comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
det̾ ꝑtinere m̃tiat᷑. Si aũ m̃datiũ sit q neq cuiꝰ ꝗͣ peccatũ aut cõfingat
aut tegat. nec aiudice qͣrat᷑. & nulli obsit. & ꝓsit alicui. nec falsũ teᷤ¬
umoniũ eẽ. nec rep̾hensibił m̃datiũ. Quid gͦ si ad xͥanũ homicida
cõfugiat. aut uideat quo cõfugit. & d hacre int̾ro get᷑ ab eo qͥ adsipli¬
ciũ querit hominẽ hominis int̾fectorẽ. m̃tiendũ ẽ : Quom̃ eñi noͣ¬
tetigit peccatũ m̃tiendo. cũ ilł ꝓquo mͣtit᷑ peccatũ sceleratũ ãmiserit:
An qͥa nõdpeccato qͥs int̾roggat᷑. s deloco ubi lateat: Ergo m̾tiri adeuiꝗͣ
ta sane ait qͥspiã. nõ eñi tũc peccat qͥsꝗͣ cũ euitat supplitiũ. Sed cũ fac̃
aliꝗͥ dignũ supplitio. ꝑtinet aũ addisciplinã xͥ anã. ut neq decuiꝰꝙͣ rorrec
tioẽ dsꝑet᷑. neq cuiꝗͣ pęnitendi adit̾ int̾cludat᷑. Quid si aduidicẽ ductus.
de ipso loco ubi se ilł occultet int̾rogeris : Dicturꝰ es aut ñ ibi ẽ ub

Expanded text:
detur pertinere, mentiatur. si autem mendacium sit, quod neque cuiusquam peccatum aut confingat aut tegat nec a iudice quaeratur et nulli obsit et prosit alicui, nec falsum testimonium esse nec reprehensibile mendacium? Quid ergo? si ad christianum homicida confugiat aut uideat, quo confugit, et de hac re interrogetur ab eo, qui ad supplicium quaerit hominem hominis interfectorem, mentiendutegit peccatum mentiendo, cum ille pro quo mentitur, peccatum sceleratum admiserit? An quia non de peccato ejus interrogatur, sed de loco ubi lateat? Ergo mentiri ad tegenon est malum? Ita sane, ait quispiam: non enim tunc peccat quisquam, cum evitat supplicium; sed cum facit aliquid dignum supplicio. Pertinet autem ad disciplinam christianam, ut neque de cujusquam corretione desperetur neque cuiquam paenitendi aditus intercludatur. quid? si ad iudicem ductus de ipso loco, ubi se ille occultet, interrogeris, dicturus es aut: non ibi est, ubi
Abbreviated transcription (Latin):
de inum̃is milibꝰ frum̃toꝵ ãmittat unũ modiũ. qͥtam̃ modiꝰ possit
adnecessariũ uictũ ꝓeẽ furanti. cõsequeserit ut ⁊furtũ sine rep̃hẽ¬
sioẽ fieri possit & falsũ testimoniũ sine peccato dici qꝗ dici potest
ꝑu̾siꝰ. An uͦ sialiꝰ furatꝰ eẽt illũ modiũ & tu uidereᷤ. int̾rogatq esses
m̃datia. q̃ nõ solũ nulli obsũt. s &̃ nõ uullis ꝓsũt exceptis ħis qͥb emu
na occultant᷑ & defendunt̃. ut id̾o sit illud t̾pe iñdatuĩ qͥ Euis nulli
obsit. & ꝓsit pauꝑi furtũ tam̃ occultat. Si aũt ita nulli obeẽt & ꝓd¬
eẽt alicui:ũ & nullũ peccatũ occultaret atq defendet. t̃pe ñ eẽt.
Uelut siq̃ spiã pecuniã suã te uidẽte abscõdet. atq iñ int̾rogat᷑ m̃tare¬

Expanded text:
de innumeris milibus frumentorum amittat unum modium, qui tamen modius possit ad necessarium uictum prodesse furanti, consequens erit, ut et furtum sine reprehensione fieri possit et falsum testimonium sine peccato dici. quo quid dici potest peruersius? an uero, si alius furatus esset illum modium et tu uideres interrogatusque essesmendacia, quae non solum nulli obsunt, sed etiam nonnulli prosunt, excena occultantur et defenduntur: ut ideo sit illud turpe mendacium, quod quamuis nulli obsit et prosit pauperi, furtum tamen occultat; si autem ita nulli obesset et prodesset alicui, ut etiam nullum peccatum occultaret atque defenderet, turpe non esset. uelut si quispiam pecuniam suam te uidente absconderet, ne per fur
Abbreviated transcription (Latin):
s pecc̾to dũ ea cũ poss noluit euitare. Nullum it peccatũ eẽt quicꝗd ꝓpt̃
An aliqͣ &̃ m̃datia excipienda s̃. ut satiꝰ sit hac̃ pati ꝗͣ illa cõnutt̾e: Qđ si
ita ẽ. ñ qqͥd factũ fuerit ut illa uimundicia de uitet᷑ ñ ẽ pecc̾tũ. qnͣoqͥdẽ

Expanded text:
sed peccato, quo ea, cum posset, noluit euitare. nullum enim peccatum esset, quidquid propter sed peccato, quo ea, cum posset, noluit euitare. nullum enim peccatum esset, quidquid propter An aliqua etiam mendacia excipienda sunt, ut satius sit hanc pati quam illa committere? quod si ita est, non quidquid factu
Abbreviated transcription (Latin):
Quicꝗ hoꝵ qͥsq inuste pass fu̾it. nemo ẽ tam dmẽs qui eũ iumundũ fie¬
ri dicat. aut fimo ꝑfundat᷑. aut sitał aliꝗͥ ei ꝑos uifundat᷑ ł inculcet᷑
paciat᷑ ue muli ebria om̃iũ fere sens abhorret. cõstupratũ atq inmun¬
dũ uocãt. Ita gͥ c̃ cludẽdũ ẽ ut q̃cunq aliena peccata exceptis hisquȩ
ea sufferat potꝰ fortitq patat᷑. & sinullꝰ peccatis suiᷤ ea debet euitare.
neq m̃datio. Illa uͦ q̃ ita comittunt᷑ inhonuẽ ut eũ faciat᷑ innundum.
ñ ẽ peccatũ. E &qͦ cõficit᷑: ut nec illa inmunditia uocãda sit. qño eui
ferat qͥeꝗ nõ potest eiutare. Nullꝰ aũ recta ages: inmund̃ fieri potest.
quo libet cõtagio corporali. Inmundꝰ ẽ enĩ añ dm̃ oĩs iniquus mundꝰͦ
ẽ. om̃is iustꝰ ⁊ sinõ ante homines. tam̃ añ dm̃ qͥsine errore iudicat.
Tm̃ nec cũ ea patit᷑. data euitãdi potestate cõtactu ipso in mundꝰ fit.

