comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Primꝰ adam pelliceis uestitur tunicis:
pannis scd̃s obuoluitur. Non ẽ tale u¬
ditium mundi: aut iste fallitur aut mun¬
dus errat. S diuinã falli impossibile est
sapientiã. Merito ꝓinde et carnis pru¬
dentia mors. siqͥdem et ipsa inimica ẽ dõ:
et scł̃i quoq prudentia stultitia noĩat᷑.
Quid enim: Xp̃c utiq qui ñ fallit᷑: eli¬
git qd carni ẽ molestus. Id gͦ melius. id
utilius. id potius eligendum: & quisqͥs
aliud doceat uł suadeat. ab eo tanqͣm a
seductore cauendũ. Iam uͦ etiam nocte
uoluit nasciꝰ. Ubi sunt qui tam impuden¬
ter ostentare gestiunt semetipsos: Ap̃c
eligit qͦd salubrius iudicat: uos eligitis
qͦd reꝓbat ille. Quis prudentior ẽ e duo¬
b: Cuiꝰ uiditiũ iustius: cuiꝰ sententia sa¬
mor: Deniq tacet xp̃c: ñ se extollit. ñ
magnificat. ñ p̃dicat: &e ecce annunciat
eum angłs: laudat multitudo celestis
exercitus. Et tugͦ qui xp̃m sequeris. in¬

Expanded text:
Primus Adam pelliceis vestitur tunicis, Primus Adam pelliceis vestitur tunicis, pannis secundus obvolvitur. Non est tale judicium mundi: aut iste fallitur, aut mundus errat. Sed divinam falli impossibile est sapientiam. Merito proinde et carnis prudentia mors siquidem et ipsa inimica est Deo ; et saeculi quoque prudentia stultitia nominatur . Quid enim? Christus utique, qui non fallitur, elegit quod carni molestius est. Id ergo melius, id utilius, id potius eligendum: et quisquis aliud doceat vel suadeat, ab eo tanquam a seductore cavendum. 2. Jam vero etiam nocte voluit nasci. Ubi sunt qui tam impudenter ostentare gestiunt semetipsos? Christus eligit quod salubrius judicat: vos eligitis quod reprobat ille. Quis prudentior e duobus? cujus judicium justius? cujus sententia sanior? Denique tacet Christus, non se extollit, non magnificat, non praedicat: et ecce annuntiat eum angelus, laudat multitudo coelestis exercitus. Et tu ergo qui Christum sequeris, in
Abbreviated transcription (Latin):
pariuili uagitus et lacrimas: s &e ip¬
soꝵ quib pͥmo annunciat᷑ natiuitas
saluatoris pauꝑtatẽ pastoꝵ atq ui¬
gilias. Mea sunt hȩc ꝓ me faciunt:
mͥ apponuntur. mͥ ꝓponunt᷑ imitanda.
Hyeme natus ẽ: nocte natus ẽ xp̃e.
Nunquid credimus casu factum. ut in
tanta aeris inclem̃tia et in tenebris nas¬
ceret᷑: cuiꝰ ẽ hyemps et estas. dies & nox:
Non eligunt paruuli ceteri quando nas¬
cantur: quippe quib ux adhuc incipi¬
entib iuuere. nullus subest rationis
usus: nulla eligendi libertas: facultas
ñ erat: erat tñ inpͥncipio apud dm̃. c
d̾s erat: eiusdem cuiꝰ nunc ẽ sapientiȩ.
&e potestatis. utpote dĩ uirtꝰ et d̃i sapi¬
entia. Nasciturus itaq di filius. cuiꝰ in
arbitrio erat qͦdcumq uellet eligere tẽ¬
pus. elegit qͦd molestius ẽ presertĩ par¬
uulo et pauꝑis matͥs filio: que iux pan¬
nos haberet ad inuoluendum. p̃sepe
tas: nullam audio pellium fieri m̃tionẽ.

Expanded text:
parvuli vagitus et lacrymas; sed et ipparvuli vagitus et lacrymas; sed et ipsorum quibus primo annuntiatur nativitas Salvatoris, paupertatem pastorum atque vigilias. Mea sunt haec, pro me faciunt, mihi apponuntur, mihi proponuntur imitanda. Hieme natus est, nocte natus est Christus. Nunquid credimus casu factum ut in tanta aeris inclementia et in tenebris nasceretur, cujus est hiems et aestas, dies et 782 nox? Non eligunt parvuli caeteri quando nascantur: quippe quibus adhuc vix incipientibus vivere, nullus subest rationis usus, nulla eligendi libertas, facultas n erat, erat tamen in principio apud Deum, et Deus erat, ejusdem, cujus nunc est, sapientiae et potestatis, utpote Dei virtus, et Dei sapientia. Nasciturus itaque Dei Filius, cujus in arbitrio erat quodcunque vellet eligere tempus, elegit quod molestius est, praesertim parvulo, et pauperis matris filio, quae vix pannos haberet ad involvendum, praesepe cessitas, nullam audio pellium fieri mentionem.
Abbreviated transcription (Latin):
uo quedam rerũ genera fr̃s in
hac natiuitate dni considero: ñ
solum diũsa s & dissimillima
ualde. Siqͥdem et puer qui nascit᷑ d̾s
ẽ. et mater de qua nascit᷑ uirgo ẽ: &
partus ipse sine dolore ẽ. fulget in te¬
nebris lux noua de celo: gaudium
magnum angls etangłirat. Laudat
multitudo militiȩ celestis: datur gła
dõ: pax hominib bone uoluntatis.
Currunt pastores: inueniunt quod
ad eos dictum ẽ uerbum: nunciant
aliis: quicũꝙ audiunt ãmirant᷑. Hec
et his similia dilectissimi diuine uircu¬
tis sunt: ñ fragilitatis humane. Uasa
sunt aurea et argentea: quib ꝓ tanta
sollemnitate in m̃sa dm̃i etiam egenis
quibq hodie ministrat᷑. Non ẽ nobi ᷤ
tollere ista. Non nobis aureus datur
discus aut scifus: s qui in eis cib ẽ &¬
potus. Diligenter considera ait sapieis:
que tͥ apponuntur. Et ego certe agnoᷤ¬
co in ea ẽẽ natiuitatis huiꝰ tempꝰ et lo¬
cum: infantilis corporis teneritudinẽ:

Expanded text:
uo quaedam rerum genera, fratres, in hac Nativitate Domini considero, non solum diversa, sed et dissimilia valde. Siquidem et puer qui nascitur, Deus est; et mater de qua nascitur, virgo est; et partus ipse sine dolore est. Fulget in tenebris lux nova de coelo; gaudium magnum angelus evangelizat; laudat multitudo coelestis militiae; datur gloria Deo, pax hominibus bonae voluntatis; currunt pastores, inveniunt quod ad eos dictum est verbum, nuntiant aliis: quicunque audiunt, admirantur. Haec et his similia, dilectissimi, divinae virtutis sunt, non fragilitatis humanae. Vasa sunt aurea et argentea, quibus pro tanta solemnitate in mensa Domini etiam egenis quibusque hodie ministratur. Non est nobis tollere ista, non nobis datur aureus discus aut scyphus, sed qui in eis est cibus et potus. Diligenter considera, ait Sapiens, quae tibi apponuntur . Et ego certe agnosco mea esse Nativitatis hujus tempus et locum, infantilis corporis teneritudinem,
Abbreviated transcription (Latin):
ctum. ñ telo s tuba ꝓsternit᷑. Nundũ
restitistis usq ad sanguinẽ ait strenuuᷤ
ille dux: qui leonis huius nouerat ua¬
num ẽẽ rugitum. Et alius qͥdam. Resi¬
stite ait diabolo: & fugiet a uobis. tẽ¬

