comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
& complexũ uentre: quanta & illis ⁊ nob̾. ia
commune leticia est. Qualis illie cȩlestiũ reg¬
noꝵ uoluptas. sine timore moriendi. et cũ et̃
tanctum numerus. illic martẏrum innume
riam coronatus. Triumphantes uirgines quȩ
cõcupiscẽtiã carnis ⁊ corporis. cõtinentiȩ rõbore
subegert̃: remunerati miscdes. qui alimentis
⁊ largitionib pauꝑum. iusticiȩ oꝑa fecerunt:
qui dĩea p̃cepta seritantes. ad celestes thesau

Expanded text:
conplexum uenire quanta et illis et nobis in commune laetitia est, qualis illic caelestium regnorum uoluptas sine timore moriendi et cum aetertantium numerus, illic martyrum innumera et uictoriam coronatus, triumphantes uirgines quae concupiscentiam carnis et corporis continentiae robore subegerunt, remunerati misericordes qui alimentis et largitionibus pauperum iustitiae opera fecerunt, qui dominica praecepta seruantes ad caelestes thes
Abbreviated transcription (Latin):
Yꝑrianus cornelio frĩ falu¬
tem. Et religiosum nobis.
et necessarium existimaui
illic st̃. x nouatiani. aenouati obstinatio¬
ne. ⁊ prauitate seducti de eccłia recessert̃.
hiteras breues facere: quib eos pro affec¬
tione inutua conuenirẽ. ut ad matrem
id est ȩccłiam catholicã reuertantur. Qs
litteras tͥ ab mechicippo diacono legi pͥꝰ
mandaui: nequis aliud me scripsisse fin¬
geret. quã quod meis litu̾s cõtinetur. Mã¬
daui tam̃ eidẽ methicippo ame ad uos
misso: ut de tuo arbitͥo rem gerat. Et si
casdem litt̾as cõfessorib putaueris ẽẽ.
credendas: tunc eastradat. Opto te fr̃ bem̃e¬

Expanded text:
YPRIANUS CORNELIO FRATRI SALUTEM. Et religiosum vobis et necessarium existimavi,illic sunt, et Novatiani ac Novati obstinatione et pravitate seducti de Ecclesia recesserunt, litteras breves facere, quibus eos pro affectione mutua convenirem, ut ad matrem suam, id est Ecclesiam catholicam, revertantur. Quas litteras tibi a Mettio hypodiacono legi prius mandavi, ne quis aliud me scripsisse fingeret, quam quod meis litteris continetur. Mandavi tamen eidem Mettio a me ad vos misso, ut de tuo arbitrio rem gerat, et si easdem litteras confessoribus putaveris esse reddendas, tunc eas tradat. Opto te, frate
Abbreviated transcription (Latin):
iuro. De hoc ipso in erodo. Cum p̃cepiss
ds̃ moysi ut sc̃ĩficaret popłm in diem
t̃cium. scĩficauit ille: & adierit dicens.
ẜstote parati tͥb diebus: non accedetis
Et respondit sacerdos ad dł: et dixit. Non st̃
panes ꝓfani. in mea manu nͥ panis sc̃s unꝰ.
si obseruati sunt pueri ãmuliere manduca¬
bunt. In apocalipsi. hi sunt qui cũ mulre¬
rib se non coinquinauert̃. uirgines enĩ
ꝑmansert̃. hi funt qͥ secuntur agnũ quo

Expanded text:
um praecepisset Deus Moysi, ut sanctificaret populum in diem tertium, sanctificauit ille et adiecit: Estote parati tribus diebus: non accedetis Et respondit sacerdos ad Dauid et dixit: non sunt panes profani in manu mea, nisi panis sanctus unus. si obseruati sunt pueri a muliere, manducabunt. Item in Apocalypsi: Hi sunt qui cum mulieribus se non coinquinauerunt: uirgines enim permanserunt. hi sunt qui secuntur Agnum, quo
Abbreviated transcription (Latin):
pauli ad romanos. Quis nos separabit a
tui occidim᷑ tota die. deputati sumꝰ ut
mus pro eo qubd dilexit nos.
oluntati non nr̃e sed dĩ obtemꝑan¬
dum: in xũgłio cataioħm. Non deseen¬
di de cęlo. ut faciam uoluntatẽ meam:
s uoluntatẽ eius qui me misit. de hoc
ipso catamatħm. Pat̾ si fieri potest. tran¬
seat ame calix iste: uerũptam̃ nõ quod
ego uolo sed quod tu ins. Itẽ in p̃ce eoti¬
diana. Fiat uoluntas tua: in cęlo & in
sed qui facit uoluntatẽ patris mei qͥ in
Catalucã. Ille aũt seruus qui agnoscit
uoluntatem dñi sui. et nõ paruerit
uoluntati eius: uapulabit multis. In¬

Expanded text:
Pauli ad Romanos: Quis nos separabit a tui occidimur tota die, deputati sumus ut mus pro eo qui dilexit nosOLUNTATI NON NOSTRAE, SED DEI, OBTEMPERANDUM. In Evangelio cata Joannem: Non descendi de coelo ut faciam voluntatem meam, sed voluntatem ejus qui me misit . De hoc ipso cata Matthaeum: Pater, si fieri potest, transeat a me calix iste; verumtamen non quod ego volo, sed quod tu . Item in prece quotidiana: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in sed is qui facit voluntatem Patris mei qui in Lucam: Ille autem seruus qui cognoscit uoluntatem domini sui et non paruerit uoluntati eius uapulabit multas. I
Abbreviated transcription (Latin):
Parum eẽ. baptizari et eucaristiã acciꝑe.
nisi quis factis et oꝑe ꝓfitiat: in epła pau¬
li ad corinthios. Nescitis qͥa qui instadio
currunt. om̃s quidẽ currt̃: unus tam̃ accip̃
palmam: Sic currite: ut occupetis. X illi
quidem ut corruptibilem coronã accipiat᷑:
nos aũt incorruptam. In eugłio catamatłm.
Omĩs arbor nõ faciens fructum bonũ ex¬
cidetur: & in ignem mitdetur. Item illie.

Expanded text:
RI ET EUCHARISTIAM ACCIPERE, NISI QUIS FACTIS ET OPERE PROFICIAT. In Epistola Pauli ad Corinthios prima: Nescitis quia qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, unus tamen accipit palmam? Sic currite ut occupetis. Et illi quidem ut corruptibilem coronam accipiant, nos vero incorruptam . In Evangelio cata Matthaeum: Omnis arbor non faciens fructum bonum, excidetur et in ignem mittetur . Item illi
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ẽ. inparadiso dĩ mei. Itẽ illie. Esto fi¬
delis usq ad mortẽ: et dabotibi coronã
uite. F elices eos qͥ uigilant. et serue̾nt
uestim̃ta sita ne nudi ambulent: &e uide¬
ant turpitudinẽ sitã. De hoc ipso ad ti¬
motheum scd̾a. Ego iam libor: et tempꝰ
instat adsumptionis. Bonũ agonẽ cer¬
taui. cursum ꝑfeci. fidem seruaui: iam
suꝑ est mͥcorona iusticiȩ. quã reddet mͥ¬
dñs in illo die ille tudex tustꝰ. Nõ solũ