Expanded text:
quid horum quisque injuste passus fuerit, nemo est tam demens qui eum immundum fieri dicat. At si fimo perfundatur, aut si tale aliquid ei per os infundatur vel inculcetur, patiaturve muliebria; omnium fere sensus abhorret, et conspurcatum atque immundum vocant. Ita igitur concludendum est, ut quaecumque aliea sufferat potius fortiterque patiatur, etsi nullis peccatis suis ea debet euitare neque mendacio, illa uero, quae ita committuntur in homine, ut eum faciant inmundum, non est peccatum. ex quo conficitur, ut nec illa inmunditia uocanda sit, quando euferat, quidquid non potest euitare. nullus autem recte agens inmundus fieri potest quolibet contagio corporali. inmundus est enim ante deum omnis iniquus. mundus ergo est omnis iustus, etsi non ante homines, tamen ante deum, qui sine errore iudicat. proinde nec cum ea patitur data euitandi potestate, contactu ipso inmundus fit,
Abbreviated transcription (Latin):
factũq ẽ ipsoꝵ ñ solũ ñ cõmittenteᷤᷤ cũ eiᷤᷤ. s &̃ quãta possumꝰ detes¬

Expanded text:
factumque ipsorum non solum nfactumque ipsorum non solum n
Abbreviated transcription (Latin):
manẽte. solos homicidas futos fuisse qͥ patrẽ eiꝰ occiderit. ñ illũ &̃ parri¬
cidã : Sic̃ gͦ huiꝰ tãti scełris particeps iste ñ eẽt. s ũ ełgisset patrẽ su
falso testimonio uiolaret. Sic talis ilł cõsensuᷤ. ñ eũ fac̾et tanti flagi¬
cũ participẽ simał facẽ ipse nollet. Quicqͥd alii ꝓpt̾ea fecissẽt᷑: qͥa
ipsẽ nõ faceret. Quid eĩ taleᷤᷤ ꝓsequutoreᷤ dicũt. nͥ fac malũ ne nos
faciamꝰ : qͥsi ufre nb facientibꝰ nõ fecisset᷑. ne sic eis nr̃o scełre suffra¬
gari debemꝰ. Nũc uͦ qnõ iã facuit cũ ista nõ dicũt. cur nobiscũ potiꝰ
quã soli turpes atq nocentes sint: Nõ enĩ cõsens ilł dicẽdꝰ ẽ. qͥa non
approbamꝰ qd facui̾t. sẽꝑ optantes.⁊ qua̾tũ innb̾ ẽ ꝓhibẽte ᷤᷤ nefaciari.

Expanded text:
ermanente, solos homicidas futuros fuisse, qui patrem ejus occiderent, non illum etiam parriermanente, solos homicidas futuros fuisse, qui patrem ejus occiderent, non illum etiam parricidam? Sicut ergo hujus tanti sceleris particeps iuam falso testimonio uiolare: sic talis ille consensus non eum faceret tanti flagitii participem, si male facere ipse nollet, quidquid alii propterea fecissent, quia ipse non faceret. qfaciamus? Qui si vere, nobis facientibus, non fecissent, nec sic eis nostro scelere suffragari deberemus. Nunc vero quando jam faciunt, cum ista non dicunt, cur nobiscum potius, quam soli turpes atque nocentes sint? Non enim consensus ille dicendus est; quia non approbamus quod faciunt, semper optantes, et quantum in nobis est prohibentes ne faciant,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓfacta habenda sit. aut utrũ cõsenfio dicẽda sit que ñ ht̃ approbatio¬
nẽ. aut utrũ approbatio sit cũ dr̃ exepedit ħpati potiꝰ ꝗͣ illud facere. &
utrũ recte ill fecĩt tuirificare ꝗͣ stuprũ pati. & utrũ m̃tiendũ eẽt po
ciꝰ siea cõditio daret᷑ quã turificandũ. S sitaliꝰ c̃sẽsio ꝓfacto habenda
ẽ homicide sũt & qͥ occidi maluer̃ ꝗͣ falsũ testimoniũ dicẽ. & qͥ ẽ ho¬
micidiũ gͣiuĩ inse ipsoᷤ. Cur enĩ ħ pacto nõdicat᷑ qd ipsise occiderint. qͥa¬
h elger in̾se fieri nefacent qͥ cogebant᷑. dut sigui putat᷑ aliũ occidere
ꝗͣse ipsũ: Quid si hȩc cõditio martyri ꝓponeret᷑. ut si nollet d &ͦ fal
hoo s pat̾ eiꝰ occideret᷑. Rogas & filiũ ne id ꝑseuerãtia sua fieri
ꝑinateret. ñe manifestũ ẽ illo intestunonis fidelissimi sententia ꝑ¬

Expanded text:
pro facto habenda sit; aut utrum consensio dicenda sit, quae non habet adprobatiopro facto habenda sit; aut utrum consensio dicenda sit, quae non habet adprobationem; aut utrum adprobatio sit, cum dicitur: expedit hoc pati potius quam illud facere; et utrum recte ille fecerit turificare quam stuprum pati; tius, si ea conditio daretur, quam thurificandum. Sed si talis consensio pro facto habenda est, homicidae sunt etiam qui occidi maluerunt quam falsum testimonium dicere; et quod est homicidium gravius, in se ipsos. Cur enim hoc pacto non dicatur, quod ipsi se occiderint; quia elegerunt hoc in se fieri, ne facerent quod cogebantur? Aut si gravius putatur alium occidere quam se ipsum, quid si haec conditio martyri proponerethomo, sed pater ejus occideretur, rogans etiam filium ne id perseverantia sua fieri permitteret? Nonne manifestum est, illo in testimonii fidelissimi sententia p
Abbreviated transcription (Latin):
nunꝗ m̃tiant᷑ boni. sic ista questioẽ eocutraq parte cõsid̾ata atqͦ
tͣctata. nõ tam̃ facile ferenda sentẽtia ẽ. s adhue diligent᷑ audiẽdi
ꝗ dicut̃. Nullũ eẽ tam malũ factũ : qđ ñ inpeioris duitatioẽ faciẽdũ
sit. Pretimere aũt ad facta hominũ ñ solũ qͥeqͥid faciũt. s qͥcqͥd &̃ cũ cõ¬
sensioẽ patiunt᷑. Und si excistit causa ut eligeret xͥ anꝰ turificare
idolis necõsentiret stupro. ꝗ ꝑsequutor ei nͥ faceret minabat᷑. recte
uident᷑ q̃rere. cur ñ &̃ m̃tiret᷑ : ut ta̾tã turpitudinẽ de uitaret Ipsã
enĩ cõsensionẽ qua se stuprũ pati mallet ꝗͣ turificare idolis. nõ pas¬
sionẽ dicũt eẽ s factũ. q nefaceret elegit turificare. Quãto gͥ m̃da¬
ciũ peluuꝰ elgiss. sim̃datio poss a suo corpõe. tã unmane flagitiũ remo¬
uere. Inqua ꝓpositioẽ ista sũt q merito q̃ri possũt. utrũ talis cõsensio

Expanded text:
uam mentiantur boni. Sic ista quaestione ex utraque parte considerata atque tractata non tamen facile ferenda sententia est; sed adhuc diligenter audiendi, qui dicunt nullum esse tam malum factum, quod non in peioris deuitatione faciendum sit; pertinere autem ad facta hominum non solum quidquid faciunt, sed quidquid etiam cum consensione patiuntur. unde, si extitit causa, ut eligeret Christianus turificare idolis, ne consentiret stupro, quod persecutor ei, nisi faceret, minabatur, recte uidentur quaerere, cur non etiam mentiretur, ut tantam illam turpitudinem deuitaret. ipsam enim consensionem, qua se stuprum pati mallet quam turificare idolis, non passionem dicunt esse, sed factum: quod ne faceret, elegit turificare. quanto igitur mendacium procliuius elegisset, si mendacio posset a sancto corpore tam inmane flagitium remouere! In qua propositione ista sunt, quae merito quaeri possunt: utrum talis consensio
Abbreviated transcription (Latin):
U ñ it scire potest utrũ & tc̃ kat aliꝗͣ causã sic̃ ipse putat offitiosi m̃datũ
estimãs falsa nairatio ẽ hoĩnẽ tritũ posse alibidine cohiberi. atq ħ mͦ¬
&̃ adspalia secõsulere m̃tiendo arbutret᷑. quo g̃nere amissatq aꝓprobato.
om̃is oĩno fidi disciplina subu̾tit᷑. Qua subuersa. nec ad intelligentiam
ꝑuenit᷑. cui capiendȩ̨ ista paruuloᷤᷤ nutrit atq ita oĩs docina u̾itatis au¬
fert᷑. cedẽs licẽtiosissimȩ falsitati. sim̃datio uelut offitioso aliunde pene¬
trandi aꝑit̾ locꝰ. Aut enĩ tp̃alia cõmoda. ł ꝓpͥa ł aliena u̾itati pponit

