comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se in diuno obsequio ꝑsaltatũ rotat. Eoce quẽ dñs cunctis fingłarit᷑
nit. Nõ potestas regni ad menoriã reducit᷑ non subiectarũ oculis sal¬
tando uilesce̾ mecuit. ñ se honore p̃latũ cet̾is. ante eius archã qui
horiorẽ ded̾ãt recognoscit. corã dõ egit debilia uł extrema ut illa
ex humiliate solidaret que corã hominib gessorat foctia. qͥd de
his saictis ab alis seutiatur. ignoro. ego dauid plus saltantẽ stupeo quã
pugnantẽ. pugnando hostẽ subdidit. saltando coruã dũo semiet ipsũ uiẽ.
Quẽ michol. saul filia adhuo extimore regũ gñis insana. eũ humiliatũ
despicereo dicens. Qnã głosus fuit hodie tex disco oꝑiens se ante a nei

Expanded text:
se in divino obsequio per saltum rotat. Ecce quem Dominus cunctis singulariter nitur. Non potestas regni ad memoriam reducitur, nec subjectorum oculis saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris ante ejus arcam qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia vel extrema, ut illa ex humilitate solidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro, ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem despiceret, dicens: « Quam gloriosus fuit hodie rex Israel, di
Abbreviated transcription (Latin):
diat᷑. quia qͥ axp̃o fidetenꝰ seruitunt: non illius regno auonandi. s ꝑse.¬
ue sucornseant. humilitatẽ eccłie contemꝑnãt. uichilomiinꝰ archa dm̃
p̃ordinauit eternã. Offert dauid bolo cetusta ⁊ patifica corã dño. fidẽ
ubremã delectationil erucis sartargine tostã. Merito uniꝰ panis colliei¬
da ima. carnis assatura datur. quia imus dñs una sides. unũ baptis¬
miscđie pinguissimos cmpassione ꝓximi feru̾e̾ fatiut. At contra
filia saul cubiculũ regis ingressa nullus concepti seruiuis fructus dat.
qr qui uerbũ dei auretenus ꝑcipiunt. absq boni oꝑis ꝓle: diem ꝑpecue
mortis expectane.
uid p̃ceperat. ⁊ in ins omib quã fortẽ se humilitate seruabat. Quẽ it
uan excolleret ora leonũ suange̾. ursorũ brachia disipare. despe¬
etis pͥorib frĩb eligi. repbato rege ad regni gubnacula ungi. timen¬
dũ cunctis uno lapide goliam stert̾e̾. A rege p̃posita extinetis allo¬

Expanded text:
atur, quia Christo fide tenus serviunt, non illius regno coronandi, sed pervi succenseant, humilitatem Ecclesiae contemnant: nihilominus arca Domini praeordinaverat aeternam . Offert David holocausta et pacifica coram Domiuberrimam delectationibus crucis sartagine coctam. Et merito una panis collyrida, una carnis assatura datur, quia « unus Dominus, una fides, unum baptisordiae pinguissimos compassione proximi fervere faciunt. At contra filia Saul frustra cubiculum regis ingressa, nullus concepti seminis fetus datur, quia qui verbum Dei aure tenus percipiunt, absque boni operis prole diem perpetuae mortis exspectant.vid perceperat: atque in his omnibus qui forte se humilitate servabat. Quem enim non extolleret? ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita exstinctis Allo
Abbreviated transcription (Latin):
ba ũdõrũ ardi signant᷑. que dum i huiꝰ mundi desidiis defluunt. ininicti .i.
ex pirot inaxima in ꝑfilia renianentes. pͥmordia fidei seqͣ uoluerunt.
Scĩ eiun eccłia in pͥmitũs sius ntulatudine gentiũ fecintoata. urem siue
nundi uideos quos inuen̾it suscip̃. extrenta colligens eos quasi reliquia
maledici. at dum fructus arescence terra morit᷑. possessores terre sterilitatis
datpno feriant᷑. ut ipsi maledictionis sententiã accipent. qui apud se mor¬
re iegis susciꝑe iniquitate exiginte meruissent.
mͥius deflent eos qui repugnantes demonib ii lubrico scłi labuntur: Gelboe
uanq mantes lubriei interp̃tant᷑.⁊ spẽ recuꝑationis omittentes ꝓpͥo inu
crone desꝑationis se ipsos interficunt. sic̃ saul irruens suꝑ gladiũ suũ. Phi

Expanded text:
ba Judaeorum corda signantur, quae dum in hujus mundi desideriis defluunt, in Christi, iex parte maxima in perfidia remanentes, primordia fidei sequi noluere. Sancta namque Ecclesia in primitiis suis multitudine gentium fecundata, vix in mundi finemaledici, ut dum fructus ex arescente terra non oritur, possessores terrae sterilitatis damno feriantur, quatenus ipsi maledictionis sententiam accipiant, qui apud se mortem regis suscipere iniquitate sua exigente meruissent.Christiani deflent eos qui, repugnantes daemonibus, in lubrico saeculi labuntur. Gelboe namque montes lubrici interpretantur. Et spem recuperationis omittentes, proprio mucrone desperationis seipsos interficiunt, sicut Saul irruens super gladium suum. Ph
Abbreviated transcription (Latin):
nuis domꝰ mee. scriptura solet masculinũ genus ꝓ quolibet sexu ponere.
sic̃ de abitiham dictũ ẽ. furgets a mortuo cũ eiꝰuxor mortua siusset.
¶Quia gͦ de hoc uoto ⁊ facbo
nichil udet᷑ scriptura indicaisse. sic̃
de abralã qñ sitium

Expanded text:
nuis domus meae, solet Scriptura masculinum genus pro quolibet sexu ponere, sicut de Abraham dictum est: Surgens a mortuo ; cum ejus uxor mortua fuisset. Quia ergo de hoc voto atque facto nihil videtur Scriptura judicasse, sicut de
Abbreviated transcription (Latin):
extra dei tab̾naculũ quodlibet manu suctã ꝓdeo coletet᷑. cłi illa ip¬
sa que iisa sunt in tab̾naculo fieri. ad dei ꝑatius cultũ reserentur:
tione que signisiaat a parte totũ omia possint intelligi. q̃ constitu.¬
it ged eon in sua ciuitate. neluti ad oylendũ dũi similia. tab̾naculo
peceatũ gedeon. quod ert dei tab̃nacłm fecerit aliqͥs sinule uhi
osletur deus. non qđ solido auro uelud adorandũ anstituerit ephido.
ñta sacrarii que omĩa ꝑ ephud signisicata sunt. Ipsũ qͦ ephud ñ ex

Expanded text:
extra Dei tabernaculum quodlibet manu factum pro Deo coleretur, cum illa ipsa quae jussa sunt in tabernaculo fieri ad Dei potius cultum referrentur, tione quae significat a parte totum, omnia possunt intelligi quae constituit Gedeon in sua civitate, veluti ad colendum Deum similia tabernaculo peccatum Gedeon, quod extra dei tabernaculum fecerit aliquid simile, ubi coleretur deus. non quod solido auro uelut adorandum constituerit ephud, nta sacrarii, quae omnia per ephud significata sunt, propter ex
Abbreviated transcription (Latin):
ret hoc genꝰ eẽ. indum̃ti. An iõ diotũ ẽ. statint eũ in cuiitate sua. ut
intelligeret᷑ aureũ fuisse factũ. Non enĩ a̾ictũ ẽ. posiut s statuit
qr ita erat solidũ ut ftatui posset .i.positũ staret. Hoo gͦ ilicitũ cũ
fecisset gadeon fornicatus ẽ. pꝰ ilud om̃is istael .i. sequendo allud ẽ¬
tra logẽ dei. Uͥ non srustra querit᷑. cũ idolũ non suerit .i. cuꝰquã