Expanded text:
quod est in paradiso Dei mei. Item illic: Esto fiquod est in paradiso Dei mei. Item illic: Esto fidelis usque ad mortem, et dabo tibi coronam uitae. felices eos qui uigilabunt et seruabunt uestimenta sua ne nudi ambulent et uideant turpitudinem suam. Item apostolus ad Timotheum secunda: Ego iinstat assumptionis meae. Bonum agonem certavi, cursum perfeci, fidem servavi. Jam superest mihi corona justitiae, quam mihi reddet Dominus in illa die, ille justus judex, non sol
Abbreviated transcription (Latin):
ñ iudicas ⁊ uindicas fanguinẽ nr̃m: de
his qui in terris inhabitant.Ꝙ data ẽ.
eis singulis stola alba: & dictum ẽ. eis
ut requiescerent breui adhuc tp̾r donec
tu trhoni. & inconspectu agn: et erat
⁊erant amicti stolas albas: & palme in
Salꝰ dõ nr̃o. sedenti suꝑ tronũ ⁊ agno.
& respondit unus ex semoribꝰ dicens
michi. hi qui amicti funt stolas albas:
qui sunt et unde uenerunt: Et dixi
uerunt ex magna tribulatione. et la¬
uerunt stolas suas: & candidas eas fecert̃
in fanguine agni. Propt̃ hoc sunt. inc̃os¬
pectu dñi et throni: et seruiunt ei dieb
⁊ noctibꝰ in templo eius. & his qui sedet
in throno inhabitab̾ suꝑ eos. Neq esuriẽt
neq sitient umqͣ sed neq sol suꝑ eos ca¬
det. neq ullum ȩstum. patientur: qm̃ agnꝰ
qui in medio troni ẽ. reget eos: et deducet
eos ad fontes uite aquarũ. & absterget
ds̃ omẽm lacͥnam ab ocłis eoꝵ. Item illie.
Qui uincet daboilli ede ex ligno uite:

Expanded text:
n judicas et vindicas sanguinem nostrum de his qui in terris inhabitant? Et datae sunt eis singulis stolae albae, et dictum est eis ut requiescerent brevi adhuc tempore, dotu throni et in conspectu Agni, et erant amicti stolas albas, et palmae fSalus Deo nostro sedenti super thronum et Agno. Et respondit unus ex senioribus dicens mihi: Qui amicti sunt stolis albis, qui sunt? et unde venerunt? Et dixi nerunt ex magna tribulatione et lauerunt stolas suas et candidas eas fecerunt in sanguine agni. propter hoc sunt in conspectu throni Dei et seruiunt ei diebus et noctibus in templo eius, et is qui sedet in throno inhabitabit super eos. neque esurient neque sitient umquam, sed neque sol super eos cadet neque ullum aestum patientur: quia agnus qui in medio throni est teget eos et deducet eos ad fontes uitae aquarum, et absterget Deus omnem lacrimam ex oculis eorum. Item illic: Qui uincit, dabo illi edere de ligno uitae
Abbreviated transcription (Latin):
cogitat ea quȩ sunt dñi: quomͦ placeat.
dõ. Qui aũt matͥmoniũ contrax̃. cogitat
ea quȩ sunt mundi. huiꝰ. quomͦ placeat
uxori. Sic et mulier &e uirgo innupta co¬
gitat ea quȩ sunt dñi. ut sit scã corpore

Expanded text:
cogitat ea quae sunt Domini, quomodo placeat Deo: qui autem matrimonium contraxit, cogitat ea quae sunt mundi hujus, quomodo placeat uxori. Sic et virgo et mulier innupta cogitat ea quae sunt Domini, ut sit sancta et corpore
Abbreviated transcription (Latin):
dum: apđ salomonẽ. s rout uoueris uo¬
tum dõ: ne moram feceris reddẽ illud.
Dehoc ipso indeuteronomio.Si aũt uo¬
ueris uotum dño dõ tuo. non tardabis
redłe illud: quia inquirens queret dñs
dient᷑ ꝑlabra mea non obseruabꝰ et facies
domim quod locutꝰ es ore tuo. De hoc ip

Expanded text:
DUM. Apud Salomonem: Prout voveris voDUM. Apud Salomonem: Prout voveris votum Deo, ne moram feceris reddere illud . De hoc ipso in Deuteronomio: Si autem voveris votum Domino Deo tuo, non tardabis reddere illud; quia inquirens quaeret illudientur per labia tua observabis, et facies donum quod locutus es ore tuo . De
Abbreviated transcription (Latin):
Ecce factus es sanus iam noli peccare: ne
quid tibi. deterius continguat. In epła
templum dĩ estis: et sp̃s dĩ habitat in uo¬
bis: Siquis templum dĩ uiolauerit: ui¬
olabit illum ds̃. De hoc ipso in paralipome¬
non. Dñs uob̾cum ẽ. dum estis uos cũ ipso:
Qui dixerit u̾bum aduerfus filiũ homi¬
nis: remitet᷑ ei. Qui autẽ dixerit aduer¬
sus sp̃m scm̃. nõ remittet᷑ illi neq in isto
peccati. De hoc in basilion pͥmo. Si delin¬
quendo peccet᷑ aduersus uirũ. orabunt
pro eo dñm: si aũt in dm̃ peccat homo:
quis orabit pro eo ad dominum᷑
De odio nominis ante p̃dictum: in euã¬
gelio catalucam. & eritis odibiles om̃ibꝰ.
odit. scitote qm̃ me pͥorem odit. Si de
scło ẽẽtis: scłm quod suum ẽẽt amaret. S
qr de scło non estis. et ego elegi uos de scło:
ꝓpterea odit uos scłm. Mrem̃tote sermonis
quem dixi uob̃. Nonẽ. maior seruus dño
fuo.Si me ꝑsecuti sunt. & uos ꝑsequentur.
Quod quis dõ uouerit cito redden¬

Expanded text:
Ecce factus es sanus, noli amplius peccare, ne quid tibi deterius contingat . Judas templum Dei estis et spiritus Dei habitat in uobis ? si quis templum Dei uiolauerit, uiolabit illum Deus. Item in Paralipomenon: Deus uobiscum est, dum estis uos cum ipso. ndum Matthaeum: Qui dixerit uerbum aduersus filium hominis remittetur illi: qui autem dixerit aduersus Spiritum sanctum non remittetur illi neque in isto peccati . De hoc ipso in Basilion primo: Si delinquendo 315 peccet vir adversus virum, orabunt pro eo Dominum. Si autem in Deum peccet homo, quis orabit pro eo ? CAP. XXIX. - DE ODIO NOMTNIS ANTE PRAEDICTVM. In euangelio secundum Lucam: Et eritis odibiles omnibus odit, scitote quoniam me primo odit. si de saeculo essetis, saeculum quod suum esset amaret: sed quia de saeculo non estis et ego elegi uos de saeculo, propterea odit uos saeculum. mementote sermonis quem dixi uobis: non est maior seruus domino suo. si me persecuti sunt, et uos persequentur.QUOD QUIS DEO VOVERIT CITO REDDEN
Abbreviated transcription (Latin):
Uicem malis non reddendã:
in ȩpła pauli ad romanos. Nemini malũ
pro malo reddentes.Itẽ illic. Noli uinci a ma¬
lo: sed uince in bono malum. De hoc ipso
in apocalipsi. & dixit mͥ. Ne signaueris
uerba ꝓphetiȩ libri huiꝰ quia iam tempꝰ
in ꝓocimo ẽ: & hi qui ꝑseuerauerint no¬
cere noceant: et qui insordibus ẽ. sordes¬
cat adhue: iustusos autẽ tustiora faciat.
similit et sc̃s fanctiora. Ecce uenio egs.
et merces mea mecũ ẽ: reddẽ unicuiq scđ̾m¬

Expanded text:
VICEM MALIS NON REDDENDAM. In Epistola Pauli ad Romanos: Nemini malum pro malo reddentes. Item illic: Non vinci a malo, sed vince in bono malum . De hoc ipso in Apocalypsi: Et dixit mihi: Ne signaveris uerba prophetiae libri huius, quia iam tempus in proximo est: et hi qui perseuerant nocere, noceant, et qui in sordibus est sordescat adhuc, iustus autem adhuc iustiora faciat, similiter et sanctus sanctiora. ecce uenio cito, et merces mea mecum estreddere unicuique se
Abbreviated transcription (Latin):
Fropt̃ fornicationẽ aũt unusqͥsq uxorẽ
siam habeat: et una queq uirũ suũ ha¬
beat. Uxori uir debitum reddat: similit̃
uxor uiro. Uxor eorporis sui potestatem
non ħt:. s uir. Similit̃ et uir corporis sui
potestatem nõ habeat: sed mulier. Nolite

