comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nimus. & consequent̾ illuc die t̾cio ꝑuenit.
sicut hystoria refert. ꝙ uenit in locum quem
dixerat ei ds in die tercio. S ut ad inceptum
redeã. mira uelocitate mirabilis ille saluatͥcis
gr̾e cursus & recursus. ut in triduo triũ tem¬
ꝑum scłi peccata deleret. Om̃es qui ante legẽ
fuerant. om̃s qui sub lege erant. cunctos qui
sub gr̃a xp̃i uenturi erant. una xͥ morte parit̾
solueret: ꝑ singłis temꝑib singłos dies enisdẽ
mortis ap̾pendens. Totam enis uelocitatẽ sp̃s sẽs
innuebat. cum ꝓpħe imꝑans dicebat. Uoca no¬
M. men eius. accelera. spolia detrahe: festina p̾dari.
e hoc q illud¬
in canticis. Reuertere similis esto dilec¬
te mi capreȩ. hynnuloq ceruoꝵ suꝑ montes be¬
thel. Accelerauit enim inferm spolia detrahere.
festinaiitq p̾dari. reuersusq ut caprea. aut cer-¬
conuert̾ẽt. qui sunt montes bethel .i. domus dei.

Expanded text:
nymus, et consequenter illuc die tertio pervenit, nymus, et consequenter illuc die tertio pervenit, sicut historia refert, et venit in lodixit ei Deus die tertia . Sed ut ad incoeptum redeam, mira velocitas, mirabilis ille salvatricis gratiae cursus et recursus, ut in triduo trium temporum saeculi peccata deleret, omnes qui ante legem fuerant, omnes qui sub lege erant, cunctos qui sub gratia venturi erant, una Christi morte pariter salvaret, pro singulis temporibus singulos dies ejusdem mortis appendens. Tantam ejus velocitatem Spiritus sanctus innuebat cum prophetae imperans dicebat: Voca nomen ejus, Accelera, spolia detrahe, festina praedari . De hoc et illun Canticis: Revertere, similis esto, dilecte mi, capreae hinnuloque cervorum super montes Bethel . Acceleravit enim inferni spolia detrahere, festinavitque praedari, reversusque ut caprea, aut cervverteret, qui sunt montes Bethel, id est domus Dei,
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s scĩ : Siquidẽ ꝙ pat̾ filio sicut & filius testa¬
tur. calicem passionis dedit. q ipse filius ani¬
me sue in sua potestate ꝓpinauit. sicut ip̃e ait.
potestatẽ habeo ponendi animã meã. & sp̃s sgs
diũ triduana extitit. quam sc̃a tͥntas dispo-¬
suit. quãq ad obtinendã humano generi ꝓ¬
tura sola ꝑtulit. Non solum autẽ s ꝙ tota ui¬
ta eius annoꝵ sũoꝵ numero sc̃ẽ trinitati fa¬
mulatũ se exhibere. ꝙ eius precepto se obedire
innuit. Nam in tͥginta trib annis quib suꝑ
t̾ram ambulauit ternariꝰ est repetitus. hac so¬
la differentia qͦd unus ternarius ut .xxͣx sus
in decenũ limitẽ consurgit. alius ut simplex
sit in singłari limite subsistit. huiusin typũ
ysaac quoq ad immolandũ t̾nario mimero
dierum ductus ẽ. Nam de geraris ubi tunc
habitabat abraham usq ad montẽ moria .i.
sedem templi. iter dierũ triũ est. ut ait iero¬

Expanded text:
Spiritus sancti? Siquidem et Pater Filio sicut et ipse Filius testaSpiritus sancti? Siquidem et Pater Filio sicut et ipse Filius testatur, calicem passionis dedit, et ipse Filius animae suae in sua potestate propinavit , sicut ipse ait: Potestatem habeo ponendi animam meam . Et Spiritus Domini triduana exstitit, quam sancta Trinitas disposuit, quamque ad obtinendam humano generi ptura sola pertulit. Non solum autem, sed et tota vita ejus annorum suorum numero sanctae Trinitati famulatum se exhibere, et ejus praecepto se obedire innuit. Nam in triginta tribus annis quibus super terram ambulavit, ternarius est repetitus hac sola differentia, quod unus ternarius, ut triginta sint, in decenum limitem consurgit, alius ut simplex sit, in singulari limite subsistit. Cujus in typum Isaac quoque ad immolandum ternario dierum numero ductus est . Nam de Geraris, ubi tunc habitabat Abraham, usque ad montem Moria, id est sedem templi, dierum trium est, ut ait Hiero
Abbreviated transcription (Latin):
ernarius numerus qui apud secłares
quoq phylosophos insignis habet᷑. ꝓ eo
qd̵ impariũ ꝙ eorũ qui p̃ter unitatẽ nullãm ali¬
am recipiunt sectionẽ. pͥmus ẽ numeroꝵ. ap̾
nos longe ampliꝰ preclari nominis. mimo pri¬
me ac diume ẽ auctoritatis. tam ꝓpt̾ ipsam es-¬
sentiã scẽ & induudue tͥnitatis. quam ꝓ eo quod¬
saluator nr̃ tercia die resur rexit a mortuis. Et
ꝓfecto tercia dies hec ad idem ipsũ eiusdẽ scẽ
trmitatis respicit sacramentum. Iccirco namq
dñs non ante terciam resurrexit diem. quia con¬
gruũ fuit ut ꝓpitiationẽ sc̃e tͥnitatis triduana
nob̾ optineret mors carnis xp̃i. Alioquin cͦ cũ
trina subm̾sione baptizam. in nomine patris
ꝙ filii & sp̃s scĩ. complantari dicim᷑. unmo ue¬
re complantati facti sumus similitudini mo¬
tis eius. nisi quia eandẽ mortẽ suã quam ante
baptismũ suum appellauerat. triduo ꝑtulit
ꝙ ipse in nomine & obedientia patrisꝙ filii et

Expanded text:
ernarius numerus, qui apud saeculares quoque philosophos insignis habetur pro eo quod imparium et eorum, qui praeter unitatem nullam aliam recipiunt sectionem, primus est numerorum: Apud nos longe amplius praeclari nominis, imo primae ac divinae est auctoritatis, tam propter ipsam essentiam sanctae et indSalvator noster tertia die resurrexit a mortuis. Et profecto tertia dies haec ad idem ipsum ejusdem sanctae Trinitatis respicit sacramentum. Idcirco namque Dominus non ante tertiam resurrexit, quia congruum fuit ut propitiationem sanctae Trinitatis triduana nobis obtineret mors carnis Christi. Alioquin cur cum sub trina mersione baptizamur in nomine Patris, et Filii et Spiritus sancti complantati dicimur, imo vere « complantati facti sumus similitudini mortis ejus , » nisi quia eamdem mortem suam, quam ante baptismum suum appellaverat, triduo pertulit  ipse in nomine et in obedientia Patris, et Filii et
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ anĩca que prima ẽ. in qua creationẽ
mundi cepit ds̃ opari. ingredit᷑ saluator ad la¬
borẽ passionis. & ꝑ totã hanc ebdomadã que ma-¬
i ebdomada dicit᷑. salutẽ nr̃am oꝑat᷑. die sexto
cessauit. & in septimo requieuit. Tot dieb salu¬
tẽ hominis oꝑatus ẽ. quot dieb hominẽ. & qͥcqͥd
ꝓpt̾ hominẽ creauit in mundo disposuit. Et
ꝓ oꝑum diuersoꝵ creatione. alii plus. alii mi¬
nus rerum et officioꝵ diuersa quantitate con¬
secrati st̃. Prima hec dies qua cum tanta cla-¬
ritate opus ingredit᷑. salutifere passionis dig¬
nitati illius responderet. in qua dixit fiat lux
& facta ẽ lux. Et de singłis ceteroꝵ suo loco di¬
cetur. Nunc de huius diei officio pauca ꝑspi¬

