comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mox c̾reatũ. hoc ẽ angłorũ agminib impletũ
ẽ. quos inpͥncipio cũ eęlo & tra eẽ. conditos cre¬
dendũ ẽ. ac mox conditionẽ suã simul & tociꝰ
creature pͥmordialis ad laudẽ conditoris retulisse
testatur ipse conditor: qui ad iob dicit. Cũ me
& filios dĩ uocans. ad distinctionẽ hominũ sc̃orũ¬
qui pꝰ ereandi: ac uelut astra uesꝑtina pꝰ confes¬
sionẽ diuine laudationis ꝑmortẽ carnis erãt
occasuri. eqͥbus udelicet astris matutinis unũ
ob despectũ sociȩ dĩ laudationis audire meruit.
Quomͦ cecidisti de cęlo lucifer qui mane orieba
ris : & cet̾a. In cuiꝰ expositione sentẽtie sc̃s iero¬
niiꝰ menunit etiã suꝑioris cęli ita scribens. uł
anteꝗͣ de celo corruerẽt ista dicebat. uł pꝰ quam
de celo corruit.Si adhue incęlo positus: quo¬
mͦ dieit ascendã incelũ : Sed qr legimꝰ cęlũ cęli
dño. cũ eẽt incelo. id ẽ. firmamĩto. incęlũ ubi

Expanded text:
tissimis angelorum agminibus impletum est; quos in principio cum coelo et terra conditos esse, ac mox conditionem suam simul et totius creaturae primordialis ad laudem creatoris retulisse, testatur ipse Conditor, qui loqueet filios Dei nuncupans, ad distinctionem nimirum houm creandi, ac velut astra vespertina post confessionem divinae laudationis per mortem erant carnis occasuri; e quibus videlicet astris matutinis, unum ob despectum sociae Dei laudationis audire meruit: Quomodo cecidisti de coelo, Lucifer, qui mane oriebaium meum . In cujus expositione sententiae sanctus Hieronymus meminit etiam superioris coeli, ita scribens: « Vel antequam de coelo corrueret, ista dicebat; vel postquam de coelo corruit: si adhuc in coelo positus, quomodo dicit: Ascendam in coelum? sed quia legimus, Coelum coeli Domino, cum esset in coelo, id est, firmamento, i
Abbreviated transcription (Latin):
in qua habitaret pater eius.
Labitauit isrł in egypco ⁊ dix̃ filio suo iosep
ne sepeliret eũ illic. ux̃ aut̃ iacob annis. exlui
Et infirmatꝰ est iacob. et benedixit filios
ioseph alternis manibꝰ.
xIn ocauit iacob filios suos. et dixit eis quȩ
uentura erant innouissimnis diebꝰ ⁊i mortuꝰ ẽ.¬
xliiii ixit ioseph annis.c. i .x. et adutrauit
ratres suos ut cum uisitarentur. dol
rent secum ossa eius in terram suã.

Expanded text:
in qua habitaret pater ejus. LXXIX. Habitavit Israel in Aegypto, et dixit filio suo Joseph, ne sepeliret eum illic, et vixit Jacob anni Infirmatus Jacob benedixit filios Joseph alternis manibus. LXXXI. Vocavit Jacob omnes filios suos, et dixit eis quae ventura essent in novissimis diebus, et XII. Vixit Joseph annis centum decem, et adjuravit fratres suos, ut cum visitarentur a Domino, tollerent secum ossa ejus in terram suam.
Abbreviated transcription (Latin):
Facta est fames et uisus ẽ dñl y sa
et dixit ei noli descend̾e in egỹpum ei
habitauit in geiaris ubi seminaut et
fecit centuplum.
et nesciuit.
Himisit ysaac ia cob filium sum ut¬
iret in mesopotamiam.

Expanded text:
Facta est fames; et visus est Dominus Isaac, et dixit ei: Noli descendere in Aegyptum: et habitavit in Geraris, ubi seminavit et fecit centuplum, et nescivit. L. Dimisit Isaac Jacob filium suum, utiret in Mesopotamiam.
Abbreviated transcription (Latin):
expedit ei ut mola asinaria addat᷑ collo eiꝰ et demergat᷑ in
ꝓfundum. Et ioħs ait qͥ odit frẽm suum homicida ẽ et scitsq
omnis homicida ñ ht̃ uitã. et̃nã uisemanẽtẽ. Hic tał abalta¬

Expanded text:
expedit ei, ut mola asinaria addatur collo ejus, et demergatur in expedit ei, ut mola asinaria addatur collo ejus, et demergatur in profundum . Et Joannes ait: Qui odit fratrem suum, homicida est. Et scitis quia omnis h
Abbreviated transcription (Latin):
manifestat cum memorat iosue dño ubñte sex cuitates refu¬
gn dec̾nere homicidis. qͥ homicidiũ ñ sponte. fecer̃ hocẽ cadesin
galia montis neptalim. et sichem inmonte. effraim. et carntͣthi¬
tharbe ipsa ẽ ebron inmonte uida. et transiordanẽ contra occi¬
dantalem plagam hiericho urbem bosor ꝙ̃ sita: incampestri
solitudine de tribu. rnbñ. et ramoth ingalaath de tͥbn gat. et
gaulon inbasan. de tͣbu manasse. hecuritates constitute ftͣ cunc¬
tis filiis isrł. et aduemis. qui habitant int̾ eos. ut sugeret ad eas
qui animam nescius ꝑcussisset et ñ moreret᷑ ininanu ꝓximi
effusum sangninẽ. undicare cupientes: donec staret ante po¬
płm expositurꝰ causam suam. Mistice aũt si qͥs ꝑinuidiam
et odium. mucrone malitie aliquẽ ꝑcusserit. et inmortẽ aĩe
seduxerit. et̃ne morti. ipse obnoxus erit. Uude ipsa ueritasait
Si quis scandalitauerit unum depusillis istis qͥ inme cdt̃

Expanded text:
manifestat cum commemorat Josue, Domino jubente, sex civitates refugii decernere homicidis, qui homicidium non sponte fecerint: hoc est Cades in Galilaea montis Neptalim; et Sichem in monte Ephraim; et Cariath Arbe: ipsa est Hebron in monte Juda; et trans Jordanem contra occidentalem plagam Jericho urbem Bosor, quae sita est in campestri solitudine de tribu Ruben; et Ramoth Galaad de tribu Gad; et Gaulon in Basan de tribu Manassae. Hae civitates constitutae sunt cunctis filiis Israel, et advenis qui habitant inter eos, ut fugeret ad eas qui animam nescius percussisset, et non moreretur in manu proximi effusum sanguinem vindicare cupientis, donec staret ante populum expositurus causam suam. Mystice autem, si quis per invidiam aut odium mucrone malitiae aliquem percusserit, et in mortem animae se duxerit, aeternae morti ipse obnoxius erit. Unde ipsa Veritas ait: Si quis scandalizaverit unum de pusillis istis qui in me credunt,
Abbreviated transcription (Latin):
aquilaꝵ adsimilat᷑. q̃ nos abinfimis suis exortationibꝰ
eleuant. et suis ꝯsolationib portãt suisq docum̃tis
semꝑ ad ardua oꝑa uirtutũ. et celestia p̃mia ꝓuocant.
Si gͦ audieritis uocẽ meã. et custodieritis pactũ meum
hoc laudis testimontũ quondam antiquo dĩ ppło ꝑmoy¬
sen datum ẽ. qd pꝰea recte. gentib dait apłs petrus dicens.
Uos aut̃ genꝰ electũ regale sacerdotiũ. gens scã ppłs ad¬
tes adunauit: qdđ gñs electum uocat ꝓpt̾ fidẽ. ut distĩ¬
gat abeis. qui lapidẽ untũ repbando facti st̃ ipsireꝓ¬
bi. Regale aũt sacerdotiũ qr illiꝰ corpori st̃uniti. qui
rex sumius et sacerdos ẽ uerꝰ regnum suis tribues
ut rex. et ut pontifex eoꝵ peccata sui sanguinis hostia.
mundans: regale sat̾dottum eos nominat ut et regnum
sꝑare ꝑꝓetuum. et hostias inmacłate ꝯu̾satioĩs dõ semꝑ