Expanded text:
autem unusquisque uxorem suam habeat et unaquaeque suum uirum habeat. uxori uir debitum reddat, similiter et uxor uiro. uxor corporis sui potestatem non habet sed uir. similiter et uir corporis sui potestatem non habet sed uxor. nolite
Abbreviated transcription (Latin):
gent impii in uiditio: neq peccatores in
cõsilio iustor.
De bono itargii¬
tatis & continentiȩ: in genesi. Multiplicãs
multiplicabo tristicias tuas. ⁊ gemitus tu-¬
os. o in tristicia paries filium: &e conuer¬
satiotua ad uirum tuũ. et ipse tin dñabit᷑.¬
uerbum: sed illi quib datum ẽ. St̃ enim
spadones qui ex utero matris nati sunt.
Sic et spadones qui coacti sunt ab homi¬
ntibus. & sũt spadones qui se ipsos castra¬
uerunt ꝓpt̃ regnum cȩloꝵ.Qui pot̃ cape
capiat. Item catalucam. F ilii scłi huiꝰ gene¬
rant et generantur. Qui aũt habuerit
dignationem scłi illuis. et resurrectionis
amortuis. nõ iubunt neq uaxores dueũt.
neq eium incipient mori: ȩqͣles enim sunt
angłis dĩ. cum sint filii resurrectionis. Re¬
surgere autẽ mortuos moyses significat:
quomꝰ dicit in rubro dñm dm̃ abraham.
orum: sed uiuoꝵ. Om̃s enĩ illi uiuunt.¬

Expanded text:
gunt impii in iudicio neque peccatores in consilio iustorum. DE BONO VIRGINITATIS ET CONTINENTIAE. In Genesi: Multiplicans multiplicabo tristitias tuas et gemitus tuos: in tristitia paries filios, et conuersio tua ad uirum tuum, et ipse tui dominabitverbum, sed illi quibus datum est. Sunt enim spadones qui ex utero matris nati sunt, et sunt spadones qui coacti sunt ab hominibus, et sunt spadones qui se ipsos castraverunt propter regnum coelorum. Qui potest capere capiat . Item cata Lucam: Filii saeculi hujus generant et generantur. Qui autem habuerunt dignationem saeculi illius et resurrectionis a mortuis, non nubunt, neque nubuntur. Neque enim incipient mori. Aequales enim sunt Angelis Dei, cum sint filii resurrectionis . Resurgere autem mortuos Moyses significat cum dicit in rubo: Dominus Deus Abraham, orum, sed vivorum . Omnes enim illi
Abbreviated transcription (Latin):
qui occidunt corpꝰ. animam aũt non
possunt occidẽ. Magis autẽ metuite eũ:
qui pot̃ animam &e corpꝰ occide in gehen-¬
nam. Itẽ illic. Quicũq confessus fuerit
me coram hontinibꝰ: confitebor illũ eo¬
ram patre meo qͥ in celis est. Qii autem
me negauerit coram hominibꝰ: & ego ne¬
gabo eum coram patre meo ⁊ angłis eiꝰ.
&ui aut sustimuerit usq ad finem. hic
tis cum ođint uos homines. et separatie¬
rint uos et expulerint.& maledixerint
nonuni ur̃o quasi neqͣm: ꝓpt̃ filium ho¬
minis.Saudete milla die et exultate.
ecce enĩ merces ur̃a multa ẽ. in cęlis. Itẽ
illic. Am̃ dico uob. nemo ẽ. qui relinqͣt
domũ. aut parentes. aut uxorem. aut
filios ꝓpt̃ regnum dĩ & nõ recipiat sep¬
ties tantũ in isto tp̃r. in scło autem uen¬
turo. uitam ȩt̃nam. De hoc ipso inapoca¬
lipsi. & cum aꝑuisset quintũ sigillum.
uidi sub ara animas occisoꝵ propt̃ uer¬

Expanded text:
orpus, animam autem non possunt occidere, magis autem timete eum qui potest animam et corpus occidere in gehennam. Item illic: Quicumque confessus fuerit me coram hominibus, et ego confitebor illum coram patre meo qui est in caelis. qui autem me negauerit coram hominibus, et ego negabo eum coram patre meo qui est in caelis. qui autem sustinuerit usque ad finem, hic tis, cum uos oderint homines et separauerint uos et expulerint et maledixerint nomini uestro quasi nequam propter filium hominis. gaudete in illa die et exultate. ecce enim merces uestra multa est in caelisioribus vero dicens: Nemo est qui relinquat domum, aut parentes, aut uxorem, aut filios propter regnum Dei, et non recipiat septies tantum nunc in hoc tempore, in sturo uitam aeternam. Item in Apocaly psi: Et cum aperuisset quintum signum, uidi sub ara Dei animas occisorum propter uer
Abbreviated transcription (Latin):
cas alium: te ipsum condempnas. Eadẽ
enim agis quȩ uidicas. Sꝑas aũt tu qͥ
seire aliquid nondum scit quẽ admodũ
in p̃ce cotidrana. Remite nob̃ debita
nem. remittite siquid habetis aduersꝰ
aliquẽ: ut et pater ur̃ qui in celis ẽ.

Expanded text:
cas alium, te ipsum condemnas: eadem enim agis quae judicas. Speras autem, tu qui scire aliquid, nondum scit quemadmodum oin prece quotidiana: Remitte nobis debita nem, remittite si quid habetis adversus aliquem, ut et Pater vester qui in coelis est
Abbreviated transcription (Latin):
tes multas fecimus: & tũc dicam illis. Nũꝙͣ
uos noui: recedite ame qui oꝑamini unqͥ¬
tatem. Item illic. luceat lum̃ ur̃m coram
hominibꝰ. ut uideant bona oꝑa ur̃a: et
clarificent patrem ur̃m qui in celis est.
Itẽ paulꝰ ad phylipenses .l. ueete sic̃ lumi

Expanded text:
tes magnas fecimus? Et tunc dicam illis: Numquam vos novi, recedite a me, qui operamini iniquitatem . Item illic: Luceat lumen vestrum coram hominibus, ut videant bona opera vestra et clarificent Patrem vestrum qui in coelis est . Item Paulus ad Philippenses: Lucete sicut lumi
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. ne cogat delinquere: Apd̃ salomonem
inꝓemiis. Melior ẽ. uir patiens forti: qui
enim iracundiam cõtinet: melior ẽ. quã
qui urbem capit. Itẽ illic. In prudens eadẽ
die enuntiat iram suam. Abscondit autẽ
minorationẽ suã astittus. De hoc ipso ad
ephesios. Irascimini et nolite peccare. Sol
nõ occidat suꝑ iracundiã ur̃am. Item in

Expanded text:
SE, NE COGAT DELINQUERE. Apud Salomonem, in Proverbiis: Melior est vir patiens forti. enim iracundiam continet melior est quam qui ciuitatem capit. Item illic: Inprudens eadem die enuntiat iram suam, abscondit autem norationem suam astutus. Item apostolus ad Ephesios: Irascimini et nolite peccare. sol non occidat super iracundiam uestram. Item in
Abbreviated transcription (Latin):
impleuit sathanas cor tuum mentiri te
apd̃ sp̃m sc̃m: cum eẽt uenditꝰ fundus in
tua potestate. Non hominib mentitus
es. sed dõ. Apd̃iheremiam. Maledictus
qui facit oꝑa dĩ negligenter.
Eum qui non eredidit iudicatũ ẽe:¬