Expanded text:
unde enim sciri potest, utrum et tunc habeat aliquam causam, sicut ipse putat, officiosi mendacii, unde enim sciri potest, utrum et tunc habeat aliquam causam, sicut ipse putat, officiosi mendacii, existimans falsa narratione hominem territum posse a libidine cohiberi atque onsulere mentiendo arbitretur? quo genere admisso atque adprobato omnis omnino fidei disciplina subuel-titur: qua subuersa nec ad intellegentiam peruenitur, cui capiendae ista paruulos nutrit. atque ita omnis doctrina ueritatis aufertur, cedens licentiosissimae falsitati, si mendacio uelut officioso alicunde penetrandi aperitur locus. aut enim temporalia commoda, uel propria uel aliena, ueritati praeponit
Abbreviated transcription (Latin):
to diligentiꝰ atq cõstantiꝰ aĩmi castita inu̾itate seruãda ẽ. cũ ueriꝰ ipse
corpoĩ suo. ꝗͣ corpꝰ iurile femineo corpoẽ p̃ferat᷑. Quodsi qͥsꝗͣ putat ideo
cii ꝗͣ pro alio eẽ m̃tiendũ. ut interim uiuat. aut inhis rebꝰ quas multum
diligit uõ offendat᷑. quo possit adet̾nã u̾itatẽ ꝑuenire discẽdo. Non intelligit
pͥmo nullũ eẽ flagitiũ. qd ñ eadẽ cõditioẽ susciꝑe cogat᷑. sic̃ iã suꝑiꝰ dions¬
tratũ ẽ. De inde ipsiꝰ doctrine auctoritatẽ uit̾cipi. & pęnitꝰ it̾ire. si eis qͥ
adillã ꝑducere conam᷑. m̃datio uro ꝑsuademꝰ aliqn̾o eẽ m̃tiendũ. Cũ eñi doc¬
trina salutaris partim credẽdiᷤ partim intelligẽdiᷤ rebꝰ cõstet. nec adea quȩ̨
intelligẽda sũt ꝑueniri possit. nͥ pͥ credẽda credat᷑. qͦmͦ credendũ ẽ ei ꝗ pu.¬
tat aliꝗdo eẽ m̃tiendũ. ne forte & tũe m̃tiat᷑ cũ p̃cipit ut credamꝰ:

Expanded text:
igentius atque constantius animi castitas in ueritate seruanda est, cum uerius ipse corpori suo quam corpus uirile femineo corpori praeferatur I Quodsi quisquam putat ideo cuiquam pro alio esse mentiendum, ut interim uiuat aut in his rebus, quas multum diligit, non offendatur, quo possit ad aeternam ueritatem peruenire discendo, non intellegit primo nullum esse flagitium, quod non eadem condicione suscipere cogatur, sicut iam sutratum est; deinde ipsius doctrinae auctoritatem intercipi et penitus interire, si eis quos ad illam perducere conamur, mendacio nostro persuademus aliquando esse mentiendum. Cum enim doctrina salutaris, partim credendis, partim intelligendis rebus constet; nec ad ea quae intelligenda sunt perveniri possit, nisi prius credenda credantur: quomodo credendum est ei qui puputat aliquando esse mentiendum, ne forte et tunc mentiatur, cum praecipit ut credamus?
Abbreviated transcription (Latin):
tatẽ : ꝑdes om̃s qͥ loquunt᷑ m̃datiũ. Aut enĩ ut solet sc̃pt᷑a sequenti uer¬
su exposuit suꝑiorẽ. ut quo latiꝰ solet patere iniqͥtati᷑. Intelligamtꝰ no¬
minato m̃datio tanꝗͣ spẽm iniqͥtatiͤ significare uoluerit. autꝰ si aliꝗ¬
uit᷑ eẽ arbitrant᷑. Tanto peiꝰ ẽ m̃datiũ : quãto guiꝰ ẽ positũ ꝑde. ꝙ
odisti. Forte eñ odit aliquẽ ds̃ aliquanto mitius. ut eũ nõꝑdat. ꝗ̃ uͦ ꝑ

Expanded text:
itatem, perdes omnes qui loquuntur mendacium. aut enim, ut solet scriptura, sequenti uersu exposuit superiorem, ut, quoniam latius solet patere iniquitas, intellegamus nominato mendacio tamquam speciem iniquitatis significare uoluerit, aut, si aliquiodisti. Forte enim odit aliquem Deus aliquanto mitius, ut eum non perdat: quem
Abbreviated transcription (Latin):
illa salꝰ eẽ ñ poss Pet̾ gͦ simulatio lib̾tati pauli ñ ẽ cõparanda : & iło pe¬
trũ amare deb̾mꝰ libent᷑ correctũ. No̾ aũt astruere &̃ đ auctoritate
pauli m̃datiũ. qr & p&rũ corã oĩbͣ uirectã uiã reuocauit. ne gente.
peũ uidarhare coge ret᷑. & ipse suȩ p̾dicatioĩ adtestatꝰ ẽ. Quicũ pu¬
taret᷑ hosti pat̾narũ tͥditionũ. eo q̃ nolebat eas imponere gemib nõ asꝑ
natꝰ eas ipse more pat̾o celebrare. satis ostendit hoc ineis xp̃o adueniẽte
ł qͥa ñ ẽ m̃datiũ qd figurate gestũ dictũ ue recipitur. ł qͥa boniꝰ adinitã¬
dũ nõpponit᷑. q inmali cũ ꝓfecerit inpeioris cõparatioẽ laudat̃. Nec de
noui testam̃ti libris qͥa correctio potiꝰ ꝗͣ simulatio. sic̃ lac̾me poti qͣ negͣ¬
uo petͥ estimanda: Iã illi excẽpli q̃ de cõmuni uita ꝓferunt᷑. młto ẽsidẽtr

Expanded text:
i Pauli non est conparanda. et ideo Petrum amare debemus libenter correctum, non autem astruere etiam de auctoritate Pauli mendacium, quia et Petrum coram omnibus in rectam uiam reuocauit, ne gentes per eum iudaeizare cogerentur, et ipse suae praedicationi adtestatus est, qui cum putaretur hostis paternaruernatus eas ipse more patrio celebrare, satis ostendit hoc in eis Christo adveniente vel quia non est mendacium quod figurate gestum dictumve recipitur, vel quia bonis ad imitancum proficere coeperint, in peioris conparatione laudatur, nec de noui testamenti libris, quia correctio potius quam simulatio, sicut lacrimae potius quam negatio Petri est imitanda. Iam illis exemplis, quae de communi uita proferuntur, multo confid
Abbreviated transcription (Latin):
m̃datiũ. Qud it. Siꝗsq falsũ loques qͥ falsũ eẽ excistimat   :¬
ido tam̃ fac̾ qͥa putat sibi nõ credi. uͥ eo mͦ falsa fide abstenreat
eũ cui loꝗt᷑. ꝗ̃ sẽtit s nolł crede̾: Hic u studio ñ fallendi m̃titur.
si m̃datiũ ẽ enuntiare aliꝗ alit̾ ꝗͣ scis eẽ ł putasꝰ: Si aũt m̃¬
datiũ ñ ẽ nͥ cũ aliꝗs enuntiat uoluntate fallẽdi: ñ m̃tit᷑ iste qͥ ꝓp¬
nõ fallat᷑ qͥa eũ s̃ ñ credit̾ũ ł scit ł putat. Uñ si appareat fieri posse
ut aliqͥs ꝓpt̾ea fadsũ dicat ne fallat᷑ ilł cui dr̃ : existit aliud ecõtrario
genꝰ ꝓpt̾ea uerũ dicẽtis ut fallat. Qui it uer̃ id̾o loqͥt᷑ qͥa sentit sͣ

