comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rgiori gła lib̾atur. ut ad ea ꝑluca¬
cur lib̾tate in qua pectare nõ possit.
sic̃ enĩ pria ĩmortalitas fuit qua
sse nõ peccare. nouissimũ nõ posse
pectare. sic ent inamissibił uolũta
Tam utiq pecrando nec pietate n
felicitatem cernimus / uolũtatẽ uero
felicitatis nec ꝓdita felicitate ꝑdidi¬
mus. certedeus ip̃e nũqd qr peccar¬
nõ põt. iõ libeꝵ arbiciu hre negãdͦ
est. Ent gͥ illiꝰ ciuitatis a unia in oĩ¬
bus insepabił in sỹgłis uolũtas li¬
bera ab om̃i maloliberata/ ⁊ impleta
oĩbono finens indeficientor etern¬
oꝵ iocũditate gandioꝵ oblita culp¬
aꝵ oblitapenaz¬

Expanded text:
rgiore gratia liberatur, ut ad eam perducatur libertatem, in qua peccare non possit. Sicut enim prima immortalitas fuit quam sse non peccare, novissimum non posse peccare. Sic enim erit inamissibilis voluntNam utique peccando, nec pietatem, nec felicitatem tenuimus, voluntatem vero felicitatis nec perdita felicitate perdidimus. Certe Deus ipse nunquid quonialiberum arbitrium habere negandus est? Erit ergo illius civitatis, et una in omnibus, et inseparabilis in singulis voluntas libera, ab omni malo liberata, et impleta omni bono, fruens indeficienter aeternorum jucunditate gaudiorum, oblita culparum, oblita poena
Abbreviated transcription (Latin):
bfi libeꝵ arbictiũ nõ habebũt. qa
peccati eos delectare nõ poterunt
Magis quippe ent liber adelecta¬
tionẽ pectandi usq ad delectatioe
nõ pectandi indeclinabile lib̾atũ.
na pͥmũ libeꝵ arbicriu ꝙ hõidatu
care. s pocuit ⁊ pectare. Hoc autez
nouissimũ eo potentius erit quop¬
etrare uo poterit. Ueꝵh auco dei
munere nõ sue possibilitate ñe ad
est enĩ deũ esse aliud ꝑticipem dei.
D̾s naturapectare nõ põt pticipes
noͣ dei ab illo accepũt ut peccare nõ
possint. Seruandi aũt gradꝰ erat di¬
uini muneris ut pꝰ daretur libeꝵ
arbitriũ. quo nõ peccare hõ posset

Expanded text:
 liberum arbitrium non habebunt, quia peccata eos delectare non poterunt, magis quippe erit liberum a delectatione peccandi, usque ad delectationem non peccandi indeclinabilem liberatum. Nam primum liberum arbitrium, quod homini datum care, sed potuit et peccare; hoc autem nouissimum eo potentius erit, quo peccare non poterit; uerum hoc quoque dei munere, non suae possibilitate naturae. aliud est enim esse deum, aliud participem dei. deus natura peccare non potest; particeps uero dei ab illo accepit, ut peccare non possit. seruandi autem gradus erant diuini muneris, ut primum daretur liberum arbitrium, quo non peccare homo posset
Abbreviated transcription (Latin):
patiuntur hii martyres ueri funt
Nam ⁊agarpassa est asarra ꝑsecu¬
tione et illa erat scã que faciebu
ill a iniqua que patiebatur nũqd
hiic ꝑsecutioni qua passaest agn
est iniquus saul. Ualde utiq dist
latronibus crucifrxus est s quos
uoxilla intelligenda est nõꝵ marti¬
rũ uolentiũ se discernere a martor¬
ibus falsis. Iudica me dens adis¬
cerne cam mea de gente nõ scã.
iõ se digun extimauit qui adiuu¬
aretur iuste q illi ꝓ sequebantur
iniuste. Nam si iuste illi ꝑ seque¬
rentur. nõ fuerat adimuandus s

Expanded text:
secutionem patiuntur, hi martyres ueri sunt. nam et Agar passa est a Sarra persecutionem et illa erat sancta, quae faciebat, illa iniqua, quae patiebatur. numquid huic persecutioni, quam passa est Agar, est iniquus Saul? ualde utique distominus cum latronibus crucifixus est; sed quos uox illa intellegenda est uerorum martyrum uolentium se discerni a martyribus falsis: Iudica me, deus, et discerne causam meam de gente non sancta; ideo se dignum existimauit, qui adiuuaretur iuste, quia illi persequebantur iniuste; nam si iuste illi persequerentur, non fuerat adiuuandus sed
Abbreviated transcription (Latin):
Corpois pul¬
ctitudo adeo quide fcm ẽ s tprale
camale infimuz bonui.male ama¬
tur ꝓposito deo etno in etno sepit¬
no bono. ꝙ admodu iustitia deẜ
ta auu amatur abauans muillo
pecto auri s hoĩs ira se hͣt oĩs ge¬
atura. Cum enu bona sit et bn po
custodito. male ordine ꝓ turbato
Quod in lande quada certitudĩe
breuit̾ u̾sib dixi. Hec tua dona ds̃
bona sunt. qr tu bonus ista creasti
neglecto ꝑte ꝙ conditur tu abste
Cteqtor aũt siueracit̾ amẽtur hoc
et amor ip̃e oroinate amãdus est
quo bñ amatur ꝙ imadũ ẽ ut
sit in bonis untus q̃ muit᷑ bñ uñ
michi uidet᷑ ꝙ di ffinitio breuis ⁊

Expanded text:
corporis pulchritudo, a Deo quidem factum, sed temporale carnale infimum bonum, male amatur postposito Deo, aeterno interno sempiterno bono, quem ad modum iustitia deserta et aurum amatur ab auaris, nullo peccato auri, sed hominis. Ita se habet omnis creatura. Cum enim bona sit, et bene  ordine custodito, male ordine perturbato. Quod in laude quadam Cerei breuiter uersibus dixi: Haec tua sunt, bona sunt, quia tu bonus ista creasti.neglecto pro te, quod conditur abs te. Creator autem si ueraciter ametur, hoc et amor ipse ordinate amandus est, quo bene amatur quod amandum est, ut sit in nobis metus qua uiuitur bene. Unde mihi uidetur, quod definitio breuis et
Abbreviated transcription (Latin):
tus animique patiẽ¬
tia dicitur tam magr
dei donum est. ut etiam iꝑius qm
nob̾ largitur qua malos ut cori¬
gantur expecrat ỹclicetur patiẽ¬

Expanded text:
tus animi, quae patientia dicitur, tam magnum dei donum est, ut etiam ipsius, qui nobis eam largitur, qua malos ut corrigantur expectat, patie
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗd in renim natura latitatet. ⁊¬
quid in morib appetẽdum esset
atq fugiendu. qd inip̃is ratio¬
cinandi regulis certa cõnerione
coꝵ queda magna quatu dimi¬
xime cum eoꝵ suꝑbie iusta dui¬
pietatis adhumilitate ad sup¬
na ẜ gente etia istoꝵ coꝑatioe¬

Expanded text:
d in rerum natura latitaret, quid in moribus adpetendum esset adque fugiendum, quid in ipsis ratiocinandi regulis certa conexione teorum quaedam magna, quantum diuixime cum eorum superbiae iuste prouipietatis ab humilitate in superna surgentem etia
Abbreviated transcription (Latin):
dẽcia camis dicit cum aĩa proma¬
gnis bonis. tp̃ralia bona cõcupiscit.
Quã diuꝑa ein appetitus talis ĩẽ aĩe
qr lex iubet. S cum spualia bona
resistet. Eade q aĩa cum in fenora
appetit prudẽtia cãnis hr̃e dicitur
cum nõ suppeĩora prudẽtiã sp̃s. Ne