Expanded text:
InpleuitSatanas cor tuum, mentiri te apud Spiritum sanctum, cum esset fundus in tua potestate? non hominibus mentitus es sed Deo. Item in Hierem i a: Maledictus qui facit opera Dei neglegenter. EVM QVI NON CREDIDERIT IAM IVDICATVM E
Abbreviated transcription (Latin):
Q amat animam suam ꝑdet illam. Et
qͥ odit animã suã in isto scło. inuitã et̃nã
conseruabit illam. ltemillic. Ueniet hora
ut omis qui uos occidit. putet se offici¬
um dõ facere. s hoc facient qm̃ nõ cog-¬
matħm. Beati qui ꝑsecutionẽ passi sut¬

Expanded text:
 amat animam suam perdet illam et qui odit animam suam in isto saeculo in uitam aeternam conseruabit illam. Item illic: Veniet hora, ut omnis qui uos occiderit putet se officium Deo facere. sed hoc facient, quoniam non coghaeum: Beati qui persecutionem patiu
Abbreviated transcription (Latin):
adeo ut explorent᷑ ingenesi. & temptauit
ds abraham: et dix̃ ad illum. Accipe filiũ
tuũ unicũ quẽ dilexisti ysaac.: et uade
in t̾ram altam. & inponens illum hostiã
in uno exmantib de quo tibi dixero.
De hoc ipso indeuteronomio. Tẽptat
dm̃ ur̃m extoto corde ur̃o. ⁊ ex tota ani¬
na ur̃a. De hoc ipso insapientia salomo

Expanded text:
A DEO VT EXPLORENTVS. In Genesi: Et temptauit A DEO VT EXPLORENTVS. In Genesi: Et temptauit Deus Abraham et dixit ad illum: accipe filium tuum illum unicum quem dilexisti Isaac et uade in terram altam et inpones illum hostiam in uno ex montibus, de quo tibi dixero. Item in Deuteronomio: Temptat Deum uestrum ex toto corde uestro et ex tota anima uestra. Item in Sapientia Salom
Abbreviated transcription (Latin):
sed circa omia quȩ acced̾ int benedicẽ¬
dum dm̃: Apd̃ iob. Dic u̾bum aliquod
in dm̃: et morere. At ille intuitꝰ eã. dix̃.
Tamꝗͣ unra ex ineptis multerib locu¬
ta es. Si bona excepimꝰ de manu dñi:
mala non tolerabimus : In om̃ib quȩ
accidunt ei nichil peccauit ioblabi is
suis: inconspectu dñi Item illie. Ant̃ad
uertistis inpuerũ meũ iob. Non ẽ. enĩ
simił illi quisꝗͣ in t̾ris. homo sine que¬
rela. uerus dĩ cultor: abstinens se ab
om̃ĩ malo. De hoc ipso in psalmo.xxͦx.iiͦi.
benedicam dñm in onuĩ tp̃r: semꝑ laus
eius inore meo. De hoc ipso innumens.
desmnat murmuratio eoꝵ ame: et nõ
morientur. De hoc ipso in actib apłoꝵ
Circa mediam aũt noctẽ paulus et
silas orantes. grãs agebant dõ: audiebãt
eos uincti. Item in epła pauli ad phyli¬
penses. Om̃ia aũt prodelectatione facite. si¬
ne murmurationibꝰ et temptationibus.
ut sitis sine querela. et inmacłati fili:
d hoc temptari homines

Expanded text:
SED CIRCA OMNIA QVAE ACCIDVNT BENEDICENDVM DEVM. Apud Iob: Dic uerbum aliquod in Dominum et morere. at ille intuitus eam dixit: tamquam una ex ineptis mulieribus locuta es. si bona excepimus de manu Domini, mala non tolerabimus? in his omnibus quae acciderunt ei nihil peccauit Iob labiis suis in conspectu Domini. Item illic: vertisti ad puerum meum Job? Non enim est similis illi quisquam in terris: homo sine querela, verus Dei cultor, abstinens se ab omni malo . De hoc ipso in Psalmo XXXIII: Benedicam Dominum in omni tempore, semper laus ejus in ore meo. De hoc ipso in Numeris: Desinat murmuratio eorum a me, et non morientur . De hoc ipso in Actibus Apostolorum: Circa mediam autem noctem Paulus et Silas orantes gratias agebant Deo. Audiebant autem eos vincti . Item in Epistola Pauli ad Philippenses: Omnia autem pro dilectione facientes sine murmurationibus et reputationibus, ut sitis sine querela et immaculati filii Dei. AD HOC TEMPTARI HOMXNES
Abbreviated transcription (Latin):
nos seruimus potens eriꝑe nos de camino
ignis ardentis: or de manib tutis rex lib̃a¬
bit nos. & si nõ: notum sit tibi quia diis
tiis nõ deseruimꝰ. et imaginem auream
quam statiusti nõ adoramus. Itẽ apud
iheremiam. Maledictꝰ homo qui spem
habet in homine: et benedictus homo
qui fidet in dm̃. et erit spes eius. De hoc¬

Expanded text:
nos servimus, potens eripere nos de camino nos servimus, potens eripere nos de camino ignis ardentis; et de manibus tuis, rex, liberabit nos. Et si non, notum sit tibi quia diis tuis non servimus, et imaginem auream quam statuisti non adoramus . Item apud Hieremiam: Maledictus homo qui spem habet in homine; et benedictus homo qui fidit in Domino, et erit in Deo
Abbreviated transcription (Latin):
thas. Incõtemplatione habentes unꝰquisq:
ne et uos temptemini. Alterutrum hone¬
ra fustinete: et sic adimplebitis legẽ . xp̃i.¬
n dm̃ solum fidendum. et in ipso
sapiens in sapientia sua. nec głetur fortis
infortitudine suaͥ nec głet᷑ diues in diui¬
tiis suis. s in hoc głetur qui głat᷑. intelli¬
gere et nosse. qm̃ ego sum dñs qui facio
miscdiam et iuditiũ. et iusticiam fuꝑ trã.¬
qm̃ in his ẽ. uoluntas mea dic̃ dñs. De hoc
ipso in psalmo. L.xͣ. In dño sꝑaui nõ timebo
quid faciat mͥ homo. Item illic. Nõ nisi sol
dõ subiecta ẽ. anima mea. ltem in psalmo
cͦxuiͦ. Non metuam quid faciat michi ho¬
mo. Dñs mͥ auxiliator ẽ. Item illie. B̾onũ ẽ.
fidẽ in dm̃. quam cõfidẽ in homine. Bonũ
ẽ. sꝑare in dño. qͣm sꝑare in pͥncipibꝰ. De
hoc ipso apđ̃ danielem. Respondunt autẽ
sidrac. misac. & abdenago: & dixxert̃ regi
nabuchodonosor. Rex non opꝰ ẽ. nob̃ de
hoc uerbo: responde tibi. Est enĩ ds̃ cui

