier virum suum habeat . Haec et si qua hujusmodi sunt Paulus, secundum Moysi formam foras exiens, ad populum loquitur. Sed videamus et aliud ses ex senioribus Israel, et habuerit eos ante tabernaculum testimonii et de Spiritu Moysi accipiens Deus, ded
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c ꝓpħauerunt om̃s. Qd̃ dixit qui assumens de
ligas quasi mat̾ialem aliquam corporalemq sub
cuerit portiones. ⁊ ita unicuiq semorum exigu
re naturam sp̃c sc̃i. S hoc modo figuram mysti¬
ci huiꝰ sermonis ad uerte. qiͣ moyses ⁊ sp̃s qui erat
in moyse clarissimi cuiꝰdam luminis fuerit luc̃
na. exqua .lxx. alias lucernas accenderit ds̃. Ad
quas ita pͥncipalis illius luminis splendor ad¬
uenerit: ut origo ipsa luminis nichil dãpni ex
commertio diriuationis acceꝑit. Et hoc mͦ pie
intelligit᷑ quod scͥptum. ẽ: quia abstulerit dñs¬

Expanded text:
phetaverunt omnes. Quod dixit quia assumens de ligas quasi materialem aliquam corporeamque subscuerit portiones et ita unicuique seniorum exiguae naturam Spiritus sancti. Sed hoc modo figuram mystici hujus sermonis adverte: quasi Moyses et Spiritus qui erat in Moyse clarissimi cujusdam luminis fuerit lucerna, ex qua septuaginta alias lucernas accenderit Deus; ad quas ita principalis illius luminis splendor advenerit, ut origo ipsius luminis nihil damni ex commercio derivationis acceperit. Et hoc modo intelligitur quod scriptum est, quia abstulit D
Abbreviated transcription (Latin):
salubris unda ꝑnities. Et exiit inquit moyses ad po¬
płim: &e locutꝰ ẽ u̾ba dñi. Donec ũba łi audit moy
secretis habetur. Ubi uͦ turbis loquit᷑⁊ popło mi¬
nstt. ei qui intꝰ non potest stare: exire dr fortas.
tor ⁊ magist̾ eccłie. si de ꝓfundiorib mysteriis
aliqͥd moueat. si archanum qͥd ⁊ reconditũ de di
sapientia ꝑferat int̾ ꝑfectos. donec in ꝑfundis
sensib uersatur: intus. ẽe. ⁊ int̾iorib consistere
dicendus. ẽ. Cum uͦ loquit᷑ ad turbas & ea ꝓfert
que fufficiant his qͥ foris sunt. &e que potest uulgꝰ
hoc uideo ⁊ paulum fecisse. ⁊ intꝰ qͥdẽ fuisse c̃ dicẽt¬
pͥncipum huius mundi qui destruunt᷑. s loqͥ¬
mur di sapientiam in mysterio absconditam:
quam nemo pͥncipum huiusmundi cognouit.¬
Nides quomͦ intꝰ. ẽ. ⁊ int̾na atq archana diuine
sapientie peneit paulus cum hec loquit᷑: Cũ aũ
ꝓcedit ad popłm: audi quid loquit᷑. Omnis ser¬

Expanded text:
saverunt. Et exiit, inquit, Moyses ad populum, et locutus est verba Domini. Donec verba Dei audit Moysatque in secretis habetur. Ubi vero turbis loquitur et populo ministrat, ei qui intus non potest stare, exire dicitur fortor et magister Ecclesiae, si de profundioribus mysteriis aliquid moveat, si arcanum quid reconditum de Dei sapientia proferat inter perfectos, donec in profundis sensibus versatur, intus esse et in interioribus consistere dicendus est. Cum vero ergo loquitur ad turbas, et ea profert quae sufficiunt his qui foris sunt, et quae potest vulgus Hoc video et Paulum fecisse et intus quidem fuisse cum diceprincipum hujus mundi qui destruuntur, sed loquimur Dei sapientiam in mysterio absconditam, quam nemo principum huVides quomodo intus est et interna atque arcana divinae sapientiae penetrat Paulus, cum haec loquitur? Cum autem procedit ad populum, audi quid loquitur: Omnis ser
Abbreviated transcription (Latin):
spatium liberum. quanta faceres quomͦ & ꝑcurte
res. quam humilis. quam lugens &e sordidus aber¬
rares: Nonne effunderes omnem peccuniã tuã.
ineos quorum int̾cessione euadere posse te cre¬
remaneat. tantum ut ego uiuam: hoc quare face¬

Expanded text:
spatium liberum, quanta faceres? quomodo acclams discurreres? quam humilis et quam lugens et sordidus oberrares? Nonne effunderes omnem pecuniam tuam in eos, quorum intercessione evadere posse te creremaneat; tantum vivam? Hoc quare face
Abbreviated transcription (Latin):
dies festi scd̾m iegem. Est quidam sollempnis dies
cipium & enum arimorum ad finem pasche comun¬
gitur. Pascha autem ille solus dies appellatur. in
quo agnus occiditur. Reliqui uͦ: arimorum dies ap¬
pellãtur. Sic enin dicit. faties sollempnitatem ⁊i¬

Expanded text:
lemnis dies cipium namque azymorum ad fidem Pascha conjungitur: Pascha autem ipse solus dies appellatur, in quo agnus occiditur: reliqui vero azymorum septem dies appellantur. Sic enim dicit: Facies solemnitatem az
Abbreviated transcription (Latin):
diuersis scilicet concupiscentiis stimulata. Otemꝰ
cesset abimpugnationib carnalium desid̾iorum.
Et cum ista cessauerint: tunc unusquisq requies¬
cet subuite sua. ⁊ sub ficusua. ex sub oluia sua. sub
uelamento enim patrisset filii ⁊ sp̃s scĩ reqͥescet
amima que pacem in se recuꝑauerit carnis ac sp̃s:¬