Expanded text:
Dominica, quae prima est, in qua creationem mundi coepit Deus operari, ingreditur Salvator ad laborem passionis, et per totam hanc hebdomadam, quae major hebdomada dicitur, salutem nostram operatus, die septimo cessavit, et in sepulcro requievit. Tot diebus salutem hominis operatus est quot diebus hominem et quidquid propter hominem creavit, in mundo disposuit. Et prout operum diversorum creatione alii plus, alii minus rerum et officiorum diversa quantitate consecrati sunt. Primus hic dies, qua cum tanta claritate opus ingreditur salutiferae passionis, dignitati illius respondet in qua dixit: « Fiat lux, et facta est lux . » Et de singulis caeterorum suo loco dicetur; nunc de hujus diei officio pauca perspi
Abbreviated transcription (Latin):
sacramenta cõmemorauit. et ob hoc euangłicis de¬
corati sunt canticis. ymnos eisdẽ pene comunctos
habent. Completoriũ qͦ quia ap̃ quosdã canticũ
de euangłio habet. cum eodem cantico post psal¬
mos ymnũ ht̃ ꝯtiguũ. Nec mirũ. cum in psalmoꝵ
quoq titulis. nunc psalmꝰ cantici. nune canticum
psalmi inuemas. et ipsa cõmutatio ratione ñ careat.
Omniũ in cõmune horarũ dignitatẽ reuerendam
et hoc indicat quod earum iniciũ et finẽ pariter
referimus ad deum. Nam in inicio deũ in aduitori¬
um inuocamus. infine deo gr̃as referimꝰ¬

Expanded text:
sacramenta commemorant, et ob hoc evangelicis desacramenta commemorant, et ob hoc evangelicis decorati sunt canticis, hymnos eisdem pene conjunctos habent. Completorium quoque, quia apud quosdam canticum de Evangelio habet, cum eodem cantico post psalmos hymnum habet contiguum. Nec mirum, cum in psalmorum quoque titulis, nunc Psalmus cantici, nunc Canticum psalmi , et ipsa commutatio ratione non careat. Omnium in commune horarum dignitatem reverendam et hoc indicat, quod earum initium, et finem pariter referimus ad Deum. Nam initio Deum in adjutorium invocamus, in fine Deo gratias referim
Abbreviated transcription (Latin):
nocturnis uigiliis hee septem fint hore diei .uiiii.
matutina. pͥma. tercia. sexta. nona. uesꝑa. cõpleto¬
rium. matutne et uespe a ceter is horis ꝙ mimero
psalmoꝵ. et ordine ymnoꝵ ñ inmerito differunt.
Nam ex uet̾i quoq testamento. antiquã ut iã dictũ
est auctoritatẽ trahunt. Nec enĩ nicħ momenti ha¬
bere debuit in his antiqͥtas illa matutim et uesp¬
tini sacrificui. et ut supra repetã. ĩ molatio pasca¬
lis agni que fiebat in uesꝑa. et illud qͦd fiebat in
ingiła matutina. qua respexit dñs fup᷑ castra e
giptiorum. et interfecit exercitũ eoꝵ. et subuer¬
tit rotas curruũ. ferebant᷑q in ꝓfundũ. Itemq il¬
luid qͦd i.imundi creatione aliis horis tacitis. com¬
memorant᷑ uesꝑe et mane in senaria diuinoꝵ oꝑ¬
um distinctione. Iure gͦ ymnũ qͥ ẽ euangłice leti¬
cie exemplo dñi. qui hymno dicto exiuit in montẽ
oliuarum. his dũtaxat horis psalmi uetuste aucto¬
ritatis antecedunt. et quia ex euangłio maxima

Expanded text:
nocturnis vigiliis, hae septem sint horae diei, matutini, prima, tertia, sexta, nona, vespera, completorium, matutini et vesperae a caeteris horis et numero psalmorum et ordine hymnorum, non immerito differunt. Nam ex Veteri quoque Testamento, antiquam, ut dictum est, auctoritatem trahunt. Nec enim nihil momenti habere debuit in his antiquitas illa matutini et vespertini sacrificii, et, ut supra repetam, immolatio paschalis agni, quae fiebat in vespera , et illud quod fiebat in vigilia matutina, quia respexit Dominus supra castxercitum eorum, et subvertit rotas curruum, ferebanturque in profundum . Itemque illud quod in mundi creatione, aliis horis tacitis, commemorantur vespere et mane, in senaria divinorum operum distinctione . Jure ergo hymnum, qui est evangelicae laetitiae, exemplo Domini, qui hymno dicto exivit in montem Olivarum ; his duntaxat horis psalmi vetustae auctoritatis antecedunt, et quia ex Evangelio maxima
Abbreviated transcription (Latin):
uolentes deuocare. tum sc̃m ꝓpositum uituꝑando
qd̾ est miqua labia hab̾e. tũ nimiũ laudando. ni¬
miasq difficutrates artȩ uitȩ uł angustȩ portȩ
p̃tend̾e. qd̾ est linguam dolosam acuere. qui in¬
quã dehortantes eos ꝯtempnit &̾ audire nũtlt
ꝯfortat amiã suam. &e dicit illud qd̾ in alła
canimꝰ. D̃s uidex iustus. fortis & patiens nun¬
qͥd irascet᷑ ꝑ singłos dies. uidelicet cũ alibidicat
&e eum qui uenit ad me ñ eiciam foras. Tandẽq
de infirmitate ꝯualescens. & uiã mandatoꝵ
am̃ que in angusto inicio cepta fuerat dilata¬
to corde ꝑcurrens dicit qd̃ in intͦitu cantatũ ẽ
factus est dñs ꝓtector ms. & eduxit me in latitu

Expanded text:
volentes devocare, tum sanctum propositum vituperando, volentes devocare, tum sanctum propositum vituperando, quod est iniqua labia habere, tum nimium laudando nimiasque difficultates arctae viae vel angustae portae praetendere , quod est linguam dolosam acuere; qui, inquam, dehortantes eos contemnit, et audire non vult, confortat animam suam, et dicet illud quod in alleluia cantamus: Deus, judex justus, fortis et patiens, nunquid irascetur per singulos dies? Videlicet cum alibi dicat: « Et eum qui venit ad me, non ejiciam foras , » tandemque de infirmitate convalescens, et viam mandatorum Domini, quae angusto initio coepta fuerat, dilatato corde percurrens, dicit quod in introitu cantatum est: Factus est Dominus protector meus: et eduxit me in latitu
Abbreviated transcription (Latin):
Nica scła legr̃ hoc eungłium
Homo quidam fecit cenã magnam. & uo¬
cauit multos. Notũ est aut̃ qr ꝑ multos qui
uocati fuerant. & hora cenȩ ceꝑunt se excusa¬
re. ꝯtemptores sigc̃ant᷑. qui plus terrena quã
celestia diligunt. qui ampliꝰ reb corꝑalib
qͣm sp̃ualib occupant᷑. & ꝑ hoc qd̾ ait quisq illoꝵ
rogo te habe me excusatum. qd̾ inqͣm dicit rogo. &
tam̃ uenire ꝯtempnit. qd̾ sonat humilitas in uo¬
ce suꝑbia in actione. ꝑ hoc plane ut dictũ est ex¬
quere. mundũ relinque. respond̾̃e solet. ora pro
me. qr peccator sum. hoc facere ñ possum. Dicen¬
do pecc̃or sum humilitatẽ insinuat. subungen
do ꝯu̾ti ñ possum. suꝑbiam demonstrat. De his gͦ
labiis iniquis. de hac tingua dolosa ingradałi
nos libariposcimus. Rectȩ pulchie at ꝯsonȩ e
gregius dĩ seruus qui nos inuitat dicit in p̾eun¬
te epła. filioli mei ñ diligamꝰ uerbo neq lingua.
dolosam qui ꝯtempint solent enĩ alios qͣ ꝯuerti