Expanded text:
aquilarum assimilatur, quae nos ab infimis suis exhortationibus aquilarum assimilatur, quae nos ab infimis suis exhortationibus elevant, et suis consolationibus portant, suisque documentis semper ad ardua opera virtuitu audieritis vocem meam et custodieritis testamentum meum,Hoc laudis testimonium quondam antiquo Dei populo per Moysen datum est, quod postea recte gentibus dat apostolus Petrus dicens: Vos autem genus electum, regale sacerdotium: gens sancta, populus actes adunavit. Quas genus electum vocat propter fidem, ut distinguat ab eis qui lapidem vivum reprobando facti sunt ipsi reprobi. Regale autem sacerdotium, quia illius corpori sunt uniti, qui rex summus et sacerdos est verus, regnum suis tribuens ut rex, et ut pontifex eorum peccata sui sanguinis hostia mundans. Regale sacerdotium eos nominat, ut et regnum sperare perpetuum, et hostias immaculatae conversationis Deo semper
Abbreviated transcription (Latin):
ppłm lex et faceret omnia q̃cumq dic̾et. legisq diminu¬
de tr̃a egypti indie hac. uenũt insolitu dinẽ sinai. castra¬
metati sunt. nam ꝓfecti de raphidim et ꝑuenientes tisq
indesertum sinai:. castra metati ft̃ in eodẽ loco. Ibiq tsrł
fix̃ tentoria eregione montis: moꝰses aũt ascenditad
tem sinai: ibiq moyses ascendit ad dm̃. et dominus ad
eum descendit. S quid ẽ moralit̃ qđ moyses inmõtẽ as¬
cendit et dñs inmontẽ descendit. Mons quippe altitu¬
do contemplationis nra ẽ: in qua ascendimus ut adea
q̃ ultra. infirmitatẽ nr̃am sc̃ intuenda subleuemur.
S inhãe dominus descendit. qr scĩs multũ ꝓficientib
parum de se: aliqͥd eoꝵ sensib aꝑit. uos ipsi uidistis q̃¬
fecerim egyptiis. quomͦ portau̾m uos suꝑ alas aqui¬
lar̃ et assumpserĩ mͥ: alas aquilaꝵ doctͥnas mistice
appellat duoꝵ testam̃toꝵ. bñ aũt scͥptura sacre penns

Expanded text:
populum lex, et faceret omnia quaecunque diceret; legisque diminupopulum lex, et faceret omnia quaecunque diceret; legisque diminude terra Aegypti, in die hac, venerunt in solitudinem Sinai. Nam profecti de Raphidim, et pervenientes usque in desertum Sinai, castra metati sunt in eodum loco; ibique Israel fixit tentoria e regione montis. Moyses autem ascendit ad tem Sina, ibique Moyses ascendit ad Dominum, et Dominus ad eum descendit. Sed quid est moraliter quod Moyses in montem ascendit, et Dominus in monte descendit? Mons quippe altitudo contemplationis nostrae est, in qua ascendimus ut ea quae ultra infirmitatem nostram sunt intuenda sublevemur. Sed in hunc Dominus descendit, quia sanctis multum proficientibus, parum de se aliquid eorum sensibus aperuit. fecerim Aegyptiis: quomodo portaverim vos super alas aquilarum, et assumpserim mihi. Alas aquilarum, doctrinas mystice appellat duorum Testamentorum. Bene ergo Scriptura sacra pennis
Abbreviated transcription (Latin):
legant᷑ utiq licteraꝵ qͥ uitroduc̃t mltit̾as. sic̃ resonat
grecum uocabulũ. hic sane significat᷑. ante legem datã¬
quod habuerint hebrei q̃ quando ceꝑint eẽ. nescio utr̃ ua
leat indagari. Nõ nullis enim uidetur apͥmis hominib eoᷤ
cepisse et ꝑductos eẽ. ad noe. atq inde ad parenteᷤ abrae
et inde ad ppłm isrł s unde hoc ꝓbari possit ignoro. Hoc ꝰ¬
magne admirationis ẽ. ut diximus. quod moyses ꝓpła
dõ plenus. qͥ cũ dnõ facie adfaciẽ loq̃batur:. abhomine
gentili ꝯsilium accep̃. ut facet omnia q̃cumq diceret illi
nisi ut formam humilitatis ppłoꝵ pͥncipib daret. et fu¬
turi sacram̃ti designaret unaginẽ. Sciebat enim futtir̃
quandoq qdđ ꝑ ppłm ergñtib cong̃gatũ. ea q̃ in lege erãt
eo suggerente complerentur. Bonumq et spãlem intel¬
lectum adferret adlegem dĩ. et sciebat qr audiret eundẽ

Expanded text:
legantur utique litterarum, qui introducant in litteras, sicut resonat legantur utique litterarum, qui introducant in litteras, sicut resonat graecum uocabulum. hic sane significatur, ante legem dataquutrum valeat indagari. Non nullis enim videtur, a primis hominibus eas coepisse et perductas esse ad Noe, atque inde ad parentes Abrahae, et inde ad populum Israel. Sed unde hoc probari possit, ignoro. Hoc magnae admirationis est, ut diximus, quod Moyses propheta Deo plenus, qui cum Domino facie ad faciem loquebatur, ab homine gentili consilium accepit, ut faceret omnia quaecumque diceret ille: nisi ut formam humilitatis populorum principibus daret, et futuri sacramenti designaret imaginem. Sciebat enim futurum quandoque quod populum ex gentibus congregatum, ea quae in lege deerant, eo suggerente compleantur; bonumque et spiritualem intellectum, afferret ad legem Dei; et sciebat quia audiret eumdem
Abbreviated transcription (Latin):
neq contẽpsit alienigene soceri sui ꝯsilium. qͥnqͣm et ipse
iethro. cum ifrahelita ñ fuisset: utẽ int̃ uiros dm̃ uerũ
colũteᷤᷤ religioseq sapientes habñdꝰ sit quẽ ad modũ etiob
cum exipso ppło ñ fuisset. merito q̃rit᷑ immo c̃dibiliꝰ ha¬
betur. ambigue quippe. posita st̃ uerba uł utr̃ sacrifical¬
uerit. dõ uero inppło etus quando uidit gener̃ suũ. uł utr̃
eum adorauit ip̃se. moyses. quãquam de adoratione etiã
si exp̃sse positum ẽẽt bonor uidẽtur socero redditꝰ eo mͦ
quo solet hominib honorificentie causa exhibi apatrib
sic̃ de abraam scͥptum ẽ. quod adorauerit filios hech. Quoᷤ
aũt̃ dicat grammato isagogas pꝰ decuriones ñ facile sci¬
ripot̃. qm̃ hoc nom̃ innullo usu habemꝰ. uł officioꝵ uł
magisterioꝵ. Nam quidam doctores int̃p̃tati st̃. ut in tel¬