Expanded text:
diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus diversis scilicet concupiscentiis stimulata. Oremus cesset ab impugnationibus carnalium desideriorum. Et cum ista cessaverint, tunc unusquisque requiescet sub vite sua, et sub ficu sua; et sub oliva sua. Sub velamento enim Patris et Filii et Spiritus sancti requiescet anima, quae pacem in se recuperaverit carnis et sp
Abbreviated transcription (Latin):
nis enim legis xp̃c ad iusticiam omni credenti
⁊ sicut de priorib dictum ẽ. quia omnes in moỹ¬
se baptitati sunt in mibe ⁊ in mari: ita ⁊ de ih̾u
dicatur. quia omnes in iħu baptitati sunt in
sp̃u sancto. ⁊ aqua. Iħc naniq ẽ. qui transit
aquas iordanis: ⁊ in ipsis quodam mͦ iam tũt
popłm baptizat. ⁊ ipse ẽ. qui t̾ram hereditatis.
terram scãm partitur uniuersis. non priora
popło s secundo. Prior enim popłs propt̾
preuaricationem suam cecidit in deserto. De ih̾u¬
temporib dicitur. quia t̾ra quieuit abellis. quod
de moysi temporib dici non potuit. s de ihu hoc
dicitur meo d̾no non illo naue: atq utinam
etiam mea terra cesset abellis. ⁊ cessare posset.
Si ego iħu principi meo fideliter militarem.
si enim parerem meo dño iħu: numquam ca¬
romea insurgeret adu̾sum sp̃m meum. nec im¬
pugnabitur t̾ra mea ab aduersariis gentibus.

Expanded text:
nis enim legis, ad justitiam omni credenti. nis enim legis, ad justitiam omni credenti. Et sicut de prioribus dictum est, quia omnes in Moyse baptizati sunt, in nube et in mari , ita et de Jesu dicatur, quia omnes in Jesu baptizati sunt, in Spiritu sancto et aqua. Jesus namque est, qui transit aquas Jordanis; et in ipsis quodammodo jam tunc populum baptizat. Et ipse est qui terram haereditatis, terram sanctam, partitur universis, non priori populo, sed secundo. Prior enim populus propter praevaricationem suam cecidit in deserto. De temporibus Jesu dicitur, quia terra quievit a bellis; quod de Moysi tempore dici non potuit, sed de Jesu hoc dicitur meo Domino, non illo Nave. Atque utinam etiam mea terra cesset a bellis, et cessare posset! Si ergo Jesu principi meo fideliter militarem, si etiam paream Domino meo Jesu, nunquam caro mea insurget adversum spiritum meum, nec impugnabitur terra mea ab adversariis gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
clamatio. nulla consangumitatis ratio. nulla ꝓ¬
pinquitatis habita contemplatio ẽ. Propinquis.
agrorum & prediorum reluquatur hereditas.
Gub̃natio popłi. illi tradatur quem d̃s eligit: ho¬
mini scilicet tali qui habet sicut scriptum audi¬
stis in semet ipso sp̃m dei. ⁊ precepta dñi in con¬
spectu eius sunt: ⁊ qui moysi ualde notus. & faim¬
liaris sit. in est in quo sit claritas legis ⁊ scientia:
ut possĩt eum audire filii ifrł. Uerum qm̃ my¬
sterus cuncta referta sunt: ñ possumus que p̃¬
ciosiora sunt omittere. etiam si hec que scđm
literam mandantꝰ: necessaria uideantur &e
utilia. Consideremus gͦ que sit moysi mors:
finis sine dubio legis. s legis illius que scdm
litt̾am dr. Quis autem eus funs ẽ: Sacrificio¬
rum scilicet int̾ruptio. ceterorumq que sumi¬
li obseruantia mandant᷑ in lege. hec ergo ubi
finem accipiunt: iħc suscipit pͥncipatum. fi¬

Expanded text:
clamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla pclamatio, nulla consanguinitatis ratio, nulla propinquitatis habita contemplatio est. Propinquis agrorum et praediorum relinquatur haereditas. Gubernatio populi illi tradatur, quem Deus elegerit, homini scilicet tali, qui habet sicut scriptum audistis in semetipso spiritum Dei, et praecepta Dei in conspectu ejus sunt, et qui Moysi valde notus et familiaris sit, id est in quo sit claritas legis et scientia, ut possint eum audire filii Israel. C. steriis cuncta referta sunt, non possumus quae pretiosiora sunt omittere, etiam si haec quae secundum litteram mandantur, necessaria videantur et utilia. Consideremus ergo quae sit Moysi mors. Finis sine dubio legis. Sed legis illius quae secundum litteram dicitur. Quis autem finis ejus? Est sacrificiorum scilicet interruptio, caeterorumque quae simili observantia mandantur in lege. Haec ergo ubi finem accipiunt, Jesus suscipit principatum. Fi
Abbreviated transcription (Latin):
grediatur ante faciem eorum &e qui egrediatur.
⁊ qui ꝓducat eos.⁊ qui reducat. Si ergo tantus
ille ac talis moyses non ꝑmittit uiditio suo de
eligendo pͥncipe popłi. de constituendo successo
re: quis erit qui audeat uł ex plebe que sepe cla¬
morib ad grãm. aut ad precium fortassis excita¬
tus moueri solet: uel ex ipsis etiam sacerdotibꝰ
quis erit qui se ad hoc idoneum iudicet. nͥ sicui
oranti ⁊ petenti a dño reueletur: Sicut ⁊ deus
dicit ad moysen. Assume ad temet ipsum iħm
filium naue. hominẽ qui habet sp̃m dei in semet¬
ipso. ⁊ impones manus tuas suꝑ eum: ⁊ statues¬
eum coram eleazaro sacerdote. ⁊ precepta dato¬
ei in conspectu tocius synagoge. & precipe de ip¬
so coram eis. & dabis claritatem tuam suꝑ illum.
ut audiant illum filii ifrl̃. Aud̃ eiudenter ordina¬
tionem pͥncipis popłi tam manifeste descͥptam: ut
pene expositione non egeat. Nulla hic popłi ac¬

