comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
bito angłm chorusci ħitꝰ appariusse fate¬
bat᷑ . qui eñ ĩ ignem m̾gi ꝓhib̾et. Cui ⁊̃
dixit. Eg̃d̾e. ⁊ qͣlit̃ tͥ post ħ uiuendũ sit
cautissime attende Post qͣm uocẽ pau¬
latĩ recalescẽtib membris. ab et̾ne mor¬
tis sõpuo eiugilans. cũcta q̃ cixca illum
fuerant gesta enarrauit. Tantis ꝙ pꝰ
iterni eũ iudisse torm̃ta ⁊̃ si tac̾et lingͣ
ꝯu̾satio loqueret᷑. Q iuppe cui oĩpotẽtis
dei mira largitate ĩ morte actũ ẽ ne mori
debuisset. E qr humanũ cor gͣuis ualde
duricie ẽ: ipa quoq penarũ ostensio nec
om̃ib utilis est. N am illust̾ uir ste¬
phanꝰ quẽ bñ nosti de semet ip̃o mͥ uar¬
rare ꝯsueu̾at qr ĩ ꝯstantino politana
urbe pro qͣdam causa demoratꝰ. molestia.
corpis ĩt̾ueniente defunctꝰ est. Cũq me¬
dicus atq pigm̃tariꝰ ad aꝑiendũ eũ atꝙ
ꝯdiendiim eẽt quesitꝰ. ⁊ die eodẽ mini¬
me ĩuentꝰ: subsequenti nocte iacuit cor¬

Expanded text:
isse fatebatur, qui eum in ignem mergi prohiberet. Cui etiam dixit: Egredere, et qualiter tibi posthac vivendum sit, cautissime attende. Post quam vocem paulatim recalescentibus membris, ab aeternae mortis somno evigilans, cuncta quae circa illum fuerant gesta narravit. Tantisque se inferni eum vidisse etconversatio loqueretur: quippe cui omnipotentis Dei mira largitate in morte actum est ne mori debuisset. Sed quia humanum cor gravis valde duritiae est, ipsa quoque poenarum ostensio non aeque omnibus utilis est. Nam illustris vir Stephanus, quem bene nosti, de semetipso mihi narrare consueverat, quia in Constantinopolitana urbe pro quadam causa demoratus, molestia corporis superveniente defunctus est. Cumque medicus atque pigmentarius ad aperiendum eum atque condiendum esset quaesitus, et die eodem minime inventus, subsequente nocte corpus jacui
Abbreviated transcription (Latin):
oc cũ fit petre si bñ ꝑpendit᷑:
nõ error s ãmonitio ẽ. Suꝑ¬
nã enĩ pietas ex magna m̃ĩe sue lar¬
gitate disponit. uͭ ñ nulli ⁊̃ pꝰ exitũ
repente ad corpꝰ redeant. ⁊ cormẽta
ĩferi q̃ audita ñ cͤdid̾ant: saltĩ uisa
ꝑtimescant. Nã quidã illyricianus

Expanded text:
oc cum fit, Petre, si bene perpenditur, non error, sed admonitio est. Superna enim pietas ex magna misericordiae suae largitate disponit, ut nonnulli etiam post exitum repente ad corpus redeant, et tormenta inferni, quae audita non crediderant, saltem visa pertimescant. Nam quidam Illiricia
Abbreviated transcription (Latin):
tẽꝑe cũ adhuc ĩ ħemo moraret᷑. agno¬
uit ꝙ petͥs qͥdã monachꝰ ex regione
ortꝰ hẏb̾nie. qui ei ĩ loco uaste solitud̾is
cui enisa nom̃ est ĩħ̾ebat. sic̃ ip̃o narrãte
didic̾at: pͥusꝙͣ ħemũ pet̾et. molestia cor¬

Expanded text:
tempore cum adhuc in eremo moraretur, agnoverit quod Petrus quidam monachus ex regione ortus Iberiae, qui ei in loco vastae solitudinis, cui Evasa nomen est, inhaerebat, sicut ipso narrante didic
Abbreviated transcription (Latin):
tũ illic sentietur pena. Nam sic̃ in ħ mũ¬
do sub uno sole multi ꝯsistũt: nͨ tñ eiꝰdem
solis ardorẽ eqͣlit̾ sentiũt. qr alius plus estu¬
at. atq alius minus : ita illic ĩ uno igne
ñ unus ẽ modꝰ ĩ cendii. qr qd̾ hic diu̾sitas
corꝑũ: hoc illic agit diu̾sitas ꝑ cc̃oꝵ. ut¬
⁊ ignem nõ dissinilem habeant. ⁊ tñ eos
singulos dissimilit̾ exurat

Expanded text:
tum illic sentiet poenae. Nam sicut in hoc mundo sub uno sole multi consistunt, nec tamen ejusdem solis ardorem aequaliter sentiunt, quia alius plus aestuat atque alius minus; ita illic in uno igne non unus est modus incendii, quod hic diversitas corporum, hoc illic agit diversitas peccatorum, ut ignem non dissimilem habeant, et tamen eosdem singulos dissimiliter exurat
Abbreviated transcription (Latin):
d ĩquisitionẽ meã respõsionis
satiffactiõe: patuit cã rõnis.
Sed quidnã ẽ queso te quod ñ nulli
qͣi ꝑ errorẽ extͣhunt᷑ e corꝑe. ita ut
facti exanimes redeant. ⁊ eoꝵ qͥsq
audisse se dicat. qr ip̃e ñ fuerat qui
erat uissus deduci: Ores¬

Expanded text:
d inquisitionem meam responsionis satisfactione patuit causa rationis. Sed quidnam est, quaeso te, quod nonnulli quasi per errorem extra huntur e corpore, ita ut facti exanimes redeant, et eorum quisque audisse se dicat, quia ipse non fuerit qui erat jussus deduci?
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ hoc niuificet᷑. D̾. Cũ species pani ⁊ uini ui¬
deat᷑: qͦmꝰ caro ⁊ sanguis p̃dicat᷑: m. Cũ uere
sit illud quod maria genuit. quod ĩ cͣte pepẽdit.
quod celos penet᷑uit. spẽs id̾o panis ⁊ nimi remã¬
sit : ne tu si purũ ut uere ẽ sanguinẽ delat̾e
stillantẽ c̾neres. hũc labiis atting̾e abhorreres.
⁊ ut maiꝰ m̾itũ hab̾es cũ ñ uisũ s intellectum
cred̾es. P̾. Q est salus in hoc:m. Sñma. Sicut
enĩ esca ĩ carnem comedẽtis u̾tit ͦ. ita quisq fide¬
lis ꝑ comestionem hꝰ cibi ĩ corpꝰ xͥ ꝯu̾tit᷑. Igit᷑ ꝑ¬

Expanded text:
 hoc vivificetur. D. Cum species panis et vini videatur, quomodo caro et sanguis praedicatur?--M. Cum vere sit illud quod Maria genuit, quod in cruce pependit, quod coelos penetravit, species ideo panis et vini remansit; ne tu, si purum ut vere est sanguinem de latere ejus stillantem cerneres, hunc labris attingere abhorreres; et ut majus meritum haberes, cum non visum sed intellectum crederes. D. Quae est salus in hoc?--M. Summa. Sicut enim esca in carnem comedentis vertitur; ita quisque fidelis per comestionem hujus cibi in corpus Christi
Abbreviated transcription (Latin):
cũ eo efficit᷑: a quo om̃s usti ĩ sũo ordie ũ m̃¬
bra a capite gub̾nant᷑. Cuiꝰ capitis: oculi sunt
a uia erroris ad lum̃ iusticie dedux̾unt. Au¬
res sunt obedientes. Nares discreti. Flegnia
quod ꝑ nares eicit᷑: hetici qͥ iudicio discͤtoꝵ
de capite xͥ emũgunt᷑. Os : sunt doctores: pe
quos ꝑ mortis egestionẽ: demones uͭ porci de¬
norant. Quõd totũ corpꝰ ꝯpage u̾itatis u̾mũ¬

