comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ posita. continuo subiecit neq accendunt lucernã et ponunt et̃ submodio. Quiaidemmons
oliueti idest summus spirtadiũ distributor gratia rum quiciuitutẽ suã ut emineat ex altat
hanc quoq: oleo exultationis utducere possit inflũmat. Et quiaidem lumen submodio poni
nolut continuo euangelista subrunxit. Tuncibs misit duos discipulos dicens ers. Ite incas¬
tellũ qđ contrauo sẽ. Misit duos discipulos incustellum qđ aotraeos erat. Idẽ doctores qui in¬
doctu it barbara totius orbislitora quasi contrapositi castelli moenia euangelitando
penitrarent destinare curauit. Recte aut̃ duomituntur siue propt̃ scientiũ ueritatis et mu¬
diciã operis Seu propt̃ geminȩ dilectionis dĩ uidelicet et ꝓximisa cram̃tũ toto orbep̃di¬
cundem. Quidem autẽ duos istos petrũ et filippũ apostolos exponit intellige oportere

Expanded text:
tem posita; continuo subjecit: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio ; quia idem mons tem posita; continuo subjecit: Neque accendunt lucernam, et ponunt eam sub modio ; quia idem mons Oliveti, id est summus spiritalium distributor gratiarum, qui civitatem suam, ut emineat, exaltat, hanc quoque oleo exsultationis, ut lucere possit, inflammat, et quia idem lumen sub modio poni noluit, continuo evangelista subjunxit. Tunc Jesus misit duos discipulos, dicens eis: Ite in cas poni noluit, misit discipulos in castellum quod contra eos erat, id est, doctores qui indocta ac barbara totius orbis littora, quasi contra positi castelli moenia evangelizando penetraverent, destinare curavit. Recte autem duo mittuntur, propter scientiam veritatis et munditiam operis, seu propter geminae dilectionis, Dei videlicet et candum. Quidam autem duos istos Petrum et Philippum apostolos exponit intelligi oportere,
Abbreviated transcription (Latin):
sca uarba per doctriiam uerias clamat prodnius subdic. Viuit uero in me xp̃s
Acsiapent dica mos go quuidema memet ipso exaincius sum Quia carnaliter non uiuo
dicates sendia liter mortus non sum quia inxp̃ospiritabter uiuo Dicat ealgo uernauio
qu csũpersi quis esłt pose sequi denege seipsum quia nisi quis a semet ipso deficie adeun
qescierr osumestqulon appropinquat. Nec ualet approhendere quso qulfia i psument¬
paodon epraxin litounssimaut per abstinentiam afficitur corpus aut percon¬
pas dionscomeudoafeligtur atuimus a Pensemus qua licer utro que modo paulus
poriceasus orcalenas pondiceba Castigo corpus meum et in ser uicutem redigꝰ PVE
forte alus predicans ioseroprobus efficiar eccoina flicione corporis audiuim us

Expanded text:
sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero in me Christus; sancta verba per doctrinam veritatis clamat. Protinus subdit: Vivit vero in me Christus; ac si aperte dicat: Ego quidem a memetipso exstinctus sum, quia carnaliter non vivo, sed tamen essentialiter mortuus non sum, quia in Christo spiritaliter vivo. Dicat ergo Veritas, dicat: Si quis vult post me sequi, deneget seipsum; quia nisi quis a semetipso deficiat, ad eum qui super ipsum est non appropinquat; nec valet apprehendere quomodis crux tollitur, cum aut per abstinentiam afficitur corpus, aut per compassionem proximi affligitur animus. Pensemus qualiter utroque modo Paulus crucem suam tulerat, qui dicebat: Castigo corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis
Abbreviated transcription (Latin):
reenicalarum omnia defuturo Quaesi statim dedissec ei Numquam in eo prauecon fesso¬
ge sema ipsum Postquam discipulis mrstorium suae passionis exresunroc tionis ostend
entatur eos ad sequendum suae passionis exemplum. Et omnibus quidem propter se tribulat¬
onom perpossis salutem in fucuro promittit animarum nonta menomnibus uerumper¬
fetioribus quanta ipsepassurus quodue a mortuis esset resurrecturus apperuit
di quis uult inquit post meuonire denieget seme ipsum Tunc autem nos me ipsos ab e¬
gamus. cumuitamus quod peruetus tatem fuimus et ad hocnitimur : quopor nouitate
uocamur pensemus quomodo sepaulus abnegauerat. Qui dicebat Viuo autem iam non
egoExunctus quippe fuerat saeuus illȩ persecutor et uiuere coepit predicator pius
di enim ipsees se pius profecto nones set. Sed qui seuiuere denegat dicat unde ost quo

Expanded text:
regni coelorum. Omnia de futuro: quae si statim dedisset ei, nunquam in eo pravae confessioregni coelorum. Omnia de futuro: quae si statim dedisset ei, nunquam in eo pravae confessiovenire, abneget semetipsum. Postquam discipulis mysterium suae passionis et resurrectionis ostendit, hortatur eos ad sequendum suae passionis exemplum. Et omnibus quidem propter se tribulationem perpessis salutem in futuro promittit animarum; non tamen omnibus, verum perfectioribus, quanta ipse passurus et quod a mortuis esset resurrecturus aperuit. Si quis vult, inquit, post me sequi, deneget seipsum. Tunc autem nos ipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quo per novitatem vocamur. Pensemus quomodo se Paulus abnegaverat, qui dicebat: Vivo autem jam non ego : exstinctus quippe fuerat saevus ille persecutor, et vivere coepit praedicator pius. Si enim ipse esset, pius profecto non esset; sed qui se vivere denegat, dicat unde est quod
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntatimeie debes aduersarius sp̃s qui baec dicere a postolo suggerebat. Sed mihier ror¬
a postolicus et ex pretatis affectu ueniens numquam incentuum uidebitur diaboli. Uade
Meae uoluntatis est et patris cuius uenifacereuoluntatem nionuis granum tiaa morian
tutuam tantum consideras uoluntatem. Nonuis granumtritio incorram cadere ut multos
fructus affert. prudens lector inquirat quomodo posttantam beaticudinem beatus si mori
barima et tues petrus et superbanc peram aedificabo ecalesiam meam et porte inforiuoripro¬
es aue quȩ sit tamen repentitia conuersio ut post tanta premia sattincis petrus appell. eir
Sedcom si deret qui hoc quaerit illambene dictionem et beatitudinem ac potestatem et aedificatio
supereum ec desiae infucuro promissam non in presentidatam. A edificabo inquit super
te etelesi am meam et porte inferni tion preualebunt aduersuscame tibidabo claues