Expanded text:
grediatur ante faciem eorum, et qui ingrediatur, grediatur ante faciem eorum, et qui ingrediatur, et qui producat eos, et qui reducat. Si ergo tantus ille ac talis Moyses non permittit judicio suo de eligendo principe populi, de constituendo succere, quis erit qui audeat, vel ex plebe, quae saepe clamoribus ad gratiam aut ad pretium fortasse excitatis moveri solet, vel ex ipsis etiam sacerdotibus quis erit, qui se idoneum ad hoc judicet, nisi si cui oranti et petenti a Domino reveletur? Sicut et Deus dicit ad Moysen: Assume ad temetipsum Jesum filium Nave, hominem qui habet Spiritum Dei in semetipso, et impones manus tuas super eum, et statueseum coram Eleazaro sacerdote, et praecepta ei dato in conspectu totius synagogae, et praecipe de ipso coram eis, et dabis claritatem tuam super illum, ut audiant illum filii Israel. Audis evidenter ordinationem principis populi tam manifeste descriptam, ut paene expositione non egeat. Nulla hic populi ac
Abbreviated transcription (Latin):
ses: Numquid filii tibi non sunt gerson. &e eli¬
ezer: Aut si aliquid de ipsis dubitas. ñ sunt
ꝓ ipsis ut eos constituat popło duces: S discant
eccłarum pͥncipes. successores sibi non eos qui cõ¬
sangumitate generis iuncti sunt. nec qui car¬
nis propinquitate sociantur testamento signa¬
re. neq hereditarum tradere eccłe principatũ.
s referre ad uidicium dei. ⁊ ñ eligere eum quẽ
humanus commendat affectꝰ: s dei uditio to¬
tum de successoris electione ꝑmitt̾e. Nunqͥd
non poterat moyses eligere principem popło.
& uero uiditio eligere ⁊ recta iustaq sententia.
ad quem dixerat deus. elige presbit̾os popło. qͦs
tu ipse scis presbtt̾os eẽ. ⁊ elegit tales in quibus
Quis ergo ita potuit intelligere principem po¬
puli ut moyses poterat: S hoc non facit. nõ
eligit. non audet. Cur ñ audet: Ne posteris p̃¬
sumptioniꝰ relinquat᷑ ecemplum. S ausculta qͥd
carns. hominem suꝑ synagogam hanc. qui in¬

Expanded text:
ses? Nunquid filii tibi non sunt, Gerson et Eleazar? Aut si aliquid de ipsis dubitas, non sunt non oras Deum pro ipsis, ut eos constituat populo duces? Sed discant ecclesiarum principes, successores sibi non eos qui consanguinitate generis juncti sunt, nec qui carnis propinquitate sociantur testamento signare, neque haereditarium tradere principatum, sed referre ad judicium Dei; et non eligere illum quem humanus commendat affectus, sed Dei judicio totum de successoris electione permittere. Nunquid non poterat Moyses eligere principem populo, et vero judicio eligere, et recta justaque sententia, ad quem dixerat Deus: Elige presbyteros populo, quos tu ipse scis presbyteros esse? et elegit tales, in quibusre omnes. Quis ergo ita potuit eligere principem populi, ut Moyses poterat? Sed hoc non facit. Non elegit. Non audet. Cur non audet? Ne posteris praesumptionis relinquat exemplum. Sed ausculta quod us hominem super synagogam hanc, qui e
Abbreviated transcription (Latin):
dominꝰ. ꝑ quem signa ⁊ uirtutes mirifice ꝑpe¬
trate sunt: tam grauia. tam ꝑiculosa referun¬
tur. Quid enim dicit ds: Et apponeris inquit
ad populũ tuum ⁊tu. sicut appositus ẽ. aaron
fr̃ tuus in ormonte. Et quasi causam mortis ex¬
ponens: dicit propt̾ quod transgressi estis uer¬
bum meum in deserto syna cum restitit synago¬
ga ne me scĩficaret.⁊ non me scĩficastis in aqͣm
coram eis. Ergo ne inculpa ẽ. etiam ipse moy
ses. ⁊ ipse transgressionis crimen incurrit. etiã
ipse factus ẽ. sub peccato. idcirco credo hac con
fidentia dicebat apłs. quia regnauit mors ab
nes peccauerunt. Et it̾m. Conclusit ds omĩa
tis huus: ut ubi habundauit peccatum suꝑ¬
habundaret grã. Nam moyses quomodo ali¬
quem liberare potuiss a pecc̃o: cum etiam ipsi
dicatur quia transgressi estis uerbum meum
indeserto syna. ⁊ ñ me scĩficastis in aquam corã
filiis ifrł: ut manifestum sit omnib qd̾ ille de¬