Expanded text:
ceat. Quid enim si quisque falsum loquens, quod falsum esse existimat, ideo tamen facit, quia putat sibi non credi, ut eo modo falsa fide absterreat eum cui loquitur, quem sentit sibi nolle credere? Hic enim studio non fallendi mentitur, si mendacium est enuntiare aliquid aliter quam scis esse vel putas: si autem mendacium non est nisi cum aliquid enuntiatur voluntate fallendi, nnon fallatur, quia eum sibi non crediturum vel scit vel putat. Unde si appareat fieri posse ut aliquis propterea falsum dicat, ne fallatur ille cui dicitur; existit aliud e contrario genus, propterea verum dicentis ut fallat. Qui enim verum ideo loquitur, quia sentit sibi
Abbreviated transcription (Latin):
aliud u̾bis ł qͥbꝰ libet significatioĩbꝰ enuntiat. Uñ &̃ duplex cor dr̃
siputat ita eẽ ut dicit. ꝗͣ uis ñ ita sit : & ut possit uerũ diẽe m̃tiẽs
enĩ sui sententia. ñ ex rerũ ipsarũ u̾itate. ł falsitate. m̃tiẽs aut ñ mẽ¬
tiens iuidicãdꝰ ẽ. Potest itaq ilł qͥ falsũ puꝰ enuntiat: ꝗ tam̃ uerũ eẽ opi¬
nat᷑. etras dici & temerariꝰ. m̃tiẽs aũt nõ rec̾te dr̃. qͥa eor duplex cũ enũ¬
tiat ñ h̃t. nec fallere cupit: s fallit᷑. Culpa uͦ m̃tientis. ĩenumtiando aĩo
suo. fallendi cupiditas. siue fallat siũ ñ. Uł cũ ei n̾credit᷑: łcũ uerũ

Expanded text:
liud uerbis uel quibuslibet significationibus enuntiat. unde etiam duplex cor dicitur si putat ita esse ut dicit, quamvis non ita sit; et ut possit verum dicere mentiens, enim sui sententia, non ex rerum ipsarum veritate vel falsitate mentiens aut non meenuntiat, quod tamen uerum esse opinatur, errans dici et temerarius; mentiens autem non recte dicitur, quia cor duplex cum enuntiat non habet nec fallere cupit, sed fallitur. culpa uero mentientis est in enuntiando animo suo fallendi cupiditas; siue fallat, cum ei creditur falsum
Abbreviated transcription (Latin):
nichnl rep̾hendaᷤ: ñ cũ totũ leg̃ĩs. Atq ita minꝰ repͣhendis. Elo¬
qͥuum noli qͣnͣ młtũ it d̾rebꝰ laborauimꝰ: & de cełritate absoluẽ¬

Expanded text:
nihil reprehendas, nisi cum totum legeris; atque ita minus reprehendes. elonihil reprehendas, nisi cum totum legeris; atque ita minus reprehendes. eloquium noli q
Abbreviated transcription (Latin):
as na AUeSZIO Es ⁊ demenda rio. que
nos impsis cotidianis actibꝰ nr̃is sepe cõturbat : ne aut
temere accusemꝰ m̃datiũ q ñ ẽ m̃datiũ. aut arbitrem aliqnõ eẽ m̃nẽ¬
dũ. honesto quodã xofficioso ac miscdi m̃datio. Quã qͣstionẽ tã solli¬
cite ꝑtractabunꝰ uͥ qͣramꝰ cũ qͣrẽtibꝰ. Utrũ aũ ałquãtũ inuemamꝰ. nichil
nob̾ temere affirmantibꝰ. lectorib̾ne attendenti satis indicabit ipsa
tionẽ querẽtis eludit. ut mͦ uelut elabat᷑ emanibꝰ qͥ i uentũ erat.
mͦ rurs appareat. ⁊ rurs obsorbeat᷑. Ad extremũ tam̃ sentẽtiã nrãm
uelut cretior indago cõp̃hendet. Inqͣ si utilis error est: eũ ab om̃i er¬
rore u̾itas lib̾et. atq in om̃i errore falsitas inplicet: numꝗ̃ efrari
tutus excistimo. quã cũ inamore nimio u̾itatis. & reiectione nimia
falsitatis enratur. Qui enĩ seuere rep̃hendũt ħ nimuĩ dicut eẽ.
Ipsa aut u̾itas fortasse ad huc dicat: nõdũ ẽ satis. Sane qͥsqͥs łgis

Expanded text:
agna quaestio est de mendacio, quae nos in ipsis cotidianis actibus nostris saepe conturbat, ne aut temere accusemus mendacium, quod non est mendacium, aut arbitremur aliquando . esse mentiendum honesto quodam et officioso ac misericordi mendacio. quam quaestionem tam sollicite pertractabimus, ut quaeramus cum quaerentibus; utrum autem aliquantunobis temere affirmantibus, lectori bene attendenti satis indicabit ipsa tionem quaerentis eludit; ut modo velut elabatur e manibus quod inventum erat, modo rursus adpareat et rursus absorbeatur. ad extremum tamen sententiam nostram uelut certior indago conprehendet. in qua si ullus error est, cum ab omni errore ueritas liberet atque in omni errore falsitas inplicet, numquam errari tutius existimo, quam cum in amore nimio ueritatis et reiectione nimia falsitatis erratur. qui enim seuere reprehendunt, hoc nimium dicunt esse; ipsa autem ueritas fortasse adhuc dicat: nondum est satis. sane quisquis legis,
Abbreviated transcription (Latin):
acõmodata. Itaq iłło potiꝰ attende. uñ abigit᷑ nc̃ utrũ q¬
titas ⁊ qͣsi ut ita dicã locale spatuĩ aiõ ullũ sit. Nã pfecto
q corpꝰ ñ ẽ. neq enĩ aliter incorꝑea illa cernere ualera ut
metunt᷑. ⁊ ob hoc recte credi. aut cogitari. aut intelligi tał
eiꝰ ꝙͣ titas ñ potẽ. Si aut̃ te mou& cur tanta celi t̃re. mariꝰ
spatia memoria cõtineat. cũ sit nulliꝰ ꝗͣtitatis: mira q̃dam
uis ẽ quã tm̃ ex his q̃ a nob cõꝑta sunt. ꝙͣto ingenio tuo ine

Expanded text:
at. 23. Itaque illud potius attende, unde ambigitur nunc, utrum quantitas et quasi, ut ita dicam, locale spatium animo ullum sit. Nam profecto quia corpus non est; neque enim aliter incorporea ulla cernere valeret, uo corpora metiuntur: et ob hoc recte credi, aut cogitari, aut intelligi talis ejus quantitas non potest. Si autem te movet, cur tanta coeli, terrae, marisque spatia memoria contineat, cum sit ipse nullius quantitatis; mira quaedam vis est, quam tamen ex iis quae a nobis comperta sunt, quantum ine
Abbreviated transcription (Latin):
nicbł sit si illũ eadẽ ratio.i. se ipse omĩ magnitudine qͣ
ne ulla mole. de aiõ cogitanda s̃. Ꝙd faciliꝰ cõtingit. his qͥ
aut bene eruditi adhȩc accedunt ñ studio in anis głe: s diui¬
no amore ueritatis accensi. Aut qͥcũ iã inhis querendis u̾sant̾. ꝗͣuiᷤᷤ
minꝰ eruditi adinuestiganda ea u̾int se patient̃ bonis docibiles. p̃¬
bent. atq ab omĩ corꝑum cołuetudine quãtũ in bao uita ꝑmitti¬
tͣ sema au̾tunt. Fieri aũt ñ potẽ quadã diuina ꝓuidentia ut

Expanded text:
nihil sit, si illum eadem ratio, id est se ipse omni magnitunihil sit, si illum eadem ratio, id est se ipse omni magnitune ulla mole de animo cogitanda sunt. Quod facilius contingit iis, qui aut bene eruditi ad haec accedunt, non studio inanis gloriae, sed divino amore veritatis accensi; aut qui jam in his quaerendis versantur, quamvis minus eruditi ad investiganda ea venerint, si patienter bonis se dociles praebent, atque ab omni corporum consuetudine, quantum in hac vita permittitur, semet avertunt. Fieri autem non potest quadam divina providentia, ut
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ lic&e uide nicbł ee̾ in reb potentiꝰ ⁊ magnsicentiꝰ his na¬
turis. quȩ ut ita dicã sine tumorib ẽẽ intelligunt᷑. Tumor
enĩ nõ absurde appellatur corꝑis magnutudo. quę simagni.¬
pendenda ẽẽt. pł nob̾ ꝓfecto elefanti saꝑent. Qd̃ si quisꝙ
eor̃ cognatus dic& elefantos sapientes. sensi enĩ quãus am¬
mirans. sensi tñ &̃ hic̃ hoiẽs sepe ambigere itłs ꝗͣtũ opinor
saltẽ cõcedet. pł asino saꝑe apiculam. Quorũ cõꝑare mag
mꝰ. cui ñ liqueat aqͥle oculũ mnłto quã nr̃ ẽ ẽe̾ breuiorẽ
qͦ tñ illa sublime ita uolans: ut a nob̾ in tanta luce diffi¬
cile cernat᷑. latente sub frutce lepꝰculũ. ⁊ sub fluctib piꝰcẽ
metuendũ ne ẽ queso ne aĩmꝰ bumanꝰ cuiꝰ excellentior ⁊
penẽ solus aspectus ẽ ipsa ratio. qua ⁊̃ se inuenire molitur.

