comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
differenti seqͥ eũ ⁊ dicenti. eã
priꝰ sepelire patrẽ meũ. sine ĩ qͥt
mortuos sepelire mortuos suos.
tu ueni sequere me. Erat ibi
mortuus sepeliendus: erãt ibi ⁊
mortui mortuũ sepulturi. Ille
mortuus in carne. illi in anima.
Unde mors in animaꝰ. Quia nõ
ẽ ibi fides. Unde mors in corpore:
qͥa nõ ẽ ibi anzma. Ergo anme
tue anima. fides est. Q credit in
me inqͥt etiã si mortuus fuerit
in carne. uiuet in anima. donee
resurgat ⁊ caro nũquã postea
moritura. Hoc ẽ. qͥ credit in me:
licet moriat᷑. uiuet. ł omis qͥ ui¬
uit in carne ⁊ credit in me. ⁊¬
si moriet᷑ ad tẽpus ꝓpt̾ mortẽ car¬

Expanded text:
 dicenti, Eam prius sepelire patrem meum: Sine, inquit, mortuos sepelire mortuos suos; tu veni, sequere me . Erat ibi mortuus sepeliendus, erant ibi et mortui mortuum sepulturi: ille mortuus in carne, illi in anima. Unde mors in anima? Quia non est fides. Unde mors in corpore? Quia non est ibi anima. Ergo animae tuae anima fides est. Qui credit in me, inquit, etiamsi mortuus fuerit in carne, vivet in anima; donec resurgat et caro nunquam postea moritura. Hoc est, Qui credit in me, licet moriatur, vivet. Et omnis qui vivit in carne et credit in me, etsi moriet
Abbreviated transcription (Latin):
ta desertũ in cuntatẽ que dicitur
effrem:⁊ ibi morabat᷑ cũ discipłis
suis. Nõ qͥa potentia eiꝰ defecerat:
in qua utiq si uellet ⁊ palã cũ
uideis cõuersaret᷑ ⁊ nichil ei face¬
rẽt: sed in hominis infirmitate
uiuendi exẽplũ discipłis demons¬
trabat. In qͦ appareret nõ eẽ pecca¬
tũ. si fideles eiꝰ qͥ sũt membra eius
ocłis ꝑsequentiũ se subtraherẽt:
⁊ furorẽ sceleratoꝵ latendo potꝰ
deuitarẽt. quã se offerendo magis
accenderent.
ulla pegionũ:⁊ ne cũ formcati fuerint
cum lus suis. et adorauerint simula¬
era t. uocer te quispiam: ut comedas
de ii latis: Nec urorem de f̾iliabus
AEꝵ ac. ipius silus tuis: ne postqͣm ip̃e
diercor lorncate forncari faciant et
soas tuos in deos suos: Deos confla¬
bles non faties tibiz s ollempniratem
a ouoꝵ enstodies c eptem diebus ues¬
utus cimis: sicui precepi tibi in tem¬
pore menłis rnoꝵ: Mense enĩ ner ni
tenmoris: egrassus de egypto Om̃e

Expanded text:
sertum, in civitate quae dicitur Ephrem, et ibi morabatur cum discipulis suis. Non quia potentia ejus defecerat, in qua utique, si vellet, et palam cum Judaeis conversaretur, et nihil ei facerent. Sed in hominis infirmitate, vivendi exemplum discipulis demonstrabat, in quo apparet non esse peccatum, si fideles ejus qui sunt membra ejus, oculis persequentium se subtraherent, et furorem sceleratorum latendo potius devitarent, quam se offerendo magis accenderent.illarum regionum ne cum fornicati fuerint cum diis suis et adoraverint simulacra eorum vocet te quispiam ut comedas de immolatis nec uxorem de filiabus eorum accipies filiis tuis ne postquam ipsae fuerint fornicatae fornicari faciant et filios tuos in deos suos deos conflatiles non facies tibi sollemnitatem azymorum custodies septem diebus vesceris azymis sicut praecepi tibi in tempore mensis novorum mense enim verni temporis egressus es de Aegypto omne
Abbreviated transcription (Latin):
seratõ et cleniens. paciens et iulte nu¬
seratõnis ae nerlis ei amn eustadis miser¬
cordiam in milia: i qui ansers miqutile
et scelera ati pcr̃a⁊ nullusq apud tep
in nocens est: qui reodis miquitate
potriun silis ac uepotidus in tercutur
et quartam progenem sestinusq mos¬

Expanded text:
sericors et clemens, patiens et multae miserationis, ac verus, qui custodis misericordiam in millia; qui aufers iniquitatem et scelera atque peccata, nullusque apud te per se innocens est; qui reddis iniquitates patrum filiis, ac nepotibus in tertiam et quartam progeniem . Cum Do
Abbreviated transcription (Latin):
tuũ:. Iusticia inqͥt de meo ẽ. Quid
enĩ habes qͦd nõ accepisti  Cũ gͦ
uellẽt dare cõsiliũ homines deo.
discipłi magistro. serui dno. egroti
medico. corripuit eos ⁊ ait. Nõne
duodecĩ hore sũt diei: Siqͥs ambu¬
lauerit in die: nõ offendit. Me seqͥ¬
mini: si nõ uultis offendere. Nolite
mͥ cõsiliũ dare : qͦs a me cõsiliũ op¬
portet acciꝑe. Quo gͦ ꝑtinet ⁊ nõne¬
duodecĩ hore sũt diei : Quia ut diẽ
se ẽẽ ostenderet: duodecĩ discipłos
elegit. Si ego sũ inqͥt dies.⁊ uos ho¬
re  nũqͥd hore diei cõsihũ dant :
Hore diẽ sequunt᷑. nõ horas dies. Si
gͦ ill hore : qͥd ibi iudass Et ipse int̃
duodecĩ horas ⁊ Si hora erat: luce¬
bat. Si lucebat: qͦmͦ diẽ ad mortẽ
tradebat ⁊ Sed dñs in hoc uerbo nõ
ipsũ idã. sed successorẽ ipsiꝰ p̃uide¬
Nõ gͦ frustra duodecĩ discipłos elegit¬
dñs: nisi qͥa ipse spiritalis ẽ dies. Se¬

Expanded text:
tuum? Justitia, inquit, de meo est. Quid tuum? Justitia, inquit, de meo est. Quid enim habes quod non accepisti ? Cum ergo vellent dare discipuli magistro, servi domino, aegroti medico, corripuit eos, et ait: Nonne duodecim sunt horae diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit. Me sequimini, si non vultis offendere. Nolite mihi consilium dare, quos a me consilium oportet accipeduodecim horae sunt diei? » Quia ut diem se esse ostenderet, duodecim discipulos elegit. Si ego sum, inquit, dies, et vos horae, nunquid horae diei consilium dant? Horae diem sequuntur, non horas dies. Si ergo illi horae, quid ibi Judas, et ipse inter duodecim horas? Si hora erat, lucebat. Si lucebat, quomodo diem ad mortem tradebat? Sed Dominus in hoc verbo non ipsum Judam, sed successorem ipsius praevide Non enim frustra duodecim discipulos elegit, nisi quia ipse spiritualis est dies. Se
Abbreviated transcription (Latin):
te cõfitens filiũ dei. laudẽ meriierat.
Audierat enĩ. Heatꝰ es simon bario¬
na. qͥa nõ tibi reuelauit caro ⁊ san
guis: sed pat̃ m̃s qͥ in celis ẽ. Eu
dixerat beatꝰ es. illi dic̃ redi retro
sathana: qͥa beatꝰ nõ a se erat. Sed
unde  Quia nõ tͥ reuelauit caro
⁊ sanguis. sed pat̾ m̃s qͥ in celis ẽ.
Ecce unde beatꝰ. Nõ de tuo: sed de
meo. Nõ qͥa pat̃ ego. sed qͥa omĩa
que habet pat̾ mea sũt. Si beatꝰ.
de ipsius dñi. Sathanas de cuiͦs
Ibi dic̃. Rationẽ qͥppe reddidit bea¬
titudinis ut diceret: nõ caro et
sanguis tͥ reuelauit hoc: sed pat̃
mĩs qͥ in celis ẽ. Hec ẽ causa bea¬
titudins tue. Quod uͦ dixi redi
post me sathana. audi etiã huiꝰ
rei causã. Nõ enĩ sapis que dei
sũt: sed que sũt hominũ. Nemo gͦ
se palpet. De suo sathanas ẽ.de
dei beatꝰ ẽ. Qd ẽ enĩ de suo : nisi
de peccato suo: Tolle peccatũ. qͥd ẽ

