comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qui ꝓ his leuib ce transitoriis. eterna
condonat supplicia que meruistis. Qͥs¬
quis enim aulent̃ ñ defiderat peniten¬
tiam. uidetur oꝑib dicere. ñ indigere se
peitentia. et ita suam ñ confitet᷑ culpã.
aut ñ posse ꝑdesse ei penitentiã. et sic
diuinam ñ confitet᷑ bonitatẽ. Uos autẽ
estote ueri iudei: s et iherłm uera. ut
nichil iam timeatis. Est enim iherłm
uisio pacis: uisio ñ possessio: cuiꝰ fines
dñs posuit pacem. ñ initiũ sane nec
considerate. et desiderate eam. Illuc sul
ocłi cordis ur̃i: ad pacem sese dirigat
intentio ur̃a: ut omĩa quecũq facitis
huiꝰ pacis quȩ exuꝑat omnẽ sensum
desiderio faciatis: in om̃ib hoc inten¬
datis ut reconciliati pacem habeatis ad
dm̃. His dicimꝰ nolite timere: hos con¬
solamur. ñ eos qui uiam pacis ñ curanł.
Nam si illis dicit᷑ cras egrediemini: cõ
mirum dissolui desiderant. et egredicon¬

Expanded text:
qui pro his levibus et transitoriis poenis, aeterna qui pro his levibus et transitoriis poenis, aeterna condonat supplicia, quae meruistis. Quisquis enim ardenter non desiderat poenitentiam, videtur operibus dicere, non indigere se poenitentia; et ita suam non confitetur culpam: aut non posse prodesse ei poenitentiam; et sic divinam non confitetur bonitatem. Vos autem estote veri Judaei, sed et Jerusalem vera, ut nihil jam timeatis. Est enim Jerusalem visio pacis; visio, non possessio, cujus fines Dominus posuit pacem, non initium sane, nec considerate et desiderate eam. Illuc sint oculi cordis vestri, ad pacem sese dirigat intentio vestra, ut omnia quaecumque facitis, hujus pacis, quae exsuperat omnem sensum , desiderio faciatis; in omnibus hoc intendatis, ut reconciliati pacem habeatis ad Deum. 2. His dicimus, Nolite timere, hos consolamur, non eos qui viam pacis non cognoverunt. Nam si illis dicitur, Cras egrediemini; commmirum dissolvi desiderant, et egredi con
Abbreviated transcription (Latin):
multiplicatio sicut ꝓmissa legitur. sic
uidet᷑ impleca. Neq enu filii carnis: s
filii ꝓmissionis deputant᷑ in semine. S nͦ
illi iherłm dicimꝰ que occidit ꝓpħas. Un¬
de enĩ illam consolemur suꝑ quã dñs
fleu̾it: que data ẽ in subũsionẽ: Illi di¬
cimus. que de celo noua descendit. Noli¬
te timere o uida & iherłm. Nolite timere
ueri confessores: qui ñ solum ore. s toti
pariter. & ex omĩparte dño confitemi¬
ni. induti confessionẽ sicut uestim̃tum:
immo quoꝵ omĩa interiora dño confi¬
tent᷑. & omĩa ossa dicunt dñe qͥs simmilis
tͥ: ñ sicut hii qui confitent᷑ se nosse dm̃
factis autẽ negantꝰ. Uera confessio ẽ: si
teantur ei. Confiteant᷑ autẽ gemina qͣ-¬
dam confessione: ut duplicib uestiami¬
ni. id est confessione ꝑeccatoꝵ ur̃orum.
& confessione laudis diumne. Tunc enĩ
ueri iudei eritis. si omĩs uita ur̃a confi¬
teatur uos peccatores. &e dignos multo
maiorib penis: dm̃ uͦ summe bonum

Expanded text:
multiplicatio, sicut promissa legitur, sic videtur impleta. Neque enim filii carnis, sed filii promissionis deputantur in semine . Sed nec illi Jerusalem dicimus, quae occidit prophetas. Unde enim illam consolemur, super quam Dominus flevit , quae data est in subversionem? Illi dicimus, quae de coelo nova descendit: Nolite timere, o Juda et Jerusalem. Nolite timere, veri confessores, qui non solum ore, sed toti pariter, et ex omni parte Domino confitemini, induti confessionem sicut vestimentum; imo quorum omnia interiora Domino confitentur, et omnia ossa dicunt, Domine, quis similis tibi, ? non sicut hi qui confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Vera confessioteantur ei. Confiteantur autem gemina quadam confessione, ut duplicibus 758 vestiamini, id est confessione peccatorum vestrorum, et confessione laudis divinae. Tunc enim veri Judaei eritis, si omnis vita vestra confiteatur vos peccatores, et dignos multo majoribus poenis: Deum vero summum bonum,
Abbreviated transcription (Latin):
aut ereptum saltem deinceps a form¬
cationis impetu uendicare ꝓpͥis uirib
potes. Qͦd si forte ñ potes. inmo quia
uere ñ potes: sit corpꝰ ñ fornicatiomi sed
dño: seruiatq interim scĩficationi. ne
corruptiomi denuo penis seruire con¬
tingat. Huinanũ dico ait apłs: ꝓꝑter
infirmitatẽ carnis ur̃ȩ. Sicut exhibi

Expanded text:
aut ereptum saltem deinceps a fornaut ereptum saltem deinceps a fornicationis impetu vindicare propriis viribus potes. Quod si forte non potes, imo quia vere non potes, sit corpus non fornicationi, sed Domino : serviatque interim sanctificationi, ne corruptioni denuo pejus servire contingat. Humanum dico ait Apostolus, propter infirmitatem carnis vestrae. Si
Abbreviated transcription (Latin):
nu tam pii. tamq ꝓuidi tutoris. in ꝑi¬
cłosam ꝑniciosamq interĩ libertatẽ
ieciꝑe uelle p̾sumat. Qd enim emulat᷑
pater. ꝓ te emulat᷑: nec inuidentiȩ s
ꝓuidentiȩ ẽ. qͦd sibi totam iubet man̾e
substantiã. ne ꝑeat tͥ. Deniq ubi ad
magnã illam scãmq ciuitatẽ ꝑuen̾is.
cuiꝰ fines posuit pacem. ubi nullus iã
hostium timeat᷑ incursus: ñ mͦ reddet
te tͥ. s dabit insuꝑ &e seipsum. Interim sa¬
ne a uoluntatib tuis aũtere. & dõ dica¬
ta membra nulla tibi temeritate usur¬
pes: sciens qd̃ pietati scificata. ñ absq
graui sacͥlegio in usus uanitatis. curiosi¬
tatis. uoluptatis. aut eiꝰ modi scł̃aris oꝑis
assumant᷑. Nescitis ait apłs qͦd corpora
ur̃a templũ sunt sp̃c scĩ quẽ habetis
a dõ: & ñ estis ur̃i: Et item. Corpꝰ in qͥt
ñ fornicationi. S cuii: Nunquid tibi ͤ
Plane sit tͥ liberum: s si eriꝑe illud