Expanded text:
neque contemsit alienigenae soceri sui consilium. quamquam et ipse neque contemsit alienigenae soceri sui consilium. quamquam et ipse Iothor, cum Israhelita non fuisset, utrum inter uiros deum uerum colentes religioseque sapientes habendus sit, quemadmodum et Iob, cum ex ipso populo non fuisset, merito quaeritur, immo credibilius habetur. ambigue quippe posita sunt uerba, uel utrum sacrificauerit deo uero in populo eius. quando uidit generum suum, uel utrum eum adorauerit ipse Moyses; quamquam de adoratione etiam si expresse positum esset, honor uideretur socero redditus eo modo quo solet hominibus honorificentiae causa exhiberi a patribus; sicut de Abraham scriptum est, quod adorauerit filios Chet. quos autem dicat Ypafxfxatos-.saVWfst; post decuriones, non facile sciri potest, quoniam hoc nomen in nullo usu habemus uel officiorum uel magisteriorum. nam quidam "doctores" interpretati sunt, ut intel
Abbreviated transcription (Latin):
meis et oꝑa q̃ faciant. cum ppło unuier sõ hec agendõ de
monstrat. Non enim ait unius cuiusq t̾iba refer ad dm̃¬
s u̾ba eorum: cum supra dixissec esto tu ppło inbis que
ad dm̃ ft̃: pꝰ. hec ammonet. ne singłoꝵ negotia q̃ int̃ se
habñt. deserantiur: electis uidelicet potentib uiris dm̃
colñtibꝰ iustisec qͥ od̾int suꝑbiã quos ostitueret sr̃ mille¬
nos alios suꝑ centenos. alios suꝑ quinquagenos alios
suꝑ denos: sic et abipso moyse remonit graues et ꝑiculo¬
sas occupationes. nec istos grauauit. quando quidẽ ip¬
si mille. bab̾ent. nñ suꝑse. et sub illo hab̾ent alios decẽ
et subeis alios uingiiti. et subbis alios centũ. ut uix
aliqͥd ad singulos quosq p̃positos ꝑuenirẽt qđ uidica¬
re necesse habent. Insinuatur hic etiam humilitatis ex¬
emplum. qđ moy ses cum quo ds̃ loquebat᷑. ñ fastidiurt

Expanded text:
in eis, et opera quae faciant, cum populo universo haec agenda esse in eis, et opera quae faciant, cum populo universo haec agenda esse demonstrat. Non enim ait uniuscujusqsed: uerba eorum, cum supra dixisset: esto tu populo quae ad deum sunt. post haec admonet, ne singulorum negotia, quae inter se habent, deserantur electis uidelicet potentibus uiris deum colentibus iustis et qui oderint superbiam, quos constitueret super millenos, alios super centenos, alios super quinquagenos, alios super denos. sic et ab ipso Moyse remouit graues et periculosas occupationes nec istos grauauit, quandoquidem ipsi mille haberent unum super se et sub illo haberent alios decem et sub eis alios uiginti et sub his alios centum, ut uix aliquid ad singulos quosque praepositos perueniret, quod iudicare necesse haberent. insinuatur hic etiam humilitatis exemplum, quod Moyses, cum quo deus loquebatur, non fastidiuit
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. Esto tu ppło inhis q̃ ad dm̃ ꝑtinẽt. ut referas q̃ dicunt᷑
adeum. ostendasq ppło cerimonias. et ritum colendi uiãq
ꝑquam ingredi debeant. et opͦ quod fac̾e. Ptouide aũt de
omni plebe uiros potentes et timentes dm̃. inquib sit ue¬
ritas. et qui od̾int auaritiã. et ꝯstitue exeis tribunos. et cẽ¬
turiones quinquagenarios. et decanos qui iudicẽt ppłm
omni tp̃r: quicquid aũt mauis fuerit referant adte: et ip.¬
si munora tantũ modo iudicẽt. Leunisq tͥ sit partito in
alios onere: si hoc feceris: implebis imꝑiũ dñi. et p̃cep¬
ta eiꝰ pot̾is sustentare. et omnis hic ppłs reuertet᷑ cum pa¬
ce adloca sua. Quod uero adiungit et dicit esto tu ppło.¬
q̃ ad dm̃. et referes u̾ba eorũ ad dm̃. et testab̾is illis p̃cepta
dĩ. et legẽ eiꝰ et demonstrab̃ illis uas inquib ambulabt̃

Expanded text:
um esto tu populo in his quae ad Deum pertinent ut referas quae dicuntur um esto tu populo in his quae ad Deum pertinent ut referas quae dicuntur ad eum ostendasque populo caerimonias et ritum colendi viamque per quam ingredi debeant et opus quod facere provide autem de omni plebe viros potentes et timentes Deum in quibus sit veritas et qui oderint avaritiam et constitue ex eis tribunos et centurioomni tempore. Quidquid autem majus fuerit, referant ad te, et ipsi minora tantummodo judicent; leviusque tibi sit partito in alios onere. Si hoc feceris, implebis imperium Domini, et praecepta ejus poteris sustentare; et omnis hic populus revertetur cum pace ad loca sua. Quod vero adjungit et dicit, esto tu poestaberis illi praecepta Dei et legem ejus, et demonstrabis illis vias in quibus ambulabunt
Abbreviated transcription (Latin):
liumdat genero suo moy si. ne occupatꝰ uidiciis ppłi ⁊ ipse
et talia loquebatur. ab allenigena passus ẽ. admon̾i.
Inquo scͥptura nos admonet. ꝑquẽlbet hominẽ detͣ
consilium ueritatis ñ deb̾e contẽpni. Uidñdum etiã
ne forte ibi uoluerit ds̃ ab alienigena admoneri mos¬
sen: ubi et ipsũ posset temptare suꝑbia: sed ebat enim
iethro eos eligere uissit aduidicandas causas ppłi.
qͥ odissent suꝑbiam: deurde qͣm sit obseruandũ qđ ali¬
bi scptura dicit. fili ne mnultis fint actus tui.: Satis
et hic apparet: deinde u̾ba iechit dantis ꝯsilium moysi ꝯsi¬
d̾anda ft̃. Dic̃ẽnim nc̃ itaq audime. et ꝯsilium dabotͥ et.
erit ds̃ tecum. Ubi mͥ uidetur significari nimis intẽtũ hu¬
manis actionibꝰ animum dõ quodã modo uacare quo fit
tanto plenior. quanto insuꝑna atq et̾na lib̾iꝰ extũdit᷑. Se¬

Expanded text:
lium dat generi suo Moysi, ne occupatus judiciis populi, et ipse lium dat generi suo Moysi, ne occupatus judiciis populi, et ipse et talia loquebatur, ab alienigena passus est admoneri. in quo scriptura nos admonet. per quemlibet hominem detur consilium ueritatis, non debere contemni. uidendum etiam, ne forte ibi uoluerit deus ab alienigena admoneri Mosen, ubi et ipsum posset tentare superbia: sedebat enim Jothor eos eligi jussit ad judicandas causas populi, qui odissent superbiam. Deinde quam sit observandum quod alibi Scriptura dicit, Fili, ne in multis sint actus tui. ; satis et hic apparet. Deinde verba Jothor dantis consilium Moysi consideranda sunt: dicit enim, Nunc itaque audi me, et consilium dabo tibi, et erit Deus tecum. Ubi mihi videtur significari, nimis intentum humanis actionibus animum, Deo quodammodo vacuari, quo fit tanto plenior, quanto in superna atque aeterna liberius extenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
nit adme pples: q̃rens sentñtiã dĩ cumq accidit eos aliqua
disceptatio: uenĩt adme ut indicẽ int̃ eos. et ostendã
p̃ceptũ dĩ et leges eius. Queri pot̃ quomodo moyses
ista dyxerit. cum lex dĩ adhuc. nulla conscͥpta ẽẽt. nisi
qr lex dĩ sempit̾na ẽ. quem consulunt omĩ pie m̃tes
quod illa incõmutabili ueritate p̃ceꝑit. Num qͥd emim
dum ẽ. qđ confułe. sołet dm̃. si qͥd es s in disceptationib
tante multtudinis.q̃ illum inhoc iudicandi negotio
amaneusq aduesꝑam detinebat et tã nisi sue m̃ti
p̃sidñtem dñm consułet. legemq eiꝰ etnam sapient̃
attendet qͥd iustissimñ uidicare int̃ disceptantes pos
set ñ inueniret. at ille ñ bonã inqͥt rẽ facis stulto labo.¬
re ꝯsum̾is. et tu et ppłs iste. qͥ tec̃ ẽ: ultra uires tuas ẽ
negotium. solus illud ñ pot̾is sustinere s audi u̾ba mea
atq consilia. et erit dominus tec̃. In eo quod ietho consi¬