Expanded text:
cum eo efficitur, a quo omnes justi in suo ordine ut membra a capite gubernantur. Cujus capitis oculi prophei alios de via erroris ad lumen justitiae deduxerunt. Aures sunt obedientes, nares sunt discreti; flegma quod per nares ejicitur haeretici, qui judicio discretorum de capite Christi emunguntur. Os sanctos doctores, dequos per mortis egestionem daemones, ut porci, devorant. Quod totum corpus compage veritatis
Abbreviated transcription (Latin):
bũ uit᷑e p̾dicaret ⁊̃monuit. qͣtmꝰ corpis
recepto lumine. usitatis ĩ cͥcuitu frib
cordis lumen lꝑiret. Qui statim uissis
obtẽꝑans: fr̃m cenobia cͥcuiuit. mada¬
ta uite q̃ agendo didic̾at p̾dicauit. ¶n¬
to decimo gͥ die ad monast̾iũ suũ pacta p̾¬
dicatione reu̾sꝰ est. ibi ꝙ fr̃ib ꝯuotatis ad¬
stans ĩ medio: sacͣm̃tũ dnĩci corꝑis ⁊ san¬
gũis sũpsit. Mox qr cũ eis misticos psal¬
itioꝵ cantꝰ exoriꝰ eit. qͥ illis psallentibus:
orõi intentꝰ aiãm reddidit. Omnes uͦ frat᷑s
qͥ aderant: ex ore eiꝰ exire colũbã iuid̾unt.
Q̾ mox aꝑto tecto orat orii eg̾ssa: aspiciẽtib
pe specie apparusse c̃dendũ ẽ: ut om̃pc deꝰ
ex hac ip̃a specie ostend̾et : ꝙ̃ simplicicorde
ci uir ille deseruisset

Expanded text:
rbum vitae praedicaret admonuit, quatenus corporis recepto lumine, visitatis in circuitu fratribus, cordis lumen aperiret. Qui statim jussis obtemperans, fratrum coenobia circuivit, mandata vitae quae agendo didicerat praedicavit. Quinto decimo igitur die ad monasterium suum peracta praedicatione reversus est, ibique fratribus convocatis astans in medio, sacramentum dominici corporis et sanguinis sumpsit, moxque cum eis mysticos psalmorum cantus exorsus est. Qui illis psallentibus orationi intentus animam reddidit. Omnes vero fratres qui aderant ex ore ejus exisse columbam viderunt, quae mox, aperto tecto oratorii egressa, aspicientibus bae specie apparuisse credendum est, ut omnipotens Deus ex hac ipsa specie ostenderet quam simplici corde ei vir ille servisset
Abbreviated transcription (Latin):
tͥminũ : inde sinnat augm̃tũ. Idcuro ura
deus infirma ꝯspiciens. flageilis suis custo¬
diã ꝑmiscet. atq ĩ ꝑcussione sua electis fi¬
debeat iuste mueri. Unde uen̾abile senẽ
dũ ext̾iorib tenebris pͥm̾et: et̃ na nti qnt¬

Expanded text:
terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra terminum, inde sumat augmentum; idcirco nostra Deus infirma conspiciens, flagellis suis custodiam permiscet, atque in percussione sua electis fidebeat juste misereri. Unde venerabilem senem dum ext
Abbreviated transcription (Latin):
dhuc ĩ monasf̾io meo poñtꝰ. cꝰdã ual¬
de uen̾abilis tari relationẽ cogoni
quod dico. Aiebat .ni. qr uen̾abilis pat̾ noĩe spes
monast̾ia ꝯstruxit in loco cui uocabulũ cã¬
ple ẽ. qͥ sexti ferme miliaris int̾ iacente spa¬
cio. a uetusta uursie urbe disiũgit᷑. Hunc
om̃p̃c ⁊ misicors deꝰ ab et̾no u̾b̾e flagellau¬
do ꝓtexit. ei ꝙ dispẽsatioĩs sue maximam
seu̾itatem s̾uauit ⁊ gram̃. quantũq o eũ
pͥus flagellando dilig̾et : post modũ ꝑfec¬
te sanando monstrauit. Eius nãq oculos
ꝑ qͣdragnita annoꝵ spaciũ ꝯtinue cecitatis
tenebris pressit. nullũ ei lum̃ uł extreme
uisionis aꝑiens. ẜed qr nemo ĩ ũb̾e illuis
grã se desticust destituente subsistit. ⁊ nͥ
isdem mis̾icors pat̾ qͥ penam irrogat pa¬
tientiam p̾stet: mox ꝑ ĩpaciẽtiã ꝑccm̃ no¬
bis ip̃a auget correptio pcc̃õꝵ. sitꝙ mͦ
mi sabili. ut culpa nr̃a unde sꝑare debuit

Expanded text:
dhuc in monasterio meo positus cujusdam valde venerabilis viri relatione cognovi quod dico. Aiebat enim quia venerabilis Pater nomine Spes, monasterium construxit in loco cui vocabulum Cample est, qui sexti ferme milliarii interjacente spatio a vetusta Nursiae urbe disjungitur. Hunc omnipotens et misericors Deus ab aeterno verbere flagellando protexit, eique dispensationis suae maximam severitatem servavit et gratiam; quantumque eum prius flagellando diligeret, postmodum perfecte sanando monstravit. Ejus namque oculos per quadraginta annorum spatium continuae caecitatis tenebris pressit, nullum ei lumen vel extremae visionis aperiens. Sed quia nemo in verbere illius gratia se destituente subsistit, et nisi idem misericors Pater qui poenam irrogat patientiam praestet, mox per impatientiam peccatum nobis ipsa auget correptio peccatorum, fitque modo miserabili ut culpa nostra unde sperare debuit
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ gła m̾iti. ut stellaꝵ claritas. uł soł ⁊ lune
ceno iacentẽ. quẽ leuari. balneari. uestib
suis indui iuberet. nom̃ suũ ei ĩpon̾et. in
filiũ eũ adoptaret. regnũ ei ĩ ħeditatẽ
daret: ita deus c̾nens nos ĩ luto pcc̃oꝵ de¬

Expanded text:
 claritas, vel solis et lunae coeno jacentem videret, levari, balneari, vestibus suis indui juberet, nomen suum ei imponeret, in filium suum adoptaret, regnum ei in haereditatem daret: ita Deus cernens nos in luto peccatoru
Abbreviated transcription (Latin):
tͥ eeñt ꝯcordes ut lenuis scipioni. de quib
nͨ ut̾ nͥ qd̾ alt̾ uoluit : D̾. Oĩeffabilitas .M.
Qͥd si ad ħ oĩa ita potens eẽs ut magnꝰ alexã¬
der. qͥ asiam. affricã ⁊ europã iͥ potẽt̾ subiu¬
gauit: D. O sublunitas .M. Qͥd si insuꝑ ab
oĩb ita honorareris ut ioseph ab egiptiis.
quẽ honoraner̃t ut dñm: d̾. O celsitudo .m.
Quid si cũ hiis oĩb ita securꝰ eẽs uͭ helias ⁊
henoch: d̾. O magnitudo.M. Qͥd si om̃ibus
qͥ cũ ad equuleũ ducit᷑. repẽte ĩ itin̾e ad reg¬
nĩ rapit᷑: D̾. Omaiestas .m. Qͥd si amicã¬
om̃ib sic̃ tu habundaret. nõne dupplex
gaudiũ haberes: D. O ĩmensa delectatõ.M.
Qͥ d si multos amicos haberes. ⁊ hus bonis
nicħominꝰ affluerent. nõne tot gaudia hr̃es:
D̾. Oĩenarrabilitas. Ita ego delector ĩ smõib
ex hus ñ dico om̃ia hab̾et: gen̾osior toto mũ¬