Expanded text:
nica secunda legitur hoc evangelium: Homo quidam fecit caenam magnam, et vocavit multos . Notum est autem quia per multos qui vocati fuerant et hora coenae coeperunt excusare, contemptores significantur qui plus terrena quam coelestia diligunt, qui amplius rebus corporalibus quam spiritualibus occupantur. Et per hoc quod ait quisque illorum: Rogo te, habe me excusatum , quod inquam, dixit: Rogo et tamen venire contemnit, quod sonat humilitas in voce, superbia in actione, per hoc plane, ut dictum est, exquere, mundum relinque, respondere solet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum. Dicendo: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungendo: Converti non possum, superbiam demonstrat. De his ergo labiis iniquis, de hac lingua dolosa , in graduali nos liberari poscimus. Recte, pulchre atque consone servus egregius, qui nos invitat, dicit in praeeunte epistola: Filioli mei, non diligamus verbo neque lingua, dolosam qui contemnit solent enim alios converti
Abbreviated transcription (Latin):
hominis: ⁊ uultũ cłi ñ uererie Nam uultꝰ
dm̃ suꝑ facientes mala. Tugͦ plus times
ob ꝓb̃a qͣm tormenta. ⁊ qui trepidas ad
linguam carnis. contempnis gladiũ qui
aeuorat carnes : Heccine est uila mors
pulcherrima compositio. qua informa¬
rite scribis scientiȩ huiꝰ apphensione. cuiꝰ
studio & amore sic ferues. ut ñ uerearis sc̃o
ꝓposito p̃iudiciũ facere: S queso te qd̃ me¬
moriale uirtutis. que laus discipline. qͥs

Expanded text:
hominis, et vultum Dei non vereri? Nam vultus hominis, et vultum Dei non vereri? Nam vultus Domini super facientes mala . Tu ergo plus times opprobria quam tormenta; et qui trepidas ad linguam carnis, contemnis gladium qui devorat carnes? Haeccine est illa morum pulcherrima compositio, qua informari te scribis scientiae hujus apprehensione, cujus studio et amore sic ferves, ut non verearis sancto proposito praejudicium facere? 2. Sed quaeso te, quod memoriale virtutis, quae laus
Abbreviated transcription (Latin):
uocatus ałbas. in sp̃u timoris ambu¬
lare. Bñ facis agnoscens debitũ tuȩ ꝓmis¬
sionis: & auate reatũ solutionis ñ diffitenꝰ.
S uolo te ñ solum quid: s & cui ꝓmiseris
cogitare. Namego nichil mͥ usurpo: ex eo
lis. frustra ꝓinde times expbratũ tͥ iri a
me. suꝑ frustratoria diłone: qui testis acci¬
tus sũ & ñ dñs uoti. uidi & gauisus sũ. &
hoc oro ut gaudiũ meũ plenum sit: qd̾ ñ
erit. ñ cũ fuerit impleta ꝓmissio. Terminũ
posuisti. quem ñ oportuit transgredi. Trãs¬
gressus es. quid ad me: Tuo dño stas. aut
cadis. Michi sane decretũ est. ꝓ immminenti
ꝑicło ñ ꝓbris. ñ minis agere tecũ s moni¬
tis: idq quatinꝰ equo admiseris animo.
Sime audieris. bñ. siñ ego ñ iudico quẽqͣ.
est qui querat &e iudicet. Qui enĩ uidicat
nos. dñs est. Et hinc t̾ plus timendũ ar¬
bitror. ac dolendũ. qr ñ homini mentitus
es. s do̾. Et si ego tue ut uis uerecundiȩ

Expanded text:
vocatus abbas, in spiritu timoris ambulare. 1. Bene facis agnoscens debitum tuae promissionis, et dilatae reatum solutionis non diffitens: sed volo 116 te non solum quid, sed et cui promiseris, cogitare: nam ego mihi nihil usurpo ex eo qlis. Frustra proinde times exprobratum tibi iri a me super frustratoria dilatione, qui testis accitus sum, et non dominus voti. Vidi et gavisus sum; et hoc oro, ut gaudium meum plenum sit: quod non erit, nisi cum fuerit impleta promissio. Terminum posuisti, quem non oportuit transgredi. Transgressus es, quid ad me? tuo domino stas, aut cadis. Mihi sane decretum est pro imminenti periculo non probris, non minis agere tecum, sed monitis; idque quatenus aequo admiseris animo. Si me audieris, bene; si non, ego non judico quemquam: est qui quaerat et judicet; qui enim judicat nos, Dominus est . Et hinc tibi plus timendum arbitror ac dolendum, quia non homini, sed Deo mentitus es. Etsi ego tuae, ut vis, verecundiae p
Abbreviated transcription (Latin):
uit quẽ erat denuo ablaturꝰ. ut esset supͣ
modũ peccans pecc̃m: & gr̃a subintrauit
ut abundaret delictũ. Qd̃ tam̃ ñ fuit cul¬
padantis: s addentis p̃uaricationẽ. Sui
nimirũ arbitrii erat.quo male liber libe¬
rũ habuit cont̾stare sp̃m. contempn̾e gr̃am.
nͨ mancipare effectui suggestũ di. ut pos¬
set dice̾. gr̃a dĩ in me uacua ñ fuit. Tu si sa¬
pis. illius insipientia ꝓdit tͥ: & lauabis
manus tuas in sanguine pecc̃oris: &e curab̃
cito absolu̾e te a laqueo ꝑditionis. me a
timore horribili. Ego enĩ haud secꝰ fateor
tor affectu. Ea ꝓpt̾ ad omnẽ recordationẽ
tui animã meam transuerb̾at gladius is¬
te timoris tanto acerbiꝰ. quanto te minꝰ ti¬
mentẽ consido. Scio nẽpe u de talib lege¬
rim. Cũ dix̾it pax & securitas. tc̃ subi¬
taneꝰ eis suꝑueniet int̾itus. tanꝗͣ in utero
habenti ce ñ effugient. Multa aut̃ p̃sentio