Expanded text:
enim licet videre nihil esse in rebus potentius et magnificentius iis naenim licet videre nihil esse in rebus potentius et magnificentius iis naturis, quae, ut ita dicam, sine tumoribus esse intelliguntur: tumor enim non absurde appellatur corporis magnitudo, quae si magnipendenda esset, plus nobis profecto elephanti saperent. Quod si quisquam eorum cognatus dicet elephantos esse sapientes; sensi enim quamvis admirans, sensi tamen etiam hinc homines saepe ambigere; illud, quantum opinor, saltem concedet, plus asino sapere apiculam; quorum comparare mamus, cui non liqueat aquilae oculum multo quam noster est, esse breviorem? quo tamen illa sublime ita volans, ut a nobis in tanta luce difficile cernatur, latentem sub frutice lepusculum, et sub fluctibus piscem metuendumne est, quaeso, ne animus humanus, cujus excellentior et pene solus aspectus est ipsa ratio qua etiam se invenire molitur,
Abbreviated transcription (Latin):
cũ linea cõcedamꝰ e̾e meliorẽ. Et si figurarũ om̃iũ plana¬
rũ illa optima ẽ quę circulo effingitur. in qua ratiodo¬
cuit nicbł ẽẽ meliꝰ puc̃to. atq potentiꝰ. qͥ nullo dubitã¬
te partib car&. qͥd mirũ si aĩa neq corꝑea sit. neq ulla
aut longiudine. porrecta. aut lantudine diffusa. aut
altitudine solidata: ⁊ tũ tantũ ualeat in corꝑe. ut peneᷤᷤ
eã sit regim̃ omĩũ m̾brorũ.⁊ quasi cardo quidã inagendo
pilla dr̃. nichł aliud sit. ꝙͣ qͥdam punctũ oculi. in qͦ tm̃ tã.¬
ta iisẽ ut eo dimidiũ cęlum.cuiꝰ ineffabile spatiũ ẽ : ex ali.¬
quo eminenti loco cerni cõlustrariq possit: nõ aborr&s auo̾.
aĩmũ carere omĩ corꝑea magnitudine : q̃ trib iłł differen¬
tiis cõsumat᷑. quãus corꝑũ magnitudines quas lib& una.¬
ginari quȩat. S paucis lic& ip̃so aĩo aĩmum cernere .i.ut
ipse seaĩmus iudeat. Uid& aut̃ ꝑ intelligennã. Huic soli

Expanded text:
um linea concedamus esse meliorem. Et si figurarum omnium planarum illa optima est quae circulo effingitur, in qua ratio docuit nihil melius esse puncto atque potentius, quod nullo dubitante partibus caret; quid mirum si anima neque coraut longitudine porrecta, aut latitudine diffusa, aut altitudine solidata, et tamen tantum valeat in corpore, ut penes eam regimen sit omnium membrorum, et quasi cardo quidam in agendo pilla dicitur, nihil aliud sit quam quoddam punctum oculi, in quo tamen tanta vis est, ut eo dimidium coelum, cujus ineffabile spatium est, ex aliquo eminenti loco cerni collustrarique possit; non abhorret a vero animum carere omni corporea magnitudine, quae tribus illis differentiis consummatur, quamvis corporum magnitudines quaslibet imaginari queat. Sed paucis licet ipso animo animum cernere, id est ut ipse se animus videat; videt autem per intelligentiam. Huic soli
Abbreviated transcription (Latin):
dũ refistam ilł argum̃tis. ⁊ quid eorũ ñ cõcedã. ꝓrsus ignorem.
Pmũ cur ętatȩ ut corpꝰ crescit. ita ⁊ aiã ł crescat. ł crescere uideat᷑.
Quis enĩ neg& pueros infautes. ne bestiar̃ quidẽ ñ nullarũ astucie
cõꝑandos: Qnis aut̃ dubita& ił crescentib. ⁊̃ ipsã ineis quonã¬
mͦ crescere ratioẽm : Deinde si ꝑ spatiũ sin corꝑis aĩa distenditur.

Expanded text:
dum resistam illis argumentis, et quid eorum non concedam, prorsus ignorem; dum resistam illis argumentis, et quid eorum non concedam, prorsus ignorem; primum, cur aetate ut corpus crescit, ita et anima vel crescat vel crescere videatur. Quis enim neget pueros infantes, ne bestiarum quidem nonnullarum astutiae comparandos? quis autem dubitet, illis crescentibus etiam ipsam in eis quodam
Abbreviated transcription (Latin):
deb̾ qͣtũ ad aliam ualebit. si bac̃ disceptatioẽm aliqͥd eo adutam
ee̾ cõcedis. Nã ⁊ exerca aĩmũ ħ genuiᷤᷤ dñciplinarũ ad sabtilio¬
ra cernenda. ne luce illorũ reꝑcussus. ⁊ ea sustinere ñ ualens. ineaᷤᷤ¬
dẽ tenebras quas sugere cupiebat libent̃ resugiat. ⁊ affert arguiñ¬
ta nͥ fallor certasima. qͥb qͥ suit̾ inuentũ atq ẽfectũ. ñ pudentẽ
hab̾at dubitatioẽm. ꝗͣtũ hoĩ talia inuestigare ꝑmissũ ẽ. Muiꝰ
ita seꝑ bella gerentib. Sed enĩ niꝰ ferendũ ⁊ audiendũ ẽ. ꝙͣ.
fatĩ nos ratioẽ p̃stare bestiis: &  rẽ fateri ee̾ aliquid. ꝗͣ corꝑeo
lumine sentimꝰ: quã ⁊̃ ñnulle bestie meliꝰ cernut. id aũt qͥ ta¬
noẽ intuem̾ nicbł e̾e̾ cõtende : Qd si diceret᷑ tale ee̾ quale
Accipio ista libentissime. atq assenttor. S iłd memou&. cũ cor.¬
ꝑee quantitatiᷤᷤ ñ e̾e̾ aĩam. res ista clara sit mͥ. ut oĩno queadino.¬

Expanded text:
c disceptationem aliquid eo adjutam esse concedis: nam et exercet animum hoc genus disciplinarum, ad subtiliora cernenda, ne luce illorum repercussus, et eam sustinere non valens, in easdem tenebras quas fugere cupiebat, libenter refugiat; et affert argumenta, nisi fallor, certissima, quibus quod fuerit inventum atque confectum, impudentem habeat dubitationem, quantum homini talia veita semper bellum gerentibus. Quid enim minus ferendum et audiendum est, quam fateri nos ratione praestare bestiis, et eam rem fateri esse aliquid quam corporeo lumine sentimus, quam etiam nonnullae bestiae melius cernunt; id autem quod ratione intuemur, nihil esse contendere? Quod si diceretur tale esse, quale . 26. E. Accipio ista libentissime atque assentior: sed illud me movet, cum corporeae quantitatis, non esse animam res ita clara sit mihi, ut omnino quemadmo
Abbreviated transcription (Latin):
Quã obre iłłd iã uolo respondeas. uitũ falso uerũ añ ponas.
adolã hic̃ dubitare incredibiłꝰ dem̃tia ẽ augꝰ Dic gͦ queso te
ñquid nã u̾a linea ẽ quȩ ꝑ longũ secari potẽ aut uerũ signũ