Expanded text:
ta concordes, ut Laelius Scipioni, de quibus neuter nisi quod alter voluit? D. O ineffabilitas!--M. Quid si ad haec omnia ita potens esses, ut Alexander Magnus, qui Asiam, Africam, Europam, sibi potenter subjugavit? D. O sublimitas!--M. Quid si insuper ab omnibus ita honorareris, ut Joseph ab Aegyptiis, quem adoraverunt ut Dominum? D. O celsitudo!--M. Quid si in his omnibus ita securus esses ut Elias et Enoch? D. O magnitudo!--M. Quid si his qui cum ad equuleum ducitur, repente in itinere ad regnum rapitur? D. Oomnibus bonis abundaret; nonne duplex gaudium haberes? D. O immensa delectatio!--M. Quid si multos amicos haberes, et nihilominus his bonis affluerent, nonne tot gaudia haberes? D. O inenarrabilitas! Ita ego delector in sermonibus ex his, non dico omnia, haberet;
Abbreviated transcription (Latin):
am quidam nost̾ reli ꝓru.¬
giosusiuir ⁊ uite ualde lauda¬
bilis. cum ante qͣdrienniũ moreretur
sicut religiosi aliqͥ qui p̾sentes fuere
testati sunt. ĩ hora sui exitꝰ. iorã ꝓpħ̾am¬
i. ezechielem qͦ ⁊ damelem cepit aspi¬
c̾e. qͦs dũ ad se uenisse dic̾et. depressis
lumĩb eis reu̾entie obseqͥũ p̾b̾et: ex car¬
ne eductꝰ ẽ. Qua ĩ re aꝑte datur ĩtelligi
q̃ erit ĩ illa ĩcorrupͥtili uita noticia. si
uir iste adhuc ĩ carne corruptibili po-¬
sitꝰ. ꝓpħas sanctos quos nimirũ nũꝙͣ ui¬
derat. agnouit

Expanded text:
am quidam noster religiosus vir, et vitae valde laudabilis, cum ante hoc triennium moreretur sicut religiosi alii, qui praesentes fuere testati sunt in hora sui exitus Jonam prophetam, Ezechielem quoque et Danielem coepit aspie. Quos dum ad se venisse diceret, et depressis luminibus eis reverentiae obsequium praeberet, ex carne eductus est. Qua in re aperte datur intelligi quae erit in illa incorruptibili vita notitia, si vir iste adhuc in carne corruptibili positus prophetas sanctos, quos nimirum nunquam viderat, agnovit
Abbreviated transcription (Latin):
D̾ citius reserabit. quẽꝙͣ hominẽ carnẽ ab
ciam uͨ ab adã. nec ad̾o ħere uullꝰ ignorat. Cũ
uͦ aĩa crne iũcta fu̾it: ꝯcupiscẽtiã ab ea tͣhit.
duas aut̃ iures aĩe ĩesse nullus dubitat. Unã:
q̃ corpꝰ nuificat. alt̾am: qͣ iusibłia ꝯsid̾at. ⁊ a

Expanded text:
d citius clausum reserabit, quoniam hominem carnem ab tiam nec ab Adam, nec a Deo habere nullus ignorat. Cum vero anima carni juncta fuerit, concupiscentiam ab ea trahit. Duas autem vires animae inesse nullus dubitat, unam qua corpus vivificat: alteram qua invisibilia considerat. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ab ãciua illecta maritũ ad ꝯsensũ mali ĩclina¬
u̾it. ⁊ ip̃e cũ ea ꝑ ãcillã pcc̃m ꝑpetͣũit. sicut
spͥens ꝑsuadẽs. mulier ꝯcupiscẽs. uir ꝯsenciens
penis subdũt᷑. sic iuste caro illiciẽs. aĩa ꝯcupis
ad bona oꝑa ꝯst̾ngat. ⁊ sic eis ysaac ⁊ uerum
gaudiũ nascet᷑. Quo ñ discordes : s ꝑhẽni pace
ꝯcordes gͣtulent᷑. D̾. Et ĩcͤmẽtũ aĩa: m Nlõ¬
ꝙͣtitate. s rõne. P̃d. Qualit̾ nascunt᷑ qͥdã fa¬
tui dũ aĩe rõnales sit̃: m. Pñ crassior humor
culo hebetat᷑. sic̃ : ⁊ adulti aliqͣ ĩfirmitate sen¬

Expanded text:
ab ancilla illecta maritum ad consensum mali inclinaverit, et ipse cum ea per ancillam peccatum perpetravit; sicut serpens persuadens, mulier concupiscens, vir consentiens, poenis subduntur, sic juste caro illiciens, anima concupad bona opera constringat; et sic eis Isaac, id est verum gaudium nascetur, quo non discordes, sed perenni pace concordes titate, sed ratione. D. Qualiter nascuntur quidam fatui, cum animae rationales sint.--M. Dum crassior humor sculo habetatur, sicut etiam adulti aliqua infirmitate sen
Abbreviated transcription (Latin):
lac̾et ne tͥ si esses itã pulcħ hebũt corꝑa.
ut absalon. ĩ cuiꝰ corꝑe ñ erat macula.
⁊ cuuiꝰ coma młto pͥcio pond̾abat᷑ p̾cisa:
D. O gła .m. Qͣtͥd si cũ hoc decore eẽs tã ue¬
lox ꝙͣ asael qui cursu pedũ suoꝵ p̾u̾tebat
capolos: D. O gr̃a .m. Qͥd cũ hus duob
it a fortis eẽs ut sanson qͥ mille uiros ꝓ sͣuit
Quid si cũ huis mi. ita noluptate afflueres
uͭ salomõ qͥ nũꝙͣ cordi suo aliqͥd deneganit
qd desid̾abat. D. O dulcedo. M. Qͥd cũ hus
qͥnq ita sanꝰ foros ut moyses cui nũꝙ ẽ

Expanded text:
laceretne tibi si esses ita pulcher ut Absalon in cujus corpore non erat macula, et cujus coma multo pretio ponderabatur praecisa? D. O gloria!--M. Quid si cum hoc decore esses tam velox quam Asael, qui cursu pedum praevertebat capreas. D. O gratia!--M. Quid si cum his duobus ita esses fortis ut Samson, qui mille viroQuid si cum his quatuor ita voluptate afflueres ut Salomon, qui nunquam cordi suo aliquid denegabat quod desiderabat? D. O dulcedo!--M. Quid si cum his quinque ita sanus esses ut Moyses, cui nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
naliũ fetoris pena puniant᷑: De pena¬
otest. Nam libro genesis attestã
⁊ fetor sulphuris necaret. Qͥa .n. amore
illiato corruptibiles arserant: simul me¬
cendio ⁊ fetore ꝑier̃t̃. qͣtinꝰ ĩ pena sua cog¬
nosc̾ent. qi et̃ne morti fetoris sui delecta¬
tione se tradidissent. petrus. De hus

Expanded text:
nalium fetoris poena puniantnalium fetoris poena puniantPotest; nam libro Geneseos attestan fetor sulphuris necaret. Quia enim amore illicito corruptibilis carnis exarserant, simul incendio et fetore perierunt, quatenus in poena sua cognoscerent quia aeternae mortis fetoris sui se delectatione tradidissent. PETR. De his
Abbreviated transcription (Latin):
eluit: carnaliũ hic putͤdo uicioꝵ.R quo¬
rũdam ħitacula fetoris nebula tangebat.
quoꝵdam uͦ ab ea tangi nõ pot̾ant. qͥ a
sunt płiq qui multa iam bona oꝑa faci¬
unt. s tñ adhuc carnalib uiciis ĩ cogi¬
tatõis delectatoẽ tangunt᷑. ꝓ iustũ uasde
ẽ ut illic nebula fetoris alfideat: quos ł
adhuc carnalis fetor delectat. Uñ ⁊ eamdẽ
delectationẽ carnis eẽ b̾atꝰ iob ĩ fetore
ꝯspiciens. de luxioso ac lubrico suĩam ꝓ¬
tulit dicens. Dulcedo illiꝰ u̾mis. Qͥ autẽ
ꝑfecte cor ab om̃i delectatione caruis ex¬
fut uuit. ꝯstat nimirũ qr eoꝵ ħitacula
fetoris nebulã ñ tangunt. ꝓ Notand
quod isdem fetor eẽ ⁊ nebula uisa sit.
qr nimir̃ carnalis delectatõ m̃tẽ quam
inficit obscurat: ut uerilum̃is clarita¬
pẽ ñ uideat. S unde delectat᷑ inferiꝰ. ⁊ de
calignẽ ad suꝑna patit᷑. petrus
utamꝰ ne hoc auctoritate sacͥ elo¬
quii posse monstrari. ut culpe cͣr¬

