comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. qnͣtũ possumꝰ admota fide speculem̃.¬
um concentu .iii. Item de obla
panis & in oblatio. sic ad sc̃m altare
ꝑuenit. ut subdiaconꝰ ad diaconũ. dia¬
conꝰ ad manꝰ ꝑferat sac̃dotis: ł qͦd apd̃
diligentiores fit in ipso cõponat altari.
Lex enĩ quã ꝑsubdiaconũ significari iã
diximꝰ sacͥficiũ nr̃e salutis tantũ p̾fig̾a¬
uit in melchisedech: s ꝑ euũigłicã tradi¬
tionẽ ad altare .i. ad sollẽpnẽ ritũ eccł̃iȩ¬

Expanded text:
» quantum possumus, admota fide speculemur. CAPUT III. Item de oblatpanis et vini oblatio, sic ad sanctum altare pervenit, ut subdiaconus ad diaconum, diaconus ad manus perferat sacerdotis. Vel quod apud diligentiores fit, in ipso componat altari. Lex enim, quam per subdiaconum significari jam diximus, sacrificium nostrae salutis tantum praefiguravit in Melchisedech, sed per evangelicam traditionem ad altare, hoc est, ad solemnem ritum Eccle
Abbreviated transcription (Latin):
ismũ uͥginitatis plemꝰ atq excellentus
eruetatũ ẽ. uidelicet ita ut inde carnẽ
uelocit̾ scͥbentis. bonũ u̾bii suũ huma¬
nȩ nat᷑e uelocit̾ ut uoluit totũ inscͥp¬
sit dicens oꝑa sua regi .i. assupto homi¬
ni. ut ide om̃ino qd̾ ipse oꝑari sciat ⁊
possit: recte suꝑ apłos ostensus inlin¬
gua ẽ quib eiꝰdẽ u̾bi ⁊ incarnationis
aiꝰ noticiã ut eloquent̾ p̾dicare scdm

Expanded text:
inum virginitatis plenius atque excellentius eructatum est, videlicet ita, ut inde carnem velociter scribentis, bonum Verbum suum humanae naturae velociter, ut voluit, totum inscripsit, dicens opera sua regi, id est assumpto homini, ut idem omnino, quod ipse operari sciat et possit, recte super apostolos ostensus est in lingua, quibus ejusdem Verbi et incarnationis ejus notitiam, ut eloquenter praedicar
Abbreviated transcription (Latin):
dicit. Lingua mea calamꝰ sc̃be: uelocit̃
scbentis. Nãq ut adu̾teremꝰ hũc eũdem
sp̃m ꝑ ulũ psalmi u̾sicłm expͥmi. ipse qui
incarnationẽ filii di oꝑatꝰ ẽ. cuiꝰ incarnati¬
oms ille psalmꝰ epithalamnũ ẽ: ipse inqmͣ
qͥ ubũ bonũ de corde patͥs eructatum
mitt̾um uͥginis humane naturȩ uniuit¬

Expanded text:
 calamus scribae velociter scribentis . » Namque ut adverteremus, hunc eumdem Spiritum per illum psalmi versiculum exprimi, ipse qui incarnationem Filii Dei operatus est, cujus incarnationis ille psalmus epithalamium est, ipse, inquam, qui Verbum bonum de corde Patris eructatum, in uterum Virginis humanae natur
Abbreviated transcription (Latin):
docebit omnẽ scientiã: ⁊ sugg̾et uobis
oĩa q̃ẽq dixero uob̃. Ecce enĩ missus sta¬
tĩ doctorẽ illũ se ꝓfitet᷑ qui iuxta ꝓmissũ
sponsi in morte agonrzantis. parachytus
.i. ꝯsolator filiis eiꝰ orphanis aduenerit.
Doctorẽ inqmͣqui illos doceat oĩa se hoc
signo ꝓfitet᷑ dũ ostendit᷑ inlingua. simulq
eloquerent᷑ hominib eadẽ qͥb soli doce¬
bantur interiꝰ di magnalia.

Expanded text:
docebit omnia et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis . » Ecce enim missus statim doctorem illum se profitetur, qui juxta promissum sponsi in morte agonizantis. Paracletus, id est consolator, filiis ejus orphanis advenerit. Doctorem, inquam, qui illos doceat omnia, se hoc signo profitetur, dum ostenditur in lingua, simulque eloquerentur hominibus, ea de quibus soli docebantur interius, Dei magnalia.
Abbreviated transcription (Latin):
guis om̃ium gentiũ deinceps locutura¬
eẽt. Ita uͦ signũ furt. ut causa qͦ efficieis
pͥncipiumq eẽt futurȩ rei. Nã qͦmodo
gentium magist᷑ fierent nisi ꝑ scientiam
linguarũ copiam habuissent ꝯferendi
cũ eis sermonẽ. Quomͦ in qmͣ saltẽ res¬
pondissemꝰ am̃ suꝑ benedictionẽ illoꝵ
cũ qͥd dicerent nescirem᷑  Turrĩ isti edi¬
ficaturi erãt nc̃ tẽpore accepto ⁊ opere
diuino. turrim inqmͣ cuius cacumen
cȩlos tangeret: ꝑ quam futurũ qͥsq
metuens uidicium in celũ fugere poss
At illi qui olim absq magist̾io soloq
humano oꝑe suꝑbia dul ce turrem
sͥ extruere uoluerunt. ꝑ qm̃ ascend̾ent
linguarum cum pꝰ eẽt t̾ra labii unꝰ ⁊ se¬
monum eorũdẽ. Aiuiisi contra se. ac aip
sist̃. Igitur nc̃ qnͣdo dĩ ꝯsilio turris en
nate ꝯstruitur: recte om̃s lingue ad hoz
artificũ ora reuocantur: ne sic̃ ibi cũꝙ
posceret. lapicdẽ. aliꝰ offerebat bitumen.

Expanded text:
et locutura. Ita vero signum fuit, ut causa quoque efficiens, principiumque esset futurae rei. Nam quomodo gentium magistri fierent nisi per scientiam linguarum copiam habuissent conferendi cum eis sermonem: Quomodo, inquam, saltem respondissemus: Amen, super benedictionem illorum, cum quid dicerent, nesciremus? Turrim isti aedificaturi erant, nunc tempore accepto et divino, turrim, inquam, cujus cacumen coelos tangeret , per quam futurum quisque metuens judicium, in coelum fugere posset. At illi, qui olim absque Dei magisterio, solbia duce turrim sibi exstruere voluerunt, per quam ascenderent linguarum, cum prius esset terra labii unius et sermonum eorumdem, divisi contra se, ac dispersi sunt . Igitur nunc, quando Dei consilio turris corrdinate construitur , recte omnes linguae ad horum artificum ora revocantur, nec sicut ibi, cum quis posceret lapidem, alius offerebat bitumen,
Abbreviated transcription (Latin):
dignat᷑ ẽ. ut tẽpꝰ ostendẽt qͦ sua qͦ oĩa sac̃¬
mta darił celebrari mag̃ ꝯueniret. Un¬
celebrari astantib choris cũ psallentio
retardari ñ potest instantis necessitas mor¬