Expanded text:
nu tam pii, tamque providi tutoris, in perinu tam pii, tamque providi tutoris, in periculosam perniciosamque interim libertatem recipere velle praesumat. Quod enim aemulatur Pater, pro te aemulatur: nec invidentiae, sed providentiae est, quod sibi totam jubet manere substantiam, ne pereat tibi. Denique ubi ad magnam illam sanctamque civitatem perveneris, cujus fines posuit pacem, ubi nullus jam hostium timeatur incursus; non modo reddet te tibi, sed dabit insuper et se ipsum. Interim sane a voluntatibus tuis avertere, et Deo dicata membra nulla tibi temeritate usurpes, sciens quod pietati sanctificata non absque gravi sacrilegio in usus vanitatis, curiositatis, voluptatis, aut ejusmodi saecularis operis assumantur. Nescitis, ait Apostolus, quod corpora vestra templum sunt Spiritus sancti, quem habetis a Deo, et non estis vestri? et item, Corpus, inquit, non fornicationi. Sed cui? Numquid tibi? Plane sit tibi liberum, sed si eripere illud,
Abbreviated transcription (Latin):
ser eqͥdem seruus: ñ sane homini ser¬
uiens s ĩmundo pecori et cenoso. Neq
enim mercennaria saltem conditione
famulabar. s plane seruili: nisi forte
mercelem qͥs dari putet cui etiã cibus
negatur. & cib ipsa quoq esurie ꝑni¬
ciosior. Cupienti si quidem porcoꝵ siliqͣs
nemo dabat: ut porcis uiuerẽ nec con
manu dñatoris: ut qd̾ omĩno ñ pote¬
ram ipse sibi illud ab hostisi tyranni¬
de uendicaret. Considerate attentiꝰ di¬
lectissumi. & anmadũtite in quanam
bile iugum: ut iam membra ũra ñ sint
arma iniqͥtatis peccato. nec regnet ul¬
tutem: solus hoc potest qui nichil om̃o
ñ potest. Ne dixeritis manus nr̃a ex¬
celsa: s tam salubrit̾ qͣm ueracit̾ con¬
fitemini quia dñs facit hec omĩa. De¬
niq nemo sibi dubitet omĩmodis eẽ
cauendum: ne forte donec adhuc di¬
es mali sunt. & nulla usqͣm securitas
homini. suam hanc possessionẽ de ma¬

Expanded text:
ser equidem servus, non sane homini serser equidem servus, non sane homini serviens, sed immundo pecori et coenoso. Neque enim mercenaria saltem conditione famulabar, sed plane servili. Nisi forte mercedem quis dari putet, cui etiam cibus negatur, et cibus quoque ipsa esurie perniciosior. Cupienti siquidem porcorum siliquas nemo dabat, ut porcis viverem, nec conmanu dominatoris, ut quod omnino non poteram, ipse sibi illud ab hostili tyrannide vindicaret. 5. Considerate attentius, dilectissimi, et animadvertite in quanam bile jugum, ut jam membra vestra non sint arma iniquitatis peccato, nec regnet ultutem; solus hoc potest ille, qui nihil omnino non potest. Ne dixeritis, Manus nostra excelsa ; sed tam salubriter quam veraciter confitemini quia Dominus facit haec, omnia. Denique nemo sibi dubitet omnimodis esse cavendum, ne forte donec adhuc dies mali sunt, et nulla usquam securitas homini, hanc suam possessionem de ma
Abbreviated transcription (Latin):
hem̃tem animȩ concupiscentiã uiden¬
di scilicet qd̾ audit et credit: alium qͦq
euidentissimũ futurȩ p̃conem resur¬
rectionis. ipsoꝵ ꝓpͥam m̃tionẽ fecisse
arbitror ocłoꝵ. Rursum ait circũda¬
bor pelle mea: & in carne mea uidebo
dm̃ saluatorẽ meũ. quẽ uisurꝰ sum
ego ipse. & ñ alius & ocłi mei conspe¬
cturi sunt. Et adiecit. Reposita ẽ hec
spes mea in sinu meo. forte tam̃ consi¬
derandũ attentiꝰ qd̾ ait ocłis meis. sicut
et in psalmo ocłis inquit tuis conside¬
rabis. Nunqͥd enim mei ẽẽ ocłi ñ ui¬
dentur: Plane ñ mei. Nonnunqͣm sa¬
ne uisi sunt fuisse mei: qd ipsi quoq
ad eam ꝑtinere noscant᷑ qͣm maleser¬
uaturus accepi paternȩ substantiȩ por¬
tionẽ. Nempe uelociter ꝓfligata ẽ: uni¬
ũsam citius dissipaui. Occupauit mem¬
bra omĩa lex peccati: libere intrabat
mors ꝑ fenestras meas: cuiꝰ nimirum
factus eram seruus etiam ego ipse. Mi¬

Expanded text:
hementem animae concupiscentiam videnhementem animae concupiscentiam videndi, scilicet quod audit et credit, alium quoque evidentissimum futurae praeconem resurrectionis ipsorum propriam mentionem fecisse arbitror oculorum. Rursum, ait, circumdabor pelle mea, et in carne mea videbo Deum salvatorem meum: quem visurus sum ego ipse et non alius, et oculi mei conspecturi sunt: et adjecit, Reposita est haec spes mea in sinu meo . Forte tamen considerandum attentius quod ait, Oculi mei, sicut et in Psalmo, Oculis, inquit, tuis considerabis. Numquid enim mei esse oculi nunc videntur? Plane non mei. Nonnunquam sane visi sunt fuisse mei, quod ipsi quoque ad eam pertinere noscantur, quam male servaturus accepi, paternae substantiae portionem. Nempe velociter profligata est, universam citius dissipavi. Occupavit membra omnia lex peccati, libere intrabat mors per fenestras meas; cujus nimirum factus eram servus etiam ego ipse. Mi
Abbreviated transcription (Latin):
hoc qͥdem summũ interim animȩ de¬
siderium uideat᷑ ut uideat bona. Cre¬
do inquit uidere bona dñi in terra ui¬
uentium. Supremas nimirũ corporis
sui fenestras. suꝑne aꝑiri desiderat ue¬
ritati: ꝑ speciem ambulare gestiens ꝗͣ
ꝑ fidem. Sane fides ex auditu ñ ex in¬
su. Deniq substantia ẽ sꝑandaꝵ rerũ
argum̃tum ñ apparentiũ. Et in fide
gͦ sicut et in spe deficit ocłs: auris ꝓ¬
ficit sola. Dñs d̃s aꝑuit mͥ aurem ait
ꝓpħa: s qͣndoq etiã ocłm reuelabit. Erit
ditatem et exultationẽ: quã thesau¬
rizat suꝑ te ds tuus. Quid: Plane ñ ea
mͦ que interĩ qͥdem et si ñ uid̾e adhuc
& audire tam̃ et credere potes: uerũ
etiam. qd sicut ñ uidit ocłs. sic nec au¬
ris auduiit. nec in cor hominis ascen¬
dit qͦd p̾parauit d̾s diligentib se.Ni¬
mirum tanta capiet ocłs resurrecti¬
onis: qͣnta nec auditus. nec animꝰ ipse
nunc capiat.Ob hanc deniq tam ue¬