Expanded text:
otidie carnalium hic putredo vitiorum. Et quorumdam habitacula fetoris nebula tangebat, quorumdam vero ab ea tangi non poterant: quia sunt plerique qui multa jam bona opera faciunt, sed tamen adhuc carnalibus vitiis in cogitationis delectatione tanguntur. Et justum valde est, ut illic nebula fetoris obsideat, quos hic adhuc carnis fetor delectat. Unde et eamdem delectationem carnis 437 esse beatus Job in fetore conspiciens, de luxurioso ac lubrico sententiam protulit, dicens: Dulcedo illius vermes . Qui autem perfecte cor ab omni delectatio e carnis excutiunt, constat nimirum quia eorum habitacula fetoris nebula non tanguntur. Et notandum quod idem fetor esse et nebula visa sit, quia nimirum carnalis delectatio mentem quminis claritatem non videat, sed unde delectatur inferius, inde caliginem ad superna patiatur. PETR. Putamusne hoc auctoritate sacri eloquii posse monstrari, ut culpae car
Abbreviated transcription (Latin):
pauescͥe. sudare. ⁊ magnis uocib induci¬
as pet̾e. filiũ ꝙ suũ noĩe maximũ quẽ
ip̃ẽ iam monachꝰ monachũ uidi. minis
⁊ turbatis clamorib uocare dicens. ma¬
xune curre. nũ ꝙͦ tͥ mali aliquid feci . ĩ fide
tua me suscipe. Curbatꝰ mox maximus
affuit. lugens ⁊ ꝑstrepens familia quenit.
Eos aũt quos ile insistentes sibi gͣniter
tołabat. ip̃i malignos sp̃c uid̾e ñ pot̾ant.
lore illiꝰ illius qui t᷑hebat᷑ indebant. p auo¬
re aut̃ tecre eoꝵ ymag̾̃is: huc illuc ꝙ ũ¬
tebar. In lectulo i acebat ⁊ sinistͤ lat̾e: as¬
pectum eoꝵ ferre ñ pot̾at. U̾tebat᷑ ad
pietem ibi aderant. Cimq ꝯstritꝰ ni¬
nus relaxari se iam posse desparet: cepit
magnis uocibus clamare. Inducias uł usꝙ
inane. iducias uł usq mane. S cũ ħ cla¬
maret: in ip̃is uocib de ħitaculo sue carnis
euulsus ẽ. Ne quo nimirũ ꝯstat & ꝓ no
bis ista ñ pro se uid̾it. ut eiꝰ uisio nob pro¬

Expanded text:
s vocibus inducias petere, filiumque suum nomine Maximum, quem ipse jam monachus monachum vidi, nimiis et turbatis clamoribus vocare, dicens: Maxime, curre, nunquam tibi mali aliquid feci, in fide tua me suscipe. Turbatus mox Maximus adfuit, lugens ac perstrepens familia convenit. Eos autem quos ille insistentes sibi graviter tolerabat, ipsi malignos spiritus videre non poterant, debant. Pavore autem tetrae eorum imaginis huc illucque vertebatur in lectulo; jacebat in sinistro latere, aspectum eorum ferre non poterat; vertebatur ad parietem, ibi aderant. Cumque constrictus nimis relaxari se jam posse desperaret, coepit magnis vocibus clamare: Inducias vel usque mane, inducias vel usque mane. Sed cum haec clamaret, in ipsis vocibus de habitaculo suae carnis evulsus est. De quo nimirum constat quia pro nobis ista, non pro se, viderit, ut ejus visio nobis pro
Abbreviated transcription (Latin):
uiciũ. fratres ominino nesciebant. O cor¬
pis suꝑueniente molestia: ad uite extͤ mas
ꝑductus est. Qͥ cũ iamt eẽt in fine: fr̃s ad
L ois qͥ monast̾io iñerant ꝯgͥgari fecit.
At ili tͥaliut pͥutabant uiro moriẽte. mag¬
nũ quid ac delectabile se ab eo audire cre

Expanded text:
res omnino nesciebant. Sed corporis superveniente molestia, ad vitae extrema perductus est. Qui cum jam esset in fine, fratres ad se omnes qui monasterio aderant congregari fecit. At illi tali, ut putabant, viro moriente, magnum quid ac delectabile se ab eo audire cred
Abbreviated transcription (Latin):
libus egeanius Gregorius. Qis hoc
si sanũ sapit intelligat: S ex eo qd̾ illic
ostensum ẽ. quisquis ille est cui mansio
sionem suam. Quod .n. de memoria fu¬
git ut dic̾em: isdem miles qͥ ħ uid̾at
narrabat. quod eos lat̾culos aureos ad
edificationẽ domus. senes ac iuuenes
puelle ⁊ pueri ferebant. Qua ex re
colligit᷑. qr hii quib hic pietas facta ẽ.
pari. de quo alt̾ ꝑ reuelatõnẽ indit
quod eiꝰ domꝰ edificabat᷑. s ĩ ea ꝯstrpe¬
tores sui solo die salb̾i uidebant᷑ oꝑ ari
Qͥ eiusdem uiri post modũ subtiliter
uitam requirens ĩuenit. qi exhiis que
Diebus singuł laborabat: quicqͥd ex iuctu
atq uestitu suꝑeẽ potuisset. die salbi
ad bi petͥ eccͣm deferre ꝯsueu̾at ate
idigentib erogare. Qua ex re ppende.

Expanded text:
um. GREGORIUS. Quis hoc, si sanum sapit, intelligat? Sed per hoc quod illic ostensum est, quisquis ille est cui mansio sionem suam. Quod enim superius memoriam fugit ut dicerem, idem miles, qui haec viderat, narrabat quod eosdem laterculos aureos ad aedificationem domus, senes ac juvenes, puellae et pueri ferebant. Qua ex re colligitur, quia hi quibus hic pietas facta est,perari, de quo alter per revelationem vidit quod ejus domus aedificabatur, sed in ea constructores sui solo die sabbati videbantur operari. Qui ejusdem viri postmodum subtiliter vitam requirens, invenit quia ex his quae diebus singulis laborabat, quidquid ex victu atque vestitu superesse potuisset, die sabbato ad beati Petri Ecclesiam deferre consueverat, atque indigentibus erogare. Qua ex re perpende,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑte erat mortuũ. ĩ solo tm̃mͦ p᷑tore uitalis
adhuc calor hanelabat. Cũcti aũt frat᷑s
tanto pro eo ceꝑunt obiuixiꝰ orare: ꝙͣto
eũ iã uidebant sub cełitate disced̾e. Cum
repẽte cepit eisdẽ fr̃ib assistẽtib clamare.
iã absorbuit. Date locũ ut ñ me ampliꝰ
cͥciet: s faciat quod facturꝰ ẽ. Si ei ad de

Expanded text:
t praemortuum, in solo tantummodo pectore vitalis adhuc calor anhelabat. Cuncti autem fratres tanto pro eo coeperunt enixius orare, quanto eum jam videbant sub celeritate discedere. Cum repente coepit eisdem fratribus assistentibus clamare,  absorbuit, date locum ut me amplius non cruciet, sed faciat quod facturus est. Si ei
Abbreviated transcription (Latin):
sut meũ os mittens: spm̃ meũ ebibens
abstrabit. Qrib dicis: statim defimatꝰ ẽ
acq ã penitẽdo libͥari potuisset a dra¬
cone quẽ uid̾at i expectatus nõ est.
Quod nimirũ ꝯstat quid ad solã utilitatẽ
audientiũ und̾it: qui eũ hostem cui traditꝰ

Expanded text:
s mittens, spiritum meum ebibens extrahit. Quibus dictis statim defunctus est, atque ut poenitendo liberari potuisset, a dracone quem viderat exspectatus non est. Quod nimirum constat quia ad solam utilitatem audientium viderit, qui eum hostem cui traditus
Abbreviated transcription (Latin):
ydonee satiffactum s queso te quid esse
dicimꝰ quod quoꝵ dam ħit acula fetoris
nebula tangebant᷑. quoꝵdã uͦ tangi nõ
pot̾ant. uł quid quod pontẽ. quid quod
fluuiũ uidit: gregoruis. Ex rerum
p̃et. ymaginib: pensamꝰ m̾ta causarũ
ꝑ pontem quiꝑpe ad amena loca fͦnsire
sustꝰ aspexit. q angusta ualde ẽ semita