Expanded text:
te confitens Filium Dei laudem meruerat: te confitens Filium Dei laudem meruerat: audierat enim, Beatus es, Simon Bar Jona, quia non tibi revelavit caro et sansed Pater meus qui in coelis est . Cui dixerat, Beatus es; illi dicit, Redi retro, satanas: quia beatus a se non erat, Sed unde? Quia non tibi revelavit caro et sanguis, sed Pater meus qui in coelis est. Ecce unde beatus, non de tuo, sed de meo. Non quia Pater ego, sed quia omnia quae habet Pater, mea sunt . Si beatus de ipsius Domini; satanas de cujus? Ibi dicit: rationem quippe reddidit beatitudinis, ut diceret, Non caro et sanguis tibi revelavit hoc, sed Pater meus qui in coelis est: haec est causa beatitudinis tuae. Quod vero dixi, Redi post me, satanas, audi etiam hujus rei causam: Non enim sapis quae Dei sunt, sed quae sunt hominis. Nemo ergo se palpet; de suo satanas est, de Dei beatus est. Quid est enim de suo, nisi de peccato suo? Tolle peccatum, quod est
Abbreviated transcription (Latin):
pidare iudei: ⁊ iterũ uadis illuce
Respondit iħs. Nõne duodecĩ hore
sũt dieiꝰ. Quid sibi uult ista res
ponsio:. Illi dixer̃. Modo te lapi¬
dare uolebãt iuder: ⁊ iterũ illuc
uadis ut te lapident:. Et dñs. Nõ¬
ne duodecĩ hore sũt diei:. Siqͥs
ambulauerit in die nõ offendit:
qͥa lucẽ huiꝰ mũdi uidet. Si aũt
ãbulauerit nocte. offendit: qͥa
huc nox ẽ.Inuocemꝰ diẽ. ut ex¬
pellat noctẽ:⁊ cor lumine illus¬
altitudo ꝓfunditasq sententie: re¬
darguere uoluit illoꝵ dubitatio¬
nẽ ⁊ infidelitatẽ. Uoluer̃ enĩ cõsi¬
liũ dare dnõ ne moreret᷑ qͥ uene¬
rat mori ne ipsi morerent᷑. Sic etyã
qͦdã alio loco petrus sc̃s diligens
dñm. sed adhuc nõ plene intelli¬
gens cur uenisset. timuit ne mo¬
reret᷑: ⁊ uite displicuit. id ẽ ipsi
dnõ. Nã cũ indicaret discipłis qͦd
sathana. Nõ enĩ sapis que dei sũt.
sed que sũt hominrĩ. Et paulo an¬

Expanded text:
pidare Judaei, et iterum vadis illuc? pidare Judaei, et iterum vadis illuc? Respondit Jesus: Nonne duodecim sunt horae diei? Quid sibi vult ista responsio? Illi dixerunt, Modo te lapidare volebant Judaei, et iterum illuc vadis, ut te lapident? Et Dominus, Nonne duodecim horae sunt diei? Si quis ambulaverit in die, non offendit, quia lucem hujus mundambulaverit in nocte, offendit, quia huc nox est. Invocemus diem, ut repellat noctem, et cor lumine illusaltitudo, profunditasque sententiae, redarguere voluit illorum dubitationem et infidelitatem. Voluerunt enim consilium dare Domino ne moreretur, qui venerat mori, ne ipsi morerentur. Sic etiam quodam alio loco Petrus sanctus diligens Dominum, sed adhuc non plene intelligens cur venisset, timuit ne moreretur, et vitae displicuit, id est, ipsi Domino: nam cum indicaret discipulis quosatanas, non enim sapis quae Dei sunt, sed quae hominum. Et paulo an
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ quã: ꝑ illã infirmitatẽ. Bilige.¬
bat aũt iħs marthã.⁊ sororẽ eiꝰ
mariã.⁊ lazarũ. Ille languẽs.
ille tristes: om̃s dilecti. Sed dili¬
gebat eos ⁊ languentiũ saluator.
imimo etiã mortuoꝵ suscitator.
⁊ tristiũ consolator At gͦ audi¬
uit qͥa infirmat᷑. tuc̃ qͥdẽ man¬
sit in eodẽ loco duobꝰ diebꝰ. Nun¬
ciauer̃ illi. mansit illic ille.
Tãduu tẽpus dictũ ẽ: qͦusq qͣtri¬
duũ cõpleret᷑. Nõ frustra. nisi
qͥa forte. iimo qͥa certe ⁊ ipse
numerus dierũ intimat aliqͦd
sacramentũ. Deinde post hec
dic̃ discipłis suis. Eamꝰ in uideã¬
iterũ. Ubi pene fuerat lapidat᷑.
Qui ꝓpt̾ea inde discessisse uidebat᷑.
ne lapidaret᷑. Discessit enĩ ut ho¬
mo: sed in redeundo qͣsi oblitus¬
infirmitatẽ. ostendit potestatẽ.
Eamꝰ inqͥt in uideã. Deinde hoc
dicto. uidete quẽadmodũ disci¬
puli territi fuerĩt. Bieũt ei dis¬
cipłi. Rabi. nũc querebãt te la¬

Expanded text:
Per quam? Per illam infirmitatem. Diligebat autem Jesus Martham et sororem ejus Mariam, et Lazarum. « Ille languens, illae tristes, omnes dilecti. Sed diligebat eos, et languentium salvator, imo etiam mortuorum suscitator, et tristium consolator. Ut ergo audivit quia infirmabatur, tunc quidem mansit in eodem loco duobus diebus. Nuntiaverunt ergo illi; mansit illic ille: tamdiu tempus ductum est, quousque quatriduum compleretur. Non frustra, nisi quia forte, imo quia certe et ipse numerus dierum intimat aliquod sacramentum. Deinde post haec dicit iterum discipulis suis, Eamus in Judaeam: ubi pene fuerat lapidatus, qui propterea inde discessisse videbatur, ne lapidaretur. Discessit enim ut homo; sed in redeundo qinfirmitatem, ostendit potestatem. Eamus, inquit, in Judaeam. Denique hoc dicto videte, quemadmodum discipuli territi fuerint. Dicunt ei discipuli: Rabbi, nunc quaerebant te la
Abbreviated transcription (Latin):
res. Si enĩ peccatores ds̃ non
amaret. de celo ad t̾ras nõ des¬
dix̃ eis. Infirmitas hec nõ est
ad mortẽ. sed ꝓ gła deiꝰ. ut głi¬
ficet᷑ filiꝰ dei. Talis głificatio
ipsius nõ ipsũ auxit: sed nobis
ꝓfuit. Hoc gͦ ait. Nõ ẽ ad mortẽ
qͥa ⁊ ipsa mors nõ erat ad mortẽ.
sed potiꝰ ad mixaculũ: : qͦ facto cre¬
derent homines in xp̃m.⁊ ui
tarẽt uerã mortẽ. Sane iuidete
quẽridmodũ tanquã ex obliquo
dñs deũ se dixit: ꝓpt̾ qͦsdã qͥ negãt
filiũ dei ẽẽ. Nã sũt heretici qͥ
hoc negãt: qͦd filiꝰ dei sit ds̃. Ec