Expanded text:
hoc quidem summum interim animae dehoc quidem summum interim animae desiderium videatur, ut videat bona. Credo, inquit, videre bona Domini in terra viventium . Supremas nimirum corporis sui fenestras supernae aperiri desiderat veritati, per speciem magis ambulare gestiens, quam per fidem. Sane fides ex auditu, non ex visu. Denique substantia est sperandarum rerum, argumentum non apparentium . Et in fide ergo, sicut et in spe, deficit oculus, auris proficit sola. Dominus Deus aperuit mihi aurem, ait propheta : sed quandoque etiam oculum revelabit. Erit ditatem et exsultationem, quam thesaurizat super te Deus tuus. Quid? Plane non ea modo, quae interim quidem etsi non videre adhuc, et audire tamen, et credere potes; verum etiam quod sicut non vidit oculus, sic nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit, quod praeparavit Deus diligentibus se . Nimirum tanta capiet oculus resurrectionis, quanta nec auditus, nec animus ipse nunc capiat. Ob hanc denique tam ve
Abbreviated transcription (Latin):
tib illis futurus sum ipse qui uideam:
& ne isti quoq quib eoꝵ nouissimã
intuear retͥbutionẽ ocłi de futuri.
Neq enim simplicit᷑ ocłis s ocłis ait
tuis considerabis: istis utiq qui nunc
languent p̃ inopia. & deficiunt dum
sꝑas in dm̃ tuum. Et uere fr̃s defici¬
unt ocłi dum sꝑamus. Qd enim uidt
quis quid sꝑat: Opes inquit que
uidetur ñ ẽ sꝑes. Ipsis gͦ iam tunc
considerabis ocłis. quos mͦ qͥdem nec
leuare audes ad celum: ipsis plane¬
qui totiens interim fluunt lacͥmis.
ac crebris compunctionib atteruntur.
Nec enim nouos tͥ instaurandos pu¬
tes: s tuos utiq restaurandos. Quid
tam̃ de ocło dixerim. & si minutissi¬
ma. eminentissima tam̃. excellentis¬
simaq humani corporis portione: Re¬
posita ẽ in sinu nr̃o beata spes ex pro¬
missione utiq ueritatis: ne capillum
qͥdem de capite ꝑiturũ. forte tam̃ iccir¬
co signanter uisio ꝓmitit᷑ ocłoꝵ: qd

Expanded text:
tibus illis futurus sum ipse qui videam, tibus illis futurus sum ipse qui videam, et ne isti quoque, quibus eorum novissimam intuear retributionem, oculi defuturi. Neque enim simpliciter oculis, sed oculis, ait, tuis considerabis: istis utique qui nunc languent prae inopia, et deficiunt, dum speras in Deum tuum. Et vere, fratres deficiunt oculi dum speramus. Quod enim videt quis, quid sperat? Spes, inquit, quae videtur, non est spes . Ipsis ergo jam tunc considerabis oculis, quos modo quidem nec levare audes ad coelum; ipsis planequi toties interim fluunt lacrymis, ac crebris compunctionibus atteruntur. Nec enim novos tibi instaurandos putes, sed tuos utique restaurandos. Quid tamen de oculo dixerim, etsi minutissima, eminentissima tamen, excellentissimaque humani corporis portione? Reposita est in sinu nostro beata spes, ex promissione utique Veri tatis, nec capillum quidem de capite periturum . 3. Forte tamen idcirco signanter visio promittitur oculorum, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dum uͦ a difficultatib tueat᷑. Que
tam̃ utraq breuiꝰ qͥ dem in alio psal¬
mo idem iste ꝓph̃a commñdans. in te
inquit eripiar a temptatione: & in
dõ meo transgrediar murũ: qd ipso
nimirũ duce nec hic gradiens offendi¬
culum. nec egrediens hinc obstacłm
pateretur. In altero gͦ crebra ereptio:
in altero plena iam et secura liberatio
designat᷑. Nam in hoc sane tercio qd
adiungit. uerumptam̃ ocłis tuis con¬
siderabis: etiam felicitatis ñ modice ꝓ¬
missionẽ arbitror contineri. Cadent
inquit a latere tuo mille ce decẽ mi¬
lia a dextͥs tuis: ad te autẽ ñ appropĩ¬
quabit. Uerũptam̃ ocłis tuis considab̃.
Ita oro dñe. ita fiat. Cadant illi. et non
cadam ego: paueant illi et ñ paueam
ego: confundant᷑ illi et ñ confundar
ego. Euidentiꝰ siqͥdem paucis hoc loco
uerbis. & anime mͥ immortalitas cõ¬
m̃datur: & ipsiꝰ quoq fides astruitur
corporee resurrectionis. Nempe ruen¬

Expanded text:
dum vero a difficultatibus tueatur. Quae dum vero a difficultatibus tueatur. Quae tamen utraque brevius quidem in alio psalmo idem iste propheta commendans, In te, inquit, eripiar a tentatione, et in Deo meo transgrediar murum : quod ipso nimirum duce, nec hic gradiens offendiculum, nec egrediens hinc obstaculum pateretur. In altero ergo crebra ereptio, in altero plena jam et secura liberatio designatur. Nam in hoc sane tertio quod 846 adjungit, Verumtamen oculis tuis considerabis, etiam felicitatis non modicae promissionem arbitror contineri. Cadent, inquit, a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabit. Verumtamen oculis tuis considerabis. Ita oro, Domine, ita fiat. Cadant illi, et non cadam ego; paveant illi, et non paveam ego; confundantur illi, et non confundar ego. 2. Evidentius siquidem paucis hoc loco verbis et animae mihi immortalitas commendatur, et ipsius quoque fides astruitur corporeae resurrectionis. Nempe ruen
Abbreviated transcription (Latin):
reuius qͥdem uobis aliqͣndo di¬
lectissimi loquerem᷑. si crebriꝰ id
liceret: qͦd & uos credimꝰ ñnunqͣm
adũtere potuisse. Ceterum quotiens
ipsa diei p̃occupante malicia. plurib
forte dieb molestissimũ sustinuimus
lentiũ: neminẽ reor oportere mirari.
si tempꝰ ipsum redimere cupientib no¬
bis sermo rarior interdum ꝓtractior
uideatur. Hoc sane nobis actum sit
brem ꝓemio: ut hesterni pariter ho¬
dierniq sermonis. illius qͥdem ꝓlixi¬
tas huiꝰ uͦ breuitas excusata apuduoͤ
habeat᷑. Uereor siqͥdem minꝰ gratam.
fore: aut magis utramq qͣm alteram.
Scuto inquit circiundabit te u̾itas
eiꝰ. ñ timeb̾ a timore nocturno. Asa¬
guta uolante in die: a negocio ꝑam
demonio meridiano. Cadent a latere
tuo mille & decem milia a dextris
tuisad de autẽ ñ appropinqͣbit. Dixi¬
mus hinc p̾cedentib sermonib. qd̾
dignata ẽ ueritas ipsa largiri: quem¬
ad modũ scilicet fidelem animã in te¬
rim qͥdema temptationib post mo¬

