comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cum ei ꝑ fid̾i ueritatẽ appropin¬
quat. Accedit. aũt retro. siue
labis. siue qr p̾sentẽ incarne
m̃tis incarnationis illiꝰ : ad
fid̃i ⁊ agnitionis eiꝰ gram̃ ꝑue¬
nit. sicqͣne dum participatio¬
nem sacram̃toꝵ eius saluari a
peccatis meruit: quasi tactu
uestim̃toꝵ eiꝰ fontẽ sui sangui¬
nissiccauit. Hons qͥppe sãgui¬
nis ẽ origo peccati. cuiꝰ fõns
sangiis est inmunde primor¬
dium cogitationis. ex quo pec¬
catum om̃e nascitur. S dñs cũ
uerb euglicis nõ solũ uerba et
oꝑa mala compescere. s ⁊ cogita¬
tionũ nequã radicẽ extirpare
curauit. cũ hec utraq sacram̃¬
tis euglicis emundari donaũ.
qͣsi urtutẽ exsicandi obceni
sui uestim̃tis indidit. At iħs
obliuiscitꝰ fideliũ suoꝵ dñs: nͣ
inse sꝑantes intueri desistit.
s om̃s qui saluari merentur.
suo dignos intuitu ac misera¬
fidos tua te saluã focit. & salua
facta ẽ mulier ex illa hora.
Ideo filia. qr fidos tua te salua

Expanded text:
 ei per fidei veritatem appropinquat. Accedit autem retro, sive labis; sive quia praesentem in carne mentis incarnationis illius, ad fidei et agnitionis ejus gratiam pervenit. Sicque dum participatione sacramentorum ejus salvari a peccatis meruit, quasi tactu vestimentorum ejus fontem sui sanguinis siccavit. Fons quippe sanguinis est origo peccati. Cujusque fons sanguinis, est immundae primordium cogitationis, ex quo peccatum omne nascitur. Sed Dominus cum verbis evangelicis non solum opera et verba mala compescere, sed et cogitationum nequam radicem exstirpare curavit, cum haec utraque sacramentis evangelicis emundari donavit, quasi virtutem exsiccandi fontis obsceni suis vestimentis indidit. Et sobliviscitur fidelium suorum Dominus, nec in se sperantes intueri desistit, sed omnes qui salvari merentur, suo dignos intuitu ac miserafides tua salvam te fecit: et salva facta est mulier ex illa hora. Ideo filia, quia fides tua te salvam
Abbreviated transcription (Latin):
spem ñ hñt.B. S ⁊ in parte
allegorie cũ anima que peccaue¬
rit ipsa moriatur: tamẽ ea q̃¬
resuscitari axp̃o meruerit. nob̾
quidẽ mortua fusse. s ei obdor¬
dere qmͣ credere malebat. me¬
nto foras excludunt᷑ indigni
qui miracłm resurgentis inde¬
Q si no priꝰ a socretioribꝰ cordiꝰ
expellitur in portuna sclariu
multitudo curarũ: anĩa que ĩ¬
crinsecus iacet mortua non re¬
surgit. Nam dũ semꝑ inmime¬
ras t̾renoꝵ desid̾ioꝵ cogitatio¬
nos spargit. ad consid̾ationem
sin sese nullatenꝰ colligit. i¬

Expanded text:
spem non habent . Sed et in parte allegoriae, cum anima, quae peccaverit, ipsa moriatur, tamen ea, quae suscitari Christo meruerit, nobis quidem mortua fuisse, sed ei obdoridere quam credere malebant, merito foras excluduntur, indigni qui miraculum resurgentis vide a secretioribus cordis expellitur importuna saecularium multitudo curarum, anima quae intrinsecus jacet mortua, non resurgit. Nam dum se per innumeras terrenorum desideriorum cogitationes spargit, ad considerationem sui sese nullatenus colligit.
Abbreviated transcription (Latin):
Ad puellam ꝑgens sanandã
dñs a turba compͥmit᷑. qr gẽ¬
ci uidee salutaria monita p̾¬
bens. quibꝰ egram intus eiꝰ
conscientiam erigeret. noxa
carnaliũ ppłoꝵ ẽ consuetudiẽ
grauatus. Et ecce mulier que¬
gume fluens s a dño curata.
eccłia ẽ congregata degentibꝰ
que ingenti carnalium delec¬
tationum polluta fluxui atq
a cetu iam fuerat segregata fi¬
am saluare decerneret: illa
paratam iam ꝓmissãq aliis
p̾ripuit spe certa salutẽ. No¬
tandũq qd̾ ⁊ archisynagogi
duodennis sit filia: ⁊ mulier
hec ab annis duodecun sangͥne
ri. Una enĩ pene eadẽq scłi hu¬
iꝰ etate. ⁊ synagoga in patriar¬
chis nasci. ⁊ gentiũ exterarum
natio ꝑ orbem cepit ydolatue
sanie fedani. Nam ⁊ fluxꝰ san¬
guinis bifariam. hoc ẽ ⁊ suꝑ y
dolatrie pollutione ⁊ suꝑ his
que carnis ac sanguinis delec¬
tatione gerunt᷑ po̾t recte incel¬
ligi. E rgo quãdu synagoga
uiguit. laborauit eccłia. De¬

Expanded text:
Ad puellam pergens sanandam Dominus a turba comprimitur, quia genti Judaeae salutaria monita praebens quibus aegram intus ejus conscientiam erigeret, noxia carnalium populorum est consuetudine gravatus. Et mulier quaeguine fluens, sed a Domino curata, Ecclesia est congregata de gentibus; quae ingenito carnalium delectationum polluta fluxu, atque a coetu jam fuerat segregata fiam salvare cerneret, illa paratam jam promissamque aliis praeripuit spe certa salutem. Notandum quod et archisynagogi duodennis sit filia, et mulier haec ab annis duodecim sanguine ri: una enim pene eademque saeculi hujus aetate et Synagoga in patriarchis nasci, et gentium exterarum natio per orbem coepit idololatriae sanie foedari. Nam et fluxus sanguinis bifariam, hoc est, et super idololatriae pollutione, et super his quae carnis ac sanguinis delectatione geruntur, potest recte intelligi. Ergo quandiu Synagoga viguit, laboravit Ecclesia: de
Abbreviated transcription (Latin):
uͦ synagoga leticiam hanc do¬
minice̾ inhabitatiomis. meri¬
to infidelitatis amisit. Quasi
int̾ flentes ⁊ eiugilantes mor¬
tua iacet. nec tam̃ suꝑna pie¬
cas funditus cam int̾ire patit᷑.
qͥn potiꝰ cca finẽ scłi reliq̾as eiꝰ
scđm electionẽ gr̃e saluti ⁊ in¬
te restituet. Unde apte subiũ
dormit. Hominibꝰ mortua e¬
rat qui suscitare nequerant: dõ
dormiebat. in cuiꝰ dispositione
⁊ am̾ia recepta unuebat: ⁊ caro
resuscitanda quiescebat. Und̾
mos xp̃ianos obtinuit. ut mor¬
tui qui resurrecturi eẽ non du¬
bitantur. dormientes uocent᷑.
sic̃ apłs. Nolumꝰ uos inquit

Expanded text:
 Synagoga laetitiam hanc Dominicae inhabitationis merito infidelitatis amisit, quasi inter flentes et ejulantes mortua jacet. Nec tamen superna pietas funditus eam interire patitur: quin potius circa finem saeculi reliquias ejus secundum electionem gratiae saluti et vitae restituet. Unde apte subjungla, sea dormit. Hominibus mortua, qui suscitare nequiverant, Deo dormiebat. In cujus dispositione et anima recepta vivebat, et caro resuscitanda quiescebat. Unde mos Christianus obtinuit ut mortui, qui resurrecturi esse non dubitantur, dormientes vocentur, sicut Apostolus: Nolumus, inquit
Abbreviated transcription (Latin):
Eilia gͦ archisy nagogiipsa est
synagoga que sola legali insti¬
cutione cõposita: quasi unica
pub̾tatis appinqnͣte morieba¬
tur: qr nobilit̾ a ꝓpħis edocta.¬
pꝰꝙͣ adintelligibiles annos ꝑ¬
uenerat: pꝰ quã sp̃ualẽ dõ sõ¬
bolem generare debebat. erro¬
rum langore consternata. sp̃u¬
alis uite uias ingredi desꝑaͫ¬
lit̾ omisit. Et si nõ a xp̃o suc¬
curreretꝰ. orrendam ꝑ om̃nia cor¬
riuss in mortẽ. Et siugens¬