Expanded text:
ctum, non telo, sed tuba prosternitur. Nondum ctum, non telo, sed tuba prosternitur. Nondum restitistis usque ad sanguinem , ait strenuus ille dux, qui leonis hujus noverat vanum esse rugitum. Et alius quidam: Resistite, inquit, diabolo, et fugiet a vobis . SE
Abbreviated transcription (Latin):
conuicianti seruulo indignaborꝰ Cor
meum dereliquit me. dereliquit me
uirtus mea. & lum̃ ocłoꝵ meoꝵ: & dã¬
na temporalia plangam. aut incõmo¬
da corporalia reputabo: Hinc numi¬
rum ñ mͦ mansuetudo oritur. cui dra¬
conis flatus ñ noceat: s etiã magnani¬
mitas. quã rugitꝰ leonis ñ terreat. Ad¬
uersarius ũr tanqͣm leo rugiens. ait
petrus. Grãs magno illi leoni de tribu
iuda: rugire iste potest: ferire ñ potest.
Rugiat qͣntum uult: tantum ñ fugiat
ouis xp̃i. Quanta minitatur: qͣnta ex¬
aggerat: qͣnta intentat. Non simus be¬
tus. Sic enim ꝑhibent qui talia curiosiꝰ
uestigarunt. ad rugitum leonis nullã
bestiam stare posse: ne eam qͥdem que
adũsus ictum eiꝰ tota animositate re¬
pugnat: & plerumq suꝑat ferientem.
que ñ sustinet rugientẽ. Uere bestia. u̾e
rationis exꝑs. qui tam pusillanimis ẽ.
ut solo timore cedat: qui sola futuri ex¬
aggeratione laboris uictus ante confli¬

Expanded text:
convicianti servulo indignabor? Cor convicianti servulo indignabor? Cor meum dereliquit me, dereliquit me virtus mea, et lumen oculorum meorum: et damna temporalia plangam, aut incommoda corporalia reputabo? 6. Hinc nimirum non modo mansuetudo oritur, cui draconis flatus non noceat; sed etiam magnanimitas, quam rugitus leonis non terreat. Adversarius vester tanquam leo rugiens, ait Petrus . Gratias magno illi Leoni de tribu Juda: rugire iste potest, ferire non potest. Rugiat quantum vult: tantum non fugiat ovis Christi. Quanta minitatur! quanta exaggerat! quanta intentat! Non simus betus. Sic enim perhibent qui talia curiosius vestigaveruut, ad rugitum leonis nullam bestiam stare posse, ne eam quidem quae adversus ictum ejus tota animositate repugnat: et plerumque superat ferientem, quae non sustinet rugientem. Vere bestia, vere rationis expers, qui tam pusillanimis est, ut solo timore cedat, qui sola futuri exaggeratione laboris victus, ante confli
Abbreviated transcription (Latin):
confestim. Ostendam autẽ uobis quẽ
timeatis. Timete eum qui potestatem
habet corpꝰ et animã ꝑdere in gehen¬
nam. Ita dico uobis hunc timete. Ac si
manifestius dicat. Hunc timece: ne il¬
los timeatis. Repleat uos sp̃c timoris
ci eis. qui transitoria uobis auferunt:
qui conuicia inferunt: qui ingerunt
nichil. Ostendam autẽ uobis cui debe¬
atis irasci. Irascimini ei que sola uobis
nocere potest: sola facere ut omĩa illa
ñ ꝓsint. uultis scire que nam illa sit:
Iniquitas ꝓpͥa. Ita dico uobis: huic iraᷤᷤ¬
cimini. Nulla enim nocebit adu̾sitas:
si nulla dñetur iniquitas. Qui ꝑfecte
huic irascit᷑. ceteris ñ mouet᷑: magis
ce amplectit᷑ ea. Ego inquit in flagella
paratus sum: sit damnũ: sit conuitiũ:
sit lesio corporalis: paratꝰ sum. & ñ sũ
turbatꝰ: q̃m dolor meus in conspectu
meosemꝑ. Quid ni exteriora omĩa par¬
iupendam in huiꝰ existimatione doloriᷤ.
filius inquit uteri mei ꝑsequit᷑ me. &

Expanded text:
confestim, Ostendam autem, ait, vobis quem confestim, Ostendam autem, ait, vobis quem timeatis. Timete autem eum qui potestatem habet corpus et animam mittere in gehennam. Ita dico vobis, hunc timete . Ac si manifestius dicat: Hunc timete, ne illos timeatis. Repleat vos spiritus timoci eis qui transitoria vobis auferunt, qui convicia inferunt, qui ingerunt nihil. Ostendam autem vobis cui debeatis irasci. Irascimini ei quae sola vobis nocere potest, sola facere ut omnia illa non prosint. Vultis scire quaenam illa sit? Iniquitas propria. Ita dico vobis, huic irascimini. Nulla enim nocebit adversitas, si nulla dominetur iniquitas. Qui perfecte huic irascitur, caeteris non movetur, magis et amplectitur ea. Ego, inquit, in flagella paratus sum . Sit damnum, sit convicium, sit laesio corporalis; paratus sum, et non sum turbatus: quoniam dolor meus in conspectu meo semper. Quidni exteriora omnia parvi pendam in hujus aestimatione doloris? Filius, inquit, uteri mei persequitur me, et
Abbreviated transcription (Latin):
in homine: nunqͥd ñ homicida pot̾it
appellari: Adhuc uiuit homo et ille iã
reus ẽ mortis eiꝰ: adhuc ardet ignis qͣm
dñs iħc misit in terrã: & qui inuidus¬
ẽ tamqͣm qui sp̃m extinxerit iam dam¬
nat᷑. Ue nob̾ a dracone. Immanis bestia¬
ẽ: flatu igneo quicqͥd attigerit necat:
ñ modo bestias terrȩ. s & uolucres celi.
sp̃m reor. Qͣntos etiã sublimis ut iudeba¬
tur uitȩ. flatu huiꝰ draconis misere satis
adustos. turpit̾ in os eiꝰ ingemumꝰ ceci¬
disse. Qm meliꝰ sibiipsis irascipotuerant:
ne peccarent. Nimirũ affectio naturał
ira hominũ ẽ: s abutentib bono nat᷑e.
grauis ꝑditio. & miseranda ꝑnities. Oc¬
cupemꝰ illam fr̃s in qͥb expedit: ne for¬
te ad inutilia illicitaq ꝓrumpat. Sic
nimirũ solet amorẽ amor expungere:
solet timor timore depelli. Nolite ti¬
mere eos qui corpus occidunt ait dñs:
anime autẽ ñ habent quid faciant. Et