Expanded text:
dignatus est, ut tempus ostenderet, quo sua quoque sacrdignatus est, ut tempus ostenderet, quo sua quoque sacramenta dari vel celebrari magis conveniret. Unlemnia missarum celebrari astantibus choris, cum psallentio retardari non potest, instantis necessitas mor
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃c sc̃s om̃ium arbit̾ sacram̃toy
hora t̾cia suꝑ apłos adueniens. uiuifici
eandem horam edificainit mysteriis qui
post typicã agni cenã. sacrã corporis ⁊
sangitins su tradidit eucharistiam: so¬
te parũ aut nichil referre arbitͣremut
utrũ pransi an ieium adillud uite epi¬
lum accederemus. At illud ratione ⁊ ar¬
ticło temporis agebatur: ut tali hora
saeramentum illud condẽ ñ moraret.
Ratione: q ñ ante ꝯsummationẽ uĩs
inchoand̾ erat ordo nomi sacͥfitii. Arti¬
cło temporis qi statĩ capiendꝰ erat ⁊ ad
passionẽ ducendꝰ aliud ñ habebat spac¬
um. ut ante mortẽ suã hoc ħedib sul
ꝯsẽberet testam̃tum. Unde cũ illis t̃dlis
gmmine uitis. usq indiẽ illũ cũ illud
sibã uob̾cũ nouũ in regno patͥs mei. Et
qͥde cũ in regno patͥs .i. cũ iã factꝰ immor¬
cał pꝰt resurrectionẽ suã cũ discipłis sius
ñ fit. nͥ ut ait apls mors int̾uenerit testa

Expanded text:
sanctus omnium arbiter sacramentorum, hora tertia super apostolos adveniens, vivificis eamdem horam dedicavit mysteriis, qua post typicam agni coenam, sacram corporis et sanguinis sui tradidit Eucharistiam , forte parum aut nihil referre arbitraremur utrum pransi an jejuni ad illud vitae epulum accederemus. At ille ratione et articulo temporis agebatur, ut tali hora sacramentum illud condere non moraretur. Ratione: quia non ante consummationem veteris, inchoandus erat ordo novi sacrificii: articulo temporis, quia statim capiendus, et ad passionem ducendus, aliud non habebat spatium, ut ante mortem suam hoc haeredibus suis conscriberet testamentum. Unde cum illis, tradens genimine vitis, usque in diem illum, cum illud bibam vobiscum novum in regno cum in regno Patris, id est, cum jam factus immortalis, post resurrectionem suam cum discipulis suis non fuit nisi, ut ait Apostolus, mors intervenerit testat
Abbreviated transcription (Latin):
quãcũq linguã ipsi audirent putarent
hebreã: quãcũq inderent scͥpturã existi¬
marent ẽẽ hebraicã. Qd̾ minis fruiolũ
ut dictũ ẽ ineptũq ⁊erroneũ: scõq spi¬
ritiu ꝓbat᷑ indignũ ꝑ omia. Nec difficile
ẽ hanc p̾sũptuosam suspicionẽ scͥpture
qͦ auctoritate explodẽ. Et repleti st̃ õs¬

Expanded text:
quamcunque ipsi linguam audirent, putarent quamcunque ipsi linguam audirent, putarent Hebraeam, quamcunque viderent Scripturam, existimarent esse Hebraicam. Quod nimis frivolum, ut dictum est, ineptumque et erroneum, sanctoque Spiritui probatur indignum per omnia. Nec difficile est, hanc praesumptuosam suspicionem, Scripturae quoque auctoritate explodere: « Et repleti s
Abbreviated transcription (Latin):
t ñ sicnt
suspicantur ĩulli sicm eorum
uõcib om̃s loquelȩ atq sermones audi¬
ebant᷑ ut tñ una tm̃ lingua scił hebrea
loquere ntͣ s unicuiꝰq nationis homim
sua lingua uideretur. qd ut ait beda
existens erat sensus. Noninqmͣ sic egit
ille sp̃c ueritatis. nec sic opmat᷑ de illo qͥc̃q
prudent̾ discernit qͥd deceat magistrũ
illũ. qui omnẽ ueritatẽ docere uenit. Sn¬
ꝑest enĩ ut scͥpta qͦ illorũ qͥ disꝑsi ꝑ mim¬
dum uniu̾sũ diu̾sarũ linguarũ hominib
mitcebant. isti unius tm̃ .i. hebraicȩ lin¬
guȩ litt̾is eos asserant scͥpsisse. ommẽq
hominẽ cuiꝰq lingue qͥẽq uidiss hebra¬
icos illorũ Papices eod miracło sue lm¬
gue scͥpta estimosse. Q uod ualde ridicd̃m ẽ.¬
Saitem nos latinos excipiant. Nam de nob̾
certum habemꝰ. qr scͥpturas quas. aut hebra¬
ice aut grece ꝯscͥpserunt. absq translatorib
legere nequiunnis. Illd̃ qͦ ꝯsequens ẽ ut

Expanded text:
t non sicut suspicantur nonnulli sic in illorum vocibus omnes loquelae atque sermones audiebantur ut tamen una tantum lingua, scilicet Hebraea, loquerentur: sed uniuscujusque nationis homini sua lingua videretur quod, ut ait Beda,existentis erat sensus. Non, inquam, sic egit ille Spiritus veritatis, nec sic opinatur de illo, quicunque prudenter discernit quid doceat magistrum illum, qui omnem veritatem docere venit . Superest enim ut scripta quoque illorum quae dispersi per mundum universum, diversarum linguarum hominibus mittebant isti unius tantum, id est Hebraicae linguae litteris eos asserant scripsisse, omnemque hominem, cujusque linguae, unicunque vidisset Hebraicos 125 illorum apices, eodem miraculo suae linguae Scripturam aestimavisse: Quod valde ridiculum eSaltem nos Latinos excipiant. Nam de nobis certum habemus quia Scripturas, quas Hebraice aut Graece conscripserunt, absque translatoribus legere nequimus. Illud quoque consequens est ut
Abbreviated transcription (Latin):
ceptum qd̃ audierat obsurduit. Unde
rat &e obmituerat itt dictum ẽ. in eo¬
quem sanauit hominem surdum & mu¬
tum significauit. Nec p̾t̾eundũ qi nec coll̃is¬
salutatio .i. dñs uobcũ. neq lectionib supͣ¬
dictis ullȩ supͣscͥptiones .i. tituli p̾feruntur
quos anudiꝰteiꝰ cunctis lectionib tanqm¬
a corꝑib capita p̾cidimis. donec capud
resurrectionis similitudo in his quibapti¬
zati de fontib ascendunt. xp̃m induti ut
apłs ait. ficłi ocłis rep̾sentatur: nec ante
hoc signa ȩecł̃iȩ ꝯcrepant: quorũ causa

Expanded text:
aeceptum quod acceperat, obsurduit. Unde aeceptum quod acceperat, obsurduit. Unde rat et obmutuerat, ut dictum est, in eoquem sanavit, homine surdo et muto significavit. . Nec praest, Dominus vobiscum, neque lectionibus supradictis ullae superscriptiones, id est, tituli praeferuntur: quos a nudiustertius cunctis lectionibus, tanquam corporibus capita praescidimus, donec caput resurrectionis similitudo in his, qui baptizati de fontibus ascendunt Christum induti, ut Apostolus ait , fidei oculis repraesentatur: nec ante hoc signa Ecclesiae concrepant, quorum causa
Abbreviated transcription (Latin):
dei .i. tota carne mortificati. & in laudem
dĩ extenti canendo trementes: & trem̃do
canentes uixta illud. Seruite dño inti¬
more. & exultate ei cum tremore. Bene gͦ
succimimus intractus efferimus: quȩ can¬
uartus tractus in hoc tractu.¬
differt a cet̾is: qd̃ nulla lectiõe
p̃missa cantatur Nec mirum. Non enĩ
mͦ uox ẽ. quiin p̾senti assunt baptizan¬
di. ad huc peccati originalis neneno infec¬
ti. & ido festinant ad baptismũ ut nine¬
nniseant. quẽ admodũ desiderat cerinis ad
fontes aquarum: q̃d maxime ex subse¬
quente collecta confirmatur. Omps sem¬
pit̾ne d̃s respice ꝓpitius ad denotionem
ppłi renascentis. qui sicut ceruus aquaꝵ
tuarum expecit fontẽ. E contra lectio
pͥma nullo subseq̃nte cantico t̾minata
ẽ: uidelicet qi creatis & completis mu¬
di cunctis oꝑib ñ cantauit dignas ħo
ingratus do creatori grãs. s obimitinit
alaude di.: & audito serpente contra p̾¬