Expanded text:
dentia carnis dicitur, cum anima pro magnis bonis temporalia bona concupiscit. Quamdiu enim appetitus talis inest animae, ae lex jubet. Sed cum spiritualia bona resistet. Eadem namque anima cum inferiora appetit, prudentiam carnis habere dicitur; cum superiora, prudentiam spiritus:
Abbreviated transcription (Latin):
cipiendo carnem xp̃i . Na ⁊ dicenti
cuidam. Bt̾s uenter quite portauit
ille respondit ĩmo bt̾i q audiũt u̾b¬
u dei et custodiũt illud. Deniq fr̃i¬
bus eius .i. ẜm carne cognatis q
nõ in eũ crecliderũt. Quid ꝓ fuit il¬
la cogͣtio. sic ⁊ mat̾nitatis ꝓpĩꝗtas
nichil marie ꝓ fuisset. nͥ felicius yp̃
corde ꝙͣ caru̾e gestasset. Uñ ĩ et¬

Expanded text:
cipiendo carnem Christi. Nam et dicenti cuidam, Beatus venter qui te portavit; ipse respondit, Imo beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt . Denique fratrisecundum carnem cognatis, qui non in eum crediderunt, quid profuit illa cognatio? sic et materna propinquitas nihil Mariae profuisset, nisi felicius Christum corde quam carne gestasset. Ipsa
Abbreviated transcription (Latin):
ĩnuulli dicant cum expositi nagie¬
tes iacerent. anescio qua ment᷑̾te¬
primũ fuisse collectos. ⁊primas
eius suxisse mamillas. Meret̾¬
ces autẽ lupas uocabant. nñ ⁊ nc̃
turpia loca eaꝵ lupanana nũcupã¬
cur. et eos postea ad faustulũ ꝑue¬
nisse pastorei¬
ore mitutos.

Expanded text:
int qui dicant, cum expositi uagientes iacerent, a nescio qua primum meretrice fuisse collectos et primas eius suxisse mamillas meretrices autem lupas uocabant, unde etiam nunc turpia loca earum lupanaria nuncupantur, et eos postea ad Faustulum peruenisse pastoreore nutritos.
Abbreviated transcription (Latin):
Quia non intelli¬
gebant hoicidium nisi petiõe
corporis hũani ꝑ ꝙ̃ uita priua¬
retur. apuit dũs ome iniquũ
motum ad nocẽdum fri ĩ homi¬
Et qm̃ putabant tin mo corpo¬
mixtioẽ uecai mechiã de mostã¬
uit magist etia talem cõcu¬
piscĩa m̾chil eẽ alid. Itez qr pe¬
ierare graue peccm ẽ. no iurare
ãt sic̃ uenim iuraẽ. nullum pec¬
catum ẽ. s lõgius remotuẽ afal¬
sum iurando. qr nec iurare cõ¬
sueuit. qͣ quenm uirare ꝓcli¬
uis est. Maluit nos dñs et nõ
iurãtes nõ recedẽ an eo. ꝙ̃ ueruii
iurantes xpinquare ꝑ iuirio.s¬

Expanded text:
im non intelligebant homicidium, nisi peremptionem corporis humani, per quam vita privaretur; aperuit Dominus omnem iniquum motum ad nocendum fratri in homi. Et quoniam putabant tantummodo corpomixtionem uocari moechiam, demonstrauit magister etiam talem concupiscentiam nihil esse aliud. item quia peierare graue peccatum est, non iurare autem sicut uerum iurare nullum peccatum est, sed longius remotus est a falsum iurando, qui nec iurare consueuit. quam qui uerum iurare procliuis est, maluit nos dominus et non iurantes non recedere a uero quam uerum iurantes propinquare periurio.
Abbreviated transcription (Latin):
ail aliud ag̾ que
neracit᷑ penitet. nisi ut ĩd ꝙ ma¬
le fecerat impunitũ ẽẽ no sinat
eo ꝗppe mõ sibi nõ ꝑcenti ille pã¬
at cuius altum instumq udiciũ
nullus cõtẽptor euadit.

Expanded text:
il aliud agit, quem eraciter paenitet, nisi ut id, quod male fecerit, inpunitum esse non sinat. eo quippe modo sibi non parcenti ille parcit, cuius altum iustumque iudicium nullus contemptor euadit.
Abbreviated transcription (Latin):
ea fecit ut possit Aius gͦ est rez
mocius auo illa herb.a sic ger¬
minat. ula sic illa etas pant.i
s ab illo q̃ rebus creatis indite
atq concreate. Ut añt lignu d̾
terra excisu. anton ppolitum si¬
ne radice ulla sine aqua sinete
ra repente floreat ⁊ fructu giit¬
nat. ut ꝑ iuuentute sterilis fe¬
mina in senectute pariat. ut asi
ipẽ prefigeret. qm̃ se ip̃o nõ est
ip̃e potentior. Ueꝵtũ alio mõd̾
dit ut nõ ħ haberent in motu
naturati s in eoꝙ itacicata essẽt
ut eoꝵ nacura uoluit potentiori
amplius sb̾iaceret. Habet ergo
in se ip̃o abscõditaᷤᷤ quoꝵdã fcõꝵ
cas quas reb ꝯcntis nõ ĩseruit
eas q implet nõ illo ope ꝓuidẽ
tie quo naturas sb̾stituit᷑. ut sit
cut s illo quo eas administrat.
uͣt uoluent. quas ut uoluit ꝯl¬
idit.

Expanded text:
ea fecit, ut possit. alius ergo est rerum modus, quo illa herba sic germinat, illa sic, illa aetas parised ab illo etiam rebus creatis inditae atque concretae. ut autem lignum de terra excisum, aridum, perpolitum, sine radice ulla, sine terra et aqua repente floreat et fructum gignat, ut per iuuentam sterilis femina in senecta pariat, ut asinipse praefigeret, quoniam se ipso non est nec ipse potentior — uerum tamen alio modo dedit, ut non haec haberent in motu naturali, sed in eo, quo ita creata essent, ut eorum natura uoluntati potentiori amplius subiaceret. Habet ergo deus in se ipso absconditas quorundam factorum causas, quas rebus conditis non inseruit, easque inplet non illtiae, quo naturas substituit ut sint, sed in illo quo eas administrat ut voluerit, quas ut voluit condidit.
Abbreviated transcription (Latin):
gaudent qr semꝑ indent un gaude¬
rc ualeant ⁊ laudare. nos uomoleci¬
rus pressi ⁊ procul auulcu tuo inhas
pegiinatione positi.atq ꝑ mũdanas
nãnactates distenti digum laudare
ut młto ałr laudemus ꝙͣ illi. s si di¬
uersis mocdis landes dicamus. tut
laudis incelo ꝗ in terra offertur per
mꝰ ⁊ fine fine laudabimus.l¬

Expanded text:
ident unde gaudere valeant et laudare. Nos vero mole carnis pressi, et procul a vultu tuo in hac peregrinatione positi, atque per mundanas varietates distenti, digne laudare ut multo aliter laudemus quam illi. Sed licet diversis modis laudes dicamus; tu tlaudis in coelo et in terra offertur. Permus, et sine fine laudabimus.
Abbreviated transcription (Latin):
uotissimo ꝙ magnitudine sui ⁊ scci¬
ptoꝵ excellentib lingnis insigniter
diftamatu atq uulgatu est gesture
guante iam lacino Faumi filio ex quo
satior regnũ dici cepit laurentuq¬