Expanded text:
in homine? 866 nunquid non homicida poterit in homine? 866 nunquid non homicida poterit appellari? Adhuc vivit homo, et ille jam reus est mortis ejus. Adhuc ardet ignis, quem Dominus Jesus misit in terram , et invidus tanquam qui spiritum exstinxerit, jam damnatur. 5. Vae vobis a dracone! Immanis est bestia, flatu igneo quidquid attigerit, necat; non modo bestias terrae, sed et volucres coeli. ae reor. Quantos etiam sublimis ut videbatur vitae, flatu hujus draconis misere satis adustos, turpiter in ejus os ingemimus cecidisse? Quam melius sibi ipsis irasci potuerant ne peccarent? Nimirum affectio naturalis ira hominum est; sed abutentibus bono naturae gravis perditio est, et miseranda pernicies. Occupemus illam, fratres, in quibus expedit, ne forte ad inutilla illicitaque prorumpat. Sic nimirum solet amorem amor expungere, solet timor timore depelli. Nolite timere eos qui corpus occidunt, ait Dominus, animae autem non habent quid faciant: et
Abbreviated transcription (Latin):
lut reflectens caudam. finem aliquem
meditat᷑. & figit animo qd desiderat
adipisci. Nolite obsecro fĩs. nolite ob¬
do corda ur̃a. Inde enĩ tam mordax
& amarus sermo inuenit᷑ in ore hois
obstinati: qͦd nulla ad eum penetͣre
queat beniuolentia monitoris. Inde
aspidi uirus in lingue aculeo ꝑseue¬
rat:. qd̾ adu̾sus linguam incantatoriᷤᷤ
tanto sese studio obturarit. At basiliscꝰ
animal &e p̃ om̃ib execrabile. Nosse cu
fascinantẽ: Inuidiam cogitato. Quid
uͦ inuidere: nisi malũ uidere ẽ: Siñ
ẽẽt ille basiliscus: nunqͣm eiꝰ inuidia
mors intrasset in orbem terraꝵ. ue mi
ꝑemus & hoc uitium dum adhuc ui¬
umus: si post mortẽ uolumꝰ ministrũ
tantȩ nequitiȩ ñ timere. Nemo alt̾ius
bonum iiuido inspiciat ocło. Nempe
hocipsũ iam qd̾ in se ẽ: tabe sua illud
inficere. & quodammͦ interficere ẽ. Qui
hominẽ odit: homicidã illum ueritaᷤ
ipsa testat᷑. Quid et ille qui bonũ odit

Expanded text:
lut reflectens caudam, finem aliquem lut reflectens caudam, finem aliquem meditatur, et infigit animo quod desiderat adipisci. Nolite, obsecro, fratres, nolite obre corda vestra. Inde enim tam mordax et amarus sermo invenitur in ore hominis obstinati, quod nulla ad eum penetrare queat benevolentia monitoris. Inde aspidis virus in linguae aculeo perseverat, quod adversus linguam incantatoris tanto se studio obturarit. 1. At basiliscus, animal, et prae omnibus exsecrabile. Nosse cupfascinantem? Invidiam cogitato. Quid vero invidere, nisi malum videre est? Si non esset ille basiliscus, nunquam per ejus invidiam mors intrasset in orbem terrarum. peremus et vitium hoc, dum adhuc vivimus, si post mortem volumus ministrum tantae nequitiae non timere. Nemo alterius bonum invido aspiciat oculo. Nempe hoc ipsum jam, quod in se est, tabe sua illud inficere, et quodam modo interficere est. Qui hominem odit, homicidam illum Veritas ipsa testatur . Quid et ille qui bonum odit
Abbreviated transcription (Latin):
ut eam omĩmodis fugiatis: qd̃ hec qͥdem
sit sumia quedã religionis subũsio: et
uere iuxta testimoniũ logislatoris uene¬
nũ aspidum insanabile. Dicitur aspis
hinc alteram aurẽ qͣm p̃ssius potest
terrȩ infigere: inde uͦ alteram caudȩ
ĩmissione nichilominꝰ obturare ne au¬
diat. Quid ad hec incantantis uox qͥd
sermo faciat p̾dicantis: Orabo ꝓ eo:
humiliabo in ieiunio animã meã: bap¬
tirabor ꝓ mortuo uberrimo qͦdam
ꝓfluiio lacͥmaꝵ: apud quẽ uiderim
nichil huinanȩ incantationis qͣmsibet
sapientiã. nichil qͣntamcũq ãmoniti¬
onis industriã p̃ualere. Nouerit tam̃
uir ꝑtinax. ñ celo sese. s solo infigere ca¬
put: qd̾ sapientia que desursũ ẽ ñ mͦ
pudica. s ce pacifica sit. Hec autẽ magiꝰ
ut ita dicam aspidica: nisiterrena eẽ non
potest. S nec adeo obsurdesceret: nisi
cauda quoq obturaret auditũ. Que
ẽ hec cauda: finis intentionis humanȩ:

Expanded text:
ut eam omnimodis fugiatis: quod haec quidem ut eam omnimodis fugiatis: quod haec quidem sit summa quaedam religionis subversio, et vere, juxta testimonium Legislatoris, venenum aspidum insanabile . Dicitur aspis hinc alteram aurem, quam pressius potest, terrae infigere; inde vero alteram caudae immissione nihilominus obturare, ne audiat. Quid ad haec incantantis vox, quid sermo faciat praedicantis? Orabo pro eo, humiliabo in jejunio animam meam, baptizabor pro mortuo uberrimo quodam profluvio lacrymarum, apud quem viderim nihil humanae incantationis quamlibet sapientiam, nihil quantamcumque admonitionis industriam praevalere. Noverit tamen vir pertinax, non coelo sese, sed solo infigere caput, quod sapientia, quae desursum est, non modo pudica, sed et pacifica sit; haec autem magis, ut ita dicam, aspidica, nisi terrena esse non potest. Sed nec adeo obsurdesceret, nisi cauda quoque obturaret auditum. Quae est haec cauda? Finis intentionis humanae.
Abbreviated transcription (Latin):
inter eos oꝑationes malicie. ministeria
nominent᷑ alius qͥdem aspis. alius uͦ ba¬
siliscus. aliꝰ autẽ leo. & aliꝰ draco:. quod
uidelicet suo qͥdem inuisibilimͦ uarie
noceant. quasi alius morsu. aliꝰ uisu. aliꝰ
rugitu. uł ictu. alius flatu: Legi de qͦdã
genere demonioꝵ: qd̾ ñ eiciat᷑ nisi in
oratione et ieuinio. Nich il potuerat ũ
ñ illud aspis erat: illa utiq de psalmo
aspis suuda. & obtiirans aures ne uocẽ
audiat incantantis: Nis ñ terreri a tã
terrifico monstro. uis securꝰ post mor¬
tem ambulare suꝑ aspidẽ istam: Caue
ne interim post eam ambules. caue
ne imiteris: & ñ erit qd paueas infu¬
turo. Enimuꝰ uitium ẽ. cui reor eiꝰmodi
sp̃m dñari. Et siuultis scire ipsa circu¬
itio a qua uobis hesterno sermone mo¬
nuimꝰ ẽẽ cauendum: ipsa obstinatio
est adũsus quam pͥdie loquebamur.
Nec enim piget quotiens datur occa¬
sio ab hac tam graui peste p̃minire uoᷤ