Expanded text:
id esse dicimus, quod quorumdam habitacula foetoris nebula tangebantur, quorumdam vero tangi non poterant: vel quid quod pontem, quid est quod fluvium vidit? GREGOR. Ex rerum, Petre, imaginibus pensamus merita causarum. Per pontem quippe ad amoena loca transire justos aspexit: Quia angust
Abbreviated transcription (Latin):
Qͥ uidelicet uałianꝰ usq ad etatẽ decͤ¬
pitam leuis ac lubricꝰ exsticit. modũ¬
q sis pͣuitatib pon̾e ꝯtẽpsit. Eidẽ uͦ
nocte qua sepultꝰ ẽ: b̾atꝰ fanstinꝰ mar¬
tir ĩ cuiꝰ eccã corpꝰ eiꝰ fuerat humatũ:
custodi suo apparuit dicens. uade ⁊
dic epo uͭ ꝓiciat hunic has fecentes
tͥcesimo moriet᷑. Quã uisionẽ custos
ep̃o timuit ꝯfit̾i. ⁊ rursꝰ ãmonitꝰ decli¬
nauit. Die aut̃ tͥcesimo eiꝰdẽ ciuita
tis ep̃c cũ nesꝑtina hora sanꝰ atq ĩco¬
luis ad lectũ redisset: subita ⁊ ĩopi¬
nata morte defunctꝰ est. de corꝑe ua¬

Expanded text:
 ad aetatem decrepitam levis ac lubricus exstitit, modumque suis pravitatibus ponere contempsit. Eadem vero nocte qua sepultus est, beatus Faustinus martyr, in cujus Ecclesia corpus ejus fuit humatum custodi suo apparuit dicens: Vade et dic episcopo, projiciat hinc fetentes ipse die trigesimo morietur. Quam visionem custos episcopo timuit confiteri, et rursus admonitus declinavit. Die autem trigesimo, ejusdem  461 cum vespertina hora sanus atque incolumis ad lectum redisset, subita et inopinata morte defunctus est. ΚΕΦΑΛ.
Abbreviated transcription (Latin):
ues ab abraham cognoscit᷑. cui dictũ
lazarus a reꝑbo est diuite cognitus.
quẽ mitti p̾cat᷑ ex nõie dicens. Mitte
lazarũ ut ĩtingat extͦmũ digiti sui
ĩ aꝗͣ ⁊ refrig̾ et lingͣm meam. In qua
uidelicet cognitione: utͥusq partis
cumulus retͥbutoĩs excͤscit. ut ⁊ boni
ãplus gaudeant qͥ secũ eos letari ꝯ¬
spiciunt quos amauert̃. ⁊ mali dum
cũ eis corquent᷑ quos ĩ ħ mũdo desp̾to
deo dilexerũt. eos ñ solũ sua. s ⁊̃ eorum
pena ꝯsumat. Fit autem ĩ eledis quid¬
dam mirabilius. q ñ solũ eos agnoscũt
quos ui hoc mũdo nouert̃. s uelut ui¬
sos ac cognitos recognoscũt bonos quos
nũꝙͣ uidert̃. Nam cũ antiquos patres
ĩ illa et̾na heditate iud̾int: eis incog¬
niti ꝑ uisionẽ nõ erunt quos in corpe
semꝑ nouerunt. Quia enĩ illic ꝯmu
ni daritate deũ cõspiciũt: quid ẽ qd̃

Expanded text:
ves ab Abraham cognoscitur cum diciturLazarus a reprobo divite est cognitus, quem mitti precatur ex nomine dicens: Mitte Lazarum ut intingat extremum digiti sui in aquam, et refrigeret linguam meam . In qua videlicet cognitione utriusque partis cumulus retributionis excrescit: ut et boni amplius gaudeant, qui secum eos laetari conspiciunt quos amaverunt, et mali, dum cum eis torquentur quos in hoc mundo, despecto Deo, dilexerunt, eos non solum sua, sed etiam eorum poena consumat. Fit autem in electis quiddam mirabilius, quia non solum eos agnoscunt quos in hoc mundo noverant, sed velut visos ac cognitos recognoscunt 425 bonos quos nunquam viderunt. Nam cum antiquos Patres in illa aeterna haereditate viderint, eis incogniti per visionem non erunt, quos in opere semper noverunt. Quia enim illic omnes communi claritate Deum consp
Abbreviated transcription (Latin):
nter ħ aut̃ pensandũ ẽ qd̾ tutior uia
sit. ut bonũ qd̾ quisq post mortem
suam sꝑat agi ꝑ alios: agat dũ uiuit
ꝙẽ ꝙ oͥ se. Poeat ius quipe ẽ lib̾um exire.
ꝙ post uĩcula lib̾tatem q̃rere. Debemus
uictima ab int̾no int̾itu aiãm saluat.
q̃ illam nob̾ mortem unigeniti ꝑ mist̾ium
reꝑat. Qͣ licet surgens a mortius iã nõ¬

Expanded text:
nter haec pensandum est, / quod tutior via sit, ut bonum, quod quisque post mortem suam sperat agi per alios, agat, dum vivit, ipse pro se. Beatius quippe est liberum exire, quam post vincula libertatem quaerere. Debemus victima ab interitu aeterno animam salvat, quae illam nobis mortem unigeniti per mysterium reparat, qui licet surgens a mortuis,
Abbreviated transcription (Latin):
lũ m̃tis mittunt. Nam qr uis aĩe aliqũ
subtilitate sua ea q̃ sunt uẽtura cognos¬
cit: patet ex eo ꝙ cũ qͥdã aduocatꝰ qͥ in
hac urbe ante biduũ lateris dolore de
cedendũ iussicit Quẽ dũ puer q̃uasi

Expanded text:
lum mittunt. Nam quod vis animae aliquando subtilitate sua ea quae sunt ventura cognoscit patet ex eo quod quidam advocatus qui in hac urbe ante biduum lateris dolore defcedendum jussit. Quem dum puer quasi
Abbreviated transcription (Latin):
Quid ẽ frat̃ qͦmꝰ es: Cui ille respondit.
Nuuc usq male fui. s iam mͦ bñ sũ qͥa
hodie ꝯmunionẽ recepi. Q.d̾ isoen copio¬
sus protmꝰ ĩ monast̾io frĩb indicanit. fraꝰ
es stet̾at: quo pro eo tͥcesima oblatõ fũat
ĩpleta. Cumq ⁊ copiosus nesciret qͥd pro
eo fr̃s ag̾ent:⁊ fratres ignorassent qͥd de
illo copiosus uidisset. uno eodẽq tempore
dũ cognoscit ille quid isti eg̾ant. atq cog¬
noscunt quid ille uiderat: ꝯcordantes si¬
mul uisionẽ ⁊ sacsiciũ. res aꝑte daruit.
q frat̾ qͥ defunctꝰ fu̾at ꝑ salutarẽ hostiam

Expanded text:
Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille respondit: Quid est, frater? Quomodo es? Cui ille respondit: Nunc usque male fui, sed jam modo bene sum, quia hodie communionem recepi. Quod idem Copiosuses exstitit, quo pro eo trigesima oblatio fuit impleta. Cumque et Copiosus nesciret, quid pro eo fratres agerent, et fratres ignorassent quod de illo Copiosus vidisset, uno eodemque tempore dum cognovit ille quod isti ignorant, atque isti cognoscebant quod ille vidit, concordantes simul visionem et sacrificium, res aperte claruit, quia frater qui defunctus fuit per salutarem hostiam
Abbreviated transcription (Latin):
extͤma qͦ ⁊ uilia. ⁊ que eis hr̃e regula¬
rit̾ semꝑ licuerat ad mediũ ꝓferre. ue
hemit̾ q formudare. ne quid apud se eẽt
unde rephendi potuissent. Cũ ił pꝰmor¬
ꝑit animꝰ meꝰ defuncto frĩ ꝯpati. eiꝰ q cũ
dolore gͣui supplicia pensare. ⁊ si qd esset
ereptõis remediũ querere. Tunc euocato
ad me eodem p̾cioso t monasterii nri
p̃posito: tͥstis dixi. Duu ẽ qd̃ frat̃ ille qui
defunctꝰ ẽ ĩ igne crematur. debemꝰ ei
aliqͥd caritatis ĩpend̾e. ⁊ eũ ꝙͣ cũ possimꝰ¬
ut eripiat᷑ adiuuare. uade itaꝙ. ⁊ ab
hodierna die dieb tͥginta ꝯtinnis offer¬
re pro eo sacͥficiũ stude. ⁊ nullus omino
pdmit dat᷑ dies quo ꝓ absolutione illuis
atep euolutos dies ñ numantib : em
frat᷑ qui defunctꝰ fuerat nocte qo̾ a fem
suo g̾mano copioso ꝑ uisionẽ apparsũt
Oruẽ ille cũ undiset᷑ in quisuit dicens.