Expanded text:
notissimo, quod et magnitudine sui et scriptorum excellentibus linguis insigniter diffamatum atque vulgatum est, gestumque regnante jam Latino Fauni filio, ex quo Latinorum regnum dici coepit, Laurentumq
Abbreviated transcription (Latin):
sẽp sacurat᷑ exculpis. ille cibu nrm
deducit in crapula potũ nĩm ebriera¬
te ꝑfundit. ut mẽte nr̃a sẽꝑ faciat
amẽte. Capit ille santiãs uolũpta
te recipit expletur epulis qñ nos lu¬
xus soluit libido stimulat popa ra¬
pit ĩ pellit abitio uigetira furor
eeagitat succẽdit inuidia cupiditaᷤᷤ
ĩflãmat cure sollicitat lites uexaf᷑
lucra rapĩ̾t usure uĩcũt. cyrographa
ligãt p̃mũt sacculi. elidit auiu.
lũptas effluit honestas periit mĩa
prosterit᷑ disciplina. Ista su̾t q̃ mi

Expanded text:
semper saturatur ex culpis. Ille cibum nostrum deducit in crapulam: potum nostrum in ebrietatem diffundit, ut mentem faciat amentem, tem percipit, expletur epulis, quando nos luxus solvit, libido stimulat, pompa rapit, impellit ambitio, urget ira, furor implet, succendit invidia, cupiditas inflammat, curae sollicitant, lites vexant, lucra capiunt, usurae vinciunt, chirographa ligant, premunt sacculi, elidit aurum. luptas effluit, honestas perit, miserprosternitur disciplina. Ista militant ad
Abbreviated transcription (Latin):
de mẽfit. ꝑ hoc loth sodo muiticu restr¬
rit incẽdiu qui ꝑebrietate ĩ cesti ẽ
hebrietas isrliticu ppłm simulacoꝵ
cenebranit ertorib. hoc helya ꝑueỹ
ad celũ qñ achab getile ebrietas ad

Expanded text:
demersit. Per hoc Loth Sodomiticum restinxit incendium, qui per ebrietatem incesti est ebrietas Israeliticum populum simulacrorum tenebravit erroribus . Hoc Eliam pervexit ad coelum, quando Achab impium ebrietas ad
Abbreviated transcription (Latin):
isti .p. fiant post ieiuniũ pane non
diuna uutus s infurmitas huana
disquint nec sic lacessit᷑ fame deus
ut ad prouidẽdũ sibi cibũ ꝙ ẽ sue ro¬
testatis abdicat. Ex cõseq̃ tib deniq
dyabolus apit ꝙ conetꝰ᷑. Si filius dei
es mitte te deorsuz. Satis hoĩez tẽptare
uult cum nõ ascensu prouidet s riuã
humana cõdictio ad ascensum difficił
ras nec tẽptare nosti. Cadẽ eni nopot

Expanded text:
isti panes fiant. Post jejunium, panem non divina virtus, sed infirmitas humana disquirit, nec sic lassescit fame Deus, ut ad providendum sibi cibum, quod est suae potestatis, abdicat. Ex sequentibus itaque diabolus aperit quid conetur, Si Filius Dei es, mitte te deorsum. Satis hominem probare vult, cui non ascensum providit, sed ruinam: humana conditio ad ascensum difficilile: nec tentare nosti: cadere non potest
Abbreviated transcription (Latin):
litiis sepem. Amor nos teneat triu
liaris strepitus nĩm nõ cõfũdat au¬
dicu.ꝑcus cib decelesti sumat᷑ anno¬
na t̾ceni luxus copie nõ querãt᷑. In
poculis sobrietatis mẽsa ẜuet. Uires
ebrietas nõ enẽuet dispẽdiis. Quic¬
ꝗd exuberat comilitoni pauꝑ assu¬
mat pestilẽs effusio nichil ꝑdat. In
cõflictu hẽbit auxciliũ qui cibauent
stituti sic indicamus bella pectis sta¬
tuamus criminib pugna. ꝯflictũ
uictoria. qr nec amia celestia hostes
poterũt suꝑare t̾reni. nec diuino regi
ad u̾sa pocerut ꝯiaẽ mũdana. nec in
procitu fidei cõstitutos p̃ueie pocent
immica ẜreptio. neq cantos nigilã¬
tes et sobrios. drabolus sius poteĩt¬

Expanded text:
libus; amor nos teneat triumliaris strepitus nostrum non confundat auditum; cibus parcus de coelesti sumatur annona; terreni luxus copiae non quaerentur; in poculis sobrietatis mansura servetur; vires ebrietas non enervet. De stipendiis quidquid exuberat, commilito pauper assumat; pestilens effusio nil perdat; in conflictu habebis in auxilium, esurientstructi sic, indicemus bella peccatis; statuamus criminibus pugnam, conflictum victoria: qui nec arma coelestia hostes poterunt superare terreni, nec divino regi adversa poterunt contraire mundana: nec in procinctu fidei constitutos, praevenire poterit inimica subversio; neque cautos, vigilantes, sobrios, diabolus
Abbreviated transcription (Latin):
ma tn dulcis est et suꝑ fru ctu
et suꝑ spinas. Qui iscis uebis
auditis peior fẽs fuent. et spi¬
nas de pluuia gnauit. ignem
spet plumia nõ aiccuset qͥ ante
melior fẽs fuent. ⁊ fruges de
hona tra gẽminauent. horreũ
speret᷑. plũma laudet. Aut qd
ut ab eis diligatur.¬

Expanded text:
tamen dulcis est et super fructus et super spinas. Qui istis verbis auditis pejor factus fuerit, et spinas de pluvia generaverit, ignem speret, pluviam non accuset: qui autem melior factus fuerit, et fruges de bona terra genuerit, horreum speret, pluviam laudet. Aut quid ut ab eis diligatur
Abbreviated transcription (Latin):
u transferendo mutuamur. Ut gͥ
h atq io nec expedit aliquo certo fi¬
ne distĩguere. ea michi uidentur li¬
c̾e et nõ expedire. que ꝑ iustitiam
qͣde que coram deo est. ꝓmictũtur.
s ipt̾ offensione hõiu ne obħ ĩpedi¬
Antur a salute uitanta sũt. Ea no
nõ licere qiõ nec cxpedite. que sic
ip̃a iustitia uetantur ut facienda nõ
sint. cisi ab eis quib ĩ notitiam fue¬
tĩt plata laudentur. ꝙ siita ẽ nõ ñ¬

Expanded text:
utendo mutuamur. Vt igitur, atque ideo nec expedit. aliquo certo fine distinguere, ea mihi uidentur licere et non expedire, quae per iustitiam quidem, quae coram deo est, permittuntur, sed propter offensionem hominum, ne ob hoc inpediantur a salute, uitanda sunt; ea uero non licere et ideo non expedire, quae sic ipsa iustitia uetantur, ut facienda non sint, etiamsi ab eis, quibus in notitiam fuerint perlata, laudentur. quod si ita est,
Abbreviated transcription (Latin):
propter mala int̾que unumus
neqr enim uiuẽtes inreb hua¬
nis. mig̃ẽ possumus areb hũa¬
nis. cum tollerantia uiuẽdũ ẽ
cum tollerãtia uixerunt boni ĩ¬
ter nos. nõ obliuiscẽtes qd fue¬
rimus. nõ desꝑabimus de his q
bili coruptela regite domos ur̃aᷤᷤ
tegite filios urõs regite famili¬
as ur̃as. quomodo ad nos ꝑti¬
net in ecłia loq nob̾ sicaduos
ptinet in domib unĩs agẽ. uti
bonã ratioẽm reddatis de hiis q
st̃ nob̾ sbditi. amat deus disci¬
plina. ꝑu̾sa aũt ⁊ falsa innocẽ¬
tia ẽ ha benas laxare peccatis.⁊
ualde in utilit. naboe ꝑnitiose
sentit filius patus lenitatẽ. ñ
postea sẽtiat dei seneĩtatẽ. ⁊ hec
non selus s cum doso luco patre
suo quio enĩ supe nõ peccat ⁊ no
faẽ ꝙ filius ens. so nõ debet ⁊¬
ab ip̃a neꝗtia filiũ ꝓ hibẽ an ur
forte uideatur filio eius. qr ⁊ ꝑa¬
ter talia facẽt. nisi senuiss. ꝓccin
lectat te s etas deẜuit. no cupi¬