Expanded text:
res . Si enim peccatores Dominus non res . Si enim peccatores Dominus non amaret, de coelo ad terram non desdixit eis: Infirmitas haec non est ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificetur Filius Dei. Talis glorificatio ipsius non ipsum auxit, sed nobis profuit. Hoc ergo ait, non est ad mortem, quia et ipsa mors non erat ad mortem; sed potius ad miraculum, quo facto crederent homines in Christum, et vitarent veram mortem. Sane videte quemadmodum tanquam ex obliquo Dominus Deum se dixit, propter quosdam qui negant Filium Deum esse. Nam sunt haeretici qui hoc negant, quod Fil
Abbreviated transcription (Latin):
ad eũ dicentes. Iã intelligimꝰ qͦd
miser̃ ubi erat dñs: qm̃ absens
erat. trans iordanẽ scilicet. Mi¬
ser̃ ad dñm. nuntiantes qͦd egro¬
taret fr̃ eaꝵ. ut si dignaret᷑
ueniret.⁊ eũ ab egritudine li-¬
beraret. Ille distulit sanare:
ut posset resuscitare Quid gͦ
ecce quẽ amas infirmat᷑. Non
dixer̃ ueni. Amanti enĩ tantũ¬
mͦ nunciandũ fuit. Nõ ause sũt
dicere. ueni ⁊ sana. Nõ ause
sũt dicere: ĩbi iube.⁊ hic fiet.
Cur enĩ nõ ⁊ iste: si fides illꝰ cen¬
turionis inde laudat᷑ s Qit enĩ.
Nõ sũ dignꝰ ut intres sub tectũ
meũ: sed tantũ dic uerbo. ⁊ sa¬
nabit᷑ puer meus. Nichil hoꝵ
iste: sed tantũmͦ. dnẽ ecce quẽ
amas infirmat᷑. Suffic̃ ut noue¬
ris. nõ enĩ amas ⁊ cdeseris. Dicet
aliqͥs. Quomͦ ꝑ lazarũ peccator
significabat᷑  ⁊ a dño sic ama
bat᷑ . Audiat eũ dicentẽ. Nõ
ueni uocare iustos. sed peccato¬

Expanded text:
ad eum, dicentes. Jam intelligimus quia ad eum, dicentes. Jam intelligimus quia miserunt ubi erat Dominus, quoniam absens erat. Trans Jordanem, scilicet, miserunt ad Dominum, nuntiantes quod aegrotaret frater earum, ut, si dignaretur, veniret, et eum ab aegritudine liberaret. Ille distulit sanare, ut posset resuscitare. Quid ergo ecce quem amas, infirmatur. Non dixerunt Veni; amanti enim tantummodo nuntiandum fuit. Non ausae sunt dicere Veni et sana. Non ausae sunt dicere: ibi jube, et hic fiet. Cur enim non hoc et iste, si fides illius centurionis, inde laudatur? Ait enim: Non sum dignus ut intres sub tectum meum; sed tantum dic verbo, et sanabitur puer meus . Nihil horum iste, sed tantummodo: Domine, ecce quem amas, infirmatur. Sufficit ut noveris, non enim amas, et deseris. Dicet aliquis: Quomodo per Lazarum peccator significabatur, et a Dbatur? Audiat eum dicentem: Non veni vocare justos, sed peccato
Abbreviated transcription (Latin):
Erat enĩ famosa peccatrix ⁊ de
illa dictũ ẽ.: dimittunt᷑ ei pec¬
cata multa. qm̃ dilexit mul¬
tũ. Uidemꝰ multos:. nouimꝰ mul¬
tos. Nemo desꝑet: nemo de se
p̃sumat. ł desꝑare malũ ẽ⁊i
de se p̃sumere. Sic noli desꝑa¬
re: ut eligas de qͦ debeas p̃sume¬
re. Ergo ⁊ dñs lazarũ suscita¬
uit. Audistis qualẽ: id ẽ qͥd sig¬
nificet lazari resurrectio. Le
hac lectione manifesta sũt: ex¬
positionẽ in singulis nõ que¬
ramꝰ. ut necessaria ꝑtractemꝰ.
Erat aũt qͥdã languens lazarus¬
⁊ marthe. In suꝑiori lectione
meministis qͦd dñs ex iit de ma¬
nibꝰ eoꝵ qͥ lapidare illũ uolu¬
erãt. ⁊ discessit trans iordanẽ
ubi iob̃es baptizabat. Ibi gͦ
dnõ cõstituto. infirmabat᷑ in
bethana lazarus. qͦd castellũ
erat ꝓximũ ierusolimis. Ma-¬
ria aũt erat que unxit dñm
unguento.⁊ extersit pedes
eiꝰ capillis suis: cuiꝰ fr̃ la zarus
infirmabat᷑. Miser̃ gͦ sorores eiꝰ

Expanded text:
rix: et de illa dictum est, Dimittuntur ei peccata multa, quoniam dilexit multum . Videmus multos, novimus multos: nemo desperet, nemo de se praesumat. Et desperare malum est, et de se praesumere. Sic noli desperare, ut eligas de quo debeas praesumere. 4. Ergo et Lazarum Dominus suscitavit. Audistis qualem, id est, quid significet Lazari resurrectio. Leghac lectione manifesta sunt, expositionem in singulis non quaeramus, ut necessaria pertractemus. Erat autmus. In superiore lectione meministis quod Dominus exiit de manibus eorum qui lapidare eum voluerunt, et discessit trans Jordanem, ubi Joannes baptizabat. Ibi ergo Domino constituto infirmabatur in Bethania Lazarus, quod castellum erat proximum Jerosolymis. Maria autem erat quae unxerat Dominum unguento, et extersit pedes ejus capillis suis, cujus frater Lazarus infirmabatur. Miserunt ergo sorores ejus
Abbreviated transcription (Latin):
se que scripta nõ sũt. Electa sũt
aũt que scriberent᷑: que saluti
credentiũ sufficere uidebant᷑. Au¬
disti enĩ qͥa dñs iħs mortuũ sus¬
citauit. Sufficit tibi:. ut scias qͥa
si uellet. om̃s mortuos suscitaret.
ł hoc qͥdẽ sibi ad finẽ scłi reserua¬
uit. Nã quẽ audistis magno mi¬
raculo qͣtriduanũ mortuũ resusci¬
tasse de sepulchro: ueniet bora
sic̃ ipse dic̃. qͣndo om̃s qͥ sũt in mo¬
num̃tis audient uocẽ eiꝰ. ⁊ ꝓcedẽt.
Resuscitauit putentẽ: sed tam̃ in
cadauere putente adhuc erat for¬
ma membroꝵ. Ille in nouissimo
die ad unã uocẽ cineres ẽ redactũ¬
rus in carnẽ. Sed oportebat ut mͦ
aliqͣ faceret: quibꝰ datis uelut sue

Expanded text:
quae scripta non sunt : electa sunt autem quae scriberentur, quae saluti credentium sufficere videbantur. Audisti enim quia Dominus Jesus mortuum suscitavit: sufficit tibi ut scias quia si vellet, omnes mortuos suscitaret. Et hoc quidem sibi ad finem saeculi reservavit. Nam quem audistis magno miraculo quatriduanum mortuum suscitasse de sepulcro, veniet hora, sicut ipse ait, quando omnes qui sunt in monumentis, audient vocem ejus et procedent. Resuscitavit putentem, sed tamen in cadavere putente adhuc erat forma membrorum; ille in novissimo die ad unam vocem cineres est restituturus in carnem. Sed oportebat ut modo aliqua faceret, quibus datis velut s
Abbreviated transcription (Latin):
tis. qͣles sũt homines amatores ui¬
te fugientis. Quid nõ fac̃ homo
sub mortis ꝑiculo cõstitutus Gla¬
dio impendente ceruicibꝰ. ꝓdider̃
homines qͥcqͥd sibi unde uiuerẽt
reseruabãt. Quis nõ cõtnuo ꝓdi¬
dit ne ꝑcuteretur ⁊ Et post ꝓditi¬
de uiueret: eligens uitã m̃dican¬
tẽ. quã celerẽ mortẽ : Eui dictũ
ẽ. nauiga ne mouaris ÷ͥ distulit:
Cui dictũ ẽ labora ne moriaris
⁊ piger fuit ⁊ Leuia ds̃ iubet. ut
in eternũ uiuamꝰ:⁊ obedire neg¬
habes ut uiuas exiguo tpre in
labore sollicitꝰ. sed da pauꝑi un¬
de habes. ut uiuas semꝑ sine
labore securus. Accusant nos a¬
matores uite tẽporalis. quã nec
cũ uolũt nec quã diu uolũt ha¬
bent ⁊ nos inuicẽ nõ accusamꝰ.
ta pigri.tã tepidi. ad capescendã