Expanded text:
revius quidem vobis aliquando, dilectissimi, loqueremtur, si crebrius id liceret: quod et vos credimus nonnunquam advertere potuisse. Caeterum quoties, ipsa diei praeoccupante malitia, pluribus forte diebus molestissimum sustinuimus lentium, neminem vestrum reor oportere mirari si, tempus ipsum redimere cupientibus nobis, sermo rarior interdum protractior videatur. Hoc sane nobis actum sit brevi prooemio, ut hesterni pariter hodiernique sermonis, illius quidem prolixitas, hujus vero brevitas excusata apud vos habeatur. Vereor siquidem minus gratam fore; aut magis utramque quam alteram. Scuto, inquit, circumdabit te veritas ejus: non timebis a timore nocturno, a sagitta volante in die, a negotiodaemonio meridiano. Cadent a latere tuo mille, et decem millia a dextris tuis, ad te autem non appropinquabit. Diximus hinc praecedentibus sermonibus quod dignata est Veritas ipsa largiri, quemadmodum scilicet fidelem animam interim quidem a tentationibus, postmo
Abbreviated transcription (Latin):
sa p̾stabit: ut ex comparatione defor¬
mitatis eoꝵ. eminentiꝰ gloriosiꝰq resplen¬
deas. Sic nimirũ sibi inuicẽ collata con¬
traria. sue qͥdem utrũq uidet᷑ suscepisse
augm̃tum aliquod qͣlitatis: ut albũ
nigro si conferas: &e hoc candidiꝰ. & illd̃
tetriꝰ apparebit. S audi certiꝰ suꝑ hoc te¬
stimoniũ ꝓpħicum sermonẽ. Letabit᷑ ait
iust᷑: cum inderit uindictam. utqͥd ita :
Manus suas lauabit in sanguine pecra¬
toris. Plane ñ inquinabit in sangume.
s lauabit: ut unde ille cruentꝰ magis.
inde ipse nitidior uideat᷑: unde ille plꝰ
sordet: inde ipse pulchriꝰ elucescat. Nul¬
lam forte ex his trib causis humanus
refiigere uł mͦ inueniat᷑ affectus: s non
ꝓpter aliqͦd hoꝵ sapientia in eoꝵ ridebit
interitu: qd tam̃ sine aliqua dubitatio¬
ne factura ẽ. Nempe ipsa p̃dicit: que m̃¬
tiri omĩno ñ potest. Quia uocaui &e re¬

Expanded text:
sa praestabit, ut ex comparatione deforsa praestabit, ut ex comparatione deformitatis eorum eminentius gloriosiusque resplendeas. Sic nimirum sibi invicem collata contraria, suae quidem utrumque videtur suscepisse augmentum aliquod qualitatis: ut album nigro si conferas, et hoc candidius, et illud tetrius apparebit. Sed audi certius super hoc testimonium, propheticum sermonem: Laetabitur, ait, justus cum viderit vindictam. Utquid ita? Manus suas lavabit in sanguine peccatoris . Plane non inquinabit in sanguine, sed lavabit: ut unde ille cruentus magis, inde iste nitidior videatur; unde ille plus sordet, inde iste pulchrius elucescat. 10. Nullam forte ex his tribus causis humanus refugere vel modo inveniatur affectus: sed non propter aliquod horum Sapientia in eorum ridebit interitu, quod tamen sine ulla dubitatione factura est. Nempe ipsa praedicit quae mentiri omnino non potest: Quia 849 vocavi, et re
Abbreviated transcription (Latin):
fletum nempe torm̃coꝵ immanitas:
stridorem dentiũ uehem̃tia ipsa tabes¬
centis inuidiȩ et obstinata malignitas
extorquebit. Ita gͦ retͥbutionẽ peccatorum
uidebis: ne uidelicet ignarꝰ tanti ꝑicłi
ingratus aliqñ liberatori posse fieri uide¬
aris. Non solum autẽ s & securitas ꝑfe¬
cta iustoꝵ erit uisa retͥbutio peccatoꝵ:
quo indelicet nec humanã aliqñ. nec
diabolicam ultra uereri maliciã possus.
qui nimirũ cadentib a latere suo mille
& decẽ milib a dextͥs suis. ñ mͦ cadere eoᷤᷤ¬
uiderint. s & cadere in gehennã. Putas
enim adhuc timere ñ poterant. & cal¬
lidiorem cunctis animantib serpen¬
tem habere suspectum. p̃sertim seducte
quondã in paradiso. ñ immemores mu¬
lieris: nisi cum toto iam corpore suo ul¬
tricib traditum flãmis. &e inter se et
eum magnũ plane iam chaos firma¬
tum ẽẽ conspicerent: Terciũ quoq hoc
nichilominꝰ peccatoꝵ. tͥ consideratio ip¬

Expanded text:
Fletum nempe tormentorum immanitas, Fletum nempe tormentorum immanitas, stridorem dentium vehementia ipsa tabescentis invidiae, et obstinata malignitas extorquebit. Ita ergo retributionem peccatorum videbis: ne videlicet ignarus tanti periculi, ingratus aliquando liberatori posse fieri videaris. 8. Non solum autem, sed et securitas perfecta justorum erit visa retributio peccatorum, quo videlicet nec humanam aliquando, nec diabolicam ultra vereri malitiam possint, qui nimirum cadentibus a latere suo mille, et decem millibus a dextris suis, non modo eos cadere viderint, sed et cadere in gehennam. Putas enim, timere adhuc non poterant, et callidiorem cunctis animantibus serpentem habere suspectum, praesertim seductae quondam in paradiso non immemores mulieris, nisi cum toto jam corpore suo ultricibus traditum flammis, et inter se et eum magnum plane jam chaos firmatum esse conspicerent? 9. Tertium quoque hoc nihilominus peccatorum tibi consideratio ip
Abbreviated transcription (Latin):
tes qͥd amisert̃: sic iusti quoq uidebunt
et letabunt᷑ considerantes qͥd euaserẽ.
In illa gͦ tanta separatione quẽ admodũ
hedis agnoꝵ uisio grauissimi liuoris
occasio fit: sic electis e regione considatio
reꝑboꝵ immĩsa quedã materia gr̃arũ
actionis et laudis. Unde enim iusti tã
magnifice gr̃as agerent: nisicum illa¬
in excogitabili felicitate qua ꝑfruunt᷑
ris segregatos sese fidelissime. ce deuotissi¬
me recordant᷑. U̾nde uͦ impii tanto ani¬
mi furore tabescerent: nisi in regnum
sũme beatitudinis coram sese uidissent
alios introduci. et tunc demũ in illos
sese fecores. in illos horrores. in illos eter¬
ni incendii cruciatꝰ. in illas deniq ĩmor¬
talis mortis miserias gemerẽt ẽẽ damna¬
tos: Ibi inquit erit flecus et stridor den¬
tium. flecus qͥdem ob ignẽ qui ñ extingui¬
tur: stridor ob uermẽ qui ñ morit᷑. Plane
fletꝰ ex dolore: stridor dentiũ ex furore.

Expanded text:
tes quid amiserint; sic justi quoque videbunt, tes quid amiserint; sic justi quoque videbunt, et laetabuntur, considerantes quid evaserint. In illa ergo tanta separatione, quemadmodum haedis agnorum visio gravissimi livoris occasio fiet; sic electis e regione consideratio reproborum, immensa quaedam materia gratiarum actionis et laudis. Unde enim justi tam magnifice gratias agerent, nisi cum inexcogitabili felicitate qua perfruuntris segregatos sese esse fidelissime et devotissime recordantur? Unde vero impii tanto animi furore tabescerent, nisi in regnum summae beatitudinis coram sese vidissent alios introduci, et tunc demum in illos sese fetores, in illos horrores, in illos aeterni incendii cruciatus, in illas denique immortalis mortis miserias gemerent esse damnatos? Ibi enim, inquit, fletus, et stridor dentium . Fletus quidem ob ignem qui non exstinguitur, stridor vero ob vermem qui non moritur. Plane fletus ex dolore, stridor dentium ex furore.
Abbreviated transcription (Latin):
caligaturos: Tim̃dum id plane: si non
ipsos quoq ocłõs sicut cetera humani
corporis membra resurrectio głificaret.
Et recͥbutionẽ peccatoꝵ uidebis. Hoc
plane eis graue torm̃tum: &e magnꝰ
quidã maloꝵ cumulus erit. forte enĩ
quodcũq solatiũ uideret᷑ eoꝵ. qͦs tã
maliciose impugnauerint in torm̃tis
suis: ut conscientiã latere. uł ipsos sal¬
tem declinare posse conspectꝰ. Uerũp¬
tam̃ & si illis ex hac nr̃a considerati¬
one imm̃sũ qͦddam miseriȩ pondꝰ ac¬
cedit: nob̾ que necessitas erit. quȩ utili¬
tas. que uoluptas: Quid enĩ mͦ tam
irreligiosũ. immo qͥd tam inhuma¬
num et execrabile uideret᷑⁊ qͣm cruo¬
re qͣntuimlibet inimicoꝵ. qͣntuimlibet
iniquoꝵ pascere uelle ocłos: & oble¬
ctare aspectus suppliciis miserorum:
Attam̃ sicut uidebit peccator & irasce¬
tur. dentib suis fremet &e tabescet: pͥ¬
us enim benedicti uocabunt᷑ in regnũ.

