comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et cuius terra scabellum est. cuius et omnis creatura facturi est. Verum etiam nonop¬
tet opinarq in eo quod dictum est caelum thronus dĩ et terra scabellum pedum eius qđ
sic babeat ds̃ collocata membra inccielo et interra. ut nos cum sedemus. sed illas sedes dĩ
iudicium significat. et qñm in hoc uniuerso mundi corpere maximam speciem caolum ha¬
becit et interr minimam tumquam pruesentior excellenti pulchritudiniuis diuina.
minimam uero ordinet in extremis atq: in infimis. Sed ere in caelo dicitur terrumq: ccl
carȩ. Spirittditer cutem scc̃is animas caeli nomine significat et terrae peccarrices. et
qnm spirittilis omnia. diiudicat ipsecuitem anemine iudicatur conuenienter dicitur
sedes dĩ Peccator uero cuidictum est terra es. et interram ibis quia periustitiam meri¬
tis dignatribuentẽ in infimis ordinatur et qui inlegemanere noluit sublege ponitur c̃gruent᷑

Expanded text:
et cujus terra scabellum est, cujus et omnis creatura factura est. Verum non oporet cujus terra scabellum est, cujus et omnis creatura factura est. Verum non oportet opinari in eo quod dictum est, coelum thronus Dei et terra scabellum pedum ejus, quod sic habeat Deus collocata membra in coelo et in terra, ut nos, cum sedemus, sed illa sedes Dei judicium significat. Et quoniam in hoc universo mundi corpore, maximam speciem coelum habeat, et terra minimam, tanquam praesentior sit excellenti pulchritudini vis divina, minimam vero ordinet in extremis atque icare. Spiritualiter autem sanctas animas coeli nomen significat; et terrae, peccatrices: et quoniam spiritualis omnia judicat, ipse autem a nemine judicatur , convenienter dicitur sedes Dei: peccator vero cui dictum est, Terra es, et in terram ibis ; quia per justitiam meritis digna tribuentem, in infimis ordinatur, et qui in lege manere noluit, sub lege punitur, congruenter
Abbreviated transcription (Latin):
enim mibi est mibi ds̃ cui seruio in spu meo in euangelio filii eius. quomodo sine inten¬
missione memoriam uostri fticio semper in orutionibus meis . Itergo intelligitur prc
cepis se d ñm neiuretur nequisquam sicutbonum aspectit ius iurandum er assidunaeu
urandi adper iuirium per consuetudinẽm daelabatur. Qua propter qui intelli¬
git non inbonis sed in necessciriis iurationem habendam refrenet se quantum potest
utile est credere nisi iuratione firmentur. ltaq dñs docet nihil esse tamuile in
crectoris dĩ ut perhoc quisq per iurtndum arbitretur. quando asũ mis usque cid
infirma diuina prouidentia creata regerentur. Incipiens a trono dĩ usq adea¬
pillum album aut nigrum. Ideo iramentum uectit. nete arbi treris non debere
dño ius urtindum tuum. cum eum periurare conuinceres. Cuius caelum tronus est

Expanded text:
enim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quomodo sine interenim mihi est Deus, cui servio in spiritu meo in Evangelio Filii ejus, quomodo sine intermissione meecepisse Dominum ne juretur, ne quisquam sicut bonum appetat jusjurandum, et assiduitate jurandi in perjurium per consuetudinem delabatur. Quapropter qui intelligit non in bonis, sed in necessariis jurationem habendam, refrenet se quantum potest,utile est credere, nisi juratione firmetur. Itaque Dominus docet nihil esse tam vile in creaturis Dei, ut per hoc quisque pejerandum arbitretur, quando a summis usque ad infima divina providentia creata regerentur. Incipiens a throno Dei usque ad capillum album aut nigrum, ideo juramentum vetat, ne te arbitreris non debere Domino jusjurandum tuum, cum per eum jurare convinceris, cujus coelum thronus est,
Abbreviated transcription (Latin):
uenerabantur. honore et obsequio dĩ contempto. Deniq: considera quod hic scluator
non perd miurtire prohibuerit . sed percelum et terram. et hierosolimã et percaput tui
et hoc qui asipcruulis fuerat lege concessum ut quomodo uictmas immolabant dõ neecs
idolis immolarent sic et iurere permit terentur indm̃. Non quorecte hoc fecerint
dͥ nontantumq in stupris cum alienis uiris aut feminis commatuntur sedomninoquas libetquae
sed quo medius esset dõ id ex hibere quam daemonib Euangelic autem ueritts non reca¬
set iuo dmentum : cumomnis sermofidelis proiure iurindo sit. Sicut enim stilsum loqui nor
nonutes quinonloquitur. sic periurare nom potest qui non iurtit. Sed tamen qnm̃ iurtit
nendbiber testem dm̃ diligenter considercindum est hocccipitulum. ne contra prae¬
ceptum dñi cipostolus fecisse uidecitur. quia sȩpe hocmodo iurauit cumdicit. Quciȩ

Expanded text:
venerabantur, honore et obsequio Dei contempto. Denique considera quod hic Salvator venerabantur, honore et obsequio Dei contempto. Denique considera quod hic Salvator non per Deum jurare prohibuerit, sed per coelum, et terram, et Hierosolymam, et per caput tuum. Et hoc quasi parvulis fuerat lege concessum, ut quomodo victimas immolabant Deo, ne eas idolis immolarent, sic et jurare permitterentur in Dominum, non quo recte facerent non tantum quae in stupris cum alienis viris aut feminis committuntur, sed omnino quaslibet quae sed quo melius esset Deo id exhibere, quam daemonibus. Evangelica autem veritas non recepit juramentum, cum omnis sermo fidelis pro jurejurando sit. Sicut enim falsum loqui non potest qui non loquitur, sic pejerare non potest qui non jurat. Sed tamen quoniam jurat qui adhibet testem Deum, diligenter considerandum est hoc capitulum, ne contra praeceptum Domini Apostolus fecisse videatur, qui saepe hoc modo juravit, cum dicit, Quae
Abbreviated transcription (Latin):
mine. Non enĩ tancum fornicantem uxorem dimittere conceditur. sed quis quis eam quoq
uxorem dimitut aqua ipse cogitur fornicaricausa utiq fornicationis dimittit : uelut si aliquem
cogor uxor sacrificare idolis. quitlẽ dimittit causa fornicationis dimitat : Nam tantũ illiui
sed etsue : Illius quia fornictair sucae nefornicetur Iterum audistis quia dictumẽ cintiqis
percaelũ dahronus dĩ ẽ. Neque perterrã quia scabellũ ẽ pedum eius . Neque ꝑhiero soli¬
mam quia ciuitas ẽ magni regis. Neque percaput tuũ iurcuieris qͥa non potes unũ capilli
albũ stcere aut nigrũ. Hanc ꝑelem̃ ta ui randi pessimã consuetudinem semꝑ habuere
iudcei sicut prophetalis eos frequent̃ arguit sermo. quia qui iurit &ut ueneratur cun
perangelos et urbem hierusclem et templũ et elem̃tti iurantes creciturcis resq carnales