Expanded text:
Deus, per quem signa et virtutes mirificae perpeDeus, per quem signa et virtutes mirificae perpetratae sunt, tam gravia, tam periculosa referuntur. Quid enim dicit ei Deus? Et apponeris, inquit, ad populum tuum et tu, sicut et positus est Aaron frater tuus in monte Hor. Et quasi causam mortis exponens dicit: Propter quod transgressi estis verbum meum in deserto Sin, cum restitit Synagoga ne me sanctificaret. Non me sanctificastis in aqua coram eis. Ergo et in culpa est etiam Moyses, etiam ipse transgressionis crimen incurrit, etiam ipse factus est sub peccato. Idcirco credo, cum fiducia dicebat Apostolus: Quia regnavit mors ab nes peccaverunt . Et iterum: Conclusit Deus omnes tis hujus, ut ubi abundavit peccatum, superabundaret et gratia . Nam Moyses quomodo aliquem liberare potuisset a peccatis, cum etiam ipsi dicatur: Qui transgressi estis verbum meum in deserto Sin, et non me sanctificastis in aqua coram filiis Isr
Abbreviated transcription (Latin):
nec in aliqua terre planitie. aut in colle aliqͦ.
s inmonte. idest in alto ⁊ arduo defungitur
loco. Uite namq consuminatio ce ꝑfectio habe¬
batur in excelso. s & oculis sins contueri iubetꝰ
omnem terram repmissionis. ⁊ diligenter ex
eminenti statione cuncta prospicere. Oportet
enim summã ꝑfectionis consecuturo. nichil in¬
cognitum remanere. s cunctorum que uiden¬
tur ⁊ audiunt᷑ habere noticiam. Ob hoc credo
ut omnium que in carne positus corꝑali cepit
aspectu: in sp̃u effectus &e nuda mente ad au¬
ditoria ⁊ discipulatum sapientie ꝓꝑans: uelo¬
cit̾ eorum rationes assequat᷑ cͣausas. Nam qͥd
iudebitur utilitatis ut discessuro de scło. &e fi¬
nem uite huiꝰ protinus accepturo. ostenderent᷑
t̾re ⁊ loca. quorum nec laborem ꝑpessurꝰ eẽt.
nec grãm suscepturus: ꝑterret me sane ser¬
mo qui sequit᷑ ⁊ ad dicendum timidum reddit
ac trepidum. quod de magno illo moyse famu¬
lo ⁊ amico dei. cui facie ad faciem locutus est

Expanded text:
nec in aliqua terrae planitie, aut in colle aliquo, sed in monte, id est, in alto et arduo defungitur loco. Vitae namque ejus consummatio et perfectio habetur in excelso. Sed in oculis suis contueri jubetur omnem terram repromissionis, et diligenter ex eminenti ratione cuncta perspicere. Oportebat enim summam perfectionis consecuturo nihil incognitum remanere, sed cunctorum quae videntur et audiuntur habere notitiam. Ob hoc credo, ut omnium qui in carne positus corporali coepit aspectu, in spiritu effectus, et nulla mente ad auditoria et discipulatum sapientiae properans, velociter eorum rationes assequatur et causas. Nam quid videbitur utilitatis, ut discessuro de saeculo, et finem vitae hujus protinus accepturo, ostendantur terrae loca, quorum nec laborem perpessurus esset, nec gratiam suscepturus? Perterret sane me sermo qui sequitur, et ad dicendum timidum reddit ac trepidum, quod de magno illo Moyse famulo et amico Dei, cui facie ad faciem locutus est
Abbreviated transcription (Latin):
moti nec presentis doctrine commonitionib exci¬
tati: quam ueterum uł traditione uel consuetu¬
dine sola instituti. boni tamen aliquid gerunt.
Ultimus ergo gradus scribitur ille qui quolibet
pacto his ꝓximus fuerit. quasi si diceret. sine occa¬
sione. sine ueritate doctrine. siquis aliquid bo¬
ni fecerit: non ꝑibit boni oꝑts merces. s largien¬
te dño locum hereditatis accipiet. hec quidẽ a no¬
bis audacter fortassis presumpta. &e in mediũ ꝓ¬
lata uidentur. ñ tamen erit absurdum si sp̃ualib
sp̃ualia proponentes: secretioris eos intelligentie
emulatores cupidõq reddamus. Post hec hystoria¬

Expanded text:
moti, nec ex praesentis doctrinae commotionibus excimoti, nec ex praesentis doctrinae commotionibus excitati, quam veterum vel traditione, vel consuetudine sola instituti, boni tamen aliquid gerunt. Ultimus vero gradus scribit ille, qui quolibet pacto his proximus fuerit, quasi diceret: Sive occasione, sive veritate doctrinae, si qui aliquid boni fecerint, non peribit boni operis merces, sed largiente Domino, locum haereditatis accipiet. Haec quidem a nobis audacter fortassis praesumpta, et in medium prolata videantur; non tamen erit absurdum, si spiritalibus spiritalia praeponentes, secretioris eos intelligentiae aemulatores cupidosque reddamus. CAPUT XI
Abbreviated transcription (Latin):
In his tamen integer. & ꝑfectus ẽ. hystorie sensus.
ut nichil requirere uideat᷑ extrinsecꝰ. Tamen si quis
bene in sp̃ualib legib eruditus ẽ. ⁊ pleniore scien¬
cie lumine radiatus: ille potest intelligere diuer¬
sos istos successionum gradus.⁊ quomͦ primus sit
rito. qui est masculus filus. scd̾s oꝑum p̾rogati
ua que filia ẽ. tercius compassionis alicuius ⁊ uni-¬
tationis. propt̾ quod ⁊ fr̃ nominat᷑. Sunt enim
ñnulli qui sponte quidem sua ⁊ propͥo intellectu
nichil agunt. positi tamen int̾ fr̃s. &e ex imitatio¬
ne ceterorumr eadẽ uidentur agere que ce illiagii:
qui ⁊ intellectu propͥo nominent᷑. Datur ergo eti¬
am istis tercius hereditatis sub titulo frat̾m nomi¬
nis gradus. Quartus uͦ frẽm quem patris nomi¬
nat. potest fortassis intelligi uie ordo hominum.
qui audita a patribꝰ & ueterum narratione suscep¬
ta conantur implere. ⁊ ñ tam propͥis sermonib