Expanded text:
ilia ergo archisynagogi ipsa est Synagoga, quae sola legali institutione composita, quasi unica pubertatis appropinquante, moriebatur, quia nobiliter a prophetis educa ad intelligibiles annos pervenerat, postquam spiritalem Deo sobolem generare debebat, subito errorum languore consternata, spiritalis vitae vias ingredi desperabiliter omisit, et si non a Christo succurreretur, horrendam per omnia corruisset in mortem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
nos ⁊ pharisei ieuinamꝯ freqñ¬
ter. discipli aũt tui ñ ieumãt.
iħ. Suꝑba int̾rogatio ⁊ plenͣ
de suꝑcilio phariscoꝵ: certe ut
aliud ñ dicamus rep̾henden¬
da ieuinris iactantia. Nec po¬
terant discipuli iobis nõ cẽ sub
uitio qui calũpniabant᷑ eñquẽ
uidebant magr̃i uocibꝰ p̾dicatũ:
⁊ uingebantur phariseis quos
aiohe nouerant condempnatoᷤ.¬

Expanded text:
namus frequenter, discipuli autem tui non jejunant? Superba interrogatio, et plena supercilio Pharisaeorum. Certe, ut aliud non dicamus, reprehendenda jejunii jactantia. Nec poterant discipuli Joannis non esse sub vitio, qui calumniabantur eum, quem sciebant magistri vocibus praedicatum, et jungebantur Pharisaeis, quos a Joanne noverant condemnato
Abbreviated transcription (Latin):
gitauerit. Utrũq gͦ petitum
ẽ a dño. ut ułmorientẽ saluã
faceret. uł mortuã suscitaret.
S cũ instituss matħs totum
breuit̾ dicere: hoc insinuauit
patir̃ rogantẽ dixisse. qd̾ ⁊ ip¬
sum certũ ẽ uoluisse: ⁊ xp̃m fe¬
głiste. marchus ⁊ luchas: sed
ab isto ordine iam recedũt. A¬
libienĩ hoc rocordantur atq
uiserũt: idẽ co loco ubi rediit
transfretando regionẽ gerase¬
noꝵ. pꝰ expulsa ⁊ inporcos per¬
missa demonia.iħ. Octauũ¬
signũ ẽ in quo princeps suscita¬
re postulat filiam suã. nolens
de misterio uere circũcisionis
excludi: s subintrauit muli¬
er sãguine fluens. ⁊ octauo sa¬
natur loco: ut principis filia
de hoc exclusa numero ueniret
innono uixta illud qd̾ ĩ psal
nꝰ eiꝰ deo. ⁊ cum incrau̾it ple

Expanded text:
gitauerit. utrumque ergo petitum gitauerit. utrumque ergo petitum est a domino, ut uel morientem saluam faceret uel mortuam suscitaret; sed cum instituisset Mattheus totum breuiter dicere, hoc insinuauit patrem rogantem dixisse quod et ipsum certum est uoluisse et Christum fe Marcus et Lucas, sed ab isto ordine iam recedunt. alibi enim hoc recordantur adque inserunt, id est eo loco, ubi redit transfretando a regione Gerasenorum post expulsa adque in porcos dimissa demonia. nasignum est, in quo princeps suscitari postulat filiam suam, nolens de mysterio verae circumcisionis excludi. Sed subintrat mulier sanguine fluens, et octavo sanatur loco, ut principis filia, de hoc exclusa numero, veniat ad nonum, juxta illud quod in Psalmo nus ejus Deo , et Cum in
Abbreviated transcription (Latin):
MOatħs. archisynagogũ
nõ moriturã uł morientẽ uel
mextremo uite positã filiam su¬
amnarrat dño nũciasse: s om̃i¬
no defũctã. Illi aũt duo. mor¬
ti iã ꝓximam nõdũ tam̃ mor¬
tuam: usq ad cout dicant ue¬
nisse postea qui mortuã nun¬
ciarẽt.⁊ obhoc iam nõ debere
uexari magr̃m. tanꝙͣ sic ueni¬
ret. ut manũ imponendo mori
nõ sineret: nõut poss mortuã
suscitare. Consid̾andũ ẽ nere¬
pugnare uideat᷑. ⁊ in telligend̾
breuitatis causa matħm hoc po¬
cuis dicere uoluisse: rogatum
cẽ dñm ut faceret qd̾ eũ fecisse
manifestũ ẽ: ut scilicet mortu¬
am suscitaret. Attendit enĩ
nõ uerba patris de filia sua. s
qd̃ ẽ potissimũ uoluntatẽ. et
talia uerba posuit quał uolun¬
tas erat. Ita enĩ despauerat
ut potiꝰ eamuellet reuiuiscere:
ñ credõs uiuã posse inueniri . ꝙͣ
morientẽ reliquerat. Duo i¬
taq posuenĩt qͥd dixerit iaituᷤ.
matħs aũt qͥd uoluerit atq co¬

Expanded text:
Mattheus archisynagogum non morituram uel morientem uel in extremo uitae positam filiam suam narrat domino nuntiasse, sed omnino defunctam, illi autem duo morti iam proximam, nondum tamen mortuam, usque adeo, ut dicant uenisse postea qui mortuam nuntiarent et ob hoc iam non debere uexari magistrum, tamquam sic ueniret, ut manum inponendo mori non sineret, non ut qui posset mortuam suscitare, considerandum est, ne repugnare uideatur, et intellegendum breuitatis causa Mattheum hoc potius dicere uoluisse rogatum esse dominum, ut faceret quod eum fecisse manifestum est, ut scilicet mortuam suscitaret; adtendit enim non uerba patris de filia sua, sed, quod est potissimum, uoluntatem, et talia uerba posuit, qualis uoluntas erat. ita enim desperauerat, ut potius eam uellet reuiuescere, non credens uiuam posse inueniri quam morientem reliquerat. duo itaque posuerunt, quid dixerit Iahirus, Mattheus autem, quid uoluerit adque co
Abbreviated transcription (Latin):
oꝑa nr̃a bona que foras agimꝰ
⁊ quibꝰ coram hominibꝰ luce¬
mꝰ insinuat. U mo aũt nouo
feruor fid̾i. spei. ⁊ caricatis: quo
inconspectu nr̃i conditoris in
nouitate sensꝰ nri intus ipsi re¬
formamur expͥmitꝰ. Sq̃r¬

Expanded text:
quae foris agimus, et quibus coram hominibus lucemus, insinuat; vino autem novo fervor fidei, spei et charitatis, quo in conspectu nostri conditoris in novitate sensus nostri intus ipsi reformamur, exprimitur. S
Abbreviated transcription (Latin):
matħs ñ exp̾ssit in cuiꝰ domo
discumbebat iħs. cũ publicãis
⁊ poccatoribꝰ. U.nde potest ui¬
den nõ hoc ex ordine subiuxis¬
se. s quo alio tpr̃e factũ est: re¬
cordatus int̾posuisse. nͥ marchꝰ
⁊ luchas qui hoc om̃ino simiłr
narrant manifestarent in do¬
mo leui hoc ẽ machi discubiuᷤ¬