Expanded text:
Dei, id est, tota carne mortificati, et in laude Dei, id est, tota carne mortificati, et in laude Dei extenti, canendo trementes, et tremendo canentes, juxta illud: « Servite Domino in timore, et exsultate ei cum tremore . » Bene ergo , quae succinimus, in tractus efferimus, quem can Quartus tractus in hoc differt a caeteris, quod nulla lectione praemissa cantatur. Nec mirum. Non enim modo vox est, qui in praesenti adsunt baptizandi, adhuc peccati originalis veneno infecti, et ideo festinant ad baptismum, ut juvenescant, « quemadmodum desiderat cervus ad fontes aquarum. . » Quod maxime ex subsequenti Collecta, confirmatur: Omnipotens sempiterne Deus, respice propitius ad devotionem populi renascentis, qui, sicut cervus, aquarum tuarum expetit fontem. Econtra lectio prima nullo subsequenti cantico terminata est, videlicet, quia creatis et completis mundi cunctis operibus non cantavit dignas homo ingratus Deo Creatori gratias: sed obmutuit a laude Dei, et, audito serpente, contra pr
Abbreviated transcription (Latin):
tientes uenite ad aquas. itt ueniant
impitus lecificat cmitatẽ d̃ĩ ut bibãt
aquas de fontib saluatoris quiloqͥt᷑
ad samartranam. si scires domindi. &
quis ẽ qui dic tͥ da mͥbibere. tu forsitan
petisses ab eo & dediss tͥ aquam unuam
aaqua quã ego dedero ei fiet meofois
aque salientis in uitamet̾nam. Sciendũ
chorus succinit. singła singulis. exultati¬
onemindicant renatorum quod iure
exisitare debeant quia submersis om̃ib
peccatis. ipsi ꝑ marebaptisim transeuĩ
liberati. uerum exultatio hȩc in metu
& tremore debet ẽẽ & cum laboriosa ce
necessaria carnis mortificatione qͣmdin
sumus in corꝑe. stantes sicut in apcabsp¬
silegumis supra mare uitreum qõ gͣnes
e rursum oneratos peccatis sustinere
non potest. Unde oportet ut abiectis
omnib scł̃i curis & simplici tumica con¬
tenti ꝑsistamis uel ambulemus suꝑ ħ
intreum mare baptisim. nixtum igne
sp̃c sc̃i tenentes sicut ibi legitur cytharas

Expanded text:
d aquas . » Ut veniat « impetus laetificat civitatem Dei , » ut bibant « aquas de fontibus Salvatoris , » qui loquitur ad Samaritanam: « Si scires donum Dei, et quis est, qui dicit tibi: Da mihi bibere, tu forsitan petisses ab eo, et dedisset tibi aquam vivam, et aquam, quam ego dedero ei, fiet in eo fons aquae salientis in vitam aeternam . » Sciendchorus succinit, singula singulis exsultationem indicant renatorum, quod jure exsultare debeant, quia submersis omnibus peccatis, ipsi per mare baptismi transeunt liberati. Verum haec exsultatio in metu et tremore debet esse, et cum laboriosa et necessaria carnis mortificatione, quandiu sumus in corpore, stantes, sicut in Apocalypsi legimus, supra mare vitreum, quod graves et rursum oneratos peccatis sustinere non potest. Unde oportet, ut abjectis oneribus saeculi, et simplici tunica contenti, persistamus, vel ambulemus super hoc vitreum mare baptismi, mistum igne Spiritus sancti, tenentes, sicut ibi legitur, citharas
Abbreviated transcription (Latin):
noui inqmͣ celi & nona eccł̃ie terra aual¬
uit u̾ba oris enis. sic̃ in seq̃nti tͦctu canta¬
mus. e concresete m eis ut plima doctͥis
om̃. & fluit ut ros eloquium eius. quasi
mber suꝑherbam & quasi stillȩ suꝑgra¬
mina. quia nomen dm̃ inuocatur super
nos. nomen patris & filii & sp̃c sci. qi totã

Expanded text:
Novi, inquam, coeli et nova Ecclesiae terra audivit verba oris ejus, sicut in sequenti tractu cantamus: Et concrescit in eis ut pluvia doctrina Domini, et fluit ut ros eloquium Domini, quasi imber super herbam et quasi stillae super gramina, quia nomen Domini invocatur super nos, nomen Patris et Filii et Spiritus
Abbreviated transcription (Latin):
ectio quarta. lectione quarta.
scripsit moyses canticum: siuie hec ẽ he¬
reditas seruorum dm̃. Utrȩq enim ui¬
cissim leguntur in pascha & in penteco¬
sten: &e ambe hoc tẽp gr̃ȩ manifestius
moysi finem legis accipiunt pene cundi
sic legi quẽ admodũ iosue successit mon¬
si. qui ppłm dĩ trans iordanem eductim
ingentib p̾liis interram repinissionis
dux uctoriosus introduxit. iħm xp̾m
nomine p̾figurans & oꝑe: qui ommem
electorum ppłm quorum neminẽ lexat
ꝑfectum adduxerat sanguine suo ꝯtra
diabolũ dimicans. uictor mortis ꝑ baptil¬
migrãm in parady sum reduxit. Pfecto
in hoc tempore ixta canticum qd̾ moy¬
ses scripsit peccauerunt dño ñ filii s uiũi

Expanded text:
ectione quarta. Lectio quarta: Scripsit Moses canticum ; sive: Haec est haereditas servorum Domini . Utraeque enim vicissim leguntur in Pascha et in Pentecosten, et ambae hoc tempus gratiae manifestius tc. Mortem Mosi finem legis accipiunt pene cunctisic legi, quemadmodum Josue successit Mosi, qui populum Dei trans Jordanem eductum ingentibus praeliis in terram repromissionis, dux victoriosus introduxit, Jesum Christum nomine praefigurans et opere, qui omnem electorum populum, quorum neminem lex ad perfectum adduxerat, sanguine suo contra diabolum dimicans, victor mortis per baptismi gratiam in paradisum reduxit: Profecto in hoc tempore, juxta canticum, quod Moses scripsit, « Peccaverunt Domino, non filii, » sci
Abbreviated transcription (Latin):
cur quatuor legantur lectiones. de lege &
ꝓpħis assumptȩ. iudelicet lectio pͥmaiccir¬
co legitur: quiaite dictum ẽ de creatiõe
mundi & hominis conditione narrais
aquarum quoq inyst̾iacum sp̃c dĩ aucto¬
ritate int̾serit. Tres uͦ reliquȩ triamundi
tempora respiciunt .i. pͥmum ante legem.
sccłm sub lege. t̾cium sub gr̃a: quib cunctis
temꝑib remedium baptismatis neccessa¬
rium fuisse commnendatur. Dehis qͥ ante
legem fuert̃ claret. qr sic̃ iã dictũ ẽ in seda
lectione baptismũ xp̃i p̾figurauerunt.