Expanded text:
In his tam integer et perfectus est historiae sensus, In his tam integer et perfectus est historiae sensus, ut nihil requirere videatur extrinsecus. Tamen si qui bene in spiritalibus legibus eruditus est, et pleniore scientiae lumine radiatus, ille potest intelligere diversos istos successionum gradus. Et quomodo primus sit rito, qui est masculus filius; operum praerogativa, quae est filia; tertius compassionis alicujus et imitationis: propter quod et frater nominatur. Sunt enim nonnulli, qui sponte quidem sua et proprio intellectu nihil agunt; positi tamen inter fratres, ex imitatione caeterorum ea videntur agere quae et illi agunt qui intellectu proprio moventur. Datur ergo etiam istis haereditas, sub titulo fraterni nominis. Gradus vero quartus, quem fratrem patris nominat, potest fortassis intelligi ille ordo hominum, qui audita a patribus et veterum narratione suscepta, conantur implere, et non tam propriis sensibus
Abbreviated transcription (Latin):
ordine hereditatẽ t̾rene promissionis accipiet.
Multi sunt enim uocati: pauci uͦ electi. Ostendi¬
tur tamen &e causa ex ipsius nominis int̾preta¬
tione: qua iste salphaat non potuerit filios ge¬
nerare s filias. Interpretat᷑ enim ut dicimus ũ¬
bra more eius. uides ergo etiam qm̃ siquis um¬
bram legis habet inore. &e ñ ipsam imaginem re¬
rum: hic quia nichil sp̃ulale. nichil ꝓfundi in¬
tellectus sentire potest. s sola umbra legis inore
euis est: sensus uiuos ⁊ sp̃uales non potest gene¬
rare. Generare tamen potest oꝑa. ⁊ actus que st̃
simplicioris uite ministeria: ⁊ ideo ostendit ĩ his
clementia dei. quod innocentiores quiq etiam si
sensu deficiant. habeant tamen oꝑabona: non
excludentur ab hereditate scõrum. Recte ergo
de successione ut primo filius. filia in scł̃o loco
succedat. tertio fr̃. quarto patris fr̃. Quintꝰ gradꝰ
pinquior ex omni familia fuerit: ut ipse sucedat.

Expanded text:
ordine haereditatem terrae repromissionis accipiet. ordine haereditatem terrae repromissionis accipiet. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi . Ostenditur tamen et causa ex ipsius nominis interpretatione, quia iste Salphaad non potuerit filios generare, sed filias. Interpretatur enim, ut diximus, umbra in ore ejus. Vides quoniam si quis umbram legis habet in ore, et non ipsam imaginem rerum, hic quia nihil spiritale, nihil profundum intellectu sentire potest, sed sola umbra legis in ore ejus est, sensus vivos et spiritales non potest regenerare, regenerare tamen potest opera et actus quae sunt simplicioris vitae ministeria. Et ideo ostendit in his clementia Dei, quia innocentiores quique, etiam si sensu deficiant, habent tamen opera bona, non excluduntur ab haereditate sanctorum. de succesuccedat, tertio frater, quarto patris frater. Quintus vepinquior fuerit ex omni familia, ut ipse succedat.
Abbreviated transcription (Latin):
dubio &e conueniens uidet᷑ etiam filias oꝑa que
corꝑis ministerio explentur accipe. Ideo deniq &
quinq eis numerus ascribitur. Quinq enim cor¬
porei sensus sunt: quib omne opꝰ expletur incor¬
si patre orbentur. & remaneant orphane. ñ tam̃
s in medio plebis dei portionem hereditatis accipi¬
unt. Uideamus quid ẽ. pater earum qui mortu¬
us eẽ. dicitur. Salphaat inquit. Salphaat autem
int̾pretatur umbra in ore euis. Pat̾ oꝑum intel¬
lectus ẽ. Sepe ergo accidit. & ñ pauci int̾ fr̃s nr̃os
sunt: in quib intellectus altior &e ꝓfuudior nul¬
lus. s ẽ. in eis sensus emortiuis. Tamen si genue¬
rit filias. id est oꝑa ministerii. oꝑa obsequioꝵ.
oꝑa mandatorum dei: hereditatem t̾re cum ple¬
be dñi consequetur. Non poterit quidẽ inter
eos numerari. quorum portio dñs ẽ: quorũ he¬
reditas qd̾s ẽ. Non poterit in ministrorum &e sa¬
cerdotum numero suscipi: in plebelo tamen

Expanded text:
dubio et conveniens videtur, etiam filias opera quae dubio et conveniens videtur, etiam filias opera quae corporis ministerio explentur accipere. Ideo denique et quinque eis numerus ascribitur: quinque enim corporei sensus sunt, quibus omne opus expletur in corsi patre orbentur et remaneant orphanae, non tam regno, sed in medio plebis Dei portionem haereditatis accipiunt. At enim videamus, quis est pater earum, qui mortuus eis dicitur. Salphaad, inquit. Salphaad autem interpretatur umbra in ore ejus. Pater operum intellectus est. Saepe ergo accidit, quod non pauci inter fratres nostros sunt, in quibus intellectus altior et profundior nullus est, sed est in eis sensus mortuus. Tamen si genuerit filias, id est, opera ministerii, opera obsequiorum, opera mandatorum Dei, haereditatem terrae cum plebe Dei consequitur. Non poterit quidem inter eos numerari, quorum portio Dominus non est, quorum haereditas Deus est. Non potest in ministrorum et sacerdotum numero suscipi; in plebeio tamen
Abbreviated transcription (Latin):
hystoriam quid ingoris habeant omnib palã
ẽ. qui sciunt leges istas ñ solum apud filos ĩrł
custodiri. s ce apud omnes homines qui tamen
legib uiuunt. Unde apparet quod libertas fili¬
arum salphaat. ñ solum ipsis hereditatem con¬
tulit: s oe ꝑpetua inuendi uira scło dedit. Ui¬
des quanta sit etiam hẏstorie ipsus utilitas in
lege dei: Quis potest leges istas aliquando dis¬
soluere quib uiuersus utitur mundus: Sed
tamen nos queramus. quomͦ etiam sp̃ualit̾ edi¬
ficemur. Potest enim fieri ut neq filie mͥ sint
scdm carnem. neq aliquid ruris cuiꝰ capi possit
hereditas. Quid ergo: Nichil apud eum qui huiꝰ¬
modi ẽ. lex ista oꝑabitur. & erit alicui ociosum qd̃
diuina uoce sanctum ẽ : Requiramus gͦ etiam
apud sp̃ualem legem que sint iste quinq filie. qua¬
rum etiam si pater mortuus fuerit ꝓ aliquo pecca¬
to: ipse tamen hereditatẽ ex uerbo dei capiant. In
suꝑiorib cum de spũalib filiis tractaremus: sine¬