Expanded text:
Mattheus non expressit, in cuius domo Mattheus non expressit, in cuius domo discumbebat Iesus cum publicanis et peccatoribus. unde posset uideri non hoc ex ordine subiunxisse, sed quod alio tempore factum est recordatus interposuisse, nisi Marcus et Lucas, qui hoc omnino similiter narrant, manifestarent in domo Leui, hoc est Matthei, discubuis
Abbreviated transcription (Latin):
Non ẽ mirandũ qd̾ publicanꝰ
ad primã uibentis dñi uocem:
t̾rena que curabat lucra reliq̃¬
rit. opibꝰq neglectis. illiꝰ comi¬
tatui quẽ nicħ diuiciarũ habe¬
inuisibili instinctu ut sequere¬
tur edocuit. infundens menti
ret. Ideoqr ut pauꝑem xp̃m nõ
tam gressu qm̃ affectu ꝯ sectari
potiuss: reliquit ꝓpria. qui ra¬
pere solebat aliena. Per foctã¬
q nob̃ abrenuntiationis scłi
formã tribuens: nõ solum luc
reliquit uectigaliũ. s ⁊ ꝑicu
lum contempꝰsit que ͦ euenire
poterat a principibꝰ scłi: qr
uectigalium raciones in ꝑfec¬
tas atq incõpositas reliq̃rit.
Tanta enĩ cupiditate sequen¬
di dm̃ ductuse̾: ut in nullo ꝓ¬
rsus huiꝰ uite respectum uel
cogitationẽ sibimet reseruau̾¬
it. Propt̾ qd̾ ille merito obe¬
dientie dũ humana contem¬
puens negõtia deserit. ⁊ dñi¬
coꝵ fidelis dispensator factus
ẽ talentoꝵ. lxxii. Et fac¬
tum ẽ discumbente eo in domo.¬

Expanded text:
Non est mirandum quod publicanus ad primam jubentis Domini vocem terrena quae curabat lucra reliquerit, opibusque neglectis, illius comitatui, quem nil divitiarum habeocavit, intus invisibili instinctu ut sequeretur edocuit, infundens menti t. Ideoque ut pauperem Christum non tam gressu quam affectu consectari potuisset, reliquit propria qui rapere solebat aliena, perfectamque nobis abrenuntiationis saeculi formam tribuens, non solum lucra reliquit vectiglum contempsit quod evenire poterat a principibus saeculi, quia vectigalium rationes imperfectas atque incompositas reliquerit; tanta enim cupiditate sequendi Deum ductus est, ut in nullo prorsus hujus vitae respectum vel cogitationem sibimet reservaveit. Propter quod ille merito obedientiae dum humana contemnens negotia deserit, dominicorum fidelis dispeusator factus est talentorum. Et factum est cum accumberet in domo
Abbreviated transcription (Latin):
dũ renouate s inuetustate:
malicie ꝑduranti nouoꝵ mis¬
terioꝵ secreta cõmutat. Qd̃ si
querit aliquis quid int̾ uinũ
nouũ mistice ⁊ uestim̃tũ dista
nouũ facile patet. qr uino intꝰ
reficim᷑ ⁊ inebriam᷑: uestimẽto
aũt formsecꝰ induimͥ. Cum uͦ
utrũ q ad significantiã uite ꝑ

Expanded text:
dum renovatae, sed in vetustate malitiae perduranti, novorum mysteriorum secreta committat. Quod si quaerit aliquis quid inter vinum novum mystice et vestimentum distet novum, facile patet, quia vino intus reficimur et inebriamur, vestimento autem forinsecus induimur. Cum vero utrumque ad significan
Abbreviated transcription (Latin):
cõparat utribꝰ: quos uino nouo
idẽ sp̃ualibꝰ p̾ceptis faciliꝰ dis¬
rumpi qmͣ idẽ posse contine
dic̾. Erant aũt iam utres no¬
ui. cum post ascensionẽ dñi de¬
sideno cõsolationis eiꝰ orando ⁊
spando innouantur. Tũc enĩ
uere attestantibꝰ dictũ ẽ: qr
musto pleni sunt isti. Nouũ
enĩ uinũ iam nouis utribꝰ ue¬
lium corda repleuerat. Alit̾¬

Expanded text:
 utribus, quos uino nouo, id est spiritalibus praeceptis, facilius dirrumpi quam id posse continere dicit. erunt autem iam utres noui, cum post ascensum domini desiderio consolationis eius orando et sperando innouantur. tunc enim vere attestantibus, dictum est quia musto pleni sunt isti. Novum enim vinum jam novis utribus ver spiritalium corda repleverat. Pot
Abbreviated transcription (Latin):
uinii alterũ genus qd̾ fiat ꝑ
leticiami.iam renouati in uitã
spualem cõuementissune cele¬
nitudinẽ eiꝰ auestim̃to ⁊ pe¬
ior scissura fit. NR̾. Cum int̾¬
rogatus eẽt dñs cur discipli e¬
ius nõ ieumarẽt: respondit.
caruales adhuc qͦsq ⁊ necdũ
passionis resurrectionisqr sue
fide solidatos. nõ posse seuerio¬
ra ieiunia ⁊ continentie susti¬
nere p̾cepta: ne ꝑ aust̾i̾tatem
nmiã. etiam credulitatẽ qmͣ
inconuenient nouus panniͣs
assintur: idẽ aliqͣ parcicula
doctrme que a̾noue uite tem¬
⁊ ipsa doctrina quod am modo
scinditur: cuiꝰ particula q̃
ad ieuiniũ ciboꝵ ualet in por¬
tune tradit᷑. cum illa doceat
generale ieuiniũ nõ a concu¬
piscentia ciboꝵ tantũ: s ab
om̃i leticia tẽporaliuĩ delecta¬
tionũ. Cuiꝰ quasi pãnũ id ẽ
partẽ aliquã que ad cibos ꝑ¬
tinet. dicit nõ oportere homini¬
bus adhuc ueteri cõsuetudiẽ
deditis inꝑtiri: qr ⁊ illinc qͣsi

Expanded text:
iunii alterum genus, quod fiat per iunii alterum genus, quod fiat per laetitiam, iam renouati in uitam spiritalem conuenientissime celenitudinem ejus a vestimento, et pejor scissura fit. Cum interrogatus esset Dominus cur discipuli ejus non jejunarent, respondit carnales adhuc quosque et necdum passionis resurrectionisque suae fide solidatos, non posse severiora jejunia et continentiae sustinere praecepta, ne per austeritatem nimiam, etiam credulitatem, quam inconuenienter nouus pannus assuitur, id est aliqua particula doctrinae, quae ad nonae uitae tem ipsa doctrina quodam modo scinditur, cuius particula., quae ad ieiunium ciborum ualet, inopportune traditur, cum illa doceat generale ieiunium, non a concupiscentia ciborum tantum, sed ab omni laetitia temporalium delectationum. cuius quasi pannum, id est partem aliquam, quae ad cibos pertinet, dicit non oportere hominibus adhuc ueteri consuetudini deditis impertiri, quia et illinc quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tur.ul quod ẽ grauiꝰ traditiones
seq̃r hominũ: uł certe ipsũ etiã
xp̃i p̾coniũ. s aure tantũ corpo¬
ris. Non aũt ⁊ fide cordis ꝑcip̃.
sp̃u.alibꝰ. ibstinẽs bonis ieuino
corde tabescit. quiuͦ xp̃i mẽbris
fideli.amore incorporatur. non
potest ieuinare. qr carne ipsius
epulatur insanguine. & ait