Expanded text:
inter eos operationes malitiae, ministeria inter eos operationes malitiae, ministeria nominentur alius quidem aspis, alius vero basiliscus, alius autem leo, et alius draco, quod videlicet suo quidem invisibili modo varie noceant, quasi alius morsu, alius visu, alius rugitu vel ictu, alius flatu? Legi etiam de quodam genere daemoniorum, quod non ejiciatur nisi in oratione et jejunio: nihil potuerat namnon illud aspis erat: illa utique de Psalmo aspis surda, et obturans aures suas, ne vocem audiat incantantis? Vis non terreri a tam terrifico monstro? Vis securus post mortem ambulare super aspidem istam? Cave ne interim post eam ambules, cave ne imiteris, et non erit quod paveas in futuro. 3. Enimvero vitium est, cui reor ejusmodi spiritum dominari; et si vultis scire, ipsa est cicuitio, a qua vobis hesterno sermone monuimus esse cavendum; ipsa obstinatio est, adversus quam pridie loquebamur. Nec enim piget, quoties datur occasio, ab hac tam gravi peste praemunire vos,
Abbreviated transcription (Latin):
in lapidib olim consueuerat adorari:
qui lapides obtulit dño dicens. dicut
lapides isti panes fiant. Porro pes tuu̾
affectio tua: pes anime quã in manib
angłi portant. ne offendat ad lapidẽ
pedem suũ. Q uomͦ enim ñ uehem̃tissi¬
me amina turbaret᷑ si sola hinc egre¬
deret᷑: si illas sine solatio ingrederet᷑
uias: si inter illos lapides suis pedib
graderet᷑: Enimuͦ manifestiꝰ audi. qͣm
neceẽ habeas portari manib alienis:
nec aliis qͣm angłicis tam̃. Suꝑ aspidẽ
ce basiliscum ambulabis et conculcabis
leonem et draconẽ. Quid inter hec face¬
ret pes humanus: Quid humane affe¬
ctionis inter tam horribilia monstra
constaret: Nempe neqͥtie sp̃itales sunt:
ce qͥdem ñ in congruis appellatiomibus
designate. Siqͥdem et de his dictum est¬
qd̾ nequaqͣm uobis excidisse reor᷑ cadenł
a latere tuo mille et decẽ milia a dextͥs
tuis. Quis uͦ scire potest an diuise sint

Expanded text:
in lapidibus olim consueverat adorari, in lapidibus olim consueverat adorari, qui lapides obtulit Domino, dicens: Dic ut lapides isti panes fiant . Porro pes tuus, affectio tua; pes animae, quam in manibus angeli portant, ne offendas ad lapidem pedem tuum. Quomodo enim non vehementissime turbaretur anima, si sola hinc egrederetur, 865 si illas sine consolatione ingrederetur vias, si inter illos lapides suis pedibus graderetur? 2. Enimvero manifestius audi, quam necesse habeas portari in manibus alienis, nec aliis quam angelicis tamen. Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem. Quid inter haec faceret pes humanus? quid humanae affectionis inter tam horribilia  alias terribilia monstra constaret? Nempe nequitiae spirituales sunt, et quidem non incongruis appellationibus designatae. Siquidem et de his dictum, quod nequaquam vobis excidisse reor: Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis. Quis vero scire potest an divisae sint
Abbreviated transcription (Latin):
angłos malos: Habetote familiares
angłos fr̃s meiͥ frequentate eos sedula
uobis adsunt ꝓ custodia et consolatioe.¬
¶ Possumꝰ hunc uersum qui in manib ẽ.
iudelicet in manib portabunt te. & ce¬
tera. ñ mͦ de p̃senti consolatione dictũ
acciꝑe: s etiam de futura. Nempe custo¬
diunt nos in uiis nr̃is angłi sc̃i: s uia
finita qd̾ ẽ utiq uita finita. in manibus
tollunt. Nec desunt nobis testes fideles.
Proxime lectum ẽ uobis de beatissimo
patre nr̃o. uere ꝑ omĩa benedicto: quod
dum intentam ocłoꝵ aciem insplendo¬
re chorusce lucis habere uideret᷑. uidit
germani animã capuam ep̃i in sꝑa ig
nea ab angłis in celum deferri. S quid
huiꝰmodi testimonia requiramꝰ: Ipsa in
euͣngłio ueritas de m̃dico et ulceroso
in simi abrahȩ. Neq enimin illa tam
noua nobis tamq incognita regione
ambulare ipsi possemꝰ: p̾sertim cum
tantꝰ sit lapis in uia. Quis lapis: Qͥ

Expanded text:
angelos malos? Habetote familiares angelos malos? Habetote familiares angelos, fratres mei, frequentate eos sedula r vobis adsunt ad custodiam et consolatio Possumus hunc versum, qui in manibus est, videlicet, In manibus portabunt te, etc., non modo de praesenti consolatione dictum accipere, sed etiam de futura. Nempe custodiunt nos in viis nostris angeli sancti, sed via finita quod est utique vita finita in manibus tollunt. Nec enim desunt nobis testes fideles. Proxime lectum est vobis de beatissimo patre nostro vere per omnia Benedicto, quot dum intentam oculorum aciem in splendore coruscae lucis habere videretur, vidit Germani animam Capuani episcopi in sphaera ignea ab angelis in coelum deferri. Sed quid hujusmodi testimonia requiramus? Ipsa in Evangelio Veritas de mendico et ulceroso in sinum Abrahae . Neque enim in illa tam nova nobis, tamque incognita regione ambulare ipsi possemus, praesertim cum tantus sit lapis in via. Qui lapis? Qui
Abbreviated transcription (Latin):
solatione. angłicis manib. qui iam defi¬
cit: iam ꝓpe modũ offendit in lapidem.
& blasphemat: se ipsum collidens. non
eum in quem furibundꝰ impingit. Arbi¬
tror sane uelut duab qͥbdam manib
eiꝰmodi homines interdũ ab angłis sub¬
portari: ut quodãmͦ ñ sentientes tran¬
seant qͦd tantoꝑe formidabant: nec pa¬
rum mirent᷑ postmodũ tam suꝑ poste¬
riooi facilitate. qͣm suꝑ difficultate pͥo¬
ri. Uultis scire quas intelligam duas
manꝰ: Dupplicem utiq demonstratio¬
nem: dum uidelicet hinc qͥdem tͥbula¬
tionis breuitas. inde eternitas retͥbu¬
tionis ostendit᷑. Aut magis pingitur
uł impͥmit᷑ cordi: ut intimo affectu
sentiat qm̃ mom̃taneum hoc et leue
tribulationis nr̃e supra modũ in sub¬
limitate eternũ pondꝰ głȩ oꝑat᷑ in no
bis. Quis uͦ istas. tam bonas ꝑ bonos
ñ credat fieri: cum certũ sit qd̃ econ¬
trario male utiq fiant ĩmissiones per

Expanded text:
solatione, angelicis manibus, qui jam defesolatione, angelicis manibus, qui jam defecit, jam propemodum offendit in lapidem. et blasphemat, se ipsum collidens, non eum in quem furibundus impingit. 10. Arbitror sane velut duabus quibusdam manibus ejusmodi homines interdum ab angelis supportari, ut quodammodo non sentientes transeant quod tantopere formidabant, nec parum mirentur postmodum tam super posteriori facilitate, quam super difficultate priori. Vultis scire quas intelligam duas manus? Duplicem utique demonstrationem, dum videlicet hinc quidem tribulationis brevitas, inde aeternitas retributionis ostenditur, aut magis pingitur vel imprimitur cordi, ut intimo affectu quoniam momentaneum hoc et leve tribulationis nostrae supra modum in sublimitbis. Quis vero istas tam bonas per bonos non credat fieri, cum certum sit quod e contrario malae utique fiant immissiones per
Abbreviated transcription (Latin):
dentatũ. Sp̃uales enim sunt istema
nus. & auxilia utiq spiritalia: que sin¬
gulis electoꝵ ꝓ cuiꝰq discͥminis mͦ & ob¬
iecte difficultatis tanqͣm lapidee moł
qͣntitate. ab his qui sibi deputati sunt
angłis spĩtaliter et multipliciter exhi¬
bentur. Dico ego tam̃ aliqua ex his quȩ
cõmunia magis arbitror: & paucis que
inter uos sunt inexꝑta. Turbat᷑ aliquis
uehem̃ter seu corporali quouis incom¬
modo. seu tͥbulatione aliqua scł̃ari. seu
accidia sp̃c: &e qͣdam animi defectione
languescens. Iam temptari incipit supra
qͣm ualeat sustinere: iam impinget &¬
offendet in lapidem. si ñ fuerit qui sub¬
ueniat. Quis uͦ ẽ lapis iste: Ego illum
intelligo lapidẽ offensionis. et petrã scan¬
dali: in quam si offenderit qͥs collidet᷑:
suꝑ quẽ uͦ ceciderit conteret eum. Lapi
murmurare adũsus eum: scandalirans
a pusillammitate sp̃c et tempestate. Ita¬
q opus illi ẽ angłica ope angłica con¬