Expanded text:
 in civitate sua, ut hinc intelligeretur aureum fuisse factum? Non enim dictum est, posuit, sed statuit; quoniam ita erat solidum et validum, ut statui posset, hoc est, positum stare. Hoc ergo illicitum cum fecisset Gedeon, fornicatus est post illud omnis Israel, sequendo illud contra legem Dei. Ubi non frustra quaeritur, cum idolu
Abbreviated transcription (Latin):
itit᷑ incidori oculo cecatur. Sepe autẽ iam intrinsecꝰ oõcupiscentia dñatur.
ni illeoebratꝰ animꝰ ad usus suos sensus corporeos famulari more tyranit¬
dis exigit. suisq toluptatib oculos seruire compellit. ⁊ fenestras luminis
apit. qd tenebras oecitatis. Unde scĩ uiri cũ situstra delectacione ptilsa¬
ri se sentiuit: ipsa ꝑ quã fare sp̃es ad mentẽ ingredit᷑: Atscipline ma¬
gisterio lumina restringinno: ne praue cognacionis uisio lenocinata
famulet᷑. Que si uniquã subtilit̾ custo diri negligit᷑: conitacionis inmũ¬
dicia ad oꝑationiẽ transit.
G̃s. Ad hoc in seriptura dauio n petͥ peccata suꝑ indicta. uͥ cautela minoꝵ
recupatio ꝑditorũ. de statu suo dauid eadente nemo suꝑbiat: de lapsu ⁊̃ resur.

Expanded text:
 interiori oculo caecatur. Saepe autem jam intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, et fenestras luminis aperit ad tenebras caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra delectatione pulsari se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur, disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur: quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia ad operationem transit.alium, id est David et Petri peccata sunt indita, ut cautela minorurecuperatio perditorum. De statu ergo suo David cadente nemo superbiat. De lapsu etiam
Abbreviated transcription (Latin):
clamor p̃dicationũ. In lampadib clartias miracłoꝵ. In lagenis fragili¬
tas corpoꝵ. Cales enĩ dux nr̃ socũ ad p̃dicationis p̃liũ dix̃. qͥ despecta sali¬
te ampor̃ hostes moriendo ꝓsternerent. corũq glidios ñ arniis. spatientia
suꝑarent. Armati enĩ uenert̃ sub duce suo ad p̾liuĩ inrẽs uri. s tub lage
soluenda ipassione. corpora. hostib gladnis oꝑponunt. fulgent lampa¬
dib dum pꝰ solutionẽ copoꝵ iiracłis oriuscant. Moxq hostes in fugã u̾si¬
sunt. Qua dũ mortuoꝵ nrm corpora mira cuł coruscare conspitunit.
luce u̾itatis fracti quod inpugnauerant crediłunt. Cecinert᷑ gͦ eubis.
ut lagene frangent᷑. lagene sracte sunt. ut lampades apparerent. ap¬
paruerut lampades. ut hostes in fugã uercerent᷑ .i. p̃dicauert᷑̃ uir̃es.¬
doneo eoꝵ coppora soluerent᷑. que soluta sunt ut ninacłis choruscarent. Co
toras fidei p̃dicatorib adhuc ĩ corꝑe positi resticerunt. Post solutone uͦ cor¬

Expanded text:
clamor praedicantium, in lampadibus claritas miraculorum, in lagenis fragilitas corporum. Tales quippe secum dux ad praedicationis praelium duxit, qui, despecta salute corporum, hostes suos moriendo prosternerent, eorumque gladios non armis, sed patientia superarent. Armati enim venersolvenda in passione sua corpora hostilibus gladiis opponunt. Resplenduerunt lampadibus, dum post solutionem corporum miraculis corsunt, quia dum mortuorum martyrum corpora miraculis corluce veritatis fracti, quod impugnaverant crediderunt. Cecinerunt ergo tubis, ut lagenae frangerentur: lagenae fractae sunt, ut lampades apparerent: apparuerunt lampades, ut hostes in fugam verterentur, id est praentur. Corpora eorum in morte soluta sunt, ut miraculis coruscarent; cor fidei praedicatoribus adhuc in corpore positis restiterunt; post solutionem vero cor
Abbreviated transcription (Latin):
sabitiens. Manasse necessitas.
transeundi sunt gͦ a ꝓsitientib
abitientes .i. cõtemp̾nentes tͣn¬
seunda ⁊̃ necessitas. Ne forte
ẽ crmisserit qui ꝓficit contentpnẽtes. cedat c̾rentib Cttuiseunda ⁊̃ specula
galaad. qiĩ galaad i xuelatio ñ int̾pretat᷑. ẽ. aũ specula altitudo ad ꝓspitien¬
dũ. uł despitiendũ .i. desuꝑ aspitiendũ. Specula oͦ galaad uidr̃ signisica¬

Expanded text:
"Abiciens", Manasse "Necessitas". transeundi sunt ergo a proficientibus abicientes, id est contemnentes, transeunda et necessitas, ne forte cum transierit qui proficit contemnentes cedat terrentibus, transeunda etiam specula Galaad, quoniam Galaad etiam "Reuelatio" interpretatur. est autem specula altitudo ad prospiciendum uel despiciendum, id est desuper aspiciendum. specula itaque Galaad congruente
Abbreviated transcription (Latin):
boset inopinata marte succumb̾et: siñ ad ingressũ domꝰ mulierẽ .i.
ad mentis aditũ mollẽ custodiã deputassee. Foris enĩ uigilq sensts p̃¬
poni audis faatib debet. quẽ nec negligẽtie somptꝰ oppͥiiat: nec ignorã
tie erro fallat. Unde bene is bosec dicit᷑. qui orstode femina hoslilib
gladiis uudat᷑. Is bosec eiuim iur confusionis dr̃. Uir autẽ confusionis ẽ. qͥ
forti mentis custodia munit᷑ ñ ẽ. qr dũ uirtutes se ag̾e̾ estiiuat: subintrã¬
tia uitia nescientẽ necant. E eta gͦ uireute muniendꝰ ẽ. aditꝰ mentis. ne

Expanded text:
boseth iste hac morte succumberet, si non ad ingressum domus mulierem, id est ad mentis aditum mollem custodiam deputasset. Fortis namque virilisque sensus praeponi cordis foribus debet, quem nec neglitia error fallat. Unde bene Isboseth dicitur, qui custode femina hostilibus gladiis nudatur. Isboseth quippe vir confusionis dicitur. Vir autem confusionis est, qui forti mentis custodia munitus non est; quia, dum virtutes se agere existimat, subintrantia vitia nescientem necant. Tota ergo virtute muniendus est aditus mentis, ne
Abbreviated transcription (Latin):
beraret: cũ subito suꝑna grã respectus. ad semet ipsũ reu̾susest
Atq urticarũ ⁊ uepͥum iuxta densa suc crescere frutecta conspiciens
exutus indumento qͦ indutus erat. undũ se milł spinarũ aculeis
⁊ urticarñ incendiis ꝓiecit. luiq diu uolutatꝰ toto exeis corpore mua¬
neratꝰ exiit ⁊ꝑcutũs uulnera edux a corpore uulnꝰ mentis quia uol¬
uptatẽ tͣxit indolorẽ. Cũq beue penalit̾ arderet foris. extiuxit¬

Expanded text:
beraret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsum reversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruteta conspiciens, exutus indumento nudum se in illis spinarum aculeis et urticarum incendiis projecit: ibique diu volutatus, toto ex eis corpore vulneratus exiit, et per cutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumque bene poenaliter foris
Abbreviated transcription (Latin):
Cinus puritatis hoc eudens erit indiciũ acplena ꝓbatio: siuł
ł certe inter pellans. millos concupiscenti& motus ualent
excitare. licet enim ad plenã pec cati noxam tał cõmotio
minime repuret᷑. tañ nec dum perfecte nr̃tis in diciũ: nec
ad purũ ex cocti uicii manifestatio cũper fallaces imagines:
mani festatio iorbi latentis intͥn secꝰ quẽ ñ pͥmitꝰ uoctis ho¬
ra parturiit: s intuis anime reconitũ febrib adcutis