Expanded text:
 quod est gravius, traditiones sequitur hominum, vel certe ipsum etiam Christi praeconium aure tantum corporis, non autem et fide cordis percipit, spiritualibus abstinens bonis jejuno corde tabescit. Qui vero Christi membris fideli incorporatur amore, non potest jejunare qui carne ipsius epulatur et sanguine. Alit
Abbreviated transcription (Latin):
que tp̾ralit̾ adu̾sa pacimur.
cũ humilitate dño grãs aga¬
mus. ⁊ infirmitatis nr̃e con
scii. decollatis nob remediis
gratulemur. Necesse ẽ ut ad
conscĩam nr̃am reu̾si. sollert̾
oꝑa nr̃a simul ⁊ cogitationes
exploremꝰ.⁊ quicqͣd nos peccaᷤ¬
se deprehendimus. digna cas¬
tigatione purgemꝰ. Quicqͥd
de his que nos recte fecisse cre¬
debamꝰ. uitio ne nobelationis
ꝑisse cõꝑimus: ⁊ hoc humili sa¬
tiffactione castigemꝰ. Hec eĩ
nob̾ sepiꝰ fit causa flagelloꝵ.
Ceterũ innocentes ⁊ iustos ob
augm̃ta p̾mioꝵ flagellari per¬
fectoꝵ ẽ: ⁊ donũ speciale uiroꝵ.
Uerberibꝰ aũt tp̃ralibꝰ ad et̾na
torm̃toꝵ compelli. inpenitẽci¬
um ẽ pena reꝓboꝵ. Ut sciatis

Expanded text:
quae temporaliter adversa patimur, quae temporaliter adversa patimur, cum humilitate Domino gratias agamus, et infirmitatis scii, de collatis nobis remediis gratulemur necesse est, ut ad conscientiam nostram reversi solerter opera nostra simul et cogitationes exploremus, et quidquid nos peccasse deprehendimus digna castigatione purgemus; quidquid de his quae nos recte fecisse credebamus, vitio nobis elationis perisse comperimus, et hoc humili satisfactione castigemus: haec enim nobis saepius fit causa flagellorum. Caeterum innocentes et justos ad augmenta praemiorum flagellari perfectorum est donum speciale virorum: verberibus autem temporalibus ad aeterna tormenta compelli, impoenitentium
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̾ apłs paulꝰ. ne eũ magnitu¬
do reuelationũ extolleret datꝰ
ẽ mͥ stimulus carnis sus angłs
sathane qui eũ colaphizaret.
obuerba temeritatis ⁊ suꝑbie
lepra ꝑcussa. sic̃ paraliticus de
quo tractamꝰ.qui nõ nͥ pͥmo
dimissis peccatis potuit. ab in¬
firmitate curari. Aut ad gła
dĩ saluantes. siue ꝑseipsimi
siue ꝑ famlos suos sic̃ cecuᷤ na¬
tus meuglio: qui neq ipse
peccauerãt neq parentes eiꝰ
s ut manifestaret᷑ oꝑa dĩ in
illo. sic̃ lazarus cuiꝰ infirmi¬
tas nõ fuit ad mortẽ s ꝓ gła
dei ut głificaretur filiꝰ dĩ ꝑ
eam. aut ad inchoationẽ da¬
pnationis et̾ne qd̾ reꝓboꝵ ẽ¬
ꝓpriũ: sic̃ antiochus ⁊ herodeᷤ.
qui utetq suo tp̃re ad uersꝰ
dm̃ repugnantes: qd̾ tormẽ¬
toꝵ ingehenna ꝑpetuo passu¬
ri eeñt. p̾sentiũ afflictionũ
miseria cunctis ostendẽbant.
Quibꝰ cõgruit illud ꝓpħe. ⁊
duplici contrictione contere
eos. Unde necesse ẽ in om̃ibꝰ

Expanded text:
 ne magnitudine revelationum extolleretur, datus est stimulus carnis suae angelus Satanae qui eum colaphizaret ;ob verba temeritatis et superbiae lepra percussa est : sicut paralyticus de quo tractamus qui, non nisi dimissis primo peccatis, potuit ab infirmitate curari; aut ad gloriam Dei salvantis sive per seipsum, sive per famulos suos, sicut caecus natus in Evangelio, qui neque ipse peccavit neque parentes ejus, sed ut manifestarentur opera Dei in illo. Sicut Lazarus, cujus infirmitas non fuit ad mortem, sed pro gloria Dei, ut glorificaretur Filius Dei per eam. Aut ad inchoationem damnationis aeternae, quod reprosicut Antiochus et Herodes, qui utrique suo tempore adversus Deum repugnantes, quod tormentorum in gehenna perpetuo passuri essent, praesentium afflictionum misera cunctis ostendebant. Quibus congruit illud prophetae: Et duplici contritione contere eos. Unde necesse est in omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
re pecc̃a nͥ solus ads̃ potest. qui ꝑ
cos queqr dimittit. quibꝰ Aimit¬
tendi tribuit potestatẽ. Et iõ
ium dõ testimoniũ reddũt: s ꝑ¬
sonã xp̃i negando fallunt᷑ Et¬
rant itaq uidei. qui cũ xp̃m &¬

Expanded text:
re peccata nisi Deus esse potest, qui per re peccata nisi Deus esse potest, qui per eos quoque dimittit quibus dimittendi tribuit potestatem. Et ideorum Deo testimonium reddunt; sed personam Christi negando falluntur. Errant itaque Judaei, qui cum
Abbreviated transcription (Latin):
bat humanis. O mira humi¬
litas. Despectum ⁊ debilem to¬
tisq m̃broꝵ compagibꝰ dissolu¬
tum filium uocat: quẽ sac̾do¬
tes nõ dignabantur attingere.
Aut recte̾ id̾o filiũ qr din̾ttũ¬
tur ei peccata sua. Intuendum
sane qnͣtum ꝓpria cuiꝰq fides ap̃
deum ualcat. ubi tantum ua¬
luit aliena: ut totus hoõ repen¬
te hoc ẽ exteriꝰ int̾iusq iam sal¬
uatus exurgeret. Alioꝵq me¬
rito aliis relaxarentur errata.¬
iħ. Audit ueniã ⁊ tacet para¬
liticus. nec ullã respondit gr̃a:
qr plus corporis quã am̃e tende¬
bat ad curam. ⁊ temporalis e¬
rũpnas resoluti corporis sic de¬
flebat: ut et̾nas penas resoluti¬
oris a nĩe nõ defleret. gratiorẽ
sibi p̾sentem uitã uidic.ans qmͣ
futura. O Derito xp̃s offerenti¬
um fidem respicit. ⁊ uecordiam
ne suffragio. paralitici. anĩa añ
ciraretur ꝙͣ corpus. Et ecce qͥ¬
dam de scribis dixerunt intra se.
hic blasphemat. ¶B. Uerum¬
dicunt scribe. qr nemo dintte¬

Expanded text:
ata. O mira humilitas! despectum et debilem totisque membrorum compaginibus dissolutum filium vocat, quem sacerdotes non dignarentur attingere. Aut recte Deo filium, quia dimittuntur ei peccata sua. Isane quantum propria cujusque fides apud Deum valeat, ubi tantum valuit aliena, ut totus homo repente, hoc est exterius interiusque, jam salvatus exsurgeret, aliorumque merito aliis relaxarentur errata. Audit veniam et tacet paralyticus, nec ullam respondet gratiam: quia plus corporis quam animae tendebat ad curam, et temporales aerumnas resoluti corporis sic deflebat, ut aeternas poenas resolutioris animae non defleret, gratiorem sibi praesentem vitam judicans quam futuram. Merito Christus offerentium fidem respicit, et vecordiam nae suffragio paralytici anima ante curaretur quam corpus. Et ecce quidam de scribis dixerunt intra se: Hic blasphemat. Qudicunt scribae, quia nemo dimitte
Abbreviated transcription (Latin):
scłm dm̃ existere ñ dubitaret.
Sienĩ caput xp̃i ds̃. pedes erꝰ
qͥd aptiꝰ qm issumpta huma¬
nitas qͣ t̾ram nr̃e mortalita¬
tis tetigit accipiendi sũt:⁊ ꝓci¬
dere archi synagogũ ad pedes
ihu ẽ legis latorem cum tota
ꝓgenie patrũ mediatorẽ dei
⁊ hominũ longe sibi dignita¬
tis głam p̾ferendum ẽẽ cogno¬