Expanded text:
me populus quaerens sententiam Dei; cumque acciderit eis aliqua disceptatio, veniunt ad me, ut judicem inter eos et ostendam praecepta Dei et leges ejus. Quaeri potest quomodo ista Moyses dixerit, cum lex Dei adhuc nulla conscripta esset, nisi quia lex Dei sempiterna est, quam consulunt omnes piae mentes: quod illa incommutabili veritate praeceperit. Nunquid edum est quod consulere soleret Deum, si quid esset in disceptationibus tantae multitudinis, quae illum in hoc judicandi negotio a mane usque ad vesperam detinebat? Et tamen nisi suae menti praesidentem Dominum consuleret, legemque ejus sapienter attebonam, inquit, rem facis. Stulto labore consumeris et tu et populus iste, qui tecum est. Ultra vires tuas est negotium. Solus illud non poteris sustinere: sed audi verba mea atque consilia, et erit Dominus tecum. In eo quod Jethro consi
Abbreviated transcription (Latin):
iste fortitudinis signat. nisi redemptorẽ nr̃m de quoꝑ
dñi inu̾ticẽ mõtiũ: Aut qͥs ꝑignẽ nͥ sp̃c sc̃s figurat᷑ de
quo isdẽ fedẽptor nr̃ dic̃ ignẽ ueni mitt̾e int̾ram: aarõ
gͦ et hur. graues manus moysi ꝑtinẽt. atq sustendo leui¬
ores reddunt: Quia mediator dĩ et hominum. cum igne
scĩ sp̃c ueniens mandata legis grauia q̃ dlum grarnalit᷑¬
tenerent᷑ portari ñ poterãt. tolerabiliora nobis ꝑ sp̃a¬
lem intelligentiam ostendit: quasi enim moysi manus
leues reddidit: q pondus mandatoꝵ legis adiurtutem
confessionis redorsit: hanc nob̾ sequentis mĩe ꝓmissio¬
peccatrici anime dr̃ si dereliquerit uir uxorẽ suam et
illa recedens duxerit uir̃ altum. numquid reu̾tit᷑ adeũ
ultra: ñ quid ñ polluta et contaminata erit mulier

Expanded text:
iste fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum? de quo iste fortitudinis signat, nisi Redemptorem nostrum? de quo sanctus figuratur, de quo idem Redemptor noster dicit: Ignem veni mittere in terram? Aaron ergo et Hur graves manus Moysi sustinent, atque sustentando leviores reddunt, quia Mediator Dei et hominum cum igne sancti Spiritus veniens, mandata legis gravia, quae dum carnalittenerentur, portari non poterant, tolerabiliora nobis per spiritualem intelligentiam ostendit. Quasi enim manus Moysi leves reddidit, quia pondus mandatorum legis ad virtutem confessionis retorsit. Hanc nobis sequentis misericordiae promissioe specie unicuique peccatrici animae dicitur: Si dereliquerit vir uxorem suam, et illa recedens duxerit virum alium, nunquid revertetur ad eum ultra? Nunquid non polluta et contaminata erit mulie
Abbreviated transcription (Latin):
quam ase sibi paratã. contra quales dr̃. Quid enim habes qd̃
amalech militat: tenet uͥgam moyses. brachia ꝙ sua inmo¬
dum crucis d̾stendit. Sic hostis id ẽ. diabolus uiam celestis
patrie uitcludere malens signo crucis dominice. suꝑatͤ Aũ
leuaret manus moyses uincebat isrł: rursum dum incdlina¬
ret. suꝑabat amalech eleuantib enim nob̾ act nrõs adcelũ.
rectores tenebraꝵ subicunt᷑. At contͣ remissis orantes ma
tem habebat oculos: et in samuelis uolumme appellat᷑
lapis adiutorii et ntrãq manũ aaron. et hur quasi duo
ppłi aut duo testam̃ta sustentãt. Alit̃. moyses sedit in
lapide cum lex requieuit in eccła s hec eadem lex. manꝰ
graues habu̾it: que peccantes quosq ñ misericordit
ꝑtulit. s seuera districtione ꝑcussit. Aaron uero mons
fortitudinis. ur aũt ignis int̃p̃tat᷑: quem itaq mons

Expanded text:
quam a se sibi paratam; contra quales dicit, Quid enim habes quod quam a se sibi paratam; contra quales dicit, Quid enim habes quod Amalech militat. Tenet virgam Moyses, brachiaque sua in modum crucis extendit; sicque hostis, id est diabolus, viam coelestis patriae intercludere demoliens, signo crucis Dominicae superatur. Dum levaret manus suas Moyses, vincebat Israel; rursum si inclinasset, superabat Amalech. Elevantibus enim nobis actus nostros ad coelum, rectores tenebrarum subjiciuntur; at contra, remissis orantes mantem habebat oculos, et in Samuelis volumine appellatur lapis adjutorii, et utramque manum ejus Aaron et Hur, quasi popopuli aut duo testamenta, sustentant. Aliter: Moyses sedit in lapide, cum lex requievit in Ecclesia. Sed haec eadem lex manus graves habuit, quae peccantes quosque non misericorditer pertulit, sed severa districtione percussit. Aaron vero mons fortitudinis, Hur autem ignis interpretatur. Quem itaque mons
Abbreviated transcription (Latin):
adipsũ. ut inde bibat et reficiat sitim suã. Uentt aũt ama
adiosuen: elige uiros et egressus pugna contra a malech tras
ego stabo inuertice collis: habens uirgam dĩ inmanu mea.
fecit iosue ut locutꝰ ei erat moyses et pugnauit contra amalech
Moyses aũt et aaron et hur ascendunt suꝑ uerticẽ collis. Cũ¬
q leuaret moyses manus. iuncebat isrł sin aũt paululum
remisisset suꝑabat amalech manus aũt moy si erant gra¬
ues sumĩtes gͥ lapidem posuert̃ subt̃ eũ In quo sedit. aarõ
aũt et hur sustentabãt manus eius exutraq parte: et fac¬
tum ẽ ut manus ipsius ñ lasserentur: usq adoccasum solis:
fuganitq iosue amalech. et ppłm eius inore gladii. Et ecce ego
stabo suꝑ cacum̃ collis. et uirgͥa dĩ innianu mea moyses dicit
adiħm naue. cum p̃ciꝑet aduersus pͥugnari amalech. Nunc
rantes dĩ iusticiam et suã iusticiã uolentes ꝯstĩuere. io ẽ tan¬