Expanded text:
vit, quem erat denuo ablaturus, ut esset supra vit, quem erat denuo ablaturus, ut esset supra modum peccans peccatum; et gratia subintravit, ut abundaret delictum: quod tamen non fuit culpa dantis, sed addentis praevaricationem. Sui nimirum arbitrii erat, quo male liber liberum habuit constristare spiritum, contemnere gratiam, nec mancipare effectui suggestum Dei, ut posset dicere: Gratia Dei in me vacua non fuit . 4. Tu si sapis, illius insipientia proderit tibi, et lavabis manus tuas in sanguine peccatoris, et curabis cito absolvere te a laqueo perditionis, me a timore horribili. Ego enim haud secus fero, tor affectu. Ea propter ad omnem recordationem tui, animam meam transverberat gladius iste timoris, tanto acerbius, quanto te minus timentem considero. Scio nempe, ubi de talibus legerim: Cum dixerint, pax et securitas, tunc subitaneus eis superveniet interitus, tanquam in utero habenti, et non effugient . Multa autem praesentio
Abbreviated transcription (Latin):
uno sp̃u ambulare. sicut & uno censeri no¬
mine. cũ altero illo choma olim scił p̃posito
de beuerla. quicũ se simiłr nr̃o ordini ⁊ nr̃e
domui toto desiłio deuouisset cepit indu-¬
ciari. ⁊ ita paulatim refrigescere. donͨ subi¬
ta & horrenda morte p̃reptus. factꝰ de medio
est. scłaris ⁊ p̃uaricator. & duplo filius ge¬
henne. qd̃ ab eo si fieri potest auertat mise¬
rator ⁊ misericors dñs. Extat epła quã ad
eũ frustra scripsi. nͥ qd̃ meam ipsius animã
lib̾aui: denuncians qd̃ in me fuit. que opor¬
tuit fieri cito. Beatus foret: sime audisset.
Dissimulauit: mundus ego sũ a sanguine
eius. uerũ id ñ sufficit mͥ. qr & sisim in fac¬
to illo securꝰ de me. illa tam̃ quȩ ñ querit
quȩ sua sunt caritas. urget me lugere illũ
qui securꝰ ñ exiit. qm̃ male securꝰ iuixit O
iudicioꝵ di abyssus multa. o terribilis in
consiliis ds̃ suꝑ filios hominũ. Sp̃m dona¬

Expanded text:
uno spiritu ambulare, sicut et uno censeri nouno spiritu ambulare, sicut et uno censeri nomine, cum altero illo Thoma, olim scilicet praeposito de Beverla, qui cum se similiter nostro Ordini et nostrae domui toto desiderio devovisset, coepit induciari, et ita paulatim refrigescere, donec subita et horrenda morte praereptus factus de medio est saecularis et praevaricator, et duplo filius gehennae quod ab eo, si fieri potest, avertat misericors et miserator Dominus!. Exstat epistola, quam ad eum frustra scripsi : nisi quod meam ipsius animam liberavi, denuntians, quod in me fuit, quae oportuit fieri cito. Beatus foret, si me audisset. Dissimulavit: mundus ego sum a sanguine ejus. Verum id non sufficit mihi; quia etsi sim in facto isto securus de me, illa tamen, quae non quaerit quae sua sunt, charitas urget me lugere illum qui securus non exiit, quoniam male securus vixit. O judiciorum Dei abyssus multa! o terribilis 117 in consiliis Deus super filios hominum! Spiritum dona
Abbreviated transcription (Latin):
salubriꝰ disceres iħm. & hunc crucifixũ.
quã utiq scientiã haud facile il qui mun¬
ao crucifixus ẽ app̃hendit. Falleris fili.
falłis. si te putas intienire apd̃ mundi
magistros: quã soli xp̃i discipłi .i. mundi
contemptores di mun̾e assequunt᷑. Neq
enĩ hanc lectio docet s unctio. ñ litera.
s sp̃c: ñ eruditio. s exercitatio in man¬
datis dñi. Seminate inquit uob̃ ad iusti¬
ad animã. ⁊ ex quo formet᷑ granu uite.
sticiã seminasti. nondũ spei manipulos
messuisti: ⁊ ueram te p̃sumis sectari sci¬
entiame sisi forte ꝓuera supponit᷑ uia
que inflat: ⁊ stultius erras appendens ar¬
gentũ tuũ ñ in panib. & labores tuos
ñ in saturitate. Obsecro redi ad cor. &
dulsisti inturiã di. ñ esse annũ placabilẽ
dño. s discordiȩ seminariũ. irȩ fomitẽ.
nut̾mentũ apostasie. qui sp̃m extinguat.
gr̃am int̾cludat. teporem afferat. illum qui
do solet uomitũ ꝓuocare. Heu heu uidĩs mͥ

Expanded text:
 disceres Jesum, et hunc crucifixum! quam utique scientiam haud facile, nisi qui mundo crucifixus est, apprehendit. Falleris, fili, falleris, si te putas invenire apud mundi magistros, quam soli Christi discipuli, id est mundi contemptores, Dei munere assequuntur. Nec enim hanc lectio docet, sed unctio; non littera, sed spiritus; non eruditio, sed exercitatio in mandatis Domini. Seminate, inquit, vobis justiad animam, ex quo formetur granum vitae, stitiam seminasti, nondum spei manipulos messuisti; et veram te praesumis sectari scientiam! nisi forte pro vera supponitur illa quae inflat. Et stultius erras appendens argentum tuum non in panibus, et labores tuos non in saturitate. Obsecro, redi ad cor, et dulsisti in injuriam Dei, non esse annum placabilem Domino, sed discordiae seminarium, ira fomitem, nutrimentum apostasiae, qui spiritum exstinguat, gratiam intercludat, teporem afferat illum qui Deo solet vomitum provocare. 3. Heu! heu! videris mihi
Abbreviated transcription (Latin):
t hec quidem que predicta sunt ex-¬
trinsecus uisa et audita sunt. intrmn-¬
parentia signa fuerunt. Intus enu beati a-¬
płimundo corde dm̃ uidebant. animarũ
suarũ secreta magna cum maiestate subeuntẽ.
suamq forntudinẽ largiflua dulcedine temꝑ¬
antem. ut adbuc fragilia mortaliũ hominũ pec¬
tora. non tam miraculo potentie terreret. qmͣ
intimo sensu gr̃e letificaret. Ibi enun erat de qͦ
in nouos utres cordiũ. missum erat feruidũ

Expanded text:
t haec quidem quae dicta sunt extrinsecus visa vel audita sunt; intrinoris apparentia signa fuerunt. Intus enim beati apostoli mundo corde Deum videbunt animarum suarum secreta magna cum majestate subeuntem, suamque fortitudinem largiflua dulcedine temperantem, ut adhuc fragilia mortalium hominum pectora, non tam miraculo potentiae terreret quam intimo sensu gratiae laetificaret. Ibi enim erat, de qu, id est in novos utres cordium, missum erat fervidum
Abbreviated transcription (Latin):
eria quarta uenditio capitis nr̃i toti
usitate pͥncipum ẽ. Hac namq die abiit iudas
et locutus ẽ cum pͥncipib sacerdotũ et magi¬
stratib quẽ admodũ iħm tradẽt eis. Et gauisi
sunt. et pacti sunt illi pecuniã dare. et spopõ¬
dit. Igitur ꝓ eo qͦd eccła hac die capite diminu¬
ta ẽ. deponit hac eadẽ die consuetudinalẽ ꝓces¬
sionis sue cultũ. tociusq nocturni atq diur-¬
ni psallendi post hanc diẽ gaudiũ obscurat
usitatũ. Q ꝑ totũ anni circulũ inpenitenti¬

Expanded text:
eria quarta venditio capitis nostri, tousitatae principium est. Hac namque die « abiit Judas et locutus est cum principibus sacerdotum et magistratibus quemadmodum Jesum traderet eis. Et gavisi sunt, et pacti sunt illi pecuniam dare. Et spopondit . » Igitur pro eo quod Ecclesia hac die capite diminuta est, deponit hac eadem die consuetudinalem processionis suae cultum, totiusque nocturni atque diurni psallendi post hanc diem, gaudium obscurat usitatum. Sed et per totum anni circulum in poenitenti
Abbreviated transcription (Latin):
leui. Leuite infert̃ oblationes ĩ altari.
Leuite cõponunt mensã dñi. Leuite oꝑiunt
archã testam̃ti. Non enĩ om̃s uident alta
Qui ppt̾ea altari albis induti assistunt. uͭ ce¬
lestẽ uitã habeant. candidiq ad hostias ⁊ m¬
maculati accedant. mundi scił corꝑe.⁊ incor¬

