comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cte urbes euersa castra. depopulate ꝓuintie:
nullus terrã cultor inhabitat. Seuiunt &
dñant᷑ cotidie in necem fidelium cultores y¬
doloꝵ: & tñ sacerdotes qui in pauim̃to ⁊ cinere
flentes iacere debuerunt. uanitatis sͥ noĩa
expetunt: ⁊ nouis ac ꝓfanis uocabulis głian¬
ꝓpͥam defendo: Nũquid specialẽ iniuriã uin-¬
dico: Causam omĩpotentis dĩ ago: causam
uniu̾salis ȩccł̃ie quero. Quis iste ẽ qͥ contra
statuta eugłica. contra canonũ decreta. nom̃ s
Et certe multos constantinopolitane ȩccł̃iȩ.
in hereseos uoraginẽ cecidisse nouimꝰ sacer¬
dotes: ⁊ ñ solum hereticos. s c̃ heresiarchas
factos. In de qͥppe nestorius: qui mediatorẽ
stimans. quia dm̃ hominẽ fieri potuisse ñ
credidit: usq ad iudaicam ꝑfidiã eruꝑit.
Inde macedonius: ꝗͥ consubstantialẽ ꝑatͥ ⁊
nom̃ in ea ȩccł̃ia sibi quisqͣm arripuit. un-
quando is qui appellat᷑ uniuersalis cadit.

Expanded text:
ctae urbes, eversa castra, depopulatae provinciae, ctae urbes, eversa castra, depopulatae provinciae, nullus terram cultor inhabitat; saeviunt et dominantur quotidie in necem fidelium cultores idolorum; et tamen Sacerdotes qui in pavimento et cinere flentes jacere debuerunt, vanitatis sibi nomina expetunt, et novis ac profanis vocabulis glorianriam causam defendo? Nunquid specialem injuriam vindico? causam omnipotentis Dei, causam universalis Ecclesiae? Quis est iste, qui contra statuta evangelica, contra canonum decreta, novum sEt certe multos Constantinopolitanae Ecclesiae in haereseos voraginem incidisse novimus sacerdotes, et non solum haereticos, sed etiam haeresiarchas factos. Inde quippe Nestorius, qui Mediatorem stimans, quia Deum fieri hominem potuisse non credidit, usque ad Judaicam perfidiam erupit. Inde Macedonius, qui consubstantialem Patri et nomen in ea ecclesia sibi quisquam arripuit, undequando is qui appellatur universalis, cadit.
Abbreviated transcription (Latin):
gerenda ñ st̃.S breuit̃ indico. quia sic̃t in
exercitũ italie sacellariũ habet. qui causis
supuenientib cotidianas expensas faciat.
ita & in hac urbe in causis talib eoꝵ sa¬
cellariꝰ ego sum. Et tñ hec eccl̃ia. que uno eo¬
demq tẽꝑore clericis monast̾iis pauꝑib
ppło atq insuꝑ langobardis. tã multa in¬
desinent̃ expendit: ecce ad huc ex omĩum
eccłiaꝵ afflictione premit᷑. quȩ de unius
hominis suꝑbia multũ gemunt: & si
dicere nil presumunt. A uarissimo qͦq
pͥncipi gregori liberã uoce contradixit. pꝰt
aliqua dicens. Ecce claues regni celestis haud
dubium quin petrus accepit: ipsi potestas
ligandi. ⁊ soluendi tͥbuit᷑. cura ei totiꝯ eccl̃ie
catur: & uir scĩssimꝰ consac̾dos m̃s iohes uo-¬
cari uniu̾salis ep̃s conat᷑. Exclamare cõpellor
acdicere. Otẽpora . o mores. Ecce cuncta in eu¬
rope partib barbaroꝵ iuri st̃ tradita: destrui¬

Expanded text:
gerenda non sunt. Sed breviter indico quia, sicut in gerenda non sunt. Sed breviter indico quia, sicut in exercitum Italiae saccellarium habet, qui, causis supervenientibus, quotidianas expensas faciat; ita et in hac urbe in causis talibus eorum saccellarius ego sum. Et tamen haec ecclesia, quae uno eodemque tempore clericis, monasteriis, pauperibus, populo atque insuper Langobardis tam multa indesinenter expendit, ecce adhuc ex omnium ecclesiarum afflictione premitur, quia de unius hominis superbia multi gemunt, etsi dicere nil praesumunt. » 53. Avarissimo quoque principi Gregorius voce libera contradicit, post aliqua scribens: « Ecce claves regni coelestis haud dubium est quin Petrus accepit, potestas ei ligandi atque solvendi tribuitur, cura ei totius Ecclesiae vocatur; et vir sanctissimus consacerdos meus Joannes vocari universalis episcopus conatur. Exclamare compellor, ac dicere: O tempora, o mores. Ecce cuncta in Europae partibus barbarorum juri sunt tradita: destru
Abbreviated transcription (Latin):
altissimo. Unde ꝑ om̃ipotentẽ dñm̃ rogo. ne
pietatis ur̃e tempora ꝑmittatis uniꝰ homi¬
nis elatione maculari: neq tam ꝑuerso uosa¬
bulo ullũ quo qͦ mͦ prebeatis assensũ. atq in
hac causa nequaꝗͣ mepietas ur̃a desꝑiciat.
qͥa ⁊ si peccata gregorii tanta st̃ ut pati talia
debeat: petri apłi peccata nulla sunt. ut urĩs
temporib pati talia mereat᷑. Unde iterũ atꝙ
iterũ ꝑomĩpodentẽ dñm rogo. ut sic̃t pͥores
pͥncipes scĩpetri apłi giãm quesierunt: uos
qͦ hanc uobis ⁊ querere ⁊ seruare curetis: &
ꝓpt̃ pecrata nr̃a qui ei indigne seruimꝰ. erꝰ
apud uos honor nullatenus minuat᷑: qͥ &
mͦ uobis adiuutor ẽẽ mom̃ĩb. ⁊ postmodũ
ur̃a ualeat peccata dimitt̾e Uiginti aũ iam
⁊ septẽ annos ducimus: qd̃ in hae urbe int̃
langobardoꝵ gladios uiuimꝰ. Quib qͣ
multa ab eccł̃ia hac cotidiana distributio
ne donetur. ut int̾ eos uiuere possimꝰ sug¬

Expanded text:
. Unde per omnipotentem Dominum rogo, ne pietatis vestrae tempora permittatis unius hominis elatione maculari: neque tam 113 perverso vocabulo ullum quoquo modo praebeatis assensum, atque in hac causa nequaquam me pietas vestra despiciat; quia et si peccata Gregorii tanta sunt ut pati talia debeat, Petri tamen apostoli peccata nulla sunt, ut vestris temporibus pati talia mereatur. Unde iterum atque iterum per omnipotentem Dominum rogo, ut sicut priores principes sancti Petri apostoli gratiam quaesiverunt, vos quoque hanc vobis et quaerere et conservare curetis, et propter peccata nostra, qui ei indigne servimus, ejus apud vos honor nullatenus minuatur, qui et modo vobis adjutor esse in omnibus, et postmodum vestra valeat peccata dimittere. Viginti autem jam et septem annos ducimus, quod in hac urbe inter Langobardorum gladios vivimus: quibus quam multa ab Ecclesia quotidianis diebus erogantur, ut inter eos vivere possimus, sug
Abbreviated transcription (Latin):
hanc talem uoluntatẽ ꝓdiderint: p̃cium eoꝵ a
xꝑiano scilicet emꝑtore ꝑcipiant. Si aũ post
p̃finitos tres menses quisꝗͣ huiꝰmodi seruoꝵ iu¬
daicoꝵ uelle suũ edixerit. ⁊ fieri uolu̾it xꝑianꝰ:
nec aliqͥs eũ postmodũ emere. nec dñs qͣlibet