Expanded text:
minae. Non enim tantum fornicantem uxorem dimittere conceditur, sed quisquis eam quoque minae. Non enim tantum fornicantem uxorem dimittere conceditur, sed quisquis eam quoque uxorem dimittit, a qua ipse cogitur fornicari, causa fornicationis utique dimittit. Velut si aliquem cogat uxor sacrificare idolis, qui talem dimittit, causa fornicationis dimittit, non tantum illius, sed et suae: illius, quia fornicatur; suae, ne fornicetur. Iterum audistis quia dictum est antiquis: per caelum, quia thronus Dei est, neque per terram, quia scabellum est pedum eius, neque per Hierusalem, quia ciuitas magnalbum facere aut nigrum. Hanc per elementa jurandi pessimam consuetudinem semper habuere Judaei, sicut prophetalis eos frequenter arguit sermo. Quia qui jurat, aut veneratur, auper angelos et urbem Jerusalem, et templum, et elementa jurantes, creaturas resque carnales
Abbreviated transcription (Latin):
fornicationis permitait dimitti uxorem quatenus hoc loco intelligenda sit fornicctto
Vtrum quo asque intelligunt omnes. l est ut eam forniattionem credamus quae¬
instu pris commitatur anquem ad modum scripture solent fornicationem uocare
sicut suprecdictum est omnem in lictam concuꝑis centiam. sicut est idolatria uel
cuiaritia. Et exeo iam omnis truns gressio legis propter in liciam concupiscentiam
Quis ergo iam quaelibet in licitam concupis centiam potest rate afornicationis ge
nere sepcurtire sic uaritia fornicatio est ex quo intelligitur propter in licitas concupis cen¬
corrũpunt. possit sine crimine et uir uxorem dimittere. et uxor uirũ quia exceprã fcicit
dñs causim fornicationis. Quã fornicationẽ sic supra cõmemoratũ ẽ generadẽ et uniuer¬
salem intelligere cogimur : cũ aut̃ ait excepta causa sornicationis ñ dix̃ cũius ipsorũ uirianfe¬

Expanded text:
fornicationis permittat dimitti uxorem, quatenus hoc loco intelligenda sit fornicatio, fornicationis permittat dimitti uxorem, quatenus hoc loco intelligenda sit fornicatio, utrum quousque intelligunt omnes, id est, ut eam fornicationem credamus disicut supra dictum est, omnem illicitam concupiscentiam, sicut est idololatria, vel avaritia, et ex eo jam omnis transgreQuis ergo jam quamlibet ilnere separare, si avaritia fornicatio est? Ex quo intelligitur, quod propter illicitas concupiscencorrumpunt, possit sine crimine et vir uxorem dimittere, et uxor virum; quia exceptam facit Dominus causam fornicationis. Quam fornicationem sicut supra commemoratum est generalem et universalem intelligere cogimur. Cum autem ait excepta causa fornicationis, non dixit, cujus ipsorum viri, an fe
Abbreviated transcription (Latin):
bonus xpĩcinus diligere in una femina cretuiram dĩ quam reformari et renouari deside¬
rat : Odissecuitem coniuntionem copulationem qu e corrabtibilem atq morttlem
hoc ẽ diligere in ai quod bomo est odisse quoduxor est. Itt etiam diligit inimi cum
non inquantum in imicus est sed in quantum homo est. ut boc uelit prõuenire quod
sibi Idest ut ad regnum caelorum correctus renouatusq perueniat Hoc et de patre
et dematre et caeteris uinculis sanguims intelligendum est. ut in ei soderimus quod
genus humanum nascendo et moriendo sortitam est. diligtimus cuitem quod nobiscum
potest adilla regni perduci. Vbinemodicit pater meus sed omnes omnino uni dõ
pater noster. Nec mater mea sed omnes illi hierusalem mater nr̃a. Nec fraiter
meus sed omnes de omnibus fititer noster. Exoritur hic alterti quaestio cum dñs ecuisi

Expanded text:
andatum, bonus Christianus diligere in una femina creaturam Dei, quam performari et renovari desideandatum, bonus Christianus diligere in una femina creaturam Dei, quam performari et renovari desiderat; odisse autem conjunctionem, copulationemque corruptibilem atque mortalem, hoc est diligere in eo quod homo est, odisse quod uxor est. Ita etiam diligit inimicum, non in quantum inimicus est, sed in quantum homo est, ut hoc ei velit provenire quod sibi, id est, ut ad regnum coelorum correctus renovatusque perveniat. Hoc et de patre, et de matre et caeteris vinculis sanguinis intelligendum est, ut in eis oderimus quod genus humanum nascendo et moriendo sortitum est, diligamus autem quod nobiscum potest ad illa regna perduci, ubi nemo dicit Pater meus, sed omnes omnino uni Deo: Pater noster; nec Mater mea, sed omnes illi Jerusalem: Mater nostra; nec Frater meus, sed omnes de omnibus: Frater noster. Exoritur hic attera quaestio cum Dominus causa
Abbreviated transcription (Latin):
trem et filios et fratres utrumq: enim iubec qui adregnum caelorum uocat: Sed ppo¬
ut quaestio ita soluit᷑. Regnum enĩciẽ t̃num quod discipulos suos quos etiam frttere appel¬
lat et uocare dignatus ẽ. Non babet huius modinecessitates tẽporciles Non est inquit iudcieis
Neque gretus neque masculus neque femina neque seruus neque liber sed om̃a et in omnib: xp̃s
Et ipse dñs dicit in resurrationem enim neque nubent. neque uxores ducent. seder̃ sicut an¬
geli incaelis. Oportet ergo ut quisquis illius regni uitam iam hic medittiri uoluerit oderit¬
non psos homines. sedi faas neces situdines temporales. quibus ista quae transitura est uitti
fulcitur quaenascendo atq moriendo ꝑagit᷑. quod qui nom iodit necdũcimat illam uitam ubi
nulla erit cditio nascendi ctq: moriendi quae copulant terrena c̃iugia. Odimus enĩsine dub¬