Expanded text:
. Levitae inferunt oblationes in altari, levitae componunt mensam Domini, levitae operiunt arcam Testamenti. Non enim omnes vident alta Qui propterea altari albis induti assistunt, ut coelestem vitam habeant, candidique ad hostias et immaculati accedant, mundi scilicet corpore, et incor
Abbreviated transcription (Latin):
mo sit specialis unus. ce om̃s homines species
sint unius. ut ipsi qͦ gentiles ꝑhibent phyloso¬
pħi. scrutare quecumq in indiuidius num̾os
faciunt. &e nicħ om̃mo muenies pret̾ solã mul¬
titudinem accidentiũ. S hec ut dictum est. a
diuinitate penitꝰ aliena sunt. Quappt̃ nec est
cur uł uñ dicat᷑ płalitas dorm. Q¬

Expanded text:
homo specialis unus, et omnes homines specie homo specialis unus, et omnes homines specie sint unus, ut ipsi quoque gentiles perhibent philosophi, scrutare quaecunque in individuis numerum faciunt, et nihil omnino invenies praeter solam multitudinem accidentium. Sed haec, ut dictum est, a divinitate penitus aliena sunt. Quapropter nec est cur vel unde dicatur pluralitas deorum.
Abbreviated transcription (Latin):
dcirco aut̾ tres ꝑsonas ꝯfitentes. ꝓhibemur .xxi.¬
tres dos nicħominꝰ dicere phibem᷑. qi nͨ ipsa
que p̃dicta est relatio do ꝑ accidens euenit. nͨͦ
aliud qd̾ libet accidens diuinȩ substantiȩ sȩ
interserit. Non enĩ inhis trib ꝑsomis ulla est
diu̾sitas aut quantitatis aut qualitatis. aut
temꝑis. aut loci. aut faciendi aut patiendi. aut
situs. aut habendi. Quantitatis: eo qd̾ sub
inmensus. Qualitatis: eo qͦd item substantiałr
equȩ sit sc̃s. iustus. & bonus. Temꝑis: eo qd̾ e¬
quȩ sine iniciosit. Loci: eo qd equȩ incircũscͥp¬
tus sit. & in om̃i loco. Faciendi: eo qͦd oꝑatio tͥ¬
nitatis equȩ inꝑmũtabilis sit. Patiendi: eo qd̃
equȩ nulli subiaceat passioni. Situs: eo qd̾ mil
la teneat᷑ positione locali: iacendi. aut sedendi.
ce his similia. Unde gͦ numus dõꝵ in t̾nitate
potest astrui. u deest accidentiũ multitudo.
que sola in his que sub eadem speciȩ sunt indi¬
uidius numerũ facit: Nam uerbi grã cũ ho

Expanded text:
irco autem tres personas confitentes, tres deos nihilominus dicere prohibemur, quia nec ipsa, quae praedicta est, relatio Deo per accidens evenit, nec aliud quodlibet accidens divinae substantiae se interserit. Non enim in his tribus personis ulla est diversitas, aut quantitatis, aut qualitatis, aut temporis, aut loci, aut faciendi, aut patiendi, aut situs, aut habendi. Quantitatis, eo quod subtus aeque sit immensus; qualitatis, eo quod item substantialiter aeque sit sanctus, justus et bonus; temporis, eo quod aeque sine initio sit; loci, quod aeque incircumscriptus et in omni loco sit; faciendi, eo quod operatio Trinitatis aeque impermutabilis sit; patiendi, eo quod aeque nulli suhjacet passioni; situs, eo quod aeque nulla teneatur positione locali jacendi, aut sedendi. et his similia. Unde ergo numerus deorum in Trinitate potest astrui, ubi deest accidentium multitudo, quae sola in his quae sub eadem specie sunt, individuis numerum facit? Nam verbi gratia, cum sit
Abbreviated transcription (Latin):
defectu minorari. Sane de celebrima opi¬
nione tua spes in sinu ȩccłȩ reposita est:
eã minime casurã qm̃ fundata credit᷑ supͣ
firmã petrã. Ex ea nos tuam edocti deuo¬
tionẽ. desid̾io desidauimꝰ in sacrariũ tuȩ
familiaritatis recipi: ibiq recordationẽ te¬
cũ esse. uͥ ce ipsũ furatus colloquiis morta¬
liũ. ꝓ mortalib loqueris cũ rege angłoꝵ
Porro huic desidio nr̃o .ii. trecensis archidi¬
aconꝰ plurimũ adiecit: uir morib & litte¬
ratura conspicuus. Eũ tͥ censeremꝰ cõmen¬
dandũ: ñ constaret illos quos tua digna¬
ris grã cõmendatione alia ñ egere. Si nescis
illius &ẽ attestatione didicimꝰ te in ȩccła es¬
se qui ad eruditionẽ uirtutis & exemplo
sufficias & uerbo. Cet̾um ne litteris ꝓlixi¬
orib onereris. scͥpto ponimꝰ finẽ supͤdictȩ
petitiom donec exaudiri meream᷑. finẽ mini¬
me posit᷑. Quid aut̃ ex hoc amini geras: doce¬

Expanded text:
defectu minorari. Sane de celeberrima opidefectu minorari. Sane de celeberrima opinione tua spes in sinu Ecclesiae reposita est, eam minime casuram, qfirmam petram. Ex ea nos tuam edocti devotionem, desiderio desideramus in sacrarium tuae familiaritatis recipi, ibique recordatione tecum esse, ubi teipsum furatus colloquiis mortalium, pro mortalibus loqueris cum rege Angelorum. Porro huic desiderio nostro Gebuinus Trecensis archidiaconus plurimum adjecit, vir moribus et litteratura conspicuus. Eum tibi censeremus commendandum, nisi constaret illos quos tua dignaris gratia, commendatione alia non egere. Si nescis, illius etiam attestatione didicimus, te in Ecclesia eum esse, qui ad eruditionem virtutis, et exemplo sufficias et verbo. Caeterum ne litteris prolixioribus onereris, scripto ponimus finem, supradictae petitioni donec exaudiri mereamur, finem minime posituri. Quid autem ex hoc animi geras, doce
Abbreviated transcription (Latin):
alsamũ ex odore suo. & arborẽ alb̾em.
ex fructu cognosci: paucos credimꝰ ig
innotuit: qͣm sis & ad scĩmoniam cõpositꝰ.
& integer ad doctrinã. Cũ enĩ locoꝵ inter¬
sticio longius a te separem᷑. ad nos tam̃ usq
ꝑuenit. qm̃ iocundas noctes cũ tua rachele
ducas. quȩ ꝓgenies ex liat̾ exub̾et: qͣm cot̾
te exhibeas &e cuitorem uirtutis: & hostem
carnis. sion aliũ loquunt᷑ te: quicũꝙ nobis
loquunt᷑ de te. Talis ẽ odor olei effusi nomi¬
nis cui: talia iã tuoꝵ p̃mia m̾itoꝵ. Has ex
agro tuo spicas. añ supremã colligis messi.¬
onẽ. In hac enĩ uita quedã merces uirtutis
ẽ conspicuũ ⁊ inmortale testimoniũ. Hoc
ipsas comparat: hoc sibi ipsa custodit. hꝰ
splendor ñ minuit᷑ inuidia: ñ ext̾iorib stu¬
diis adiuuiat᷑. Quippe bonoꝵ existimatio
sicut falsis delationib auferri ñ potest:
ita nͨ adulatoriis fauorib acquiri. Penes
ipsas ẽ eam uel ub̾tate uirtutũ ꝓficere: uel