Expanded text:
 in contemplatione habentes unusquisque, ne et uos temptemini, alterutrum onera sustinete, et sic adinplebitis legem ChriIN DEVM SOLVM FIDENDVM ET IN IPSO sapiens in sapientia sua nec glorietur fortis in fortitudine sua nec glorietur diues in diuitiis suis, sed in hoc glorietur qui gloriatur intellegere et nosse quoniam ego sum Dominus, qui facio misericordiam et iudicium et iustitiam superm in his est voluntas mea, dicit Dominus . De hoc ipso in Psalmo LIV: In Domino speravi, non timebo quid faciat mihi homo. Item illic: Non nisi soli Deo subjecta est anima mea. Item in Psalmo CXVII: Non metuam quid faciat mihi homo, Dominus mihi auxiliator est. Item illic 307: Bonum est confidere in Domino quam fidere in homine. Bonum est sperare in Dominum quam sperare in principibus. De hoc ipso apud Danielem: Responderunt autem Sidrac, Misac et Abdenago, et dixerunt regi Nabuchodonosor: Rex, non opus est nobis de hoc verbo respondere tibi. Est enim Deus, cui
Abbreviated transcription (Latin):
falomonẽ. Multum uirans implebit᷑ mi¬
quitate: et nõ discedet adomo eiꝰ plaga.
& si uane iurauerit. nõ iustificabitur.
re in totum. Sit aũ sermour̃ est. est. ñ. nõ.
De hoc ipso mexodo. Nõ accipies nom̃ dñi
in exodo. Non maledicefidĩt. neq pͥncipẽ
popłi tui detraxeris. Itẽ in psalmo.x.xͦx.iiͦi.
Quis ẽ. homo qui uult uitam᷑ et cupit
iude dies bonos: Contineat linguã suam
ãmalo & labra eius ne loquant᷑ dolum.
De hoc ipso in leuitico. Et locutꝰ ẽ. dñs ad
moysen dicens. Produe eum qui maledi¬
xerit foras extra castra: &e imponent om̃s
qui audiert̃ manus fuas suꝑ capd eius. et
lapidabunt eum omĩs synagoga filiorũ
sed bonus ad ȩdificationẽ fidei. ut det
grãm audientibus. De hoc ipso ad roma¬
nos. Benedicentes. de ñ maledicentes.
De hoc ipso in eugłio eatamatħm. Qui
dixerit frĩ suo fatuȩ: reus erit gehen¬
rationẽ in die uditii. De sermonibꝰ enĩ
tins iustificab̃is. & de sermonib tuis

Expanded text:
alomonem: Vir multum iurans inplebitur iniquitate et non discedet a domo eius plaga: et si uane iurauerit, non iustificabitur. re in totum. sit autem sermo uester: est est, non non. Item in Exodo: Non accipies nomen Domin Exodo: Non maledices, neque principi populi tui detraxeris . Item in Psalmo XXXIII: Quis est homo qui vult vitam et amat videre dies bonos? Contine linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. De hoc ipso in Moysen dicens: produc eum qui maledixerit foras extra castra, et inponent omnes qui audierunt manus suas super caput eius et lapidabunt eum omnis synagoga filiorum sed bonus ad aedificationem fidei, ut det gratiam audientibus . De hoc ipso ad Romanos: Benedicentes, et non maledicentes . De hoc ipso in Evangelio cata Matthaeum: Qui dixerit fratri suo: Fatue, reus erit in gehenrationem in die judicii. De sermonibus enim tuis justificaberis, et de sermonibus tuis
Abbreviated transcription (Latin):
unt. Itẽ in psalmo. xuiii. Timor dñi sẽs¬
mͦ eũgłio catamatħm. Nolite iudicare
ne udicemini. Nolite condempnare:
ne condempnemin. De hoc ipso ad roma¬
nos. łu quis es qui uidicas alienũ seruũt
Ddño suo stat aut cadit. Stabit aũt. Po

Expanded text:
unt. Item in Psalmo XVIII: Timor Domim Lucam: Nolite iudicare ne iudicemini: nolite condemnare ne condemnemini. Item ad Romanos: Tu quis es qui iudices alienum seruum ? domino suo stat aut cadi
Abbreviated transcription (Latin):
habent uaxores quasi non habentes sint.
et qui flent quasi nõ flentes: et qui gau¬
dent quasi non gaudentes: et qui emũt
quasi non possidentes. et qͥ hoc mundo
utunt᷑ quasi nonutantur. Pret̾it emĩ sigu¬
ra huiꝰ mundi. Itẽ illic. Primꝰ homo dẽ
terre limo: scds homo de cȩlo: qualis ille
de limo. tales et qui ȩlimo: & qualis ce¬
lestis. tales et eȩlestes. Quomꝰ portauimꝰ
unaginem eius qui elimo ẽ: portemꝰ ima¬
ginem eiꝰ qui de cȩlo est. De hoc ipso ad¬

Expanded text:
habent uxores quasi non habentes sint, et qui flent quasi non flentes, et qui gaudent quasi non gaudentes, et qui emunt quasi non possidentes, et qui hoc mundo utuntur quasi non utantur. praeterit enim figura huius mundi. Item illic: Primus homo de terrae limo, secundus homo de cde limo, tales et qui de limo: et qualis coelestis, tales et coelestes. Quomodo portavimus imaginem ejus qui de limo est, portemus et imaginem ejus qui de coelo est . Hanc ima
Abbreviated transcription (Latin):
cepit illos: et intempore illo erit respec¬
tus illoꝵ. Iudicabunt nationes & dña¬
bunt᷑ popłis: et regnabit dñs eoꝵ in
ꝑpetuum. De hoc ipso in machabeis.
falomonis. bib̃at de malis animã mar¬
tyr fideł. Itẽ illic. U̾uc̃ stabunt iusti in
magna constantia aduersus eos qui se
angustrauert̃: &e qui labores eoꝵ diripu¬

Expanded text:
mpore erit respectus illorum. Judicabunt nationes et dominabuntur populis, et regnabit Dominus eorum in perpetuum . De hoc ipso in Machabaeis: Salomonis: Liberat de malis animam martyr fidelis . Item illic: Tunc stabunt justi in magna constantia adversus eos qui se angustiaverunt et qui
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Itẽ illic. Aspicite uolatilia cȩli. qm̃ ñ
seminant neq metunt: neq colligunt
in horrea. et pat̾ ur̃ cęlestis alit illa. Nõ¬
ne uos pluris illis estis: De hoc ipso cata
lucam. Sint lumbi ur̃i precincti. ⁊ lu-
cerne arcdentes in manib urĩs. & uos si¬
miles hominib expectantib dñm sitũ
quando ueniat anuptiis. ut cum uene¬
rit ⁊ pulsauerit. aꝑiant illi. Beati serui
illi: quos adueniens dñs inuenerit iuigi¬
lantes. De hoc ipso catamatħm. U ulpes
cubilia habent.⁊ uolucres celi diuerso¬
ria: filiꝰ aũt hominis ñ habet ubi capd̃
inelinet. Itẽ illic. Qui nõ renuntiat om̃ibꝰ
quł sunt eiꝰ: nõ potest ms esse discipłs.

Expanded text:
Dei . Item illic: Aspicite volatilia coeli, quoniam non Dei . Item illic: Aspicite volatilia coeli, quoniam non seminant, neque metunt, neque colligunt in horrea, et Pater vester coelestis pascit illa. Nonne vos pluris estis illis ? De hoc ipso cata Lucam: Sint ls similes hominibus exspectantibus dominum suum quando veniat a nuptiis, ut cum venerit et pulsaverit aperiant illi. Beati servi illi quos adveniens dominus invenerit vigilantes . De hoc ipso apud Matthaeum: Vulpes foveas habent, et volucres coeli diversoria, Filius autem hominis non habet ubi caput suum inclinet . Item illic: Qui non renuntiat omnibus quae sunt ejus, no
Abbreviated transcription (Latin):
um qui fidem consecutus est
exposito priore homine cȩlestia tantũ
et sp̃italia cogitare deb̾e: nec adtendẽ
ad scłm. cui iam renuntiauit: apđ yfa¬
tam. Querite dm̃: & cum inueneritis in¬
uocate eum. Cum aut̃ ad propinqͣue¬
rit uob̃. relinqͣt impiꝰ uias suas: et uir
De hoc ipso in salomone. Uidi uniuerfa
oꝑa quȩ facta sũt subsole: et ecce om̃ita
uanitas. de hoc ipso in exodo. Sic autẽ
comedetis cum .L. umbi ur̃i precineti. ⁊ calige¬
ur̃e inpectib ur̃is. et baculiur̃i in manib
urĩs. et edetis eum festinant̃: pascha ẽ.¬
tare dicentes. quid edemus. aut quid
bibemꝰraut quid uestieniur: Hȩc enini
nationes querunt: scit aũt pater ũr. quia
horum onĩium indigetis. Querite pͥmo
ponentur uobis. Itẽ illic. Nolite cogitare
merastinum. Crastuiꝰ enim ipse cogitat
sibi. Sufficit diei malicra sua. Idem illie.
Nemo retro adtendens et suꝑponens ma¬
num suã suꝑ aratrum: aptus ẽ. regno