Expanded text:
tis, quales sunt homines amatores vitis, quales sunt homines amatores vitae fugientis! Quid non facit homo sub mortis periculo constitutus? Gladio impendente cervicibus, prodiderunt homines quidquid sibi, unde viverent, reservabant. Quis non continuo prodidit ne de viveret, eligens vitam mendicantem, quam celerem mortem? Cui dictum est, naviga ne moriaris, et distulit? Cui dictum est, labora ne moriaris, et piger fuit? Levia Deus jubet, ut in aeternum vivamus, et obedire neghabes, ut vivas exiguo tempore in labore sollicitus; sed: da pauperi unde habes, ut vivas semper sine labore securus. Accusant nos amatores vitae temporalis, quam nec cum volunt, nec quandiu volunt, habent. Et nos invicem non accusamus, t
Abbreviated transcription (Latin):
fecto significãt. Quoꝵ factoꝵ sig¬
nificationẽ inuenire aliqͣnto ẽ
oꝑosius: quã ea legere uel audi¬
re. Admirantes audiebamꝰ tan¬
quã magni miraculi spectaculo
ante nrõs ocłos cõstituto. cũ eugħi¬
ũ legeret᷑: quẽ admodũ reuixe¬
rit lazarus. Si attendamꝰ mi¬
rabiliora oꝑa xp̃i. omĩs qͥ credit
resurgit. Si attendamꝰ om̃s.⁊ intel¬
liganiꝰ detestabiliores mortes: omĩs
qͥ peccat morit᷑. Sed mortẽ carnis
omis homo timet: mortẽ anime
pauci. ꝓmorte carnis que sine
dubio quandoq uentura ẽ. cur-¬
rũt om̃s ne ueniat: Inde est qͦd
laborãt Laborat ne moriat᷑ homo
moriturus: ⁊ nõ laborat ne peccet
homo in eternũ uicturus. U cũ
laborat ne moriat᷑: sine causa la¬
borat. Id enĩ agit ut multũ. ut mors
differat᷑. nõ ut euadat᷑. Si aũt pec¬
care nolit:. nõ laborabit.⁊ uiuer ĩ
eternũ. S si possemꝰ excitare homi¬
nes ⁊ cũ ipsis pariter excitari: ut
tales essemꝰ amatores uite ꝑmanen¬

Expanded text:
fecto significant: quorum factorum significationem invenire, aliquanto est operosius, quam ea legere vel audire. Admirantes audiebamus, tanquam magni miraculi spectaculo ante nostros oculos constituto, cum Evangelium legeretur, quemadmodum revixerit Lazarus. Si attendamus mirabiliora opera Christi, omnis qui credit, resurgit: si attendamus omnes, et intelligamus detestabiliores mortes, omnis qui peccat moritur. Sed mortem carnis omnis homo timet, mortem animae pauci. Pro morte carnis quae sine dubio quandoque ventura est, curant omnes ne veniat: inde est quod laborant. Laborat ne moriatur homo moriturus, et non laborat ne peccet homo in aeternum victurus. Et cum laborat ne moriatur, sine causa laborat; id enim agit ut multum mors differatur, non ut evadatur: si autem peccare nolit, non laborabit, et vivet in aeternum. O si possemus excitare homines, et cum ipsis pariter excitari, ut tales essemus amatores vitae permanen
Abbreviated transcription (Latin):
zari resurrectio p̃cipue p̃di-¬
cat᷑. Sed si attendamꝰ qͥs fecerit:
rari. Ille suscitauit hominẽ. qͥ
fec̃ hominẽ. Ipse ẽ enĩ unicus pa-¬
tris:. ꝑ quẽ sic̃ nostis facta sũt
qͥd mirũ ẽ si resurrexit unꝰ ꝑ
illũ: cũ tot cotidie nascunt᷑ ꝑ
illũ: Pus ẽ homines creare. quã
resuscitare. Dignatꝰ ẽ tam̃ ⁊ creare
⁊ resuscitare. Creare om̃s: resusci-¬
tare quosdã. Nã cũ multa fecis¬
set dñs iħs. nõ omĩa scripta sũt:

Expanded text:
zari resurrectio praecipue praedicatur. Sed si attendamus quis fecerit, rari. Ille suscitavit hominem, qui fecit hominem; ipse enim est Unicus Patris, per quem, sicut nostis, facta sunt quid mirum est si resurrexit unus per illum, cum tot quotidie nascantur per illum? Plus est homines creare quam resuscitare. Dignatus est tamen et creare et resuscitare; creare omnes, resuscitare quosdam. Nam cum multa fecisset Dominus Jesus, non omnia scripta sunt;
Abbreviated transcription (Latin):
Quia nõdũ ẽ implicatꝰ cõsuetudine:
nõ ẽ sepultꝰ. Qui aũt peccare cõ¬
sueuit. sepultꝰ ẽ: ⁊ bene de illo di¬
cit᷑ fetet. Incipit enĩ habere pes¬
simã famã. tanquã odorẽ teterri¬
mũ. Tales sũt om̃s assueti scele¬
ribꝰ. ꝑditi moribꝰ. Picis eis. Noli
facere. Quando te audit quẽ ter¬
ra sic p̃mit.⁊ tabe corrũpit᷑. et
mole cõsuetudinis p̃grauat᷑:
lec ad ipsũ tam̃ resuscitandũ mi¬
nor fuit uirtꝰ xp̃i. Nouimꝰ. ui¬
dimꝰ. Cotidie uidemꝰ homines
pessima cõsuetudine ꝑmutata
uiuere meliꝰ quã uiũt qͥ rep̃¬
hendebant᷑. Detestabaris homi¬
nẽ. Ecce ipsa soror lazari si tam̃
ipsa ẽ que pedes dñi unxit un¬
guento.⁊ tersit capillis suis qͦs
lauerat lacrimis. meliꝰ suscitata
ẽ quã fr̃ eiꝰ. De magna male

Expanded text:
quia nondum est implicatus consuetudine, quia nondum est implicatus consuetudine, non est sepultus. Qui autem peccare consuevit, sepultus est, et bene de illo dicitur, fetet: incipit enim habere pessimam famam, tanquam odorem teterrimum. Tales sunt omnes assueti sceleribus, perditi moribus. Dicis ei, Noli facere. Quando te audit quem terra sic premit, et tabe corrumpitur, et mole consuetudinis praegravatur? Nec ad ipsum tamen resuscitandum minor fuit virtus Christi. Novimus, vidimus, quotidie videmus homines, pessima consuetudine permutata vivere melius, quam vivunt qui reprehendebant. Detestabaris hominem: ecce ipsa soror Lazari si tamen ipsa est quae pedes Domini unxit unguento, et tersit capillis suis quos laverat lacrymis melius suscitata est quam frater ejus: de magna mal
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Si peccat. morit᷑. Peccatũ
mors anime ẽ. Sed aliqͣndo in co¬
gitatione peccat᷑. Delectauit qͦd
malũ ẽ. cõsensisti. peccasti. Cõsen¬
sio illa occidit te. Sed intꝰ ẽ mors.
qͥa cogitatũ malũ nõdũ ꝓcessit in
factũ. Talẽ animã resuscitare se
significãs dñs. resuscitauit illã
puellã que nõdũ erat foras elata.
sed in domo mortua iacebat:
⁊ qͣsi peccatũ latebat. Si aũt
nõ solũ male delectationi cõ¬
sensist. sed etiã ipsũ malũ fe¬
cisti: qͣsi mortuũ extra portã
extulisti. Iã foris es:⁊ mortuus
elatꝰ es. Tam̃ ⁊ ipsũ dñs resus¬
citauit.⁊ reddidit uidue matri
sue. Si peccasti. peniteat te: et
resuscitat te dñs. ⁊ reddit eccłẽ
matri tue. Terciꝰ mortuus. ẽ laza¬
rus. Est genꝰ mortis in mane: ma¬
la cõsuetudo apellat᷑. Aliud ẽ
enĩ peccare: aliud peccandi cõ¬
suetudinẽ facere. Qui peccat et
cõtinuo corrigit᷑. cito reuiuiscit.