Expanded text:
aret. Si enim caput Christi Deus, pedes ejus quid aptius quam assumpta humanitas, qua terram nostrae mortalitatis tetigit, accipiendi sunt? Et procidere archisynagogum ad pedes Jesu, est legislatorem cum tota progenie patrum mediatorem Dei et hominum longe sibi dignitatis gloria praeferendum esse cogno
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ luchas hec referẽs dicit:
qr dñs indomo eiusdẽ ma¬
chei. cum publicanis discu¬
buerit: ⁊ qr ipse cõiuiuum
illi magnũ parauerit. Qui
quidem matħs qnͣtum ad
generale iuidiciũ respicit. cõ¬
gruam beneficuis celestibus
uicem rependit: ut a quo ꝑ¬
henia bona sꝑabat. illi sua
tẽporalia comocdaret. eũq cor¬
poralibꝰ epulis reficeret. qͦ ipso
donante gustũ spũalis accepe¬
rat suauitatis. Porro si altio¬
ri incellectu que gesta sũt in¬
dagare cupimnꝰ: nõ tantum ĩ
domo sua t̾restri cõuniũ dño¬

Expanded text:
quod Lucas haec referens dicit quod Lucas haec referens dicit quia Dominus in domo ejusdem Matthaei cum publicanis discubuerit, et quia ipse convivium illi magnum paraverit. Qui quidem Matthaeus, quantum ad generale judicium respicit, congruam beneficiis coelestibus vicem rependit, ut a quo perennia bona sperabat, illi sua temporalia commodaret, eumque corporalibus epulis reficeret, quo ipse donante gustum spiritualis acceperat suavitatis. Porro si altiore intellectu, quae gesta sunt indagare cupimus, non tantum in domo sua terrestri convivium D
Abbreviated transcription (Latin):
cernerent. ei qui sine peccato ẽ¬
conuesci auderent. Publica¬
ni quippe uocant᷑. quiul pub¬
lice sccleribꝰ fedantur. uł pu¬
blicis implicantur negotus:
que sine peccato aut uix aut
nullatenꝰ ualet̃ amiinstra¬
ri. &̾ pulcro uere p̾sagio qui
apłs ⁊ doctor gentium erat fu¬
turus. in pͥma sua conu̾sione
poccantiũ post se gregẽ trahit
ad salutẽ. officiumq eũgeli¬
zandi qd̾ ꝓficiente merito uir¬
tutum erat expleturꝰ. a pͥmis
iam fidei suc rudim̃tis incip̃.
Neq cnĩ solũ qui frẽm uerbo e¬
rudit. s etiam qui exemplome
liora conu̾tit: ministeriũ ger¬
it doctoris. Deniq idẽ publi¬
cani nõ tunc solummͦ cum dño
discũbebant: uerũ ⁊ deinceps
abiectis scłatibꝰ negociis adi¬
mitationẽ mathei. illũ sequi:
gaudebant: teste eugłista
marcho qui dic̃. Multi pu¬
blicani ⁊ peccatores. discũbe¬
bant cum iħu ⁊ disciplis eiꝰ.
Erant enĩ multi. qui ⁊ seque
bant᷑ eum. Notandũ autẽ

Expanded text:
re decernerent, ei, qui sine peccato econvesci auderent. Publicani quippe vocantur, qui vel publice sceleribus foedantur, vel publicis implicantur negotiis, quae sine peccato aut vix aut nullatenus valent administrari. Et pulchro satis praesagio, qui Apostolus et doctor gentium erat futurus, in prima sua conversione peccantium post se gregem trahit ad salutem, officiumque evangelizandi, quod proficiente merito virtutum erat expleturus, a primis jam fidei suae rudimentis incipit. Neque enim solum qui fratrem verbo erudit, sed etiam qui exemplo ad meliora convertit, ministerium gerit doctoris. Denique iidem publicani non tunc solummodo cum Domino discumbebant, verum et deinceps, abjectis saecularibus negotiis, ad imitationem Matthaei illum sequi gaudebant, teste evangelista Marco, qui dicit: Multi publicani et peccatores discumbebant cum Jesu et discipulis ejus . Erbantur eum. Notandum autem
Abbreviated transcription (Latin):
cordando matħs cõmemorat.
qr utiq ante illũ ẜmonẽ habi¬
tum in monte. credendũ ẽ uoca¬
tum eẽ matħm. In co quippe mõ¬
te tũc luchas cõmemorat. om̃s
duodecĩ ex plurimis discipłis e¬
lectos: qͦs ⁊ apłs nominauit.¬

Expanded text:
cordando Matthaeus commemorat: quia utique ante illum sermonem habitum in monte, credendum est vocatum esse Matthaeum. In eo quippe monte tunc Lucas commemorat omnes duodecim ex plurimis discipulis electos, quos et Apostolos nominavit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ contremiscunt. Que impie¬
tas uideoꝵ eũ dicere in princi¬
pe demonioꝵ eiecisse de mõia:
quẽ ipsa demonia fatent᷑ nicħ
secũ habere cõmune: qui ħ ip¬
sum qd̾ tũc ꝑ demoniaci cla¬
mauere furorẽ: post modum
in delubris ydoloꝵ dicere et
delicet ec̃ xp̃m filiũ dĩ altissimi:
nec se aliqͥd cum illo pacis aut
societatis habere. Erat aũt nõ

Expanded text:
contremiscunt? quae impietas Judaeorum eum dicere in principe daemoniorum ejecisse daemonia, quem ipsa daemonia fatentur nihil secum habere commune, qui hoc ipsum quod tunc per daemoniaci clamavere furorem, postmodum in delubris idolorum dicere et delicet esse Christum Filium Dei altissimi, nec se aliquid cum illo pacis aut societatis habere. Adjuro
Abbreviated transcription (Latin):
bunt᷑ Tunc surgẽs imꝑauit
uentis ⁊ mari: ⁊ facta ẽ tranqͣl¬
litas magna. De magno uẽto
⁊ tempestate magna mare tur¬
bato ⁊ tum̃ti. facta ẽ magna tnͣ¬
quillitas. Decet enĩ huc mag¬
nũ. magna ⁊ miranda facere.
Id̾oq paulo ante magna accĩe¬
cus potentia: magnifice con¬
turbabiͣt ꝓfundum maris. E
nũc iterum in eo ipso ostendẽs
sue magnificentiã potestatis.
tranquillitatẽ magnã fieriius¬

Expanded text:
 Tunc surgens imperavit ventis et mari, et facta est tranquillitas magna. De magno quoque vento et tempestate magna, mari conturbato et tumenti, facta est magna tranquillitas. Decet enim hunc magnum magna et miranda facere, ideoque paulo ante magna accinctus potentia magnifice conturbavit profundum maris. Et nunc iterum, in eo ipso ostendens suae magnificentiam potestatis, tranquillitatem magnam feci
Abbreviated transcription (Latin):
urge tolle lectũ tuũ. ⁊ uade in
iuxta psalmistam qui qͣntum
distat oriens ab occasu. elon¬
gauit a nob iniquitates nras:
⁊ filiꝰ hominus potestatẽ hab
int̾ra dimittendi peccata. Er¬
go idem ipse.⁊ ds̃ ⁊ filiꝰ hoĩs ẽ.
re possit. ⁊ idem xp̃s ds̃ ꝑ hua

Expanded text:
 tolle lectum tuum, et vade in juxta Psalmistam, qui quantum distat oriens ab occasu, elongavit a nobis iniquitates nostras , et filius hominis potestatem habet in terra dimittendi peccata: ergo idem ipse et Deus et filius hominis est; ae po
Abbreviated transcription (Latin):
lecto deponitꝰ. significat ab hoĩẽ
mnistacarne ad huc cõstituto xp̃m
debere cognosci. Quẽ tam̃ lectũ.
sanus postea iubet᷑ portare ⁊ ire
indomũ suã: ut remissionem
pecc̃oꝵ cõualescentibꝰ ꝑ spem
bonã membris anĩe hoc opꝯres¬
tare intelligat᷑. ut nõ iam in car¬
nalibꝰ gaudiis tanꝙͣ in lecto re¬
quiescat infirmit.is anĩe: sed
magisipsacontineat affectioneᷤ
carnales. ⁊ tendat ad requiẽ se¬
cretoꝵ cordis sui. Et uidens iħs¬