Expanded text:
voluntati meae, debes advoluntati meae, debes adApostolicus, et de pietatis affectu veniens, numquam incentivum diaboli videbitur: VadeMeae voluntatis est, et Patris cujus veni facere voluntatem ut pro hominum salute moriar, tu tuam tantum considerans voluntatem, non vis granum tritici in terram cadere, ut multos fructus afferat . Prudens lector inquirat quomodo post tantam beatitudinem: Beatus es, Simon Barjona; et: Tu es Petrus; et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam; et portae inferi non praes? Aut quae sit tam repentina conversio, ut post tanta praemia, Satanas appelletur? Sed si consideret qui hoc quaerit, Petro illam benedictionem et beatisuper eum Ecclesiae in futuro promissam, non in praesenti datam; Aedificabo, inquit, super te Ecclesiam, et portae inferni non praevalebunt adversus eam, et tibi dabo claves
Abbreviated transcription (Latin):
filius d̃ uiui et premium saluatoris quod audierat beatus es si monbariona quia caro
et sanguis nonꝰ reuelauittibi. sed pacer meis qui in caelis est repente audit adño oportere eũ
ire inhiero solimam ibiq multa paa ciseniorib et scribis et principib sacendoum et occidi exter taclu
resur gere. Non uult descrui confessionem suam nec pueat fieri posse ut dĩ filius occida¬
tur Assamit itaque eum in affectum suum uel sepa ratim dicit ne presentibus ceteris con¬
discipulis magiscrum uideatur arguere. et cepit increpareillum a mandatis effectum eto¬
tantis dicere Absit ated ñeUelut melius habetur in greco propidius esto tibi dñe
non erit istud Hocest: non potestfieri nec recipiunt aures meae ut dĩ filius occiden
Satanas interprecatur aduersarius siue contrarius. quia contraria in quit loquer sor

Expanded text:
Filius Dei vivi; et praemium Salvatoris quod audierat: Beatus es, Simon Barjona, quia caro Filius Dei vivi; et praemium Salvatoris quod audierat: Beatus es, Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est, repente audit a Domino oportere ire ire in Hierosolymam, ibique multa pati a senioribus et Scribis, et principibus sacerdotum, et occidi, et tertia die resurgere, non vult destrui confessionem suam, nec putat fieri posse ut Dei Filius occidatur; apprehenditque eum in affectum suum, vel separatim ducit, ne praesentibus caeteris condiscipulis magistrum videatur arguere. Et coepit increpare illum amantis affectu, et optantis dicere: Absit a te, Domine: vel, ut melius habetur in Graeco: Provitius esto tibi, Domine, non erit istud; hoc est, non poteSatanas interpretatur, adversarius, sive contrarius. Quia contraria, inquit, loqueris
Abbreviated transcription (Latin):
gero est autem sensus. Tuc me predicate cumista passus fuero quia non prodest xpm̃ sublice pr¬
dicari et eius uulgari in populis maiestatem. Quem post paululum fla gellation uisurisunt et
crucifixum multã patia senioribus et scribis e principibus sacerdo tum. Et nunciłs multa
patitur ab his quirur sumsib crucifigunt filium dĩ et cum seniores putentur in et clȩsi et
iprincipes sacer dotum simplicem sequentes litteram occidunt filium dĩ quiatotum senti¬
tur inspu Etas sumens eum petrus coepit in crepare illum dicensAb sitatedp̃e non
erat tibi hoc Qui conuersus dixit petro Vad epost mesatana. Scandalum es mihi qui a
non sapis eaquae dĩ sunt sed que hominum Sa epediximus nimui ardoris amorois quequam max¬
mi fuis sepetrum itid ñm saluatorem Quia ergo post confessionem suam dixerat tues xp̃i

Expanded text:
gere. Est autem sensus: Tunc me praedicate, cum ista passus fuero, quia non prodest Christum publice prgere. Est autem sensus: Tunc me praedicate, cum ista passus fuero, quia non prodest Christum publice praedicare, et ejus vulgare in populis majestatem, quem post paululum flagellatum visuri sint et crucifixum. Multa pati a senioribus, et scribis, et principibus sacerdotum. Et nunc Jesus multa patitur ab his qui rursum sibi crucifigunt Filium Dei. Et cum seniores putentur in Ecclesia, et principes sacerdotum, simplicem sequentes litteram, occidunt Filium Dei, quia totum sentitur in Spiritu. Et assumens eum Petrus coepit increpare illum, dicens: Absit a te, Domine, non erit tibi hoc. Qui conversus dixit Petro: Vade post me, Satana; scandalum es mihi, quia non sapis ea quae Dei sunt, sed ea quae hominum. Saepe diximus nimii ardoris amorisque quam maximi fuisse Petrum in Dominum Salvatorem. Quia ergo post confessionem suam, qua dixerat: Tu es Christus
Abbreviated transcription (Latin):
officdo suo cumpet catorum acdierit uarietates scit quiligandusest qui uesolum inis cens diso¬
ũ s unc precopit disci gubi suis ut nemi ni dicerent quia ipse esset ibs xp̃s Supra muetens discio¬
islossuos adin adi candum ius serat eus ut ar nunciarent ad uentum suum. hic precopit nese
mune dignitatis est nomen iħs proprium uocabulum saluatoris. Potest autem fieri ut idur¬
co antepassionem suam et resur rextionem seuo luerit predicari. dt completo postea sanguinis
sacramonto oportunius a postolis diceret Euntes doceteom nes gentes et reliqua. Quodne
quisputet nrȩ esse tantum in tellegentae t non sensus euaꝓgelici quȩ secuntur causas prohib¬
tetuno predicatiis exponunt. Ex inde coepit iħsostendere discipulis suis qui a oporterit eun
irehiero solimam et multa patias senioribus sacerdotum et scribis et occidi et tertia dieresur