Expanded text:
trem, et filios, et fratres. Utrumque enim jubet qui ad regnum coelorum vocat. Sed propotrem, et filios, et fratres. Utrumque enim jubet qui ad regnum coelorum vocat. Sed proposita quaestio ita solvitur. Regnum enim aeternum, quo discipulos suos, quos etiam fratres appellat, vocare dignatus est, non habet hujusmodi necessitates temporales. Non est, inquit, Judaeus, neque Graecus, neque masculus, neque femina, neque servus, neque liber, sed omnia et in omnibus Christus . Et ipse Dominus dicit: In resurrectione enim neque nubent, neque uxores ducent, sed erunt sicut angeli in coelis . Oportet ergo ut quisquis illius regni vitam jam hic meditari non ipsos homines, sed istas necessitudines temporales, quibus ista quae transitura est vita fulcitur, quae nascendo et moriendo peragitur: quod qui non odit, nondum amat illam vitam ubi nulla erit c
Abbreviated transcription (Latin):
cins dimita coniugem uedt : Nonenim dimitti quicum ea non carnaliter sed spiritalit̃
uiuit : et illud seructur quod per cipostolum dicitur. Reliquum est ut quihabent uxores qua¬
si non habentes sint. Mouet autem hic quosdam quod alio loco ipse dñs dicit. quisquis ueni
cidine et non hodit matrem suum et matrem Et iuxqrem et filios et fratres et soreres if¬
super etanimam suam non potest esse meus discipulus. Viderienim potest contrarium minis
intelligentibus quod hic uetut dimitti uxorem excepta cciusci fornicationis et alibi discipuli
neytit eẽ posse quem quam quia non hoderit uxorom quodsi propter concubitum dix¬
panern etam patrem. et matrem et fratres et sorores inaidem condicione opus erat
ponere. Ergo quia uerum est quod rognum caelorum uimpaatur et uiolemi diripiur
illud quantti enim uim opus est ut homo diligat inimicos. Et hoderit patrem et ma¬

Expanded text:
ominus dimitti conjugem vetat, non enim dimittit, qui cum ea non carnaliter, sed spiritaliter ominus dimitti conjugem vetat, non enim dimittit, qui cum ea non carnaliter, sed spiritaliter vivit. Et illud servatur quod per Apostolum dicitur: Reliquum est ut qui habent uxores, quasi non habentes sint. Movet autem hic quosdam, quod alio loco ipse Dominus dicit: Quisquis venit ad me, et non odit patrem suum, et matrem, et uxorem, et filios, et fratres, et sorores, insuper et animam suam, non potest meus esse discipulus . Videri enim potest contrarium minus intelligentibus, quod hic vetat dimitti uxorem, excepta causa fornicationis. Et alibi discipulum suum negat esse posse quemquam qui non oderit uxorem. Quod si propter concubitum dixerit non etiam patrem, et matrem, et fratres, in eadem conditione opus erat ponere. Ergo, quam verum est quia regnum coelorum vim patitur, et violenti diripiunt illud . Quanta enim VI opus est ut homo diligat inimicos, et oderit patrem, et ma
Abbreviated transcription (Latin):
consilium sicut et in non nullis monitis. Sed prtieceptum dñi iubentis ostendit cumcuit eis
cuitem quaenupte sunt prcecipio, nonego sed dñs mulierem auiro non discedore quod si dis¬
ces serit manere innuptum aut uiro suo reconciliari. Et uir uxorem nedimititit credo simili
forma ut si dimiserit nonducat aliam aut reconcilietur uxori. Fieri enim potest ut dimittut
uxorem causa fornicationis. quam dñs exceptum esse uoluit. Iam uero sinec illi nubere conced¬
tur uiuo uiro ciqua recesserit. Neque huic terram ducere uiua uxore quam dimisit. multo
minus fus est inlicita eum quibus libet stupra committere. Beatiora sane coningia iudi¬
canda sunt. quae siue filiis procreatis. siue etiam isti terrena prole contempta continer¬
⁊um nterse pari consensu seruare potuerint. quia neque contra illud prteceptum fit quod¬

Expanded text:
consilium, sicut et in nonnullis monitis, sed praeceptum Domini jubentis ostendit, cum ait: Eis consilium, sicut et in nonnullis monitis, sed praeceptum Domini jubentis ostendit, cum ait: Eis autem quae nuptae sunt praecipio non ego, sed Dominus, mulierem a viro non discedere, quod si discesserit, manere innuptam, aut viro suo reconciliari, et vir uxorem ne dimittat , credo simili forma, ut si dimiserit, non ducat aliam, aut reconcilietur uxori, fieri enim potest ut dimittat uxorem causa fornicationis, quam Dominus exceptam esse voluit. Jam vero si nec illi nubere conceditur a quo recesserit, neque huic alteram ducere viva uxore quam dimisit, multo minus fas est illicita cum quibuslibet stupra committere. Beatiora sane conjugia judicanda sunt, quae sive filiis proceandis, sive etiam ista terrena prole contempta, continentiam inter se pari consensu servare potuerint, quia neque contra illud praeceptum fit, quo D
Abbreviated transcription (Latin):
locum plenius saluctor exponit. Quod morses libellum repudii dari iusserit propter
duritiam cordismaritoꝵ. Non discidium concedens. sed offeres homicidium. Multo enim
melius est licet iugebrem euenire discordicm: quam per. hodium sanguinem fundi Ego ciu
dico uobis. quia omnis quidimiserit uxorem suam excepta fornicationis coiusa ftcit᷑ eam
mechari . et quidimis sam duxerit adulterat. Multe erant in lege ueteri ccusce. uxores
dimittendi: Dñs cutem in euangelio solam caisam fornicationis excepit: Cetertis uero uni¬
uersas molesticas sique forte extiterint. lubet profide coniugali et proca fatute forcitor
sustineri. Et moeclm etiam uirum qui eam duxerit quae soluta est auiro. Cuius rei apłs pa¬
lus terminum ostendit. Quia tum diu obseruandum dicit. Quam diu uir eius uiuit
Illo autem mortuo : dat nubendi licentiam. Hanetiam regulam ipse tenuit : et in eci non suũ

Expanded text:
locum plenius Salvator exponit. Quod Moyses libellum repudii dari jusserit propter locum plenius Salvator exponit. Quod Moyses libellum repudii dari jusserit propter duritiam cordis maritorum, non discidium concedens, sed auferens homicidium. Multo enim melius est, licet lugubrem, evenire discordiam, quam per odium sanguinem fundi. Ego autem dico vobis quia omnis qui dimiserit uxorem suam, excepta fornicationis causa, facit eam maechari, et qui dimissam duxerit, adulterat. Multae erant in lege veteri causae uxores dimittendi. Dominus autem in Evangelio solam causam fornicationis excepit. Caeteras vero universas molestias, si quae forte exstiterint, jubet pro fide conjugali, et pro castitate fortiter sustineri. Et moechum dicit etiam virum qui eam duxerit quae soluta est a viro. Cujus rei apostolus Paulus terminum ostendit. Quia tandiu observandum dicit quandiu vir ejus vivit. Illo autem mortuo dat nubendi licentiam. Hanc etiam regulam ipse tenuit, et in ea non suum
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo et dextera manus accipitur diletus adiutor et minister in diuinis operib: Nam quem¬
ad modum in oculo contemplatio sic in manu actio recte intelligitur. Vt sinistra manus
intelligtitur in operib: quae buicuitae et corporis unt necessaria: Possumus quoque
indexro oculo et dextra manus fratrum et uxoris. et liberorum atq affinium et propis¬
quorum intelligere affectus . quos si ad contem plandam uercm lucem nobis inpedim̃to ẽe
cernimus debemus truncare istius modi portiones. nedum uolumus lucri ceteros facere
ipsi inae ternum pereamus. Vnde dicitur et desacerdote magno cuiu sanima dĩ cultui
Scriptum est autem sic indeutero nomio. Si acceperit homo uxorem et habuerit eam et nor
inuenerit gratiam anteoculos eius propter aliquam foeditatem. et scribet libellum repudii et
dabit in manuillius et dimittet em dedomosua. et cetera . In posteriori uero parte: istum