Expanded text:
caligaturos fore? Timendum id plane, si non caligaturos fore? Timendum id plane, si non ipsos quoque oculos, sicut caetera humani corporis membra, resurrectio glorificaret. 7. Et retributionem peccatorum videbis. Hoc plane eis grave tormentum, et magnus quidam malorum cumulus erit. Forte enim quodcunque solatium videretur, eorum quos tam malitiose impugnaverint, in tormentis suis vel conscientia latere, vel ipsos saltem declinare posse conspectus. Verumtamen etsi illis ex hac nostra consideratione immensum quoddam miseriae pondus accedat, nobis quae necessitas erit, quae utilitas, quae voluptas? Quid enim modo tam irreligiosum, imo quid tam inhumanum et exsecrabile videretur, quam cruore quantumlibet inimicorum, quantumlibet iniquorum, pascere velle oculos, et oblectare aspectus suppliciis miserorum? Attamen sicut videbit peccator et irascetur, dentibus suis fremet et tabescet prius enim benedicti vocabuntur in regnum,
Abbreviated transcription (Latin):
um dixeris corpꝰ qd mortuũ ẽ ꝓpcer
peccatũ: aut anime eẽ. qd̾ animã aggra¬
uare ñ cessat: Plane siqͥs suũ illud dice
cupit: ñ aliud conuemient̾ dixisse ui¬
debitur: qͣmonus suum qͣm carcerem
suum. Alioqͥn quonã mͦ tuos dixeris
ocłos. quos sane interim uis ñ uis toti¬
ens somnus occupat: fumus turbat:¬
exiguus puluis sauciat: noxius hu¬
mor obnubilat: dolor acerb excru¬
ciat: uł ipsa demũ nouissima mors
excecat: At tunc plane tui erunt. qñ
omĩa ista ñ erunt: ut uere iam tuiᷤ
ocłis considerare sit. quib nimirũ
ꝓ libitu deinceps. utaris ad omĩa tam
libere qͣm secure. Neq enim aũtendi
de cetero erunt ocłi ne uideant uam¬
tatẽ: qd̾ purissimã uideant u̾itatem.
Multominus intrabit mors ꝑ fenests:
qͦd ipsa quoq mnimica nouissima de¬
struatur. An uͦ times eos in tanta ple¬
nitudine luminis: ubi singłi iusti tan¬
qͣm singłi soles fulgeant aliqͣndo fore¬

Expanded text:
um dixeris corpus, quod mortuum est propter um dixeris corpus, quod mortuum est propter peccatum; aut animae esse, quod animam aggravare non cessat? Plane si quis suum illud dicere cupit, non aliud convenienter dixisse videbitur, quam onus suum, quam carcerem suum. Alioquin quonam modo tuos dixeris oculos, quos sane interim, vis, non vis, toties somnus occupat, fumus turbat,exiguus pulvis sauciat, noxius humor obnubilat, dolor acerbus excruciat, vel ipsa demum novissima mors excaecat? At tunc plane tui erunt, quando omnia ista non erunt: ut vere jam tuis oculis considerare sit, quibus nimirum pro libito deinceps utaris ad omnia tam libere, quam secure. Neque enim avertendi de caetero erunt oculi, ne videant vanitatem, quod purissimam videant veritatem: multo minus intrabit per fenestras mors, quod ipsa quoque inimica novissima destruatur. An vero times eos e tanta plenitudine 848 luminis, ubi singuli justi tanquam singuli soles fulgeant, aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
re iustitie in sc̃ificatio Uerum id qͥ¬
dem ꝓpt̾ infirmitatẽ: ut ipse quoq p̃¬
misit. Ceterum ubi resurrexerit in uir¬
tute qͦd in infirmitate fuerit semina¬
tum. nulla iam erit necessitas seruien¬
di: ubi et securitas libera fuerit. & secu¬
ra libertas. Quid ni multomagis reddat
eum sibi: quid in potiꝰ libertate donet
fidelem seruum magnus ille paterfami¬
lias qͣndoqͥdem et suꝑomĩa bona sua
constituet eum: Iam tunc gͦ ocłis tuns
considerabis: si tam̃ fideliter agnou̾s
interim eiꝰ eẽ ñ tuos. Nam et preter
eam quam diximꝰ uoti utiq tam ne¬
cessarii rationẽ. quo nimirũ membra
ipsa que tͥ a peccati tyrannide uendi¬
care omĩno ñ posses. ꝓpriis abrenunti¬
ans uoluntatib. diuino cultui manci¬
pasti: nunqͥd uł mͦ tua ẽẽ uident᷑ in
quib adhuc contraria lex. ce si non
regnat habitat tam̃: in qͥb pena pec¬
cati scd̃s eqͥdem hostis tuus ñ mͦ manet
s & p̾ualet & libere dñatur: Cu ne tu¬

Expanded text:
re justitiae in sanctificationem . Verum id quidem propter infirmitatem, ut ipse quoque praemisit. Caeterum ubi resurrexerit in virtute quod in infirmitate fuerat seminatum, nulla jam erit necessitas serviendi. Ubi et securitas libera fuerit, et secura libertas, quidni multo magis reddat eum sibi? Quidni potius libertate donet fidelem servum magnus ille Paterfamilias, quandoquidem et super omnia bona sua constituet cum? 6. Jam tunc ergo oculis tuis considerabis, si tamen eos fideliter agnoveris interim esse ejus, non tuos. Nam et praeter eam quam diximus, voti utique tam necessarii rationem, quo nimirum membra ipsa, quae tibi a peccati tyrannide vindicare omnino non posses, propriis abrenuntians voluntatibus, divino cultui mancipasti; nunquid vel modo tua esse videntur, in quibus adhuc contraria lex, etsi non regnat, habitat tamen: in quibus poena peccati, secundus equidem hostis tuus, non modo manet, sed et praevalet et libere dominatur? Tunc tu
Abbreviated transcription (Latin):
Quid tam sobrie: qͥd tam pie poterat
dici: S nec aliud huic ũbo uidet᷑ pos¬
se conuenientiꝰ responderi: qͣm qd seqͥ¬
tur: altissimũ posiusti refugium tuũ.
Ceterũ ignoscite nobis fr̃s. hodie qͦq
ꝓmisse etiã terminos breuitatis. pau¬
lominus excessisse uidemur.