Expanded text:
cur quatuor legantur lectiones, de lege et prophetis assumptae. Videlicet lectio prima idcirco legitur, quia, ut dictum est, de creatione mundi et hominis conditione narrans, aquarum quoque mysteria, cum Spiritus Dei auctoritate interserit. Tres vero reliquae tria mundi tempora respiciunt, id est primum ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia, quibus cunctis temporibus remedium baptismatis necessarium fuisse commendatur. De his, qui ante legem fuerunt, claret, quia sicut jam dictum est in secunda lectione, baptismum Christi praefiguraverunt in
Abbreviated transcription (Latin):
insipiens. quem constituerat dñs & pat̃
suus suꝑ excelsam terram. scił legis pro¬
pħarumq noticiam. ut suggeret mel
celestis doctrme de petra que xp̃c erat
mortaliter solidato: &e ecce e contͣrio de i¬
nea sodomorum uinea eorum & de sub¬
urbanis gomorre: uua eorum uua fellis
& botrus amarissimus. Et ꝓpt̾ hoc ait

Expanded text:
s et Pater suus super excelsam terram , scilicet legis prophetarumque notitiam, ut sugerent mel coelestis doctrinae de petra, quae Christus erat,is potentiam immortaliter solidato et ecce econtrario de vinea Sodomorum, et de suburbanis Gomorrhae uva eorum, uva fellis, et botrus amariss
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ columpnam nubis & ignis int̾fecit
exercitum eorum & subu̾tit rotas cur¬
ruum ferebanturq in ꝓfundum. Siẽ
non dubie neq ꝑ partes. s manifeste
tota lectio hec salutaris baptismi xp̃i
typum p̾fert. & notum ẽ quia passim
inscripturis sacris lectionis hunis sacm¬
tum adoctorib celebratum ẽ. Et in sup᷑
memorata cerei benedictione sic dictũ ẽ.
Hec nox ẽ in qua pͥmum patres nr̃os
finos isrł eduxisti de eg ypto: quos postea
rubrum mare sicco uestigio transire fe¬
cisti. Qualiter hocfiat nunc in singłis
ꝑ baptismum x p̃i sola suis fides intuet᷑
oculis: & ido cantat dño cantieum moy
si .i. tractum sequentem. Cantemus dño
gloriose enim magnificatus ẽ equum
& assensorem ꝓiecte iniare. Qualiter
autem hoc gestum sit in patrib sc̃is &
omnib electis. qui apud inferos hunc
expectabant transitum. quantus beata
rum exercitus ammarum duce potenti
amima xp̃i ꝑillud mare transierit. qd̃¬
S delat̾e enis in aquam &e sangumem di¬

Expanded text:
nam nubis et ignis, interfecit exercitum eorum, et subvertit rotas curruum, ferebanturque in profundum . Non dubie neque per partes, sed manifeste tota lectio haec salutaris baptismi Christi typum praefert, et notum est quia passim in Scripturis sacris lectionis hujus sacramentum a doctoribus concelebratum est. Et in supra memorata cerei benedictione sic dictum est: Haec nox est in qua primum patres nostros filios Israel eduxisti de Aegypto, quos postea Rubrum mare sicco vestigio transire fecisti. Qualiter hoc fiat, nunc in singulis per baptismum Christi, sola suis fides intuetur oculis: et ideo cantat Domino Canticum Mosi, id est tractum sequentem: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem dejecit in mare . Qualiter autem hoc gestum sit in Patribus sanctis et omnibus electis, qui apud inferos hunc exspectabant transitum, quantus beatarum animarum exercitus, duce potenti anima Christi, per illud mare transierit, quod de latere ejus in aquam et sanguinem di
Abbreviated transcription (Latin):
aquas sapientiȩ quas continet. ab aqͥs
humanȩ ł carnał prudentiȩ: de qͦ psal¬
gatis aquis in unum locum. circũ decdit
suos: posuitq uectem &e ostium & dñ
Hucusq uenies: & hic confringes tu¬
mentes fluctus tuos. Et sic t̾ra eccliȩ
a naufragio uberata. germinauerunt
campi heremi .i. latitudines gentuta¬
tis germen odoris isrł. qr floruit ingen¬
scripture. Firmamentum enim inqͥt
aus̃. contra insidiosos errores ds po¬
nere uoluit inscripturis: infirmam̃¬
toinqmͣ sacre scripture posita st̃ sol
& luna. & mimerositas stellarum .i. ia
iorum minorumq ac mediocrii lunn¬
naria doctorum &e baptizatorum. qͣui¬
alii ꝑ contemplationẽ euolant dicend¬

Expanded text:
aquas sapientiae, quas continet ab aquis humanae vel carnalis prudentiae. De quo Psalgatis aquis in unum locum, « circumdedit suos: posuitque vectem et ostia, et dixit: « Huc usque venies, et hic confringes tumentes fluctus tuos, » et sic terra Ecclesiae a naufragio liberata germinaverunt campi eremi, id est latitudines gentilitatis, germen odoris Israel, quia floruit in genScripturae; firmamentum enim, inquit Augustinus, contra insidiosiores errores Deus ponere voluit in Scripturis, in firmamento, inquam, sacrae Scripturae, posita sunt sol et luna, et 84 numerositas stellarum, id est majorum minorumque ac mediocrium luminaria doctorum, et baptizatorum alii per contemplationem evolvuntur dicen
Abbreviated transcription (Latin):
rib mnatant curis: et ꝓficiente cslil
xp̃ianteatis. Anmalia quoq quadri¬
pedia .i. carnalium turbȩ ad fidlem ꝓs
prorepsere & taus creaturȩ dñs ẽ. nonus
adam custos & possessor tam terrem ꝗͣ
clestis parad ysi. quem serpens ñ dece
similitudini quoñ solum in exitu isrł̃
deeg ypto sanguis agni restititio fuit
ubertatis: s & totus mundus mnitium
sue sumplit creationis. Unde mag¬
mis lec dixit. Nunc ad p̾mintiatum
testis omnib festum sacer nouorum
mensis enituit: itt in quo accepre mun¬
dus ex ordium. in eodẽ haberet x p̾iana
creatura principium. Dequa nouacre¬
atura paulꝰ apłs dixit. Scimus enĩ qd
omnis creatura ingemiscit & parturit
usq adhuc. indelicet usq ad reuelati¬
onem filiorum di: quã ipse ꝓmiserat
dicens. Nam expectatio creature. reue¬
lationem filiorum d̃i expectat. Ac de¬
nos gem̃tes ⁊ cet̾a. Qm̃nius enim ꝑfecti
iudeamur. tñ dum corruptibiles sumꝰ
securi non uuumus neq nos compre¬

Expanded text:
uris, et proficiente cultu Christianitatis, animalia quoque quadrupedia , id est carnalium turbae, ad fidem Christi prorepsere. Et talis creaturae Dominus est, novus Adam, custos et possessor tam terrae quam coelestis paradisi, quem serpens non decesimilitudini, quia non solum in exitu Israel de Aegypto sanguis agni restitutio fuit libertatis, sed et totus mundus initium suae sumpsit creationis. Unde magnus Leo dixit: Nunc ad praenuntiatum festis omnibus festum, sacer novorum mensis enituit, ut, in quo accepit mundus exordium, in eodem haberet Christiana creatura principium. De qua nova creatura Paulus apostolus dixit: « Scimus enim quoniam omnis creatura ingemiscit et parturit usque adhuc , » videlicet, usque ad revelationem filiorum Dei, quam ipse praemiserat dicens: « Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat . » Ac denos gemimus , » etc. Quamvis enim perfecti videamur, tamen, dum corruptibiles sumus, securi non vivimus, neque compre
Abbreviated transcription (Latin):
articłs int̾cipit. nulli sp̃c sc̃s extra fon¬
tes occurrit. totãq remissionẽ peccato¬
rum int̾ aquas ꝯtinet. nec ultra exten¬
dit. Ex his maxime locis de qͥb dictũ ẽ
memorata lectio baptisim sacram̃to con¬
gruit. Ceterum nisi uitandi subesset cau¬
sa fastidii:. pot̾at ex autenticis doctoꝵ
tractatib ostendi. qd̾ tota series munda¬
nȩ creationis quȩ m eadem lectione di