Expanded text:
tentatum. Spirituales enim sunt manus tentatum. Spirituales enim sunt manus istae, et auxilia utique spiritualia, quae singulis electorum pro cujusque discriminis modo et objectae difficultatis, tanquam lapideae molis quantitate, ab his qui sibi deputati sunt angelis spiritualiter et multipliciter exhibentur. Dico ego tamen aliqua ex his quae communia magis arbitror, et paucis qui inter vos sunt inexperta. Turbatur aliquis vehementer, seu corporali quovis incommodo, seu tribulatione aliqua saeculari, seu acedia spiritus et quadam animi defectione languescens? Jam tentari incipit supra quam valeat sustinere, jam impinget et offendet in lapidem, si non fuerit qui subveniat. Quis vero est lapis iste? Ego illum intelligo lapidem offensionis, et petram scandali, in quam si offenderit quis, collidetur: super quem vero ceciderit, conteret eum; lapidmurmurare adversus eum, scandalizari a pusillanimitate spiritus et tempestate. Itaque opus illi est angelica con
Abbreviated transcription (Latin):
Considera que sequunt᷑. Suꝑ aspidẽ
&e basiliscũ ambulab̾: ce conculcabis
leonẽ et draconẽ. Qm necessariꝰ peda¬
gogus: immo etiã bauilus p̃sertim par¬
uulo inter hec gradienti. In manib
inqͥt portabunt ce In tuis qͥdem uiis
custodient te: & deducent paruulum
qua potest paruulus ambulare. Ceter̃
ñ te patient᷑ temptari supra quã su¬
stinere potes: s in manib tollent ut
ꝑtranseas offendiculũ. Qm facile tͣnsit.
qui illis portat᷑ manib: qͣm suauiter
uixta uulgare ꝓũbium natat. cuius
alter sustinet m̃tum. Quotiens gͦ gra¬
uissima cernit᷑ urgere temptatio. et
tribulatio uehemens ĩminere: in uo¬
ca custodem tuũ. ductorẽ tuum. adui¬
torẽ tuum. in oportunitatib in tͥbula¬
tione. Inclama eum. et dic. Dñe salua
nos ꝑuus. Non dormit neq dormi¬
tat. et si ad tempꝰ qͣndoq dissimulet:
ne forte ꝑicłosius ab illius te manib
ipse p̃cipites. si te eis ignoraueris sus¬

Expanded text:
quae sequuntur: Super aspidem quae sequuntur: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem. Quam necessarius paedagogus, imo etiam bajulus, praesertim parvulo inter haec gradienti! In manibus, inquit, portabunt te. In tuis quidem viis custodient te, et deducent parvulum, qua potest parvulus ambulare. Caeterum non te patientur tentari supra quam sustinere potes, sed in manibus tollent, ut pertranseas offendiculum. Quam facile transit, qui illis portatur in manibus! quam suaviter, juxta vulgare proverbium, natat, cujus alter sustinet mentum! 9. Quoties ergo gravissima cernitur urgere tentatio, 864 et tribulatio vehemens imminere, invoca custodem tuum, ductorem tuum, adjutorem tuum in opportunitatibus, in tribulatione. Inclama eum, et dic: Domine, salva nos, perimus. Non dormit, neque dormitat, etsi ad tempus quandoque dissimulet, ne forte periculosius ab illius te manibus ipse praecipites, si te eis ignoraveris sus
Abbreviated transcription (Latin):
extra ipsũ reliquit ceteris: qui totum
cor. totam animã. totam uircutẽ. dño
do suo in dilectione donauit: In ipso
itaq fr̃s affectuose diligamꝰ angłos eius.
tanqͣm futuros aliqͣndo coheredes nr̃os:
interim uͦ actores ce tutores a patre po¬
sitos et p̃positos nobis. Nunc enĩ filudi
paruuli sub acꝰtorib & tutorib simuᷤ
tanqͣm nichil interim differentes a ser-¬
uis. Ceterum ce sitam paruuli sumus.
& tam magna nobis. & nec mͦ tã ma¬
gna. s et tam ꝑicłosa uia restat: quid
tam̃ sub tantis custodib timeam: Nec
suꝑari. nec seduci: minus autẽ seduce
possunt qui custodiunt nos in om̃ib
uiis nr̃is. fideles sunt. prudentes sunt.
potentes st̃. qͥd trepidamꝰ: Tantũ seqͣm᷑
eos: adhereamꝰ eis: & in ꝓtectione dei
celi commorem᷑. uide enim qͣm sit ne¬
cessaria ista ꝓtectio: ista custodia inuiis
tuis. In manib inqͥt portabunt te:ne
edẽ forte offendas ad lapidem tuũ. Parũ

Expanded text:
extra ipsum reliquit caeteris, qui totum extra ipsum reliquit caeteris, qui totum cor, totam animam, totam virtutem Domino Deo suo in dilectione donavit? In ipso itaque, fratres, affectuose diligamus angelos ejus, tanquam futuros aliquando cohaeredes nostros, interim vero actores et tutores a Patre positos, et praepositos nobis. Nunc enim filii Dparvuli sub tutoribus et actoribus simus, tanquam nihil interim differentes a servis. 8. Caeterum etsi tam parvuli sumus, et tam magna nobis, nec modo tam magna, sed et tam periculosa via restat; quid tamen sub tantis custodibus timeamus? Nec superari, nec seduci, minus autem seducere possunt, qui custodiunt nos in omnibus viis nostris. Fideles sunt, prudentes sunt, potentes sunt: quid trepidamus? Tantum sequamur eos, adhaereamus eis, et in protectione Dei coeli commoremur. Vide enim quam tibi necessaria sit ista protectio, ista custodia in omnibus viis tuis. In manibus. inquit, portabunt te, ne unquam offendas ad lapidem pedem tuum. Parum
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ ei reddat᷑ & amor et honor nr. a qͦ
tam ipsis qͣm nobis ẽ: totũ unde ho¬
norare possumꝰ uł amare: unde ama¬
ri honorariue merem᷑. Neq enĩ apłs
atis. nisi ut inuicẽ diligatis. Siqͥdem ñ
hoc uoluit. ut alias quelibet debita ne¬
garent᷑: p̃sertim cum idem ipse dicat.
cui honorẽ honorẽ &e cetera in hunc mo¬
dum. Ut gͦ plenius intelligas qͥd in utͦq
senserit qͥdue mouuerit: uide quẽad¬
modũ inter radios solis minora queli¬
bet luminaria ñ uident᷑. Nunqͥd amo¬
ta modo sidera arbitram᷑: nunqͥd ex¬
tincta: Minime qͥdem: s ampliori cla¬
ritate qͦdamm̾ decta interim apparere
ñ posse. Sic gͦ dilectio. alia queuis debi¬
ta suꝑans quasi sola regnet in nobis:
ut quicqͥd debet᷑ ceceris sibi uendicet.
& ex dilectione omĩa faciamꝰ. Sic diui
cet uniu̾sis: ut solus ipse ñ mͦ pre oĩb
s in omib honoret᷑. Idipsum sane di¬
ctum putes etiã de amore. Quid enim