Expanded text:
Quid tam sobrie, quid tam pie poterat Quid tam sobrie, quid tam pie poterat dici? Sed nec aliud huic verbo videtur posse convenientius responderi, quam quod sequitur: Altissimum posuisti refugium tuum. Caeterum ignoscite nobis, fratres: hodie quoque promissae etiam terminos brevitatis paulo minus excessisse videmur.
Abbreviated transcription (Latin):
quid tam plenũ anxietatis. & uehem̃¬
tissime sollicitudinis excogitari potest:
qͣm iudicandũ astare illi tam t̾rifico
tribunali. et incertã adhuc sub tam
districto iudice expectare sententiam:
peccata sic et quorundã studia bona
manifesta sunt p̃cedentia ad iudiciũ:
ut illi qͥdem ñ expectantes sententiam
ꝓpͥo statim pondere criminũ in tartara
deiciant᷑: isti uͦ e regione paratas sibi se¬
des tota libertate sp̃c sine ulla cuncta¬
tione conscendant. felix pauꝑtas uo¬
luntaria relinquentiũ omĩa: &e sequen¬
tium te dñe iħu. felix plane quȩ tam
securos: immo tam gloriosos faciat in
illo singłari fragore elemĩtoꝵ: in illo tre¬
m̃do examine meritoꝵ: in illo tanto
discrimine iudicioꝵ. Iam uͦ audiamus
qͥd ad tantas ꝓmissiones deuota et fi¬
delis respondeat anima: ne forte aut
diffidere. aut secꝰ qͣm oporteat fidere
uideat᷑. Qm̃ tu es inquit dñe spes mea.

Expanded text:
quid tam plenum anxietatis, et vehemequid tam plenum anxietatis, et vehementissimae sollicitudinis excogitari potest, quam judicandum astare illi tam terrifico tribunali, et incertam adhuc exspectare sub tam districto Judice sententiam? peccata, sic et quorumdam studia bona manifesta sunt, praecedentia ad judicium: ut illi quidem non exspectantes sententiam, proprio statim pondere criminum in tartara dejiciantur; isti vero e regione paratas sibi sedes tota libertate spiritus sine ulla cunctatione conscendant. Felix paupertas voluntarie omnia relinquentium, et sequentium te, Domine Jesu! Felix plane, quae tam securos, imo tam gloriosos faciat in illo singulari fragore elementorum, et in illo tremendo examine meritorum, in illo tanto discrimine judiciorum! Jam vero audiamus quid ad tantas promissiones devota et fidelis anima respondeat, ne forte aut diffidere, aut secus quam oporteat fidere videatur. Quoniam tu es, inquit, Domine, spes mea.
Abbreviated transcription (Latin):
sonam pauꝑis. aut misereri ei in udi¬
tio. s cum molestia licet. cohercendꝰ
huiꝰmodi pietatis affectꝰ & eqͥtatis ẽ dictan¬
da sententia. qͣntomagis ubi nulla
animi colluctatio. ubi nulla pot̾it
sub intrare molestia. oportet impleri
qͦd dictum ẽ. absortisunt iuncti pecre
iudices eoꝵ: Absorti plane in affectũ
iustitiȩ: &e petrȩ soliditatẽ cui iuncti
sunt unitantes. Iuncti in qͥt pecre: qͣm
ꝓfecto solam ut sequerent᷑ cetera oĩa
reliquert̃. Nempe hoc ẽ qd̾ int̾rogan¬
ti petro qͥdnam accepti ẽẽnt: petra ip¬
sa respondit. Cum sederit filiꝰ hominiᷤᷤ
in sede maiestatis suȩ sedebitis ce uos
suꝑ sedes duodecr̃ iudicantes duodecĩ
ait. Dñs ad iudiciũ ueniet cum senio¬
rib ppłi sui. Cu ne putes flexibile qͥp¬
piam inueniendũ in iudicib iunctis
mͥ inqͥt adherere do bonum ẽ. Ita gͦ
absorti st̃ iuncti petre iudices eoꝵ. O fami¬
liaritatis gr̃am: o honoris culm̃: o fi

Expanded text:
sonam pauperis, aut misereri ejus in judisonam pauperis, aut misereri ejus in judicio: sed cum molestia licet, coercendus ejusmodi pietatis affectus, et aequitatis est dictanda sententia. Quanto magis ubi nulla animi colluctatio, ubi nulla poterit subintrare molestia, oportet impleri quod dictum est, Absorpti sunt juncti petrae judices eorum? Absorpti piane in affectum justitiae, et Petrae soliditatem, cui juncti sunt, imitantes. Juncti, inquit, petrae, quam profecto solam ut sequerentur, caetera omnia reliquerunt. Nempe hoc est quod interroganti Petro quidnam accepturi essent, Petra ipsa respondit: Cum sederit Filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, judicantes duodeciait: Dominus ad judicium veniet cum senioribus populi sui . Tune putes flexibile quidpiam inveniendum in judicibus junctis  inquit, adhaerere Deo bonum est . Ita ergo absorpti sunt juncti Petrae judices eorum. O familiaritatis gratiam! o honoris culmen! o fi
Abbreviated transcription (Latin):
rum collega potestatũ: ut pote quem
ueri di. et ueri pariter hominis qui de
celo uenisset oꝑaturꝰ salutẽ in mediot̾rȩ.
huiꝰ in qͣm ꝑditorẽ. nec celum reciꝑet. nec
terra sustineret. Itaq ocłis tuis conside¬
rab: & recͥbutionẽ peccatoꝵ indebis. ꝓmo
qͥdem ob tuam euasionẽ: scdo ob omĩ¬
modã securitatẽ: tercio quoq ob com¬
miseratio: ubi nulla ẽ sꝑanda correptio.
Pcul erit humane infirmitatis ista mol
utitur ad salutẽ. amplissimo qͦdam ue
malos colligens pisces: io est affectus io¬
cundos pariter et molestos. Uerum hoc
qͥdem in mari. Nam in litore solos
eliget bonos: sic uidelicet gaudens
cum gaudentib. ut ex hoc iam cum
flentib flere ñ possit. Alioqͥn quomͦ
in nobis iudicabit᷑ hic mundꝰ: nisi hꝰ
tenere affectionis obliti. introductiq
fuerimꝰ in cellam uinariã. scdm eum
qui dixit. introibo in potentias dñi.
dñe memorabor iustitiȩ tuȩ solius:¬

Expanded text:
rum collega potestatum: utpote quem rum collega potestatum: utpote quem veri Dei et veri pariter hominis, qui de coelo venisset operaturus salutem in medio terrae, hujus, inquam, proditorem, nec coelum reciperet, nec terra sustineret. 11. Itaque oculis tuis considerabis, et retributionem peccatorum videbis. Primo quidem, ob tuam evasionem; secundo, ob omnimodam securitatem; tertio quoque, ob commiseratio, ubi nec ulla speranda est correctio. Procul erit humanae infirmitatis ista mollas utitur ad salutem, amplissimo quodam vemalos colligens pisces, id est affectus cundos pariter et molestos. Verum hoc quidem in mari. Nam in littore solos eliget bonos, sic videlicet gaudens cum gaudentibus, ut ex hoc jam cum flentibus flere non possit. Alioquin quomodo in nobis judicabitur hic mundus, nisi hujus tenerae affectionis obliti, introductique fuerimus in cellam vinariam, secundum eum qui dixit: Introibo in potentias Domini; Domine, memorabor justitiae tuae solius
Abbreviated transcription (Latin):
nobis qͦd timebatis aduenerit. cum irru¬
erit repentina calamitas: & interitꝰ qͣsi
tempestas ingruerit. Qͥd gͦ in insipientiũ
interitu sapientiȩ credimꝰ placiturũ: nisi
iustissumam suam dispositionẽ. & irrepre¬
hensibilẽ ordinem rerum: Sane qd̃ sa¬
pientie tunc placebit: sapientib qͦq ne
deatur fore qͦd dicit᷑ ocłis tuis consid̾ab̃.
qͣndo ce ridebis in eoꝵ interitur: ñ q̃d uelut
quadã immanitate crudelitatis in ipsa
tibi ultione complaceat: s qd modus
ipse pulcherrimꝰ diuine ordinationis
ultra qͣm credi possit. iustitiȩ delatorem.
ce amatorẽ equitatis oblectet. ubi opti¬
me omĩa constituta. et suum cuiq cessis¬
se locum ĩmo in suum quẽq cessisse ple¬
nius. et ꝑfectius illustrante ueritate cog¬
nosces: quomͦ ñ omĩa considerare. & in
omib omĩum moderatorẽ magnifica¬
re libebit: Pulchre omĩno petrus apłs
filium ꝑditionis in locum suũ abisse te¬
status ẽ. qd̃ in aere crepuerit mediꝰ aeria¬