Expanded text:
Quamobrem illud jam volo respondeas, utrum falso verum anteponas. Quamobrem illud jam volo respondeas, utrum falso verum anteponas. E. Jam hinc dubitare, incredibilis dementia est. A. Dic ergo, quaeso te, numquidnam vera linea est, quae per longum secari potest; aut verum
Abbreviated transcription (Latin):
ueras. erugatur in qͥliba latus tanꝗͣ si eã uelles ꝑ tenussimã
rimã uͥ se clause.ianue ungũt eclucere. Anndũ intellimꝰ
Queluri: adõda Intelligo quid diças.s ñdũ fortasse quid ueliꝰ
augꝰ ltło scilic& ut respondeas utrũ sic erecta latitudo uidea᷑
tͥ migrasse in altitudinẽ.⁊ lati̾tudinis iã nom̃ descriptioẽmq
amississe an adhuc maneat altitudo quãius ita sit collocata¬
adõ uidetur mͥ altitudo ẽẽ facta. augꝰ Recordaris ne obsecra
quẽadmodũ altitudinẽ diffinieramꝰ : Adõ Recordor plane. ⁊
me iã sic respondisse pud&. Nã & hocmͦ quasi erecta latttu¬
do sectioem ꝑ longũ deorsũ. uersũ nõ amittit. quare nulla
in ea possunt̾ intiora cogitari. quãuis mediũ ⁊ ea trema cogi¬
tent᷑. Scd̾m aut̃ suꝑiorẽ demonsitatioem altitudiniꝰ ꝗͣ feciꝰ.¬
ti ut recordar. nulla oĩno ẽ altitudo. uͥ nicħl untꝰ cogitari
potẽ augꝰ Recte dicis. ⁊ sio te om̃ino meminisse cũpiebam.

Expanded text:
velles per tenuissimam rimam, ubi se clausae januae jungunt, educere. An nondum intelligis quid velim? E. Intelligo quid dicas, sed nondum fortasse quid velis. A. Illud scilicet ut respondeas, utrum sic erecta latitudo videatur tibi migrasse in altitudinem, et latitudinis jam nomen descriptionemque amisisse; an adhuc maneat latitudo, quamvis ita sit collocata. E. Videtur mihi altitudo esse facta. A. Recordarisne, obsecro, quemadmodum altitudinem definieramus? E. Recordor plane, et me jam sic respondisse pudet. Nam etiam hoc modo quasi erecta latitudo sectionem per longum deorsum versus non admittit: quare nulla in ea possunt interiora cogitari, quamvis medium et extrema cogitentur. Secundum autem superiorem demonstrationem altitudinis, quam fecisti ut recordarer, nulla omnino est altitudo, ubi nihil intus cogitari potest. A. Recte dicis, et sic te omnino meminisse cupiebam.
Abbreviated transcription (Latin):
diuidi potẽ. Latitudo aut̃ ex omi parte diuidit᷑. Lõgitudo
uͦ : ñ nͥ ex diu̾so. Nã ꝑ longũ. diuisianẽ ñ ãmittit. Est gͦ
latitudine p̾̃stantior. an tu alit̾ existimas : ad õdat᷑ lta ꝓrsus.
ratio cogit fateri. ut dicis. augꝰ Iã queramꝰ si plac&. utrũ
sit aliqͥd in ista ratioẽ. q om̃o ñ q̃at diuidi. Erit enĩ ħ młto
⁊̃ ꝗͣ illa linea meliꝰ. Naͣ lineã cernis. ex diu̾so ĩnumãbilit̾
secari posse. Itaq tͥipsi ħ inueniendũ dimitto. adõdatꝰ ł¬
ilłd ñ puto posse diuidi. qd mediũ in figura ponebamꝰ. und̾
ĩ extrema linea educunt᷑. Nã si diuidit᷑. lõgitudine. aut ⁊̃
latitudine carere ñ potẽ. S si longitudinẽ solã b̾t. ñ iaͣ uñ
ducunt᷑ linee. s ipsa linea ẽ. Si uͦ ⁊̃ latũ ẽ. aliud desicdat
mediũ. aqͦ in extrema latitudinis lineȩ ducant᷑. Utrũq
aut̃ ħ rato respuit. Id ert gͥ qd diuidi nequeat. augus Rec

Expanded text:
ividitur, longitudo vero non nisi ex diverso, nam per longum divisionem non admittit: est ergo latitudine praestantior. An tu aliter existimas? E. Ita prorsus ratio cogit fateri ut dicis. 18. A. Jam quaeramus, si placet, utrum sit aliquid in ista ratione, quod omnino non queat dividi; erit enim hoc multo etiam quam illa linea melius. Nam lineam cernis ex diverso innumerabiliter secari posse, itaque tibi ipsi hoc inveniendum dimitto. E. Ego illud puto non posse dividi, quod medium in figura ponebamus, unde in extrema lineae ducuntur. Nam si dividitur, longitudine aut etiam latitudine carere non potest. Sed si longitudinem solam habet, non jam unde ducuntur lineae, sed ipsa linea est. Si vero etiam latum est, aliud desiderat medium a quo in extrema latitudinis lineae ducantur. Utrumque autem hoc ratio respuit. Id erit igitur quod dividi nequeat. A. Recte d
Abbreviated transcription (Latin):
fatiã te ito mͦ. Certe enĩ latitudinem sic intelligis. utco¬
gitatioẽ tua de altitudine nichł usurpes. adõ Sic omo.
ang̃ Accedat qͥ huic latitudini altitudo. ⁊ responde iã uitũ
⁊̃ aliquid accesserit. quo magis undiq secari queat. adõda
Aa ire om̃ino ãmoniusti. Nc̃ enĩ uidõ ñ solum desuꝑ aut ex
inferiori parte s alatĩb qͦ admittiposse sectionẽ nichłq
onĩuio remansisse. uñ ñ queat peneitare diuisio. Qremͣ.¬
rfeitũ ẽ. Nlatitudinẽ eR his partib secari ñ posse. ꝑ quaᷤᷤ
surcectura ẽ altitudo. angꝰ Qm̃ tͥ gͥ sũ fallor. ⁊ longitu.

Expanded text:
faciam te isto modo. Certe enim latitudinem sic intelligis, ut cofaciam te isto modo. Certe enim latitudinem sic intelligis, ut cogitatione tua de altitudine nihil usurpes. E. Sic omnino. A. Accedat igitur huic latitudini altitudo, et responde jam utrum etiam aliquid accesserit, quo magis undique secari queat. E. Mire omnino admonuisti. Nunc enim video non solum desuper aut ex inferiori parte, sed a lateribus quoque admitti posse sectionem, nihilque omnino remansisse, unde non queat penetrare divisio. Quare manifestum est, et latitudinem ex his partibus secari non posse, per quas surrectura
Abbreviated transcription (Latin):
Cerno aut̃ mediocrit᷑ ut puto magnã huiꝰ signi ẽe̾ potentiã.
aug̃ Nc̃ gꝰ ilłd aitende cũ ⁊ qͥd signũ sit.⁊ quid sit longi¬
tudo.⁊ qͦd sit latitudo ꝑspeximꝰ. quid horũ tibi uideatur
altĩus. ⁊ cuiꝰ uidigere.sine qͦ ee̾ nõ possit. adõ Uideo qͥ la¬
titudo lõgrndine indigeat.sine ꝗͣ ꝓrsus intelligi ñ potẽ.
Rursus lõgitudinẽ c̃no latitudine qͥdẽ nõ inligere ut sit
s sine signo illo e̾e̾ ñ posse. illud aut̃ signũ ꝑsem& ipsum e̾e̾.⁊ nul.¬
liꝰ horũ indigere manifestũ ẽ augꝰ Ita ẽ ut dicis. s diligẽ¬
tiꝰ cõsiła. utrũ latitudo uere undiq secari queat. an alun¬
de nec ipsã sectioẽm possit admittere ꝗͣuis płꝰ admitat
quã linea. adc̃ Nescio ꝓrsusuñ ñ possit. aug̃ credo tenõ
recordari. Naͣ nescire istud nullomͦ potes. Qre cõmone¬