Expanded text:
lecto deponitur, significat ab homine in ista carne adhuc constituto Christum debere cognosci. Quem tamen lectum sanus postea jubetur portare, et ire in domum suam, ut remissione peccatorum convalescentibus per spem bonam membris animae, hoc corpus restaurare intelligatur: ut jam non in carnalibus gaudiis tanquam in lecto requiescat infirmitas animi; sed magis ipsa contineat affectiones carnales, et tendat ad requiem secretorum cordis sui. V. Ib. I
Abbreviated transcription (Latin):
matħs ita scribit tanqmͣ in cuu¬
tate dñi factũ sit. Marchꝰ aũt
incapharnaũ. que diffĩciliꝰ sol¬
ueretur. si matħs etiam naza¬
rech nominaret. Nunc uͦ cum
potuenit ipsa galilea dici ciu¬
tas xp̃i: qr ingalilea erat naza¬
reth sic̃ uniu̾sum regnũ in tot
na ciuitas. Cumq in tot genti¬
bꝰ constituta sic ciitas. De q̃
scriptum ẽ: glosissima dictas̃
de teciutas dĩ. Et cumipse pͥ¬
or ppłs dĩ in tot cuntatibꝰ habi¬
tans. etiam una domꝰ. dicta sit
domꝰ irł: quis dubitauerit in
cunitate sua hoc fecisse iħm. cũ
hoc focerit in ciuitate capharna¬
um cuntate galilee. qͦ transfre¬
tando redierat de regione gera¬
senoꝵ. ut ueniens ingalileam
rocte diceret᷑ uenisse inciuitatẽ
suã in quocũq opido cẽt galilee.
p̾sertim qr ⁊ ipsa capharnaum
ita excellebat ingalileam: ut
tanqm metropolis haberetur

Expanded text:
 tanquam in civitate Domini factum sit, Marcus autem in Capharnaum. Quae difficilius solveretur, si Matthaeus etiam Nazareth nominaret: nunc vero cum potuerit ipsa Galilaea dici civitas Christi, quia in Galilaea erat Nazareth: sicut universum regnum in tot na civitas; cumque in tot gentibus constituta civitas sit, de qua scriptum est, Gloriosissima dicta sunt de te, civitas Dei ; et cum ipse prior populus Dei in tot civitatibus habitans, etiam una domus dictus sit domus Israel : quis dubitaverit in civitate sua hoc fecisse Jesum, cum hoc fecerit in civitate Capharnaum civitate Galilaeae, quo transfretando redierat de regione Gerasenorum, ut veniens in Galilaeam, recte diceretur venisse in civitatem suam, in quocumque oppido esset Galilaeae; praesertim quia et ipsa Capharnaum ita excellebat in Galilaea, ut tanquam metropolis haberetur
Abbreviated transcription (Latin):
monumtis manebant. mor
tabantur. Quid eiũ sũt cor¬
pora ꝑfidoꝵ. nͥ quedã defunc¬
toꝵ sẽpulcra. in quibꝯ nõ dei
habitat sermo. s aña peccatis
Qd̾ enĩ seui nimis erant: hoc
significabat. qr tanto deteriꝰ¬
uel in se uł maliis furebant: ꝙͣ¬
to diuinas ul humanas leges.
ꝓ nichilo ducebant. Ita ut ne¬

Expanded text:
oc tabatur. Quid enim sunt corpora perfidorum, nisi quaedam defunctorum sepulcra? in quibus non Dei habitat sermo, sed anima peccatis Quod enim saevi nimis erant, hoc significatae, quia tanto deterius in se vel in aliis furebant quanto divinas vel humanas leges, o nihilo ducebant. Ita ut ne
Abbreviated transcription (Latin):
tem suã. aG. Illud sane potest
mouere. qd̾ de isto paralitico
matħs itanarrat. Et ascendẽs
innauicłam tranffretauit. et
uenit inciuitatẽ suã. & ecce
offerebat ei paraliticũ. iacentẽ

Expanded text:
ti. 58. Illud sane potest movere, quod de isto paralytico Matthaeus ita narrat: Et ascendens in naviculam transfretavit, et venit in civitatem suam. Et ecce offerebant ei paralyticum jacen
Abbreviated transcription (Latin):
Ih. Nonuoluntatis ista cõfes¬
sio ẽ: qͣ p̾mium sequit᷑ confitẽ¬
tes: s nocessitates extorsio qua
cogit inuitos. uelut si serui
fugitiu pꝰ multũ tp̃ris dñm
suũ uideãt nicħ aliud nͣ de uer¬
beribꝰ dep̾cantur: f ⁊ demoe̾s
te t̾rici ad iudicandos se ueniᷤ¬
se credebant. Presentia salua¬
toris. torm̃ta sũt demonũ.

Expanded text:
. Non voluntatis ista confessio est, quam praemium sequitur confitentis, sed necessitatis extorsio, quae cogit invitos, velut si servi fugitivi, post multum temporis dominum suum videant: nihil aliud nisi de verberite versari, ad judicandos se venisse credebant. Praesentia Salvatoris tormenta sunt daemonum.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃i: qnͣ adhuc erat incredulꝰ
ut̾q ppłs. diabło inse furente.
recte gradientibꝰ idẽ recte cre¬
p̾dicantibꝰ obsistebant. dum
nec ipsi declinando amalo. auã
mandatoꝵ dĩ credendo atqiac¬
tum opo faciendo currere festi¬
nabant. ⁊ eos qui currere nite¬
bantur fid̾i uiam: a cerrime ĩ¬
pugnabant. Et ecce exclama¬
uerunt dicentos. Quid nob ⁊

Expanded text:
tri, quando adhuc erat incredulus, uterque populus, diabolo in se furente, recte gradientibus, id est recte crepraedicantibus, obsistebant, dum nec ipsi declinando a malo, viam mandatorum Dei, credendo atque rectum opus faciendo, currere festinabant, et eos qui currere nitebantur fidei viam acerrime impugnabant. Et exclamaveru
Abbreviated transcription (Latin):
am̃o tẽporalibꝰ lucris miantẽ
braice latine dr̃ donatus. Qd̃
ꝓfecto nom̃ illi apte congruit. qͣ
rat binomiꝰ: nam ⁊ lem uocaba¬
tur. Qd̾ etiã nom̃ eidem gr̃e qua
donacus c̃ testimoniũ ꝑͥib. In¬
terp̾tatur enĩ additꝰ siue assũp¬
tus significãs qr assũptus ẽ
ꝑeloctionẽ a dño. ⁊ additus ad
numerũ gradꝰ apłice. Hoc at̃
illũ nomine marchꝰ ⁊ luchas
in hac lectione magis appellare
consortẽ oꝑis eũglici de prisca
du̾satione palam notabilẽ red¬
derent. At uͦ ubi ad describend̾
unt. tacito leui uocabulo. mate¬
um illũ aꝑte nuncu pauerũt.
celonco uocatum narrat: s et
Thomas inqͥt ⁊ matħs publica¬
nus. quatinꝰ maiorẽ ꝑ hoc publi¬
canis ⁊ pec̾coribꝰ adipiscende
salutis confidentiam p̾beat: uͭ¬
ostendat legentibꝰ nullũ debere
conu̾sũ de salute diffidere. cum
ipse de publicano inapłm. de t̾e¬
lonario in eu̾glistam sit repente