Expanded text:
ta mala inter quae vivimus. Neque enim viventes in rebus humanis, migrare possumus a rebus humanis. Cum tolerantia vivendum est cum tolerantia vixerunt boni inter nos. Non obliviscentes quid fuerimus, non desperabimus de his qubili corruptela, regite domos vestras, regite filios vestros, regite familias vestras. Quomodo ad nos pertinet in Ecclesia loqui vobis, sic ad vos pertinet in domibus vestris agere, ut bonam rationem reddatis de his qui vobis sunt subditi. Amat Deus disciplinam. Perversa autem et falsa innocentia est, habenas laxare peccatis. Valde inutiliter, valde perniciose sentit filius patris lenitatem, ut postea Dei sentiat severitatem: et hoc non solus, sed cum dissoluto patre suo. Quid enim? Si ipse non peccat, et non facit quod filius ejus, ideo non debet ab ipsa nequitia filium prohibere? An forte ut videatur filio ejus quia et pater talia faceret, nisi senuisset? Peccatuo, delectat te; sed aetas deseruit, non cupi
Abbreviated transcription (Latin):
potestas. aut ad ɨ¬
dãpnados impios autad probãdoᷤᷤ
pios. Iufte hoc totum dñs agit ⁊
Et inneminẽ habet diabolus pote¬
statem uł inaliꝗo eiꝰ nisi ille cõce¬
dat ubi est potestas sũma et sbli¬
mis. Sie dyabolo. sic hoi nulla ẽ po¬
testas in hoiem nisi desuꝑ detur et
non nisi accepta malio nocent. s
pro ficẽtib no nocẽt malio ita fũt
tanꝙ̃ ignis feno. bonis tanquaz
ignis auro. manducatus ẽ iudas
ut fenum. probatus ẽ iobut aurx̃.

Expanded text:
potestas? Aut ad damnandos impios, aut ad probandos pios. Juste hoc totum Dominus agit; et in neminem habet diabolus potestatem, vel in aliquid ejus, nisi ille concedat, cui est potestas summa et sublimis. Sic diabolo, sic homini nulla est potestas in hominem, nisi desuper detur. Stnonnisi accepta potestate nocent: sed proficientibus non nocent. Malis ita sunt tanquam ignis feno; bonis ita sunt tanquam ignis auro. Manducatus est Judas ut fenum; probatus est Job ut aurum.
Abbreviated transcription (Latin):
tie gemitus fletus et lantatio
uenia meruit. ⁊ ad pustinum
statum redditus ẽ. qr et rex per
penituit. et postea ꝑ secutõe afi¬
lio passus ꝓpħauit Tertius enĩ
p̃s iuxta istoria post quq̃ gesi¬
mu̇ est s forte regi ignosci opor¬
cuit. huilib aute igłiosci non
debet. cum magis potẽtioribus
difficilius ignoscẽdum uideat᷑
magis licet leue peccm eius g¬
ue est cum. Sic̃ enim huilitas
in potente sublimius magnifi¬
cata est. ita et culpa eius pro cri¬
mie hnda est. exceptis eni pec¬
catis q̃ costat oĩb ẽẽ illicita. Nõ
oĩa licent potẽtib. que st̾ coces¬
sa huilib. dignitoso enim hõi ne¬
gociatori deforme ẽ. et popina
ingredi notabile est Senatoi¬
b qͦuoq fenus in famia est. si er¬
go inbiis leuib inueti notãdi st̃
ꝙtomagis rei costituendi st̃. su
peccauenit.
uite hic cocessum non fuent.⁊
aut soluntur pec̾ca. infucuro ⁊
aut mcbil aluid ent nisi aut i¬
remunertio. aut codepnatio.

Expanded text:
im gemitus, fletus et lamentatiueniam meruit et ad pristinum statum redditus est, quia et rex permpaenituit et postea persecutionem a filio passus profetauit; tertius enim psalmus iuxta historiam post quinquagensimum est. sed forte regi ignosci oportuit, humilibus autem ignosci non debet, cum magis potentioribus difficilius ignoscendum uideaturmagis, licet leue peccatum eius, graue est crimen. sicut enim huin potente sublimis et magnifica est; ita et culpa ejus pro crimine habenda est. Exceptis enim peccatis, quae constat omnibus esse illicita, non omnia licent potentibus, quae sunt concessa humilibus. Dignitatis enim homini negotiari deforme est, et popinam ingredi notabile est. Senatoribus quoque fenus infamia est. Si ergo in his levibus inventi notandi sunt, quanto magis rei constituendi sunt, si peccaverint? ure hic concessum non fuerit, naut soluuntur peccata; in futurum autem nihil aliud erit nisi remuneratio aut condemnatio.
Abbreviated transcription (Latin):
moueãtur
ad femĩas
nisi certis
q eĩ ratõe
se cohibet
aliquo tẽpe
pecus. seo¬
cantate cõnectimur et eum ꝙͣ
tum possumus imitamur nõ
peccamus et filii dei sumus in
quãtum aut ex occa sioe carnal
in firmitatis. qr nõ dum mote
resoluta. no dum reẜrectiõe mu¬
tata ẽ. motus reprehesibiles ĩ¬
probi q̃ sbrepũt. peccamus. ꝙi
utiq faten nos cõuenit ne dura
cenuce nõ langoris nii sanita¬
tem. s dãpnafloe suꝑbie mere

Expanded text:
moveantur ad feminas nisi certis que enim ratione se cohibet alio tempore pecus, secharitate connectimur, et eum in quantum possumus, imitamur, non peccamus, sed filii Dei sumus: in quantum autem ex occasione carnalis infirmitatis, quia nondum morte resoluta, nondum resurrectione mutata est, motus reprehensibiles improbique subrepunt, peccamus. Quod utique fateri nos convenit; ne dura cervice, non languoris nostri sanitatem, sed damnationem superbiae mere
Abbreviated transcription (Latin):
tata aut firmata ut cu omib a¬
moribus terroribus et horroribus
suis uincatur hic mũdus. ħ scõꝵ
martyna docuerunt. Deniq illede
in tanta felicitate. in tanta nõ poc¬
candi facilitate. Isti aũt nõ dicot̾r¬
ente mũco. s seuiente ne starẽt
steterunt in fide cum underet ille
bona presentia que fuerat relictu¬
tun. nõ uiderẽt. Unde hec nisito¬
nante illo a quo mĩam consecuti
sunt. ut fideles eẽnt a quo accepe¬
rũt sp̃m nõ timoris. quo ꝑseꝙ̃¬
tibus cederent. ẜ uͥtutis caritatis
et continẽcie. quocunta mina
tia cunta cruciantia suparent. illi
gͦ sine peccato ullo data est cũ quo
conditaest uoluntas lib̾a. ⁊ ea