Expanded text:
cerno autem mediocriter, ut puto, magnam hujus signi esse potentiam. cerno autem mediocriter, ut puto, magnam hujus signi esse potentiam. 20. A. Nunc ergo illud attende, cum et quid sit signum, et quid sit longitudo, et quid sit latitudo perspexeris; quid horum tibi videatur alterius, et cujus indigere, sine quo esse non possit. E. Video quod latitudo longitudine indigeat, sine qua prorsus intelligi non potest. Rursus longitudinem cerno latitudine quidem non indigere ut sit, sed sine signo illo esse non posse. Illud autem signum per semetipsum esse et nullius horum indigere, manifestum est. A. Ita est ut dicis: sed diligentius considera, utrum latitudo vere undique secari queat; an alicunde nec ipsa sectionem possit admittere, quamvis plus admittat quam linea. E. Nescio prorsus unde non possit. A. Credo te non recordari; nam nescire istud nullo modo posses: quare commone
Abbreviated transcription (Latin):
mediũ figure tenens. Ita sit ut om̃e puctum ⁊̃ signũ sit
ñ aut̃ om̃e pesignũ puc̃tũ uideat᷑. Uolo enĩ de his nõib
ĩter nos cͥuenire. ut minꝰ in disputando circũloquamur.
quã ꝗͣ pleriq pũctũ appellent ñqͥ om̃is figure mediũ. s
q solius circuli. ł pile tenae. tãmosi minus nob̾ de uocabu
rectis lineis nullam fieri posse uidemꝰ. nͥ ipso angulꝰ dau¬
dat᷑. Deiũ uñcũq secari linea potẽ. ꝑ ipsum secatur. cũ
ipsum oĩno nullam inse admittat sectioẽm. nulla linea
nͥ ꝑ ipsum copulatur. Postremo cũ cetis. planis siguris naͣ
de altitidine nicħl adhue diximꝰ: eã p̃ponendã ratio demõ¬
traui̾t. quę cirtulo claudit᷑ ꝓpter sũmã equalitatẽ. quę
alia ipsius equalitatis modatio ẽ quã punctũ in medio
cõstitutũ. Multu de hinius potentia dici possunt. s ad
detur. Nenĩ me requirere pigebit. si quid suit obscuruᷤᷤ.

Expanded text:
e punctum etiam signum sit, non autem omne signum punctum videatur. Volo enim de his nominibus inter nos convenire, ut minus in disputando circumloquamur: quanquam plerique punctum appellent, non quod omnis figurae medium, sed quod solius circuli vel pilae tenet; tametsi minus nobis de vocabulrectis lineis nullam videmus fieri posse, nisi ipso angulus claudatur; deinde undecumque secari linea potest, per ipsum secatur, cum ipsum omnino nullam in se admittat sectionem; nulla linea lineae, nisi per ipsum copulatur. Postremo cum caeteris planis figuris nam de altitudine adhuc nihil diximus eam praeponendam ratio demonstraverit quae circulo clauditur, propter summam aequalitatem; quae alia ipsius aequalitatis moderatio est, quam punctum in medio constitutum? Multa de hujus potentia dici possunt, sed adhon enim me requirere pigebit, si quid fuerit obscurius:
Abbreviated transcription (Latin):
Recte intelli.¬
gis. Nc̃ itaq illud cõsiclera. cũ suꝑior ratio docuerit lineã
in sola lõgitudine intelligi. nec quicꝗͣ latitudinis usupare.
⁊idõ ꝑ longum qͣ ducit᷑ diuidi ñ posse. utrũ tͥ uideat᷑ sigira
q̃lib& sine latitudine inueniri : adõdatꝰ Nullo mͦ aug̃ Qd.
ipsa latitudo: Potest̾ne longitudinẽ ñ hab̾e. quãuuis lantudo
sola fit queadmodũ suꝑiꝰ longitudinẽ sine latitudine. intellexi¬
mꝰ. an ñ potẽ : adõ uido̾ nõ posse. aũguides ⁊̃ itłd ni fallor.
qͥ latitudo ab omĩ parte diuidi ꝗͥat. sinea uͦ ꝑ lõguͣ nõ queat:
adõda Manifestũ ẽ. aug Ad gͦ  łutas pluris hab̾ndum qͥ diui¬

Expanded text:
Recte intelligis. Nunc itaque illud considera, cum superior ratio docuerit lineam in sola longitudine intelligi, nec quidquam latitudinis usurpare, et ideo per longum qua ducitur dividi non posse, utrum tibi videatur figura quaelibet sine latitudine inveniri. E. Nullo modo. A. Quid? ipsa latitudo potestne longitutudinem non habere, quamvis latitudo sola sit, quemadmodum superius longitudinem sine latitudine intelleximus; an non potest? E. Video non posse. A. Vides etiam illud, nisi fallor, quod latitudo ab omni parte dividi queat, linea vero per longum non queat. E. Manifestum est. A. Quid ergo putas pluris habendum? quod divi
Abbreviated transcription (Latin):
Totidẽ silic&heȩ quȩ in media latera ducunt᷑.
Ueressime mͥ uidis dicere. neq hic opꝰ ẽ diutiꝰ ĩmorari.
ad id enĩ qd uolumꝰ satis ẽ. nam ⁊ magnã equalitatẽ hieser¬
uari ut opinor uides.⁊ tñ ñ dũ exomĩ parte ꝑfectam
Omĩno uido̾. ⁊ q̃ ulla figura sit q̃ hab̾at sũmam eqͣlitatẽ. nosse
cõcors ẽ: undiq nullo angulo eqͥlitatẽ ꝑturbante. ⁊ acuiꝰ medio ad
om̃s extremitatis partes p̾ares huee duci possut. adoqã ut
opinor intelligo. Nã illam figuram q̃ una linea incutulũ
ducta t̃minat᷑ur. mͥ uideris describ̾e augusti Recte intelli.¬

Expanded text:
Totidem, scilicet eae quae in media latera ducuntur. A. Verissime mihi videris dicere, neque hic opus est diutius immorari; ad id enim quod volumus satis est: nam et magnam aequalitatem hic servari, ut opinor, vides, et tamen nondum ex omni parte perfectam. E. Omnino video, et quae illa figura sit quae summam aequalitatem habeconcors est undique, nullo angulo aequalitatem perturbante, et a cujus medio ad omnes extremitatis partes pares lineae duci possunt? E. Jam, ut opinor, intelligo: nam illam figuram quae una linea in circulum ducta terminatur, mihi videris describere. A. Recte intelli
Abbreviated transcription (Latin):
M uideo te habundare otio. queso ut mͥ respõdeaᷤᷤ
dehis quȩ me mouẽt nõ ut opinor importune atq
in cõgrue. Sepe enĩ cũ abste młta quesissem : ne̾¬
cio qua illa gͣca sententia me deterrendũ putasti.
qua ꝓhibemͣ ea quȩ supͣ nos sunt: reqͥrere. Nẽ uͦ¬
nõ putes nos ĩplo̾s supͣ nos e̾e̾.Quã obrẽ cũ de
aĩa quero ñõ sũ dignꝰ ꝗ andiã qͦsupͣ nos qͥd ad¬

Expanded text:
m video te abundare otio, quaeso ut mihi respondeas de iis quae me movent, non, ut opinor, importune atque incongrue. Saepe enim cum abs te multa quaesissem, nescio qua illa graeca sententia me deterrendum putasti, qua prohibemur ea quae supra nos sunt requirere: nunc venon puto nos ipsos supra nos esse. Quamobrem cum de anima quaero, non sum dign
Abbreviated transcription (Latin):
pꝰ hoc corpꝰ futura sit cũ ⁊ pena mortis necessario man̾ẽ debeat ma¬
nente peccato ⁊ uirtuti pietati q sit ds̃ ipse. idẽ ui̾tas p̃mium:ͣ¬
Quare iã si iã placet tã longũ sermonẽ terminemꝰ aliqnõ. ⁊ implẽ
dis p̃ceptis uigilantissime religiosissime oꝑam demus. Nenĩ ẽ
alia fuga de tantis mał. Si quid aut̃ obscuriꝰ a me dictũ ẽ quã
uelles. facito ut meniorie mantatũ. alias oportuniꝰ requi¬
ras. Neq deerit nob querentib se: qui desuꝑ ẽ magister
nr̃. om̃iũ. Ego uͦ hac oratioẽ tua itasũ affectus. ut eã i¬
terpellare nefas putauim. Et si tͥ modꝰ sermonis hic pla-
p̃sentia uise sunt. Cedã uiditio tuo. ac demceps tã mag¬
nis reb inuestigandis ñ mͦ tempꝰ ꝓꝓter tuas occupatioẽs