Expanded text:
Cujus puritatis hoc erit evidens indicium, ac plena probatio, si vel  occurrat, vel certe interpellans nullos concupiscentiae motus valeat excitare. Licet enim ad plenam peccati noxam talis commotio minime reputetur; tamen necdum perfectae mentis indicium est, nec ad purum excocti vitii manifestatio, cum per fallaces imagines manifestatio morbi latentis intrinsecus, quem non primitus noctis hora parturiit, sed intimis animae reconditum fibris ad cutis
Abbreviated transcription (Latin):
fert᷑ scĩbas ilii cesariensis ep̃i distͥcta sententia Etmilierẽ
in ꝗt ignoto ⁊ uirgo ñsuni In tantũ intellexit in corruptio¬
nem caiius ñtã inmulieris ee abstinentia quã iutegͥtate cordis:
quo uere incorruptã ꝑ pectto scĩmoniam corporis ał
t nore dei: uł amore castitatis custodit. Quã cordis in

Expanded text:
Fertur sancti Basilii Caesariensis episcopi districta sententia: Et mulierem, inquit, ignoro, et virgo non sum. In tantum intellexit incorruptionem carnis non tam in mulieris esse abstinentia, quam in integritate cordis, quae vere incorruptam perpetuo sanctimoniam corporis, vel timore Dei, vel amore castitatis custodit. CAPUT XX. Un
Abbreviated transcription (Latin):
me: rationis obliuio est. & insatiiȩ ꝓximus. fedũ
minimeq conueniens animo sospiti uicium. Turbat
consilia altos & geuerosos sp̃s frangit. atnagnis cogita¬
cionibꝰ ad humillimas. detrait querulos. iracundos.
temerarios dure imꝑiosos seruiliter blandos omnibꝰ
in utiles ipsi nouissune amiori odium facit. Han cũ
fruendi cupiditate ĩ saciabił flagrat: plurima tera¬
pora suspicionibꝰ lacriiisq conquestionũ ꝑdit.odiũ
sui facit. et ipse nouissime odiũ : Cod uero

Expanded text:
me rationis oblivio est et insanie proximus, fedus minimeque conveniens animo sapientum, turbat consilia, altos et generosos spiritus frangit, a magnis cogitationibus ad htemerarios, dure imperiosos, serviliter blandos, omnibus inutiles, ipsi novissime amori facit. Nam cum fruendi cupiditate insatiabilis flagrat, plura tempora suspicionibus, lacrymis, conquestionibus perdit: odium sui facit, et ipse novissime sibi odio
Abbreviated transcription (Latin):
Cuiꝰ q̃ uerũ cẽ. ⁊ in cõmutabile ipsemet dñs aꝑit moyii dicets.
terea cum pat̃ sit deus. hoo ẽ. ħ eẽntia dituna. ⁊deus sit filius. nũ¬
qͥd is pat᷑ filius ẽ :: Quomͦ enum ex eo qđ pat̃ ẽ deus. ⁊ deus ẽ. eter.¬
uus. melius ostendit᷑ pat̾ eẽ eterius. ꝗͣ ex eo qđ pat̾ ẽ. deus. ⁊ds̃
ẽ. filius. siue in carnatus pator q̃ eẽ. filius. siue inicarnatus: P̃¬
sertĩ cũ ħ nom̃ deus singłare eẽ connstat. sicut hoc nom̃ socͤtes im
no q̃ magis singłare. hoc ẽ. tudiduũ uidet᷑. c̃ indiuiduã. H ẽ¬
cũ hic sedens sit socrates.  socrates sit alb constat q̃ hino seden¬
tẽ eẽ album. cum eadẽ ꝓrsus eẽntia sit huiꝰ sedentis ⁊ huiꝰ albi.
nec multa nuõ dicant᷑. hic sesens ⁊ hio alb cũ eadẽ sit essentia huiꝰ ⁊ illiꝰ.
Que diu̾sis licee occupata sit formis. non tam̃ aut multe ꝑsone. aut mił

Expanded text:
Cuius etiam uerum esse et incommutabile ipsemet dominus aperit dicens: Cuius etiam uerum esse et incommutabile ipsemet dominus aperit dicens: terea, cum Pater sit Deus, hoc est haec essentia diuina, et Deus sit Filius, numquid et Pater Filius est? Quomodo enim ex eo quod Pater est Deus et Deus est aeternus, melius ostenditur Pater esse aeternus quam ex eo quod Pater est Deus et Deus est Filius siue incarnatus, Pater etiam esse Filius siue incarnatus? Praesertim cum hoc nomen 'Deus' singulare esse constat, sicut hoc nomen 'Socrates', immo etiam magis singulare, hoc est indiuiduum uidetur, cum indiuiduam, h Cap. 107. At uero cum hic sedens sit Socrates et Socrates sit albus, constat etiam hunc sedentem esse album, cum eadem prorsus essentia sit huius sedentis et huius albi; nec multa numero dicantur hic sedens et hic albus, cum eadem sit essentia huius et illius. Quae diuersis licet occupata
Abbreviated transcription (Latin):
entia non sunt. hoc ẽ. multe eẽntie: Ipsum quipe paracipiũ ubiq
in mimera iliũ uerbũ seqͥt᷑. ut tuãebioet de quo am̃s ambulat. dicamꝰ ẽ.
anibulans. ⁊ de quib dicimus ambulant. dicamꝰ sunt ambulantia. Uñ a
minẽ ambulante eẽ. E & quo apparet qd de quib c̃q dicimꝰ sunt: diciopor¬
.xU.¶Que ĩ rerum diffrñtia cẽ. pot̾. ubi eadem ẽ. singłaris ⁊indiuidua penitꝰ
cẽntia . Om̃is quiꝑpe diffr̾entia aut in reb discretis accipit᷑. cũ iudal
hec essentia non ẽ. illa. aut in eadẽ re sedmt uariationẽ eiꝰ. uł aliquã¬
mattadionẽ ꝑ temporis successionẽ. ut si aliquis mͦ stet. mͦ sedeat.¬
discreto aũ rer nilla ẽ. ubi unica ẽ. ⁊inditudua eẽntia. S nec in
deo iula por᷑ ec̃ uariatio. cũ scriptũ sit. Apud quẽ non ẽ. transinu¬
tncio. nec uicissitudinis obnubratio. Se qͦ ̃ ille philo sophus ait.
Qͥ tp̃s ab euo: ire iubes. stabilisq manets das cuicta moueri.