Expanded text:
officio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, qui solvendusofficio suo, cum peccatorum audierit varietates, scit qui ligandus sit, qui solvendusse esset Jesus Christus. Supra mittens discipulos ad praedicandum, jusserat eis ut annuntiarent adventum suum: hic praecepit, ne se mune dignitatis est nomen: Jesus proprium vocabulum Salvatoris. Potest autem fieri, ut idcirco ante passionem et resurrectionem se noluerit praedicari; ut completo postea sanguinis sacramento, opportunius apostolis diceret: Euntes docete omnes gentes , etc. Quod ne quis putet nostrae tantum esse intelligentiae, et non sensus Evangelici, quae sequuntur, causas prohibitae tunc praedicationis exponunt. Exinde coepit Jesus ostendere discipulis suis, quia oporteret eum ire Jerosolymam, et multa pati a senioribus et sc
Abbreviated transcription (Latin):
pataliter daues regnicatlorum et principatum iddiciariae potestatis acceouo libt omnes perorbem
credantes iolauls gauicquia quicumque abonitaite fidei uol societatis illius quo libet modo semet ipsos
seet gars intales cuecuinculis peccatorum ab solui ueciatiuam possant ereeri uelera sib: depbariseo¬
Sstuimamen lacum qui damcolo porum et pros biterorum non intollogentes aliquid sibi dep bariseñ
non sententia sacerdotum sedrerum uita quaeratur. Legimus in leuitico deleprosis ubi iubentur
uor asaodant sacerdocibus et silepram habuorint tunca sacerdoteum mendufian &donquoras
sacerdocos loprosos faciant et immundos sed quod habeant ciotta am lerora sacerdos imos
fapos st dis prosero quimundus quiueim mundus fue Quomo do ergo ibi leprosum sacerdo simmus
dusm facit  sic et hc alligat uel soluit epr et prosbiter non eos qui iꝑ sontes suna uol noxi sod pro

Expanded text:
specialiter claves regni celorum et principatum iudiciarie potestatis accepit, ut omnes per orbem specialiter claves regni celorum et principatum iudiciarie potestatis accepit, ut omnes per orbem credentes intelligant, quia, quicumque ab unitate fidei vel societatis illius quolibet modo semetipsos segregant, tales nec vinculis peccatorum absolvi nec ianuam possunt regni celorum ingreIstum tamen locum quidam episcoporum et presbyterorum non intelligentes, aliquid sibi de Pharisaeornon sententia sacerdotum, sed reorum vita quaeratur. Legimus in Levitico de leprosis, ubi jubentur ut se ostendant sacerdotibus ut si lepram habuerint, tunc a sacerdote immundi fiant, non quo sacerdotes leprosos faciant et immundos, se, et possint discernere, qui mundus quive immundus sit. Quomodo ergo ibi leprosum sacerdos mundum vel immundum facit, sic et hic alligat vel solvit episcopus et presbyter, non eos qui insontes sunt vel noxii, sed pro
Abbreviated transcription (Latin):
soli petro da cauideatur a dr̃io absq: ulla tamen dubieta te noscendũ est quiae ceteris a posto lisdatur
ipsoceste qui post passionis resurrectionisq suae triumphum a parens eis insufflauite dixit
omnibus Accipite spm̃ scm̃ Quorum remiseritis peccata remituntur eis. Et quorum retu¬
eritis retenta sunt. Nec non etiam nunc in epis copis ac presbiteris omnia ecclȩsia officium
udem commiticur ut i. delicet agnitis peccantium causis. quoscumque hirmiles ac uere paenitentes
aspexerit hosiam atimore perpetue mortis miserans ab soluit Quos uero in peccatis quae
egernt persistere cognouerit illos perbennibus suopluis obligandos insinuet: Omniigit
elec corum eccđe ut̃ diximus ux ca madum culparum uel oaeniten tȩ ligandiac soluendi
datur auctorita Sedid eo beatus petrus qui xp̃m uera fide confessus uero estia moro secut se

Expanded text:
soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen dubietate noscendum est quod et caeteris apostolis datur, soli Petro data videatur a Domino, absque ulla tamen dubietate noscendum est quod et caeteris apostolis datur, ipso teste, qui post passionis, resurrectionisque suae triumphum apparens, eis insufflavit et dixit omnibus: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata, remittentur eis, et quorum retinueritis, retenta sunt . Nec non etiam nunc in episcopis ac presbyteris omnibus Ecclesiae officium idem committitur, ut videlicet agnitis peccantium causis, quoscunque humiles ac vere poenitentes aspexerit, hos jam a timore perpetuae mortis miserans absolvat; quos vero in peccatis quae egerint persistere cognoverit, illos perennibus suppliciis obligandos insinuet. Omni igitur electorum Ecclesiae, ut diximus, juxta modum culparum vel poenitentiae, ligandi ac solvendi datur auctoritas. Sed ideo beatus Petrus, qui Christum bona fide confessus, vero est amore secutus,
Abbreviated transcription (Latin):
dano corponaute domuosuae professionis aedificasso sediuxta alceruis lociparabodam superare¬
nam si ne funda mento posuis se credendus est Hoc est non simplici acuera intentione xpm sequ
sidterreniam qualibẽ fragilem que obcausam habitum preendisse xp̃iani Sequitime
ficibi dabo claues regi caelorum Qui regem celorum maiori preceteris deuotone consessus est
merito preceteris ipse collatis clauibus regni caelestis donatusest Vt constaret omnibus quia absq
ca confessione ac fide regnum caelorum nullus posset intrare. Claues autem regni caelorum ipsam
discernendiscientiam potentiam que nominat. Qua dignos recipere in regnum indignos secludere
deberet aregno Et quod cum que ligaueris superterram eritligatum in caelis Et quod cum¬
que solueris superterram erit solutum in caelis. Quaesoluendi at que ligandi potestas qua muis

Expanded text:
Domino cooperante, domum suae professionis aedificasse, sed juxta alterius loci parabolam, super areDomino cooperante, domum suae professionis aedificasse, sed juxta alterius loci parabolam, super arenam sine fundamsed terrenam quamlibet fragilemque ob causam habitum praetendisse Christiani. Sequitur: Et tibi dabo claves regni coelorum. Qui regem coelorum majori prae caeteris devotione confessus est, merito prae caeteris ipse collatis clavibus regni coelestis donatus est, ut constaret omnibus quia absque ea confessione et fide regnum coelorum nullus posset intrare. Claves autem regni coelorum, ipsam discernendi scientiam potentiamque nominat, qua dignos recipere in regnum, indignos secludere deberet a regno. Undque solueris super terram, erit solutum et in ca
Abbreviated transcription (Latin):
demorte dici Quoda posto li condicioni mortis subiecti non fuerint. Portae quoque iaferi¬
eo as cabiuinta eblandimenta sunt persecutorum : que in firmos quosque deterrenno uel emollien
do a stabilitatem fidei in troitu meis aeternȩ mortis aperiunt . sedet praua in si delium operan¬
eptaque collo quia porte utique sunt inferi in quantum suis uel auctoribus uelsequacibus ite
cerditionis ostendunt. Nam et fides si non habeat opera morcua est in semet ipsa
Eucor numpunt mores bonos. colloquia mala Multa citaque sunit porx inferi
sed harum nulla ecclȩsice quao super petram fundata est preualet qui aqui fidem xp̃i in aimocor¬
dis amore perceperit omne quicquid exterius periculi temptantes in gruerit facillime concepnui¬
Qo go cuemique credenuium sideuelopere uel negatione deprauatus pro didit Nonbic sũ prapetra