Expanded text:
Ergo et dextera manus accipitur dilectus adjutor, et minister in divinis operibus. Nam quemErgo et dextera manus accipitur dilectus adjutor, et minister in divinis operibus. Nam quemadmodum in oculo contemplatio, sic in manu actio recte intelligitur. Ut sinistra manus intelligatur in operibus, quae huic vitae corpori sunt necessaria. Possumus quoque in dextro oculo, et dextra manu, fratrum, et uxoris, et liberorum, atque affinium et propinquorum intelligere affectus. Quos si ad contemplandam veram lucem nobis impedimento esse cernimus, debemus truncare istiusmodi portiones, ne dum volumus caeteros lucrifacere, ipsi in aeternum pereamus. Unde dicitur et de sacerdote magno, cujus anima Dei cultui Scriptum itaque est sic in Deuteinvenerit gratiam in conspectu ejus propter aliquam foeditatem, scribet libellum repudii, et dabit in man
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis obtimum est. Cito labatur inuitium. Sienim dexter oculus et dextera ma¬
nus scandalizant. Qquanto magis ea quae in nobis sinistrasunt. Sinanima labitur.
quanto plus corpus quod est adpeccatum procdiuius. Videtur mihi non in congruae
acuipi in hoc loco debere oculum dilectis simum amicum: Nam hoc eft utique quod
membrum recte possimus appellare quod uehementer diligimus. Et ipsum consiliari¬
um quia oculus est tamquam demonsiruns iter Et in reb: diuinis quia dexter est
Vt sinister sit dilectus quidem consiliarius. sed in reb: terrenis ad necessi tatem corporis
pertinentibus. De quo scandalitante superfluum erat dicere quando quidem necdex¬
tro parcendum sit. In reb: autem diuinis consiliarius scandalitans est si inaliquam
pernicioscm: heresim nomine religionis aitq doctrinae conatur inducere. Et sid extor
unum membrorum tuorum quam totum corpustuũs eat in gebennam

Expanded text:
in nobis optimum est cito labatur in vitium. Si enim dexter oculus et dextera main nobis optimum est cito labatur in vitium. Si enim dexter oculus et dextera manus scandalizant, quanto magis ea quae in nobis sinistra sunt? Si anima labitur, quanto plus corpus, quod ad peccatum proclivius? Videtur mihi non incongrue currit congruentius, quam dilectissimum amicum; nam hoc est utique quod membrum recte possumus appellare, quod vehementer diligimus: et hunc consiliarium; quia oculus est, tanquam demonstrans iter; et in rebus divinis, quia dexter est: ut sinister sit dilectus quidem consiliarius, sed in rebus terrenis, ad necessitatem corporis pertinentibus; de quo scandalizante superfluum erat dicere, quandoquidem nec dextro parcendum sit. In rebus autem divinis consiliarius scandalizans est, si in aliquam perniciosam haeresim nomine religionis atque doctrinae conatur inducere. Ergo et dextera unum membrorum tuorum, quam totum corpus tuum eat in gehennam.
Abbreviated transcription (Latin):
Quis dubitet omnem m̃alam concupiscentiam recte fornicationem uocari.
quando anima neglecta superiore lege qua regitur inferiorum naturarum turp
uoluntate quasi mercede prostitutam corrumpitur. Et ideo quis quis carnalen
delecittionem aduersus rectam uoluntatem suam rebellare sentit. Exlamet iugendo
imploret consolatores ueri dñi xp̃i cuxilium. Nec paruus est ad beatitudinem acces sus
cogitio infelicitatis suce. Quod sioculus tuus dexter scandalizat te. Erue eum
et proice abste. Expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totu
corpustuum mitaitur in gehennam. Quia supra de concupiscentia mulieris dixerat.
recte nunc cogitationem et sensum indiuersa uolitantem nuncupauit oculum. Per
dexterti cuitem et ceterus corporis partes uoluptatis atq affectuum in itic demonstrur¬
tur ut quodmente concepimus ne opere compleamus. Eauendum est igitur nequod

Expanded text:
; quis dubitet omnem malam concupiscentiam recte fornicationem vocari, ; quis dubitet omnem malam concupiscentiam recte fornicationem vocari, quando anima neglecta superiore lege qua regitur, inferiorum naturarum turpi voluptate, quasi mercede, prostituta corrudelectationem adversus rectam voluntatem suam rebellare sentit, exclamet lugendo, imploret consolatoris veri Domini Christi auxilium. Nec parvus est ad beatitudinem accessus, cognitio infelicitatis suae. Quod si oculus tuus dexter scandalizat te, erue eum et projice abs te. Expedit enim tibi ut pereat unum membrorum tuorum quam totum corpus tuum mittatur in gehennam. Quia supra de concupiscentia mulieris dixerat, recte nunc cogitationem et sensum in diversa volitantem nuncupavit oculum. Per dexteram autem et caeteras corporis partes, voluntatis atque affectuum initia demonstrantur, ut quod mente concepimus ne opere compleamus, cavendum est, ne quod
Abbreviated transcription (Latin):
tres sunt differentiae. Incorde instito in consuetudine. tum quam tres mortes.
Vn a quasi indomo. Idest cum in corde consentitur libidini. altera iam prolatta quasi ex¬
tra portum cum in fictum procedit asensio. Tertia cum ui consueaidinis male tam quam mole
terrena praemitur animus quas in sepulchro iamputens. Quae triagenera mortuorum dñm
resuscitisse quisquis euangelium legit agoscit. et fortusse considerat quas differentias
habect etiam ipsa uox resuscitantis cumalibi dicit puella surge alibi iuuenis tibi dico surge
alibi infremuit. et post deinde uoce magna exclamauit larare ueniforas. Qua propter
nomine mechantium qui hoc capitulo commemorantur omnem carnalem et libidino¬
sam concu piscentiam oportet intelligi. cumenim tm assi ducie idolatriã scriptura
fornicationem dicat. Paulus ctem aipostolus auaritiae idolatriae nomine appellat