Expanded text:
hanc talem voluntatem prodiderint, pretium eorum a hanc talem voluntatem prodiderint, pretium eorum a Christiano scilicet emtore percipiant. Si autem post praefinitos tres menses quisquam hujusmodi servorum velle suum edixerit, et fieri voluerit Christianus, nec aliquis eum p
Abbreviated transcription (Latin):
so eccłiastice pietatis patͦcinio in lib̾tatẽ
xꝑiana mancipia gregorius in lib̾tatẽ
pristinã legalit̾ reuocabat uerũ etiã pa¬
gana ad fidẽ uenire uolentia. uendi nul¬
lomodoꝑmittebat. Unde fortunato nea¬
positano ep̃o int̾ cetera scribens. ait. frat̾nita¬
tẽ urãm oportet ẽẽ sollicitã: ⁊ si de iudoꝵ ser¬
uitio ñ solũ udeus s &̃ quisꝙͣ paganoꝵ fieri
uolu̾it xꝑianꝰ postꝙͣ uoluntas er fu̾it patefasta.
ne hunc sub qͦlibet ingenio uł argum̃to euiꝰꝑiã
iudeoꝵ uenundandi facultas sit. S is qͥ ad xp̃i¬
anã conuerti fidem uolu̾it: defensione ur̃a in sl¬
b̃tatẽ modis oĩb undicet᷑. Hiuͦ qͦs huiꝰcemodi
oportet seruos amittere. ne forsitan utilitates
suas irrationabilit̾ estiment impediri. sollicita
uos hocconuenit consid̾atione seruare: ut si paga¬
nos qͦs mercimonii causa de ext̾nis finib emennt.
intra tres menses dũ emptor cui uendi debeant

Expanded text:
so ecclesiasticae pietatis patrocinio in libertatemn solum Christiana mancipia Gregorius in libertatem pristinam legaliter revocabat, verum etiam pagana ad fidem venire volentia, vendi nullo modo permittebat. Unde Fortunato, Neapolitano episcopo, inter caetera scribens, ait: « Fraternitatem vestram oportet esse sollicitam ut si de Judaeorum servitio non solum Judaeus, sed etiam quisquam pagtianus, postquam voluntas ejus fuerit patefacta, ne hunc sub quolibet ingenio vel argumento cuipiam Judaeorum venundandi facultas sit; sed is, qui ad Chrianam converti fidem desiderat defensione vestra in libertatem modis omnibus vindicetur. Hi vero quos hujuscemodi oportet servos amittere, ne forsitan utilitates suas irrationabiliter aestiment impediri, sollicita vos haec convenit consideratione servare; ut si paganos, quos mercimonii causa de externis finibus emerint, intra tres menses dum emptor cui vendi debeant
Abbreviated transcription (Latin):
ista preciꝑet. Es cũ se noua presũptione atq su¬
ꝑbia isdem fr̃ m̃s uniuersalem ep̃m appellaret.
ita ut sc̃ȩ memoriȩ decessoris mei tẽpore ascribi
se in synodo tali hoc suꝑbo uocabulo faceret. ꝙͣ¬
uis cuncta illius synodi apłica sede contradicẽte
soluta sint: triste mͥ aliqͥd serenissim dñs innu¬
it. qd̾ ñ eum corripuit qͥ suꝑbit: s me potius ab.
intentione mea declinare uoluit.: qui in hac
fr̃ẽ ⁊ consac̾dote meo contra eugl̃icam sententi¬
sapientia. ñ ẽ prudentia. ñ ẽ consiliũ contra
dm̃. Et qͥdem sepe fatus sc̃issimus fr̃: serenissi¬
qͥa tante ille orationes ei ⁊ lacrime. nilei aqͦ¬
quã contra rationẽ aut animã suã subripi ꝑ¬
mittunt. Triste tñ ualde ẽ. ut patient̃ ferat᷑.
m̃s. solus conetur appellari ep̃s. S in hac euᷤ
suꝑbia: quid aliud ñ ꝓpinqua iã antixp̃i esse
tẽpora designant᷑. Quia illũ uidelicet imitat᷑

Expanded text:
ista praeciperet. Sed cum se nova praesumptione atque suista praeciperet. Sed cum se nova praesumptione atque superbia idem frater meus universalem episcopita ut sanctae memoriae decessoris mei tempore ascribi se in synodo tali hoc superbo vocabulo faceret, quamvis cuncta acta illius synodi sede apostolica contradicente soluta sint: triste mihi aliquid serenissimus Dominus innuit, quod non eum corripuit qui superbit, sed me magis ab intentione mea declinare studuit, qui in hac fratre et consacerdote meo, contra evangelicam sententisapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Et quidem saepe praefatus sa tantae illae orationes ejus et lacrymae nil ei a quoquam contra rationem aut animam suam subripi permittunt. Triste tamen valde est ut patienter feratur  coepiscopus meus solus conetur appellari episcopus. Sed in hac ejus superbia quid aliud nisi propinqua jam Antichristi esse tempora designatur? Quia illum videlicet imitatur,
Abbreviated transcription (Latin):
honoris mandauerat. ne unꝙͣ uniuersalis
ꝓfanũ uocabulũ aut scriberent. aut scrip¬
tum susciꝑent: aut ubi fuiss scͥptũ subscri¬
berent. Quaꝑꝑter iohes multis fallatiis ad suã
ypocrisin. consensus auarissimi imꝑatoris re¬
dimens obtinuit: ut imꝑator gregorio scͥberet.
qͦ sibi pacificus extitiss Quappt̃ ipse imꝑatrici
constantine. int̾ aliqua scͥpsit dicens Sabinia¬
nõ diacono responsali med scͥbente cognoui: in
causis beati petri apłoꝵ pͥncipis contra quosdã
supbe humiles. ficte blandos. qͣnta se iusticia
ur̃a serenitas impendat. Unde adhuc ꝑeto. ut
nullius p̃ualere contra ueritatẽ ypocrisin ꝑ¬
mittatis: quia st̃ quidam uixta egregii p̃dicato¬
ris uocẽ. qui ꝑdulces sermones ⁊ benedictiones
seducunt corda in nocentiũ. Qui ueste quidem
consacerdoti meo ioħi debeam ẽẽ pacificus. Et
qͥdem sic religiosũ dñm decuit: ut saceidotib