Expanded text:
it, cum irruerit repentina calamitas, et interitus quasi tempestas ingruerit . Quid ergo in insipientium interitu Sapientiae credimus placiturum, nisi justissimam suam dispositionem, et irreprehensibilem ordinem rerum? Sane quod Sapientiae tunc placebit, sapientibus quoque  durum videatur fore quod dicitur, Oculis tuis considerabis, quando et ridebis in eorum interitu: non quod velut quadam immanitate crudelitas in ipsa tibi ultione complaceat; sed quod modus ipse pulcherrimus divinae ordinationis ultra quam credi possit, justitiae relatorem et amatorem aequitatis oblectet. Ubi optime omnia constituta, et suum cuique cessisse locum, imo in suum quemque cessisse, plenius et perfectius illustrante veritate cognosces; quomodo non omnia considerare, et in omnibus omnium moderatorem magnificare libebit? Pulchre omnino Petrus apostolus filium perditionis in locum suum abiis setestatus est, quod in aere crepuerit medius , aeria
Abbreviated transcription (Latin):
sit instruere ignorantes: ipse dĩ uirtꝰ.
cui facile sit et deficientes reficere.
et eriꝑe ꝑiclitantes. Ad hunc gͦ tan¬
tum eruditorẽ fr̃s mei in omĩ delibe¬
ratione curramꝰ: hunc tam strenuũ
adiutorẽ. in omĩ oꝑatione inuocemꝰ:
huic tam fido ꝓpugnatori in omni
colluctatione cõmittamꝰ ammas nr̃aᷤ.:
qui ad hoc ipsum uenit in mundũ.
ut habitans in hominib. cũ hõib.¬

Expanded text:
sit iustruere ignorantes: ipse Dei virtus, sit iustruere ignorantes: ipse Dei virtus, cui facile sit et deficientes reficere, et eripere periclitantes. Ad hunc ergo tantum eruditorem, fratres mei, in omni deliberatione curramus: hunc tam strenuum adjutorem in omni operatione invocemus: huic tam fido propugnatori in omni colluctatione committamus animas nostras: qui ad hoc ipsum venit in mundum, ut habitans in hominibus, cu
Abbreviated transcription (Latin):
fragiles ad resistendũ. Si discernere
uolumꝰ int̾ bonũ & malũ. decipimur:
si temptamꝰ facere bonũ. deficimꝰ: si co¬
nam᷑ resistere malo. deicim᷑ et suꝑam᷑.
Necessariꝰ ꝓinde saluatoris aduentꝰ: ne¬
cessaria sic p̾occupatis hominib p̃sen¬
tia xp̃i. Atq utinã sicueniat. ut copi¬
osissima dignatione sua & in nob̃ ꝑ
fidẽ habitans illuminet cecitatẽ nr̃a:¬
et nob̃̾cum manens adiuuet infirmi¬
tatẽ nr̃am: & ꝓ nobis stans fragilitatẽ
nr̃am ꝓtegat et ꝓpugnet. Si enĩ ille
in nobis: quis iam decipiat nos:Si
ille nob̃cum: qͥd de cetero ñ possumus
in eo qui confortat nos: Siille ꝓ nob̃
qͥs contra nos: fidelis consiliariꝰ ẽ. qui
neq falli omĩno neq fallere queat:
fortis auxiliariꝰ. qui ñ lassescat: patro¬
nus efficax. qui et ipsum sathanã sub
pedib nr̃is uelocit᷑ conterat: et omĩa
machinam̃ta confringat. Nimirum
ipse ẽ dĩ sapientia. cui semꝑ imꝑmptu

Expanded text:
fragiles ad resistendum. Si discernere fragiles ad resistendum. Si discernere volumus inter bonum et malum, decipimur; si tentamus facere bonum, deficimus; si conamur resistere malo, dejicimur et superamur. 2. Necessarius proinde Salvatoris adventus; necessaria sic praeoccupatis hominibus praesentia Christi. Atque utinam sic veniat, ut copiosissima dignatione sua, et in nobis per fidem habitans illuminet caecitatem nostret nobiscum manens adjuvet infirmitatem nostram, et pro nobis stans fragilitatem nostram protegat et propugnet. Si enim ille in nobis, quis jam decipiat nos? Si ille nobiscum, quid de caetero non possumus in eo qui confortat nos? Si ille pro nobis, quis contra nos? . Fidelis consiliarius est, qui neque falli omnino, neque fallere queat: fortis auxiliarius, qui non lassescat: patronus efficax, qui et ipsum Satanam sub pedibus nostris velociter conterat, et omnia ejus machinamenta confringat. Nimirum ipse est Dei sapientia, cui semper in promptu
Abbreviated transcription (Latin):
Ii deuote celebramꝰ aduentũ dñi:
id facimꝰ qd̃ oportet. Siqͥdem non
mͦ ad nos. s & ꝑpt̾ nos uenit qui
bonoꝵ nr̃oꝵ ñ eget. uerũ nr̃e qͥdem in¬
digentiȩ qͣntitatẽ manifestiꝰ ipsa dig¬
nationis eiꝰ indicat magnitudo. Nec mͦ
minis innotescit: s et ualitudinũ nu¬
merꝰ ex multitudine remedioꝵ. Ut qͥd
enĩ diuisiones gr̃aꝵ st̃. si ñ uidet᷑ neces¬
sitatũ ulla diũsitas: Et qͥdem difficile
ẽ uniũsas unosermone ꝑsequi indigen¬
tias quas exꝑimͣ: s occurrt̃ mͥ interĩ tres
cõmunes omib. & qͦdammͦ pͥncipales.
Nemo enĩ repꝑit᷑ in nobis: qui ñ interĩ
ce consilii. & auxilii. & p̾sidii indigñs u¬
deat᷑. Nimirũ generał ẽ humano genĩ
miseria triplex: & quotqͦt degimꝰ in re¬
gione umbre mortis. in infirmitate cor¬
poris. in loco temptationis. si diligenter
adũtimus. triplici hoc incõmodo mise¬
rabilit̾ laboramꝰ. Nam faciles sumꝰ ad
seducendũ & debiles ad oꝑandũ: et