Expanded text:
historiam quid vigoris habeant, omnibus palam est qui sciunt leges istas non solum apud filios Israel custodiri, sed omnes homines, qui tamen legibus vivunt. Unde apparet quod libertas filiarum Salphaad, non solum ipsis haereditatem contulit, sed et perpetua vivendi jura secundo dedit. Vides quanta sit etiam historiae ipsius utilitas in lege Dei. Quis potest leges istas aliquando dissolvere, quibus universus utitur mundus? Sed tamen quaeramus nos quomodo etiam spiritaliter aedificemur. Potest enim fieri ut neque filiae mihi sint secundum carnem, neque aliquid ruris, cujus capi possit aereditas; quid ergo? Nihil apud eum qui hujusmodi est lex ista operabitur, et erit alicui otiosum quod divina voce sancitum est? Requiramus ergo etiam apud spiritalem legem, quae sint istae filiae quinque, quarum etiam, si pater mortuus fuerit pro aliquo peccato, ipsae haereditatem ex verbo Dei capiant. In superioribus cum de spiritualibus filiis tractaremus, vi
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b gĩa paulus quia paulus sit designet᷑. &e pe¬
trus quia petrus sit: ⁊ non sit paulus. Int̾dũ aũt
loquitur. ⁊ scd̾m sue ꝓpͥetatis signũ unusqͥsq etiã
sine corporali uisione cognoscit᷑. hoc mͦ arbitror
.ẽẽ. etiã in animis signa diu̾sa. ⁊ alt̾ius quidẽ am¬
mi motus lenior .ẽ. mitis. placidus tranqͥllus. sqͣ¬
lis: alt̾ius turbidus. elatꝰ. asꝑior. mc̃itatior. petulã¬
tior Auꝰ cirtũp ectus. cautꝰ. ꝓuidus. sollicitꝰ. im¬
piger alius desidiosus. remissus. negligens. in¬
cautꝰ. ⁊ in his alius plus. alius minꝰ. ⁊ audeo ꝓnun¬
tiare. quia fortassis quanta inspecie uultꝰ in.ẽ.
duisitas hominib: tanta. ⁊ inanimis inuenit᷑
cẽ. differẽtia sic̃ ⁊ sapientissimũ salomonẽ me¬
mini quodam mͦ dicentẽ. Siẽ diuersi sunt uul¬
tꝰ uultibus: ita ⁊ diu̾sa sunt corda hominũ. s
unusqͥsq ut ait moyses. scđm signa sua ĩcedat.
ne is cuius uilis milicie despecta sc̃ signa. ela¬

Expanded text:
ia, Paulus quia Paulus sit designetur, Petrus quia Petrus sit, et non sit Paulus. Interdum auteloquitur, et secundum suae proprietatis signum unusquisque etiam sine corporali visione cognoscitur. Hoc modo arbitror esse etiam in animis signa diversa; et alterius quidem animi motus livor est, mitis, placidus, tranquillus, aequalis; alterius turbidus, elatus, asperior, incitatior, petulantior; alius circumspectus, cautus, providus, sollicitus, impiger; alius desidiosus, negligens, incautus. Et in his alius plus, alius minus. Et audeo pronuntiare, quia fortassis quanta speciei vultus inest diversitas hominibus, tanta et in animis invenitur esse differentia: sicut sapientissimum Salomonem memini quodam loco dicentem: Sicut diversi sunt vultus vultibus, ita et diversa sunt corda hominum . Sed unusquisque ut ait Moyses secundum signa sua incedat, id est, ne is cujus humilia et despecta sunt signa, ela
Abbreviated transcription (Latin):
sum gerit ⁊ abiectũ. ⁊ qui t̾rena sapit. excelsum sac̃¬
docii gradum uł cathedram doctori sin sideat &e
possit examinare omnia ce ipse anime diuidica¬
ri. uł inferioris ministerii ordiñe teneat. uł etiã ĩ:
ꝑlebeia multitudine relinquat᷑. S hoc. ẽ. & legis
gerere. S ce unusquisq nr̃m si de cẏbo &e potu sol¬
sollicitꝰ sit &x omñe curam ireb scłarib gerat. unã
uͦ aut duas horas ex integro die etiam do deputet
&x adoratione ueniat in eccł̃iam. uł intransitu u̾bũ
dei audiat. p̃cipuat uͦ curam erga sollicitudinẽ se¬
culi &e uent̾s expendat: iste non cõplet mandatũ