Expanded text:
 intercipit, nulli Spiritus sanctus extra fontem occurrit, totamque remissionem peccatorum intra aquas continet, nec ultra extendit. Ex his maxime locis, de quibus dictum est, memorata lectio baptismi Sacramento congruit. Caeterum nisi vitandi subesset causa fastidii, poterat ex authenticis doctorum tractatibus ostendi quod tota series mundanae creationis quae in eadem lectione dig
Abbreviated transcription (Latin):
matisunt. Qd gͦ  Num quid baptizati
sunt. amino tanto maiorem grãm p̾ił
qui in pace eccłie mortuntur assecnti st̃:
quanto grauiori dispendio morti &e san¬
gumni xp̃i cõminicauerunt. Nam in bap¬
tismo commnum tm̃ similitudo mortĩ
est. sic̃ apłs ait. si enim complantati fac¬
tisumus similitudim mortis eius. si

Expanded text:
mati sunt. Quid ergo? Nunquid hi baptizati non sunt? Imo tanto majorem gratiam prae illis qui in pace Ecclesiae moriuntur assecuti sunt, quanto graviori dispendio morti et sanguini Christi communicaverunt. Nam in baptismo communis tantum similitudo mortis est, sicut ait Apostolus: Si enim complantati facti sumus similitu
Abbreviated transcription (Latin):
audistisquia dictũ ẽ antiquis non
occides. ego aũ dico uob̃. ⁊ cet̾a. manifeste
nob nouitatẽ illã necessariã inculcat. que
passim insacris cõm̃dat᷑ scͥpturis. ut reno¬
nemur sp̃u mentis nr̃e: ⁊ exuentes uet̾em
hominem induamꝰ nouũ. eũ qͥ scd̃m dm̃ creatꝰ
ẽ. Qd enim antiqͥs dictũ ẽ. nos qͥ noui dicim᷑
in meliꝰ tͣnscendẽ debemꝰ. Recte gͦ illa p̾mit¬
tit᷑ lectio qd̾ nouũ hominẽ xp̃m indueri
mͦ: dicente apło. Quicũq baptizati sumꝰ
inxp̃o iħui. in morte ipsĩ baptizati sumꝰ.
⁊ cet̾a. dicendo itaq ⁊ nos in nouitate iu¬
tȩ ambulemus: plus qmͣ illud qd antiquis
dictũ ẽ nos debere testatur. Cet̾e partes offitii
supdictã ꝑfectionẽ euũgłicã tendentis. ⁊
auxiliũ implorantis: qr uera ⁊ ꝑfecta iusti¬
cia nemo potest ꝑ se iustificari. Et cuiꝰ iꝰticia
sic abundauit ut uxta ide enũgłiũ si offert

Expanded text:
is: Non occides, ego autem dico vobis , etc., manifeste nobis illam novitatem necessariam inculcat, quae passim in sacris commendatur Scripturis, « ut renovemur spiritu mentis nostrae, et exuentes veterem hominem, induamus novum eum, qui secundum Deum creatus est . » Quod enim antiquis dictum est, nos qui novi dicimur, in melius transcendere debemus. Recte ergo illa praemittitur lectio, ut nmus, dicente Apostolo: Quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus , etc. Dicendo itaque: Et nos in novitate vitae ambulemus , plus quam illud quod antiquis dictum est, nos debere testatur. Caeterae partes officii, supradictam perfectionem evangelicam tendentis, et auxilium implorantis, quia vera et perfecta justitia, nemo per se potest justificari. Et cujus justitia sic abundavit, ut juxta idem evangelium, si offert
Abbreviated transcription (Latin):
q xp̃m diligit quẽ ex do patre genttũ
in nrãm nat᷑am suscepit: recte hacdie
moriente illo. & ꝑ mortẽ qͣi ꝑ partũ in
uttã et̾nã. & in immortalitatis glam ei¬
rexit. et̾no suo regno natus. gauisi st̃ aisi¬
puli iuso dño sic̃ ipse dixerat. it̾um mle

Expanded text:
m diligit, quem ex Deo Patre genitum, in nostram naturam suscepit, recte hac die moriente illo per mortem, quasi per partum in vitam aeternam et in immortalitatis gloriam exerrexit, aeterno suo regno natus, « gavisi sunt discipuli viso Domino , » sicut ipse dixerat: « Ite
Abbreviated transcription (Latin):
que ordinauit sñp̾ordinauit uł p̃destina¬
uit ut fierent om̃ia que p̾sciuit Na de
& quomͦ ꝑ om̃ipotentiam suã deceptũ ce ꝑdi¬
tum restaurare poss Hec inqmͣ duo p̾sci¬
uit. s eoꝵ alt̾um .i. lapsum hominis fieri
ꝑmisit ad cumulum diaboio debite dãp¬
nationis: alt̾um aut̃ .i. restaurationem eiꝰ
p̾ordinauit: ut sic̃ ait apłs ad ephesios in
Si inquit principatib & potestatib in
cęlis quas scas ministrasq cd̃i acciꝑe debemꝰ
ignota fuit multiplex sapientia di que
nuinc eis ꝑ eccłiam reuelata ẽ: quantomag̾
patͥarchis &e ꝓph̃is ignota futt quos supͥ
se monstrauinus. Multiplex quippe sa¬
potestatib reuelata ẽ. quã oli d̾s̃ futurã m

Expanded text:
quae ordinavit, sed non praeordinavit vel praedestinavit, ut fierent omnia, quae prescivit. Nam de 70 et quomodo per omnipotentiam suam deceptum et perditum restaurare posset. Haec, inquam, duo praescivit, sed eorum alterum, id est lapsum hominis, fieri permisit, ad cumulum diabolo debitae damnationis; alterum autem, id est restaurationem ejus, praeordinavit, ut, sicut ait Apostolus ad EphesiSi, inquit, principatibus et potestatibus in coelis, quas sanctas ministrasque Dei accipere debemus, ignota fuit multiplex sapientia Dei, quae nunc eis per Ecclesiam revelata est, quanto magis patriarchis et prophetis ignota fuit, quos supra se, monstravimus. Multiplex quippe sapotestatibus revelata est, quam olim Deus futuram
Abbreviated transcription (Latin):
nictuce pendens legis ẽ factus maledictũ
bibitq aceti poculum. qmdii tot oppro¬
usq ad horam nonam nge ac ꝓfudum
teneamus silentium merori amicum. &
int̾iorem penetrantes meditationis solitu¬
dinem soluentesq cum moyse caltiam̃ta
depedib nr̃is audiamus ulum tanqm
de medio rubi dicentẽ. Uidens uidi asfli¬
ctionẽ ppłi mei qui ẽ meg ypto. & gemitũ eiꝰ
aridiui: ce descendi liberare eũ. Nunc enĩ
qiͣ in rubo spinis inheret clauis ꝯtixꝰ. spi¬
nisq coronatus. crucisq arbustum grtitis
sanguinis qiͣ rubentib pullulat moris:
sanguine culpe: quẽ ꝯtorta rubꝰ densis