Expanded text:
ad ipsum, ut inde bibat et reliciat sitim suam. CAPUT VIII. De ad ipsum, ut inde bibat et reliciat sitim suam. CAPUT VIII. De ad Josue: Elige viros, et egressus pugna contra Amalec. Cras ego stabo in verlice collis, habens virgam Dei in manu mea. Fecit Josue ut locutus ei erat Moyses, et pugnavit contra Amalec. Moyses autem et Aaron et Hur ascenderunt super verticem collis. Cumque levaret Moses manus vincebat Israhel sin autem paululum remisisset superabat Amalech manus autem Mosi erant graves sumentes igitur lapidem posuerunt subter eum in quo sedit Aaron autem et Hur sustentabant manus eius ex utraque parte et factum est ut manus ipsius non lassarentur usque ad occasum solis fugavitque Iosue Amalech et populum eius in ore gladii sto super cacumen collis, et uirga dei in manu mea, Moyses dicit ad Iesum Naue, cum praeciperet pugnari rantes Dei justitiam, et suam justitiam volentes constituere , id est, tan
Abbreviated transcription (Latin):
uillo aũt ministeriũ fuit: quando quidẽ et pͥmis suis
uerbis dĩ. hoc illi ait de frẽ suo. erit tͥ ad ppłm. tuilliq
cutiesq petram. et exhibit ex ea aqua. ut bibat ppłs
fecit moises ita coram hominib isrł et uocauit noñ
tauerant qͥnm dicentes. est ne dñs in nob annon: pꝰ mã¬
na querit᷑ ppłs abardore sitis et fons de petra rupit: la¬
dem aũt petra q̃ ꝑcussã aquã euomuit ip̃i figurã ha
enim petra fons in anauit. ꝑcussus meruce ip̃e. sitiẽtibꝰ
lauacri grãm. et donum sp̃c scĩ effudit. fetram enim
iqͥt ade spãli conseqñti eos petra petra aũt erat ip̃c.
Quod aũt sitiens ppłs paqua murmurat adusus moysen.
et ꝓptẽa ibet ds̃ ut ostendat ei petram de. qua bibebant.
quid hoc significant. nisi qi si quis ẽ qui legens moy sen mur¬
murat aduersus eum. et displicet ei lex. que scđm litteram ẽ

Expanded text:
in illo autem ministerium fuit? quando quidem et primis suis in illo autem ministerium fuit? quando quidem et primis suis uerbis deus hoc illi ait de fratre suo: erit tibi ad populum, tu illi quae ercutiesque petram, et exibit ex ea aqua, ut bibat populus. Fecit Moses ita coram senioribus Israel: et vocavit nomen taverunt Dominum, dicentes: Est ne Dominus in nobis, an non? na queritur populus sub ardore sitis, et fons de petra erupit. Eadem autem petra, quae percussa aquam evomuit, Christi figuram habenim petra fons manavit. Percussus in cruce Christus sitientibus lavacri gratiam, et donum Spiritus sancti effudit. 2. Petram enim quit, de spirituali consequente eos petra; petra autem erat Christus . Quod autem sitiens populus pro aqua murmurat adversus Moysen, et propterea jubet Deus ut ostendat ei petram de qua bibant, quid hoc significat, nisi quia si quis est qui legens Moysen murmurat adversus eum, et displicet ei lex quae secundum litteram est
Abbreviated transcription (Latin):
montem oreb sciendum autẽ quod omnis ħemis usq admõ¬
tem. sin as sin uocetur: et extoto ꝓuintia etiam locꝰ unius mã¬
sionis nom̃ acceꝑit: siẽ et moab: tam urbis quam ꝓum
mus sin. et desta. et aliis. et raphidim. unde breuit mexo
do nocat᷑. qđ ꝓfecta ẽ omnis multitudo filioꝵ isrł de he¬
io. sin ꝑmarisiones suas uixta os domini ⁊ uenert raphi¬
dimi. ex quo ꝑspicuum ẽ. płes mansiones uniꝰ regionis
uocabulo demonstrari. Clamauit mos ses aũt ad dnm̃
dicens. qͥd faciam ppło huio: adhuc paululum et lapida¬
bit me ait dñs admoysen antecede ppłm: et sum e tec̃
uimanu tua et uade: flum̃ aaron legit᷑. ñ moyses uirga
ꝑcussisse nam moyses eadẽ uirga mare diuisit. ñ flum̃:
quid sibi gͦ uult. accipe uirgam in qua ꝑcussisti slum̃. an
si ita ẽ. an qd aaron fecit mos si potiꝰ. tributũ ẽ qr ꝑmos

Expanded text:
montem Choreb. Sciendum autem quod omnis eremus usque ad monmontem Choreb. Sciendum autem quod omnis eremus usque ad montem Sinai heremus Sin uocetur et ex, tota prouincia etiam locus unius mansionis nomen acceperit, sicut et Moab tam urbis quam proumus Sin et Dephca et Halus et Rapdicitur quia profecta est omnis multitudo filiorum Israel de eremo Sin per mansiones suas juxta os Domini, et venerunt in Raphidim. Unde patet plures mansiones unius regionis vocabulo demonstrari. Clamavit autem Moyses ad Dominum dicens: Quid faciam populo huic? Adhuc paululum, et lapidabunt me. Ait Dominus ad Moysen: Antecede populum, et sume tecum in manu tua. flumen Aaron legitur, non Moyses uirga percussisse; nam Moyses eadem uirga mare diuisit, non flumen. quid sibi ergo uult: "accipe uirgam in qua percussisti flumen?" an si ita est. an quod Aaron fecit, Moysi potius tributum est, quia p
Abbreviated transcription (Latin):
num et urbiũ nomina certis existentib causis antiquita¬
te mutata sunt. sequitur: Gomor aũt decima pars ẽ. ephi
Ephi aũ mensura ÷ trium modioꝵ ut ulibro ruth osten¬
ditur. et gomor m̃sura ẽ. articoꝵ cenicicũ trium Auide et
in leiutico et inuumeroꝵ libro. quotiẽscumq decima pars
ephi. insacͥficio exhib̾i iubetur. iñsura gomor expensa in¬
uii. telligitur. Igitur ꝓfecta omnis multitudo filioꝵ isrł. de deser¬
to sin. ꝑmansiones suas. iuxta sermonẽ dñi. castra meta¬
ti st̃ inraphidim. ubi ñ erat aqua adbibñdum ppło. qui uir:¬
gatus contra moy sen ait da nob̾ aquam ut bibam quibꝰ res¬
pondit moyses: qͥd uirga mini ͤtra me: cur temptatis dmñ:
sitiuit gͦ ppłs ibi penuria ꝓaque. et murmurauit contra
moysen dicens cur nos exire fecisti ^ oͣccides et nos et lib̾oᷤ
nrõs. ac iumenta siti: Raphidun ẽ locus indeserto iuxta

Expanded text:
num et urbium nomina, certis existentibus causis, antiquitanum et urbium nomina, certis existentibus causis, antiquitate mutata sunt. Sequitur: Gomor autem decima pars est ephi; ephi ergo mensura est trium modiorum, ut in libro Ruth ostenditur; et gomor mensura est Atticorum choenicum trium; unde et in Levitico et in Numerorum libro quotiescunque decima pars ephi in sacrificio exhiberi jubetur, mensura gomor expensa ini igitur profecta omnis multitudo filiorum Israhel de deserto Sin per mansiones suas iuxta sermonem Domini castrametata est in Raphidim ubi non erat aqua ad bibendum populo qui iurgatus contra Mosen ait da nobis aquam ut bibamus quibus respondit Moses quid iurgamini contra me cur temptatis Dominum sitivit ergo populus ibi pro aquae penuria et murmuravit contra Mosen dicens cur nos exire fnostros ac jumenta siti ? Raphidim est locus in deserto juxta
Abbreviated transcription (Latin):
quo adusq uenirent in partẽ phoenicis. Iam dixerat
quo adusq uenirent adt̾ram q̃ in habitat᷑. s qr ñ exp̃sse¬
tat ꝓprie quam dic̾et repeticione uidet᷑. quandã ꝓpri¬
etatem exp̃ssisse. dicendo inpartẽ phoenicis: s tc̃ illam t̃rã
sic credendum ẽ appellatam modo enim ñ hoc uocat᷑ no¬
ine alia quippe. ẽ q̃ phenice appellat᷑ regio tyri et. si¬
donis. quia illos transisse ũ legitiuz quamquã scͥptura
fortasse potuerit t̃ram phenias appellare ubi palmra¬
r̃ arbores iam eẽ ceꝑant. pꝰ heremi uastationẽ. qm̃ palma
grece sic appellat᷑. Initio enim ꝑfectioĩs sue. inuenant
locum ubi septuaginta palmar̃ arbores fuerant. et
duo decim fontes.s pꝰea eos excepit heremi ꝓlixitas ubi
tale aliquid ñ fuit. quousq uenirent ad loca. q̃ colebãt᷑.
uerum ille sensus ẽ ꝓbabilior ut cͥdamus sic appella¬
tam t̃c̃ fuisse tram. Multar̃ enim t̃raꝵ. et locoꝵ sic̃ flumi¬