Expanded text:
nita atque firmata, ut cum omnibus amoribus, terroribus, erroribus suis uincatur hic mundus. hoc sanctorum martyria docuerunt. denique ille ein tanta felicitate, in tanta non peccandi facilitate, isti autem, non dico terrente mundo, sed saeuiente, ne starent, steterunt in fide. cum uideret ille bona praesentia, quae fuerat relicturant non uiderent? unde hoc, nisi donante illo a quo misericordiam consecuti sunt, ut fideles essent, a quo acceperunt spiritum non timoris, quo persequentibus cederent, sed uirtutis et caritatis et continentiae, quo cuncta ntia, cuncta cruciantia superarent? Illi ergo sine peccato ullo data est, cum qua conditus est, voluntas libera, et eam
Abbreviated transcription (Latin):
hitare fres inunu. an aliq̃ sint
certi atq ꝑfã qui hitant ĩ unu
nec ad om̃s ꝑtineat istabñdictio.
s ad quosda. aqb tñ descendat ad
ceteros. ista eĩz uerba psaltem iste
dulcis ista suauis melodia tam
incantico ꝙͣ in ĩtellectu q̃i monaste¬
na pepit ad hũe sonu excitatisũt
fres qͥ hĩtare in unũ ꝯcupierunt
iste uersus fuit tuba ip̃õ ꝵ. sonuit᷑

Expanded text:
habitare fratres in unum;» an aliqui sint certi atque perfecti qui habitant in unum, nec ad omnes pertineat ista benedictio, sed ad quosdam, a quibus tamen descendat ad caeteros. 2. Ista enim verba Psalterii, iste dulcis sonus, ista suavis melodia, tam in cantico quam in intellectu, etiam monasteria peperit. Ad hunc sonum excitati sunt fratres qui habitare in unum concupierunt; iste versus fuit tuba ipsorum. Sonuit p
Abbreviated transcription (Latin):
tis. sicut nõ nulli dicunt ꝗ hebre¬
am linguã nouenint. mag affe
indicans ꝙͣ rem aliꝙ̃ sigruficão
sicut sunt inligua latina quas
int̾iectioẽs uocant. uelud cũ do¬
lẽtes dicimus. hen. uł cum delec
.o. nichil siganficat nisi miran¬
tis afcm. ꝙ iõ credẽdum ẽ ita ẽẽ.
qr neq grecus neq latinus hoc ĩ

Expanded text:
 sicut nonnulli dicunt qui hebraeam linguam noverunt, magis affectum indicans, quam rem aliquam significans: sicut sunt in lingua latina quas interjectiones vocant, velut cum dolentes dicimus, Heu! vel cum delectO, nihil significat, nisi mirantis affectum. Quod ideo credendum est ita esse, quia neque Graecus, neque Latinus hoc int
Abbreviated transcription (Latin):
Terrenam qͦ¬
lecũq felicitatem ño ñ a dño creato¬
re nuiusitatis put ꝗsꝙͣ cuꝙͣ posse co¬
ferti s si ppillam colaturdeus ẜuihis
est cultus ꝓtines ad filios ancille. Si
ad filios libere q̃ est matꝰ nͥ. eternai
celis

Expanded text:
terrenam qualemcumque felicitatem nisi a domino creatore uniuersitatis putet cuiquam posse conferri. sed si propter illam colatur deus, seruilis est cultus pertinens ad filios ancillae, siad filios liberae, quae est mater nostra aeterna in caelis
Abbreviated transcription (Latin):
scm. ꝑ quẽ diffunditur caĩtas in
cordib mns ut diligendo libera¬
liter faciamus ꝙ qui timẽdo faẽ
ẜuilif facit. nec est amicus recti
quasi mallet si fieĩ poss io qõ rec¬
tum est nõ iubei.

Expanded text:
 quem diffunditur charitas in cordibus nostris, ut diligendo liberaliter faciamus, quod qui timendo facit, serviliter facit: nec est amicus recti, quando mallet, si fieri posset, id quod rectum est, non juberi.
Abbreviated transcription (Latin):
retur. nõ que ẽ cõfinis atq cõtigua
diũce passioni. qr u ea significatur
hec uita laboriosa. cui op̾us e cõtinẽ¬
tia.ut abip̃a mũdi amicitia ieiune¬
t᷑. que utiq fallacitꝰ blãdiri et inlle¬
sat. Nũd aut quadragenano iuta
ista ppea figurari arbitror. qr denanꝰ
in quo est ꝑfectio beatitudinis ñte
scit inoctonano qr rediit ad primu

Expanded text:
retur nisi confinis atque contigua dominicae passionis, quia in ea significatur haec uita laboriosa, cui opus est continentia, ut ab ipsius mundi amicitia ieiunetur, quae utique fallaciter blandiri et inlessat. Numero autem quadragenario vitam istam propterea figurari arbitror, quia denarius, in quo est perfectio beatitudinis nostrae, sicut in octonario, quia redit ad primum,
Abbreviated transcription (Latin):
qnͣ sestinet honã cin᷑libet calami¬
tatis głiatur de uiribꝰ proprieuo¬
lũtatis. tanꝙ̃ destupõe morbi. nõ
de robore sanitatis. in sana e eni¬
ula gloriatio. non ẽ patiẽtie s de¬
mẽtie. uoluntas illa tanto uidet̃
patientior. acͬboy malor. quãto

Expanded text:
 sustinet onera cujuslibet calamitatis, gloriatur de viribus propriae voluntatis, tanquam de stupore morbi, non de robore sanitatis. Insana est ista gloriatio; non est patientiae, sed dementiae. Voluntas ista tanto videtur patientior acerborum malorum, quanto
Abbreviated transcription (Latin):
Miuidus quando in malo
ponitur. dilectores mundi in teli¬
guntur. quãdo in lande ponitũ ce¬
sum et terra est. quesunt oꝑadi
cognouit. It̾ mũdus est plenitu
di.mudi dicit onniũ fideliũ ꝑ or

Expanded text:
 quando in malo ponitur, dilectores mundi: mundus quando in laude ponitur, coelum et terra est, et quae factus est . Item mundus est plenituddi . Mundi dicit omnium fidelium per orbem
Abbreviated transcription (Latin):
guli possidemus ealstintlites
immnicitie. discordie. bella in¬
t̾ hoĩes. tumultus. dissessiors
ad uẽsum se. scandala. pecon.
unquitates. Hu micidia. Et ħ¬
pꝑ illa que singuli possidemu¬
possidemus litigamus. Aere
istum comuinter ducimus. so¬
lem comunit cẽs uidenius. ⁊¬
Beati etgo quisic faciunt locu
dñs ut priuato suo nõ gandert¬

Expanded text:
guli possidemus, existunt lites, inimicitiae, discordiae, bella inter homines, tumultus, dissensiones adversum se, scandala, peccata, iniquitates, homicidia.  ipsa quae singuli possidemupossidemus, litigamus? Aerem istum communiter ducimus, solem communiter omnes videmus. Beati ergo qui sic faciunt locum Domino, ut privato suo non gaude
Abbreviated transcription (Latin):
inosus est mũdus ecce tantis ca¬
lamitatib repleuit deus mũdu
ecce amans est mudus. ⁊si sic a¬
mat quid facẽmus si dulcis esset.
quio facẽs si manẽs. quẽ nõ deçipeᷤᷤ
dulas si amarus alim̃ta m̃tinꝰ¬

Expanded text:
inosus est mundus, ecce tantis calamitatibus replevit Deus mundum, ecce amarus est mundus, et sic amatur! Quid faceremus, si dulcis esset? quid faceres si maneres? Quem non deciperes dulcis, si amarus alimenta men
Abbreviated transcription (Latin):
num ire cum drabolo tã pro eis ñ
oraret. ꝙ̃ nec pro ip̃o. s qr denullo
ceita est orat pro oĩb dum raxat
hoĩb inimicis suis in hoc corpore
cõstitutis./ nec tñ pro oĩb exandi¬
atur.pro his enim solis ꝗsi au̾sã
tur eccłie. Siqui aũt usq admortẽ
he̾bũt cor inpenites. nec exinimi¬
orat eccłia. cur ita nisi qr iam ĩ ꝑte
draboli cõputãtur. qr dum ẽẽnt m
corpore non st̃ translati ad xp̃m
est ut neq nune neq tunc oretur
defuntis. nam prodefuntis quib¬
dam uł ip̃ius eccłie uł quorũda
pior exauditur oratio. s pro hiis
ut tali mĩa iudicẽtur digni non
ẽẽ. nec usq adeo bñ ut talẽ mĩa¬
repiantur ncc̃iam nõ hr̾e. sic̃ etiã
fca reẜrectioe mortuoꝵ nõ de erũt
gnẽ nõ mictãtur et̾num. neq eĩ
de quib. dam ueacit̾ diceret᷑ ꝙ eis
non remictatur. neq in hoc scło i