Expanded text:
de morte dici, quod apostoli conditioni mortis subjecti non fuerint. Portae quoque inferide morte dici, quod apostoli conditioni mortis subjecti non fuerint. Portae quoque inferi, et tormenta, et blandimenta sunt perdo a stabilitate fidei introitum eis aeternae mortis aperiunt. Sed et prava fidelium  Al., infidelium opera ineptaque colloquia portae utique sunt inferi, in quantum suis vel fautoribus vel sequacibus iter perditionis ostendunt. Nam et fides si non habeat opera, mortua est in semetipsa ; et: Corrumpunt bonos mores colloquia mala . Multae sunt sed harum nulla Ecclesiae, quae super petram fundata est, praevalet; quia qui fidem Christi intimo cordis amore perceperit, omne quidquid exterius periculi tentantis ingruerit, facillime contemnit. At quicunque credentium fidem vel opere vel negatione depravatus prodidit, non hic super petram,
Abbreviated transcription (Latin):
nullumbabentem opus sed dico tibi qui ameum dixisse fecisse est quiatues petruf et super hanc
petram aedi fica bo et dȩsiã meã. Sicut ipse lumen apłs donauit uc lumem mundia ppellatur tecer¬
q: ex dño sortitiuo cabula sunt: ita ees÷ moniqui credebat in petram xp̃m petrilargitus est nomes
Ac secundum metaphorã petrȩ reccedicitur ei a edificabo ecclesiã incam supere: quia illiuide¬
licet firma actena cimente adhaesit de quoscriptũ est. Petra autemerat xp̃s. et super hano
petram idest super dñm saluatorem quidefiliosuo: cog̃tori amatori confessori participũ¬
et dilectionem xp̃i per susceptionem sacramentorum xp̃i perobseriantiam mandatorun¬
xp̃i ad sortem electorem et ad eternam pertingitur uitam a postolo adtestante qui ait
te hereticorum. octrinas perquas in lecti homines ducuntur ad tartarum. Nemoitaque puce

Expanded text:
nullum habente opus, sed dico tibi, quia meum dixisse fecisse est: Quia tu es Petrus, et super hanc nullum habente opus, sed dico tibi, quia meum dixisse fecisse est: Quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Sicut ipse lumen apostolis donavit, ut lumen mundi appellentur, caeteraque ex Domino sortiti vocabula sunt, ita et Simoni, qui credebat in petram Christum, Petri largitus est nomen. Ac secundum metaphoram petrae recte dicitur ei: Aedificabo Ecclesiam meam super te, quia illi videlicet firma hac tenaci mente adhaesit, de quo scriptum est: Petra autem erat Christus . Et super hanc petram, id est, super Dominum Salvatorem, qui fideli suo coget dilectionem Christi, ad sortem electorum et aeternam pertingitur vitam, Apostolo attestante, qui aitte haereticorum doctrinas, per quas illecti homines ducuntur ad tartarum. Nemo itaque putet
Abbreviated transcription (Latin):
patris e sp̃s scĩ Eadem quoq: et filii qui& una ẽ uoluntas etoperatio patris et filii et
sp̃s sc̃i. Et propterea conuenienter dicitur quia pater qui in caelis est reuelauerit filio
colũ bemisteriũ fidei: quod eicaro et sanguis reuela renequibat. Caro autem et sanguis
recte in telleguntur homines sapientia carnali inflati. colũbines implicitatis nescii
ideoque sapientia sp̃s omni modis auersi de quibus supra dictũ est quia xp̃m non intelle¬
gentes alii io hannem baptistam aliiautem heliam alii uero hieremiam aut unum epro phetis
eum es sedicerent: De quibus dicit a postolus. Carnalis autem homo non percipit eaquae
sunt sp̃s dñi Et̃ ego dico tibi quia tues petrus et superhanc petram aedificabo ecclosiam meam
Acsi dicerit quia tumihi dixisti tues xp̃s filius dĩ uiui. Et ego dicotibi non sermone cassoe

Expanded text:
Patris, et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii; quia una est voluntas et operatio Patris, et Filii, et Patris, et Spiritus sancti, eadem quoque et Filii; quia una est voluntas et operatio Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Et propterea convenienter dicitur. Quia Pater qui in coelis est revelaverit filio columbae mysterium fidei, quod hoc caro et sanguis revelare nequibat. Caro autem et sanguis recte intelliguntur homines sapientia carnis inflati, columbinae simplicitatis nescii ideoque a sapientia Spiritus commode aversi, de quibus supra dictum est, quia Christum non intelligentes alii Joannem Baptistam, alii autem Eliam, alii verrcipit ea quae sunt Spiritus sancti . Et ego dico tibi: Quia tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam. Ac si diceret: Quia tu mihi dixisti: Tu es Christus Filius Dei vivi, et ego dico tibi non sermone casso et
Abbreviated transcription (Latin):
fidelium dubitet Dñs enim xps filius dĩ per naturam. petris sicut et ceteri electi filius
sc̃i sp̃s est pergratiam Xp̃s filius dĩ quia deipso natus est petrus filius sp̃s scĩ quio
deipsorenatus est xp̃s filius dĩ ante tompora ipse est enim dĩ uirtus. et dĩ sapientia
que dicit dñs pos sedit meinitiouiarum suarum ante quã quic quã facerit a principio
petrus filius sp̃s sc̃i ex eotẽporẽ quo abipso illumi natus. graciã diuinȩ cogitionis accepit
Et qui una uoluntas eadẽ ẽ operatio scae trinitatis recte cũdixisset beatuses si monbar¬
uona idẽ filii gratiae spiritalis: protinus adiuꝰxit quia caro esanguis non reuela it tibi
sed pater meusqui in caelis est. Pacer quippefilio colũ bae reuelauit᷑. quia un a est gratia

Expanded text:
fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri electi filius fidelium dubitet. Dominus enim Christus Filius Dei per naturam, Petrus sicut et caeteri electi filius sancti Spiritus est per gratiam. Christus Filius Dei, quia de ipso natus est, Petrus filius Spiritus sancti, quia de ipso renatus est. Christus Filius Dei ante tempora; ipse est enim Dei virtus et Dei sapientia, quae dicit: Dominus possedit me in initio viarum suarum, antequam quidquam faceret a principio ; Petrus filius Spiritus sancti ex eo tempore quo ab ipso illuminatus gratiam divinae cognitionis accepit. Et quia una voluntas eadem est operatio sanctae Trinitatis, recte cum dixisset. Beatus est Simon Barjona, id est, fili gratiae spiritalis, protinus adjunxit: Quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meus qui in coelis est. Pater quippe filio columbae revelavit, quia una est gratia
Abbreviated transcription (Latin):
Sed nos necesse est tanto humilius diuinitatis eius. alta uererati quando illum meminimuse
pronsa exalatione ad humanitatis infima descendisse. Respondens i ħs dixit ei Beatus es
si monbar iona quiacaro et sanguis Non reuelauictibi sed pater meus qui in caelis est
Barionasi riace: latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte uocatudea
a poscolus petrus quia uidelice columba multumsim plex est animal et ipse prudento
ac piai simplicitate dnm sequebatur memor illius precepti quod comsuis condiscipulis
ab codem magistro simplicitaas acueritatis accepit Estote prudentes sicut serpentes. et
simplices sicut columbae. Vel corte quia sp̃s sc̃s super dñm in colum bae spetiȩ descendit
rece filius columbae nuncupatur. quispiritali gracia plenus extitisse monstratur Et ius ca
satis laude dilectorem confessorem quesuum dñs remunerat cumeums p̃s sc̃i filium testatu