Expanded text:
quoadusque venirent in partem Phoenicis. Jam dixerat, quoadusque venirent ad terram quae inhabitatur; sed quia non expresserat proprie quam diceret, repetitione videtur quamdam proprietatem expressisse, dicendo, in partem Phoenicis. Sed tunc illam terram sic credendum est appellatam; modo enim hoc non vocatur nomine. Alia quippe est quae Phoenice appellatur regio Tyri et Sidonis, qua illos transisse non legitur. Quanquam Scriptura fortasse potuerit terram Phoenicis appellare, ubi palmarum arbores jam esse coeperant post eremi vastitatem; quoniam palma graece sic appellatur. Initio enim profectionis suae invenerunt locum, ubi septuaginta palmarum arbores fuerant, et duodetale aliquid non fuit, quousque venirent ad loca quae colebantur. Verum ille sensus est probabilior, ut credamus sic appellatam fuisse tunc terram. Multarum enim terrarum et locorum, sicut flumi
Abbreviated transcription (Latin):
aliquẽ leserit habet urbes refugu. ecclam̃ udelicet catholicã
ubi seangustia penitñtie coartans. ꝑ omne tempꝰ p̃sentis uite
bonis oꝑib studium in pñdñs maneat. et si sepͭm suã inmor

Expanded text:
aliquem laeserit, habet urbes refugii, Ecclesiam videlicet catholicam: ubi se angustia poenitentiae coarctans, per omne tempus praesentis vitae, bonis operibus studium impendens maneat; et si spem suam in mor
Abbreviated transcription (Latin):
didit inmanum eiꝰ. Cum uero uolens occidit et us occidit. ⁊ ds̃
tradidit inmañ eiꝰ. hoc int̾ ergo ẽ quod illic ds̃ tantũ fecit hic aũt
ds̃ et homo ꝓpt̃ uoluntatẽ facientis. s ñ sic̃ ds̃ homo. Ds̃ enim
ñ nͥ iuste homo aũt pena dignus. ñ qi illũ occidit quẽ ds̃ nol¬
let occidi. s qi ꝑmiquitatẽ. Nõ enĩ minist̾io dõ iubñti p̃buit¬

Expanded text:
didit in manus eius. cum uero uolens occidit, et ipse occidit et deus tradidit in manus eius. hoc ergo interest, quod illic deus tantum fecit. hic autem et deus et homo propter uoluntatem facientis, sed non sicut deus homo. deus enim nonnisi iuste, homo autem poena dignus: non quia illum occidit quem deus nollet occidi, sed quia per iniquitatem. non enim ministerium deo iubenti p
Abbreviated transcription (Latin):
agnum immolauert̃: et edłunt. qui fuit quartꝰ decimꝰ
pͥmi mensis. usq ad istum quo lex datur. dies quinqͥ¬
⁊ gunta numerantur: decẽ et septẽ scilicet pͥmi m̃sis. re
liqui abipso quarto decimo. de inde om̃s tringinta scđi
m̃sis. qui funt quadraguita septẽ. et t̃cius tti m̃sis.
qui ẽ. asollẽpnitate occisi agni quĩquagesimꝰ. Ac ꝑhoc¬
inista umbra futuri scđ̾m agni inmaculati diẽ festũ. sic̃
quingesimo die lex data ẽ que conscͥpta ẽ digito dĩ. ita
ipse ueritate nom testam̃ti afestiuitate agni in macula
cet hodie et cras. utq ipsi lauent uestim̃ta sua et sint
conspectum dĩ ꝑuenire defiderat scificare se debet. idẽ.
sana fide et digna conu̾satione p̃parare. et uestim̃ta sua¬
⁊ lauare io ẽ oꝑa sua mundare inp̃senti uideliceret in
futuro tempore. qđ significat hodiernꝰ dies crastinus qua¬
tinꝰ ad głam resur rectionis. et ĩmortalitatis dnĩce ꝑtinge

Expanded text:
agnum immolaverunt et ederunt, qui fuit quartus decimus agnum immolaverunt et ederunt, qui fuit quartus decimus primi mensis, usque ad istum quo lex datur, dies quinquaginta numerantur: decem et septem scilicet primi mensiliqui ab ipso quarto decimo. Deinde omnes triginta secundi mensis, qui fiunt quadraginta septem et tertius tertii mensis qui a solemnitate occisi agni quinquagesimus in ista umbra futuri secundum agni immaculati diem festum, sicut quinquagesimo die lex data est, quae conscripta est digito Dei, ita ipsa veritate Novi Testamenti, a festivitate agni immaculaticet hoconspectum Dei pervenire desiderat, sanctificare se debet, id est, sana fide et digna conversatione praeparare; et vestimenta sua lavare, id est, opera sua mundare; in praesenti videlicet et in futuro tempore, quod significat hodiernus et dies crastinus: quatenus ad gloriam resurrectionis et immortalitatis Dominicae pertingere
Abbreviated transcription (Latin):
nc̃ ueniã adte incaligine nubis ut audiat me ppłs lo¬
quentẽ adte: et cͥdat tͥ inꝑpetuum. ł caliginẽ et omneqͥc¬
quid tenebrosum indescensu dĩ erat: lutra legis desig¬
natur. ꝑ montẽ uero et omne quicqͥd sibi splendidũ fuit.¬
⁊ sensus spãlis demonstrat᷑ omẽ leue et lucidũ ad fideles ꝑ¬
tinet: omnis aũt tra et tenebrositas adifideles t̾rendos:
Idõ aũt lex cum trore dat᷑ ut ppłs carnalis dm̃ timeret
et legem eiꝰ cum reuerñtia conseruaret. Nũtiauit ergo
moyses uerba ppłi ad dnĩn: qͥ dixit es uade adppłm. et
sc̃ĩfica illos hodie. et cras. lauentq uestim̃ta sua. et surt
parati indiem tc̃ium: die aũt t̃cio. descendet dñs coram
omni plebe suꝑmontẽ sinay. hac quid ẽ die reꝑitur
dari lex. q̃ uitabulis lapideis scͥpta ẽ digito dĩ. sic̃ ꝯse¬
qñtia docent. dies aũt iste tc̃uis apparet. t̃rii eẽ mensis
abexitu isrł exegipto. Exdie ergo quo pascha ficert̃ idẽ

Expanded text:
in caligine nubis, ut audiat me populus loquentem ad te, et credat tibi in perpetuum. Per caliginem et omne quidquid tenebrosum in decessu Dei erat, littera legis designatur; per montem vero et omne quidquid ibi splendidum fuit, sensus spiritualis demonstratur. Omne leve et lucidum ad fideles pertinet: omnis autem terra et tenebrositas, ad infideles terrendos. Ideo autem lex cum terrore datur, ut populus carnalis Deum timeret, et legem ejus cum reverMoyses verba populi ad Dominum, qui dixit ei: Vade ad populum et sanctifica eos hodie et cras; laventque vestimenta sua, et sint parati in diem tertium. Die enim tertio, descendet Dominus coram omni plebe super montem Sinai. Hac quidem die reperitur dari lex, quae in tabulis lapideis scripta est digito Dei: sicut consequentia docent. Dies autem iste tertius apparet tertii esse mensis ab exitu ex Aegypto. Ex die ergo quo pascha fecerunt, id est,
Abbreviated transcription (Latin):
manet. Ipse uͦ seruiis exnt. cũ uestitu suo: quia bona accio
uł emisdẽ bone accionis. fructꝰ p̃dicatoris m̃cede repu¬
tantur. inse uͦ uidesidi sui int̃ntione. ꝑdurans ꝑsuꝑnã
grãm ad contemplationẽ lib̾ egͥdit᷑ quodsi dix̾it serũ dili