Expanded text:
 moritur; peccatum, mors est animae. Sed aliquando in cogitatione peccatur. Delectavit quod malum est, consensisti, peccasti; consensio illa occidit te: sed intus est mors, quia cogitatum malum nondum processit in factum. Talem animam resuscitare se significans Dominus, resuscitavit illam puellam quae nondum erat foras elata, sed in domo mortua jacebat, quasi peccatum latebat. Si autem non solum malae delectationi consensisti, sed etiam ipsum malum fecisti; quasi mortuum extra portam extulisti: jam foris es, et mortuus elatus es. Tamen et ipsum Dominus resuscitavit, et reddidit viduae matri suae. Si peccasti, poeniteat te: et resuscitat te Dominus, et reddet Ecclesiae matri tuae. Tertius mortuus est Lazarus. Est genus mortis immane, mala consuetudo appellatur. Aliud est enim peccare, aliud peccandi consuetudinem facere. Qui peccat et continuo corrigitur, cito reviviscit:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ causa surgit. ⁊ int̾est qͣli cus¬
todia qͥsq recipiat᷑. ad iudicẽ pos¬
tea ꝓducendus. Nã ⁊ receptiones
in custodia ꝓ meritis causaꝵ ad¬
hibent᷑. Alios iubent᷑ custodire
lictores ꝑ humanũ et mite offi¬
ciũ atq ciuile: alii tradunt᷑ ob¬
tionibꝰ alii mittunt᷑ in carcerẽ:
⁊ in ipso carcere nõ om̃s sed ꝓ
meritis grauiũ causaꝵ in ima
carceris cõtrudunt᷑. Sic̃ gͦ diuer¬
se custodie agentiũ in officio. sie
diuerse custodie mortuoꝵ. ⁊ h
uersa merita resurgentiũ. Re.¬
ceptus ẽ pauꝑ. receptꝰ ẽ diues.
Sed ille in sinũ abrahe: ille ubi
sigret.⁊ guitã nõ inueniret.
Habẽt gͦ om̃s anime ut ex hac
occasione instruã caritatẽ urãm.
habet̃ om̃s anime cũ de scło exi¬
erĩt diuersas receptiones suas:
habẽt gaudiũ bone. male torm̃¬
ta. Sed cũ facta fuerit resurrec¬
tio.⁊ bonoꝵ gaudiũ ampliꝰ erit.

Expanded text:
cum causa sua surgit. Et interest quali cuscum causa sua surgit. Et interest quali custodia quisque recipiatur, ad judicem postea producendus. Nam et receptiones in custodia pro meritis causarum adhibentur: alios jubentur custodire lictores, humanum et mite officium atque civile; alii traduntur optionibus; alii mittuntur in carcerem: et in ipso carcere non omnes, sed pro meritis graviorum causarum in ima carceris contruduntur. Sicut ergo diversae custodiae agentium in officio; sic diversae custodiae mortuorum, et diversa merita resurgentium. Receptus est pauper, receptus est dives: sed ille in sinum Abrahae; ille ubi sitiret, et guttam non inveniret . 10. Habent ergo omnes animae, ut ex hac occasione instruam Charitatem vestram, habent omnes animae, cum de saeculo exierint, diversas receptiones suas. Habent gaudium bonae, malae tormenta. Sed cum facta fuerit resurrectio, et bonorum gaudium amplius erit,
Abbreviated transcription (Latin):
si nõ uultis offendere. Post hoc
dic̃ eis. Laz arus amicus nr̃ dor-¬
mit. sed uado ut a somno exci¬
tẽ eũ. Uerũ dic̃. Sororibꝰ mortuus
erat: dnõ dormiebat. Hominibꝰ
mortuus erat: qͥ eũ suscitare
nõ poterãt. Nã dñs tanta faci¬
litate excitabat de sepulchro:
qͣnta tu nõ excitas dormientẽ de
lecto. Ergo sccł̃m potentiã suã
dix̃ dormientẽ: qͥa ⁊ alii mortui
dicti sũt in scripturis sepe dor¬
mientes. sic̃ apłs dicit. De dor¬
mientibꝰ aũt nolo uos ignorare
frg̃. ut nõ cõtristemin sic̃ ⁊ ce¬
teri qͥ spẽ nõ habẽt. Ideo ⁊ ipse
dormientes appellauit: qͥa resur¬
recturos p̃mnciauit. Dormit gͦ
omĩs mortinis:⁊ bonꝰ ⁊ malus.
Sed qͦmͦ int̾est in ipsis qͥ cotidie
dormiũt ⁊ exsurgũt qͥd qͥsq ui¬
deat in somnis. alii enĩ sentiut
leta soninza. alii torquentia. Ita
ut euigilans dormire timeat
ne ad ipsa iterũ redeat:.ͥsic unꝰ¬
qͥsq hominũ cũ causa sua doriit.

Expanded text:
oc dicit eis: Lazarus amicus noster dormit; sed vado, ut a somno excitem eum. Verum dixit. Sororibus mortuus erat, Domino dormiebat. Hominibus mortuus erat, qui eum suscitare non poterant: nam Dominus tanta eum facilitate excitabat de sepulcro, quanta tu non excitas dormientem de lecto. Ergo secundum potentiam suam dixit dormientem: quia et alii mortui dicti sunt in Scripturis saepe dormientes, sicut Apostolus dicit, De dormientibus autem nolo vos ignorare, fratres, ut non contristemini, sicut et caeteri qui spem non habent . Ideo et ipse dormientes appellavit, quia resurrecturos praenuntiavit. Dormit ergo omnis mortuus, et bonus et malus. Sed quomodo interest in ipsis qui quotidie dormiunt et exsurgunt, quid quisque videat in somnis: alii sentiunt laeta somnia, alii torquentia, ita ut evigilans dormire timeat, ne ad ipsa iterum redeat: sic unusquisque hominum cum causa sua dormit,
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑtransiit. in qͦ om̃s peccauer̃. Ec¬
ce habes unũ diẽ mortis: qͦd
homo trahit de mortis ꝓpagme.
Deinde crescit : incipit accedere
ad rationales annos ut legẽ
sapiat naturalẽ. qͣm om̃s ha¬
bẽt in corde fixã: quod tibi fie¬
ri nõ uis. alii ne feceris. Nũqͥd
hoc de paginis dicit᷑ : ⁊ nõ in
lex in corde tuo. qͦd nõ uis pati.
facere noli. ł hac̃ legẽ tͣnsgredi¬
unt᷑ homines. Ecce alt̾ dies mor¬
tis. Sata ẽ etiã lex diuinitꝰ ꝑ fa¬
mulũ dei moysen. Dictũ ẽ illic.
Nõ occides: nõ mechaberis:
nõ falsũ testimoniñ dices: ho¬

Expanded text:
pertransiit, in quo omnes peccaverunt . » Ecpertransiit, in quo omnes peccaverunt . » Ecce habes unum diem mortis, quod homo trahit de morte propaginem. Deinde crescit, incipit accedere ad rationales annos, ut legem sapiat naturalem, quam omnes habent in corde fixam. Quod tibi fieri non vis, alteri ne feceris. Nunquid hoc de paganis dicitur, et non in lex in corde tuo: Quod non vis pati, facere noli. Et hanc legem transgrediuntur homines: ecce alter dies mortis. Data est etiam lex divinitus per famulum Dei Moysen. Dictum est illic: « Non occides, non moechaberis, non falsum testimonium dices. Ho
Abbreviated transcription (Latin):
ait. gaudeo ꝓpt̾ uos ut urã fides
augeat᷑ siue firmet᷑ ͥ sed ait ut
credatis. qͦd intelligendũ ẽ. ut am¬
pliꝰ robustiusq credatis. Sed eamꝰ
ad eũ. Dix̃ gͦ thomas qͥ dicit᷑ didimꝰ
ad cõdiscipłõs. Eamꝰ ⁊ nos: ⁊ mo¬
riam᷑ cũ eõ. Uenit itãq iħs. et
inueniͭ eũ qͣtuor dies iã in mo¬
num̃to habentẽ. Ne qͣtuor diebꝰ
multa quidẽ dici possũt. sic̃ se
habẽt obscura scripturaꝵ:. que
tos sensus parĩt. Dicamꝰ ⁊ nos
qͥd nob̾ uideat᷑ significare mortu¬
us qͣtriduanꝰ. Quomͦ enĩ in illo
ceco intelligimꝰ quodã mͦ huma¬
nũ genꝰ. sic forte ⁊ in isto mor¬
tuo multos intellecturi sumꝰ.
Diuersis eñ modis una res sig¬
nificari potest. Homo qͣndo nas¬
cit᷑. iã cũ morte nascit᷑. qͥa de
adã peccatũ trabit᷑. Unde dic̃
apłs. Punũ hominẽ peccatũ
intrauit in mundũ. ⁊ ꝑ pecca¬
tũ mors: ⁊ ita in om̃s homines