Expanded text:
um qui fidem consecutus est exposito priore homine caelestia tantum et spiritalia cogitare debere nec adtendere ad saeculum, cui iam renuntiauit. iam: Quaerite Dominum; et cum inveneritis, invocate eum. Cum autem appropinquaverit vobis, relinquat impius vias suas, et vir De hoc ipso apud Salomonem: Vidi universa opera quae facta sunt sub sole, et ecce omnia vanitas . De hoc ipso in Exodo: Sic autem comedetis eum. Lumbi vestri praecincti, et calus vestris, et baculi vestri in manibus vestris: et edetis eum festinanter. Pascha etare dicentes: quid edemus aut quid bibemus aut quid uestiemur? haec enim nationes quaerunt. scit enim pater uester quia horum omnium indigetis. quaerite primum ponentur uobis. Item illic: Nolite cogitare de crastino. crastinus enim dies ipse cogitabit pro se. sufficit diei malitia sua. Item illic: Nemo retro attendens et superponens manum suam super aratrum aptus est regno
Abbreviated transcription (Latin):
extollar. Propt̃ quod ter dñm rogaui ut
discedẽt ame: et dix̃ mͥ. Sufficit tibi gr̃a
mea: nam uirtus in infirmitate ꝑficitur.
De hoc ipso ad romanos. Głamur in spe cla-¬
ritatis dei. Nõ solum aũ. sed ce głamur in
pressuris. scientes qm̃ p̃ssura tolerantiã
lata et spatiosa ẽ. uia quȩ ducit ad interitũ.
⁊ multi sunt. qui introeunt per eam. Quam
arta &e angusta ẽ. uia quȩ ducit ad intam: et
pauei sunt qui eam inireniunt. De hoc ipso
in cobia. Ubi sunt uisticie tuȩ.: Ecce quȩ pa¬
teris. Itẽ in sapientia salomons. In locis un¬
ꝑioꝵ gemunt iusti: in illoꝵ aũt ꝑditione

Expanded text:
od ter Dominum rogavi ut discederet a me, et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea. Nam virtus in infirmitate perficitur . De hoc ipso ad Romanos: Gloriamur in spe claritatis Dei, non solum autem, sed et gloriamur in pressuris, scientes quoniam pressura tolerantiam lata et spatiosa via est quae ducit ad interitum, t multi sunt qui intrant per eam! Quam arcta et angusta via est quae ducit ad vitam, et pauci sunt qui eam inveniunt ! De hoc ipso in Tobia: Ubi sunt justitiae tuae? Ecce quae pateris . Item in Sapientia Salomonis: In locis impiorum gemunt justi. In illorum autem perditione
Abbreviated transcription (Latin):
mundꝰ erucifixus ẽ. et ego mundo. De
hoc ipso ad thimotheũ. Nemo militans
dõ: obligat se negotiis scłaribꝰ ut possit
placere ei cui se ꝓbauit. S et si certabit
quis ñ coronabitur: nisi legitame pugna¬
uerit. De hoc ipso ad colosenses. Si mortui
estis cum xp̃o ab ȩlem̃tis mundi: quid
tanqͣm uiuentes in mundo uana secta¬
mini: ltẽ de hoc ipso. Si cõsurrexistis cũ
ẽ. in dextera dĩ sedens: quȩ fursum sũt

Expanded text:
mundus crucifixus est, et ego mundo . De hoc ipso ad Timotheum: Nemo militans Deo obligat se molestiis saecularibus, ut possit placere ei cui se probavit. Sed et si certaverit quis, non coronabitur, nisi legitime pugnaverit . De hoc ipso ad Colossenses: Si mortui estis cum Christo ab elementis mundi, quid tamquam viventes in mundo vana sectamini ? Item de hoc ipso: Si consurrexistis cum est in dextera Dei sedens; quae sursum
Abbreviated transcription (Latin):
uectigal uectigal. cui timorem timorem.
cui honorem honorem. Nemuini qͥcꝗͣ debe-¬
atis: nͥ ut inuicem diligatis. Itẽ in eugłio
catamatħm. Diligunt pͥmum recũbendi
locum in cęnis &e pͥmam sessionẽ insyna¬
gogis. et salutationes in foro: et uocari ab
hominib rabbi. Uos aũt ne uocaueritis
rabbi. Unis est enin uob̾ magister. Itẽ i euã¬
gelio cataioħm. Non est seruus maior dño
suo: neq apłs maior eo qͥ se misit. hȩc scien¬
tes: feliceseritis si eafeceritis. ltem in psalmo
Lxxax .i. humilem et pauꝑem iustificate .ui.
Ronos qͦ et ustos płus laborare. s tolera¬
re deb̾e quia ꝓbantur. apd̃ salomonen.

Expanded text:
ctigal vectigal, cui timorem timorem, cui honorem honorem. Nemini quicquam debeatis, nisi ut invicem diligatis . Item in Evangelio cata Matthaeum: Diligunt primum recumbendi locum in caenis, et primam sessionem in synagogis, et salutationes in foro et vocari ab hominibus rabbi. Vos autem ne vocaveritis rabbi. Unus est enim vobis magister . Item in Evangelio cata Joannem: Non est servus major domino suo neque apostolus maior eo quit misit eum. haec scientes beati eritis, si ea feceritis. Item in psalmo LXXXI: Humilem et pauperem iustificate. BONOS QVOSQVE ET IVSTOS PLVS LABORARE, SED TOLERARE DEBERE, QVIA PROBANTVR. Apud
Abbreviated transcription (Latin):
ipso ad ephesios. ẜ exponite pͥoris cõuer¬
sationis ueterem hominẽ. qui corrũpit᷑
scđdm cõcupiscentias deceptionis. innoua
Qiasi hospites et pegrin abstinete uos a
carnalib desidĩis: quȩ militant aduersus
animam. Conuerfationẽ habentes int̾ gen¬
tes bonanriut dum detractandum uob̃
putant quasi de malignis: bona oꝑa ur̃a
aspitientes magnificent dm̃. De hoc ipso

Expanded text:
Item ad Ephesios: Exponite prioris conuersationis ueterem hominem qui conrumpitur secundum concupiscentias deceptionis. innouamQuasi hospites et peregrini abstinete uos a carnalibus desideriis quae militant aduersus animam, conuersationem habentes inter gentiles bonam, ut dum retractant de uobis quasi de malignis, bona opera uestra aspicientes magnificent Dominum. Item
Abbreviated transcription (Latin):
nisi suꝑ humilẽ ⁊ quietũ &e trementẽ ser¬
mones meos: De hoc ipso in ȩũgłio catama¬
tħm b̾eati mites: qm̃ ipsi hereditabt̃ t̃ram.
De hoc ipso catalucã. Qui minimꝰ erit in
om̃ib uob̾: hic erit magnus. Itẽ illie. Qui
se extollit humiliabit᷑: et qui humilia-¬
uerit se exaltabit᷑. De. hoc ipso ad romanos.
lloli altum saꝑe. s time. Si enim ds̃ natu