Expanded text:
manet. Ipse vero servus exit cum vestitu suo: manet. Ipse vero servus exit cum vestitu suo: vel ejusdem bonae actionis fructus praedicatoris mercede reputantur. Ipse vero in desiderii sui intentione perdurans, per supernam gratiam ad contemplationem liber egreditur. Quod si
Abbreviated transcription (Latin):
sruitiũ ueniret. habestuduit: ebieus seruus cũ uxore ẽptꝰ
ẽ. et pler̃q his qͥtalis ẽ. pot̃ ad cõtẽplatiuã uitã transire
et tm̃ accinã ñ deserere: unde. et illic subdit d. babñsuxorẽ
et uxor egrediat᷑. simul cũ eo enim adlib̾tatẽ. et uxor egredit᷑
quando is qui adcõtemplatiuã. ꝑuenit. etiã foris actionẽ
boni oꝑis qua ꝓdesse possit aliis ñ relinquit Se aũt dñs de¬
dĩt illiuxorẽ et pepit filios et filias mulier et lib̾i ert̃ domini
sui. ipse uͦ exit inuestitu suo: seruo empto dñs dat uxo¬
rem. cũ p̃dicator quisq eum. quẽ uire omĩpotñti dõ
mancipauerit bone actioni conungit. Nam et p̃dicato¬
res dni uocant᷑ sic̃ heliseo ꝓpħe. de p̃dicatore suo dp̃sciᷤꝰ¬
qđ dñs tuus. tollat᷑ ate. Unruͦ sertũ emꝑticũ filios et
filias pariet. qñdo ei bona actio fortes uł teneros fruct
generat S miilier q̃ adño data ẽ eidẽ dno cum filiis re¬

Expanded text:
studuit, Hebraeus servus cum uxore emptus est. Et plerumque is qui talis est, potest ad contemplativam vitam transire, et tamen activam non deserere. Unde et illic subditur: Si habens uxorem, et uxor egrediatur simul. Cum eo enim ad libertatem et uxor egreditur, quando is qui ad contemplationem pervenit, etiam foris actionem boni operis qua prodesse possit aliis, non relinquit. Si autem dominus dederit illi uxorem et pepererit filios et filias, mulier et liberi ejus erunt domini sui: ipse vero exiet cum vestitu suo. Servo empto dominus dat uxorem, cum praedicator quisque, eum quem jure omnipotenti Deo mancipaverit, bonae actioni conjungit. Nam et praedicatores domini vocantur: sicut Elisaeo prophetae de praedicatore suo dicinus tuus tollatur a te ? Uxor vero servi empti tum filios et filias pariet, quando ei bona actio fortes vel teneros fructus generat. Sed mulier quae a domino data est, eidem domino cum filiis re
Abbreviated transcription (Latin):
lib exeat gratis. Qund enimꝑsonaꝵ numer̃. nisi actiue uite
ꝑfectio designat᷑. q̃uid ꝑseptenariũ nͥ contẽplatiua uita expͥmit᷑:
sex annis seruit. et septimo egͥdiȩt᷑. lib. qui ꝑacttuã quam ꝑ¬
fecte exhibuerit. adcontẽplataie uite lib̾tatẽ transit. Et no¬
tandũ qđ gratis lib̃ egͥdit᷑. quia hi qͥ pꝰquã omnia fecerĩt
dict̃ se iuti leseruos eis ꝓcul dubio sic ipsa actiua fuit exmuñe
incip̃ ꝑseueret atq usq adsinẽ oꝑis. inea qua inchoauit.

Expanded text:
si activae vitae perfectio designatur? Quid per septenarium, nisi contemplativa exprimitur? Sex ergo annis servit, et septimo egreditur liber, qui per activam, quam perfecte exhibuerit, ad contemplativae vitae libertatem transit. Et notandum quod gratis liber egreditur, quia hi, qui postquam omnia fecerint, dicunt se inutiles servos , eis procul duincipit perseveret, atque usque ad finem operis in ea q
Abbreviated transcription (Latin):
altaris illius constructio obumbrabat. Isti uͦ ñ secti lapides ex
quib altare construi iubet᷑ hii ft̃ qͥ fidĩ morumq unitate soli¬
sp̃alis: his ñ ẽ iniectũ ferr̃. qr incorrupti st̃ et iacula maligni ig¬
nita ñ receꝑuit. qͥque unum altare facunt. unitate fidĩ uł con¬
cordia caritatis. Nõ ascñdes ꝑ graduo ad altare meũ. idẽ ñ grada¬
tum unũ alio p̃ferñs adme ꝑuenies: neq pͥorem atq posterio¬
rẽ. ꝙ̃r discernes. qr ditusum et seq̃stratũ ꝓpitiũ ñ h ab ebis. hoc
enim arriani faciũt. qui insecabilẽ pałs et filu. et spẽ scĩ substan¬

Expanded text:
ltaris illius constructio obumbrabat. Isti vero non secti lapides ex quibus altare construi jubetur, hi sunt qui fidei morisque unitate solispiritualis . His non est injectum ferrum, quia incorrupti sunt, et jacula maligni ignita non receperunt, quique unum altare faciunt unitate fidei, vel concordia charitatis. Non ascendes per gradus ad altare meum, id est, non gradatim unum alio praeferens ad me pervenies; neque priorem atque posteriorem tempore discernes: quia divisum et sequestratum propitium non habebis. Hoc enim Ariani faciunt, qui insecabilem Patris et Filii et Spiritus sancti substan
Abbreviated transcription (Latin):
platua uita ex di sint gr̃ã una nob̾ in necessitate ẽ alt̾a iuo¬
luntate: qͥs enim cognoscens dm̃. ad eius regnum ingredit᷑. nͥ
pairiã. qui bona q̃ posst̃ oꝑari. ñ neglegt̃ sine accuia aũt in¬
trare ñ posft̃ si neglegũt bona oꝑari q̃ possũt Illa gͦ uinecessi
tate. hec inuoluntate unde admoysen dr̃. si em̾s seruũ ebreũ
sex annis seruet tͥ inseptumno egͥdit᷑ lib̾ gratis et rłq q̃ sequũt᷑¬
ebreus enim transiẽs int̃p̃tat᷑: et seruus ebrenᷤ emit᷑ quando
unus quisq qui abhoc scło m̃tis transit. seruitio omĩpotũ¬
tis dĩ subdit᷑. Ille et enim dõ uere seriure appetit. qui abhoc
scło mnte transire didic̾it sic moyses transiũ ut uidet uisũ:
sic dauid cum uidet impnim. exaltatũ. et eleuatũ. sic̃ cedroᷤᷤ

Expanded text:
imos vivimus una nobis in necessitate est, altera in voluntate. Nemo mortalium cognoscens Deum, ad ejus regnum ingreditur, nipatriam, qui bona quae possunt operari non negligunt. Sine activa autem intrare non pr: Si emeris servum Hebraeum, sex annis serviet tibi. In septimo egredietur liber gratis . Hebraeus enim transiens interpretatur. Et servus Hebraeus emitur, quando unusquisque qui jam ab hoc saeculo mente transit, servitio omnipotentis Dei subditur. Ille etenim Deo vere servire appetit, qui ab hoc saeculo mente transire didicerit. Sic Moyses transivit ut videret visum. Sic David, cum videret impium exaltatum et elevatum sicut c
Abbreviated transcription (Latin):
uerit. c̃ tali exeat Si habns uxorẽ etuxor egͥliet᷑ simł .ict. Que de
seruo ebreo p̃cipiunt᷑. ut sex anis seruat. et dimiitat᷑ lib̾ gratis.
ñ serui xͥaam hoc flagitarẽt adnĩs suis. apłica actoritas uibet
seruos dnĩs sius eẽ subditos. ne nom̃ dĩ et doctna blasphemet᷑
Ilud enun ex hoc satis constat. inmistio p̃ceptũ. qi et ꝑtundi
subul xi aurẽ adpost̃ p̃cep̃ ds̃ qͥ lib̾tatẽ. illam recusaret lapit̃
enim ic ebreus puer. si forte inseruittitẽ. deuen̾it sex ãnis ser¬
uiat ꝑptimo uero. anno lib̾ dimiitat᷑: quod si egͥdi aseruitute
nolierit ꝓpt̃ uxorẽ et filios. ꝑuorabitur: auricula eiꝰ. ecerte¬