Expanded text:
ait, gaudeo propter vos, ut vestra fides ait, gaudeo propter vos, ut vestra fides augeatur, sive firmetur; sed ut credatis, quod intelligendum est, ut amplius robustiusque credatis. « Sed eamus ad eum. Dixit ergo Thomas, qui dicitur Didymus, ad condiscipulos: Eamus et nos, ut moriamur cum eo. Veniteum quatuor dies jam in monumento habentem. De quatuor diebus multa quidem dici possunt, sicut se habent obscura Scripturarum locatos sensus pariunt. Dicamus et nos quid nobis videatur significare mortuus quatriduanus. Quomodo enim in illo caeco intelligimus quodammodo humanum genus, sic forte et in isto mortuo multos intellecturi sumus. Diversis enim modis una res significare potest. Homo, quando nascitur, jam cum morte nascitur, quia de Adam peccatum trahit; unde dictum intravit in mundum, et per peccatum mors: et ita in omnes homines
Abbreviated transcription (Latin):
saluus erit. Solet enĩ ẽẽ somnꝰ
egrotantiũ salutis indiciũ. Dixe¬
rat aũt iħs de morte eiꝰ. Illi aut̃
putauer̃ qͦd de dormitione sõni
diceret. Tuc̃ gͦ dix̃ eis ibs mani¬
feste. Sub obseure enĩ dixerat
dormit. Nit gͦ manifeste. Lazarꝰ
mortuus ẽ:⁊ gaudeo ꝓpt̃ uos. ut
credatis qͥa nõ ibierã. Et scio qͥa
mortuus ẽ: ⁊ nõ ibi erã. Eger enĩ
nõ mortius fuerat nunciatꝰ. Sed
qͥd lateret eũ qͥ creauerat : ⁊ ad
cuiꝰ manꝰ anima morientis exierat:
Hoc ẽ qͦd ait. gaudeo ꝓpt̾ uos ut
scratis qͥa nõ ibi erã: ut iã inciꝑẽt
admirari qͥa dñs potuit dicere mor¬
tuũ. qͦd nec uiderat nec audierat.
Ubi sane meminisse debemꝰ. qͦd adhuc
etiã ipsoꝵ discipłoꝵ qͥ in eũ ram
crediderãt miraculis edificabat᷑ fi¬
des: nõ ut ea que nõ erat ẽẽ inci
ꝑet. sed ut ea que iã ẽẽ ceꝑat cres¬
ceret. qͣmuis tal uerbo usus sit.
qͣsi tuẽ credere inciꝑẽt. Nõ enĩ

Expanded text:
enim esse somnus aegrotantium salutis indicium. Dixerat autem Jesus de morte ejus; illi autem putaverunt quod de dormitione somni diceret. Tunc ergo dixit eis Jesus manifeste. Subobscure enim dixerat, dormit: ait ergo manifeste, Lazarus mortuus est: et gaudeo propter vos, ut credatis; quia non eram ibi. Et scio quia mnon mortuus fuerat nuntiatus. Sed quid lateret eum qui creaverat et ad cujus manus anima morientis exierat? Hoc est quod ait: Gaudeo propter vos, ut credatis quia non ibi eram: ut jam inciperent admirari, quia Dominus potuit dicere mortuum, quod nec viderat, nec audierat. Ubi sane meminisse debemus, quod adhuc etiam ipsorum discipulorum qui in eum jam crediderant, miraculis aedificabatur fides: non ut ea quae non erat, eet, sed ut ea quae jam esse coeperat, cresceret: quamvis tali verbo usus sit, quasi tunc credere inciperent. Non enim
Abbreviated transcription (Latin):
cebatt᷑. qͥa oleaster ad oliuã. nõ adde¬
astrũ oliua ueniebrit. Rami tam̃
frangendi hoc ẽ infideles iuider
magis inqͥrentibꝰ ubi xp̃s nascent᷑.
in bethleẽ iude respondebũt: ⁊ pli¬
to exꝓbrante qͦd regẽ suũ cruen

Expanded text:
scebatur; quia oleaster ad olivam, non ad olescebatur; quia oleaster ad olivam, non ad oleastrum oliva veniebat. Rami tamen frangendi, hoc est, infideles Judaei, et Magis inquirentibus ubi Christus nasceretur, In Bethlehem Judae, respondebant ; et Pilato ex
Abbreviated transcription (Latin):
erant: ipse etiã pilatꝰ ex gentibꝰ erat.
Illi stellã uider̃ in celo. ille titulũ
fixit in tra. Utriq tam̃ non regẽ
gentiũ sed iudeoꝵ. uel querebant
uel agnoscebãt. Iudei uero ipsi nec
stellã seciti sic̃t: nec titulo consen
dñs dixit. Multi ab oriente ⁊
dente uenient: ⁊ recũbent cũas.¬
hã ⁊ ẏsaac ⁊ iacob in regno celbor
Filii aut regni ibũt in tenebras
exteriores. Nã magi ab oriente.
pilatꝰ ab occidente uenerat: uine
illi orienti hoc ẽ nascenti.ille atꝰ
occidenti hoc est morienti atteli¬
bat᷑ regi iudeoꝵ. ut cũ abrahã.
ẏsaac ⁊ iacob ex quibꝰ uidei dir¬
bant originẽ. recũberent in reg¬
no celoꝵ:: nõ ex eis ꝓpagati ꝑ car¬
nẽ. sed eis inserti ꝑ fidẽ: ut ille dͥe
quo apłs loquit᷑. oliue inserendus
iã p̃monstraret᷑ oleaster. Ipt̃ea
qͥppe nõ rex gentiũ sed uideoꝵ ab
eis gentibꝰ uel querebat᷑ uel agno¬

Expanded text:
eranerantulum scripsit in ligno: utrique tamen non regem Gentium, sed Judaeorum vel quaerebant, vel agnoscebant. Judaei vero ipsi nec stellam secuti sunt, nec titulo consensDominus dixit: Multi ab Oriente et Occidente venient, et recumbent cum Abraham et Isaac et Jacob in regno coelorum: filii autem regni ibunt in tenebras exteriores . Nam Magi ab Oriente, Pilatus ab Occidente venerat. Unde illi orienti, hoc est nascenti; ille autem occidenti, hoc est morienti, attestabantur regi Judaeorum: ut cum Abraham et Isaac et Jacob, ex quibus Judaei ducebant originem, recumberent in regno coelorum; non ex eis propagati per carnem, sed eis inserti per fidem: ut ille de quo Apostolus loquitur, olivae inserendus jam praemonstraretur oleaster . Propterea quippe non rex Gentium, sed Judaeorum ab eisdem Gentibus, vel quaerebatur, vel agno
Abbreviated transcription (Latin):
iudeoꝵ. Quid erat illa stella que
nunqͣm antea int̾ sidera apparuit:
que narraret głam dei: que inu¬
sitatũ uirginis partũ inusitato ful¬
gore clamaret: cui postea nõ appa¬
renti. eugłium toto orbe succederet:
Quod deniq magi uenientes dixer̃.
ubi ẽ qͥ natꝰ est rex iudeoꝵ: qͥd ẽ
hoc: Nonne tã multi antea reges
aliene gentis regẽ nosse ⁊ ad orare
cupierũt: Ilidimꝰ enĩ inqͥunt stel¬
lã eiꝰ in oriente: ⁊ uenimꝰ adorare
eũ. Runquã tanta deuotione reqͥre¬
rent. tanto pietatis affectu deside¬
rarent: nisi eũ agnoscerent regẽ
⁊ pilatus nõnulla utiq aura ueri¬
tatis afflatꝰ est. qͣndo in eiꝰ passione
titulũ seripsit rex iudeoꝵ. quẽ iu-¬
dei conati sunt mendose em̃dare.
Quibꝰ ille respondit. Quod scripsi.
scripsi. Quia p̃dictũ erat in psal¬
mo: tituli inscͣiptionẽ ne corrũpas.
Aduertamꝰ itaq magnũ hoc ⁊ mira¬
bile sacramentũ. Magi ex gentibꝰ