Expanded text:
tres sunt differentiae: in corde, in facto, in consuetudine, tanquam tres mortes. tres sunt differentiae: in corde, in facto, in consuetudine, tanquam tres mortes. Una quasi in domo, id est, cum in corde consentitur libidini. Altera, jam prolata quasi extra portam, cum in factum procedit assensio. Tertio cum vi consuetudinis malae tanquam mole terrena premitur animus, quasi in sepulcro jam putens. Quae tria genera mortuorum Deum resuscitasse quisquis Evangelium legit aghabeat etiam ipsa uox resuscitantis, cum alibi dicit: puella, surge, alibi: iuuenis, tibi dico, surge, alibi: infremuit spiritu et fleuit, et rursus fremuit, et post deinde uoce magna clamauit: Lazare, ueni foras. Quaprnomine moechantium qui hoc capitulo commemorantur, omnem carnalem et libidinosam concupiscentiam oportet intelligi. Cum enim tam assidue idololatriam Scriptura fornicationem dicat, Paulus autem apostolus avaritiam idololatriae nomine appellet
Abbreviated transcription (Latin):
Quodiam non est titillari delecattione carnis sed plena consentire libidini. ittuit non frenetur
in licitus cppetitus sed si sticultus data fuerit satiȩtur. In hiscuitem duobus talem differentiam
ueteres uoluerunt. quod alterum propassionem al terum uero passionem nominciuerint : Inter
passionem utem et propassionem hoc inter est. quod passio reputtitur inuitio propassio licet
culpam habecte tamen non tenetur incrimini. Ergo quiuiderit mulierem et animas eius fuerit titillato
hic propcissione percussus ẽ. Siuero c̃senserit et decogitatione affectum fecerit: sicut scriptum est inđđ
transierunt in affectum cordis. depropassione transiuit aid passionem et huic uoluntas peccati non¬
de est sed occasio. Quicumq igitur uiderit ad concupiscendum. id est si sic aspexerit ut concupis¬
cat ut facere disponat. Iste recte mechatus eam dicitur incordo suo. Sicut ergo tribus gra
dibus ad pecctum peruenitur. suggefone delectatione. consensione itti istius peccati

Expanded text:
quod jam non est titillari delectatione carnis, sed plene consentire libidini; ita ut non refrenetur illicitus appetitus, sed si facultas data fuerit, satveteres posuerunt, quod alterum propassionem, alterum vero passionem nominaverint. Inter passionem autem et propasculpam habeat, tamen non tenetur in crimine; ergo qui viderit mulierem et anima ejus fuerit titillata, hic propassione percussus est; si vero consenserit, et de cogitatione affectum fecerit, sicut scriptum est in David: transierunt in affectum cordis, de propassione transivit ad passionem. Et huic non voluntas peccati deest, sed occasio. Quicunque igitur viderit mulierem ad concupiscendum, id est, si sic aspexerit ut concupiscat et facere disponat, iste recte mdibus ad peccatum pervenitur suggestione, delectatione, consensione, ita istius peccati
Abbreviated transcription (Latin):
ñcito deciduũ. Et suꝑ petrã ñ supra t̃rã edificiũ suũ pont Nenĩ quisq firmat q̃. audit
ł ꝑcipit nisi faciendo et si petra xp̃s ẽ sicut multa scripturarũ testimoma p̃dicañ ilł ȩdifi¬
cat in xp̃o qui qđ auđ ab illo fac̃ et descenđ pluuia et uener̃ flumina Et flauer̃ uent et ir¬
ruer̃ in domũ illũ et ñceciđ fundata enĩ erat supra petrã. ñ ergoiste mecuit ullasca¬
liginosas suꝑstitiones quidenĩ aliud intellegat᷑ pluuia cũinmala alicuiꝰ significatione
ponit᷑ nisi aut rumores hominũ uentis cõparatosputo aut uitȩ huiꝰ fluuiũ carnalib: cons¬
cupiscentiis tãquũ fluentẽ suꝑtra ł petrũ Horũ enĩtriũ quipsperitatib addducit᷑ inadũ

Expanded text:
non cito deciduum, et supra petram, non supra terram, aedificium suum ponit. Non enim quisquam firmat quod audit, non cito deciduum, et supra petram, non supra terram, aedificium suum ponit. Non enim quisquam firmat quod audit, vel percipit, nisi faciendo. Et si petra Christus est, sicut multa Scripturarum testimonia praedicant, ille aedificat in Christo, qui quod audit ab illo, facit. Et descendit pluvia, et venerunt flumina, et flaverunt venti et irruerunt in domum illam, et non cecidit, fundata enim erat supra petram. Non ergo iste metuit ullas caliginosas superstitiones quid enim aliud intelligitur pluvia, cum in mali alicujus significatione ponitur? aut rumores hominum, quos ventis comparatos puto; aut vitae hujus fluvium, carnalibus concupiscentiis tanquam fluentem super terram. Horum enim trium, qu
Abbreviated transcription (Latin):
omnibopceptis quib: xpia nauita insormatur ee ꝑfeccũ multu quippe dñs supru da
apte bonis malisue multa debere acsimulate bonisdisputans quib trib ꝑ sonis ueopi¬
nor genꝰ hominũ c̃p̃hendi totũ suũ sermonem tribili simul et amaboli parabola c̃ddudi
qua alios uerbi auditores diabolo alios xp̃o assimulat qui ut̃q: suã in hominũ subiectione
domũ ꝑtotũ huiꝰ scłitẽpusȩ dificare ñ desinit et apte : Nãq qui sermone sep̃i audit et facit
cõparabit᷑ xp̃o quia sicut xp̃s uarus hominũ ꝑsonis unã sibiȩcłam catholicã construit.
erudit et gubnat inuitã quandoq: dedicaturꝰ ȩt̃nã : Sic et auditorutilis uxta ppͥũ mo¬
dulũ uuriis uirtutũ studis ad suꝑnaꝑficiens habitationẽ sibi ꝑpetuȩ mansionis aedifi¬
cat. Cuiꝰ in p̃senti quasi quadrandis polienđ canitatisq glutino copulandis lupidibus
instat sed in futura cũ xp̃o dedicationeletat᷑ Et illȩuere sapiens ẽ qui mansurum

Expanded text:
ptis, quibus Christiana vita informatur, esse perfectum. Multa quippe Dominus supra de aperte bonis malisve, multa de vere ac simulate bonis disputans quibus tribus personis omne genus hominum puto comprehendi, totum suum sermonem terribili simul et amabili parabola concludit, qua alios verbi auditores diabolo, alios Christo assimilat: qui utique suam in hominum subjectione domum per totum hujus saeculi tempus aedificare non desinit. Itaque qui sermones Christi audit et facit, comparabitur Christo. Quia sicut Christus variis hominum personis unam sibi Ecclesiam catholicam construit, erudit et gubernat, in vitam quandoque dedicaturus aeternam, sic et auditor utilis juxta proprium modulum variis virtutum studiis ad superna proficiens, habitationem sibi perpetuae mansionis aedificat, cujus in praesenti quadrandis, poliendis, charitatisque glutino copulandis lapinstat, sed in futuro cum Christo dedicatione laetatur. Et ille vere sapiens est qui mansurum,
Abbreviated transcription (Latin):
etiam ds̃ iudicabit ÷ aut num quidsim̃ sura iniqua mensi fuerimus apud dñm
quia mensura ẽ unde nobis remenetur . Nam et m̃ surae nomine ipsũ iudiciũ sign¬
ficatũ cirbitror Nullo modo ds̃ uel temere iudicat uel in iquam̃ surticuĩquã
inape de sed hoc dictũ ẽ qm̃ temeritas quapunis alium. Eadc̃ ipsate pumat necesse ẽ
ludieiũ olerũ q nibil nocet ei de quo temere iudicatur ei aut̃ quit me re iudi cacups e
tomeriis netessȩ ẽ ut nocetit fa regula ena illud dictũ ẽ omnis quiꝑcusserit dadio