Expanded text:
honoris mandaverat, ne unquam universalis honoris mandaverat, ne unquam universalis profanum vocabulum aut scriberent, aut scriptum susciperent, aut ubi fuisset scriptum, subscriberent. Quapropter Joannes multis fallaciis ad suam hypocrisim consensum avarissimi imperatoris redimens, obtinuit ut imperator Gregorio scriberet, quod sibi pacificus extitisset. Quapropter ipse imperatrici Constantinae inter aliqua scribit, dicens: Sabiniano, diacono responsali meo, scribente, cognovi, in causis beati Petri apostolorum principis, contra quosdam superbe humiles, ficte blandos, quanta se justitia vestra serenitas impendat. Unde adhuc peto ut nullius praevalere contra veritatem hypocrisim permittatis: quia sunt quidam qui, juxta egregii praedicatoris vocem, per dulces sermones et benedictiones seducunt corda innocentium ; qui veste quidem consacerdote meo Joanne debeam esse pacificus. Et quidem sic religiosum Dominum decuit, ut sacerdoti
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hidicunt qui leges ueteres nouer̃t.
am iudicum sue fouebat: iohes tunc ex
monacho regie urbis antistes. Qui eo tp̃re
quo gregoris a pelagio p̃sule destinatus a¬
pocrisarius. penes constantinopolim mo¬
rabatur. fugere se summũ sacerdotiũ quasi
humilit̃ finxit: s eo suscepto usq ad eo su¬
ꝑbia dolose mentis excreuit. ut ex causa
alia occasionẽ querens synodũ faceret. in
qua se uniu̾salem appellare conatꝰ ẽ. qd̃
mox papa pelagiꝰ ut agnouit: directis
epłis ex auctoritate scĩ petri apłi. eiusdem
sẏnodi acta cassauit.Diaconẽ uͦ qui uixta
morẽ ꝓ responsis eccłiasticis fatiendis. im¬
ꝑatorib ad herebat:. cũ eo missaꝵ sollem¬
nia cȩlebrare ꝓhibuit. Cuiꝰ sententiã
beatus qͦ gregorius sequens. predictum
ioħem sepe commonitũ. ⁊ ad quiescere dif¬
ferentẽ sententia pari multauerat : om̃i¬
bꝙ pontificib sub interminatione ꝑpͥi

Expanded text:
sicut hi dicunt, qui leges veteres noverunt, sicut hi dicunt, qui leges veteres noverunt, am judicum, sive fovebat Joannes, tunc ex monacho regiae urbis antistes, qui eo tempore, quo Gregorius a Pelagio praesule destinatus apocrisiarius penes Constantinopolim morabatur, fugere se summum sacerdotium quasi humiliter finxit; sed eo suscepto, usque adeo in superbiam dolosae mentis excrevit, ut causa alia occasionem quaerens, synodum faceret, in qua se universalem appellare conatus est. Quod mox papa Pelagius ut agnovit, directis epistolis ex auctoritate sancti Petri apostoli, ejusdem synodi acta cassavit. Diaconum vero, qui juxta morem pro responsis ecclesiasticis faciendis imperatoribus adhaerebat, cum eo missarum solemnia celebrare prohibuit. Cujus sententiam beatus quoque Gregorius sequens, praedictum Joannem saepe commonitum acquiescere differentem, 112 sententia pari mulctaverat, omnibusque pontificibus sub interminatione proprii
Abbreviated transcription (Latin):
nũ celesti regno famulet᷑. Et ecce dr ap-¬
ta uoce: ut ei qui semel int̾rena militia
signatus fu̾it. nͥ aut expleta militia
dicens. Ego te de notario comitẽ excubitoꝵ.
de comite excubitoꝵ cesarem. de cesare imꝑa.¬
torẽ. si solum hoc s &̃ patrẽ imꝑatoꝵ feci:
sacerdotes meos manui tuȩ cõmisi: ⁊ tu a
meo seruitio milites tuos subtrahis: Respõ¬
de rogo piissime dñe seruo tuo: qͥd uenien¬
ti ⁊ hȩddicenti responsu& es in iudicio dño
tuo: Et post pauca. Requirat gͦ dñs m̃s.
qͥs pͥor imꝑatoꝵ talem legẽ dederit. ⁊ ut
subtilius estimet. si debuit dari. Item
teodoro medico post aliqua. Pectatis inqͥt
meis facientib. ex quoꝵ suggestione uel
ꝑtulit imꝑator: ut nullus qui actionẽ
publicam egit. nullꝰ qui optio uł manu
signatus. uł inter milites ẽ habitus. ei
in monast̾io conuerti ñ liceat. nͥ forte mi¬
litia eiꝰ fu̾it expleta. Quã legem primũ

Expanded text:
num coelesti regno famuletur. Et ecce apenum coelesti regno famuletur. Et ecce aperta voce dicitur ut ei qui semel in terrena militia signatus fuerit, nisi aut expleta militia,hristus, dicens: Ego te de notario comitem excubitorum, de comite excubitorum Caesarem, de Caesare imperatorem; nec solum hoc, sed etiam patrem imperatorum feci. Sacerdotes meos tuae manui commisi, et tu a meo servitio milites tuos subtrahis? Respode, rogo, piissime domine, servo tuo, quid venienti et haec dicenti responsurus es in judicio Domino tuo? » Et post pauca: « Requirat, rogo, Dominus meus, quis prior imperator talem legem dederit, et subtilius aestimet, si dari debuerit. » Item Theodoro medico, post aliqua: « Peccatis, inquit, meis facientibus, ex quorum suggestione vel protulit imperator, ut npublicam egit, nullus qui officio vel manu signatus, vel inter milites fuit habitus, ei in monasterio converti liceat, nlitia ejus fuerit expleta. Quam legem primum,
Abbreviated transcription (Latin):
pensat: qͣnto me qͥ hec patior puriꝰ amat.
tem anastasio patriarche post multa. Quȩ
mala abarbaroꝵ gladiis. quȩ aꝑu̾sitate
iudicũꝑatim᷑: beatitudini ur̃ȩ narrare fu¬
gio: ne eius gemitꝰ augeã: quẽ miniere
consolando debuerã. Itẽ palladio prb̃o
de monte syna pt plurima. leto ut ꝓ me
me simul ⁊ multa circũdant: ita ut cum
psalmista iuredicam. In me transier̃t irȩ
tuȩ: ⁊ t̾rores tui conturbauert̃ me. sircũde¬
dert̃ me sic̃ aqua tota die: circũdeder̃t̃ me
simul. Porro mauricio tẽ auarissimo
sumulq rapacissimo pͥncipi. suggestiõib
inimicoꝵ suoꝵ funestissimã legẽ ferenti.
ut nullꝰ militũ qui uidelicet in manus
signatus fuiss conu̾ti liceret: int̾ cȩtera
sic respondit. Ad hoc potestas suꝑ omnes
homines pietati dñoꝵ meoꝵ celitꝰ data
ẽ ut qui bona appetunt aduiuent᷑: ut
celoꝵ uia largius pateat: ut t̾restre reg¬

Expanded text:
penset, quanto me qui haec patior purius amat.penset, quanto me qui haec patior purius amat.rchae post multa: « Quae 111 mala barbarorum gladiis, quae a perversitate judicum patimur, beatitudini vestrae narrare refugio, ne ejus gemitum augeam, quem minuere consolando debueram. » Item Palladio, presbytero de monte Sina, post plurima: « Peto ut pro me me simul et multa circumdant, ita ut cum Psalmista jure dicam: In me transierunt irae tuae, et terrores tui conturbaverunt me. Circumdederunt me sicut aqua tota die, circumded. Porro Mauricio tunc avarissimo, simulque rapacissimo principi, suggestionibus inimicorum suorum funestissimam legem ferenti, ut nulli militum qui videlicet in manu signatus fuisset, converti liceret: inter caetera sic respondit: Ad hoc potestas super omnes homines pietati dominorum meorum coelitus data est, ut qui bona appetunt, adjuventur, ut coelorum via largius pateat, ut t
Abbreviated transcription (Latin):
is reputo. qͥa iste qui nc̃ int̾ est haud
dubiũ quin romanoꝵ exarchus ⁊ pug¬
nare contra inimicos nr̃os dissimulat.
⁊ nos facere ꝑacẽ uetat: quãuis iam mͦ
etiãsi uelit facere omĩno ñ possimus:
qͥa ariulfus exercitũ autharith ⁊ nor¬
dulsi habens. eoꝵꝵ sibi dari precaria desi¬
derat: ut nobiscũ loqͥ aliqͥd de pace dig¬
netͣ. ¶te sebastiano ep̃o syrmiensept
aliqua. Que scĩssime fr̃ de amici ur̃i &¬
domni romani ꝑsona in hac t̾ra patimur:
loqui minime ualemꝰ. Breuit tñ dico.
qͥa eius in nos malicia gladios langobardoꝵ
uicit: ita ut benigniores uideant᷑ hostes qͥ
nos interimunt: ꝙͣ rei publice uidices. qͥ
nos malicia sua rapinis atq fallaciis in co-¬
gitatione sua consumũt. Et uno tempore :¬
gerere optant. Et ideo contra hostiũ insidiaᷤ
sollicitũ uigilare. contra ducũ fallacias atꝙ
malicias suspectũ semꝑ existere: cuiꝰ laboriᷤ
cuiꝰ doloris sit ur̃a fr̃nitas tanto uerius