Expanded text:
i devote celebramus Adventum Domini, id facimus quod oportet: siquidem non modo ad nos, sed et propter nos venit, qui bonorum nostrorum non eget. Verum nostrae quidem indigentiae quantitatem manifestius ipsa dignationis ejus indicat magnitudo. Nec modminis innotescit, sed et valetudinum numerus ex multitudine remediorum. Utquid enim divisiones gratiarum sunt, si non videtur necessitatum ulla diversitas? 732 Et quidem difficile est universas uno sermone prosequi indigentias quas experimur; sed occurrunt mihi interim tres communes omnibus, et quodammodo principales. Nemo enim repetitur in nobis, qui non interim et consilii, et auxilii, et praesidii indigus videatur. Nimirum generalis est humano generi miseria triplex; et quotquot degimus in regione umbrae mortis, in infirmitate corporis, in loco tentationis, si diligenter advertimus, triplici hoc incommodo miserabiliter laboramus. Nam et faciles sumus ad seducendum, et debiles ad operandum, et
Abbreviated transcription (Latin):
toahcon utea sed nec uestram fr̃ciu¬
os uideo ac si necdum sumpsẽ.¬
eitis quicquam.Tria considero in quũ¬
bus tota spes mea consistit. chari¬
toctem adoplionis ⁊ ueritatem pro.¬
nfassionis: potestatem redditionis.
Murmuret icm quantũ roluerit
insipiens cogitatio mea dicens
Ocis enu es tu aut quanta est il¬
la gloria quibasue meritis hanc
obtinere speras. Et ego fiduciali¬
ter respondebo. Scio cui credidi. et
certus sum: quia in charitatenimi¬
a adoptotuit me: quia ieroix in pro¬
missione: quia potens in exlubitiõe:
licet ei facere quod uolurrit. Hic
est funicalus triplex qui diffĩcile
rumpitur: quem nobis a patria
nostra in hunc corecerem ysque di¬
missum firmiter obsecro teneamꝰ.
yt ipsẽ nos subleuet ⁊ ipse nos trabat
et pertrahat usque ad conspectum
glorioe magni Dei: qui est benedic¬
tus in secula. Amen.

Expanded text:
traham ultra, sed nec vestram frautraham ultra, sed nec vestram frau paratos vos video, ac si necdum sumpseritis quidquam. Tria considero, in quibus tota spes mea consistit: charitatem adoptionis, veritatem promissionis, potestatem redditionis. Murmuret jam, quantum voluerit, insipiens cogitatio mea, dicens: Quis enim es tu, aut quanta est illa gloria, quibusve meritis hanc obtinere speras? Et ego fiducialiter respondebo: Scio cui credidi, et certus sum quia in charitate nimia adoptavit me, quia verax in promissione, quia potens in exhibitione: licet enim ei facere quod voluerit. Hic est funiculus triplex qui difficile rumpitur, quem nobis a patria nostra in hunc carcerem usque demissum firmiter, obsecro, teneamus: ut ipse nos sublevet, ipse nos trahat et pertrahat usque ad conspectum gloriae magni Dei, qui est benedictus in saecula, Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
endum in continentia. unde clamorẽ
quia fecit mihi magna qui potẽs est:
lam iero serti panis fragmenta acci¬
pite. Est autem panis iste gocctia pr¬
omerendi bona scilicet aeternaeritae
quam groctiam in tribus maxime
constare arbitror. in odio preteri¬
torum malorum et contemptu pre¬
sentium bonorum. et desiderio futa¬
rorum. Septimus quoque panis est
spes obtinendi ciuus nihilominus
teneo fragmenta tria et eorũ sapor
dulcis admocdam gulturi meo. Tria
inquam. scint que sic roborant et cõ¬
firmant cor meum ut nulla me pen¬
uria meritorum. nulla considera¬
tio proprice uilitactis nalla cestuna¬
tio celestis beatitudinis ab altitudi¬
ne spei deucere posnĩt in eatr̃miter
radicatum. Deuderatis ea coi reiẽe.¬
uanda sunt propter eum qri dixit.
Nel inuenisti comede quod sufficit
tibi. Sic completur hodie quod de sẽip¬
sa sapientia prophetauit: et nunc
idipsum udeo quoniam qui edũt me
adhuc esicrient. Proinde non ros pro¬

Expanded text:
endum in continentia, unde clamarem: endum in continentia, unde clamarem: Quia fecit mihi magna qui potens est? 6. Jam vero sexti panis fragmenta accipite. Est autem panis iste gratia promerendi, bona scilicet aeternae vitae. Quam gratiam in tribus maxime constare arbitror: in odio praeteritorum malorum, et contemptu praesentium honorum, et desiderio futurorum. Septimus quoque panis est spes obtinendi, cujus nihilominus teneo fragmenta tria; et eoram sapor dulcis admodum gutturi meo. Tria, inquam, sunt quae sic roborant et confirmant cor meum, ut nulla me penuria meritorum, nulla consideratio propriae vilitatis, nulla aestimatio coelestis beatitudinis, ab altitudine spei dejicere possit in ea firmiter radicatum. Desideratis ea, an reservanda sunt propter eum qui dixit: Mel invenisti? comede quod sufficit tibi . Sic completur quotidie quod de se ipsa Sapientia prophetavit: et nunc idipsum video, quoniam qui edunt me, ait, adhuc esurient . Proinde non vos pro
Abbreviated transcription (Latin):
contra spieĩtualia nequitice in cor¬¬
lest̾ibus. Et quis est qui iacula eocum
ignea possit extinguere. Parauerũt
sagiltas suas in pharetra. ut sagiltẽt
in obscaro rectos corde. Sed et nar¬
rauerunt ut absconderent laqueos:
et duerunt. Quis ridebit nos: Nunc
quidem aperte et uiolenter. nunc oc¬
culte et fraudulenter: semper cuitẽ
malitiose et ceudeliter impugnant
et persequntur nos. Et cid hoec toler¬
anda ne dicam superanda quis ido¬
neus. Credo iam uobis aliquatenꝯ
innotescit continentice difficultas. it
iurta apostolum sciactis quoe a Deo
donccta sant robis. Omnino enim in
Domino facimus hanc uirtutem et
ipse ad nihilum deducit tribulantes
nos. Ipse est qui non modo carnem no¬
stram cum concupiscentus suis sed
et presens seculum neqtiam cum co¬
riosctoctibus sus et iconlatibus. etiõ
et ipsum cum tentationibas sõus con¬
terit satanam sub pedibus nostris.
Nunquid non merito dueram inueni¬

Expanded text:
contra spiritualia nequitiae in coecontra spiritualia nequitiae in coelestibus . Et quis est qui jacula 943 eorum ignea possit exstinguere? Paraverunt enim sagittas suas in pharetra, ut sagittent in obscuro rectos corde ; sed et narraverunt ut absconderent laqueos, et dixerunt: Quis videbit eos? Nunc quidem aperte et violenter, nunc occulte et fraudulenter, semper autem malitiose et crudeliter impugnant et persequuntur nos. Et ad haec toleranda, ne dicam superanda, quis idoneus? Credo jam vobis aliquatenus innotescit continentiae difficultas, ut juxta Apostolum sciatis quae a Deo donata sunt vobis . Omnino enim in Domino facimus hanc virtutem, et ipse ad nihilum deducit tribulantes nos. Ipse est qui non modo carnem nostram cum concupiscentiis suis, sed et praesens saeculum nequam cum curiositatibus et vanitatibus suis, etiam et ipsum cum tentationibus suis conterit Satanam sub pedibus nostris. Nunquid non merito dixeram inveni