Expanded text:
post hoc corpus futura sit, cum et poena mortis necessario manere debeat mapost hoc corpus futura sit, cum et poena mortis necessario manere debeat manente peccato, et virtuti pietatique sit Deus ipse, id est veriermonem terminemus aliquando, et implendis Dei praeceptis vigilantissime et religiosissime operam demus: non est enim alia fuga de tantis malis. Si quid autem obscurius a me dictum est quam velles, facito ut memoriae mandatum alias opportunius requiras. Neque enim deerit nobis quaerentibus se, qui desuper est Magister omnium. E. Ego vero et hac oratione ita sum affectus, ut eam interpellare nefas putaverim: et si tibi modus sermonis hic placepraesentia visae sunt; cedam judicio tuo, ac deinceps tam magnis rebus inve
Abbreviated transcription (Latin):
uñ se a peccato uelut abruꝑat. recõciliatioẽ religatur. Innectit gͦ
aiãm in illo actu tercio. atq incip̃ ducere. Purgat in quarto re¬
format in quinto: iutroduc in sexto. pascit inseptimo. Atq h
fit alias citiꝰ. alias tardiꝰ. Ut qͣq amore ac meritis ualent oĩa
hab̾e uoluũnit. de quib facit. Iã uꝰ & pueror̃. infantuĩ cosecratio¬
nes. quantũ ꝓsunt. obscurissima questioẽ. Ñ nichł tñ ꝓde̾e̾ cred̾n¬
querenda. tͥ potiꝰ aliqnõ quã cognoscenda ꝓtulerit. Quod si& uti¬
lissime. si duce pietate requirant᷑. Que cũ ita sint. quis ẽ qui iuste
stomachet᷑ Qđ agendo atq ministrando corꝑi aĩa data sit. cũ tã¬
tus ⁊ tam diuinꝰ rerũ ordo conecti meliꝰ ñ poss&. Aut querendum
put& quał in ħ mortali ⁊ fragili corꝑe effitiatur. cũ ⁊ ĩ mortem
pꝑ peccatũ uire cõtrusa sit ⁊ uirtute hic &̃ possĩt excelłe: Aut qͣt

Expanded text:
unde se peccato velut abruperat, reconciliatione religat. Innectit ergo animam in illo actu tertio, atque incipit ducere; purgat in quarto; reformat in quinto; introducit in sexto; pascit in septimo. Atque hoc fit alias citius, alias tardius, ut quaeque amore ac meritis valent: omniahabere voluerint de quibus facit. Jamvero etiam puerorum infantium consecrationes quantum quaerenda tibi potius aliquando, quam cognoscenda protulerim. Quod fiet utilissime, si duce pietate requirantur. 81. Quae cum ita sint, quis est qui juste stomachetur, quod agendo atque administrando corpori anima data sit, cum tantus et tam divinus rerum ordo connecti melius non possit; aut quaerendum putet, qualis in hoc mortali et fragili corpore efficiatur, cum et in mortem propter peccatum jure contrusa sit, et virtute hic etiam possit excellere; aut qualis
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ sine qͦ ee nemo potẽ. ⁊ si qͥd de illo increclibiliꝰ. c̃uenientiꝰ tñ. atq
aptꝰ. hoiẽs dicere ualemꝰ. Hic gͦ solus ds̃ aiẽ colendꝰ ẽ. neq discpete
neq cõfuse. Quic ꝗͥd aĩa colit ut dm̃. necessẽ ẽ ut melsꝰ eȩ̃ quam
se ipsam putte. Aiẽ aut̃ nat᷑a. nec t̾ra. nec maria. nec sid̾a. nec
ñ deniq ipsũ quod a nob̾ uidĩ ñ potẽ cęlũ. meliꝰ ȩẽ credendũẽ. Im
moħ oiã longe detĩora exͥ quã ẽ quelib& aiã ratio certa cͣuincit.
simꝰ eam ui amatores ducentẽ ꝑ insolita quȩdã. ⁊ ob hoc ardua
constãtissime atq obseruantissime seqͥ audeant. Si quid uͦ aliud ẽ inre-¬
rũ natura p̃ter ista quę sensib nota sunt. ⁊ prorsus q̃ aliꝗ spatiũ

Expanded text:
et sine quo esse nemo potest: et si quid de illo incredibilius, convenientius tamen atque et sine quo esse nemo potest: et si quid de illo incredibilius, convenientius tamen atque aptius homines dicere valemus. Hic ergo solus Deus animae colendus est, neque discrete, neque confuse. Quidquid enim anima colit ut Deum, necesse est ut melius esse, quam seipsam, putet. Animae autem natura nec terra, nec maria, nec sidera, nec non denique ipsum quod videri a nobis non potest, coelum melius esse credendum est. Imo haec omnia longe deteriora esse, quam est quaelibet anima, ratio certa convincit; si modo eam veri amatores ducentem per insolita quaedam, et ob hoc ardua, constantissime atque observantissime sequi audeant. 78. Si quid vero aliud est in rerum natura praeter ista quae s
Abbreviated transcription (Latin):
tacũq ex parte eam quisq contemplari patest: Tanta puritas tã¬
ta sinci̾tas. tam indubitanda rerũ fides ut neq quicꝗͣ p̃teream sciꝰ¬
se se aliqnõ aliquis put& cũ sibi scire iubebatur. Et qͦ nunꝰ impedi¬
atur aiã toti tota ĩherere uitati mors quę ant̾a metuebat᷑.i. ab
hc corpe oĩmoã fuga. ⁊ elapsio ꝓ sũmo munere desidetur. Audiᷤ
omĩa quȩ creauit. dõ ex ꝓpinquiꝰ. Idõq diume ac singłant᷑ in ec¬
cła catbolica tradit᷑ nullam creat̾am colendã eẽ ar̃ẽ. Libentiꝰ enĩ
laqͦr bis u̾bis quib mͥ ħ insinuata sũt s ipsum tantũmͦ rerum
q̃ sunt oĩum creatorem ex qͦ oimĩa ꝑ quẽ omĩa. ĩ qb oĩa.⁊. incũmu¬
aliter fuit. nũꝗͣ aliter erit. Quo nichł secretiꝰ sit. nichł p̃sentiꝰ
qͥ difficile inuenit᷑ ubi sit. difficiliꝰ uͥ ñ sit. cũ qͦ ȩę̾ nõ om̃s possunt.

Expanded text:
tacumque ex parte eam quisque contemplari potest, tanta puritas, tantacumque ex parte eam quisque contemplari potest, tanta puritas, tanta sinceritas, tam indubitanda rerum fides, ut neque quidquam praeterea scisse se aliquando aliquis putet, cum sibi scire videbatur; et quo minus impediatur anima toti tota inhaerere veritati, mors quae antea metuebatur, id est ab hoc corpore omnimoda fuga et elapsio, pro summo munere desideretur. omnia quae creavit, Deo esse propinquius. Ideoque divine ac singulariter in Ecclesia catholica traditur, nullam creaturam colendam esse animae libentius enim loquor his verbis quibus mihi haec insinuata sunt, sed ipsum tantummodo rerum, quae sunt, omnium Creatorem, ex quo omnia, per quem omnia, in quo omaliter fuerit, nunquam aliter erit; quo nihil sit secretius, nihil praesentius; qui difficile invenitur ubi sit, difficilius ubi non sit; cum quo esse non omnes possunt,