Expanded text:
alsamum ex odore suo, et arborem ex fructu cognosci, paucos credimus iginnotuit quam sis et ad sanctimoniam compositus, et integer ad doctrinam. Cum enim locorum interstitio longius a te separemur, ad nos tamen usque pervenit quam jucundas noctes cum tua Rachele ducas, quae progenies ex Lia tibi exuberet, quam totum te exhibeas et cultorem virtutis, et hostem carnis. Non alium loquuntur te, quicunque loquuntur nobis de te. Talis est odor olei effusi nominis tui, talia jam tuorum praemia meritorum. Has ex agro tuo spicas ante supremam colligis messionem. In hac enim vita quaedam merces virtutis est conspicuum et immortale testimonium. Hoc ipsa sibi comparat, hoc sibi ipsa custodit. Hujus splendor non minuitur invidia, non exterioribus studiis adjuvatur. Quippe bonorum existimatio, sicut falsis delationibus auferri non potest, ita nec adulatoriis favoribus acquiri. Penes ipsos est, eam vel ubertate virtutum proficere, vel
Abbreviated transcription (Latin):
Istius gͦ dapis bñdictio. gracia maior
Ub̾ior fructus. perpetuansq uigor.
Hoc sane totum uerbis confertur in illied.
Que subdit sac̾fex non sua sed domiNi.
Quippe recensurus q̃ ꝓtulit ipse uel egit
Cũ cenans idem cena beata fuit¬
Premittit dicens qui pͥdie quã pateretur.
Panis in hoc uerbo. s adhuc cõmunis ab ara.
Sumit᷑. ac sumptum tollit utraq manu¬
les manꝰ.

Expanded text:
Istius ergo dapis benedictio, gratia major, Uberior fructus, perpetuansque vigor. Hoc sane totum verbis confertur in illis, Quae subdit sacrifex, non sua, sed Domini. Quippe recensurus, quae protulit ille, vel egit, Cum coenans idem, coena beata fuit. Qui pridie quam pateretur, Panis in hoc verbo, sed adhuc communis, ab ara Sumitur, et sumptum tollit utraque manu.
Abbreviated transcription (Latin):
passionẽ mortis gła
&e honore coronatũ.
et a nr̃is que ipse por¬
tauerat peccĩs ablutũ.
recte a ccipimus illum suo baptismo in morte
sua baptizatũ. atq ut eundẽ ad nos transfun¬
deret baptismũ sanguinẽ & aquam de latere
suo fudisse iam mortuũ. Baptismũ quo a io¬
hanne baptizatus. ẽ: non ad eandem rẽ ꝑtinu

Expanded text:
passionem mortis gloria et honore coronatum, et a nostris quae ipse portaverat peccatis ablutum , recte illum accipimus suo baptismo in morte sua baptizatum atque ut eumdem suum ad nos transfunderet baptismum, sanguinem et aquam de latere suo profudisse jam mortuum. Baptismum quo a Joanne baptizatus est
Abbreviated transcription (Latin):
onem uoluit designare martirii. qua & se ip¬
sum & illos dicebat consuminari. Unde & ali-¬
bi depassione sua loquit᷑ dicens. Baptismo ha-
beo baptizari. & quomodo coartor usq dũ ꝑfici¬
at᷑ : Grece autẽ baptismus. latine ablutio dicit᷑.
Quas gͦ sordes habebat dñs. ut baptismo passi-¬
onis ablueret᷑: Nempe mortalitatẽ nr̃am. et
passibilitatẽ. ꝓpt̾ quam sordidus ce contempti-¬
bilis apparuit hominib sicut & in zacharia
legimus. Lħc autẽ indutus erat sordidis uesti¬
b. Dixit autẽ angłs his qui stabant coram eo.
Auferte ab eo uestim̃ta sordida. Iħs inquit erat¬

Expanded text:
onem voluit designare martyrii, qua et iponem voluit designare martyrii, qua et ipsum et illos decebat consummari. Unde et alibi de passione sua loquitur: « Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coaretor usque dum perficiatur? » Graece autem baptismus, Latine ablu io dicitur, Quas ergo sordes habebat Dominus, ut baptismo passionis ablueretur? Nempe mortalitatem nostram et passibilitatem, propter quam sordidus et contemptibilis apparebat hominibus sicut in Zacharia legimus: « Jesus autem indutus erat sordidis vestibus. Dixit autem angelus his qui stabant coram se: Auferte ab eo vestimenta sordida . » Jesus,
Abbreviated transcription (Latin):
ed unus militum inquit euũgłista:
lancea latus eius aꝑuit: & continuo exiuit san¬
guis et aqua. Cur gͥ hec fieri maluit: Uideli¬
cet ut illam suꝑ nos effundet
aquã. cum sanguine suo:
quam dum cõmendaret
dixerat. Nisi quis re¬
natus ex aqua & sp̃u¬
dere regnum dĩ. Siqui¬
dem huius aque sacramentũ ab hoc miracło
sumpsit exordiũ. Baptizatus gͦ dñs in passio¬
ne sua. talẽ ad nos sue salutifere mortis par¬
ticipationẽ. iam mortuus emisit. Non est no¬
uum hoc aut mirũ. qͦd illum in passione sua
dicimus baptizatũ. Matre filioꝵ ⁊ebedei pos¬
tulante ac dicente. magist̾ dic ut sedeant hi
duo filii mei. unus ad dext̾am & alius ad sim-¬
stram. in regno tuo: respondens dixit. potes¬
tis bibere calicẽ quẽ ego bibiturꝰ sum. Aut bap¬
tismo quo ego baptiror. baptizari: Qui cũ res¬
pondissent possumus. calicẽ quidẽ meũ bibetis.
& baptismo quo ego baptiror. baptirabimini:
& ceta. Nomine calicis siue baptismi. passi¬

Expanded text:
ed unus militum, inquit evangelista, lancea latus ejus aperuit, et continuo exivit sanguis et aqua . » Cur igitur hoc fieri maluit? Videlicet, ut illam super nos effunderet aquam cum sanguine suo, quam dum commendaret, dixerat: « Nisi quis renatus fuerit ex aqua et Spidere regnum Dei . » Siquidem hujus aquae sacramentum ab hoc miraculo sumpsit exordium. Baptizatus ergo Dominus in passione sua , talem ad nos salutiferae mortis participationem jam mortuus emisit. Non est novum hoc aut mirum, quod illum in passione sua dicimus baptizatum, matre filiorum Zebaedei postulante ac dicente: « Magister, dic ut sedeant hi duo filii mei, unus ad dexteram tuam, et alius ad sinistram tuam in regno tuo , » respondens dixit: « Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum, aut baptismo quo ego baptizor, baptizari? » Qui cum respondissent: « Possumus, calicem, inquit, meum bibetis, et baptismo, quo ego baptizor, baptizabimini , » etc. Nomine calicis sive baptismi passi
Abbreviated transcription (Latin):
quomͦꝰ ẽ. quomͦ est: Immo climemus. & ne desit.
quid clamemus. pulsemus ostium amici qͥ tres
panes accõmodare consueur .i. fidẽ. spem. et caritatẽ.
que in hoc maxime negotii necessaria st̃. Patitur
enĩ nos ñ contͣdicentes. s nosse cupientes. Igͥ ne oĩo
nesciamus quomͦ ẽ: libet nunc intueri in ordine tã
admirabilis sacͥficu tria. qu in oꝑe cuiuslibet au¬
ctoris egregi requirere conlieimus .i. mat̾iam.
intentionem. causam finalẽ siue utilitatẽ. Que cum
singła nob̃ fidei manu pulsantib gr̃ẽ clauiclasecre¬
tarius ueritatis aꝑuerit: etłinondũ facie ad faciẽ
saitem ꝑspecłm et in engnate uidebimꝰ quomͦ. ẽ.¬