Expanded text:
ignem ire cum diabolo, tam pro eis non oraret quam nec pro ipso. Sed quia de nullo certa est, orat pro omnibus duntaxat hominibus inimicis suis in hoc corpore constitutis, nec tamen pro omnibus exauditur. Pro his enim solis exauditur qtur Ecclesiae. Si qui autem usque ad mortem habebunt cor impoenitens, nec ex inimiorat Ecclesia? Non. Cur ita, nisi quia in parte jam diaboli computatur qui cum esset in corpore non est translatus ad Christum?est ut neque nunc neque tunc oretur defunctis. Nam pro defunctis quibusdam vel ipsius Ecclesiae vel quorumdam piorum exauditur oratio; sed pro his ut tali misericordia judicentur digni non esse, nec usque adeo bene, ut talem miriantur necessariam non habere; sicut etiam facta resurrectione mortuorum non deerunt, gnem non mittantur aeternum. Neque enim de quibusdam ueraciter diceretur, quod non eis remittatur neque in
Abbreviated transcription (Latin):
Qua cã fit ut
nunc eccłia non oret pro malis ange-
etiam pro hoĩb et̾no igne crutiãdiᷤ
ppea pro eis orat quos ingenẽ hũa¬
no bt inimicos qr tp̃s est penitẽtie
fructuose. nam quid maxime pro
eis orat nisi ut det ilis ds siẽ dic̃¬

Expanded text:
qua fit ut nunc Ecclesia non oret pro malis angelietiam pro hominibus aeterno igni cruciandis,  enim propterea pro eis orat quos in genere humano habet inimicos, quia tempus est poenitentiae fructuosae. Nam quid maxime pro eis orat nisi ut det illis Deus, sic
Abbreviated transcription (Latin):
magis moderata spetiosa et ordi¬
nata sunt. tanto magis utiq boã
sunt quanto minus modẽãta i
minus spetiosa minus ordinata
sunt. minus hona sunt. Un orto¬

Expanded text:
magis moderata, speciosa, ordinata sunt, tanto magis utique bona sunt: quanto autem minus moderata, minus speciosa, minus ordinata sunt, minus bona sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
deus cum men
aduersus reb exagitat. aut me¬
rita examinat aut pecc̃a castiga
mẽcedem q michi et̾nam pro to¬
lleratis pie malis tꝑ̃alib ẜuat.¬

Expanded text:
e cum me adversis rebus exagitat, aut merita examinat, aut peccata castigat, mercedemque mihi aeternam pro toleratis pie malis temporalibu
Abbreviated transcription (Latin):
eius st̃ oroinate. ds enĩ sine ꝯcubiti
apes fetare creauit ⁊ agrorũ sema
cunta absq libroine seminaĩ ułna¬
sci decrenit. hoĩem quoq exhoĩe. siñ
peccasset ꝑ cõcubitũ uolũtatis nõ
libidins scortũ exoriri in ꝑadiso ꝑ
nun ualde fatemur ⁊ cõcupisciẽtiã¬
malam inconigatis dãpnabilẽ et
uoluptuosa ẽẽ catholico ore clamam
si igitur inuob̾ ullus pudorẽ hone
nũ dicẽ ⁊ laudare desinite eius ac¬
torẽ non deũ s diabolum eẽ credite
procedẽte pro tho plausti pcc̃o ⁊ ꝙ eã
uolũtas humana intũpissimis mo¬
tib refẽnare nõualeat singularis

Expanded text:
mus, ordinatae. Deus enim qui sine concubitu apes fetare creavit, et agrorum cuncta semina absque libidine seminari vel nasci decrevit, hominem quoque ex homine, si non peccasset, per concubitum voluntarium, non per libidinis scortum exoriri in valde fatemur, et malam concupiscentiam in conjugatis damnabilem et voluptuosam esse catholico ore clamamSi igitur in vobis ullus pudor est, si honesnum dicere et laudare desinite: cujus auctorem non Deum, sed diabolum esse credite, praecedente protoplasti peccato: et quod eam voluntas humana in turpissimis motibus refrenare non valeat singularis,
Abbreviated transcription (Latin):
tos filior gignadoꝵ uideliez cã q̃ na¬
scuntur deo oppifice. nõ de acridenti
libidinis malo. s de bona licẽtia ⁊
nuptiarũ. fuquid eĩm cumuitis
undiq deẜẽte agricola fueĩt sẽtib
occupata et tp̃e suo iaçens indumi
produxeit botros. deꝯͣriis oibi spĩs
quib p̾̃mitur. uuã producit. absit.
s de nẽ sue bono licet spinanĩ acule¬
is corupto bonos afert fruttus. Si¬
milit̾ triticum sinatũ cirtũq cica¬
niis oꝑiatur. in quãtum spicãm
produxerit denẽ sue bono nõ çica¬

Expanded text:
tos, filiorum gignendorum videlicet causa, qui nascuntur Deo opifice, non de accidentis libidinis malo, sed de bono licentiae nuptiarum. Numquid enim cum vitis undique deserente agricola fuerit sentibus occupata, et tempore suo jacens in dumis produxerit botros, de contrariis sibi spinis, quibus premitur, uvam produxit? Absit. Sed de naturae suae bono, licet spinarum aculeis corrupto, bonos attulit fructus. Similiter et triticum, si natum circumquaque zizaniis operiatur, in quantum spicam produxerit, de naturae suae bono, non de ziza
Abbreviated transcription (Latin):
Subici eni omĩa possunt uͥ bodei qr
q̃i p̾tium sint u̾bi. ut ꝗsq det aliqd
ut illud accipiat. tñ si dici pot. et
admittit nom̃ hoc rõ aliqͣ uł loꝙ̃ di
cõ suetudo p̃tĩ cõꝑandi ubi ip̃e cõ¬
pator est qui se ip̃m pro seip̃o dedeĩt
huic ubo. Itaq qnͣ aliꝗd emimus.
quenmus aliqd q debemus ut habe¬
amus rem dato ꝑ̇ tio quã uolumuᷤᷤ
emẽ et ex̃ nos ẽ q damus et si apd
nos erat fit ex̃ nos illud ꝙ damus
ut fit apud nos illud ꝙ cõꝑamꝰ. Qd

Expanded text:
sunt Verbo Dei, quia quasi pretium sint Verbi, ut quisque det aliquid, ut illud accipiat. Tamen si dici potest, et admittit nomen hoc ratio aliqua vel loquendi consuetudo, pretium comparandi Verbi ipse comparator est, qui se ipsum pro se ipso dederit huic Verbo. Itaque quando aliquid emimus, quaerimus aliquid quod demus, ut habeamus rem dato pretio quam volumus emere. Et extra nos est quod damus; et si apud nos erat, fit extra nos illud quod damus, ut sit apud nos illud quod
Abbreviated transcription (Latin):
ic. In ip̃o euãgelio quał et quãtu
uir iħes fuerit inuenimus ut ex di¬
unitate dispẽsatiois intelligatũ ꝙti
pretii sit u̾bum ꝙ ꝑ tale dici potui̾t
imo ꝙͣ nullius p̃cii sit ꝙ ẽ suꝑ oĩa.