Expanded text:
tamen ei reddatur et amor, et honor noster, a quo tamen ei reddatur et amor, et honor noster, a quo tam ipsis quam nobis est totum, unde honorare possumus vel amare, unde amari honorarive meremur. Neque enim Apostolus atis, nisi ut invicem diligatis. Siquidem hoc non voluit, ut alia quaelibet debita negarentur, praesertim cum idem ipse dicat: Cui honorem, honorem , et caetera in hunc modum. Ut ergo plenius intelligas quid in utroque senserit, quidve monuerit, vide quemadmodum inter radios solis minora quaelibet luminaria non videntur. Nunquid amota modo sidera arbitramur? Nunquid exstincta? Minime quidem, sed ampliori claritate quodammodo tecta, interim apparere non posse. Sic ergo dilectio alia quaevis debita superans, quasi sola regnare debet in nobis: ut quidquid debetur caeteris, sibi vindicet, et ex dilectione omnia faciamus. Sic divicare universis, ut solus ipse non modo prae omnibus, sed in omnibns honoretur. Idipsum sane putes dictum etiam de amore. Quid enim
Abbreviated transcription (Latin):
ñ solo insu rerũ p̾̃sentia comꝓbet᷑. Non
omĩa iusui subiacent: ne corporalia qͥ¬
dem. Qntomagis sp̃ualia ꝓcul sunt ab
omĩ sensu corporeo. & sp̃italipotiꝰ uesti¬
ganda᷑:. Si fi dem consulas: ea tͥ angłicã
ꝓbat p̃sentiã ñ deeẽ. Nec dixisse piget
qm̃ fides ꝓbat: quã nimirũ apłs ar¬
gum̃tum ñ apparentiũ eẽ diffinit. Ad st̃¬
gͥ & adst̃ tͥ: ñ modo tecũ. s etiã ꝓ te.
Ad sunt ut ꝓtegant: adst̃ ut ꝓsint. Qͥd
retͥbues dño: ꝓ om̃ib que retͥbuit tibi:
Si qͥdem ei soli honor et gła. Quare ei soliͤ
Qͥa ipse mandauit: ce omne datũ opti¬
mũ ñnisi ab illo ẽ. Uerũptam̃ &e sulle
mandauit: ipsis quoq qui et ei ex tan¬
ta caritate obediunt. & nobis subueni¬
unt in tanta necessitate. ingratos
eẽ ñ licet. Simꝰ gͦ deuoti: simꝰ grati tan¬
tis custodib: redamemꝰ eos. honoremꝰ eoᷤ
qͣntum possumꝰ. qͣntum debemꝰ. Tõtus

Expanded text:
non solo visu rerum praesentia comprobatur. Non non solo visu rerum praesentia comprobatur. Non omnia 863 visui subjacent, nec corporalia quidem: quanto magis spiritualia procul sunt ab omni sensu corporeo, et spiritualiter potius vestiganda? Si fidem consulas, ea tibi angelicam probat praesentiam non deesse. Nec dixisse piget, quoniam fides probat; quam nimirum Apostolus argumentum non apparentium esse definit . Ads adsunt tibi, non modo tecum, sed etiam pro te. Adsunt ut protegant, adsunt ut prosint. Quid retribues Domino pro omnibus quae retribuit tibi? siquidem soli ei honor et gloria. Quare ei soli? Quia ipse mandavit; et omne datum optimum nonnisi ab illo est . 7. Verumtamen etsi ille mandavit, ipsis quoque, qui et ei ex tanta charitate obediunt, et nobis subveniunt in tanta necessitate, ingratos esse non licet. Simus ergo devoti, simus grati tantis custodibus: redamemus eos, honoremus eos quantum possumus, quantum debemus. Totus
Abbreviated transcription (Latin):
angłis suis mandauit de te ut custo¬
diant te o triticum inter zirania: o
granum inter paleas: o lilium int̃ spi
sue: p̾cium sanguinis sui. Non ẽ con¬
tentꝰ custodia hac. tam parũ tuta. tam
parum utili: tam fragili. tam insuffici¬
enti. Suꝑ muros tuos iherłmn constituit
custodes. Nempe etiã ipsi qui uident᷑
muri. aut in muro ipso columne. his
custodib egent: & maxime. Angłis suiᷤ
mandauit de te. lit custodiant te in oĩb¬
uiis tuis. Quantam tibi debet hoc ũ¬
bum inferre reuerentiã: afferre deuo¬
tionẽ: conferre fiduciã. Reuerentiam
ꝓ p̾̃sentia: deuotionẽ ꝓ beniuolentia:
fiduciã ꝓ custodia. Caute ambula ibi
in om̃ib uiis tuis. In quouis diũsorio.
in quouis angulo: angło tuo reu̾enti¬
am habe. Tu ne audeas illo p̾sente:
qd̾ uidente me ñ auderes: An p̾sentẽ
ẽẽ dubitas quẽ ñ uides: Qͥd si audires:
qͥd si tangeres: qͥd si olfaceres: Cide qͥa

Expanded text:
angelis suis mandavit de te, ut custoangelis suis mandavit de te, ut custodiant te. O triticum inter zizania! o granum inter paleas! o lilium inter spisuae, pretium sanguinis sui. Non est contentus custodia hac tam parum tuta, tam parum utili, tam fragili, tam insufficienti. Super muros tuos, Jerusalem, constituit custodes. Nempe etiam ipsi qui videntur muri, aut in muro ipso columnae, his custodibus egent, et maxime. 6. Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in oviis tuis. Quantam tibi debet hoc verbum inferre reverentiam, afferre devotionem, conferre fiduciam! reverentiam pro praesentia, devotionem pro benevolentia, fiduciam pro custodia. Caute ambula, ut in omnibus viis tuis. In quovis diversorio, in quovis angulo, angelo tuo reverentiam habe. Tune audeas illo praesente, quod vidente me non auderes? An praesentem esse dubitas quem non vides? Quid si audires? quid si tangeres? quid si olfaceres? Vide quia
Abbreviated transcription (Latin):
te tu qͥs es: Dñe qͥd ẽ homo qͦd memor-
es eiꝰ aut filiꝰ hoĩs qͥa reputas eumͦ Qsi
uͦ ñ sit homo putredo: &e filius hominis
uermis. S qͥd putas mandauit de te:
Nunqͥd scͥpsit contͣ de a maritudines:
Nun qͥd ut contra foliũ qd̃ uento rapit᷑
ostendant potentiã suam: &e stipulam
siccam ꝑseqͣntur: Nunqͥd ut tollant
impiũ: ne uideat głam di: Mandandũ
istud ẽ. ñ mandatũ. Non recełas ab ad¬
uitorio altissimr: in ꝓtectione dĩ celi cõ¬
morare. ne de te illud qͣndoq mande¬
tur. Quẽ enĩ ꝓtexerit ds̃ celi: ñ de eo il¬
lud mandabit᷑. s ꝓ eo. Et qͦd interim ñ
mandat᷑: ꝓ eo differt᷑ ut sint omĩa ꝓpter
electos. Deniq parantib ire seruis. & con¬
tinuo suꝑseminata colligere zirania. ꝓ
messem: ne forte eradicetis similiter &¬
triticũ. Quomͦ gͦ tam diu conseruabit᷑
inter ea: Hoc plane hoc opꝰ presens:
hoc mandatũ temporis habes. Itaq