Expanded text:
Quomodo est? quomodo est? Imo clamemus. Et ne desit Quomodo est? quomodo est? Imo clamemus. Et ne desit quid clamemus, pulsemus et ostium amici, qui tres panes commodare consuevit , id est fidem, spem, charitatem, quae in hoc maxime negotio necessaria sunt. Patitur enim nos, non contradicentes, sed nosse cupientes. Igitur ne omnino nesciamus quomodo est, libet nunc intueri in ordine tam admirabilis sacrificii tria, quae in opere cujuslibet auctoris egregii requirere consuevimus, id est materiam, intentionem, causamque finalem sive utilitatem. Quae cum singula nobis, fidei manu pulsantibus, gratiae clavicula secretarius veritatis aperuit, « et si nondum facie ad faciem, saltem per speculum et in aen
Abbreviated transcription (Latin):
uraculum tante nouitatis integrascit. et
quicquitl dicere conam᷑. collatꝰ cum re ser¬
mo uir ullius apparet ẽẽ momenti. Nam maxͤ
ficit. et incircumcisa labia. mentẽ nichilominꝰ
incircũcisam. in suis ceptis temeritatis. et impu¬
dentie coarguit. Quis mnĩ nouit ordinẽ celi. aut
ponet rationes eius in terra: Ordo namq celi pre¬
senti nob̾ ex capitulo effulsit. cuiꝰ claritatẽ ferre
ñ ualuit sepe nominatꝰ et nominandus achis.
abiturus hinc in sacraruĩ celi. pontifex summꝰ
ꝑ uiam passionis. sacͥficat modo mirabili scd̾m
ordinẽ suum. scđdm celestusacͥficii ritũ. accipi¬
ens panẽ in scãs ac uenerabiles manꝰ suas. et di¬
cens. hoc ẽ corpꝰ meum. accipies p̃clarũ calicem
uiui. et dicens. hic ẽ calix sanguinis mei. Qͥd gͦ.:
silebimus. et silentio nr̃o uidehim᷑ conscientes
ẽẽ bis quoꝵ polluta labia non tetigit seraphin
rubenti calculo quem attulii de altari. et dicunt sẽꝑ

Expanded text:
raculum tantae novitatis integrescit, et quidquid dicere conamur, collatus cum re sermo, vix ullius apparet esse momenti. Nam maximficit, et incircumcisa labia mentem nihilominus incircumcisam in suis coeptis, temeritatis, impudentiae, coarguunt. « Quis enim novit ordinem coeli, aut ponet rationes ejus in terra? » Ordo namque coeli praesenti ex capitulo nobis effulsit, cujus claritatem ferre non valuit saepe nominatus et nominandus Achis . Abiturus hinc in sacrarium coeli pontifex summus per viam passionis sacrificat modo mirabili secundum ordinem suum, secundum coelestis sacrificii ritum, accipiens panem in sanctas ac venerabiles manus suas, et dicens: « Hoc est corpus meum, » accipiens praeclarum calicem vini, et dicens: « Hic est calix sanguinis mei . » Quid ergo? silebimus, et silentio nostro videbimur consentientes esse his, quorum polluta labia non tetigit Seraphim rubenti calculo , quem attulit de altari, et dicunt semper:
Abbreviated transcription (Latin):
Sic enĩ precepit moyses cũ montẽ subiit. ha¬
betis inquit aaron & ur uobiscũ. siquid na-¬
tũ fuerit questionis. referetis ad ipsos. Illum
loquor moysen qui uenit ꝑ aquã & ñ inaqua
solũ. s in aqua & sanguine. Et ido plus qͣm mo¬
yses: qr & insangume uenit. Et qm̃ pur ⁊ aaron

Expanded text:
Sic enim praecepit Moyses cum montem subiit: Habetis, inquiens, Aaron et Hur vobiscum: si quid natum fuerit quaestionis, referetis ad ipsos . Illum loquor Moysen, qui venit per aquam, et non in aqua solum, sed in aqua et sanguine. Et ideo plus quam Moyses, quia et in sanguine venit. Et quon
Abbreviated transcription (Latin):
tentiaꝵ eius. necñ & illum qui inscͥbr̃ scito
te ipsum. ⁊ animaduertite quanta & ipsi sil¬
uescant segete sacͥlegioꝵ atq erroꝵ. qͥd senti
inferos. de sacram̃to altaris. de potestate li¬
gandi atq soluendi. de originali pecc̃o. de ꝯcu-¬
piscentia. de pecc̃o delectationis. de pecc̃o infir-¬
mitatis. de pecc̃o ignorantie. de oꝑe peccati.
de uoluntate peccandi. Et si quid iudicatis
me iuste moueri. mouemini ce uos: ac ne frus¬
tra moueamini. agite ꝓloco quẽ tenetis ꝓ dig¬
nitate qua polletis. ꝓ potestate quã accepistis
quomͦ qui ascendit usq ad celos descendat
usq ad inferus. ⁊ oꝑa tenebraꝵ ausa ꝓdire
in lucem. arguant᷑ a luce in luce. ut dum qui
publice peccat publice arguet᷑ cõpͥmant sese
etiã alii ponentes tenebras lucem. disputan¬
tes in triuiis de diuinis. quiloquunt᷑ mala
incordib suis. ⁊ in codicib sius sc̃bunt. ⁊ sic

Expanded text:
tentiarum ejus; necnon et illum qui inscribitur, Scito tentiarum ejus; necnon et illum qui inscribitur, Scito te ipsum; et animadvertite quanta et ipsi silvescant segete sacrilegiorum atque errorum: quid sentiasu Christi ad inferos, de Sacramento altaris; de potestate ligandi atque solvendi, de originali peccato, de concupiscentia, de peccato delectationis, de peccato infirmitatis, de peccato ignorantiae, de opere peccati, de voluntate peccandi. Et siquidem judicatis me juste moveri, movemini et vos: ac ne frustra moveamini, agite pro loco quem tenetis, pro dignitate qua polletis, pro potestate quam accepistis; quomodo qui ascendit ad coelos, descendat usque ad inferos: et opera tenebrarum, ausa prodire in lucem, arguantur a luce in lucem: ut dum qui publice peccat, publice arguetur; comprimant sese etiam alii, ponentes tenebras lucem, disputantes in triviis 182 de divinis; qui loquuntur mala in cordibus suis, et in codicibus suis scribunt: et sic
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. ad ipsam m̾ito referimꝰ ñ questiones s lesio-¬
nes fidei & iniurias .xͥ. patrũ ꝓbra atq ꝯtẽp¬
tus. p̃sentiũ scandala. ꝑicula posteroꝵ. Irridet᷑
simpliciũ fides. euiscerant᷑ archana di questio¬
nes de altissimis reb tem̾ariȩ uentilant᷑ insul¬
tat᷑ patͥb. qd̾ eas magis sopiendas censuerint.
Inde fit qd̃ agnus paschalis ꝯtra dĩ statutũ aut
aqua coquitur. aut crudus dicerpit᷑ more &
ore bestiali. Qd̾ residuum ẽ ñ igne comburit᷑.
s ꝯculcat᷑. ita om̃ia usurpat s̃ humanũ inge¬
niũ fidei nchil reseruans. Temptat altiora se
fortiora scrutat᷑ irruit in diuina. sc̃a tem̾at
magis qͣm reserat. clausa & signata ñ aꝑit.
s diripit. & quicqd sibi ñ inuenit ꝑuiũ. id
putat nichilũ. credẽ dedignat᷑. Legite si placet
librum pet̾ abailardi. quẽ dicit theologie. ad
manũ est enĩ cũ sicut głat᷑ a plurib lectitet᷑
incuria. & uidete qualia ibi de sc̃a t̾nitate di¬