Expanded text:
. In ipso autem Evangelio qualis et quantus vir Joannes fuerit, invenimus, ut ex dignitate dispensatoris intelligatur quanti pretii sit Verbum, quod per talem dici potuit: imo quam nullius pretii sit quod superat omnia.
Abbreviated transcription (Latin):
neꝗtiam lapsu fluit cicu ad uiitu¬
tis yndolem dei anxilio deẜente po
ĩmẽbris natapti et deꝰ a leui iugo
mandatoꝵ suoꝵ leuiq sarcina rec¬
ceclentes atq in pcã duriss imã ser¬

Expanded text:
nequitiam lapsu fluit, et cum ad virtutis indolem Dei auxilio deserente nin membris nata peccati, et Deus a levi jugo mandatorum suorum levique sarcina recedentes, atque in peccati durissimam ser
Abbreviated transcription (Latin):
deliram̃tis remotis cũ audimuo ñ
occides. si ꝑpea ñ accipimus ħ dcm
nec de in rõnabilib aĩalib uolatili¬
b natatilib anbulãtib reptilib
qr nulla nobis iõe sotiant᷑ ꝙͣ nõ eis
datum est uobcum hr̃e cõem. Uñ iu¬
stissima ordinatioẽ creatoris ⁊ uita
et mors eorum nrĩs usib sb̃ditur
restat ut de hoĩe in telligamus ꝙ i
d c̃m est non occides. nec alt̾um gͣ
nec te neq enim qui se ocadit ało̾
ꝙͣ hoĩem occidit

Expanded text:
deliramentis remotis cum legimus: Non deliramentis remotis cum legimus: Non occides, si propterea non accipimus hoc dictum nabilibus animantibus, uolatilibus natatilibus, ambulatilibus reptilibus, quia nulla nobis ratione sociantur, quam non eis datum est nobiscum habere communem unde iustissima ordinatione creatoris et uita et mors eorum nostris usibus subditur: restat ut de homine intellegamus, quod dictum est: Non occides, nec alterum ergo nec te. Neque enim qui se occidit aliud quam hominem occidit
Abbreviated transcription (Latin):
diligẽdi proximũ tuum tanꝙͣ te ip̃
roro si falsi testimonii nõ minus teu
est quide de seip̃o falsum facet᷑ ꝙ̃ fi
ad u̾sus ꝓximũ ħ facẽt cum in eo p̃¬
cepto auo falsum testimoiũ prohi¬
betũ aduersus proximimũ prohibea¬
tur possit q recte nõ intelligẽtibu
uideĩ nõ eẽ prohibitum cum ad u̾s
se ip̃m qͥsq falsꝯtestis existat ꝙ to
magis intelligẽdum ẽ nõ li cẽ hoĩ
se ip̃m occidẽ. cum in eo ꝙ scrptũ ẽ
non occides. nichil de inde addito
nullus nec ipẽ utiq cui p̃cipituri
intelligatur exceptus. Uñ quida
ħ p̃ceptum q inbestias ac pecora co¬
quicquid radicitus hũo alitur ac
sẽtiat/ dicit᷑ uiuẽ. ac ꝑ hoc pot ⁊ mõi
proinde ⁊̃ cum uis ad hibet᷑ acctoi uñ
et apłs cum de huius scemodi scełib
loqueretur tu inquit ꝙ seminas ñ
dine/ nõ igit᷑ obhoc cum audimus
non occides uirgultum ueslere ne¬
fas dicimus ⁊ maĩcheoꝵ hẽtori in¬
sanissime aquiescimus. his ergor

Expanded text:
Diliges pro x i mum tuum tamquam te ipsum. Porro si falsi testimonii non minus reus est qui de se ipso falsum fatetur, quam si aduersus proximum hoc faceret, cum in eo praecepto, quo falsum testimonium prohibetur, aduersus proximum prohibeatur possitque non recte intellegentibus uideri non esse prohibitum, ut aduersus se ipsum quisque falsus testis adsistat: quanto magis intellegendum est non licere homini se ipsum occidere, cum in eo, quod scriptum est: Non occides, nihilo deinde addito, nullus, nec ipse utique cui praecipitur, intellegatur exceptus! Unde quidam hoc praeceptum etiam in bestias ac pecora coquicquid humo radicitus alitur ac sentiat, dicitur uiuere ac per hoc potest et mori, proinde etiam, cum uis adhibetur, occidi. Unde et apostolus, cum de huius modi seminibus loqueretur: Tu, inquit, quod seminas non dine. Num igitur ob hoc, cum audimus: Non occides, uirgultum uellere nefas ducimus et Manichaeorum errori insanissime adquiescimus? His igitur
Abbreviated transcription (Latin):
iudit oĩa que fec̃ et erat bona ua¬
de. nullam aliam cãm fatiendi i
mundi intelligi uoluit nisi ut
bona fierent a bono ubi sinemo
peccasset tm̃modo. natiuis bonis
eẽt mundus ornatus et plenus.⁊
qr peccatũ est. ño oĩo cũcta sunt
inplera peccĩs cum bonor lõgei
luntas qr nature ordinẽ ẜuare
noluit. so iusti dei leges oĩa bene
ordinantis effugit. qm̃ siẽ pictura
cum colore nigro et loço suo poĩta
ita uniu̾sitas rex siquis possit in¬
tuereriam cum pecc̃orib pulcra ẽ
ꝙͣ uis ꝑ se ipõs cõsideratos sua d̾¬
de formitate turpat de in debuit¬

Expanded text:
us omnia, quae fecit, et ecce bona ualde, nullam aliam causam faciendi mundi intellegi uoluit, nisi ut bona fierent a bono Deo. Ubi si nemo peccasset, tantummodo naturis bonis esset mundus ornatus et plenus; et quia peccatum est, non ideo cuncta sunt inpleta peccatis, cum bonorum longeluntas, quia naturae ordinem seruare noluit, ideo iusti Dei leges omnia bene ordinantis effugit; quoniam sicut pictura cum colore nigro loco suo posito, ita uniuersitas rerum, si quis possit intueri, etiam cum peccatoribus pulchra est, quamuis per se ipsos consideratos sua deformitas turpet. Deinde ui
Abbreviated transcription (Latin):
sis progressib pro diu̾sitate pecca¬
toꝵ a celis usq ad t̾ras diu̾sa cor¬
pera qua si uincula meruisse. et
hunc ẽẽ mundum. eamq causã
mundi fuisse fatiẽdi ut nõ cõdere¬
turbona. s ut mala cohiberẽtur
hĩc origenes iure culpatur in hu
scripsit. usq plusꝙͣ dici põt. mirõ
hoĩem in ecc̃asticis lictens tã doc¬
tum et excrcitatum nõ attendi

Expanded text:
recedendo et diuersis progressibus pro diuersitate peccatorum a caelis usque ad terras diuersa corpora quasi uincula meruisse, et hunc esse mundum eamque causam mundi fuisse faciendi, non ut conderentur bona, sed ut mala cohiberentur. Hinc Origenes iure culpatur. In liscripsit. Ubi plus quam dici potest miror hominem in ecclesiasticis litteris tam doctum et exercitatum non adtendi
Abbreviated transcription (Latin):
euenisse.qr una aĩa sic pectaue¬
rat ut tali corpore mereret ĩ cludi
ac pħ̾ si cõtigisset. ut non una s
due. ymo non due s decem uł cẽ¬
tum.simul equalit̾ que pectassẽt
cẽtũ. soles hr̃et hic mũdus. q. ñ