Expanded text:
extrema quaeque et vilia et quae eis habere regulaextrema quaeque et vilia et quae eis habere regulariter semper licuerat, ad medium proferre, et vehementer formidare ne quid apud se esset, unde reprehendi potuissent. Cum vero post morpit animus meus defuncto fratri compati, ejusque cum dolore gravi supplicia pensare, et si quod esset ereptionis ejus remedium quaerere. Tunc evocato ad me eodem Pretioso monasterii nostri praeposito, tristis dixi: Diu est quod frater ille qui defunctus est in igne cruciatur, debemus ei aliquid charitatis impendere, et eum in quantum possumut eripiatur adjuvare. Vade itaque, et ab hodierna die diebus triginta continuis offerre pro eo sacrificium stude, ut nullus omnino praetermittatur dies, quo pro absolutione illius atque evolutos dies non numerantibus, idem frater qui defunctus fuerat, nocte quadam fratri suo germano Copioso per visionem apparuit. Quem ille cum vidisset, inquisivit dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
cato qd̾ ꝑpetͣuit purget. Eũ uͦ mortuns
fuerit. corpꝰ illius cũ fratrũ corꝑib ñ po¬
natur. s quo ꝙͦͣ fossam ĩ st̃quilinio facite
os quos reliqͥt iactate. simł om̃s clamates.
pecunia tua tecũ sit ĩ ꝑditione. ⁊ sic eũ
terra oꝑite. In quib utriusq rebus:
unam morienti. alt̾am uͦ uolui uiuẽtib
fr̃ib prodesse. ut ⁊ illũ amaritudo mor¬
tis a culpa solubilẽ fac̾et. ⁊ istos auaricia
tant e dap̃nationis misceri ⁊̃ culpa ꝓhi¬
b̾et. Quod ita factum est. Nam cũ isdẽ
monachus ꝑuenisset ad mortem. atq
auxie se quereret frib ꝯm̃dare: nullus¬
q e fr̃ib ei applicare ⁊ loqui dignaret᷑
ei: carnalis frat̾ cur ab om̃ib abhoĩatꝰ eẽt
ĩdicauit. Qͥ protmꝰ de reatu suo uehem̃t᷑
ĩgemuit. atq ĩ ipã tͥsticia e corꝑe exiuit.¬
Qͥ ita ẽ sepultꝰ ut dix̾am. S fratͤs om̃s
eadem eiꝰ sententia ꝑturbati: ceꝑpũt singłi

Expanded text:
urget. Cum vero mortuus fuerit, corpus illius cum fratrum corporibus non ponatur, sed fossam in sterquilinio facite, et os quos reliquit, jactate, simul omnes clamantes: Pecunia tua tecum sit in perditione, et sic eum terra operite. In quibus utrisque rebus unam morienti, alteram vero volui viventibus fratribus prodesse, ut et illum amaritudo mortis a culpa solubilem faceret, et istos avaritiae tanta damnatio misceri in culpa prohiberet. Quod ita factum esmonachus pervenisset ad mortem atque anxie se quaereret fratribus commendare, nullusque e fratribus ei applicare et loqui dignaretur; ei carnalis frater cur ab omnibus esset abominatus indicavit. Qui protinus de reatu suo vehementer ingemuit, atque in ipsa ts eadem ejus sententia perturbati, coeperunt singuli
Abbreviated transcription (Latin):
respondit. Michi ista quare s aspat Isce
panis sanctus ẽ. ego hunc manducarẽ nõ
deputatꝰ sim. Si aũt iͥ aliqus p̾stare
uis. onuĩpotẽti d̾o ꝓ me offer huic panem.
ũ ꝑ ꝑcc̃is meis ituenias. E hũ pauenũ

Expanded text:
respondit: Mihi ista quare das, Pater? Iste panis sanctus est, et ego hunc manducare non pdeputatus sum. Si autem mihi praestare vis, omnipotenti Deo pro me offer hunc panem, ut
Abbreviated transcription (Latin):
ferie nõ potui. Qͥ pe q eidẽ ari monas¬
teri semꝑ regula fuerat ut en ct s iuexo
ita ꝯmuuit̾ uiu̾ent. qͣtinꝰ eis singulis ntla
ꝑcussus. cogitare cepi uł quid adipurga¬
tionẽ moriẽtis fac̾em. uł quid ÷̃ exepua

Expanded text:
ferre non valui; quippe quia ejusdem mei monasterii semper regula fuerat, ut cuncti fratres ita communiter viverent quatenus eis singulis nulla cussus, cogitare coepi, vel quid ad purgationem morientis facerem, vel quid ad exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
fcis ĩ uał cetłb ꝑ durantes puunit. D. Cĩ caipo
ẽ qͣm uste ab aĩa exigitur. qͥd ꝑ carnẽ ꝯt̾ hittir
aꝵ Nõ puto te ita desiꝑe ut arbitͥris carnẽ abs
aĩa hõĩe eẽ. aĩa qͥꝑpe ad h datur: ut caro inusꝰ¬
ficet᷑. Itaq añ acceptã aĩam nicħ a erue exiot᷑
ni ab aĩa aut̃ ꝯũctione crͣis qͥͣ exquirit pr¬

Expanded text:
durantes punit. D. Cum caro est quomodo juste ab anima exigitur quod per carnem contrahitur.-- M. Non puto te ita desipere, ut arbitreris carnem absque anima hominem esse: anima quippe ad hoc datur, ut caro vivificetur. Itaque ante acceptam animam nihil a carne exigitur; nec ab anima ante conjunctionem carnis q
Abbreviated transcription (Latin):
to ꝓcc̃ ĩputet᷑. Prestumn cũ nullã uolũtatẽ
p̾tandi ħeat. nullã iusticiã fac̾e ł ĩtellig̾e pre¬
ualeat᷑. : M. Infans recẽt᷑ aĩatꝰ uł uatꝰ tͥbus
decãis reusexistit. Prmio: qr ñalt iusticia
satis faciendi ꝓ tem̾itatte descrtionis exislit.
Tcio. qr misetias ĩ currendo se ĩutilem fecit
ni debuit. sic̃ deꝰ ꝯstituit: S qͥa hãc adam de¬
fu̾it : dꝰ cã ab oĩ pꝰteritate sua exigit. P̾.
Quotti iuste ab ĩfante exigitur: qͥd apareu¬
te deliqͥt̾ e M Nulluis ꝑcc̃ui ab alio exigi

Expanded text:
 imputetur; praesertim cum nullam voluntatem peccandi habeat, nullamque justitiam facere vel intelligere praevaleat?--M. Infans recens animatus vel natus, tribus de causis reus existit. Primo; quia naturalem justitiasatisfaciendi pro temeritate desertionis existit. Tertio, quia miserias incurrendo se inutilem suo Dojustus nasci debuit, sicut Deus constituit. Sed quia hanc Adam deseruit, Deus eam ab omni posteritate sua exigit. D. Cquomodo juste ab infante exigitur quod a parente delinquitur? --M. Nullus peccatum exigi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯcipitꝰ᷑. ĩ ĩnsticia nascit᷑. rẽ uist indicutatu
tia gn̾are sic̃ manꝰ manus iũgit᷑. absq delecta¬
tione. Sed ꝙ pͥmus ho a istitia natualire¬
cessit. ⁊ it̾dictũ ꝯcupuit : mox ꝯcupiscen¬
tia eũ seruũ sͥ subegit. ⁊ ip̃m ⁊ õs post̾o̾s su¬
os ĩ ꝯcupiscẽtia gu̾are cocgit. In᷑ ois qͥ ĩ ꝯcu