Expanded text:
multae essentiae? Ipsum quippe participium ubique in numero suum uerbum sequitur, ut uidelicet de quo dicimus 'ambulat' dicamus 'est ambulans', et de quibus dicimus 'ambulant' dicamus 'sunt ambulantia'. Unde minem ambulantem esse. » Ex quo apparet quod de quibuscunque dicimus: « Sunt; » dici oporQuae etiam rerum differentia esse potest ubi eadem est singularis et individua penitus essentia? Omnis quippe differentia aut in rebus discretis accipitur, cum videlicet haec essentia non est illa; aut in eadem re secundum variationem ejus vel aliquamutationem per temporis successionem, ut si aliquis mDiscretio autem rerum nulla est ubi unica est et indiuidua essentia. Sed nec in Deo ulla potest esse uariatio, cum scriptum sit: Apud quem non est transmutatio nec uicissitudinis obumbratio. De quo etiam ille phiQui tempus ab euo Ire iubes stabilisque manens das cuncta moueri
Abbreviated transcription (Latin):
sio ad semet ipsũ dicit᷑ ituius. hñoo utiq uteã. ⁊ endẽ uita tpse ẽ. Pro¬
pt̾ hoc utiq natura ħ dicit᷑ simplex. qd̾ non sit aliud hñs. aliuo ꝙ.
bt̃ ficut in ceteris reb ¶Leq enim uas hũs liquorẽ liquor ẽ. nec cor¬
õinitari. Idẽ in .uͦii. confessiortũ ad dm̃ loq̃ns ãit. He cogeris tn¬
uitꝰ ad iliqͥs. quia uoluntis tua non ẽ. maior quã potentia. Esset
aiũ maior si to ipso tu ipso maior eẽs. It̃. Uolunttis ⁊ potencia dei:

Expanded text:
iuus, habendo utique uitam, et eadem uita ipse est. Propter hoc utique natura haec dicitur simplex quod non sit aliud habens, aliud quod habet sicut in caeteris rebus. Neque enim uas habens liquorem liquor est nec corcommutari. Idem in VII Confessionum ad Deum loquens ait: Nec cogeris inuitus ad aliquid, quia uoluntas tua non est maior quam potentia. Esset autem maior, si te ipso tu ipse maior esses. Item: Voluntas et potentia Dei
Abbreviated transcription (Latin):
confttucione. ita .⁊̃ ab omi ꝓpͥeratis informatione alienã. it iudeł
in ea nichil eẽ possit qd̾ non sit ipsa. Unde augtinus in .ũii. de ei
untite dei disputans. de simplicitate ac sincertitite diuine sub̾e ait
lus: aut filius solus. aut sp̃s. aut sola ẽ. ista nominis tͥmtas sine sub¬
sistentia ꝑsonar. sicut s̃ abelliani putauert̃: sed iõ simplex dicit᷑.
qr hoc ẽ ꝙ. ht̃. excepto qd̾ telatiue q̃q ꝑsona ad alterã dicitur. Nã
utiq pat᷑ he filium. nec tanen ipse ẽ. silius. ⁊ filius patrẽ. nec tarũ

Expanded text:
constitutione, ita etiam ab omni proprietatis informatione alienam, ut uidelicet constitutione, ita etiam ab omni proprietatis informatione alienam, ut uidelicet in ea nihil esse possit quitate dei disputans de simplicitate ac sinccritate diuinae substantialus aut filius solus aut spiritus, aut sola. est ista nominis trinitas sine subsistentia personarum, sicut sabelliani putauerunt; sed ideo simplex dicitur quia hoc est quod habet, excepto quod relatiue queque persona ad alteram dicitur. Nam utique pater habet fil
Abbreviated transcription (Latin):
.i. in ꝓpͥetate sua diu̾sis ab illo. cũ hic non sit hic qͥ ale si hoc ipsum quod
ilie. nec alt̃ alteriꝰ ꝓpͥetatẽ cõmunioet. ut supͣiueminimus. Alioqͥn ꝑso¬
nas san ꝑmiscendo confunderemꝰ. Sed nec socites cum sit a platone nu¬
mero duisiis. hoc ẽ. ex discretione ꝓpͥe essentie ab ipso alus: illo mͦ ideo
ab ipso aliuo aicitur. hoc ẽ. substantialit᷑ differens. cum ambo sint enis
nature. seđm einsoẽ spẽi comienentiã. in eo .s. qd̾ uterq ipsorum hõ
ẽ. atq idc̃ nulla sub̾ali differentia aisiuncti sunt. ut hio aliud sit ꝗͣ u
se ex diuerse speciei sub̃a. s alius ut dictum ẽ. in ꝑsona. ex discretio
sunt dicenda ẽ. aliud ab alia qͣrũ unica ẽ. penitus sub̃a singłaris. nu¬
llã partiũ aut formarũ auisitatẽ recpiers.¶ Qippe qd partib
ostat. ipsis parcib naturalit̃ posterius ẽ. ex quib constituitue ⁊ad eẽ
łi & iã fidelium dubium eẽ. arharor. duitnam sub̃am sicut partiũ

Expanded text:
est in proprietate sua diuersus ab illo, cum hic non sit hic qui ille sed hoc ipsum quod ille; nec alter alterius proprietatem communicet, ut supra meminimus. Alioquin personas sibi permiscendo confunderemus. Cap. 72. Sed nec Socrates cum sit a Platone numero diuersus hoc est ex discretione propriae essentiae ab ipso alius, ullo modo ideo ab ipso aliud dicitur, hoc est substantialiter differens, cum ambo sint eiusdem naturae secundum eiusdem speciei conuenientiam, in eo scllicet quod uterque ipsorum homo est; atque ideo nulla substantiali differentia disiuncti sunt, ut hic aliud sit quam ille ex diuersae speciei substantia, sed alius, ut dictum est, in persona, ex discretionsunt dicenda est aliud ab alia, quarum unica est penitus substantia singularis, nullam partium aut formarum diuersitatem recipiens. Quippe constituitur, et ad esse li etiam fidelium dubium esse arbitror diuinam substantiam, sicut partium
Abbreviated transcription (Latin):
u̾ba ditina pͥdicant. aut ꝓpħias loguint᷑ i ñ ntiqͥm intracła factunt.
Qͥ cu̾q enĩ dona suit. ado c̾e̾ neceł eͣ. nec ea quorũlibee malicra ꝯta
minaripͣ. Uñ nec ꝓpħiã basaã genisis atq artoli satra repbauit
auctocitas. qua pꝰmõdũ magi pͥmite gentuiᷤ in etiati crediir ut

Expanded text:
verba divina praedicant, aut prophetias loquuntur, et nonnunquam miracula faciunt. verba divina praedicant, aut prophetias loquuntur, et nonnunquam miracula faciunt. Quaecunque enim do. Unde nec prophetiam Balaam gentilis atque arioli sacra reprobauit auctoritas, qua postmodum magi primitiae gentium incitati creduntur ut,
Abbreviated transcription (Latin):
bona eiꝰ retipt ut malaqͦ sciꝑe cogam᷑. Si gͥ ꝙͣ bonas d̾stuli. ⁊ mala
ł amputaui ł tatui ł corrm. arguendꝰ sũ : Cur ñ ꝑme launa bona
eiꝰ ht̾at. ⁊ ignoret mala : Si hoc cͥm̃ e argnat᷑ ꝯfessor hylariꝰ qͥ psal¬
morũ ułpͣtationẽ ⁊ onelias ĩ uob ex libris etꝰ tͣnstulit. Sit incuspa
u̾cessensis eusebiꝰ qͥ oi̾ũ psalmoꝵ ꝯmtarios hetiti bo̾is u̾tit in nr̃m e.¬
qͥ ob td catholicos tͥctatores rep̾hendendos autiimant qs stus scͥptis isi¬
deliũ restimonia ł dicta insere̾ p̾sumit̾t quasi eis auetoritatẽ iͥbuat̃.
qͥ muilla digni s̃ curtoritate ⁊ qͦst macłare sacras semennas possit
u̾itas ꝑ infidełes ꝓlata. Nou̾at qͥppe uit discretissimꝰ gͥna in paleis
regio tanqͣm sapiens aurifab̾ ualoat ꝯpone̾ cenebat cͥtissime ⁊ dona
dĩ ꝑ qͥcu̾q malił ꝯtaminari ñ posse. nec diuma sacram̃ta ꝯtactu pͥuo
inquinari. cũ aut in noi̾e tͥnitatis ĩ fideles bapnrant. aut pesstnt qͥq