Expanded text:
in cruce pendens, legis factus est maledictum, in cruce pendens, legis factus est maledictum, bibitque aceti poculum, quandiu tot opprousque ad horam nonam, juge ac profundum teneamus silentium, moerori amicum, et interiorem penetrantes meditationis solitudinem, solventesque cum Moyse calceamenta de pedibus nostris, audiamus illum tanquam de medio rubi dicentem: « Videns vidi afflictionem populi mei, qui est in Aegypto, et gemitum ejus audivi, et descendi liberare eum . » Nunc enim quasi in rubo spinis inhaeret, clavis confixus, spinisque coronatus, crucisque arbustum guttis sanguinis quasi rubentibus pullulat moris, sanguine culpae, Quem contorta rubus densis
Abbreviated transcription (Latin):
tione ammarum que hacdie patrata est̃
& proresurrectione corꝑum que illa luce
conlita ẽ. ꝓ hoc inqm dupplici mimere
menatrabilis. mestimabilis. infinitȩ sol¬
lẽpnitas dignitatis. toto corde. toto ore to¬
tisq uirib celebranda ẽ hac int̾im die tͥstica
regnet. Hac inqm die tͥsticia denominata
ytstidie ꝯtͥstemur ad penitentiã. ferrum
ii manium ac pedum eiꝰ carnẽ nr̃ãm con¬
sigant: crux eiꝰ nram suspendat ꝯenpiscen¬
tia: cõpatiam. ut ꝯregnemus. Hodie non
sacͥficemus. dum nob̃ hostia dollit᷑ de mani¬
b: ñ sacͥficent amici. dũ trucidant mimici.
dñs inqͥt moy ses pugnabit ꝓ uob̃ & uos
tacebitis. Om̃dui gͦ torcular calcat solus
e inclumentum eius sanguine consꝑgit᷑
qmdui ligat᷑ deridetur uelata facie cola¬
pbrzat᷑. & alapat᷑. conspitus. qmdi illu¬
ditur neste alba indutꝰ. ⁊tẽq harundinẽ
accipiens indext̾a. uestẽq purpuream
& spineã coronã. clariorumq fixurã qͥb

Expanded text:
tione animarum, quae hac die patrata est, et pro resurrectione corporum, quae illa luce condita est, pro hoc, inquam, duplici munere inenarrabilis, inestimabilis, infinitae solemnitatis, dignitatis toto corde, toto ore totisque viribus concelebranda est. Hac interim die tristitia regnet, hac, inquam, die tristitia denominatasti die contristemur ad poenitentiam, feria vi manuum ac pedum ejus carnem nostram configant, crux ejus nostram suspendat concupiscentiam. Compatiamur, ut conregnemus . Hodie non sacrificemus, dum nobis hostia tollitur de manibus. Non sacrificent amici, dum trucidant inimici. « Dominus, inquit Moyses, pugnabit pro vobis et vos tacebitis . » Quandiu ergo torcular calcat solus, et indumentum ejus sanguine conspergitur , quandiu ligatus deridetur, velata facie colaphizatur, et alapatus, consputus, quandiu illuditur veste alba indutus, itemque arundinem accipiens in dextera, vestemque purpuream, et spineam coronam, clavorumque fixuram, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
sic ꝑu̾tebant. ut illũ dixisse assererent qd̵
oporteat nos facẽ mala. ite uemiant bona.
Quorsũ hec  ut iudelicet adu̾tamus quia
multomag̾ ds cũ face̾t hominẽ. nec uoluit
nec ullomͦ dix. fiant mala ut ueniant bona.
s eo nolente. eo ꝓhibente. mortẽq cõminan¬
te. diabolo ꝯsentiens homo malum fecit:
nisi homo. nulłꝰq solue̾ pot̾at nͥ ds misera¬
tus d̾s ho tieret quicũ ꝓ se nich morti de¬
beret. moriendo ꝓ nob̾ debitũ nr̃m sonis
gaudiũ nr̃m reu̾berat ut ñ existtemus
hac die s ambulennus demisso captte. q
uulnera illa. nr̃a fecert̃ cͥmina: qr noscon¬
tumaces serui cominisimus qd̾ uapult
ille omnium dñs: qi qd̾ ille ex olute nos
raputinꝰ. Demde euugłice qͦ auctoritatis
ẽ. & ex dm̃ dictis accipimꝰ. ut haccdie gai¬
dere iudeis relinqͣmꝰ. & nos ꝯtristemur

Expanded text:
sic pervertebant, ut illum dixisse assererent quod oporteat nos facere mala, ut veniant bona. Quorsum haec? Videlicet ut advertamus, quia multo magis Deus, cum faceret hominem, nec voluit, nec ullo modo dixit: Fiant mala, ut veniant bona; sed eo nolente, eo prohibente, mortemque comminante, diabolo consentiens homo malum fecit ; nisi homo, nullusque solvere poterat nisi Deus miseratus Deus homo fieret, qui cum pro se nihil morti deberet, moriendo pro nobis debitum nosgaudium nostrum reverberat, ut non exsultemus hac die, sed ambulemus demisso capite, quia vulnera illa nostra fecerunt crimina, quia contumaces servi commisimus, quod vapulat ille omnium Dominus, quia quae ille exsolvit, nos rapuimus . Deinde evangelicae quoque auctoritatis est, et ex Domini dictis accepimus, ut hac die gaudere Judaeis relinquamus, et nos contristemur.
Abbreviated transcription (Latin):
nob s & angłis cunctisq in celo uirtittib
ꝓfuit: & aꝑuit sacm̃tũ qd̾ ante nesciebãt
Demq ad celũ dñm cum corꝑe reu̾tentem
mirantur ce dicunt. Quis ẽ iste qͥ uenit
de edom tinctis uestib de bosra. Iste for¬
mosus instola sua. Et in alio loco. Qnis ẽ
ce hominis lapsũ & eiꝰde restitutionẽ: s pre¬
scitũ qͥdẽ lapsũ fieri ꝑmisisse dm̃ ad dia¬
boli dãpnationẽ: restaurationẽ aut̃ p̾or¬
dinasse. ad multiforiis sapentie sue osten¬
sionẽ Et ñ sic̃ blasphemam᷑ inqͥt apl̃s &
sic̃ auint quida nos dicere faciamꝰ malaut

Expanded text:
 in coelo virtutibus profuit, et aperuit sacramentum, quod ante nesciebant. Denique ad coelum cum corpore revertentem mirantur et dicunt: « Quis est iste, qui venit de Edom, tinctis vestibus de Bosra? Iste formosus in stola sua . » Et in alio loco: « Quis est et hominis lapsum, et ejusdem restitutionem, sed praescitum quidem lapsum fieri permisisse Deum, ad diaboli damnationem, restaurationem autem praeordinasse, ad multiformis sapientiae suae ostentionem. « Et non sicut blasphemamur, inquit Apostolus, et sicut aiunt quidam nos dicere: Faci
Abbreviated transcription (Latin):
redemptione datũ ẽ fidelit̃ cunctis post¬
habitis exuitare gaudiis. S st̃ aliqua qͥ
głam hanc & exuitationẽ nr̃am nimiũ
miniũq obmibilant. pͥmim nr̃e consci¬
entie causa ꝓpt̾ quã impiosa sc̃e tͥnitatis
caritas hominẽ tantȩ reuerentie. tanteq
nem innocentẽ & morti nichil debentem
peꝑcit ds: s ꝓ nob̾ om̃ib tdidit illii. Non
enim ita gaudere debemus de gr̃a tradentis.
uel de caritate morientis: ut ñ etiã dolea¬
mus qd̃ tanto dño torm̃torũ & mortis cansa
fimmmus. Siqͥde ñ gaudere ingͣtitudinis:
ñ doiere autẽ crudelitatis ẽ. Num ita sumꝰ
mearti laudatores ꝓuidentie uel p̾scien¬
tie di. ut p̾scientiam tnis & ordinationẽ