Expanded text:
cipitur, in injustitia nascitur, reus justo judici statuitia generare, sicut manus manui jungitur sine delectatione. Sed quia primus homo a justitia naturali recessit, et interdictum concupivit: mox concupiscentia eum servum sibi subegit, et ipsum omnesque posteros suos in c
Abbreviated transcription (Latin):
pio audire .m. Deꝰ ĩ pͥma gu̾atione pcc̃a retͥ¬
buit dñ p̾cãtes ꝑ naturali lege sp̃ta. diluuio
deleuit. In soda gn̾atione puniuit. dũ delĩquẽ¬
tes ꝑ ydolatͥa marirubeo obruit. In t̾c̾ia ge¬
n̾atione pcantes ĩultauit. dũ eos ꝑ tñsgressa
lege scͥta bellis ext̾m̃auit. In qͣta gñatio¬
ue pcca iuidicabit. dũ ꝑ despͨto eiuãgłio ꝯ¬
tẽptores ext̾mus ignis deuorabit qͣuis sepe

Expanded text:
punit. M. Deus in prima generatione peccata retribuit, cum peccantes pro naturali lege spreta diluvio delevit. In secunda generatione punivit, dum delinquentes pro idololatria mari Rubro obruit. In tertia generatione peccantes multavit, dum eos pro transgressa lege scripta bello exterminavit. In quarta generatione peccata vindicabit, dum pro despecto Evangelio contemptorem ext
Abbreviated transcription (Latin):
nũꝙͣ p̾mio carebũt. Id. ꝑd dei amore fac me cele¬
ti ira dei bonũ nolũt᷑. ⁊ ideo nullo mͦ possunt.
Malũ aut̃ ⁊ uolũt ⁊ possũt. Malũ uͦ ꝑbatũ
est iichil ẽẽ: id̾o ꝯstat cos nichil posse. Sine sup
more anxiãtur. ne capiant᷑ : ne occidãt᷑. ne res
sue tollant᷑. uñ dr̃. Nõ est pax ĩpiis dic̃ dñs
possũt. malũ uͦ respuũt. p̾mio ñ carẽt: qͥa
sine timore manẽt. ⁊ future lib̾tatis cͥcitudĩe
quido loc̃as: Nõne ialli hic d cõuiuiis deli¬
ciant᷑. decore ⁊ ꝯmixtione mulie

Expanded text:
numquam praemio carebunt. D. Pro Dei amore, fac me hoc clati ira Dei bonum nolunt, et ideo nullo modo possunt; malum autem et volunt, et possunt. Malum vero probatum est nihil esse: ideo eos constat nihil posse. Sine suppmore anxiantur ne capiantur, ne occidantur, ne res suae tollantur, unde dicitur: Non est pax impiis, dicit possunt, malum vero respuunt. Praemio non carent, quia sine timore manent, et spe futurae libertatis certi quid loqueris? Nonne mali hic conviviis deliciantur, decore ac commixtione mulie
Abbreviated transcription (Latin):
tur÷ s. ꝯtͣ boni hic cart̾ib ĩcdudũtur uer-¬
bĩb tundũt᷑. fame ⁊ siti ⁊ alus cͥciatibus
assuginit᷑: M. cũ fortuna malis prospaatri¬
serit : ⁊ eos copia de suo cornu his bouis q̃ enu¬
m̾asti ĩpleu̾it: tũc assuiulãt᷑ pisci qͥ mordẽs.
haiũ gratulat᷑. s hoc  tͥpudio de aqͣtrac¬
tus enecat᷑. aut illi cui  poculũ mellis p̃be-¬
tur : ⁊ pꝰ ane fine amarũ ĩ ore portare co¬
get᷑. Nam pro epulis replent̾. ut ille diues
ab suichio amariud̃is. ꝑ mulierũ amores
sulpheo fetore. ꝑ tiestiu nitore: ĩduẽtur ꝙ
fusione. ꝑ p̾cinia ⁊ e̾dificis: heditabiuit
l̾bam amarã gustu plibat. ut innĩ post
sũptũ suaituis sapiat. Ita ip̃i ꝑ caite reci

Expanded text:
ni hic carceribus includuntur, verberibus tunduntur, fame et siti et aliis cruciatibus affliguntur?--M. Cum fortuna malis prospera arriserit, et eos copia de suo cornu his bonis quae enumerasti repleverit, tunc assimulantur pisci qui mordens hamum gratulatur, sed hoc tripudio de aqua tractus enecatur, aut illi cui poculum mellis praebetur, et post sine fine amarum mare epotare cogetur; nam pro epulis replentur, ut ille dives, absinthio amaritudinis; pro mulierum amore, sulphureo foetore; pro vestium nitore, indueunt herbam amaram gustu praelibant, ut vinum post sumptum suavius sapiat. It
Abbreviated transcription (Latin):
rĩt. Ut dr̃. Suꝑ oĩa bona sua ꝯstituet eos.
penas pre aliis he̾ditabũt: qͦt aĩe ꝑ exempla
eoꝵ ꝑierũt uł qͦt saluare p̃dicando neglexe¬
exigiturs t iterũ. i Potẽtes potent᷑ toriẽ¬
ta patient᷑. O iu aut̃ ĩ secularib p̾lati sunt

Expanded text:
itur: Super omnia bona sua constituet eos .poenas prae aliis haereditabunt, quot animae eorum exemplo perierunt, vel quot salvare praedicando neglexeexigitur . Et iterum: Potentes potenter tormenta patientur .
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ sunt dignitates: m. A deo sunt ũdiq õs
mali aliqũ uͦ bomi potestates sorciant᷑ : iam su¬
ꝑuis dc̃m ẽ. pd. Q uã sentẽciam ꝑfers de hisqͥ
eas uendũt uł emũt ÷ .m. E ii eas emũt: tũ si¬
mone ĩt̾itũ subibũt. Qui uͦ uendñt: cũ giezi

Expanded text:
 sunt dignitates?--M. A Deo sunt utique omnemali, aliquando vero boni potestates sortiantur, jam superius dictum est. D. Quam sententiam profers de his qui eas vendunt vel emunt?--M. Qui eas emunt, cum Simone interitum subibunt; qui vero vendunt, cum Gi
Abbreviated transcription (Latin):
quia maius est miracubũ p̃dicatõis
ũbo atq or̃onis solatio petorem ꝯ¬
uert̾e qui carne mortuũ suscitare.
Inisto et enĩ resuscitat᷑ caro iterũ
moritura. in illo uo̾ aĩa met̾num
uietura.¬

Expanded text:
quia majus est miraculum praedicationis verbo et orationis solatio peccatorem convertere quam carne mortuum resuscitare. In isto enim resuscitatur caro iterum moritura, in illo vero anima in aeternum victura
Abbreviated transcription (Latin):
epius rogatꝰ a cõdiscipulis quasdã
questiunculas enodare: ĩportu¬
nitati illoꝵ ñ fuit facultas ne¬
gando obiuare. p̾sertim metu¬
uis illo elogio multari: si creditũ talẽtũ
mallem ⁊̃ t̾ra silendo occultari. Iob. Diui
ꝓpħa. Et ut labor meus ñ solũ p̾senti
ꝓficiat etati: disputata curaui stilo tͣns¬
mitt̾e post̾itati. rogans ut qͥcũq hus
studuerit legẽdo ĩ cumb̾e: ꝓ me satagat
d̾o p̾ces effund̾e. Titulus itaq oꝑi si pla¬
cet elucidariũ p̾figatur. qr ni eo obscuri¬
tas diu̾saꝵ reꝵ elucidat᷑. Nomen autẽ
meũ om̃i silentio uolui contegi. ne ĩui¬
dia tabesçens iub̾et utile opus cõtẽp̃nẽdo
scribatur: ne aliqñ de libro iuuentium
deleatur. Fũdam̃tũ gͥ hꝰ opusculi supͣ pe
firmis colũpnis fulciatur. Pͥmã colũpnã
erigat ꝓpħica auctoritas. Scͣd̾am: stabili¬
at apłica dignitas. Terciam roboret ex¬
p̾ositoꝵ sagacitas. Quartã: figat ma¬
gistroꝵ sollers subtilitas.