Expanded text:
etiam Deus judicabit? Aut nunquid si mensura iniqua mensi fuerimus, apud Domietiam Deus judicabit? Aut nunquid si mensura iniqua mensi fuerimus, apud Dominum mensura iniqua est unde nobis remetietur? Nam et mensurae nomine ipsum judicium significatum arbitror. Nullo modo Deus vel temere judicat, vel iniqua mensura cuiquam rependit: sed hoc dictum est quoniam temeritas qua punis alium, eadem ipsa te puniat necesse est. Judicium plerumque nihil nocet ei de quo temere judicatur, ei autem qui temere judicat, ipsa temeritas necesse est ut noceat. Ista regula etiam il
Abbreviated transcription (Latin):
Dco sunt autẽ in quib: temerariũ iudicum cauere debemus. Cũm iricertum est
quo animo quidque factũ sit uelcũ incertũ .ẽ. qualit futurus sit quinunc uel botius
uel malus apparet siergo qui spiam uerbi gratia conquestus destomacho ieuinare
Noluit eiq non crederis edatitatis iduitio tribueris temere iudicabitis. Itẽ siman fes¬
tã edacitatẽ ebriositatẽ queco gnoueris et ita rep̃henderis quasi nium quam ille
possit corniei atq mutari nihil hominib: temere iudicabis Ñ ergo repraehendamus
eaquae nescimus quo animoficnit neq ita rep̃hendamus quae marufesta sut dispere¬
mus scunitatẽ et uitabimus iudicium dequo nunc dicitur. Molite uidictre ie uidi¬
cet᷑ deuobis potest aut mouere quod cit in quo enim iuditio iudica uertas  udicei
bitur de uobis num quid enim si nosiuditio temerario iudicauerimus. temere denobis

Expanded text:
Duo sunt autem, in quibus temerarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, Duo sunt autem, in quibus temerarium iudicium cauere debemus: cum incertum est, quo animo quidque factum sit, uel cum incertum est, qualis futurus sit qui nunc uel malus uel bonus apparet. si ergo quispiam uerbi gratia conquestus de stomacho ieiunare noluit et tu id non credis edacitatis id uitio tribuens, temere iudicabis. item si manifestam edacitatem ebriositatemque cognoueris et ita reprehenderis, quasi numquam ille possit corrigi atque mutari, nihilo minus temere iudicabis. non ergo reprehendamus ea quae nescimus quo animo fiant, neque ita reprehendamus quae manifesta sunt, ut desperemus sanitatem, et uitabimus iudicium, de quo nunc dicitur: nolite iudicare, ne iudicetur de uobis. Potest autem mouere quod ait: in quo enim iudicio iudicauetur de vobis. Nunquid enim si nos in judicio temerario judicaverimus, temere de nobis
Abbreviated transcription (Latin):
nisi ut ea facta quae dubium ẽ quo animo ficint in meliorẽ pcrtẽ int̃p̃temur. quod
enĩ scriptũ e exfructib: eorum cogoscetis eos. demani festis diccum ẽ quae non possu
bono animo fieri sicuti sunt stupra uelblas phemice uel furta uel ebrietas. Et si qua
sunt talia dequib: nobis iudiccre pmittitur Degenere aut̃ ciborum quia possunt
bono animo et simplici corde sine uitio caficupiscentiae quicũq humani cibi indifereat
sumi prohibet apłs iudicari eos qui carnib: uescebanit᷑ et uinũ bibeban ab eis qui se
ab huius modi alimentis tem perabant. Qui manducat inquid nom manducantẽ Non
suꝑnat. Et qui non mariducat maniducantẽ non iudic&. ad hoc ꝑtin& etiã illud quoq¬
ta media q̃ ignoramus quo animo fianit quia ea bono et malo fieripos sunt. De quib: te¬
merariũ ẽ iudicare maxime ut condẽnemus horũ aut̃ ueniet tempus ut iudicen
cũ dius in lumi nabit abscondita tenebrarũ et manifestabit cogititiones cordis

Expanded text:
nisi ut ea facta quae dubium est quo animo fiant, in meliorem partem interpretemur. Quod enim scriptum est: Ex fructibus eorum cognoscetis eos, de manifestis dictum est, quae non possunt bono animo fieri, sicuti sunt stupra, vel blasphemiae, vel furta, vel ebrietas, et si qua sunt talia, de quibus nobis judicare permittitur. De genere autem ciborum, quia possunt bono animo et simplici corde sine vitio concupiscientiae quicunque humani cibi indifferenter sumi, prohibet Apostolus judicari eos qui carnibus vescebantur, et vinum bibebant, ab eis qui se ab hujusmodi alimentis temperabant. Qui manducat inquit non manducantem non spernat; et qui non manducat, manducantem non judicet . Ad hoc ta media, quae ignoramus quo animo fiant, quia et bono et malo fieri possunt; de quibus temerarium est iudicare, maxime ut condemnemus. horum autem ueniet tempus ut iudicentur, cum deus inluminabit abscondita tenebrarum et manifestabit cogitationes cordis
Abbreviated transcription (Latin):
in hacopera qua bominib placeo non hominib: sed dõ placeo quia non hoc appete sedad
id refero ut me imitentur quos saluos fieri uolo Laus enim humana nappetia recte
faciente sed sub sequi debet nate facientẽ ut illi pro ficiant quietiã imitari possunt qđ
laudant ñ ut bic putet aliquid sibieos prodes sequȩ Pudant Sequitur Qumporgo faciseli¬
reosina nolituba canere ante sicut iy pocrite faciunt in se nogogiset inuici sut honorifi¬
idenã corde gestao Suntaut hrpocrite simulatores tm quã prenuntia cure