Expanded text:
redemptione datum est, fideliter cunctis posthabitis exsultare gaudiis. Sed sunt aliqua quae gloriam hanc et exsultationem nostram nimium nimiumque obnubilant. Primum nostrae conscienticharitas hominem tantae reverentiae nem innocentem morti nihil debentem, pepercit Deus, sed pro nobis omnibus tradidit illum . » Non enim ita gaudere debemus de gratia tradentis, vel de charitate morientis, ut non etiam doleamus, quod tanto Domino tormentorum, et mortis causa fuimus. Siquidem non gaudere, ingratitudinis; non dolere autem, crudelitatis est. Non ita simus incauti laudatores providentiae vel praescient
Abbreviated transcription (Latin):
rabile p̾ciũ. cuiꝰ pondere it cantaumus
captuuitas mundi redempta ẽ. inferm
claustra confracta sunt: & celestis nob̃ aꝑ¬
ta ẽ ianua regni. Queritur gͦ cur adeo pu¬
blicis gaudus exempta sit. ut nec missaꝵ
letitiã ordinis ecclastici auctoritas illi as¬
cripserit. Unde ꝯsulto gr̃e celestis oracl̃o
la quidem ut apl̃s Unde supͣ
ait ñ oportet insim truce dm̃¬

Expanded text:
t cantamus, captivitas mundi redempta est, inferni claustra confracta sunt, et coelestis nobis aperta est janua regni. Quaeritur ergo, cur adeo publicis gaudiis exempta sit, ut nec missarum laetitiam ordinis ecclesiastici auctoritas illi ascripserit. Unde consulto gratiae coelestis oraculo, Gloriari quidem ut Apostolus ait, nos oportet in cruce D
Abbreviated transcription (Latin):
e hac die primum illud queri¬
tur cur offitium non habeat.
mnio qd maximemirum udetur eur
amissarum sollempniis uacet cũ passio
tñica quȩ hac die celebrata ẽ sacͥfitii
pͥncipium nr̃eq salutis sumina sit. Ui¬
derecur namq uire tanta res sollẽpnib
sĩme celebranda ẽẽ gaudiis. Si enĩ mar¬
tyris umus cuiuslibet annia dies qua
passione mortis ad immortalitatis głã
tñsungͣuit. festiuis honoratur gandiis
&e merito. qr p̾ciosa in conspectu dm̃ mors
scõrumeius: cur dies hec sollempium
gaudiorum orbata ẽ instrumentis qua
mart yrũ & scõꝵ om̃ium rex seĩs om̃ib¬
& antiquis᷑ noius ꝑmortẽ suã ꝑadi sũ

Expanded text:
e hac die primum illud quaeritur, cur officium non habeat, imo quod maxime mirum videtur cur a missarum solemniis vacet, cum passio Dominica, quae hac die celebrata est, sacrificii principium, nostraeque salutis summa sit. Videtur namque jure tanta res solemnibus summe celebranda esse gaudiis. Si enim martyris uniuscujuslibet annua dies, qua per passionem mortis ad immortalitatis gloriam transmigravit, festivis honoratur gaudiis, et merito, quia « pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum ejus , » cur dies haec solemnium gaudiorum orbata est instrumentis, qua martyrum et sanctorum omnium Rex sanctis omnibus antiquis et novis per mortem suam paradisum
Abbreviated transcription (Latin):
baptisin aqͣs ingredientẽ salꝰ ñ refugiss.
s de hoc uite tonte pacisq fluiuo dic̾tũ ẽ
penes quẽ ẽ omne arbitrium salutis. quẽ
dñs supͣdicto mͦ purificatis. hoc subseq̃n¬
ti sermone se daturum repromittit.

Expanded text:
baptismi aquas ingredientem, salus non refugisset . Sed de hoc vitae fonte pacisque fluvio dictum est, penes quem est omne arbitrium salutis quem Dominus supradicto modo purificatis hoc subsequenti sermone se daturum repromittit.
Abbreviated transcription (Latin):
nterea ualde notandũ ẽ
qmͣ uere. qmͣ sapient̾ nob consuluit
meo qͦ qõ ext̾nis egit. dum apł̃os suos
omnesq p̾latos eccłie talis seruitii qͦdãmͦ
uectigales esse uoluit ut sollempi more
ꝑ hoc enim quodãmꝰ incuicat & replicat

Expanded text:
nterea valde notandum est quam vere, quam sapienter nobis consuluit in eo quoque quod exterius egit, dum apostolos suos omnesque praelatos Ecclesiae, talis servitii quodammodo vectigales esse voluit, ut solemni more Per hoc enim quotannis inculcat, et replica
Abbreviated transcription (Latin):
Uos aut̾ ñ sic. S qͥ maior ẽ ur̃m fiat si¬
cut nimor: & qͥ p̃cessor ẽ. sic̃ ministrator
Ualde nãq repugnantia sunt dñari nt
reges gentiũ: & ex debito nissuq regle euũ¬
głice lauare pedes in modũ seruoꝵ. An¬
ur̃os ꝑ dm̃. S ñ inuitiis sins possunt
subditi hac libertate uti. cũ enĩ homines
uitiose inuunt. bestiales i bestiis similes
fiunt. Ut aut̃ p̃latiȩccłie bestialib dñent᷑
creatis pͥmis hominib p̃cipit᷑. ut bestiis
t̾̃rȩ dñentur. Igit᷑ ubi subditi similes funt
bestiis: ilic euuͣgłicꝰ homo dominari se
porrigunt. potũq miscent. perte auctori¬
tas dominandi. totumq regũ gentium
&e eorum qͥ potestatẽ habentes benefici
uocari affectant. depͥmit᷑ inipsis super¬
cilium. Qd̾ aut̃ lotis pedib discipłorum
os suũ aꝑuit dñs sermonẽq edidit splen
exemplo pedib eundẽ sermonẽ leginus
uel audimꝰ: hoc significat qd̃ ñ nͥ lotis ce
apocalypsi cũ iohanni dixiss angłs non

Expanded text:
n sic, sed qui major est vestrum, fiat sicut minor, et qui praecessor est, sicut ministrator. » Valde namque repugnantia sunt, dominari 66 ut reges gentium, et ex debito jussuque regulae evangelicae lavare pedes in modum servorum. Unum . » Sed non in vitiis suis possunt subditi hac libertate uti. Cum enim homines vitiose vivunt, bestiales, id est bestiis similes fiunt. Ut autem praelati Ecclesiae bestialibus dominencreatis primis hominibus praecipitur, ut bestiis terrae dominentur . Igitur ubi subditi similes fiunt bestiis, illic evangelicus homo dominari se porrigunt, potumque miscent, perit auctoritas dominandi, totumque regum gentium et eorum, qui potestatem habentes benefici vocari affectant, deprimitur in ipsis supercilium. Quod autem lotis pedibus discipulorum os suum aperuit Dominus, sermonemque edidit splend, lotis ejus exemplo pedibus, eumdem sermonem legimus vel audimus, hoc significat quod non nisi lotis et Apocalypsi, cum Joanni dixisset angelus: « Non
Abbreviated transcription (Latin):
hric di colluctator fortis &e rigidus stan
suꝑ custodiam suam. & figens gradii
suꝑ munitionem dum xp̃m incruce
contemplatur. & uidet cormia mina¬
nib enis. & ibi absconditam fortituoi¬
nem eius. timui ait & ex parii. quid us
longe impares longeq minoremm
die iudicii fidutiam habentes quanui
uidebims manifestam in nubib ini
fortitudinem illam quam hic trmet
absconditam in cornb crucis que et
in manib eius. d Quid facient tabule
si tremant columpne. a Recte gͦ ut nt̃a
tractus hic mag̾ ac mag̾ excitet trma¬
rem in plerisq eccłiis religione mittm¬
dis ita cantatur ut post singlos u̾sus
semper pͥmus uicissim minc a pͥncipi
ninc a medio repetatur. Sequens
tractus eripe me dñe ab homine ma¬
lo. scđm titulum eiusdem psalmi qu
ẽ infine. psalmus. dd. nox eiusdem ił¬
manutortis ꝓpugnatoris nr̃i ꝓ nĩa sa¬
litte in passione sua decertantis: & hel