Expanded text:
stuli, et mala uel amputaui uel tacui uel correxi, arguendus sum cur non per me Latini bona eius habeant et ignorent mala? Si hoc crimen est, arguatur confessor Hilarius qui Psalmorum interpretationem et Homilias in Iob ex libris eius transtulit, sit in culpa Vercellensis Eusebius qui omnium Psalmorum commentarios haeretici hominis uertit in nostrum equi ob id Catholicos tractatores reprehendendos autumant, quod suis scriptis infidelium testimonia uel dicta inserere praesumunt, quasi eis auctoritatem tribuant qui nulla digni sunt auctoritate et quasi maculare sacras sententias possit ueritas per infideles prolata. Nouerat quippe uir discretissimus grana in paleis et regio tanquam sapiens aurifaber valeat componere; et tenebat certissime dona Dei per quodcunque malum contaminari non posse, nec divina sacramenta contactu pravorum inquinari, cum aut in nomine Trinitatis infideles baptizant, aut pessimi quique
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ꝑ pͣltanes phuosophos seu uates gentibꝰ cothinie fidite¬
norẽ amunitra̾tt iercusabiles reddunt. ia uibiqm
u̾em̃tũ ẽ̾ fides. ipsos ñ audia̾t. Et qͥd̾ multi ex gentibꝰ nͣnul¬
si ex uudeis in hoc ꝗꝗ adoctoribꝰ ppłi sui instructi fidẽ sec̃
ꝯiuncti. Ex gentibꝰ qͥđ pͥmo g̾ci ex qͥbꝰ p̃dieti philosophi
fuert᷑ P gͥcos latim qͥ sic̃ ĩ disciplinis scđariũ artiũ imita¬

Expanded text:
tantes philosophos seu uates gentibus Catholicae fidei tenorem annuntiauerit, inexcusabiles redduntur tam Iudaei quam damentum est fides, ipsos non audiant. Et quidem multi ex gentibus, nonnulli ex iudeis in hoc quoque a doctoribus populi sui instructi fidem sanctconiuncti. Ex gentibus quidem primo graeci, ex quibus predicti philosophi fuerunt. Post graecos latini, qui, sicut in disciplines saecularium artium imita
Abbreviated transcription (Latin):
sab̾e. aut alicui alioꝵ gn̾alissimoꝵ subitiant: utiq ⁊ dnĩ si uit̃¬
res ipsũ conp̃henderect. aut subus. aut qͣntitatib aut cet̃oꝵ p̃dm̃

Expanded text:
substantiae aut alicui aliorum generalissimorum subiiciant, utique et Deum, si intesubstantiae aut alicui aliorum generalissimorum subiiciant, utique et Deum, si inter
Abbreviated transcription (Latin):
carne subsistant. E x eo aũ incorporeas credimꝰ intellectuales natu¬
tas: qr localit̃ circ̃ seribunt᷑. sicut ⁊ anima humana que carue
liquidũ ẽ. qͣnte subcilitatis sit diuina sub̾a atq anime a natura en¬
porũ disuincta .⁊a uigore nrõꝵ sensuũ penitꝰ remota. de qua si
quid forte ⁊̃ philosophi dice̾ animati sunt: ad similiudines. ⁊iexem¬
pla se contulerunt. quasi p̃sumptionẽ suam uelantes que de in effa¬
bili fari inderent᷑. cuiꝰ głam in creaturis quo qͦmͦ non in ipsa uesti¬
gabant. atq ꝑ ipsas assignabant. sic̃ de platone supͣ memunoꝰ. ad
similitudinẽ solis cũ de dõ loqͥ p̃sumeret tecurrẽte. Qđ aũ illi qͦ do
notũ dñ eẽ ꝑfitent᷑. om̃ino ausi nonsint attĩgere. aut in nuo re¬
rũ conp̃hend̾e : ex ipsoꝵ scriptis liquidũ ẽ. Cũ .at. omẽm re uut

Expanded text:
carne subsistant. Ex eo autem corporeas esse credimus intellectuales natucarne subsistant. Ex eo autem corporeas esse credimus intellectuales naturas, quia localiter circumscribuntur, sicut et anima humanliquidum est quantae subtilitatis sit diuina substantia, atque animae a natura corporum disiuncta et a uigore nostrorum sensuum penitus remota. De qua si quid forte etiam philosophi dicere animati sunt, ad similitudines et exempla se contulerunt, quasi praesumptionem suam uelantes, quae de ineffabili fari uiderentur, cuius gloriam in creaturis quoquo modo, non in ipsa, uestigabant atque per ipsas assignabant, sicut de Platone supra meminimus ad similitudinem solis cum de Deo loqui praesumeret recurrente. Cap. 119. Quod notum Deum' esse profitentur, omnino ausi non sint attingere aut in numero rerum comprehendere, ex ipsorum scriptis liquidum est. Cum enim omnem rem aut
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ex supͣpositis liquidũ ẽ. cũ sũmꝰ philosophorũ nec quid sit di¬
cere ausus sit. hoc solũ de eo sciens qui sciri ñ possit ab hoĩe. Hoc
enĩ doc̾e recte sophie incarnande reseruandũ erat. ut ipse ꝑse ip¬
sũ sin noticiã afferret deus. cũ ad eius uoticiam nulla assurgere erea¬
tura suffitiat. Ipse itaq solus qͥd ipse sit manifeste aꝑuit. cũ gẽaili illi.
sp̃uũ naturã. itt ꝓpͥo sinceritatis subtilitate diuinitas transcendit.
ut ĩ conparatiõe euis om̃s alũ spc̃ qͣsi corpulenti. seu corpora quedã
poreũ ⁊ inuisibile ĩ natura credentũ ẽ. insi solũ dm̃ patre̾.⁊.f.⁊¬
s. scm̃. Qͥ ex eo ĩ corporeus creditur. quia ubiq ẽ. ⁊ onĩa implet.
atq cõstringit. Niõ inuisibilis om̃ib creaturis. quia ĩ corporeus ẽ.
Creatura om̃is corporea angłi ⁊om̃s celestes uͥtutes corporee licet nõ

Expanded text:
tur, ex supra positis liquidum est, cum summus philosophus 'nec quid sit ditur, ex supra positis liquidum est, cum summus philosophus 'nec quid sit dicere ausus sit, hoc solum de eo sciens quod sciri non possit ab homine'. Hoc enim docere recte sophiae incarnandae reseruandum erat, ut ipse per se ipsum sui notitiam afferret Deus, cum ad eius notitiam nulla assurgere creatura sufficiat. Ipse itaque solus quid ipse sit manifeste aperuit, cum gentili illi spirituum naturam ita propriae sinceritatis subtilitate diuinitas transcendit, ut in comparatione eius omnes alii spiritus quasi corpulenti seu corpora quaedamporeum et invisibile in natura credendum est, nisi solum Deum. Qui ex eo incorporeus creditur, quia ubique est et omnia implet atque constringit, et ideo invisibills omnibus creaturis, quia incorporeus est. Creatura omnis corporea; angeli et omnes coelestes virtutes corporeae, licet non
Abbreviated transcription (Latin):
sapiens ẽ. Iñ ꝑ sapientiã sui aue saꝑientia ẽ.  ñ ẽ. sua sãpientia. sedalia
aut diligens ẽ. n ñ ẽ. sua dilectio. sic̃ ipse ẽ. potentia slia magnitudo¬
ramꝰ. in tpso consisi de quo loqͥuĩ. in ipso securi ꝓ quo dimicamꝰ. SSũ¬
ferẽtie modꝰ a philosophis aistinotus : uideat᷑ hic posse alsignari. scd̃m
sic̃ singłaris ẽ. ita singlarẽ modum loq̃ndi hãt̃. Equũ equid̾ ẽ. ut
qd̾ ab omĩb creaturis longe remotũ ẽ. longe a̾iu̾so gen̾e loq̃ndi effe¬
rat᷑. nec illa unica maiestatis cõmuni ac publica locutione coheroe¬
at᷑. uec ꝙ omino inconp̃hensibile ẽ. atq in effabile. ullis subiaceat
regulis eui st̃ omia sub̾ta ꝗ nec ab homine intelligi pot᷑. qui ad ma¬
nifestandos intellectus suos uooes instituit. hoc ẽ. aũ uec philosofo¬
rũ latuit reuerentiã. qui quantũ reueriti sint. semꝑ sũmũ illud
bonũ u̾bis. ⁊̃ attinge̾. ꝗ omĩno in conp̃hensibile atq messabile ꝓfiten¬