Expanded text:
In hac opera qua hominibus placeo, non hominibus, sed Deo placeo. Quia non hoc appeto, sed ad In hac opera qua hominibus placeo, non hominibus, sed Deo placeo. Quia non hoc appeto, sed ad id refero, ut me imitentur quos salvos fieri volo, laus enim humana non appeti a recte faciente, sed sequi debet recte facientem, ut illi proficiant, qui etiam imitari possunt quod laudant, non ut hic putet aliquid sibi eos prodesse quem laudant. Sequitur: Cum ergo facis eleemosynam, noli tuba canere ante te, sicut hypocritae faciunt in synagogis, et in viciid etiam corde gestare. Sunt enim hypocritae simulatores, tanquam pronuntiatore
Abbreviated transcription (Latin):
deputabitur promercede cuius amorebona opera fecisse uidetur. Sed a pud dm̃ sine men¬
cede ÷ quia ñ proillius amore nec p̃t̃ ne uitae desiderio aliquid fecisse inuenitur. Vnde et in alic
loco fatuae uirgines lampades ornasse sedoleum in eis ñ babere describuntur quianito si
que mabsentẽ amare neglexerunt p̃sentẽ cernere nonmerentur. Nam illud qđ a postoł
dicit. Si hominib: placerẽ xp̃i seruus non ẽe Et hocquod alio locoait Sicut et ego perom̃a
omnib: placeo qui non intellegunt contrarium putant cum ille sedixerit non olacere ho¬
minib: qui deo non recte faciebat ut placeret hominib: sed ut dẽ ad cuius amorẽ corda ho¬
minũ uolebat conuertere eo ipso quo placebat hominib: Sicutergo non ab surde loqueret᷑¬
quidiceret operaqua nauẽ quaero ñ nauẽ qͥro sed patriã sio ÷ et apłs conuenient̃ dicert

Expanded text:
deputabitur illi pro mercede, cujus amore bona opera fecisse videtur; sed apud Dominum sine merdeputabitur illi pro mercede, cujus amore bona opera fecisse videtur; sed apud Dominum sine mercede est, quia non pro illius amore, nec pro aeternae vitae desiderio aliquid fecisse invenitur. Unde et in alio loco fatuae virgines lampades ornasse, sed oleum in eis non habere describuntur . Quia nitorquem absentem amare neglexerunt, praesentem cernere non merentur. Nam illud quod Apostolus dicit: Si hominibus placerem, Christi servus non essem ; et hoc quod in alio loco ait: Sicut et ego per omnia omnibus placeo , qui non intelligunt, contrarium putant; cum ille se dixerit non placere hominibus, quia non ideo recte faciebat, ut placeret hominibus, sed ut Deo, ad cujus amorem corda hominum volebat convertere, eo ipso quo placebat hominibus. Sicut ergo non absurde loqueretqui diceret: In hac opera qua navem quaero, non navem quaero, sed patriam, sic et Apostolus convenienter diceret:
Abbreviated transcription (Latin):
adinimici dilectionẽ ꝑduxerit . Nam ille gradus quamuis non nullus sit tã paruulus : tam̃
ut cũ publicanus etiã possit eẽ communis. Nec qđ in legediccũ ẽ odoris inimicũtuũ uoxiuben¬
li tis iusto accipienda ẽ sed ꝑmittanti s in firmo Ad tendite neuistitiã ur̃a faciatis corã hominib: ut
iuai ui de aminiabeis. In priorib: ergo demiseri cordia exhibenda ut beus et pius magist̃ p̃cepta
dedit nuncuero de cordis munditia hocẽ oculi illius quouidet᷑ ds̃ Iosa ueritas auditores suos
inseruit quia ita solũ modo miseri cordiae operaa puddm̃ probantur si simpliciet munda
imentione exhibent᷑ Ad tendite inquit neuistiam urãm faciatis corã hominib: ut uid eamin
uideant homines illisq placeatis laudẽq ab eis acciperequaeratis et obhocuere mecedis fra¬
tru priuemini unde et subditur. Alio quin mercedẽ non habetis apud patrẽ urm̃ qui incae¬
lis ẽ quieniminanẽ fauorẽ uulgi sequitur. aut laudesabomnibus querteoc ipsum illi¬

Expanded text:
ad inimici dilectionem perduxerit. Nam ille gradus, quamvis nonnullus sit, tam parvulus est tamen, ut cum publicanis etiam possit esse communis. Nec quod in lege dictum est: Oderis inimicum tuum, vox jubentis accipienda est, sed permittentis infirut videamini ab eis. In superioribus ergo de misericordia exhibenda, ut bonus et pius magister praecepta dedit. Nunc vero de cordis munditia, hoc est oculi illius quo videtur Deus, ipsa Veritas auditores suos instruit. Quia ita solummodo misericordiae opera apud Dominum probantur, si simplici et munda intentione exhibentur. Attendite, inquit, ne justitiam vestram faciatis coram hominibus, ut videamini videant homines, illisque placeatis, laudemque ab eis accipere quaeratis, et ob haec verae mercedis fructu privemini. Unde et subditur: Alioqui mercedem non habebitis apud Patrem vestrum, qui in coelis est. Qui enim inanem favorem vulgi sequitur, aut laudes ab hominibus quaerit, hoc ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
angelit qui ad diabolũ ꝑtinebuã in suppliciũ ac̾t̃nũ iustiautẽ inuitã et̃nã et fuit ruinaciꝰ magna
Quina mugna illanimirũ intelligenda ẽ quia dicturus ẽ dñs audientib: et ñ facientib Iteuo
ignȩ act̃nũ qui p̃parat̃ ẽ diaboloet angelis etꝰ esuriui etn dedisti s mihimcnduccre Sitiuiet

Expanded text:
angeli qui ad diabolum pertinebant, in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . Et fuit ruina ejus magna. angeli qui ad diabolum pertinebant, in supplicium aeternum, justi autem in vitam aeternam . Et fuit ruina ejus magna. Ruina magna, illa nimirum intelligenda est qua dicturus est Dominus audientibus et non facientibus: Ite in ignem aeternum, qui pra
Abbreviated transcription (Latin):
na apas manifestasq ꝑsequutiones ꝑuentos malignos sos intelligiuoluit quia uniuscuius consci¬
enta q̃ : spedefixa in dm̃ ñ ꝑmanent neq intẽptationib: neq ante malignos sp̃s subsistere ualet. Et
tantunius cuiꝰq: conscientia amalignis spiritib: acrius c̃cutit᷑ quanto menscarnat in hisqĩ mundi
dequodicit᷑ in imicus homo hoc fec̃ cuiꝰ opera om̃a instabilias et runȩ patent. Manifestũ ẽ quia in¬
gnuente qualibet tẽptatione mex et uere maliet ficteꝰ boni peiores sunt. Donec ad extremũ ꝑpetuã
lcbant᷑ in poenã. Porro moralit̃ dicendũ quia unꝰ quisq: tẽptat᷑ ac̃cupiscentia suaabstructꝰ et
in lectꝰ. De hinc c̃cupiscentia cũ c̃ceperit parit peccatũ. Peccatũ autẽ cũ c̃sũ matũ fuerit generat
mortẽ. potesc etiã ꝑ impetũ fluminis extremii udicu discrim̃ intelligiquando utraq: domo c̃ sũ mata
om̃is quise exaltat̃ humiliabit᷑ et qui se humiliat exaltabit᷑. Ibuntq impii ñ solũ homines sedet