Expanded text:
 trementem sermones meos ? De hoc ipso in Evangelio cata Matthaeum: Beati mites, quoniam ipsi haereditabunt terram . De hoc ipso cata Lucam: Qui minimus erit in omnibus vobis, hic erit magnus . Item illic: Qui se extollit humiliabitur, et qui se humiliaverit exaltabitur . De hoc ipso ad Romanos: Noli altum sapere, sed time. Si
Abbreviated transcription (Latin):
n nullo głandum. quãdo nr̃m nichil sit.
pere. nisi datum fuerit illi de cęlo. Item
in epła pauli ad corinthios pͥma. Quid enĩ
habes: quod non accepisti: Si aũt accepisti:
quid głaris quasi non aeceꝑis: Item in basili¬
on primo. Nlolite głari neq loquamini elata.
et non ꝓcedat magniloquentia ex ore ur̃o
qͥa ds̃ scientiarum dñs. Item illic. Inualidꝰ
factus ẽ. arcus potencium: & infirmi ac¬
cincti funt uirtute. De hoc ipso in machabes.
lustum ẽ. subditum dõ ẽẽ.: & mortalem ñ
paria dõ sentire. Itẽ illic. & uerba uiri pec¬
catoris ne timueris: qr gła eius instercore
erit. & uerntis hodie extollet᷑ et cras nõ

Expanded text:
N NVLLO GLORIANDVM, QVANDO NOSTEVM NIHIL SIT. pere, nisi datum fuerit illi de caelo. Item in epistula Pauli ad Corinthios prima: Quid enim habes, quod non acceperis? si autem accepisti, quid glorion primo: Nolite gloriari, neque loquamini elata, et non procedat magniloquentia ex ore vestro, quia Deus scientiarum Dominus . Item illic: Invalidus factus est arcus potentium, et infirmi accincti sunt virtute. De hoc ipso in Machabaeis: Justum est subditum Deo esse et mortalem non paria Deo sentire . Item illic: Et verba viri peccatoris ne timueritis, quia gloria ejus in stercora erit et in vermes. Hodie ext
Abbreviated transcription (Latin):
sumꝰ. iudõs sed̾m quȩ fuerant ante p̃dic¬
ta adeo recessisse & indulgentia dñi quȩ
sibi iam pridem data & inposterũ ꝓmis¬
sa fuerant ꝑdidisse. succesfisse uͦ in eorũ
locum xp̃ianos fidem dñi ꝓmerentes.
de om̃ib gentibus ac de toto orbe uenien¬
tes. Itẽ libellus alius cõtinet. xp̃i saeram̃¬
tum: quodidem uenerit. qui scđ̾m scͥp¬
turas adnunciat᷑ esset. gesserit ac ꝑfecerit.
untu̾sa. qͥb intelligi et cognosci posse
p̃dictus est. Quȩ legenti tͥ interĩ ꝓsunt.
ad prime fidei lunam̃ta firmanda plus
roboris tibi dabit᷑. et magis ac magis in¬
tellectus cordis oꝑabit᷑. scrutanti scͥptu¬
ras ueteres et nouas pleniꝰ ⁊ uniuersa
libroꝵ sp̃italtum uolumina ꝑlegenti.
Nam ues nũc de diuinis fontib imple.¬
uimꝰ: modicũ quod tibi interim mittere¬
mus. Bib̾e uberiꝰ. & saturari copiofius
poteris: si tu quoq ad eos de diuine ple-¬

Expanded text:
sumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicsumus, Iudaeos secundum quae fuerant ante praedicta a Deo recessisse et indulgentiam Domini, quae sibi et pridem data et in posterum promissa fuerat, perdidisse, successisse uero in eorum locum Christianos fide Dominum promerentes et de omnibus gentibus ac de toto orbe uenientes. item libellus alius continet Christi sacramentum, quod idem uenerit, qui secundum scripturas adnuntiatus est, et gesserit ac perfecerit uniuersa, quibus intellegi et cognosci posse praedictus est: quae legenti interim prosint ad prima fidei liniamenta formanda. plus roboris tibi dabitur et magis ac magis intellectus cordis operabitur scrutanti scripturas ueteres ac nonas plenius et uniuersa librorum spiritalium uolumina perlegenti. nam nos nunc de diuinis fontibus inpleuimus modicum quod tibi: interim mitteremus. bibere uberius et saturari copiosius poteris, si tu quoque ad eosdem diuinae ple
Abbreviated transcription (Latin):
Yprianus quitino filio. salutem.
Obtemꝑandum fuit fili kem̾ẽ de¬
sidiotuo sp̃ali. impenfissima pe¬
ticione diuina magisteria poscenti: quib
nos dñs ꝑ scripturas scãs erudire et instrue¬
re dignatus ẽ. ut atenebrosi erroris caligi¬
ne abducti.⁊ luce eius pura & candida in¬
luminati. uiam uite ꝑfalutaria sacram̃ta
teneamus. & quidẽ sicut petisti. ita a nob̃
sermo compositꝰ. & libellus compendio
breui ante digestus ẽ: ut quȩ scribebant᷑.
nõ copia latiore diffundem. s quantum
mediocris memoria suggerebat. Excep¬
tis capitulis & ad ne xis neceffaria queq col¬
ligere: qͥb non tam tractasse. quã tractan¬
tib matheriam p̃buisse uideamur. S et le-¬
gentib breuitas enismodi plurimũ ꝓdest.
dum nõ intellectum legentis et sensum
liber longior spargit. S subtiliore compẽ¬
dio ul quod legit᷑ tenax memoria custodit.
Complexus sum uͦ libellos duos. pari eqͣ¬
litate mod̾atos: unũ quo ostenłe enisi

Expanded text:
PRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Obtemperandum fuit, fili carissime, desiderio tuo spiritali inpensissima petitione diuina magisteria poscenti, quibus nos Dominus per scripturas sanctas erudire et instruere dignatus est, ut a tenebris erroris abducti et luce eius pura et candida luminati uiam uitae per salutaria sacramenta teneamus. et quidem sicut petisti, ita a nobis sermo conpositus et libellus conpendio breuiante digestus est, ut quae scribebantur non copia latiore diffunderem, sed quantum mediocris memoria suggerebat, excerptis capitulis et adnexis necessaria quaeque colligerem, quibus non tam tractasse quam tractantibus materiam praebuisse uideamur. sed et legentibus breuitas eiusmodi plurimum prodest, dum non intellec.tum legentis et sensum liber longior spargit, sed subtiliore conpendio id quod legitur tenax memoria custodit. conplexus sum uero libellos duos pari qualitate moderatos : unum quo ostendere enisi
Abbreviated transcription (Latin):
et nemini salus ẽẽ. nisi in eccłia possit. Indisci¬
plinatos aũt ꝑire dum nõ audiunt. nec ob¬
temꝑant salubrib p̃ceptis. testatur script᷑a
diuina. quȩ dicit. Non diligit indisciplina¬
tus: castigantem se. Qui aũt ođunt correp¬
rib fr̃nitatem regas: et singulis ad salutẽ
suã confulas. Arta et angusta ẽ. uia. ꝑ quã
ingredimur ad uitam: s suminus et mag¬
se semel castrauert̃ ꝓpt̃ regnum cęloꝵ. per
omia dõ placeant. nec facerdotes dĩ. aut ȩc¬
clesiam dñi scandalo se frĩb offerant. Et si
apłm dixcisse. Ergo ego inimicus uob̃ factꝰ
sum: uerum dicens uob̃. Quod si obtemꝑa¬
uerint: nob̃ gratissimũ est. Stantes eos ad
falutẽ. pariter dignatione nr̃i sermonis for¬
maunnus. Si aut̃ quidam de ꝑuersis obtẽ.¬
ꝑare noluerint: sed̾m eundem apłm dic̃e
tem. si hominib placerem .xp̃i seruus non
eẽnł.si quibdam suadẽ ñ possumꝰ ut eos