Expanded text:
Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus Sed nos necesse est tanto humilius divinitatis ejus alta venerari, quanto illum meminimus pro nostra exaltatione ad humanitatis infima descendisse. Respondens autem Jesus dixit ei: Beatus est Simon Barjona, quia caro et sanguis non revelavit tibi, sed Pater meuBar Jona Syriace, Latine dicitur filius columbae. Filius autem columbae recte vocatur apostolus Petrus, quia videlicet columba multum simpleac pia simplicitate Dominum sequebatur, memor illius praecepti quod cum suis condiscipulis ab eodem magistro simplicitatis et veritatis accepit: Estote prudentes sicut serpentes, et simplices sicut columbae. Vel certe, quia Spiritus sanctus super Dominum in columbae specie descendit, recte filius columbae nuncupatur, qui spiritali gratia plenus exstitisse monstratur. Et justa satis laude dilectorem confessoremque suum Dominus remunerat, cum eum sancti Spiritus filium
Abbreviated transcription (Latin):
si bs bominibus instituua ud m aioredementa deinsensibilima teria quosa dorauura nprqur pom
De quibus carutur in psalmo Simula chragentium argentum et aurum opera manuur hominũ
O babentaa nonloquentur et reliquaNotaudum autem quod mirandeiabstine tianesit
factum ut cumdeu traque euisdom dna et saluatoris nri natura ab ip sodño et a fideli euis discipulo
fa se prostrenda sentenu eds̃ supsehumilitaaem as sum ptehumanitatis profitetur  discipulus
ex celientiam duiane aeernicatis ostendit. Vñs desequod minus est discipulus intimat dedño
quod mauis esti Dñs dese quod factum est propternos discipulus dedño quia ipse est¬
quifect nosE Sic e ineuangelio dñs multo crebrius sefilium hominis quam filium dĩ
appella re consueuit. ut nos ammoneret dispenscitio cariiis quampron uobis suscepra

Expanded text:
sibi homiuibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia, quos adoraret, creavit. sibi homiuibus instituit, vel majore dementia de insensibili materia, quos adoraret, creavit. De quibus canitur in psalmo: Simulacra gentium, argentum et aurum, opera manuum hominum, os habent, et non loquuntur, etc. . Notandum autem quam miranda distinctione sit factum, ut cum de utraque ejusdem Domini et Salvatoris nostri natura ab ipso Domino, et a fideli ejus discipulo esset proferenda sententia, Dominus ipse humilitatem assumptae humanitatis profiteatur, discipulus excellentiam divinae aeternitatis ostendat. Dominus de se quod minus est, discipulus de Domino intimat quod majus est; Dominus de se quod factus est propter nos, discipulus declaqui fecit nos. Sicut et in Evangelio Dominus multo crebrius se filium hominis quam Filium Dei appellare consuevit, ut nos admoneret dispensationis quam pro nobis suscepit.
Abbreviated transcription (Latin):
incuangelii tor quentur gratia: Vnde et saluator conludens paerabolam dixit. Er houissim
creuante lr im mouns sim srid ẽ inde decupite uertunt᷑ in taudam et genter decaunda muta

Expanded text:
in Evangelii torquentur gratia. Unde et Salvator concludens parabolam dixit: Erunt novissimi in Evangelii torquentur gratia. Unde et Salvator concludens parabolam dixit: Erunt novissimi primi, et primi novissimi. Judaei de capite vertentur in cauda, et gentes de cauda mu
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. etucide Iudeus in bege non gratia sed opere sclucitur. Quienĩ fecert etim uiuet ineaa. Vo¬
lo ciutẽ et huic nouissimodore sicut ectibi. Vere eñ iuda ei oculũ prcuium hoc ẽ. intentionẽ¬
quutis et cetero Collogatio ergo regni non humani eĩ merit aut dignitatis sed diuin¬
eẽt p̃statio bonitatis. Hinc rectẽ subi uneit. Aut non licet mihi quoduolofacere anocuł
tuus nequã ẽ quia egobonus sũ. stulte enĩ qucieso hominis ẽ contrabenignitaten dĩ
Conquirendũ quippe eẽt nonsi id daret qđ ñ deberet sed si nondaret quod de be¬
ret huic locosimile sonat. Et illaluce ꝑarobolat Vbimaior filius mino¬
ii inuidet Et non uult eum recipienti penitentẽ sed patrem ciccuscta in iu fa¬
ticie Nemo autem sede opere: Nemo de tempore extollat Cũ huc expletust
Sic erunt nouis simiprimi et praiminouissimi. Omnis itieq netro uocatio gentibi inuidet e

Expanded text:
est, et vade. Judaeus in lege non gratia, sed per opera salvatur: Qui enim fecerit eam vivet in ea . Voest, et vade. Judaeus in lege non gratia, sed per opera salvatur: Qui enim fecerit eam vivet in ea . Volo autem et huic novissimo dare sicut ecuti sunt, etc. Collatio ergo regni non humani est meriti, aut dignitatis, sed divinae est praestatio bonitatis. Hinc recte subjungit: Aut non licet mihi quod volo facere? An oculus tuus nequam est, quia ego bonus sum? Stulta enim quaestio hominis contra benignitatem Dei. Non querendum quippe esset non si id daret quod deberet, sed si non daret quod deberet. Huic loco simile sonat et illa Lucae parabola ubi major filius minori invidet, et non vult eum recipi poenitentem, sed patrem accusat injustitiae . Nemo autem se de opere, nemo de tempore extollat, cum hac expleta sententia Sic erunt novissimi primi, et primi novissimi. Omnis itaque retrovocatio gentibus invidet, et
Abbreviated transcription (Latin):
rasse. Quasi ergo post murmurationem denarium acceperunt qui post longa infernitẽ¬
portu ad etuidia regniꝑ uenerunt. Nos citem qui ad undecimam uenimus post laborem
non murmurtimus et de narium accipimus quia post mediaatoris ciduentũ in hunc mundũ
uenientes cidregnum ducimur mexcũ de corpore eximus Et illud sine mora percipimo
Legtim cuiusdẽ amicum ẽẽ amicũ istud qui increpactrapatre fumilias prime hore pperariun
probato plastum intelligi et illos qui in illo tempore crediderunt : Nonne inquit ex dena mocor¬
uenisti mecũ denaarius figuram regis habet : Recepistis ergo mercedem quam tibi promiserã
hoc ẽ imaginem et similitudinem mecim : Quid quȩris amplius Et noctm ipse plus accipere quã
alium nibil accipere desidertis quasi alterius consortiominuatur p̃mii meritum tolle quodtuũ