Expanded text:
 reputo, quia iste, qui nunc interest haud dubium quin Romanus exarchus, et pugnare contra inimicos nostros dissimulat, et nos facere pacem vetat: quamvis jam modo, etiamsi velit, facere omnino non possumus: quia Ariulphus exercitum Autarith et Nordulfi habens, eorum sibi dari precaria desiderat, ut vobiscum loqui aliquid de pace dignetur. » Item Sebastiano, episcopo Sirmiensi, post aliqua: « Quae, sanctissime frater, de amici vestri domni Romani persona in hac terra patimur, loqui minime valemus: breviter tamen dico quia ejus in nos malitia gladios Langobardorum vicit, ita ut benigniores videantur hostes, qui nos interimunt, quam reipublicae judices, qui nos malitia sua, rapinis atque fallaciis in cogitatione consumunt. Et uno tempore ue et populi gerere, contra hostium insidias sollicitum vigilare, contra ducum fallacias atque malitias suspectum semper existere, cujus laboris, cujus doloris sit, vestra fraternitas tanto verius
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum oi subtilitate ⁊ sollicitudine stu¬
deat ꝑscrutari. ⁊ si reuera ẽ. atq manife¬
sta tͥ ueritate constiterit. qͥa neq iꝑsi un¬
de se redimant. neq sumptꝰ portitor ha¬
bet. eos studii tui sit redimere: sciens quia
qͥcquid in eis dederis. tuis sine dubio rati
confugientia ad eccł̃iam: nũꝙͣ quibdam
suasionib eis seruire ꝑmittebat. Unde
ianuario caraclitano eꝑo int̾ cȩt̾a scribens¬
ait. fuenit ad nos seruos ancillasq uideoꝵ
fidĩ causa ad eccł̃iam refugientes. aut infide¬
lib restitui dominis: aut eoꝵ ne restituan-¬
t᷑ preciũ dari. Hortam᷑ gͥ. ut nullatenꝰ
tã prauam consuetudinẽ man̾e ꝑmittas.
S si qͥlibet uid̃oꝵ seruus. ad uenerabilia

Expanded text:
llicitudine studeat perscrutari; et si revera ita est, atque manifesta veritate tibi constiterit quia neque ipsi unde se redimant, neque suprascriptus portitor habet, eos studii tui sit redimere, sciens quia quidquid in eis dederis, tuis sine dubio ratioconfugientia ad Ecclesiam, nunquam quibuslibet suasionibus reddi jubebat. Unde januario, Caralitano epi. Pervenit ad nos servos ancillasque Judaeorum fidei causa ad ecclesiam fugientes, aut infidelibus restitui dominis, aut eorum ne restituantur pretium dari. Hortamur igitur ut nullatenus tam pravam consuetudinem manere permittas, sed quilibet Judaeorum servus ad venerab
Abbreviated transcription (Latin):
portitor questus nob̃ ẽ. cũ sit de xp̃ianis natus
parentib. a quodã xpiano samareo qd dici scelꝰ
ẽ se eẽ donatũ. Et dũ huiusmõdi suꝑstitionis
legis. nec reuerentia religionis admittat. se tñ
ꝑ decẽ. ⁊ octo annos ineiꝰ asserit seruitio ꝑmã¬
cõmoto de samarei nefario seruitio lib̾auit. Sed

Expanded text:
portitor questus nobis est, cum sit de Christianis natus parentibus, a quodam Christiano, Samaraeo, quod dici scelus est, esse donatum. Et dum hujusmodi superstitionis legis, nec reverentia religionis admittat, se tamen per decem et octo annos in ejus asserit servitio permancommoto, de Samaraei servitio nefario d
Abbreviated transcription (Latin):
qͣntũ iꝑsedicit quodãm᷑ nitit᷑ redigere: scĩtas ur̃a
bec qua edocti sumꝰ diligenter inqͥrat: ⁊ si ia ei
ẽe constiterit. eũ tueri studeat ⁊ a nullo sub qͣ¬
libet occasione gͣuari ꝑmiitat. Qadũ suꝑstitiose
secte mancipia dnõs suos ad fidem p̃cedentia. ser¬
uitia eoꝵ in aꝑta redigi iura ꝓuideant: qͣnto
magis hic dexpianis parentib natus ⁊ factus
a ꝑaruulo xꝑianus. hanoñdebet questionẽ ali¬
quom sustinere. Alaxime qͥa nec patͥs ẽẽ seruus

Expanded text:
tur redigere, sanctitas vestra haec quae edocti sumus diligenter inquirat; et si ita ei esse constiterit, eum tueri studeat, et a nullo sub qualibet occasione gravari permittat, quia dum superstitiosae sectae mancipia dominos suos ad fidem praecedentia servitio eorum aperte redigi jura prohibeant, quanto magis hic de Christianis parentibus natus, et factus a parvulo Christianus, hanc non debet quaestionem aliquo modo sustinere, ma
Abbreviated transcription (Latin):
giles. s ipsũ qͦ usũ eccłiasti ordinis ignoreᷤᷤ.
hoc ẽ intestimonio. qd̃ eis sub quib es
positus seruare reuerentiam nescis. S
cũ natalis ꝑ inanẽ philosophiã scriptis
ꝓpriis. seniteret᷑ inculpabilem demonst᷑¬
re: doctissimus paꝑa gregoruis ita rescͥpsit.
memorat: in qͦ teste sacͦ eloqͥo tres angłos suscepis¬
se ꝑbibet᷑. S hoc exẽplo neq nos beatitudinem¬

Expanded text:
giles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, giles, sed ipsum quoque usum ecclesiastici ordinis ignores, hoc est in testimonio, quod eis sub quibus es positus servare reverentiam nescis. » 35. Sed cum Natalis per inanem philosophiam scriptis propriis se niteretur inculpabilem demonstrare, mitissimus doctor Gregorius ita rescripsit: « memorat, in quo, testo sacro eloquio, tres angelos suscepisse perhibetur. Sed hoc exemplo de
Abbreviated transcription (Latin):
Et quam graue nefandũꝙ sit ep̃is canere qd
nec laico religioso conueniat: ipsi consid̾a.
Nam quãus dilectissimꝰ filius nr̃ candidꝰ
prb̃r postmodũ ueniens. hacde re subtilit̾
inquisitꝰ negau̾it. atq uos conatus fu̾it
excusare: de nris tam̃ adhuc animis ñ recessit:
quia quanto execrabile ẽ hoc de sacerdote¬
narrari: tanto utrũ ita ne sit districta &
ueraci oportet satisfactione cognosci. Un
de si post hoc eiudent̃ hecquȩ ad nos ꝑla¬
ta sunt falsa ẽẽ claruerint. neq uos nugis
⁊ scłarib litteris studere constiterit: ⁊ deo
nr̃o grãs agemus. qui cor ur̃m ñ maculari
& de concedendis quȩ poscitis. securi iam
scribit dicens. Multis ab urbe tua ueni
cta. solis te cõuiuiis occupatum. Quȩ audi¬
ta non crederem: nͥ hȩc actionum tuaꝵ
expimentis approbarẽ. Nam quia nequaꝙͣ
lectioni studeas. neq exhortationi inui¬