Expanded text:
poralibus lucris inhiantem, Hebraice, Latine dicitur donatus: quod profecto nomen illi apte congruit qui rat binomius, nam et Levi vocabatur, quod etiam nomen eidem gratiae, qua donatus est, testimonium perhibet. Interpretatur enim additus, sive assumptus, significans quia assumptus est per electionem a Domino, et additus ad numerum gradus apostolici. Hoc autem illum nomine Marcus et Lucas in hac electione magis appellare consortem operis evangelici de prisca conversatione palam notabilem redderent. At vero ubi ad describendum pervenerunt, tacito Levi vocabulo, Matthaeum illum aperte nuncupaverunt. telonio vocatum narrat. Sed etThomas, inquit, et Matthaeus publicanus, quatenus majorem per hoc publicanis et peccatoribus adipiscendae salutis confidentiam praebeat. ostendat legentibus nullum debere conversum de salute diffidere, cum ipse de publicano in apostolum, de telonario in evangelistam sit repente
Abbreviated transcription (Latin):
De hoc paralitico dixerũt etiaz
dicit dnĩn dixisse confide fili
dimictunt᷑ tibi pecc̃a tua: lu¬
chas aũt nõ dixit fili s homo:
ad sententiã dñi exp̾ssius insi¬
nandã ualet. qr homini dimͣ¬
tebantur pecc̃a: quia hoc ipsũ
qd̾ homo erat nõ poterat clicere
nõ poccam: simuletiã ut ille qͥ
homini dimittebat pecc̾a: ĩtel¬
ligeretur ds̃. Marchuis uͦ hoc
dixit qd̾ ⁊ matħs: s nõ clixit
confide. Potuit quidẽ ⁊ ita dici
confide homo: dimittuntur tͥ
peccata fili. aut cõfide fili dimi¬
ituntur tͥ peccata hoõ. Curatu
rus hominẽ a paralisi dñs: pri¬
mo pocc̃oꝵ uincła dissoluit. ut
ostenderet eũ obuexus culpaꝵ
artuũ dissolutione fuisse dãp¬
natum: noc nͥ his relaxatis m̾e¬
broꝵ posset recuꝑatione sanari.
sic ⁊ illi paralitico qui iuxta ꝓ¬
baticam piscinam duimotum
aque frustra pr̃olabat᷑ sanato
a dño dr̃. Ecce sanus factus
es. iam noli peccare: ne deteriꝰ
tͥ aliqͥd contingat. s iħ. Fili in¬

Expanded text:
De hoc paralytico dixerunt etiam dicit Dominum dixisse, Confide, fili, dimittuntur tibi peccata tua; Lucas autem non dixit, Fili, sed, homo, ad sententiam Domini expressius insinuandam valet: quia homini dimittebantur peccata, qui hoc ipso quod homo erat, non posset dicere, Non peccavi; simul etiam ut ille qui homini dimittebat intellegeretur deus. Marcus uero hoc dixit, quod et Mattheus, sed non dixit confide. potuit quidem et ita dici \'confide, homo, dimittuntur tibi peccata, fili ? , aut confide, fili, dimittuntur tibi peccata, homo\', auminem a paralysi Dominus, primo peccatorum vincula dissolvit, ut ostenderet eum ob nexus culparum artuum dissolutione fuisse damnatum, nec nisi his relaxatis membrorum posse recuperatione sanari. Sic et illi paralytico, qui juxta Probaticam piscinam diu motum ae frustra praestolabatur, sanato a Domino dicitur: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne deterius tibi aliquid contingat. . Fili, in
Abbreviated transcription (Latin):
mire corpoꝵ debilitates: et
id curo forsitan priꝰ annirtũ¬
cur pecc̃a. ut cansis debilitatiᷤᷤ
ablatis. sanitas restituat᷑. ioħ¬
Scrutator animaꝵ. p̾uenit m̃¬
tium magna confilia. ⁊ dĩta¬
tis sue potentiã oꝑis attestati¬
one monstrauit: dũ dissipati
corporis m̃bra cõponit. neruos
stringit. ossa complet. iuscera
firmat. uirtutẽ ⁊ gressꝰ. ad
cursum suscitat. inuiuo cada¬
uere iam sepultos. ¶R̾. Qnq¬

Expanded text:
nire corporum debilitates. Et nire corporum debilitates. Et idcirco forsitan prius dimittuntur peccata ut, causis debilitatis ablatis, sanitas restituatur. Scrutator animarum praevenit mentium magna consilia. Et deitatis suae potentiam operis attestatione monstravit, dum dissipati corporis membra componit, nervos stringit, ossa complet, viscera firmat, virtutem et gressus ad cursum suscitat in vivo cadavere jam sepultos.
Abbreviated transcription (Latin):
dunt. S multo dementiꝰ errãt
nichominꝰ dm̃ negare non ti¬
ment. At ipse ꝑfidos saluare de¬
siderãs.⁊ occultoꝵ cognitione ⁊
uirtute oꝑũ. dm̃ se eẽ manifes¬
tat. Et cum uidiss iħs cogita¬
ciones coꝵ dix̃. It qͥd cogitaciᷤ
mala incordibꝰ urĩs: iħ. Ostẽ¬
dit se dm̃ qui po̾t corda occulta
cognoscere.⁊ quodã mͦ tacens
loquͥtur. eadem maiestate .
potentia qua cogitationes.
ur̃as intueor possũ ex homini¬
bꝯ delicta dimitere. ex uobis
intelligite qͥd paraliticus con¬
sequatur. Quid ẽ faciliꝰ dic̾e
dimittunt᷑ tͥ pecc̃a. aut dice¬
re ⁊ facere. multa distantia ẽ.
Itrum sint paralitico poccata
dimissa. solus nouerat qui di¬
mictebat. Surge aũt et am¬
bula: tam ille qui surgebat.
ꝙͣ hii qui surgentẽ uidebat.
approbare poterãt. Eit igit᷑
carnales signũ: ut ꝓbetꝰ sp̃ua¬
⁊ corporis ⁊ anĩe uicia dimit¬
tere. Et datur nob̾ intelligẽ¬
tie̾ ꝓpt̾ poccata plerasq eue¬

Expanded text:
dunt. Sed multo dementius errantnihilominus Deum negare non timent. At ipse perfidos salvare desiderans, et occultorum cognitione et virtute operum Deum se esse manifestat. Et cum vidisset Jesus cogitationes eorum, dixit: Utquid cogitatis mala in cordibus vestris? Ostendit se Deum, qui potest cordis occulta cognoscere, et quodammodo tacens loquitur: Eadem majestate et potentia qua cogitationes vestras intueor, possum et hominibus delicta dimittere. Ex vobis intelligite quid paralyticus consequatur. Quid facilius est dicere, Dimittuntur tibi peccata, aut dicere et facere, multa distantia est. Utrum sint paralytico peccata dimissa, solus noverat qui dimittebat. Surge autem et ambula, tam ille qui surgebat quam ii qui surgentem videbant approbare poterant. Fit ergo carnale signum, ut probetur spirituaet corporis et animae vitia dimittere. Et datur nobis intelligentia propter peccata plerasque eve
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃s inmundi noc inporcos irẽt.
nͥ hoc illis benignus ipse salua¬
cor petentibꝰ quos certe iabyᷤ¬
sum poss religare conceleret.
rem necessariam docere nos uo¬
lens. ut scilicet nouerimꝰ eos
młto minus posse sua potesta¬
te nocere hominibꝯ: qui noc p᷑¬
coribꝰ qualibꝰcumq potuerũt.
Hanc aũt potestatẽ ds̃ bonus
occulta uidicia nob̶ dare potest:

Expanded text:
s immundi nec in porcos irent, nisi hoc illis benignus ipse Salvator petentibus, quos certe in abyssum posset relegare, concederet : rem necessariam docere nos volens, ut scilicet noverimus multo minus eos posse sua potestate nocere hominibus, qui nec pecoribus qualibuscumque potuerunt? Hanc autem potestatem Deus bonus occulta nobis justitia dare potest,
Abbreviated transcription (Latin):
marabant᷑. Sin aũt quis contẽ¬
tiose uoluerit eos qui miraban¬
tur fuisse disciplos: respondebi¬
mꝰ recte homines appellato᷑ qr
nec dũ potentiam nouerant sal¬
transire desid̾at: cenebrosus a¬
mariisq scłi p̾sentis estus accipi¬
tur. Nauicła aũt qmͣ ascendit:
nulla melius quã sacratissime
passionis ipsiꝰ intelligit᷑. arbor.
Cuiꝰ beneficio quiq fideles ad¬
uiti transcensis mũdi fluctibꝰ.
ad habitationẽ patrie celestis
qͣs adstabilitatẽ securi litoris