Expanded text:
sapiens est et non per sapientiam sui? aut sapientia est et non est sua sapientia sed alia? aut diligens est et non est sua dilectio, sicut ipse est potentia sua, magnitudoramus, in ipso confisi de quo loquimur, in ipso securi pro quo dimicamus. Sumferentiae modus a philosophis distinctus uideatur hic posse assignari secundum sicut singularis est, ita singularem modum loquendi habeat. Aequum equidem est ut quod ab omnibus creaturis longe remotum est, longe diuerso genere loquendi efferatur, nec illa unica maiestas communi ac publica locutione coerceatur; nec quod omnino incomprehensibile est atque ineffabile ullis subiaceat regulis, cui sunt omnia subiecta, quod nec ab homine intelligi potest qui ad manifestandos intellectus suos uoces instituit. Hoc autem nec philosophorum latuit reuerentiam, qui quantum reueriti sint semper summum illud bonum uerbis etiam attingere quod omnino incomprehensibile atque ineffabile profiten
Abbreviated transcription (Latin):
uł dũ : Q iuppe quid alud e. dice̾. plures substantie. ꝗͣ dicere plura. qͦr̃
geminatio uł iultiplicatio sui singłaris. ut indelioet plurale niulta si¬
.xi. mul nominet. quib singillatĩ conuenit singulare. ¶ Qua Ĩ ratione
siue deus. nulla ẽ. unuis ꝑsone differentia. ad alum. in eo quod suba est.
uł deus. ꝓfecto eadẽ intione numnꝗͣ dicendũ ẽ. plures homines nec ñ plu

Expanded text:
 dii? Quippe quid aliud est dicere plures substantiae quam dicere plura quorumgeminatio uel multiplicatio sui singularis, ut uidelicet plurale multa simul nominet quibus singillatim conuenit singulare. Cap. 101. Qua etiam ratione siue Deus, nulla est unius personae differentia ad aliam in eo quod substantia est uel Deus, profecto eadem ratione numquam dicendum est plures homines nec
Abbreviated transcription (Latin):
multa. nisi aut sub̾e suit aut forme. aut ex utrisq conuncta:
quomͦ melius dicit᷑ deus trinus ꝗͣ sub̃a teina. uł ꝗͣ pat̾ toinus: Sic̃
enim una tnĩ substantia ẽ. nunus pat̾ : ta q̃ unus tantũ ds̃. non
dii uł tres sube.: Quippe quis aliud ẽ. trina oratio. ꝗͣ tres orati
in oppositionẽ ducit᷑. qd̾ dm̃ tmiꝑtitũ auGꝰ. in encheridion oapło his .ui.
uerbis dic̃. Satis ẽ xpiano rerũ creaturarũ causam ñ nisi crede

Expanded text:
multa, nisi aut substantiae sint aut formae aut ex utrisque coniuncta? multa, nisi aut substantiae sint aut formae aut ex utrisque coniuncta? a trina uel quam Pater trinus? Sicut enim una tantum substantia est et unus Pater, ita etiam unus tantum Deus, non dii uel tres substantiae? Quippe quid aliud est trina oratio quam tres oratiin oppositionem ducitur quod Deum tripertitum Augustinus in Enchiridion capitulo XI, his uerbis dicit: Satis est Christiano r
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ubi nullo mͦ tria sunt: A ut quo mͥ tria fnit si niulta non sunt ⁊
Aut quomͦ multa eẽ possunt. si uulla sit rerũ multitudo: A ut uͦ mustitu¬
do rerũ cẽ non pot̾. ex una tantũ re.nisi udelicet ex plurib constet
paraib. P arces autẽ nulle in ipso eẽ. possunt. ut supͣ confirmauimꝰ. Quo¬
mͦ gͦ tͥnitas ibi ẽ. ubi milla ẽ. inutatudo : Oniẽ quippe simile ĩ aliquo
citis talis pater. qualis filius. uł spirteus sos̃. si nulla sit ꝑsonar̾ simi¬
luudo. quar̾ mula ẽ. multitudo Dẽ quippe simile. in aliqͦ ansi¬
mile ẽ. Inilla ẽ. nisi i discretis reb similitudo. Unde. nemo hune
hominẽ. Ihunc albũ similes dicit. de cod̾ homine agens. õ non sint¬
.uii. ab inuicẽ ẽẽntialit̾ discreti. ¶ Amplus. Cum unũ qͥq qd̾ existit
aut sub̾a sit. aut forma in substantia subsistens. sic̃ ẽ. albedo ał
pietas. uł quelibet res nonẽ p̃dicamentorum : quo mͦ posst̃ cẽ. aliqͣ

Expanded text:
sunt, ubi nullo modo tria sunt? Aut quomodo tria sunt, si multa non sunt? Aut quomodo multa esse possunt, si nulla sit rerum multitudo? At uero multitudo rerum esse non potest ex una tantum re, nisi uidelicet ex pluribus constet partibus. Partes autem nulle in ipso esse possunt, ut supra confirmauimus. Quomodo ergo trinitas ibi est ubi nulla est multitudo? Aut quomodo tres sunt, ubi nullo modo tria sunt? Aut quomodo tria sunt, si multa non sunt? citis: 'Talis Pater qualis Filius uel Spiritus Sanctus', si nulla sit personarum similitudo quarum nulla est multitudo? Omne quippe simile in aliquo dissimile est, et nulla est nisi in discretis rebus similitudo. Unde nemo hunc hominem et hunc album similes dicit, de eodem homine agens, cum non sint ab inuicem essentialiter discreti. Cap. 96. Amplius, cum unumquodque quod existit aut substantia sit aut forma in substantia subsistens, sicut est albedo uel pietas aut quaelibet res nouem praedicamentorum, quomodo possunt esse aliqua
Abbreviated transcription (Latin):
Gonstat qiuꝑe onmẽ qd̃ oe dõ dicit᷑. de ꝑsonis ipsis. aut sigilat aut c̃¬
untiti diuendũ eẽ. hoc e. de una carũ. aut de plurib sumiu. Sig̃
as̃ se ipilum genuerit. unq aut aliqua triũ ꝑsonarũ se ipsam. aut
plures ear̃ se ipsas genuerint. Qđ si aliqua toiũ ꝑsonarũ seipsa ge¬
neret . uł ꝑat̾ ipse giguit se. uł filuis ipse ur spẽ sc̃s. Qd siꝑ at se ipsũ