Expanded text:
Et quam grave nefandumque sit episcopis canere qEt quam grave nefandumque sit episcopis canere qnec laico religioso conveniat. Et quamvis dilectissimus filius noster Candidus presbyter postmodum veniens, hac de re subtiliter requisitus negaverit, atque vos conatus fuerit excusare: de nostro tamen adhuc animo non recessit: quia quantum exsecrabile est hoc de sacerdote enarrari, tanto utrum ita necesse sit districta et veraci oportet satisfactione cde si post hoc evidenter haec quae ad nos perlata sunt falsa esse claruerint, neque vos nugis et saecularibus litteris studere constiterit; et Deo nostro gratias agemus, qui cor vestrum maculari  de concedendis quae poscitis, securi jam scribit, dicens: « Multis ab urbe tua veniecta, solis te conviviis occupatum. Quae audita non crederem, nisi haec actionum tuarum experimentis approbarem. Nam quia nequaquam lectioni studeas, nequaquam exhortationi invi
Abbreviated transcription (Latin):
hortamur aliquando resipisce senex: atq a
tanta leuitate moꝵ & oꝑum ꝑuersitate cõ¬
pescere: quia quanto morti uicinior efficeris:
tanto fieri sollicitior atꝙ timidior debes.
Et quidẽ pene sententia inte fuerat iaculã¬
da: s qͥa simplicitatẽ tuam cũ senectute noui¬
ces alectione libroꝵ gentilium gregorius in-¬
hibebat. Quappt̃ desiderio galliaꝵ ep̃o pai¬
lium postulanti: scribit inquiens. sum
multa nobis bona de urĩs studiis fuissent
nunciata: ita cordi nr̃o est nata leticia: ut ne¬
gare ea quȩ sibi fãnitas ur̃a concẽdenda de¬
poposcerat minime paterem̃. S post hoc
ꝑuenit ad nos. qd̵ sine uerecundia memora¬
re non possumus. fãnitatẽ tuã grammaticã
quibdã exponere. Quã rem ita moleste
suscepimus. ac sumus uehem̃tius asꝑnati:
ut ea quȩ pͥus dicta fuerant in gemitum
& tristiciam uerteremꝰ: quia in uno se ore
cum iouis laudib xp̃i laudes ñ capiunt.

Expanded text:
hortamur, aliquando resipisce senex, atque a hortamur, aliquando resipisce senex, atque a tanta levitate morum et operum perversitate compesce: quia quanto morti vicinior efficeris, tanto fieri sollicitior atque timidior debes. Et quidem pene sententia in te fuerat jaculanda; sed quia simplicitatem tuam cum senectute novices a lectione librorum 100 gentilium Gregorius inhibebat. Quapropter Desiderio Galliarum episcopo, pallium postulanti, scribit, inquiens: « Cum multa nobis bona de vestris fuissent studiis nuntiata, ita cordi nostro est nata laetitia, ut negare ea, quae sibi fraternitas vestra concedenda poposcit, minime pateremur. Sed post haec pervenit ad nos, quod sine verecundia memorare non possumus, fraternitatem tuam grammaticam quibusdam exponere. Quam rem moleste suscepimus, ac sumus vehementius aspernati, ut ea quae prius dicta fuet tristitiam verteremus, quia in uno se ore cum Jovis laudibus Christi laudes non capiunt.
Abbreviated transcription (Latin):
cator omp̃is dei paulus apłs. precipit dicens.
Seniorẽ ne increpau̾is. S hec eius regula in
eo seruanda ẽ: cum culpa senioris. exẽplo suo
senior uiuenib exemplũ ad interitũ p̃bet:
ibi districta increpatione feriendꝰ ẽ. Nam scͥꝑ
erit. Tanta aũ nequitia ad aures meas de tua
senectute ꝑuenit. ut eã nͥ adbuc humanitꝰ
pensaremꝰ. fixa iam maledictione feriremꝰ.
Dictum quippe mͥ ẽ. qd̾ dnĩcoꝵ die pͥus quam
missaꝵ sollemnia celebrares. ad exarandam
messem latoris presentiũ prexisti: ⁊ post exa¬
rationẽ eius missaꝵ sollemnia celebrasti: pꝰt
missaꝵ uͦ sollemnia. &e terminos possessionis
illiuis eradicare minime timuisti. Qd̃ factum
quȩ pena debuit insequi om̃s qui audiunt
sciunt. Dubii aũ de tanta hac ꝑuersitate fue¬
ramus: s filiꝰ nr̃ cyprianus abbas a nobis
requisitꝰ. dum eẽt caralis ita se cognouisse ꝑ¬
hibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus :

Expanded text:
cator omnipotentis Dei Paulus apostolus praecipit, dicens: cator omnipotentis Dei Paulus apostolus praecipit, dicens: Seniorem ne increpaveris . Sed haec ejus regula in observanda est; cum culpa senioris exemplo suo nsenior iuvenibus exemplum ad interitum prebet, ibi districta increpatione feriendus est. Iuxta est . Tanta autem nequitia ad aures meas de tua senectute pervenit, ut eam nisi adhuc humanitus pensaremus, fixa jam maledictione feriremus. Dictum quippe mihi est quod Dominico die priusquam missarum solemnia celebrares, ad exarandam messem latoris praesentium perrexisti; et post exarationem ejus missarum solemnia celebrasti. Post missarum solemnia etiam, et terminos possessionis illius eradicare minime timuisti. Quod factum quae poena debuit insequi, omnes qui audiunt, sciunt. Dubii autem de tanta hac perversitate fueramus; sed filius noster Cyriacus abbas, a nobis requisitus dum esset Caralis, ita se cognovisse perhibuit. Et quia adhuc canis tuis parcimus,
Abbreviated transcription (Latin):
ut uł nunc studeas ẽe sollicitꝰ. atoꝑ ab hac
de p̃sumptione cõpeseas: ut eoꝵ animos qͦs a
tua disiuinctos unitate cognoscis: pat̃na ad
te dulcedine omĩ annisu omĩq studio reuo¬
care festines. ¶ anuario qͦ caralitano ep̃o. ꝓͦt
ces ysidorus uir clarissimus. a fr̃mtate tua
frustra se excõmunicatũ anathematizatũꝙ
conquestus ẽ. Qd̾ quãobrem factũ fu̾it dũ
a clerico tuo qui presens erat uoluissemꝰ ad¬
discere: ꝓ nulla alia causa nͥ ꝓ eo qd te inu¬
riauerat factum ẽẽ innotuit. Quȩ res nos¬
stib cogitare ostendis: s trenam conu̾satio¬
nẽ te habere significas. dum ꝓuindicta ꝓpͥe
iniurie. qd̃ sacris regulis ꝓhibet᷑. maledictio¬
nẽ anathematis inuexisti. Unde de cetero
omĩno esto circum spectꝰ atq sollicitus: &¬
talia ciuquam̃ ꝓ defensione iniuriȩ tuȩ in¬
ferre denuo ñ p̃sum iꝰ. Nã si tale aliqͥd feceris:

Expanded text:
ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac ut vel nunc studeas esse sollicitus, atque ab hac te praesumptione compescas: et eorum animos, quos a tua disjunctos unitate cognoscis, paterna ad te dulcedine omni annisu omnique studio revocare festines. » 31. Januario quoque Caralitano episcopo, ces, Isidorus vir clarissimus a fraternitate tua frustra se excommunicatum anathematizatumque conquestus est; quod quamobrem factum fuerit, dum a clerico tuo qui praesens erat voluissemus addiscere, pro nulla alia causa, nisi pro eo quod te injuriaverat factum stibus cogitare, sed terrenam te conversationem habere significas: dum pro vindicta propriae injuriae, quod sacris regulis prohibetur, maledictionem anathematis invexisti. Unde de caetero omnino esto circumspectus atque sollicitus, talia cuiquam pro defensione injuriae tuae inferre denuo non praesumas. Nam si tale aliquid feceris,
Abbreviated transcription (Latin):
ctura est. Quod magnoꝑe ate qui int̾ gen¬
tes habitas attendi decuerat: ne dũ recto
zelo incaute succenderis.: ferociorib animiᷤ
scandalum generares. Frangi gͦ ñ debuit
qd ꝓ dño ñ adorandũ in eccłiis. s ad instruen¬
das solũm mentes fuit nescientiũ collocatũ.
Et quia in locis uenerabilib scõꝵ deꝑingi
historias. ñ sine ratione uetustas admisit:
si zelum discretione condidisses. sine dubio
⁊ ea quȩ intendebas salubrit̾ obtinere. &
collectum gregem ñ disꝑgere. s disꝑsum
potius poteras congregare: ut pastoris in
te meritũ nomen excelleret: ñ culpa disꝑsoriᷤᷤ
incumberet. Hec aũdũ in hoc animitui in¬
caute nimis motus exsequeris. ita te scanda¬
lizasse filios ꝑhiberis: ut maxima eoꝵ pars sẽ¬
a tua cõmunione suspenderet. Quando gͦ
ad ouile dñi errantes oues ad duces: qui qͣs
habes retiniere ñ preuales: Ainde hortamur.

Expanded text:
ctura est, quod magnopere a te qui inter genctura est, quod magnopere a te qui inter gentes habitas attendi decuerat, ne dum recto zelo incaute succenderis, ferocibus animis scandalum generares. Frangi ergo non debuit quod non ad adorandum in ecclesiis, sed ad instruendas solummodo mentes fuit nescientium collocatum. Et quia in locis venerabilibus sanctorum depingi historias non sine ratione vetustas admisit, si zelum discretione condiisses, sine dubio et ea quae intendebas salubriter obtinere et collectum gregem non dispergere, sed dispersum potius poteras congregare, ut pastoris in te merito nomen excelleret, non culpa dispersoris incumberet. Haec autem dum in hoc animi tui incaute nimis motus exsequeris, ita tuos scandalizasse filios a tua se communione suspenderet. Quando ergo ad ovile Dominicum errantes oves adduces, qui quas habes, retinere non praevales? Proinde hortamur
Abbreviated transcription (Latin):
ut cum loco mutet mentẽ. Non credat ͥ¬
solam lectionẽ ⁊ orationẽ sufficere: ut
remotus studeat sedere ⁊ de manu nicħ
fructificare. s largam manũ habeat: ne¬
cessitatem patientib concurrat: alienã
inopiam suam credat: quia si hec ñ ht
nos fuerat. qd inconsiderato ⁊ elo succẽ¬
sus. scõꝵ imagines sub hac quasi excusa¬
tione ne adorari debuissent confregeriᷤ.
Et quidem quia eas adorari uetuisses.
omnino laudauimꝰ: fregisse uͦ rep̃hen¬
dimus. Dic gͦ fr̃: a quo factum sacerdo¬
tum aliquando auditũ ẽ quod fecisti.
Siñ aliud. uł illũd te debuit reuocare.
ut despectis aliis frĩb. solum te scm̃ ⁊ ẽẽ
crederes ⁊ sapientẽ. Aliud ẽ enĩ ꝑicturã
adorare: aliud ꝑ picture historiã qͥd sit
adorandum addiscere. Nam qd legenti¬
b scͥptura. hoc idiotis prestat ꝑictura cer
debeant: in ipsa legunt qui litteras nesci¬
unt. Unde ⁊ p̃cipue gentib ꝓ lectione pi¬

Expanded text:
ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat ut cum loco mutet mentem. Non sibi credat solam lectionem et orationem sufficere, ut remotus studeat sedere et de manu nihil fructificare; sed largam manum habeat, necessitatem patientibus concurrat, alienam inopiam suam credat: quia si haec non habet, nos fuerat, quod inconsiderato zelo succensus sanctorum imagines, sub hac quasi excusatione ne adorari debuissent, confregeris. Et quidem quia eas adorari vetuisses omnino laudavimus, fregisse vero reprehendimus. Dic, frater, a quo factum sacerdote aliquando auditum est quod fecisti? Si non aliud, vel illud te non debuit revocare ut despectis aliis fratribus solum te sanctum et esse crederes sapientem? Aliud est enim picturam adorare, aliud per picturae historiam quid sit adorandum addiscere. Nam quod legentibus Scriptura, hoc idiotis praestat pictura cerndebeant, in ipsa legunt qui litteras nesciunt. Unde et praecipue gentibus pro lectione pi
Abbreviated transcription (Latin):
ali patrono tunc illius tẽporis ampli¬
dam̃tis constituentes ornare ꝙͣ uet̾es
qͦ sꝑlendidissime renouare ceꝑunt. Nã
gregorus nichil insuis coep̃is. magis ꝙ̃
scĩtatem sapientiam ⁊ lib̾alitatem stu¬
diosissime queritabat. Quõd ut significã¬
tius elucescat: quasdã epłaꝵ eius adhibe¬
in epła scdõ seruo dĩ int̾ cetera sic. fratrẽ
nr̃m marinianũ ep̃m uerbis quib ualeᷤᷤ
excita: quia eum obdormisse suspicor. Nã
uenert̃ quidam ad me: in quib erant qͥ¬
dam senes mendicantes. Qui a me discus
data sint. Qd dum sollicite de p̃dicto frẽ
reqͥrerẽ qͥd eis dediss: responderunt se eũ
neq panẽ in uia accepint: qd̾ dare om̃ib
illi eccłie semꝑ familiare fuit. Dixerunt
enĩ. Respondit nobis dicens: ñ habeo q̃d̾
uob̃ possim dare. Et miror si is qͥ uestes
habet argentum habet. cellaria habet:
quod pauꝑib debeat dare ñ b̃t̃. Dic gͦ illi:

Expanded text:
» 28. Tali patrono tunc illius temporis ponti» 28. Tali patrono tunc illius temporis pontidamentis construentes ornare, quam veteres quoque splendidissime renovare coeperunt. Nam Gregorius nihil in suis episcopis magis, quam sanctitatem, sapientiam et liberalitatem curiosissime quaeritabat. Quod ut significantius elucescat, quasdam epistolarum ejus adhibeSecundo servo Dei inter cetera sic: «Fratrem nostrum Marianum episcopum verbis quibus vales excita, quia eum obdormisse suspicor. Nam venerunt quidam ad me, in quibus quidam senes mendicdata sint. Quos, dum sollicite de praedicto fratre requirerem quid eis dedisset, responderunt se eum neque panem in via acceperint, quod dare omnibus illi ecclesiae semper familiare fuit. Dixerunt enim: Respondit nobis dicens: Non habeo quod vobis dare possim. Et miror si is qui vestes habet, argentum habet, cellaria habet, quod pauperibus debeat dare non habet. Dic ergo illi
Abbreviated transcription (Latin):
malem uestem ñ habebat. Et quia aliqͥd
sͥ anobis petiit debere transmitti: fr̃ni¬
tati tuȩ ad hoc ꝑ latorẽ presentiũ transmi¬
simus amphibalum. tunicã ⁊ pectorale:
ut a te ei debeant sine mora transmitti.
Et iło ad predictũ frẽm nrm̃ sub omni il¬
lud celeritate stude transmittere: atq nob
hoc ipsum qd̃ transmiseris. tius renunti¬
are epłis ñ omittas: s ita fac ut intrans¬
aliquã minime facias. Itẽ eidẽ eccl̃o clu¬
contristati sumus. qd uos ꝑ ea ⁊ grautẽ in¬
firmatos. ⁊ ad huc debiles ẽẽ cognouimꝰ
Et licet scĩtatem urãm uidendi desideriũ
haberemus: bene tñ fecistis isto uos illic tꝑ̃r
continere: ne uenientes hic de egritudi¬
nis ur̃e molestia retidiuã nob̃ tristiciam
faceretis. Et post pauca. Unũ aũ caballũ
uob̾ qualem inuenire potiumꝰ. de bene¬
dictione scĩ ꝑetritransmisimꝰ. ut habeatiᷤᷤ
cũ quo post infirmitatẽ uectitari possitiᷤ.

Expanded text:
malem vestem non habeat. Et quia aliquid malem vestem non habeat. Et quia aliquid sibi a nobis petiit debere transmitti, fraternitati tuae ad hoc per latorem praesentium transmisimus amphimallum, tunicam et pectorale, ut ad te ei debeant sine mora transmitti. Et ideo ad praedictum fratrem nostrum sub omni illud celeritate stude transmittere; atque nobis hoc ipsum, quia transmiseris, 98 tuis renuntiare epistolis non omittas, sed ita fac, ut ad transaliquam minime facias. » Item eidem Ecclesio Clucontristati sumus quod vos per ea et graviter infirmatos, et adhuc debiles esse cognovimus. Et licet sanctitatem vestram videndi desiderium haberemus, bene tamen fecistis isto vos illic tempore continere, ne venientes huc de aegritudinis vestrae molestia recidivam nobis tristitiamfaceretis. » Et post pauca: « Unum autem caballum vobis, qualem invenire potuimus, de benedictione sancti Petri transmisimus, ut habeatis cum quo post infirmitatem vectari possitis.
Abbreviated transcription (Latin):
cia penitꝰ refutaret. Unde eulogio patri¬
arche alexandrino. in ter cet̾a scribit dicẽs.
De lignis qd̃ scͥbitis quia breuia fuerint.
nauis ꝑ quã transmissa st̃ qualitas fecit:
qͥa si maior nauis fuiss et. potuissemꝰ &¬
ligna maiora transmitt̾e. Quod aũ dicitiᷤᷤ
qͥa si maiora transmittimꝰ preciũ datis:
largitati ur̃ȩ quidẽ grãs agimus: s accipe
precium euglio interdicente ꝓhibemur.
Nos enĩ ea quȩ transmisimꝰ ligna ñ eni¬
mus. Et quomͦ possumus preciũ acciꝑe: cũ
scͥptum sit gratis accepistis. gratis date:
Nunc gͦ uixta modum nauis ꝑ nauclerum
parua lignatransmisimus: sequenti uͦ anno
mirum si liberalissimꝰ pontifex nullas
consuetudines a suis suffraganeis. nulla
exenia capiebat: quib ipse si qͣ necessaria¬
habere uidebant᷑. satis hilarit̃ ministra¬
bat. Unde uenantio ep̃o perusino scribit
omnino laborare cognoumꝰ: ꝓ eo qd hie¬

Expanded text:
etia penitus refutaret. Unde Eulogio patrietia penitus refutaret. Unde Eulogio patriarchae Alexandrino inter caetera scribit, dicens: « De lignis quod scribitis quia brevia fuerint, navis per quam transmissa sunt qualitas fecit: quia si major navis venisset, potuissem ligna etiam majora transmittere. Quod autem dicitis, quia si majora transmittamus, pretium datis: largitati quidem gratias agimus, sed accipere pretium, Evangelio interdicente, prohibemur. Nos enim ea quae transmittimus ligna, non emimus: et quomodo possumus pretium accipere, cum scriptum sit: Gratis accepistis, gratis date? Nunc ergo juxta modum navis per nauclerum parva ligna transmisimus: sequenti vero annmirum si liberalissimus pontifex nullas consuetudines a suis suffraganeis, nulla xenia capiebat, quibus ipse, si qua necessaria videbantur, satis hilariter ministrabat. Unde Venantio episcopo Perusino scribit,omnino laborare cognovimus, pro eo quod hye
Abbreviated transcription (Latin):
sales ur̃i alio argum̃to me uicerunt: ad
re delectans. maximiano syracusano ep̃o
uices suas ꝑ siciliam totam commisit:
precipiens ut om̃s eꝑi semel in quinquẽ¬
nio romam uenirent. Unde cipriano dia¬
cono seͥbens ait. Nouit dilectio tua hanc
olim consuetudinẽ tenuisse. ut fr̃s ⁊ co
eꝑi nr̃i romam semel intriennio de sici¬
lia conuenirent: s nos eoꝵ labori consu¬
lentes scias constitusse. ut suam hic se¬
mel inquinquennio p̃sentiam exhib̾ent.
Et cetera. Ubi notandum. quia si beatus
gregorius exenia qd̃ credi nefas ẽ anhela-¬
ret. ñ ep̃oꝵ aduentus a triennio in quin¬
quenniũ ꝓtelaret. immo atriennio in bi¬
ennum ꝓculdubio festinaret. S quando
exenia grate suscipet: qui quanuis dispen¬
sandas alterius elemosinas recusare timer&.
eas tñ ⁊ tim̃do suscipiebat. & cautissime dis¬
pensabat. Quiq adeo sua dare & aliena ñ
acciꝑe consueuerat: ut &̃ rerũ quaꝵdam p̃¬

Expanded text:
sales vestri alio me argumento vicerunt, ad sales vestri alio me argumento vicerunt, ad re delectans, Maximiano Syracusano episcopo, vices suas per Siciliam totam commisit; praecipiens ut omnes episcopi semel in quinquennio Romam venirent. Unde Cypriano diacono scribens: « Novit, ait, dilectio tua hanc olim consuetudinem tenuisse, ut fratres et coepiscopi nostri Romam semel in triennio de Sicilia convenirent; sed nos eorum labori consulentes, scias constituisse ut suam hic semel in quinquennio praesentiam exhiberent, » et caetera. Ubi notandum quia si beatus Gregorius xenia, quod credi nefas est, anhelaret, non episcoporum adventus a triennio in quinquennium protelaret, immo a triennio in biennium proculdubio festinaret. 26. Sed quando xenia grate susciperet, qui quamvis dispensandas alterius eleemosynas recusare timeret, eas tamen et timendo suscipiebat, et cautissime dispensabat: quique adeo sua dare, et aliena non accipere consueverat, ut etiam rerum quarumdam pr
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ de cetero ne qͥd transmitt̾e debeas inhi
bemus. Et qm̃ nec delectam᷑ exeniis: palma-¬
tianas quas tua direxit frat̾nitas cũ gr̃aꝵ
actione suscepimus. S eas neqd̃ exinde senti-¬
re posses dispendiũ. digno fecimꝰ precio ue¬
nundari: & id tue fr̃nitati transmisimuᷤs
singillatim. S quia caritatẽ tuã ad nos
uelle uenire cognouimꝰ: scͥptis presentib
admonemus. ut ad ueniendũ ñ debeas
laborem assumere: s ora ꝑ nobis. ut qͣnto noᷤ
itineris interualla dissociant: tanto animiᷤᷤ
nr̃is ad inuicem xꝑo adiuuante simus
in caritate coniuncti: quatinus alterna¬
nos obsecratione uiuantes. susceptum of¬
ficium uenturo integrũ iudici resignemꝰ.¬
um mittit. & uices suas committt: post
multa scribit. Exenia aũ ur̃e scĩtatis susci¬
ꝑe omnino noluerã: quia ualde eẽt in¬
congruũ. ut a predatis atq afflictis fr̃i¬
b munera ꝑcepisse uideremur. S respon¬