Expanded text:
rasse. Quasi ergo post murmurationem denarium accipiunt, qui post longa inferni temrasse. Quasi ergo post murmurationem denarium accipiunt, qui post longa inferni tempore ad gaudia regni pervenerunt. Nos autem qui ad undecimam venimus, post laborem non murmuramus, et denarium accipimus, quia post Mediatoris adventum, in hoc mundo venientes, ad regnum ducimur mox ut de corpore eximus, et illud sine mora percipimus, Legi in cujusdam libro amicum istum qui increpatur a patrefamilias primae horae operarium protoplastum intelligi, et illos qui in illo tempore crediderunt. Nonne, inquit, ex denario convenisti mecum? Denarius figuram regis habet. Recepisti ergo merhoc est, imaginem et similitudinem meam. Quid quaeris amplius, et non tam ipse plus accipere quam aliud nihi
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes hinouissimi unabora fecerunt et pares illos nobis fecisq qui portauimus pondus
dieiec aestus : Pondus enim diei ctaestus portauerunhi quosamundi initio qr diu hic
contigit uiuere necesse fuit etiam longiorui cannis temptamta tolerare. Vnicuiq enĩ ponđ
di ei et cestus fere ẽ ꝑ longioris uitȩ temporo carnis suȩ calore fatiguri. Sed quaeripo¬
test quomodo murmuru redicti sunt quia tam sero uocati sunt ad reenum: Cuelorum
etenim regnum nullus murmurtns iccipit nullus qui murmurare potest accipit.¬
Sed qui a cintiqui patres usq: ad aduentũ dñi quam libet iuste uixerunt ducti adres¬
num non sunt nisi ille descenderet qui partidisi elaustra hominib: interpositione
sue mortis aperiret. eorum hoc ipsum murmurasse .ẽ. quod et recte propcipiendo regno
uixerunt. Et tem̃ diu aꝑcipiendo regnodilati sunt quosenim postper actum iustitiam infer¬
ni loca quamuis trenquilla susceperunt eis profecto et labortis se fuit inuinea et murmu¬

Expanded text:
dicunt: Hi novissimi una hora fecerunt, et pares illos nobis fecisti qui portavimus pondus diei et aestus? Pondus enim diei et aestus portaverunt hi quos a mundi initio, quia diu hic contigit vivere, necesse fuit etiam longiora carnis tentamenta tolerare. Unicuique enim pondus diei et aestus ferre est per longioris vitae tempora carnis suae calore fatigari. 4. Sed quaeri potest quomodo murmurasse dicti sunt, qui saltem sero ad regnum vocantur? Coelorum etenim regnum nullus murmurans accipit, nullus qui accipit murmurare potest. Sed 1513 quia antiqui patres usque ad adventum Domini, quantumlibet juste vixerint, ducti ad regnum non sunt, nisi ille descenderet qui paradisi claustra hominibus interpositione suae mortis aperiret, eorum hoc ipsum murmurasse est quod et recte pro percipiendo regno vixerunt, et tamen diu ad percipiendum regnum dilati sunt. Quos enim post peractam justitiam inferni loca quamvis tranquilla susceperunt, eis profecto et laborasse fuit in vinea, et murmu
Abbreviated transcription (Latin):
quisq: proximũ quem fortusse iacere inuitiis conspicit desperare non audect quia diuinȩ
principib: sacerdotum etscribis et condem nabunt eũ morte. Redemptor nost̃ p̃uidets
ex passionesua discipulorum animos ꝑturbandos eis longe ante et eiusdem passionis
poenã et resurreotionis gloriam p̃dicit. ut cum eum morientẽ sicut p̃dictum ẽ cerne¬
rent eticm res urrecturum ñ dubiturent : Et crebro hocipsumdi scipulis dixeruit sed quia
multis in medio disputatis poterut labide memoria quod audierunt iturũs hierosolimam
et secum ducturus cpłos ad temptutionem eos parat : necum uenerit ꝑ secutio crucis
fane nominia scandalitentur : Set trudent cumgentibus ad deludendum et flugel¬
landum et crucifigendum Et tertia dieresurget  Trudiditenim iudas dnm̃ iudȩis
et ipsi tradiderunt eumgentib: id ẽ pilato et potestiti romanorum unded

Expanded text:
quisque proximum, quem fortasse jacere in vitiis conspicit, desperare non audeat, quia divinae quisque proximum, quem fortasse jacere in vitiis conspicit, desperare non audeat, quia divinae ondemnabunt eum morti. Redemptor noster praevidens ex passione sua discipulorum animos perturbandos, eis longe ante et ejusdem passionis poenam, et resurrectionis gloriam praedicit, ut cum eum morientem, sicut praedictum esset, cernerent, etiam resurrecturum non dubitarent. Et crebro hoc ipsum discipulis dixerat; sed quia, multis in medio disputatis, poterat labi de memoria quod audierant, iturus Hierosolymam et secum ducturus apostolos ad tentationem eos parat, ne cum venerit persecutio crucis et ignominia scandalizentur. Et tradent eum gentibus ad deludendum, et flagellandum, et crucifigendum, et tertia die resurget. Tradidit enim Judas Dominum Judaeis, et ipsi tradiderunt eum gentibus, Pilato et potestati Romanorum. Unde
Abbreviated transcription (Latin):
morum multiplicantus fideles quicononnumquam etiam hiaa fidem ueniu quiad
derumumnumeram nonꝑtingunt. hicenim fidelib ꝑ confessionero adi tscouile
nos cimalis sepeat usicutpastor segregat oues abihedis Neq etenĩ posi quibic carnis
rus uonanssap seruiant illio in ouium grege numerari. illic eos a sonte bamn iliũ uidet
see arauꝰ quisehicin supbiae cornibi exultant Regnũ caeliꝑcipere nequeunt quiluicer
futumus sit unusquisq nescimus Plerumq et qui postnos ueneritꝓ agilitatem nos boni
operis antetedit Et uix eum cras sequimur quem hodiepire uidebamur. Centecum
steptiunus profidemoreretur. suulus lapiduntium uestim̃ta seruubat. Omniũ ergo
laborib: antecessit quem ꝑsequendo martrrem fecit. Quo ergos quae sollicite pensaredebemꝰ
Quia enim multi uocati pauci uero electi sunt. Primum ẽ ut desequisq: minime p̃sumat quia¬
et suam adfidem uocatus ẽ utrum ꝑ enni remodignus sit nescit. Secundum uero e. ut unus¬