Expanded text:
sum gerit et abjectum et qui terrena sapit, excelsum sacesum gerit et abjectum et qui terrena sapit, excelsum sacerdotii gradum, vel cathedram doctoris obsideat; et possit examinare omnia, et ipse a nemine judicari, vel inferioris ministerii ordinem teneat, vel etiam in plebeia multitudine relinquatur. Sed hoc est et legis Unusquisque nostrum si de cibo et potu sollicitus sit, et omnem curam in rebus saecularibus gerat, unam vero aut duas horas ex integro die etiam Deo deputet, et ad orationem veniat in ecclesiam, vel in transitu verbum Dei audiat, praecipuam vero curam erga sollicitudinem saeculi et ventris expendat: iste non complet mandatum
Abbreviated transcription (Latin):
cet fili isrł eradu̾̃so incucuitu tabnacli cesti¬
moni considant. Moyses dicit. Homo scdm ordinẽ
sium &e scdm signa sua &e scd̾m domos familiarũ
suarũ incelat incastris. Et paulus dic̃. Omina hones¬
te &e scł̾m ordiuẽ fiant. Et non tͥ uidet᷑ unꝰ. ẽẽ. sp̃c di
qui &r in moyse loquit᷑ &e in paulo: Scđm ordinẽ
geri meccłia p̃cipit paulus. Moyses quidem qui le¬
gi ministrabat. incastris custo diri ordinẽ iubet. pau¬
lus uͦ tanquam euangłii minist̃ non solum inacti¬
bus s & in ipso habitu ordinatũ uult. ẽẽ. xp̃ianũ.
& icło dix̃. Mulieres similit̾ in habitu ordinato. Nñ
ego arbitior qd non solũ inofficiis &e habitu serua¬
r⁊ ordinẽ uolunt: s dant intelligi qd̃ sit aliqͥs etiamĩ
aĩa ordo. de qͦ dicatur qd̃ unusqͥsq incede debeat
scãm ordinem suũ. Qͥ ordo p̃cipue quidẽ exoꝑũ
fructibꝰ iundicatur: nichil minꝰ aũt &e exinagnificũ¬
tia sensiss. Nam sepe accidit ut ipse qͥ humilẽ sen¬

Expanded text:
cent filii Israel ex adverso in circuitu tabernaculi testimonii. Moyses dicit: Homo secundum ordinem suum, et secundum signa sua, et secundum domos familiarum suarum incedat in castris; et Paulus dicit: Omnia honeste et secundum ordinem fiant . Et non tibi videtur unus esse Spiritus Dei qui et in Moyse loquitur et in Paulo? Secundum ordinem geri praecipit Paulus. Et Moyses quidem, qui legi ministrabat, in castris custodiri ordinem jubet; Paulus vero, tanquam Evangelii minister, non solum in actibus, sed et in ipso habitu ordinatum vult esse Christianum. Et ideo dicit: Mulieres similiter in habitu ordinato . Inde ergo arbitror quod non solum in officiis et habitu servari ordinem volunt, sed dant intelli dicatur quod unusquisque incedere debeat secundum ordinem suum. Qui ordo praecipue quidem ex operum fructibus indicatur, nihilominus autem ex magnificentia sensuum. Nam saepe accidit ut is qui humilem sen
Abbreviated transcription (Latin):
tellectum. ẽ. hec omĩa que inlege scͥpta st̃ for¬
tendam᷑. in resurrectione mortuoꝵ ubi sic̃ stella
abstella differt ingła. ita ⁊ uniꝰcuiusq merita
refulgebunt: poterimꝰ utiq ab inferiorib ad
meliora signa &e fulgenti ora transferri. &e splen¬
didiorib sicd̃ib exequari. Atq intantũ potest

Expanded text:
tellectum est, haec omnia quae in lege scripta sunt fortendamus , in resurrectione mortuorum, ubi sicut stella ab stella differt in gloria, ita et uniuscujusque merita refulgebunt, poterimus utique ab inferioribus ad meliora signa et fulgentiora transferri, et splendentioribus sideribus adaequari; atque in tantum potest
Abbreviated transcription (Latin):
lus pat̾nitates dicit: ibi familias posuit latinꝰ
int̾pres. s unus atq idem sermo habetur ingre¬
co. Iste sunt pat̾nitates uł familie. quas paulus
quidẽ iam oftendit in ceł. moy ses aũ fubfiguris
ad huc legalib describit int̾ris. scđ̾m quas in ce¬
dẽ nos monet: ut possimꝰ celestib pat̾nitatib so¬
ciari. Sunt eñĩ ut paulus suꝑiꝰ ꝓ nuntiauit. si¬
ue familie iste dicende. siue patnitates incelo:
exquib forte. ẽ. ⁊ illa qua malio loco nominat idẽ
paulus. eccłia pͥmitiuorũ a scͥpta inceł cui nos e¬
ueniet sociari si scđm ordinẽ incedamꝰ. ce̾ omĩa
scđm ordinem geramꝰ. Si nichil inordinatũ. nicħ
inquietũ. nicħ in honestũ inueniat᷑ innob̾: tunc
⁊ sic̃ firmamentũ resplendebimꝰ. ⁊ sic̃ stelle uel
sol ipse refulgebimus iregno dr ꝑ iłim xp̃m do¬