Expanded text:
Constat quippe omne quod de Deo dicitur, de personis ipsis aut sigillatim aut coConstat quippe omne quod de Deo dicitur, de personis ipsis aut sigillatim aut conjunctim dicendum esse, hoc est de una earum aut de pluribus simul. Si ergo Deus seipsum genuerit, utique aut aliqua trium personarum seipsam, aut plures earum seipsas genuerunt. Quod si aliqua trium personarum seipsam genuerit, vel Pater ipse gignit se, vel Fil
Abbreviated transcription (Latin):
ui. atio. ¶ Quomͦ n conoedatuꝰ in creaturis. ꝓpt̾ identicatẽ eẽntiȩ. ꝙ hic
sedens ẽ. hic abb uł hic qͥ pat̾̃ ẽ. filius ẽ. non hoc magis indõ recpia¬
mus. ut is uideł qͥ pat̾ ẽ. filiꝰ sit. cũ sit utriusq uiuoa ⁊ indiuidua.
ꝓ rius ac mera suba: aut hic qui ꝑat̾ ẽ. sit ncarnatus sicut. ⁊ filius.
cũ eadẽ sub̾a que pat̾ ẽ. cartiẽ susceperit. sic̃ ea que filiꝰ ẽ. eũ ead̾ pe¬
nitꝰ sub̾a sit utriꝰq ꝑsone ¶ Deniq cũ nichã indeo sit p̃t᷑ ieuicã eẽn
gñatur cum ea que gen̾at. numquid idem se ipsum generat. &d aũ
eadem res se ipsauigignat. non solum omĩũ ratio uerũ. ĩ scõrum ꝑa¬
trũ scͥpta decestant᷑. maxine in hac ipsa generatiõe duuna. de qͣ
aucꝰ. in pnuo de t̾nitate aic. Qui putat eius ꝑ otentie am̃ ut se¬
ipsũ pse genuerit. eo plus errat ꝗd ñ solũ ds̃ iti ñ e. si noc spũat¬

Expanded text:
 in creaturis propter identitatem essentiae quod hic sedens est hic albus, uel hic qui pater est filius est, non hoc magis in Deo recipiamus, ut is uidelicet qui Pater est, Filius sit, cum sit utriusque unica et indiuidua prorsus ac mera substantia, aut hic qui Pater est, sit incarnatus sicut et Filius, cum eadem substantia quae Pater est, carnem susceperit, sicut ea quae Filius est, cum eadem penius substantia quae generatur cum ea quae generat, numquid idem seipsum generat? Quod autem eadem res seipsam gignat, non solum omnium ratio, uerum etiam sanctorum patrum scripta detestantur, maxime in hac ipsa generatione diuina, de qua Augustinus in I De trinitate ait: "Qui putat eius potentiae deum ut seipsum ipse genuerit, eo plus errat quod non solum deus ita non est, sed nec sp
Abbreviated transcription (Latin):
ac laborasse uiaet᷑ industria. Nolebat in mundos t̾renis cupiditatibꝰ aĩc̃s
n̾ͥ mu̾data m̃te posse ꝯpͣhendi. ⁊ ĩo purgande bonis moribꝰ uito te sebut
instandũ. ut depͥnitibꝰ libidinibꝰ exhoneratꝰ aĩus. nat᷑ali iugore ineiua
se attollerte nat᷑amq in cotꝑxã atq inmitabilis luminis uͥ cauist oiũ
factarũ nat̾arũ stabilit̾ iuuu̾t uitelligennie puritate ꝯspue̾t.⁊ p̾utu

Expanded text:
ac laborasse uidetur industria. Nolebat inmundos terrenis cupiditatibus animosonis moribus uitae censebat instandum ut, deprimentibus libidinibus exoneratus, animus naturali uigore in aeterna se attolleret naturamque incorporei atque immutabilis luminis, ubi causae omnium factarum naturarum stabiliter uiuunt, intelligentiae puritate conspiceret.
Abbreviated transcription (Latin):
p̃henlor̃ uitioꝵ cũ methieis sus mores ho̾tũ ad honestatẽ inforitaroe.
batꝰ augꝰ in enii. S̾ cuutate dĩ epponit dicẽs. Constat eũ ĩpitoꝵ. stulciã
setre se aliqͥd opiuantiũ ⁊ͣ in tpsis mnalibꝰ q̃stiõibꝰ lepore mirabili ⁊ acuus¬
sia. urbonitate agitasse. Sñ  ꝯscitatis inumcuiis calũpniosa c̾nuna¬
tiõe dõpnatꝰ morte moiltatꝰ ẽ. S eũ pꝰea illa ipsa q̃pribliee dãpnau̾at athe¬
mentiũ ciuitas priblice surt. Induos accisatores eiꝰ usq adeo ppłi ĩdigna¬
tioẽ ꝯilsa. ut unꝰ eor ipsiꝰ ui multitudinis ĩt̾te. Erdio ałt̃ uolĩ̾aria atq¬

Expanded text:
ethicis suis mores hominum ad honestatem informaret, beatus Augustinus in VIII De cixitate Dei exponit dicens: Constat eum imperitorum stultitiam, scire se aliquid opinantium, etiam in ipsis moralibus quaestionibus lepore mirabili et acutissima urbanitate agitasse. Unde et concitatis inimicitiis, calumniosa criminatione damnatus morte multatus est. Sed eum postea illa ipsa, quae publice damnauerat, Atheniensium ciuitas publice luxit, in duos accusatores eius usque adeo populi indignatione conuersa, ut unus eorum obpressus ni multitudinis interi
Abbreviated transcription (Latin):
domiti c̾tatores attendat.
ł celũ ossuũ.
a faliatiis quoꝵ ĩ plicitatẽ fidestũ ꝓreg p̃cat̃ qͥant. Salua me er ore .i. na
dica̾e Fradere ab argum̃tis eorũ qͥ de figłari. ⁊ ĩ corpea dumimatis nafã ad
similitudinẽ corpũ exelenĩtis ꝯtantuĩ ro̾ne pͣłlunũt ñ tã ꝓꝑcipienda¬

Expanded text:
domiti certatores attendant in caelum os suum. A fallaciis quorum simplicitatem fidelium protegi precatur qui ait: Salua me ex ore leondiceret: prouidete ab a argumentis eorum qui de singulari et incorporea diuinitatis natura ad similitudinem corp
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑õ in ꝯꝑationẽ cuiꝰ os alias mat̾ias quasi instinas ⁊ uoles repittat
dicens. Sicilides muse pauło maiora canamꝰ. Nõ as arbrsta uiuant. Etxgi¬
humilesq mirice. Sluima cumci uenit iq̃ carminis etas. Magnꝰab IrS.¬

Expanded text:
turo, in comparatione cuius omnes alias materias quasi infimas et uiles reputat, turo, in comparatione cuius omnes alias materias quasi infimas et uiles reputat, dicens: Sicilides musae, paulo maiora canamus. Non omnes arbusta iuuant humilesque myricae. Ultima Cumaei uenit iam carminis aetas, Magnus ab i
Abbreviated transcription (Latin):
corena coronet᷑. Ad cibũ a sel.⁊ ad sitĩ acetũ dedert̃. bi hosprtalitatẽ hãc
mõstrabt̾ m̃sã. Ipsa enĩ insipiens gens. tuũ dm̃ ñ intellerati ludentẽ
mortaliũ m̃tibꝰ s sptnis cortonasti. fel miłcuidi. Tẽpli uelũ scindet᷑. ⁊ĩ
raedio die nor erit t̾bꝰ horis imnoriet᷑ t̾bꝰ diebꝰ sompno suscepto. ⁊ it᷑ ab
inferis regssꝰ aa sucẽ ueniae. pͥmꝰ refurrectioĩs pͥncqio ostensꝰ. hoc ꝓfec¬
to sẏdille uaticiiũ nͥ fallor maximꝰ ille poerarũ nostroꝵ. u̾giliꝰ. audi.¬
erat atq attendãt. cũ iuqͥrta eglogłã sut̾m inꝑrimo sub augto cesare
iẽꝑe ꝯsulatꝰ pollionis. mirabilẽ cuiꝰdã pueri d̾ celo adt̾ras mittendi qͥ
s peccata mundi tollerae.⁊ quast scdm nouũ inmndo mirabilit᷑ or̃.¬
dinar&e. p̃cinerte ortũ. amonitꝰ ut ipsemet ait cumeni carmims
t̾a ad ꝯgratulandũ s. ⁊ ꝯemendũ sen scͥbendũ oͣ hoc tanto puero nasci¬