Expanded text:
merum multiplicantur fideles, quia nonnunquam etiam hi ad fidem veniunt, qui ad electorum numerum non pertingunt. Hic enim fidelibus per confessionem admisti sunt, nos a malis separat, sicut pastor segregat oves ab haedis . Neque etenim possunt qui hic carnis suae voluptatibus serviunt, illic in ovium grege numerari. Illic eos a sorte humilium judex separat, qui se hic in superbiae cornibus exaltant. Regnum coelorum percipere nequeunt 1514 qui hic et futurus sit unusquisque nescimus. Plerumque et qui post nos venire cernitur per agilitatem nos boni operis antecedit, et vix eum cras sequimur quem hodie praeire videbamur. Certe cum Stephanus pro fide moreretur, Saulus lapidantium vestimenta servabat. Omnium ergo laboribus antecessit, quem persequendo martyrem fecit. Duo ergo sunt quae sollicite pensare debemus, quia enim multi vocati, pauci vero electi sunt. Primum eetsi jam ad fidem vocatus est, utrum perenni regno dignus sit, nescit. Secundum vero, ut unus
Abbreviated transcription (Latin):
hic ee qr reuera solum hominis bonũ ẽ in trarẽ in gaudium dominisui. et huic conten¬
plando in aeternum assistere. Vnde merito nihilum quam boniueri habuis seputandus ẽ
cuireatus uo exigente contigit num quam suifaciem uidore creatoris quod sibeatus petrus

Expanded text:
hic esse; quia revera solum hominis bonum est intrare in gaudium Domini sui, et huic contemhic esse; quia revera solum hominis bonum est intrare in gaudium Domini sui, et huic contemplando in aeternum assistere; unde merito nihil unquam boni veri habuisse putandus est, cui reatu suo exigente contigit nunquam sui faciem videre creatoris. Quod si beatus Petrus
Abbreviated transcription (Latin):
uis pes hibentur Per excellentiam namque maiestatis in sigiemuneses quosunt coronan di
isissera nubentu onuenit ehoo quodexcessum eius quem com olecturserat inlue su saadam
qons samomoranturi qui animirum unicauaudis materia fia eubus les sio pas pintecter¬
tns semmia quantomagis cameninerint ipsius gratiae memoriã deusque sunꝑ npelestis¬
reuersant deuoto confessione testantur uerum qr quo amplius quisquȩ uitaie caelestis
dulcedinem degustat e camplius fastiditomnia quae placebantin infenra meobliui¬
beatus petrus sicutalius etaneetista testatur nesciebat quid diceret ined quod incaeleri
onues sation e tabernacula facienda putauit. In illa namq caelestis uitae gloria domis
nccessaria nonerit ubidiuinae contemplationis luc comnia pacificante aura aduo¬
uersitatis alicuius timenda nulla remanebat testante apło ioħ qui eius dem supernas
ciuitatis cdarita tem describens : dicit int̃alia. Et templum non uidiinea. Oñsenĩomos

Expanded text:
visi perhibentur. Per excellentiam namque majestatis insigne muneris, quo sunt coronandi, monstratur. Convenit et hoc, quod excessum ejus quem completurus erat in Hierusalem, dixisse memorantur; quia nimirum unica laudis materia fidelibus sui fit passio Redemptoris; quia quanto magis ea meminerint, ipsius gratiae memoriam devoto semper in pectore versant, devota confessione testantur. Verum quia quo amplius quisque vitae coelestis dulcedinem degustat, eo amplius fastidit omnia quae placebant in infimis, meridem beatus Petrus, sicut alius evangelista testatur, nesciebat quid diceret, in eo quod coelesti conversationi tabernacula facienda putavit. In illa namque coelestis vitae gloria domus necessaria non erit, ubi divinae contemplationis luce omnia pacificante, aura adversitatis alicujus timenda nulla remanebit, teste apostolo Joanne qui ejusdem supernae civitatis claritatem describens, dicit inter alia: Et templum non vidi in ea, Dominus eni
Abbreviated transcription (Latin):
seruect uerum etiam consilium dnĩ quod ñ de contempnendis mundi diu̾itus acluxib: tribut¬
sequitur Nontuntum uitum ꝑcipiet ipse sed etium deuita celiorum cũdño iudicabit
Atuita fit ut iniuditio ut diximus. Duo sint ordines bonorum sed etrepraborum duos
ibi futuros ordines dno ncirrunte comperimus Vnum eorum qui fidei xpĩ unae mrstemis im¬
ticiti opera fide exentere contemnunt. quib: in iuditio testatur. Discedite ame ma¬
ledicti inignem aeternum quip̃paratus .ẽ diccbolo et cingelis eus esuriuienim et non

Expanded text:
servat, verum etiam consilium Domini, quod pro  Al., de servat, verum etiam consilium Domini, quod pro  Al., de sequitur, non tantum vitam percipiet ipse, sed etiam de vita aliorum cum Domino judicabit. Atque ita fit ut in judicio, ut diximus, duo sint ordines bonorum. Sed et reproborum duos ibi futuros ordines Domino narrante comperimus: unum eorum qui fidei Christianae mysteriis initiati opera fidei exercere contemnunt: quibus in judicio testatur: Discedite a me maledicti in ignem aeternum qui paratus est diabolo et angelis ejus. Esurivi enim et non
Abbreviated transcription (Latin):
sicis designari ꝑ duo decim sed es cpłorum iudi cantium omnium numerositas Et xii trib
dines electorum iniuditio futuri. unusiudicantium cumdnõ dequib: hoc loco memorat᷑ qui
reliquerunt omnico et secuti sunt illum alius iudicandorum adnõ qui ñ quidem omnia sucpa¬
rit̃ reliquer̃ sed dehistuntũ q̃ habebunt cotidicinas dare elemosincis pauperib: xpĩ curabur
undecudituri sunt iniuditio uenitebenedico patris mei possidete paratum̃ uohis regnũ
a conscitutione mundi. Esuriui enim et dedistis mihi manducane. sitiui et dedistis mihi bibe¬
re et cetera : Quorum et in superiorib: huius euangelii dns̃ meminit cum principe quodã
interuogaente quod bonifaciendo uitcm posset habere ꝑ petuam siuis in quid cduitiẽ
ingredi serua mandata. Non homicidium facies non furtum non filsum testimoniũ¬
dices honora patrem et matrem et diliges proximumtuum sicut teipsum ergo dnĩ