Expanded text:
abant. Sin autem quis contentiose voluerit eos qui mirabantur fuisse discipulos, respondebimus recte homines appellatos, quia necdum potentiam noverant Saltransire desiderat, tenebrosus amarusque saeculi praesentis aestus accipitur. Navicula autem quam ascendit, nulla melius quam sacratissimae passionis ipsius intelligitur arbor. Cujus beneficio quique fideles adjuti, transcensis mundi fluctibus, ad habitationem patriae coelestis, quasi ad stabilitatem securi littoris
Abbreviated transcription (Latin):
pluralit᷑ ap̾ matħm. apd̾ illos
aũt singłarit loquit᷑: cum ⁊
ipsi narrent qd̾ interrogatus
qd uocaretur. legionẽ se eẽ reᷤ¬
pondit: eo qd̾ multa eeñt de¬
monia. nec qd̾ marchꝰ dixit
cirra montẽ fuisse grege por¬
coꝵ. lucͥas in montẽ quicqmͣ
repugnat. Grex enĩ porcoꝵ
tam magnꝰ fuit. ut aliqͥ esset̃
in montẽ. aliqͥ circa monte̾.
Erant enĩ duo milia porcoꝵ.
sic̃ marchus exp̾ssit. Duo isti¬

Expanded text:
pluraliter apud Matthaeum, apud illos pluraliter apud Matthaeum, apud illos autem singulariter loquitur; cum et ipsi narrent quod interrogatus quid vocaretur, legionem se esse respondit, eo quod multa essent daemonia. Nec quod Marcus dixit circa montem fuisse gregem porcorum, Lucas autem in monte, quidquam repugnat. Grex enim porcorum tam magnus fuit, ut aliquid ejus esset in monte, aliquid circa montem. Erant enim duo millia porcorum, sicut Marcus expressit. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
tenuit tribꝰ manasse: nõ longe
a stagno crberiadis: in qd̾ porci
p̾cipitati sũt. Significat. aũt
nationẽ gentiũ. qͣmͣ post somp¬
sue głam. missis p̾dicatoribus
saluator ẽ insitare dignatus.
Unde bene gerasa: siue gerge¬
si ut quidã log̾unt. colonũ eiciẽs.
siue aduena appropinquãs uit̾¬
pͥtatur. B. Yidelicet insinu¬
ans qr gentiũ ppls. ⁊ eum a quo
nequiter incolebatur hostem
illam demonũ patiebantuꝵ
que in porcos ire ꝑmissa ẽ: mar¬
chus aũt ⁊ luchas unũ comme¬
morant. In telligas unũ eoꝵ
fuisse ꝑsone alicu̾iꝰ clarioris ⁊
famosioris. quẽ regio illa maxi
dolebat. et ꝓcuiꝰ salute plu¬
rimũ satagebat. Hoc uolen¬
tes significare duo eu̾głiste.
solum ꝯmemorandũ iudica¬
uerunt. de quo facti huiꝰ fa¬
rãt. nec qd̾ uerba demonum
du̾se ab eu̾głistis dista sũt:
habet aliqͥd scrupuli. cũ uł ad¬
unam redigi sententiã: uel
om̃ia possĩt intelligi. Nec qr

Expanded text:
tenuit tribus Manasses, non longe tenuit tribus Manasses, non longe a stagno Tiberiadis, in quod porci praecipitati sunt. Significat autem nationes gentium, quas post suae gloriam, missis praedicatoribus, Salvator est visitare dignatus. Unde bene Gerasa, sive Gergesi ut quidam legunt colonum ejiciens, vel advena propinquans interpretatur. Videlicet insinuans quia gentium populus, et eum a quo nequiter incolebatur hostem illam demonum patiebantur, quae in porcos ire permissa est, Marcus autem et Lucas unum commemorant, intellegas unum eorum fuisse personae alicuius clarioris et famosioris, quem regio illa maxime dolebat et pro cuius salute plurimum satagebat. hoc uolentes significare duo euangelistae solum commemorandum iudicauerunt, de quo facti huius farat. nec quod uerba demonum diuerse ab euangelistis dicta sunt, habet aliquid scrupuli, cum uunam redigi sententiam, vel omnia dicta possint intelligi. Nec quia
Abbreviated transcription (Latin):
signo dm̃ce crucis imbuti. scłm
re linquere disponimꝰ. Nauẽ
ꝓfecto cum iħu condescendimꝰ.
mare transire conam᷑. s qui ñ
dormitauit neq dormiet isrł
custodiens semꝑ nob tam̃ sepe
nauigantibꝰ. quasi int̾ oquoriᷤ
fremitus obdormit. qñ crebre¬
scente int̾ medios uirtutũ nisꝰ
tationũ impetu fidĩ splendor
obtenebrescit: spei celsitudo ta¬
bescit. a maris flãma refriges¬
cit. Uerum int̾ huiꝰ modi ꝓ¬
cellas ad illum necesse ẽ gub̃¬
natorẽ curramꝰ: illum sẽdulo
excitemus. qui nõ seruiat sed
imꝑet uentis. M dox tẽ pestatẽ
compescet. refundet tranquil¬
litatẽ: portum salutis indulge¬
Admiremur ⁊ nos: qnͣdo be¬
nignitates ⁊ beniuolentias os¬
nos saluare dignat᷑. qñ de tumł¬
tibꝰ nos lib̾at: qñ ab ininicis¬
⁊ mirantes grãs agamꝰ. Sq̃r
Et cum ueniss transfretũ in re¬
gionẽ gerasenoꝵ. iħ. Gerasaẽ
urbs in signis arabie transiorda¬
nẽ iuncta monti galahat: qm

Expanded text:
signo Dominicae crucis imbuti, dum saeculum relinquere disponimus, navem profecto cum Jesu conscendimus, mare transire conamur. Sed qui non dormitabit neque obdormiet Israel custodiens semper, nobis tamen saepe navigantibus quasi inter aequoris fremitus obdormit, quando crebrescente inter medios virtutum nisus tationum impetu, fidei splendor obtenebrescit, spei celsitudo contabescit, amoris flamma refrigescit. Verum inter hujuscemodi procellas ad illum necesse est gubernatorem curramus, ilium sedulo excitemus, qui non serviat sed imperet ventis, mox tempestates compescet, refundet tranquillitatem, portum salutis indulgeAdmiremur et nos, quando benignitates et benevolentias osnos salvare dignatur, quando de tumultibus nos liberat, quando ab inimicet mirantes gratias agamus. Sequitur: Et cum venisset trans fretum, in regionem Gerasenorum. VI. Gerasa urbs insignis Arabiae, trans Jordanem, juncta monti Galaad, quem
Abbreviated transcription (Latin):
bantur dicentes. Qualis ẽ iste:
sic̃ homo uidetur: ⁊ sic̃ ds̃ potẽ¬
tiam ostendit. Sic̃ unus car¬
naliũ putat᷑ eẽ. ⁊ suꝑ omĩa car¬
nalia magna ostendit mirabili¬
a. Dormit sic homo: ⁊ imꝑat
mari ⁊ uentis sic̃ ds̃. In nauicu¬
la sedit. ⁊ omnẽ crraturã ussio¬
ne melinat. ih. Nongͦ discipłi.

Expanded text:
bantur dicentes, Qualis est iste! Sicut homo videtur, et sicut Deus potentiam ostendit: Sicut unus carnalium putatur esse, et super omnia carnalia magna ostendit mirabilia: dormit sicut homo, et imperat mari et ventis sicut Deus; in navicula sedet, et omnem creaturam jussione inclinat