Expanded text:
euenisse, quia una anima sic peccauerat, ut tali corpore mereretur includi? ac per hoc si contigisset, ut non una, sed duae; immo non duae, sed decem uel centum similiter aequaliterque peccassent, centum soles haberet hic mu
Abbreviated transcription (Latin):
ugetur uł extenuatur. nec tñ atra¬
mite significande uentatis erratur
qm̃ si uẽrbare que indicatur exced¬
unt. ut uolũtatis loꝙͣtis uł fallen¬
tis appeat qui nouit quousq credat᷑
a quo ultͣ ꝙͣ credendu ẽ uł minut¬

Expanded text:
ugetur, vel extenuatur, nec tamen a tramite significandae veritatis erratur, quoniam sic verba rem quae indicatur excedunt, ut voluntas loquentis nec fallentis appareat, qui novit quousque credatur, a quo ultra quam credendum est, vel minu
Abbreviated transcription (Latin):
du cape qui scubendi sũt libros ñ
spatia locoꝵ credendu ẽ mũdu po¬
ssecape nõ posse que ĩ eo scuibi qũo pos¬
sẽt si scripta nõ ferret. s capacitatele¬
gentin app̃hendi fortasse nõ possent
ceclere uideãt fidem qd̾ nõ fit qnͣ aliqͥd¬

Expanded text:
sunt libros. Non spatio locorum credendum est mundum capere non posse quae in eo scribi quo modo possent, si scripta non ferret, sed capacitate legentium comprehendi fortasse non possent; cedere videantur fidem, quod non fit quando aliq
Abbreviated transcription (Latin):
ẜuare poss s ueritatem uoluit ce¬
lari nõ mendacium dici. Sororẽ
eius dicitur qr filia frĩs erat a in
ħ o stenditur qr nemo debet temy¬
tare dnĩnden suũ dũ ht ꝙ rationa¬
biliconsilio faciat. Fecit ꝙ potuit.
rogatus illam uxorem suam indi¬

Expanded text:
are posset. Sed veritatem voluit celari, non mendacium dici. Soror enim dicitur, quia filia fratris erat. Et in hoc ostenditur, quod nemo debet tentare Deum suum, dum habet quod rationabili consilio faciat. Fecit quod potuierrogatus illam feminam indi
Abbreviated transcription (Latin):
loquid̾i
est insibiłr sine sono uocis uł quol st¬
repitu occultã in mentib scõꝵ uolũta¬
te sua atq rectũ intellectu inspira
Que locutio dei ut qdam uolũt trib

Expanded text:
Loqui Dei invisibiliter sine sono vocis vel quolibet strepitu occulte mentibus sanctorum voluntatem suam atque rectum intellectum inspirarrevelare. Quae locutio Dei, ut quidam volunt, tribus
Abbreviated transcription (Latin):
re est: Ht amantudinẽ uoxiam.⁊
ht̃ fructus tribulationũ. tẽpestates
cẽptationum. Ht hoiẽs uelud pi¬
sces de suo malo gaudentes et tãqͣ
se inuicem deuorantes. Hic ãbii
cus tẽpestatẽ seuiens fluctib ꝑse

Expanded text:
re est. Habet amaritudinem noxiam, habet fluctus tribulationum, tempestates tentationum; habet homines velut pisces de suo malo gaudentes, et tanquam se invicem devorantes; hic ambula, tus tempestate, saeviens fluctibus
Abbreviated transcription (Latin):
Terribłe mare sig̾¬
i ficat. ibi sũt reptilia quoꝵ nõ est̃
tos repente ocupant. repẽtes autẽ
ceptationes quis numerat. repunt
s caue sbripiant repentes. suigilet᷑
inligno ⁊̃ in aquis etĩa in flu̾ctib
tuti sumꝰ nõ dormitat xp̃s. nõ dor¬
miat fides. Si dormiuent excit¬
etur. imꝑabit uentis placabit ma¬
re fimetur ina gaudebit᷑ in pr̃a.¬

Expanded text:
Terribile mare significat: «ibi» sunt «repentia quorum non est tos repente occupant: repentes autem tentationes quis numerat? Repunt, sed cave, ne subripiant. Vigiletur in ligno; etiam in aquis, etiam in fluctibus tuti sumus: non dormiat Christus, non dormiat fides; et si dormierit, excitetur; imperabit ventis, placabit mare ; finietur via, gaudebitur in pa
Abbreviated transcription (Latin):
uiuunt ꝑsecutioe patiunt. ꝗa
om̃es mali ꝑsecuntur bonos ñ
batur in sodomis. nemo illi ⁊¬
molestus erat. et tñ qr int̾ ĩpioᷤ
patitur nõ uapulãdo s inf ma¬

Expanded text:
ivunt, persecutionem patiuntur. Omnes mali persequuntur bonos, non ot persequebatur in Sodomis? Nemo illi molestus erat: et tamen inter impios patiebatur, non vapulando, sed ma
Abbreviated transcription (Latin):
qua. ꝙ si ergo naturał patẽ super
ratus apparebit ꝗ discipline labo¬
rem in adoloscẽtia nõ sẜ stineit
tet oĩs nãq disciplina ĩ p̃senti
nõ uidetur ẽẽ gaudii s meroris
postea nõ fructũ pacati ssimũ ex¬
citatis ꝑ eam reddet iustitie. Sic̃
ergo fructus nõ inueĩtur in arboe
in qua pãpinus aut flos nõ appa¬
nieĩt. Sic et ĩ senectute honorẽ
loscẽtia di sci pline alicius exer¬
cit actioe nõ laborauẽit. discipli¬
na igitur abso obediẽtia q̃ łr fiei
põt. adolescẽs ergo sine disciplia
adolosçẽs sine obediẽtia ẽ. qm ꝯ
ip̃a obediẽtia que oñm di scipli¬
naꝵ mat̾ est magna exẽcitatioẽ

Expanded text:
Quod si ergo naturalis pater supersectute apparebit, qui disciplinae laborem in adolescentia non sustinuerit? tet. Omnis namque disciplina in praesentur esse gaudii, sed moeroris: postea autem fructum pacatissimum exercitatis per eam reddet justitiae . Sicut ergo fructus non invenitur in arbore, in qua pampinus aut flos prius non apparuerit; sic et in senectute honorem lescentia disciplinae alicujus exercitatione non laboraverit. Disciplina igitur absque obedientia, qualiter fieri potest? Adolescens ergo sine disciplina, adolescens sine obedientia est: quoniam et ipsa oboedientia quae omnium disciplinarum mater est magna exercitatione
Abbreviated transcription (Latin):
Quatuor modis ꝑscripturas di¬
uinas patres uocantur. ħ ẽ na
gete amonitioe et etate. de patͦ
namar nãlr iacob adlabã loquit
nisi timor patris mei usaac af¬
fuiss tulisses oĩa q mea st̃. degẽ¬
te uõ pat̾ dicit᷑. qnͣ dñs admoyse
denube loquebatur. Ego sumĩꝗe

Expanded text:
 modis per scripturas diuinas patres uocantur, hoc est natura gente admonitione aetate. de patre namque naturali Iacob ad Laban loquitur : nisi timor patris mei Isaac adfuisset, tulisses omnia quae mea sunt. gente uero pater dicitur, quando Dominus ad Moysen de rubo loq
Abbreviated transcription (Latin):
dũe ueni redemptor ueni agnoscat
te captinꝰ fugiat te captinator. tu
esto michi liberator. ille meꝑditu
iuuenit. in quodyabolus nichilqd̃
caro agit inuenit.

Expanded text:
; veni, Redemptor, veni: agnoscat te captivus, fugiat te captivator; tu esto mihi liberator. Ille me perditum invenit, in quo diabolus nihil quod caro agit invenit.