Expanded text:
sitas designari, per duodecim sedes apostolorum judicantium omnium numerositas, et per duodesitas designari, per duodecim sedes apostolorum judicantium omnium numerositas, et per duodedines electorum in judicio futuri: unus judicantium cum Domino, de quibus hoc loco memoratur, qui reliquerunt omnia, et secuti sunt illum: alius judicandorum a Domino, qui non quidem omnia sua pariter reliquerunt, sed de his tantum quae habebant quotidianas dare eleemosynas pauperibus Christi curabant. Unde audituri sunt in judicio: Venite, benedicti Patris mei, possidete paa constitutione mundi: esurivi enim et dedistis mihi manducare, sitivi et dedistis mihi bibere , et caetera. Quorum et in superioribus hujus Evangelii Dominus meminit cum principe quodam interrogante quid boni faciendo vitam posset habere perpetuam: Si vis, inquit, ad vitam ingredi, serva mandata. Non homicidium faciesdices; honora patrem et matrem et diliges proximum tuum sicu
Abbreviated transcription (Latin):
mons ñ habebit potestatẽ Secunda resurrectioerit dequa dns dicit nolite mirariho q uenset heta
in quaom̃s qͥ in monum̃tis audiuant uocẽ eus et procedent quibona eger in resur rertione uitȩ qͥuiuer
mala egerunt in surrectionem iuditii. Quod uero ait cumsederit filius hominis insedem aiestatis
suae sedebitis et uos suꝑ sedes xi. eccetera nemoputet xii. tantũ a płos quia proiuda p̃uam cađe mat¬
as eleccus ẽ tunc eẽ iudicaturos sicut nec x ii solaes trib: isrł iudicandȩ. Alio quin trib: leui
q̃ tertia decima .ẽ iniudicata recedet. et paulus qui tertius decimꝰ .ẽ apłs quia proiuda p̃uce¬
ricante mathias electus ẽ. iudicandi sorde priuabitus. cum ipsedicat. Nescitis quia ange¬
las iudicabimus quantomagis sȩcularia Scendum namq ẽ : omnes qui ad exemplũ ceplor
sua reliquerunt omnic et secuti sunt xpm̃ iudices cum eouenturos sicut etiamomne mortae¬
lium genus eẽ iudiccndum. Quic enimduo denario saepenumero solet inscripturis uni uer¬

Expanded text:
qua Dominus dicit: Nolite mirari hoc, quia venit hora in qua omnes qui in monumentis sunt audient vocem Dei, et procedent qui bona egerunt in resurrectionem vitae: qui vero mala egerunt in resurrectionem judicii . Quod vero ait: Cum sederit filius hominis in sede majestatis suae, sedebitis et vos super sedes duodecim, etc., nemo putet duodecim tantum apostolos, quia pro Juda praevaricante Matthias electus est, tunc esse judicaturos, sicut nec duodecim solae sunt tribus Israel judicandae, alioqui tribus Levi, quae tertia decima est, injudicata recedet, et Paulus qui decimus tertius est apostolus, pro Juda praevaricante Matthias electus est, judicandi sorte privabitur cum ipse dicat: Nescitis quia angelos judicabimus, quanto magis saecularia? Sciendum namque est omnes qui ad exemplum apostolorum sua reliquerunt omnia, et secuti sunt Christum, judices cum eo venturos, sicut etiam omne mortalium genus esse judicandum. Quia enim duodenario saepe numero solet in Scripturis univer
Abbreviated transcription (Latin):
de suributsr̃ quebe tillad er̃m aiuem eiirinieis ubi salutem inite gram om̃osoraeseit potesus
uescrabies serunt discipus adihom sec reto et dixerunt ei quare nos non potuimus eicere Vlm
dicit allces seruptenis inle dulitatemuram. hoc e qđ imalio loco dionun aetati dimpossibili¬

Expanded text:
describitur: quia nulla ibi remanet infirmitas, ubi salutem integram omnipotens praestat potestas. describitur: quia nulla ibi remanet infirmitas, ubi salutem integram omnipotens praestat potestas. Tunc accesserunt discipuli ad Jesum secreto, et dixerunt ei: Quare nos non potuimus ejicere illum? Dicit illis: Propter incredulitatem vestram. Hoc est quod in alio loco di
Abbreviated transcription (Latin):
uolutatabatur spumanis et post iussionem drũ ut ex iret exclamat multum
et discerpens eum ex ut ab illo Allatum ergo dnio puerum sp̃s corturbat et elide
qui a saepe dumcoruerti addm̃ post peccata conia mur incuoribus Nouis que
anitiqui bostis pulsamur insidus quod obid utiq callidus facit aduersarius ut uł odium
uirtuts ircediat uł gxpual sonis suae uindicet in iuriã. hincẽ etum ate de spetie teni seumis
adgenus quo dee desiae scae primordus tot grauissima inferebat certamina ꝑsecitionũ equot su
pecno dolebat subito animanũ in lata fuis se dispendia exiturus quippe ab homine sp̃s itro mundus
discorp su eũ a furontidamore terrunit intuentes quia plerũq diabolus eũde corde e upellitui
asrseres iteo tam prationes gererat quam prius ex citauerat quando hoc quietus possidebat
et curatus ẽ puer ex illa hora quemenim uerus medicus curat reete sat ausderacgos focrtas

Expanded text:
volutabatur spumans; et post jussionem Domini ut exiret, exclamans multum, volutabatur spumans; et post jussionem Domini ut exiret, exclamans multum, et discerpens eum exiit ab eo . Allatum ergo Domino puerum spiritus conturbat et elidit, quia saepe dum converti ad Dominum post peccata conamur, majoribus novisque antiqui hostis pulsamur insidiis: quod ob id utique callidus facit adversarius, ut vel odium virtutis incutiat, vel expulsionis suae vindicet injuriam. Hinc est enim, ut de specie transeamus ad genus, quod Ecclesiae sanctae primordiis tot gravissima inferebat certamina persecutionum, quot suo regno dolebat subito animarum illata fuisse dispendia. Exiturus quippe ab homine spiritus immundus, discerpsit eum, ac furenti clamore terruit intuentes; quia plerumque diabolus, cum de corde expellitur, acriores in eo tentationes generat quam prius excitaverat, quando hoc quietus possidebat. Et curatus est puer ex illa hora. Quem enim verus medicus curat, recte sanus deinceps fieri