Expanded text:
te. Tu quis es? Domine, quid est homo quod memor te. Tu quis es? Domine, quid est homo quod memor es ejus, aut filius hominis, quoniam reputas eum? Quasi vero non sit homo putredo, et filius hominis vermis. Sed quid putas mandavit de te? Nunquid scripsit contra te amaritudines? nunquid ut contra folium quod vento rapitur, ostendant potentiam suam, et stipulam siccam persequantur? nunquid ut tollant impium, ne videat gloriam Dei? Mandandum istud est, non mandatum. Non recedas ab adjutorio Altissimi, in protectione Dei coeli commorare, ne de te illud quandoque mandetur. Quem enim protexerit Deus coeli, non de eo illud mandabitur, sed pro eo. Et quod interim non mandatur, pro eo differtur, ut sint omnia propter electos. Denique parantibus ire servis, et continuo superseminata colligere zizania cupmessem, ne forte eradicetis simul et triticum . Quomodo igitur tandiu conservabitur interea? Hoc plane, hoc opus praesens, hoc mandatum temporis hujus. 5. Itaque
Abbreviated transcription (Latin):
Deniq ei mittis uingenitũ tuum: ĩmit¬
tis sp̃m tuũ: ꝓmitis etiã uultũ tuum.
Et ne qͥd in celestib uacet ab oꝑa sollici¬
tudinis nr̃ȩ beatos illos sp̃e ꝓpter nos
mittis in ministeriũ: custodie nr̃e de¬
putas: nr̃os iubes fieri pedagogos. Pa¬
rum enĩ ẽ qd̾ facis angłos tuos sp̃c: fa¬
cis et angłos paruuloꝵ. Demiq angłi
głos facis. Angłis suis mandauit de te.
Mira dignatio: & uere magna dilectio
caritatis. Quis enĩ qͥb: de quo. qͥd man¬
dauit : Studiose consideremꝰ fr̃s: diligen¬
ter mandemꝰ memorie hoc tam grande
mandatũ. Qs enim mandauit: Cuiꝰ st̃
angłi: cuiꝰ mandatis obtemꝑant: cuiꝰ
obediunt uoluntati. Nempe angłis suiᷤ
cunctantur qͥn etiã in manib tollant
te. Sumina gͦ maiestas mandauit: et
angłis sius mandauit. Illis utiq sublimi¬
b tam beatis. tam maxime sibi coheren¬
tib. tam familiariter adherentib: ce
uere domesticis dĩ. Mandauit autẽ de

Expanded text:
mittis Spiritum tuum, promittis etiam vultum tuum. Et ne quid in coelestibus vacet ab opera sollicitudinis nostrae, beatos illos spiritus propter nos mittis in ministerium, custodiae nostrae deputas, nostros jubes fieri paedagogos. Parum est enim quod facis angelos tuos spiritus; facis et angelos parvulorum. Denique angeli gelos facis. 4. Angelis suis mandavit de te. Mira dignatio, et vere magna dilectio charitatis! Quis enim, quibus, de quo, quid mandavit? Studiose consideremus, fratres, diligenter commendemus memoriae hoc tam grande mandatum. Quis enim mandavit? Cujus sunt angeli? cujus mandatis obtemperant? cujus obediunt voluntati? Nempe: Angelis suicunctantur, quin etiam in manibus tollant te. Summa ergo majestas mandavit angelis, et angelis suis mandavit. Illis utique sublimibus, tam beatis, tam proximis sibi cohaerentibus, tam familiariter adhaerentibus, et vere domesticis Dei. Mandavit autem de
Abbreviated transcription (Latin):
i meministis hesterno sermone.
uias demonũ p̃sumptionẽ dixi¬
mus et obstinationẽ: nec tacuimꝰ
quare hoc diceremꝰ. Possumꝰ tam̃ si neces¬
sarium iudicatis uias eoꝵ uia adhuc
alia uestigare. Nam et si omĩmodis eas
occultare laborent: multiplicit̾ eos ꝓdit
rat semitas iniquoꝵ. Legimꝰ si qͥdem de
eis omĩb: qm̃ in circuitu impii ambu¬
lant. Legimus de eoꝵ pͥncipe. qͥa circuit
querens quẽ deuoret. Qd̾ &e ipse fateri
cogit᷑ in p̃sentia maiestatis: ut inter fili¬
os dĩ astans. & unde ueniat reqͥsitus. cir¬
cuiui ait terrã. & ꝑambulaui eam. Dica¬
mus itaq uias eiꝰ circuitionẽ et circum¬
uentionẽ. Ista enim ad nos: illa utit᷑ in
seipso. Semꝑ ille extollit᷑. s deicit᷑ semꝑ:
suꝑbia eiꝰ ascendit semꝑ. semꝑ humiliat᷑.
Numqͥd ñ circuitꝰ iste: Qui enĩ in curu¬
itu ambulat ꝓficiscit᷑ qͥdem: s ꝓficit n¬
chil. ue homini qui sequit᷑ hunc cirru¬
itum: qui nunqͣm a ꝓpͥa uoluntate rece¬

Expanded text:
i meministis, hesterno sermone vias daemonum praesumptionem diximus et obstinationem, nec tacuimus quare id diceremus. Possumus tamen, si necessarium judicatis, vias eorum via adhuc alia investigare. Nam, etsi omnimodis eas occultare laborent, multipliciter eos prodrat semitas iniquorum. Legimus siquidem de eis omnibus, quoniam in circuitu impii ambulant . Legimus de eorum principe, quoniam circuit quaerens quem devoret . Quod et ipse fateri cogitur in praesentia majestatis, cum inter filios Dei astans et unde veniat requisitus: Circuivi, ait, terram, et perambulavi eam . Dicamus itaque vias ejus, circuitionem et circumventionem: ista enim ad nos, illa utitur in se ipso. Semper ille extollitur, sed dejicitur semper: superbia ejus ascendit semper, semper humiliatur. Numquid non circuitus iste? Qui enim in circuitu ambulat, proficiscitur quidem, sed proficit nihil. Vae homini qui sequitur hunc circuitum, qui nunquam a propria voluntate rece
Abbreviated transcription (Latin):
ore ipsoꝵ uersiculi psalmi huiꝰ hoc ma¬
xime qͣdragesimali tempore uersarent᷑
Nec aliunde qͣm ex ipsiꝰ usurꝑatione
diaboli sumpta uidet᷑ occasio: ut in hoc
quoq nequissimꝰ ille seruus filiis seruiat
uł iuitꝰ. Qͥd enĩ tam molestum ei. qͥd
nobis ẽẽ poterat tam iocundũ: qͣm ut
etiam malũ eiꝰ nobis cooꝑet᷑ in bonum:
Angłis suis mandauit de te: ut custodi¬
ant te in om̃ib uiis tuis. Conficeant᷑ dño

Expanded text:
ore ipsorum versiculi psalmi hujus hoc maore ipsorum versiculi psalmi hujus hoc maxime quadragesimali tempore versarentur. Nec aliunde quam ex ipsius usurpatione diaboli 862 sumpta videtur occasio, ut in hoc quoque nequissimus ille servus filii serviat vel invitus. Quid enim tam molestum ei, quid nobis esse poterat tam jucundum, quam ut etiam malum ejus nobis cooperaretur in bonum? Angelis suis mandavit de te, ut custodiant te in omnibus viis tuis. Confiteantur Do
Abbreviated transcription (Latin):
diabolũ facit. S quomͦ fr̃s ut miserũ
hominẽ circumueniat suꝑbissimꝰ ille
descendit: Uide eircuitũ etiã in hoc
ipso. Ocd̃ĩ eiꝰ omne sublime uident.
Attam̃ ima quoq ipsa curiose uesti¬
gat: s ut magis ascendat. ut uehe¬
m̃tius intumescat: ce dum conculca
tis: descendit liuore malignitatis. Cuiꝰ
m̃dax ascensio: cuiꝰ crudelis ascensio ẽ.
exꝑs ille ut heri diximꝰ miscđie et ue¬
ritatis. Ceterũ si descendunt maligniut
circumueniant: gr̃as ei cuiꝰ mandato
descendunt & benigni angłi ut subue¬
niant nobis: ut custodiant nos in õibꝰ
uiis nr̃is. Neq hoc solũ s in manibus
inqͥt portabunt ce: ut non offendas
ad lapidẽ pedẽ tuũ. Qnta nobis fr̃s in
huiꝰ scͥpture uerbis et eruditio & amino¬
nitio et consolatio exhibet᷑: qͥs in omib
psalmis cam magnifice pusillanimes
consolat᷑ negligentes ãmonet. erudit ig¬
norantes. Unde id quoq fidelib sius
ꝓuidentia uoluit diuina p̃stare: ut in