Expanded text:
autem de caetero, ne quid transmittere debeas, inautem de caetero, ne quid transmittere debeas, inbemus. Et quoniam non delectamur xeniis, palmatianas quas tua direxit fraternitas cum gratiarum actione suscepimus; sed eas, ne quod exinde sentire potuisses dispendium, digno fecimus pretio venundari, et id tuae fraternitati transingillatim. Sed quia charitatem tuam ad nos venire velle cognovimus, scriptis praesentibus admonemus ut ad veniendum non debeas laborem assumere; sed ora pro nobis, ut quanto nos itineris intervalla dissociant, tanto animis nostris adinvicem Christo adjuvante simus in charitate conjuncti, quatenus nos alterna obsecratione juvantes, susceptum officium venturo integrum um mittit, et vices suas committit, post multa scribit: « Xenia autem vestrae sanctitatis suscipere omnino nolueram, quia valde esset incongruum, ut a praedatis atque afflictis fratribus munera percepisse videremur; sed respon
Abbreviated transcription (Latin):
atq sui presentia in inuentario eccłie rerum¬
facientib. omĩa quȩ repta fu̾nt subtilit̾ descͥ¬
bant᷑: ne sicut antea fieri dicebat᷑. species quedã
aut aliud qdlibet. de reb ȩccl̃iȩ quasi ꝓfacien¬
di inuentarii labore tollat᷑. Sic nãꝙ eaque ad
munitionẽ facultatis pauꝑum ꝑtinent.
desideramus expleri: ut nulla penitus in reb
subsidium. Iustum nãq ẽ. ut illi consequant᷑
stipendium: qui ꝓ tempore suũ cõmodare re¬
ꝑiuntur obsequiũ. Consuetudines dationũ
uł exenioꝵ. a siuis ep̃is acciꝑe gregoriꝰ quasi pon¬
dus quoddã pestiferũ. toto mentis conamine
detractabat. Unde felici ep̃o mesanensi. consue
mittere: ne illic aliqua cogant᷑ inferre: unde
sibi inferenda debeant potius expectare.
Clericis qͥdem tuis uł alioꝵ consuetudinem
te oportet illibatam seruare: eisq annis sin¬
gulis que sunt consueta transmittere. Nos

Expanded text:
atque in sui praesentia inventarium Eccatque in sui praesentia inventarium Eccfacientibus, omnia quae reperta fuerint subtiliter describantur; nec, sicut antea fieri dicebatur, species quaedam, aut aliud quodlibet de rebus ecclesiae, quasi pro faciendi inventarii labore, tollatur. Sic namque ea quae ad munitionem facultatis pauperum pertinent, desideramus expleri, ut nulla penitus in rebus subsidium. Justum namque est ut illic consequantur stipendium, qui pro tempore suum commodare reperiuntur obsequium. » 24. Consuetudines dationum vel xeniorum a suis episcopis accipere Gregorius, quasi pondus quoddam pestiferum toto mentis conamine detrectabat. Unde Felici, episcopo Messanensi: « Consumittere, ne illuc aliqua cogantur inferre, unde sibi inferenda debent potius exspectare. Clericorum siquidem vel aliorum consuetudinem te oportet illibatam servare, eisque annis singulis quae sunt consueta transmittere. Nobis
Abbreviated transcription (Latin):
sidius adhortationib obedire: quatinus in
excłiastico obsequio sacerdos exquirat᷑ qui a uene¬
randis canonib nulla discrepet ratione. Qui
dum fuerit postulatus. cũ sollemnitate decre¬
ti omnium subscͥptionib roboratus: & uisi¬
tatoris pagina ꝓsequente ad nos ueniat or¬
dinandus: ꝓuisuri ante omĩane cuiꝰlibet iii.¬
te uł meriti laicam ꝑsonam p̃sumatis eligere.
Et ñ solum ille ad ep̃atus apicẽ ulla ratione
ꝓuehet᷑. uerumetiã uos nullis int̾cessiomi¬
ex uobis de laica ꝑsona aspirare constit̾it:
ab officio & a cõmunione alienos facien¬
dos ꝓculdubio nouentis. Nulla occasio¬
ne gregorius quicꝗͣ de donariis. siue p̃diis
quarlibet ȩccliaꝵ patiebat᷑ auferri. Idciro
maximiano syracusano eꝑo: int̾ alia scribit
dicens. Karitatẽ tuam cõmonere curauimus.
ut siquispiam ep̃oꝵ de hac luce mi grauerit. ut
quod absit ꝓ suis fuerit remotus excessibus.
conuenientib eccłiasticis cũctisq cleri pͥorib.

Expanded text:
ibus convenit obedire; quatenus in ecclesiastico obsequio sacerdos exquiratur, qui a venerandis canonibus nulla discrepet ratione. Qui dum fuerit postulatus cum solemnitate decreti omnium subscriptionibus roborati, et visitatoris pagina prosequente, ad nos veniat ordinandus: provisuri ante omnia ne cujuslibet vitae vel meriti laicam personam praesumatis eligere: nam non solum talem ad episcopatus apicem nulla ratione provehendum, verumetiam vos nullis intercessioniex vobis de laica persona aspirasse constiterit, ab officio et a communione alienos faciendos proculdubio noveritis. » 23. Nulla occasione Gregorius quidquam de donariis sive praediis quarumlibet ecclesiarum patiebatur auferri. Idcirco Maximiano, Syracusano episcopo, inter alia scribit, charitatem tuam commonere curavimus, ut si quispiam episcoporum de hac luce migraverit, vel, quod absit, pro suis fuerit remotus excessibus, convenientibus hierarchicis cunctisque cleri prioribus,
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑbie uicio ꝑ semetipsũ specialit̾ ñ ad¬
uersatur. Et infra. Considerare uos cõuenit.
ne qua radix amaritudinis sursũ germi¬
nans impediat: ⁊ ꝑ illã coinqͥnent᷑ multi.
Qd̾ tñ si nos consid̾are negligimꝰ: contra
tante elationis tumorẽ iudicia suꝑna ui¬
gilabt̃. Itẽ eidẽ in alia epła post pauca.¬

Expanded text:
superbiae vitio per semetipsum specialiter adsuperbiae vitio per semetipsum specialiter adversatur. » Et infra: « Considerare vos convenit, ne qua radix amaritudinis sursum germinans impediat, et per illam coinquinentur multi: quod tamen si nos considerare negligimus, contra tantae elationis tumorem judicia superna vigilabunt. » Item eidem in alia ep