Expanded text:
Judaeorum. Quid erat illa stella, quae Judaeorum. Quid erat illa stella, quae nec unquam antea inter sidera apparuit, quae narraret gloriam Dei, quae inusitatum virginis partum inusitato fulgore clamaret, cui postea non apparenti Evangelium toto orbe succederet? Quid denique Magi venientes dixerunt? Ubi est qui natus est rex Judaeorum? Quid est hoc? Nonne tam multi antea reges alienae gentis regem nosse et adorare cupierunt? Vidimus enim, inquiunt, stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum . Numquid hoc tanta devotione requirerent, tanto pietatis affectu desiderarent, nisi eum agnoscerent regem  Pilatus nonnulla utique aura veritatis afflatus est, quando in ejus passione titulum scripsit, Rex Judaeorum: quem Judaei conati sunt mendosi emendare. Quibus ille respondit, Quod scripsi, scripsi : quia praedictum erat in Psalmo, Tituli inscriptionem ne corrumpas . Advertamus itaque magnum hoc et mirabile sacramentum. Magi ex Gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
Nte paucissimos dies¬
natalẽ dnĩ celebrauimꝰ :
hodierno aũt die ma-¬
nifestationẽ qua ma¬
nifestari gentibꝰ cepit. sollẽnitate
nõ minꝰ debita celebramꝰ. Illo die
natũ pastores uider̃: hodie magi
ab oriente uenientes adorauer̃.
Natꝰ qͥppe fuerat lapis ille angu¬
laris pax duoꝵ parietũ. ex circũ¬
cisione ⁊ p̃pucio nõ ex parua di¬
uersitate uenientiũ. ut illo copu¬
unũ. Hoc in pastoribꝰ iudeoꝵ ⁊
magis gentiũ p̾signatũ ẽ. Inde ce-¬
pit. qͦd in uniuerso mundo fruc¬
tificaret ⁊ cresceret. Nos ifaq
ad eũ angło nunciante. gentiles
magi stella de monstrante ꝑduc¬
ti sũt. Hec stella uanas cõputa¬
tiones astrologoꝵ diuinationesq
confudit: cũ stellaꝵ adoratoribꝰ
creatorẽ celi ⁊ t̾re adorandũ potiꝰ
demonstrauit. Nam ipse nouã
stellã declarauit natus : qͥ anti¬
quũ solem obscurauit occisus.
Illa luce inchoata ẽ fides gentiũ.
istis tenebris accusata ẽ ꝑfidia

Expanded text:
nte paucissimos diesNatalem Domini celebravimus: hodierno autem die manifestationem, qua manifestari Gentibus coepit, solemnitate non minus debita celebramus. Illo die natum pastores Judaei viderunt: hodie Magi ab Oriente venientes adoraverunt. Natus quippe fuerat lapis ille angularis, pax duorum parietum ex circumcisione et praeputio, non ex parva diversitate venientium; ut in illo copuunum . Hoc in pastoribus Judaeorum, et Magis Gentium praesignatum est. Inde coepit, quod in universo mundo fructificaret et cresceret. Nos itaque ad eum angelo nuntiante, gentiles Magi stella demonstrante perducti sunt. Haec stella vanas computationes astrologorum divinationesque confudit, cum stellarum adoratoribus Creatorem coeli et terrae adorandum potius demonstravit. Nam ipse novam stellam declaravit natus, qui antiquum solem obscuravit occisus. Illa luce inchoata est fides Gentium; illis tenebris accusata est perfidia
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑeant. aut testimoniũ ueritatis
amiitant: uelut cain accipiente
ignũ ut eũ nullus occidat. qͥ frẽm
iustũ inuidus ⁊ suꝑbus occidit. Hoc
iiurũ etiã in qͥnquagesimo octa¬
lo psalimo nõ incongruent᷑ intel¬
ẽ ex ꝑsona sui corporis loquit᷑ ⁊ dicit.
Ds̃ m̃s demonstra mͥ bona int̾ inimicos
meos: ne occideris eos. neqͣndo obliuis¬
cant᷑ legis tue In eis qͥppe ininiicis fidei
xpĩane demonstrat᷑ gentibꝰ quomͦ ꝓphe
tatꝰ ẽ xp̃s ł ne forte cũ uidissent tan¬
ta manifestatione impleri ꝓphetias.
putarent easdẽ scripturas a xp̃ĩanis
rent᷑ que cõpleta cernunt᷑. Iferunt᷑
gͦ codices a iudeis:. atq ita ds̃ demõs¬
trat nobis bona int̾ inimicos nrõs.
Quos ideo nõ occidit. id ẽ de t̾ra nõ
penitꝰ ꝑdidit. ne obliuiscerent᷑ legis
ipsiꝰ. quã ꝓptea legendo.⁊ quedã eiꝰ
quãuis carnalit̾ obseruando menii¬

Expanded text:
pereant, et testimonium veritatis pereant, et testimonium veritatis amittant: velut Cain accipiente signum, ut eum nullus occidat, qui fratrem justum invidus et superbus occidit . Hoc nimirum etiam in quinquagesimo octavo psalmo non incongruenter intelex persona sui corporis loquitur et dicit: Deus meus demonstravit mihi in inimicis meis, ne occideris eos, ne quando obliviscantur legis tuae . In eis quippe inimicis fidei Christianae demonstratur Gentibus quomodo tus: ne forte, cum vidissent tanta manifestatione impleri prophetias, putarent easdem Scripturas a Christianis rentur, quae completa cernuntur. Proferuntur ergo codices a Judaeis, atque ita Deus demonstrat nobis in inimicis nostris; quos ideo non occidit, hoc est, de terris non penitus perdidit, ne obliviscerentur legis ipsius: quam propterea legendo, et quaedam ejus quamvis carnaliter observando, memi
Abbreviated transcription (Latin):
amnet ad manifestationẽ nati xp̃ĩ.
festri gentibꝰ cepit cũ eũ magi
adorauer̃: que restant pauca dica¬
mus. Nã etiã atq etiã considerare
delectat quẽadmodũ magis que¬
rentibꝰ ubi xp̃s nasceret᷑. uidei res-¬
ponder̃ in bethleẽ iude: nec tam̃
ipsi uener̃. Sed eis abscedentibꝰ. ma¬
gos ad eũ locũ in qͦ infans erat eadẽ¬
illa stella ꝑdiixit: ut ostenderet᷑
qͥrri ciuitatẽ poterat demonstra¬
re: sed ad hoc se aliquantulũ sub¬
traxerat. ut iudei possent int̾roga¬
ri. Ad hoc aũt sũt iudei int̾rogati.
ut demonstraret᷑ eos nõ ad suã sed
ad gentiũ salutẽ ⁊ agnitionẽ. testi¬
monia diuina portare. Ypt̃ hoc enĩ
illa gens a regno suo expulsa ẽ. et
disꝑsa ꝑ t̾ras. ut eiꝰ fidei cuiꝰ inimi¬
ei sũt. ubiq testes fieri cogerent᷑.
Pdito qͥppe tẽplo. sacrificio. sacerdo¬
tio. ipsoq regno: in paucis ueteribꝰ
sacram̃tis nom̃ genꝰq custodiũt: ne
ꝑmixti gentibꝰ sine discretione dis¬