Expanded text:
cit. Sed quomodo, fratres, ut miserum hominem circumveniat, superbissimus ille descendit? Vide circuitum impii etiam in hoc ipso. Oculi ejus omne sublime vident: attamen ima quoque ipsa curiose vestigat, sed ut magis ascendat, ut vehementius intumescat, et, dum conculcavtis, descendit livore malignitatis. Cujus mendax ascensio, ejus crudelis descensio est: expers ille, ut heri diximus, misericordiae et veritatis. Caeterum si descendunt maligni ut circumveniant, gratias ei cujus mandato descendunt et benigni angeli, ut subveniant nobis, ut custodiant nos in omnibus viis nostris. Neque hoc solum, sed: In manibus, inquit, portabunt te, ne unquam offendas ad lapidem pedem tuum. 3. Quanta nobis, fratres, in hujus Scripturae verbis et eruditio, et admonitio, et consolatio exhibetur! Quis in omnibus psalmis tam magnifice pusillanimes consolatur, negligentes admonet, erudit ignorantes? Unde id quoque fidelibus suis providentia voluit divina praestare, ut in
Abbreviated transcription (Latin):
capaces animos exterior consid̾atio
pascit: &e qui magis exercitatos hñt
sensus. solidiorem intus cibum inue¬
niunt. et suauiorem tanqͣm adipẽ
medullamq frum̃ti. Sunt enim &
exteriori specie delectabilia. & inte¬
riori uirtute multo delectabiliora:
quemadmodũ ipse exterius quidem
speciosus erat forma pre filiis hominũ:
interius autem tanqͣm candor lucis
eternȩ. etiam ipsis suꝑeminens uul¬
tib angłoꝵ. Apparebat enim foris
homo sine culpa: caro sine peccato:
agnus sine macła. Qm speciosi pedes
annunciantis pacem. annunciantis bo¬
na: s multo speciosius & preciosius
aspectus hominis in quem peccatum
ñ cadit. et beati ocłi qui uiderunt: sed
mulcomagis beati mundo corde qm̃
ipsi dm̃ uidebunt. Deniq cum ꝑuenis¬
sec ad nucleum. destam iam licet decorã
ualde ñ reputabat apłs dicens: ce si co¬

Expanded text:
capaces animos exterior consideratio pascit, et qui magis exercitatos habent sensus, solidiorem intus cibum inveniunt, et suaviorem, tanquam adipem medullamque frumenti. Sunt enim et exteriori specie delectabilia, et interiori virtute multo delectabiliora; quemadmodum et ipse exterius quidem speciosus erat forma prae filiis hominum, interius autem tanquam candor lucis aeternae, etiam ipsis supereminens vultibus angelorum. Apparebat enim foris homo sine culpa, caro sine peccato, agnus sine macula. Quam speciosi pedes annuntiantis pacem, annuntiantis bona ! sed multo speciosius et pretiosius aspectus hominis in quem peccatum non cadit, et beati oculi qui viderunt; sed multo magis beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt . Denique cum pervenisset ad nucleum, testam jam, licet decoram valde, non reputabat Apostolus, dicens: Etsi co
Abbreviated transcription (Latin):
ille quas prediximus obseruantie mer¬
cede ꝑpetua uacuent᷑: ut sunt fatue
uirgines in quaꝵ uasis oleum ñ habet᷑.
Interdum autẽ qͦd penus ẽ. plene qͥdem
sunt s plene ueneno:. qͦd ẽ inuidia mur¬
mur. rancor animi. et detractio. Prop¬
terea ne forte subintrent ista dumui¬
num deest: iubemur implere hydri¬
as aqua. ut obseruent᷑ mandata dñi
in timore: que tunc mutãtur in uinũ.
cum timor expellitur a caritate. & im¬
plentur omĩa feruore sp̃c. & iocunda
deuotione.¬

Expanded text:
illae, quas praediximus, observantiae merillae, quas praediximus, observantiae mercede perpetua vacuentur, ut sunt fatuae virgines, in quarum vasis oleum non habetur . Interdum autem quod pejus est plenae quidem sunt, sed plenae veneno, quod est invidia, murmur, rancor animi, et detractio. Propterea ne forte subintrent ista, dum vinum deest, jubemur implere hydrias aqua, ut observentur mandata Domini in timore; quae tunc mutatur in vinum, cum timor expellitur a charitate, et implentur omnia fervore spiritus et jucunda devotione
Abbreviated transcription (Latin):
mur in gehenna: scds ne exclusi a ui¬
sione dĩ priuemur tam inestimabili
gła: tercius replet animã omĩ sollici¬
tudine timidam ne forte deseratur
a gr̃a. Et qͥdem omnis timor domini.
sicut aqua extinguit ignẽ. sic extin¬
guit peccati concupiscentiã. s is maxi¬
me cum ad omnẽ temptationẽ statĩ
oceurrit: ne forte contingat a mittere
gram: ut sibi derelictus homo labat᷑
cotidie de malo in peius. de ꝑicło mi¬
nori in grauiorem culꝑam quales uti¬
q multos uidemꝰ. cum in sordib sint
sordescentes adhuc Nam adũsus timo¬
remistum ñ ẽ unde sibi blandiat᷑ aĩa
siue de minori forte qͣntitate peccati.
siue de em̃datione futura. Talib enĩ
blandim̃tis impediuntur aliquatenꝰ
duo prima genera timoris. Precipit
gͦ nobis dñsait hacaqua hẏdrias ẽ¬
pleamus. Sunt enim aliquando ua¬
cue & plene uento. siquis tam̃ a deo
insanus ẽ. ut in eo ꝑ uanitatis studiũ

Expanded text:
mur in gehenna; secundus, ne exclusi a vimur in gehenna; secundus, ne exclusi a visione Dei privemur tam inaestimabili gloria; tertius replet animam omni sollicitudine timidam, ne forte deseratur a gratia. 9. Et quidem omnis timor Domini, sicut aqua exstinguit ignem, sic exstinguit peccati consupiscentiam; sed is maxime cum ad omnem tentationem statim occurrit, ne forte contingat amittere gratiam, ut sibi derelictus homo labatur quotidie de malo in pejus, de peccato minori in graviorem culpam; quales utique multos videmus cum in sordibus sunt, sordescentes adhuc. Nam adversus timorem istum non est unde sibi blandiatur anima sive de minori forte quantitate peccati, sive de emendatione futura. Talibus enim blandimentis impediuntur aliquatenus duo prima genera timoris. Praecipit ergo nobis Dominus, ut hac aqua hydrias impleamus. Sunt enim aliquando vacuae, et plenae vento, si quis tamen adeo insanus est ut in eo per vanitatis studium