Expanded text:
. Quae de seruo hebraeo praecipiuntur, ut sex annos seruiat et dimittatur liber gratis, ne serui christiani hoc flagitarent a dominis suis, apostolica auctoritas iubet seruos dominis suis esse subditos, ne nomen dei et doctrina blasphemetur. illud enim ex hoc satis constat in mysterio praeceptum, quia et pertundi subula eius aurem ad postem praecepit deus, qui libertatem ile ut Hebraeus puer, si forte in servitutem devenerit, sex annis serviat, septimo vero anno liber dimittatur. Quod si egredi a servitute noluerit propter uxorem et filios, perforabitur auricula ejus
Abbreviated transcription (Latin):
Moriunt᷑ enĩ. hontint̃ sine ante. parñtes suos sine p̃ parñ¬
tes ⁊si ortui moriunt᷑ Iuid molestũ ẽ ut ꝑbãc occultã nn
uistã cõcupiscũtiã pͥmogenita cordis itu ꝑdas. Erimogenitꝰ
oms tanqͣm natos. cordis nr̃i pͥmogenita fĩdes ẽ nemo
enim bona oꝑat᷑ nͥ fides p̃cesserit: omnia oꝑa tua bona
filu tui st̃ sp̃ãles s int. hos tͥ pͥmogeuita ẽ fides quisqtis
re. alienã occulte ⁊ cupiscĩ ntiꝰ fidẽ ꝑdis. Ens enimn pͥmo
sine. dubio. simulator obseqñs . ñ. carttate s fratide: ueliti amans
eũ. aqͦte. copis fieri ħedem: amando eũ mori q̃uis: etut inre erꝰte
uideas. possessorẽ illi inuides successorẽ. Cunctꝰ aũt ppłs udebat¬

Expanded text:
moriuntur enim homines sine ante parentes suos sine post parenmoriuntur enim homines sine ante parentes suos sine post parentes suos; mortui moriuntur. illud molestum est, ne per hanc occultam et iniustam concupiscentiam primogenita cordis tui perdas. primogenomnes tanquam natos cordis nostri, primogenita fides est. Nemo enim bona operatur nisi fides praecesserit. Omnia opera tua bona, filii tui sunt spirituales. Sed inter hos tibi primogenita est fides. Quisquis rem alienam occulte concupiscis, interius fidem perdis. Eris enim primo sine dubio simulator obsequens, non charitate sed fraude, veluti amans eum a quo te cupis fieri haeredem. Amando eum mori quaeris, et ut in re ejus te videas possessorem, illi invides successorem. CAPUT XIV. De
Abbreviated transcription (Latin):
tis. siuie occulte. siue palam ht̃ p̃ceptum suũ: soncupiste̾ .xu.
aũt rex ꝓximi. qd̾ notat ds̃ uicorde etiã. si uistã ib succes¬
sionem. q̃ras. ñ. licet. Deniq qͥ uolunt res alienas. tanqͣm
iuste. possid̾e hedes se. q̃runt. fieri amorientib quid enĩtã
iustũ iidet᷑ qͣm rem sibi. delictã posside. hab̾e utre cõmin¬
ni᷑ qͥd ap̃ de. facit. homo dimissũ õ mͥ. heditatẽ consecutꝰ
sum. testam̃tũ. lego Aichil uidet᷑ ustiꝰ ista uoce auaricie
tu laudas quasi iure. possidñtẽ. ds̃ dampnat inuiste. con¬
cupiscñtẽ luide qualis es qͥ optas te. abaliquio ħedẽ fieri
ñ uis ut habeat. ħedes: In ħectib aũt nichil cariꝰ. pͥmoge¬
nuo pinde in pͥmogenttis tuis puniris. qͥ cd̃cupiscñdo res
alienas id quod tͥ utre ñ debebat᷑ quasi mris umbrã ꝑqͥ¬
ris et. facile ẽ quidẽ. fis. corporalit̃ amitt̾e pͥmogenitos.

Expanded text:
ti sine occulte siue palam habet praeceptum suum. concupiscere ti sine occulte siue palam habet praeceptum suum. concupiscere autem rem proximi, quod notat deus, in corde, etiam si iustam ibi successionem quaeras, non licet denique qui nolunt res alienas tamquam iuste possidere, heredes se quaerent fieri a morientibus. quid enim tam iustum uidetur quam rem sibi derelictam possidere, habere iure communi ? quid aput te facit, homo? dimissum est mihi; hereditatem consecutus sum; testamentum lege.a nihil uidetur iustius ista uoce auaritiae. tu laudas quasi iure possidentem: deus damnat iniuste concupiscentem. uide qualis es, qui optas te ab aliquo heredem fieri: non uis, ut habeat heredes. in heredibus autem nihil carius primogenito. proinde in primogenitis tuis puniris, qui concupiscendo res alienas id quod tibi iure non debebatur quasi iuris umbram perquiris. et facile est quidem, fratres, corporaliter amittere primogenitos:
Abbreviated transcription (Latin):
ne. ẽ. qui tolerabilit̃ ferat hodiens has tenebras ista facien¬
tiũ talia cõcupiscñtiũ: uȩre. exxecant᷑ furore. horribili furor
enimindomitꝰ ẽ conculcare uiri uxorẽ Decim̃ p̃ceptũ s̃. ñ cõ¬
cupisces ullã rẽ ꝓiximi tui. ñ pecꝰ ñ possessionẽ ñ subiugiũ
ñ aliquid omĩo ꝓximi tti ñ concupisceͥs: huc mala plaga
contraria ẽ decima mors pͥmo genitoꝵ. inq̾ plaga tũ cõpa¬
rationẽ quandã q̃ro. nichil. mͥ int̾ĩ occurrit fortassis occur
et qͥ furto aufert. ut. qͥ furat᷑ aliquid ꝓximi ñ pot̃ nͥ rẽ ꝓxi¬
mi furari. s de firto iam suꝑiꝰ p̃ceptũ ẽ uͥ. intelligas et
rapinam. Nõ enim. de. fuito p̃ciꝑet. et de. rapina tac̾et scͥp¬
tura. nͥ te. intellig̾e. uoliuss qr si. penale ẽ clanculo. aufer¬
re. multomaioris pene. ẽ iuolñt eriꝑez auferre. gͦ. nolũ¬

Expanded text:
mne est qui tolerabiliter ferat. o densas tenebras ista facienmne est qui tolerabiliter ferat. o densas tenebras ista facientium, talia concupiscentium! uere excaecantur furore horribili furor enim indomitus est conculcare uiri uxorem. Decimum praeceptum est: non concupisces ullam rem proximi tui, non pecus, non possessionem, non subiugium; non aliquid omnino proximi tui concupisces. huic malo plaga contraria est decima, mors primogenitorum. in qua plaga cum comparationem quandam quaero, nihil mihi interim occurrit — fortassis occurret qui furto aufert et qui furatur aliquid proximi non potest nisi rem proximi furari. sed de furto superius iam praeceptum est; ubi intellegas et rapinam; non enim de furto praeciperet et de rapina taceret scriptura, nisi te intellegere uoluisset, quia si poenale est clanculo auferre, multo maioris poenae est uiolenter eripere. auferre ergo nolen