Expanded text:
i, ad ipsam merito referimus, non quaestiones, sed laesiones fidei, et injurias Christi; patrum probra atque contemptus; praesentium scandala, pericula posterorum. Irridetur simplicium fides, eviscerantur arcana Dei, quaestiones de altissimis rebus temerarie ventilantur, insultatur patribus, quod eas magis sopiendas, quam solvendas censuerint. Inde fit, quod Agnus paschalis, contra Dei statutum , aut aqua coquitur, aut crudus discerpitur, more et ore bestiali. Quod residuum est, non igne comburitur, sed conculcatur. Ita omnia usurpat sibi humanum ingenium, fidei nil reservans. Tentat altiora se, fortiora scrutatur, irruit in divina, sancta temerat magis quam reserat; clausa et signata non aperit, sed diripit: et quidquid sibi non invenit pervium id putat nihilum, credere dedignatur. 2. Legite, si placet, librum Petri Abaelardi, quem dicit Theologiae: ad manum est enim; cum, sicut gloriatur, a pluribus lectitetur in curia: et videte qualia ibi de sancta Trinitate di
Abbreviated transcription (Latin):
causa et gła in excelsis tunc non canit᷑. et ite mis¬
sa ẽ int̾mitit᷑. quia uidelicet illud tempꝰ signi¬
ficat ut dictum ẽ. quo adhuc expectabat᷑ gau¬
dium pacis. et illud quo nunc usq solliciti p̃sto¬
lamur cõsummationẽ nr̃e salutis

Expanded text:
tunc non dicitur, et Ite missa est intermittitur, quia videlicet illud tempus signat, ut dictum est, quo adhuc exspectabatur gaudium pacis, et illud quod nunc usque solliciti praestolamur, consummationem nostrae salutis
Abbreviated transcription (Latin):
dñici natalis noctẽ. diaconus et subdiaco¬
nus immuniti ꝓcedunt. Nam neq diaconus dal¬
maticã. neq subdiaconus induit tunicã. Subdi¬
aconus tanqͣm lex que ante incarnationẽ dñi
carebat ornatu euangłii. diaconus tanqͣm ip̃m
euangłm. cuius claritas quanta sit. nondũ appa¬
ruerat ante sacramenta natiuitatis. passionis.
resurrectionis. et ascensionis dñi. Hoꝵ enĩ ñ pre¬
sentiam. s expectationẽ significat tempꝰ illud
ꝓpt̾ qd̾ et aduentus dñi ut dictum ẽ nuncupat᷑.
Utunt᷑ autẽ int̾dum casulis. quã uestẽ sacerdo¬
tis e̾ẽ diximꝰ. cum de habitu eius loquerem᷑. qͦd
neminẽ mouere debet. Non enim sic utunt᷑ casu¬
lis subdiacom aut diaconi ut in ipsis legant uel
ministrent: s lecturi aut ministraturi illas exu¬
unt. manifeste ꝓfitentes illã ñ suam esse uestẽ. nͦ

Expanded text:
nici natalis noctem, diaconus et subdiaconus imminuti procedunt. Nam neque diaconus dalmaticam, neque subdiaconus induit tunicam. Subdiaconus tanquam lex, quae ante incarnationem Domini carebat ornatu Evangelii; diaconus tanquam ipsum Evangelium, cujus claritas, quanta sit, nondum apparuerat ante sacramenta nativitatis, passionis, resurrectionis et ascensionis Domini. Horum enim non praesentiam, sed exspectationem significat tempus illud; propter quod et adventus Domini, ut dictum est, nuncupatur. Utuntur autem interdum casulis quam vestem sacerdotis esse diximus, cum de habitu ejus loqueremur. Quod neminem movere debet. Non enim sic utuntur casulis subdiaconus aut diaconus, ut in ipsis legant vel ministrent, sed lecturi aut ministraturi illas exuunt, manifeste profitentes, illam suam non esse vestem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
tretis ce discumbatis. quomͦ &e ille qui uos uo¬
cauit. qui & dixit. Ego aut̃ in medio ur̃m sũ
sicut qui ministrat. & tã diuministrauit. do¬
nec diceret illi pater. amice ascende suꝑiꝰ
men qd̃ est suꝑ om̃e nom̃. Int̾itus. Iustus
es dñe. & manifeste illam collaudat senten¬
se humiliat fac cũ seruo tuo sedm misccłiã
tuam. hanc uidelicet misccłiam. ut dicas illi.
amice ascende suꝑius. Gradale. Beata gens
cuius est dñs ds̃ eius uniu̾salis beatificatio
ppłĩ gentilis. qui suꝑbiente iudaico ppło hu¬
da exemplũ ponit efficacissimũ. qui cũ humi¬
liatus dic̾et. peccauimꝰ. inquitatẽ fecimꝰ im¬
pie egimꝰ &e cet̾a. meruit ita exaltari. ut cum
oraret sicut in eadem offerenda ipse testat᷑ di¬
cens. oraui dm meũ ego danihel. ꝯcet̾a. mitte¬
ret᷑ ei index futuroꝵ archangłs gabrihebsi¬
cut habet sequens uersus. adhuc me loq̃nte
&e cet̾a. ꝑillam nãq uisionẽ sic exaltatus ẽ.

Expanded text:
le qui vos vocavit, qui et dixit: « Ego autem in medio vestrum sum sicut qui ministrat . » Et tandiu ministravit, donec diceret ille Pater: Amice, ascende supermen quod est super omne nomen . » Introitus, Justus es, Domine , manifeste illam collaudat sentense humiliat: « Fac cum servo tuo secundum misericordiam tuam , » hanc videlicet misericordiam, ut dicas illi: « Amice, ascende superius. » Graduale, Beata gens, cujus est Dominus Deus ejus , universalis beatificatio populi gentilis qui, superbiente Judaico populo, huda exemplum ponit efficacissimum, qui cum humiliatus diceret: « Peccavimus, iniquitatem fecimus, impie gessimus , » etc., meruit ita exaltari, ut cum oraret, sicut in eadem offerenda ipse testatur, dicens: Oravi Deum meum ego Daniel , etc., mitteretur illi index futurorum archangelus Gabriel, sicut habet sequens versus: Adhuc me loquente , etc. Per illam namque visionem sic exaltatus est,
Abbreviated transcription (Latin):
&e suꝑ urbem sc̃am tuam. ut ꝯsũmet᷑ preuari¬
catio &e cet̾a. Cõmunio qͦ uouete & reddite dño
dõ ur̃o in eo maxime imꝑare uidet᷑ ut in nouiᷤ¬
unicuiq illoꝵ. da huic locum

Expanded text:
er urbem sanctam tuam, et consumetur praevaricatio , etc. 145 Communio quoque: Vovete et reddite Domino Deo vestro , in eo maxime imperare videtur, ut in noviscuique illorum: Da huic locum