Expanded text:
epius rogato a condiscipulis quasdam quaestiunculas enodare, importunitati illorum non fuit facultas negando obviare praesertim metuenti illo elogio multari, si creditum talentum mallem in terra silendo occultari. Job enim d. Et ut labor meus non solum praesenti proficiat aetati, disputata curavi stylo transmittere posteritati, rogans ut quicunque studuerit his legendo incumbere, pro me satagat Deo preces effundere. Titulus itaque operi, si placet, Elucidarium praefigatur, quia in eo obscuritas diversarum rerum elucidatur. Nomen autem meum ideo volui silentio contegi, ne invidia tabescens suis juberet utile opus contemnendo nescribatur nec aliquando de libro viventium deleatur. Fundamentum igitur opusculi supra pea quatuor firmis columnis fulciatur. Primam columnam erigat prophetica auctoritas; secundam stabiliat apostolica dignitas; tertiam roboret expositorum sagacitas; quartum figat magistrorum solers sublimitas.
Abbreviated transcription (Latin):
post mortẽ ꝑpendo dubitare. queso te ut
debeas uel que ex ratione suppetũt. uł si qͣ
anumaꝵ exempla animo occurt aũt. pro
multoꝵ edificatione dic̾e. ut hii qͥ suspicãt᷑.
discant cũ carne aiãn nõ finiri. Greg
iboriosum ualde hoc opꝰ est. ⁊ maxi¬
me occupato aninio. atq ad alia ten¬
denti. Sed si sunt quibus prodesse ualeat:
uoluntatẽ meam procul dubio postpono u¬
tilitati proximoꝵ: ⁊ ĩ quantũ d̾o largiẽte
ualuero: quod anima post carnẽ uiuat: sb̾¬
sequenti ħ qͣrco uolumĩe demonstrabo. Inc¬

Expanded text:
mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine demonstrabo.
Abbreviated transcription (Latin):
s tuã utiq aiãm ꝑtransit. Ip̃iꝰ nimirũ aiã¬
iam ibi non erat. s tua plane nequibat auelli.
Tuam gͦ ꝑtransiit aiãm uis doloris. ut plusqͣm
m̃rtirem ñ ĩm̾ito p̃dicemꝰ. ĩ qͣ nimir̃ corporee
sensum passionis excessit compassiõis affectus.

Expanded text:
sed tuam utique animam pertransivit. Ipsius nimirum aam ibi non erat; sed tua plane inde nequibat avelli. Tuam ergo pertransivit animam vis doloris, ut plus quam martyrem non immerito praedicemus, in qua nimirum corporeae sensum passionis excesserit compassionis effectus.
Abbreviated transcription (Latin):
Escemt feruebat siqͥdem ĩ q̃renda gr̃a: caritas.
splendebat ĩ carne: uͥginitas. humilitas: ĩ obsequio
eminebat. X .ii. si oĩs qͥ se humiliat exaltabit᷑. qͥd
hummlitate sublimiꝰ: Uenisse eam mirabat᷑ eli
uen̾at s mĩstrare. M̾ito ꝓ uide cͤator ille diuinꝰ
ĩ ip̃iꝰ ãmiratione ꝯcinens aiebat. Q ÷ ista q̃ as.
Ascendit plane sup̾ om̃e genus hominũ. Ascendit us¬
q ad angelos. sed ⁊ ip̃os q transcendit. ⁊ celestẽ oem̃
suꝑgreditur cͤaturam. Nimir̃ suꝑ angelos hauriat
necte est qͣm refundat hõib aqͣm uiuam. Oͦmͦ ĩqͣt¬

Expanded text:
etur. Fervebat siquidem in quaerenda gratia charitas, splendebat in carne virginitas, humilitas in obsequio eminebat. Etenim si omnis qui se humiliat exaltabitur, quid hac humilitate sublimius? Venisse eam mirabatur Elivenerit, sed ministrare. Merito proinde cantor ille divinus in ipAscendit plane supra humanum genus, ascendit usque ad angelos, sed et ipsos quoque transcendit, et coelestem omnem supergreditur creaturam. Nimirum supra angelos hauriat necesse est, quam refundat hominibus aquam vivam. 10. Q
Abbreviated transcription (Latin):
u̾itas de t̾ra orta ẽ. ⁊ ñ de angłica cͤatura. Nec angłos
s semen abrahe app̃hendit. Magnũ ẽ angło uͭ mĩst᷑
sit dnũ. s maria sublimiꝰ qͥd̾ de̾m m̾uit ut sit matͥ.
cellentior angłis facta mun̾e singulari: ꝙͣ to differẽ¬
tiꝰ p̃ m̾ists nom̃ matͥs accepit. Hanc ĩuenit gra¬
ciam: plena iam grã. ut caritate: f̾uida. uͥgĩtate:
ĩtegͣ. humilitate: deuota. fieret uichominꝰ sũ uiri¬
li cognicione: gͣuida. sũ muliebri dolore puerpera.
De reliquo fratres curandũ nobis sũmoꝑe ẽ. ne
ginem gram̃ ꝑ grã referamꝰ. Prudriemꝰ memori¬
am doñ p̾sentiam suspiramꝰ. ⁊ sue reddant᷑ origĩ
fluẽta gr̃e ut ub̃ius fluant. Alioqͥn nͥ ad fontem
redeant: exsictant᷑: ⁊ ĩfideles ĩ modico: ꝙ maximũ
offerre paras: marie ꝯmendare mem̃to. ut eodẽ al¬
ueo ad largiorẽ grẽ gram̃ redeat quo influxit. Ita¬

Expanded text:
itas de terra orta est, non de angelica creatura: nec angelos, sed semen Abrahae apprehendit. Magnum est angelo ut minister sit Domini; sed Maria sublimius quiddam meruit, ut sit mater. cellentior angelis facta munere singulari, quanto differentius prae ministris nomen matris accepit. Hanc invenit gratiam plena jam gratia, ut charitate fervida, virginitate integra, humilitate devota, fieret nihilominus sine viri cognitione gravida, sine muliebri dolore puerpera. De reliquo, fratres, curandum nobis summopere est, ne ginem gratiam pro gratia referamus. Eructemus memoriam, donec praesentiam suspiramus, et suae reddantur origini fluenta gratiae, ut uberius fluant. Alioquin nisi ad fontem redeant, exsiccantur, et infideles in modico, quod maximum offerre paras, Mariae commendare memento, ut eodem alveo ad largitorem gratiae gratia redeat quo influxit.
Abbreviated transcription (Latin):
credulitatis. martiriũ cordis. Ur̃e quidẽ sedu¬
litatis erit singula queq diligentiꝰ ĩtueri nos
it̾im satiffecisse udebimur: si breuit̾ ea pot̾mꝰ
demonstrare. Qiuid gͦ sid̾eũ micat ĩ gn̾atõe¬
ista marie: Plaue quod ex regib orta. ꝙ ex
semĩe habrahe. quod gñosa ex sturpe do̾. Si
io parũ uidet᷑: adde quod gn̾atoĩ illi ob singu¬
lare pͥulegiũ scĩtatis diuinitꝰ noscit᷑ esse
ꝯcessa. quod longe ante eisdem prĩb celitꝰ
reꝑmissa. quod misticis p̾figurata miraculis.
qdͣ oraculis p̾nũciata ꝓpħicis. Hanc .n. sac̾dota¬
lis uirga dũ sine radice floruit. hanc gedeonis
uellus dũ ĩ medio sicce aree maduit. hanc ĩ ezechi
ele orientalis porta que ulłi ũqͣm patuit: p̾fi¬
gurabat. Hanc deniq p̾ cet̾is ysaias nc̃ uirgã
ex radice iesse orituram ꝓmibtebat. ĩmo eui¬
dentiꝰ uͥginẽ ꝑituram. Merito signũ hoc mag¬

Expanded text:
credulitatis, martyrium cordis. Vestrae quidem seducredulitatis, martyrium cordis. Vestrae quidem sedulitatis erit singula quaeque diligentius intueri. Nos interim satis fecisse videbimur, si breviter ea potuerimus demonstrare. 8. Quid ergo sidereum micat in generatione Mariae? Plane quod ex regibus orta, quod ex semine Abrahae, quod generosa ex stirpe David. Si id parum videtur, adde quod generationi illi ob singulare privilegium sanctitatis divinitus noscitur esse concessa; quod longe ante eisdem patribus coelitus repromissa; quod mysticis praefigurata miraculis; quod oraculis praenuntiata propheticis. Hanc enim sacerdotalis virga, dum sine radice floruit ; hanc Gedeonis vellus, dum in medio siccae areae maduit ; hanc in Ezechielis visione orientalis porta, quae nulli unquam patuit , praesignabat. Hanc denique prae caeteris Isaias nunc virgam de radice Jesse orituram promittebat ; nunc evidentius virginem parituram. Merito signum hoc mag