Expanded text:
et nemini salus esse nisi in Ecclesia possit. Indisciet nemini salus esse nisi in Ecclesia possit. Indisciplinatos autem perire, dum non audiunt nec obtemperant salubribus praeceptis, testatur Scriptura divina quae dicit: Non diligit indisciplinatus castigantem se. Qui autem oderunt correpribus fraternitatem regas et singulis ad salutem suam consulas. Arcta et angusta est via per quam ingredimur ad vitam, sed summus et magse semel castraverunt propter regnum coelorum, Deo per omnia placeant, nec sacerdotes Dei aut Ecclesiam Domini scandalo suae pravitatis offendant. Et si Apostolum dixisse: Ergo ego inimicus factus vobis sum verum dicens vobis ? Quod si obtemuerint, nobis gratissimum est. stantes eos ad salutem dignatione nostri sermonis firmauimus. si autem quidam de peruersis obtemperare noluerint, secundum eundem apostolum dicetem: Si hominibus placerem, Christi servus non essem . Si quibusdam suadere non possumus ut eos
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm anobis admitti in eccłiam posse. ne exẽ¬
plum ceteris ad ruinas delictis sins facere
incipiant. Nec putent sibi uite aut falutis¬
constare rationem: si epĩs et sacerdotib obtẽ¬
perare noluerint. cum indeute ronomio dñs¬
ds̃ dicat. Et homo quicumq fecerit suꝑ¬
biam ut nõ exaudiat facerdotem. aut
tudicem quicũq fuerit in dieb illis: mori¬
etur homo ille. Et om̃is popłs cũ audie¬
rit timebit. et non aget impie ȩtrã nunc.¬
Int̾fici ds̃ uissit sacerdotib sins nõ obtẽ¬
ꝑantes: tudicib ase ad tempus consticutis
nõ obedientes: et tunc quidẽ gladio occi¬
debantur. quando adhuc et circumcisio
carnalis manebat. Nũe aũt quia circũ¬
cisio sp̃ualis eẽ. ad fideles seruos dĩ cȩꝑit:
spĩtali gładio suꝑbi &e contumaces ne¬
cantur dum de eccłia eitiantur. Neq enĩ
inuere foris possunt: cum domꝰ dĩ una sit.

Expanded text:
quam a nobis admitti in ecclesiam posse, ne exemquam a nobis admitti in ecclesiam posse, ne exemplum ceteris ad ruinas delictis suis facere incipiant. nec putent sibi uitae aut salutisconstare rationem, si episcopis et sacerdotibus obtemperare noluerint, cum in Deuteronomio D dicat: Et homo quicunque fecerit in superbia ut non exaudiat sacerdotem aut judicem quicumque fuerit in diebus illis, morietur homo ille; et omnis populus cum audierit, timebit; et non agent impie etiam nuncInterfici Deus jussit sacerdotibus suis non obtemperantes et judicibus a se ad tempus constitutis non obaudientes. Et tunc quidem gladio occidebantur, quando adhuc et circumcisio carnalis manebat. Nunc autem, quia circumcisio spiritalis esse apud fideles servos Dei coepit, spiritali gladio superbi et contumaces necantur dum de Ecclesia ejiciuntur. Neque enim vivere foris possunt, cum domus Dei una sit,
Abbreviated transcription (Latin):
num. qui cũ uirgine sepe mansit: sed et
ceteros qui cũ uirginib dormire cõsue-¬
uerant. Quod si penitẽciã huiꝰ illiciti cõcu¬
bitus sui egerint. & a se inuicẽ recesserit̃.
inspictantur int̾im uirgines ab obstetricib
diligent̃. Et si uirgines inuente fuerint.
accepta comiunicatione ad ȩccłiam ad¬
mittant᷑. hac tam̃ int̾minatione: ut si
ad eosdẽ masculos postmodũ reuerse fue¬
rint: aut ficum hisdẽ in una domo.⁊ sub
uno tecto simul habitauerint. grauiore
censura eitiant᷑: nec in eccłiam postmodũ
tales facile recipiantur. Si aũt de eis aliquȩ
corrupte fuerint dep̾hense. agant penitẽ¬
ciam plertã: quia quȩ hoc crimen admisit.
ñ mariti s xp̃i adultera est: et idõ estima¬
to iusto tempore. postea exomologesin facta.
ad ȩccł̃iam redeant. Quod si obstinate ꝑse¬
uerant. nec se ab inuicẽ separant: sciant
se cum hac sua impudica obstinatione. nũ¬

Expanded text:
num qui cum uirgine saepe mansit, sed et num qui cum uirgine saepe mansit, sed et ceteros qui cum uirginibus dormire consueuerant. quod si paenitentiam huius inliciti concubitus sui egerint et ab se inuicem recesserint, inspiciantur interim uirgines ab obstetricibus diligenter, et si uirgines inuentae fuerint, accepta communicatione ad ecclesiam admittantur hac tamen interminatione, ut si ad eosdem masculos postmodum reuersae fuerint ant si cum isdem in una domo et sub eodem tecto simul habitauerint, grauiore censura eiciantur nec in ecclesiam postmodum tales facile recipiantur. si autem de eis aliqua corrupta fuerit deprehensa, agat paenitentiam plenam, quia quae hoc crimen admisit non mariti sed Christi adultera est, et ideo aestimato iusto tempore postea exomologesi facta ad ecclesiam redeat. quod si obstinate perseuerant nec se ab inuicem separant, sciant se cum hac sua inpudica obstinatione num
Abbreviated transcription (Latin):
concubit᷑. ipse complexiis. ipsa c̃õfabulatio:
⁊ in osculatio. et coniacentiũ duoꝵ. turpis
et feda dormitio. quantũ dedecorisoe cͥminis
confitetur. Si suꝑueniens maritꝰ sponsam¬
sirã iacentẽ cum altero uideat. nõne indig¬
natur et fremit. & ꝑ zeli dolorem. fortassis
&e scĩtati suȩ destinatam. iacere cũ altero cer¬
nit: quam indignatur & irascitur et quas
penas ineestis eius modi coniunctionibus.
commninatur. Cuiꝰ ut gladiũ spĩtalem. et
uenturũ iuditii diem unusquisq fr̃m
possit euad̃e: om̃ĩ consilio ꝓuidẽ et elabo.¬
rare debemus. Et cum om̃s omino disci¬
plinam tenere oporceat: multomagis p̃po¬
sitos& diaconos curare hoc fas est: qui exẽ¬
plum ⁊ docum̃tum ceteris de conuersatio-¬
ne & morib suis p̃beant. Quomodo enĩ
possunt integritati et cõtinentiȩ p̃essersi
ex ipsis incipiant corruptelȩ & uicioꝵ ma¬
gisteria ꝓcede: Et idcirco consulte & cum

Expanded text:
concubitus, ipse complexus, ipsa confabulatio concubitus, ipse complexus, ipsa confabulatio et inosculatio, et conjacentium duorum turpis et foeda dormitio, quantum dedecoris et criminis confitetur! Si susuam iacentem cum altero uideat, nonne indignatur et fremit et per zeli dolorem fortassis eet sanctitati suae destinatam iacere cum altero cernit, quam indignatur et irascitur et quas paenas incestis eiusmodi coniunctionibus comminatur, cuius ut gladium spiritalem et uenturum iudicii diem unusquisque fratrum possit euadere omni consilio prouidere et elaborare debemus. et cum omnes omnino disciplinam tenere oporteat, multo magis praepositos et diaconos curare hoc fas est, qui exemplum et documentum ceteris de conuersatione et moribus suis praebeant. quomodo enim possunt integritati et continentiae praeesse, si ex ipsis incipiant corruptelae et uitiorum magisteria procedere ? Et idcirco consulte et çum