Expanded text:
na, apertas manifestasque persecutiones; per ventos, malignos spiritus intelligi voluit: quia uniuscujusque conscientia quae spe defixa in Dominum non permanet, neque in tentationibus, neque in persecutanto uniuscujusque conscientia malignis spiritibus acrius concutitur, quanto mens carnalis in his quae mundi de quo dicitur: Inimicus homo hoc fecit , cujus opera omnia instabilia sunt et ruinae parent. Manifestum est quia, ingruente qualibet tentatione, mox et vere mali et ficte boni pejores fiunt, donec ad extremum perpetuam labantur in poenam. Porro moraliter dicendum quia unusquisque tentatur a concupiscentia sua, abstractus et illectus. Dehinc concupiscentia m. Potest itaque per impetum fluminis extremi judicii discrimen intelligi, quando utraque domo consummata, omnis qui se exaltat humiliabitur, et qui se humiliat exaltabitur. Ibuntque impii non solum homines, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
ine non ponsit etiã si peccatum suũ mala conscientia a gnoscere Et enuntiarecogamur:
Cũ e ũ dix iudas peccaui quod traderĩ sanguinẽ iustũ facilius am desperatione ducurrit
ad laqueũ quã humilitate ueriã depcandũ ̃. qua propt̃ multũ int ẽ quali pententiae
nenos catd̃ Mlultienĩ lto citius sefatentur peccas se atqita sibi siccensent ut uebem̃
t̃ pecas se noleno sotam a nimũ adbumiliandũ. Et optem perandacor imploandaq uenia¬

Expanded text:
ire non possit, etiamsi peccatum suum mala conscientia agnoscere et enuntiare cogatur. ire non possit, etiamsi peccatum suum mala conscientia agnoscere et enuntiare cogatur. Cum enim dixit Judas, Peccavi, quod tradiderim sanguinem justum , facilius tamen desperatione cucurruam humilitate veniam deprecatus est. Quapropter multum interest quali poenitentiae ignoscat Deus. Multi enim multo citius se fatentur peccasse, atque ita sibi succensent ut vehementer se peccasse nollent; sed tamen animum ad humiliandum et obtemperandum obteren
Abbreviated transcription (Latin):
enimostendit eẽ quosdam fr̃s oroquibusorare non nobis praecipitur Cum dñ setiam pri
ta in fratrib: quae in imicorum ꝑsecutione grauiora sint. Pratres autem xp̃ianos sig¬
nificari inultis diuinarum scripturarum documentis probari potest: peccatũ ergo
agitatur. Peccatum aut̃ ađ mortẽ est siquisquam non amorẽ a fratre aliena uerit
sed officia fraternitati debita ꝑ aliquam in firmitatẽ animi non exhibuerit : quam oro
etdũs inoruceait pat̃ ignoscet illis quia nesciunt quid faciunt. Nondũ enim gratiae sp̃uano
sciparacipes facti societatẽ scae fraternitatis ingerant ista differentia peccatorum
iudam tradentẽ a petro negante distinguit Nonquia petenti non sit ignoscendũ ne
contua illam sententia ndñi ueniamus qua p̃cipit semꝑignoscendũ eẽ fratri petenti
ut sibi fiat̃ ignoscat sed quia illius peccatitanta labes ẽ ut de p̃candi humilitatẽ sub¬

Expanded text:
enim ostendit esse quosdam fratres pro quibus orare non nobis praecipitur, cum Deus etiam proenim ostendit esse quosdam fratres pro quibus orare non nobis praecipitur, cum Deus etiam prota in fratribus quae inimicorum persecutione graviora sint. Fratres hos Christianos significare, multis divinarum Scripturarum argumentis probari potest. Peccatum ergo agitatur. Peccatum hoc non ad mortem est si quisquam non amorem a fratre alienaverit, sed officia fraternitati debita per aliquam infirmitatem animi non exhibuerit. Quapropter et Dominus in cruce ait Pater, ignosce illis, quia nesciunt quid faciunt. Nondum enim gratiae Spiritus sancti participes facti, societatem sanctae fraternitatis inierant. Ista differentia peccatorum Judam tradentem, a Petro distinguit: non quia petenti non sit ignoscendum, ne contra illam sententiam Domini veniamus qua praecipit semper ignoscendum esse fratri petenti ut sibi frater ignoscat; sed quia illius peccati tanta labes est, ut deprecandi humilitatem sub
Abbreviated transcription (Latin):
Quod non contrarium est ullomodo hiuc dñi mandato dedilectione etbeneficentia in imi
quia diligere debemꝰ in imicos nonquantũ in imici sed quantum homines sunt diligere
naturã odire uitia. Et om̃a quae in illis agimus siue beneficia tribuando siue corrioiendo
siue admonendo siue etiam excommunicando ad hodebemus facere ut non in imiciꝑmane¬
adiaboli q̃his quib: captitenentur ad suam ipsoꝵ ꝓditionẽ : ut sequastra ab bac insania declinent
amalo et faciant bonum. Ita recte proeis oramus dũ hoo eis fieriquod nobis desider amus
Vt quos in p̃senti tempore patimur inimicos. ꝑcorrectionẽ uitae consortes post modum
habeamus inregno Rursus hic oboritur alia qua estio si proinimicis nos dñs orare iubet Cur
apostolus iohannes dicat. siquis scit peccare frm suum non ad mortẽ postulabit et dabit illi
dñs uitã qui peccat᷑ꝰ ad mortẽ ẽ. autẽ peccatũ ad mortẽ non poro illo dico ut roget. Q ꝑtae

Expanded text:
Quod nec contrarium est ullo modo huic Domini mandato de dilectione et beneficentia inimicorum: quia diligere debemus inimicos, non quantum inimici sunt, sed quantum homines sunt; diligere naturam, odisse vitia: et omnia quae in illis agimus, sive beneficia tribuendo, sive corripiendo, sive admonendo, sive etiam excommunicando, ad hoc debemus facere, non ut inimici permanea diaboli laqueis, quibus capti tenentur ad suam ipsorum perditionem , ut sanati ab hac insania declinent a malo et faciant bonum; ita recte pro eis oramus, dum hoc eis fieri quod nobis desideramus; ut quos in praesenti tempore patimur inimicos, per correctionem vitae consortes postmodum habeamus in regno. Rursus hic oboritur alia quaestio: Si pro inimicis nos Dominus orare jubet, cur apostolus Joannes dicat: Si quis scit peccare fratrem suum peccatum non ad mortem, postulabit, et dabit ei Dominus vitam qui peccat non ad mortem: est autem peccatum ad mortem, non pro illo dico ut roget . Aperte