Expanded text:
netur. Ad cibum autem fel et ad sitim acetum dederunt; in hospitalitatem hanc monstrabunt mensam. Ipsa enim insipiens gens tuum Deum non intellexisti, ludentem mortalium mentibus; sed spinis coronasti, fel miscuisti. Templi uelum scindetur, et in medio die nox erit tribus horis, et morietur tribus diebus somno suseris regressus ad lucem veniet. Primus resurrectionis principio ostensus. Hoc profecto Sibyllae vaticinium, ni fallor, maximus ille poetarum nostrorum Virgilius audierat atque attenderat, cum in quarta E cloga futurum in proximo sub Augusto Caesare, tempore consulatus Pollionis, mirabilem cujusdam pueri de coelo ad terras mittendi, qui etiam peccata mundi tolleret, et quasi saeculum novum in mundo mirabiliter ordinaret, praecineret ortum, admobet ad congratulandum sibi et concinendum seu scribendum de hoc tanto puero nasci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯpatioibꝰ similitudamũ lectorẽ mag̾ alicient. Que enũ qrasi faulosa aiie año
uidebant᷑ ⁊ ab oĩ utilitat remota scdm̃ litie supfitiem. gͥtiora st cũ magnis
plena mistus pꝰmodũ repta magne inse doct̾ne ꝯtmãe edtisficationẽ Obhoc enĩ
cdsficultats ł sacilitats sarre sc̃pte aprae ait. Obscure qdĩ dicia cdonsastmã
caliginẽ obducunt q totũ ꝓnisuĩ ẽẽ duinitꝰ ñdubito ad edomãdã labort
supbrã ⁊ intelleclũ afastidno reuocandũ cũ facile iauestgita plerũq udeset᷑.¬

Expanded text:
 quasi fabulosa antea uidebantur et ab omni utilitate remota secundum litterae superficiem, gratiora sunt, cum, magnis plena misteriis postmodum reperta, magnam in se doctrinae continent aedificationem. Ob hoc enim, difficultatis uel facilitatis sacrae Scripturae aperiret, ait: Obscure quaedam dicta densissimam caliginem obducunt; quod totum prouisum esse diuinitus non dubito, ad edomandam labore superbiam et intellectum a fastidio reuocandum, cui facile inuestigata plerumque ui
Abbreviated transcription (Latin):
gaudiuĩ. Reponitq uasa diu̾si gen̾is argẽtea. sue aurea. in thesauris
donus dnĩ cũ eos qͥ multitudine dulcediis euts frui meruert̃. Absõdit
in abscondito uultus sui a conturbatioẽ hõiũ. Et apte multi sunt chesau¬
thesauri. quia ⁊ima ẽ. eccłia in qua om̃s oniement᷑ electi. quauis distãtes
lomon. s multos in ea chesauros ad recipienda uasa diusi geñis. Una tñ
bũdictionẽ scificata ꝑarauit. quia una ẽ. domꝰ patris. s multe in ea mansioneᷤ¬
ad recipiendos om̃s qͦs tinentes se ⁊ diligentes. benedicit dñs pusillos ẽma¬
iotib  Uectiũ aũ.q.ꝑ.a. ⁊c̃. Hotandũ q ⁊ si capita uectuĩ accedẽtib
ꝓpiꝰ. ⁊ d̃i ¶ligent̃ intuentib parebant añ oraculũ. non tam̃ fieri poterat. ut
ipsa eoꝵ capita ante oraculũ emin̾ent. qr neecẽ erat. ut clauso oractilo. ⁊ap¬
penso ante hostia uelo. ipsi qͦ tiectes cũ archa. ⁊ cherubui adderent᷑ intertus

Expanded text:
ucit. Reponitque vasa diversi generis argentea sive aurea in thesauris domus Domini, quando eos qui multitudine dulcedinis ejus frui meruerint, « abscondit in abdito vultus sui a conturbatione hominum . » Et apte multi sunt thesauthesauri, quia et una est Ecclesia, in qua omnes continentur electi, quantumlibet lomon, sed multos in ea thesauros ad recipienda vasa diversi generis, una tamen benedictione sanctificata paravit; quae nimirum domus Patris non mad recipiendos omnes quos timentes se et diligentes benedicit Dominus pusillis cumi capita vectium accedentibus propius, ac diligentius intuentibus apparebant ante oraculum, non tamen fieri poterat, ut ipsa eorum capita ante oraculum eminerent, quia nimirum necesse erat, ut clauso oraculo, et appenso ante ostia velo, ipsi quoque vectes toti cum arca, et cherubin abderentur interius;
Abbreviated transcription (Latin):
sẽ amplituanis in sũmitatẽ sui uͥ luceres reciperent. quia doctores ⁊
osimulis omiũ basium. uł luter̃. non ea significatione factũ ẽ. quod eqͣ¬
lia possint. cẽ. oñiũ merita doctoꝵ. s quia eᷤ ẽ. una fides euuangłũ
qua instituuntur. unũ sacramentũ baptifii ꝗuo abluunt᷑. unũ sacra
uis hãnt dũsas aonationes in ipso spũ. qͥ aiudit singłis ꝓut uult.

Expanded text:
sem amplitudinis in summitate sui, ubi luteres reciperent, quia ipsi doctornsimilis omnium basium vel luterum, non ea significatione factum est, quod aequalia possint esse omnium merita doctorum; sed quia eis est una fides Evangelii, qua instruuntur, unum sacramentum baptismi quo abluuntur, vis habeant diversas donationes in ipso Spiritu, qui dividit singulis prout vult.
Abbreviated transcription (Latin):
ueret. ¶ Contigit aũ. ⁊c̾. Nemo miretur si aliqñ bona typice malũ ina.¬
la bonũ significent. Si enin non lic̾e̾t hoc numꝗͣ nigro atram̃to. s sem¬
ꝑ auro lucido dei uolum̃ scrib̾etur. qr deus ẽ. lux. S si nom̃ diaboli eal¬
culatio candido scribas tenebras. nichilominus significas. Cecatus gͦ to¬
bias ppłmn istael significat. cecitas enĩ ex parre contigit in istael. fatigatꝰ
a sepultura cecatis ẽ. qui enini infatigabilis in bonis oꝑib ꝑsistit: lum̃
sidei non amiteit. Ita ⁊ spũalit̃ fatigatus doriit. qui uigilare. stare. ui¬
tilit̾ agere. ⁊ confertare negligit. Cui dr̃. Surge qui dormis. ⁊exurge
cũ. suꝑbiam leuitatemq defignant. quarũ inmunditia. quib dñatur
excecat. Nido hirundinõ suppositus dorinit. qui leuitati lasciuie ac
suꝑbie se incaustus subicit. hec cecitas populo istael inminente dñi. ao¬
uentu ii carne maxine p̃ualuit cũ romane seruitutis iugo laboraret.⁊

Expanded text:
 « Contigit, » etc. Nemo miretur si aliquando bonum typice malum, mala bonum significent. Si enim hoc non liceret nunquam nigro atramento, sed semper auro lucido nomen Dei scriberetur: quia Deus lux est. Sed si nomen diaboli calculo candido scribas, nihilominus tenebras significat. Caecatus ergo Tobias populum Israel significat. « Caecitas enim ex para sepultura caecatus est. Qui enim infatigabilis in bonis operibus consistit, fidei lumen non amittit. Ita et spiritualiter fatigatus dormit, qui vigilare, stare, viriliter agere et confortari negligit. Cui dicitur: Surge qui dormis, et exsurge uperbiamque designant, quarum immunditia eos, quibus dominatur, excaecat. Nido hirundinum suppositus dormit, qui levitati, lasciviae ac superbiae se incautus subjicit. Haec caecitas populo Israel, imminente Domini adventu in carne, maxime praevaluit, cum Romanae servitutis jugo laboraret, et