Expanded text:
hic Dei colluctator fortis et rigidus stans hic Dei colluctator fortis et rigidus stans super custodiam suam et figens gradum super munitionem, dum Christum in cruce contemplatur, et videt cornua in manibus ejus, et ibi absconditam fortitudinem ejus timui, ait, et expavi, quid nos longe impares, longeque minorem in die judicii fiduciam habentes quando, videbimus manifestam in nubibus coeli fortitudinem illam, quam hic timet absconditam in cornibus crucis, quae erant in manibus ejus? Quid facient tabulae, si tremunt columnae? Recte ergo, ut nostrum tractus hic magis ac magis excitet timorem, in plerisque ecclesiis religione imitandis ita cantatur, ut post singulos versus semper primus vicissim nunc a principio, nunc a medio reputatur. Sequens tractus: Eripe me, Domine, ab homine malo , secundum titulum ejusdem psalmi, qui est: In finem psalmus David, vox est ejusdem manu fortis propugnatoris nostri, pro nostra salute in passione sua decertantis, et haec
Abbreviated transcription (Latin):
primus erit in mensib anni. Decima
die mensis huius tollat unusquisq
agnum ꝑ domos ce familias ur̃as. & umn¬
molabitis eum quarta decima die m̾sis
hunis ad uesꝑam &e cet̾a. Prima sane
resurrectiois p̾conium ẽ. sccda passioĩs:
ce eilem passiom que hac die legenda ẽ
qd̾ eungłista sumpsit hoc ex illa testimoniũ
os non comminuetis ex eo. Singłas lecti¬
ones singłi tractus secuntur: quem can¬
tum ꝓprium esse lugentium longe supͣ
in septuagesima dictum est. Pmus nos
ad timorem excitare molitur: dicente
abacuc. Dñe audiui auditũ tuũ &e tin.
Sienm abacuc hic qui ex eo qd̃ in certa¬
men & luctamen ut ita dicam ample¬
xu cum do congreditur. amplexancis
.i. luctantis sortitus ẽ nom̃: nullus enĩ
ut ait ierominus tam audaci uoce q¬
sus ẽ dm̃ ad disceptationem iustiti:
ꝓnocare & dicere ei. cur in reb huma¬
nis tanta u̾sat᷑ miquitas: usq qͦ dui
clamabo & non exaudies. & cet̾a: fiinquꝰ

Expanded text:
t in mensibus anni. Decima die mensis hujus, tollat unusquisque agnum per domos et familias vestras, et immolabitis eum decimo quarto die mensis hujus ad vesperam , etc. Prima sane, resurrectionis praeconium est; secunda passionis, et eidem passioni, quae hac die legenda esto quod idem evangelista sumpsit hoc ex illa testimonium: « Os non comminuetis ex eo . » Singulas lectiones singuli sequuntur tractus, quem cantum proprium esse lugentium, longe supra in Septuagesima dictum est. Primus nos ad tremorem excitare molitur, dicente Habacuc: Domine, audivi auditum tuum et timui . Sic enim Habacuc hic ex eo quod in certamen et luctamen, ut ita dicam, amplexu cum Deo congreditur, amplexantis, id est luctantis sortitus est nomen; « nullus enim, ut ait Hieronymus, tam audaci voce ausus est Deum ad disputationem justitiae provocare, et dicere ei, cur in rebus humanis tanta versatur iniquitas? Usquequo, Domine, clamabo et non exaudies? , etc. Si, inquam,
Abbreviated transcription (Latin):
sacre passionis hystoriam illa
duo p̾eunt ammalia de quib & canta¬
mus in medio duum animalium uino¬
attestantur: uixta quod moises & hely¬
as apparuerunt in morte quandot᷑ns¬
liguratus ẽ cum eo loq̃ntes. Nam pͥma

Expanded text:
sacrae passionis historiam illa duo praeeunt animalia, de quibus et cantamus: In medio duorum animalium innoattestantur, juxta quod Moses et Elias apparuerunt in monte, quando transfiguratus est, cum eo lo
Abbreviated transcription (Latin):
minẽ salua uti sui integͥtate genuit. Apes
naq neq ullo concubitu miscentur neq
lihname soluunt᷑. nullis part᷑ dolorib con¬
citiunt᷑. & subito magnũ filioꝵ exam̃ emte¬
tunt: de toliis & herb̃ ore suo plẽ legentes.
Conuementi gͥ signo uectationẽ inf̾antis xͥ

Expanded text:
minem, salva uteri sui genuit integritate. Apes namque neque ullo concubitu miscentur, neque libidine solvuntur, nullis partus doloribus concutiuntur, et subito magnum filiorum examen emittunt, de foliis et herbis ore suo prolem legentes. Convenienti igitur signo, vectationem
Abbreviated transcription (Latin):
nat omnẽ hominẽ uenientẽ in hunc mun¬
dũ. inm̃te nr̃a fidi ulnis artiꝰ astͥngiꝰ. & ab¬
sentiã eiꝰ corꝑalẽ sursum tendentib desidẽ¬
riis gementes q̃rimꝰ. q̃rentes gemimꝰ. ꝓfectis
nãq in celo ẽ: & añqm hinc abiret iã supra
intantiã in qua portat᷑ ẽ a symeone etate e
sap̃ia ꝓfecerat. F ius gͥ uisibile signũ poitam᷑
ons in manib: quẽ iã uisibilit portare sic̃
srmeon nec necesse habemꝰ nec possimꝰ. De¬
ne aitt ꝯsecrati cereoli: id qd̾ insibile erat .iͥ.¬

Expanded text:
hunc mundum , » in mente nostra fidei ulnis arctius astringimus, et absentiam ejus corporalem, sursum tendentibus desideriis, gementes quaerimus, quaerentes gemimus. Profectus namque in coelum est, antequam hinc abiret, jam supra infantiam, in qua portatus est a Simeone, aetate et sapientia profecerat . Ejus igitur visibile signum portamus omnes in manibus, quem jam visibiliter portare, sicut Simeon, nec necesse habemus, nec possumus. Bene autem consecrati cereoli, id quod visibile erat
Abbreviated transcription (Latin):
&e dm̃cam orationẽ. similit̾q chorꝰ res¬
pondendo. imitantes paucos fideles qͥ
quondã occisum abel inuidi furore frĩs
maligno. pauci parentes impatienti
unc rursus eleuatio uocis bonũ
significat nuntiũ dñicȩ resurrec¬
tionis. dicente sac̾dote. Pax dm̃i sit sẽꝑ

Expanded text:
cam orationem. Similiter chorus rescam orationem. Similiter chorus respondendo, imitantes paucos fideles, ququondam occisum Abel invidi furore fratris maligno, pauci parentes impatienti  vobiscum. Tunc rursus elevatio vocis bonum significat nuntium Dominicae resurrectionis, dicente sacerdote: « Pax Domini sit semper