Expanded text:
net ad manifestationem nati Christiifestari coepit Gentibus cum eum Magi adoraverunt, quae restant pauca dicamus. Nam etiam atque etiam considerare delectat, quemadmodum Magis quaerentibus ubi Christus nasceretur, Judaei responderunt: In Bethlehem Judae; nec tamipsi, sed eis abscedentibus, Magos ad eum locum in quo infans erat, eadem stella perduxit; ut ostenderetur quod et civitatem poterat demonstrare, sed ad hoc se aliquantum subtraxerat, ut Judaei possent interrogari. Ad hoc sunt autem interrogati Judaei, ut demonstraretur eos non ad suam, sed ad Gentium salutem et agnitionem testimonia divina portare. Propter hoc enim illa gens regno suo pulsa est et dispersa per terras, ut ejus fidei cujus inimici sunt, ubique testes fieri cogerentur. Perdito quippe templo, sacrificio, sacerdotio, ipsoque regno, in paucis veteribus sacramentis nomen genusque custodiunt; ne permixti gentibus sine discretione dis
Abbreviated transcription (Latin):
prudentissimꝰ adolescens intellexit.
ad montiũ deserta confugiens. dũ
lapide claudebat᷑. Quo remoto. ut
ẽ cupiditas hominũ auidiꝰ occulta
cognoscere. cũcta explorans animad¬
uertit intꝰ grande uestibulũ. quod
aꝑto desuꝑ celo patulis diffusa ra-¬
mis uetus palma contexerat. Fon-
⁊ mallei. in quibꝰ pecunia signatai
uisebat᷑. Hunc locũ egyptioꝵ hit¬
re fer̃ furtiuã monete officinãti¬
isse: ea tẽpestate qua cleopatr pis
orationibꝰ ⁊ solitudine duxit entẽ.
Cibũ ⁊ uestimentũ palma p̃bebat.
Quod necui impossibile uident᷑.
iħm testor ⁊ scõs angłos eiꝰ. in ea
sarracenis iungit᷑ ⁊ uidisse me mo¬
nachos ⁊ uidere : e qͥbus unus tri¬
ginta iã ꝑ annos clausus. hordea¬
ceo pane ⁊ lutulenta aqua uixrt.
alt̾ in cisterna ueteri quã gentili
sermone syrigoban uocant. quinꝙ
caricis ꝑ dies singulos sustentat᷑.¬

Expanded text:
prudentissimus adolescens intellexit, prudentissimus adolescens intellexit, ad montium deserta confugiens, dum lapide claudebatur. Quo remoto ut est cupiditas hominum occulta cognoscere, avidius explorans, animadvertit intus grande vestibulum, quod aperto desuper coelo, patulis diffusa ramis vetus palma contexerat, fonteet mallei, quibus pecunia signatur, visebantur. Hunc locum Aegyptiorum litterae ferunt, furtivam monetae officinam fuisse, ea tempestate qua Cleopatrae juin orationibus, et solitudine duxit aetatem. Cibum et vestimentum ei palma praebebat. Quod ne cui impossibile videatur, Jesum testor et sanctos angelos ejus in ea Saracenis jungitur, et vidisse me monachos, et videre, e quibus unus per triginta annos clausus, hordeaceo pane et lutulenta aqua vixit, alter in cisterna 6 veteri quam gentili sermone Syri GUBBAM vocant quinque caricis per singulos dies sustenta
Abbreviated transcription (Latin):
poni: seilicet ut muscarũ aculeis
cederet qͥ iguitas sartagines suꝑas¬
set. Aliũ inuenili etate florentẽ
in amenissimos hortulos p̃cepit ab
bentes rosas cũ leni iuxta murmu
plumis lectulũ supinari: ⁊ ne se
inde posset excũtere. blandis ser¬
toꝵ nexibꝰ irretitũ relinqͥ Quo cũ
recedentibꝰ cunctis meretrix spe-¬
ciosa uenisset. cepit delicatis com¬
uirilia. ut corpore in libidinẽ cõn¬
citato. se uictrix impudica suꝑra¬
se conferret: Quẽ torm̃ta nõ uice¬
rant: suꝑabat uoluptas. Tandẽ
celitꝰ inspiratꝰ. p̃cisã mordicus lin¬
guã in osculantis se faciẽ expuit.
ac sic lbidinis sensũ succedens doloris
quo talia gerebant᷑: apud inferiorẽ
thebaidẽ cũ sorore iã uiro tradita.
locupleti paulus relictꝰ ẽ. annoꝵ cir¬
cit᷑ sedecĩ: iuteris tã grecis quã egyp
Sororis maritꝰ cepit ꝓdere uelle quẽ
celare debuerat. Nõ illũ uxoris la
aspectans eũcta ex alto ds̃ a scelere

Expanded text:
poni, scilicet ut muscarum aculeis poni, scilicet ut muscarum aculeis cederet, qui ignitas sartagines ante superasset. Alium juvenili aetate florentem, in amoenissimos hortulos praecepit bentes rosas, cum leni juxta murmurplumis lectum resupinari, et ne se inde posset excutere, blandis sertorum nexibus irretitum relinqui. Quo cum, recedentibus cunctis, meretrix speciosa venisset, coepit delicatis virilia: ut corpore in libidinem concitato, se victrix impudica superjanesciebat. Quem tormenta non vicerant, superabat voluptas. Tandem coelitus inspiratus, praecisam mordicus linguam in osculantis se faciem exspuit; ac sic libidinis sensum succedens doloris quo talia gerebantur apud inferiorem Thebaidam, cum sorore jam viro tradita, locupleti, Paulus relictus est annorum circiter sexdecim, litteris tam Graecis quam Aegyptsororis maritus cepit prodere velle, quem celare debuerat. Non illum uxoris lacspectans cuncta ex alto Deus, ab scele
Abbreviated transcription (Latin):
nominis. Quã opimonẽ nos quoq
ꝓbamꝰ. Nõnulli ⁊ hec ⁊ alia ꝓut uo¬
luntas tulit iactitant. sub t̾raneo
credibilia fingentes. Quoꝵ qͥa in¬
pudens m̃datiũ fuit. ne refellenda
quidẽ sententia uidet᷑.
sit᷑ qͥa de antonio tã greco quã
romano stilo diligent᷑ memorie
traditũ ẽ. pauca de pauli pͥn¬
cipio ⁊ fine scrib̾e dispofui. ma¬
gis qͥa res omissa erat. quã fretꝰ
ingenio. Quomͦ aut̃ in media eta¬
te uixerit. aut quas sathane ꝑtu¬
lerit insidias: nulli hominũ com¬
ꝑsecutoribꝰ. quo tẽpore corneliꝰ ro
esyptũ ⁊ thebaidã eccłias tẽpestas
seua depopulata ẽ. Uoti tũc. xpĩ¬
ad mortẽ supplitia conqͥrens. animas
cupiebat iugulare nõ corpora. Et
ut ip̃se qui ab eo passus ẽ ciprianꝰ
ait: uolentibꝰ mori nõ ꝑmittebat᷑ oc¬
eidi. Quiꝰ ut crudelitas notior fiat:
int̾ eculeos laminasq uictorẽ. iussit
melle ꝑungi ⁊ sub ardentissimo
sole religatis post tergũ manibꝰ re¬

Expanded text:
3 nominis; quam opinionem nos quoque probamus. Nonnulli haec et alia prout voluntas tulit, jactitant: subterraneo um est incredibilia fingentes. Quorum quia impudens mendacium fuit, ne refellenda quidem sententia videtur. Igitur quia de Antonio tam Graeco quam Romano stylo diligenter memoriae traditum est, pauca de Pauli principio et fine scribere disposui: magis quia res omissa erat, quam fretus ingenio. Quomodo autem in media aetate vixerit, et quas Satanae pertulerit insidias, nulli hominum compersecutoribus, quo tempore Cornelius RoAegyptum et Thebaidem Ecclesias, tempestas saeva populata est. Voti tunc Chad mortem supplicia conquirens animas cupiebat jugulare, non corpora. Et ut ipse, qui ab ipso passus est, Cyprianus ait: Volentibus mori, non permittebatur occidi. Cujus ut crudelitas notior fiat, inter eculeos laminasque victorem, jussit melle perungi, et sub ardentissimo sole, religatis manibus post tergum re