Expanded text:
lus dicit, ibi familias posuit Latinus interpres. Sed unus atque idem sermo habetur in Graeco. Istae sunt ergo paternitates vel familiae, quas Paulus quidem jam ostendit in coelis, Moyses autem sub figuris adhuc legalibus describit in terris, secundum quas incedere nos monet, ut possimus coelestibus paternitatibus sociari. Sunt autem, ut Paulus superius pronuntiavit, sive familiae istae dicendae sunt, sive paternitates in coelo, ex quibus forte est, et illa quam in alio loco nominat idem Paulus, ecclesia primitivorum ascripta in coelis , cui nos eveniet sociari, si secundum ordinem incedamus, et omnia secundum ordinem geramus; si nihil inordinatum, nihil inquietum, nihil inhonestum inveniatur in nobis; tunc et sicut firmamentum resplendebimus, et sicut stellae et sol refulgebimus in regno Dei per
Abbreviated transcription (Latin):
gͥ unusquisq ordinem suum. ⁊ quid sit dignũ eo
ordine quem suscep it intelligat. & ita libret actus
suos. ita ⁊̃ sermonẽ. ince ssũ quoq ipsum ⁊ habi¬
tum moderet᷑. ut cum oidinis sui ꝓ fessione con¬
ueniat. ne audiat dici ad se adño. quia propt̾
uos nomen meum blasphemat᷑ int̾ gentes. Q d
aũt.ẽ. quod dic̃. &e scd̾m signa sua: uideamꝰ. Ego pu¬

Expanded text:
 unusquisque igitur ordinem suum, et quid dignum sit eo ordine quem suscepit intelligat, et ita liberet actus suos; ita etiam sermonem, incessum quoque ipsum et habitum moderetur ut cum ordinis sui professione conveniat, ne audiat dici ad se a Deo, Quia propter vos nomen meum blasphematur in gentibus . Quid autem est quod dicit, et secundum signa
Abbreviated transcription (Latin):
u̾bum di. ut etiam uermis fieri. putet᷑: N on te hͥ
turbet auditus. Audi ꝓpħam exꝑsona dnĩ dicen¬
tem. Ego autem sum uermis &e non hõ. Sic̃ enim
ipse. ẽ. qui fit aliis in ruinam. aliis aũ in resur¬
rectionẽ: ita ⁊ ipse. ẽ. qui ñc̃ inmanna si delibꝰ qͥdẽ
dulcedo mellis. ẽ. infidelib quidẽ dulcedo mel
lis. ẽ infidelib autem uermis efficit᷑. Ipse enĩ ser¬
mod̾i qui iniquorum m̃tes arguit & corre ꝓtionũ
spiculis peccatoꝵ conscientias terebrat: ipse. ẽ. qͥ ⁊
turas. qui dicunt. nonne cor nr̃m erat ardens ĩ no
conflagrat spinas de t̾ra mala. id÷ malignas cogi¬
tationes incorde consumit. Et ido peccatorib qui
dem neq uermis arguens um qͣm morit᷑ neq igniˢ
exurens aliquando restringuet᷑ iustis aũ & fideli¬
b ꝑmanet dulcis & suauis. Gustate enim i uidete¬

Expanded text:
verbum Dei, ut etiam vermis fieri putetur? Non te hic verbum Dei, ut etiam vermis fieri putetur? Non te hic turbet auditus: audi prophetam ex persona Domini dicentem: Ego autem sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est qui fit aliis in ruinam, aliis autem in resurrectionem; ita et ipse est qui nunc in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infidecitur. Ipse est enim sermo Dei qui iniquorum mentes arguit et correctionum spiculis conscientiam terebrat. Ipse est enim turas ignis, qui dicunt: Nonne cor nostrum ardens erat ibus cremat spinas de terra mala, id est, malas cogitationes in corde consumit; et ideo peccatoribus neque vermis arguens unquam moritur, neque ignis exurens exstinguitur: justis autem et fidelibus permanet dulcis et sua
Abbreviated transcription (Latin):
festinemꝰ cȩleste manna susciꝑe. Istud eñi manna ꝑ¬
ut uult quisq: saporẽ talem reddit more eiꝰ. Audi
eñi dñm dicentẽ his qui accedunt ad se. fiat tͥ ẜ
fidem tuam. Et tu gͦ si u̾bum di qđ in ȩcclia p̾di¬
cat᷑. tota fide &e tota deuotione suscipias. fiet tibi
ipsũ u̾bum quodcũq desideras. U̾bi gra. Si tri¬
bularis: consolat᷑ te dicens. Cor contritũ ⁊ humi¬
liatũ ds non sꝑnit. Si letaris ꝓ spe futura: cumu¬
lat tͥ gaudia dicens. letamini indño: &e exultate
utsti. Si iracundus es: mittigat te dicens. Desme¬
abita: & derelinque indignationẽ. Simn dolorib¬
sis: sanat te dicens. Dñs sanat om̃s langores tuoᷤ.
Si pauꝑtate consumeris: consolatur te dicens.
Dñs alleuat de t̾ra mopem: &e destertore erigit
pauꝑem. Sic gͦ manna u̾bi d̃i reddit inore tuo sa¬
porẽ quencumq uolueris. hoc tam̃ siquis infide¬
lit̾ suscipiat. cẽ non comedat s abscondat: uermes
ex eo ebulliunt. Pntas ne eousq deducendũ est

Expanded text:
Istud enim manna, prout vult quisque, talem saporem reddit in ore ejus. Audi enim et Dominum dicentem his qui accedunt ad se: Fiat tibi secundum fidem tuam . Et tu ergo si verbum Dei quod in ecclesia praedicatur, tota fide et tota devotione suscipias, fiet tibi ipsum verbum quodcumque desideras. Verbi gratia, si tribularis, consolatur te, dicens: Cor contritum et humiliatum, Deus, non despicies . Si laetaris prospere, futura cumulat tibi gaudia, dicens: Laetamini in Domino, et exsultate, justi . Si iracundus es, mitigat te, dicens: Desab ira, et derelinque indignationem . Si in doloribus es, sanat te, dicens: Dominus sanat omnes languores tuos . Si paupertate consumeris, consolatur te, dicens: Dominus erigit de terra inopem, et de stercore erigit pauperem . Sic ergo manna verbi Dei reddit in ore tuo saporem quemcumque volueris. Hoc tamen si quis infideliter suscipiat, et non comedat, sed abscondat, vermes ex eo ebulliunt. Putasne eo usque deducendum est