comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uis aliis fratribus aliud uideretur iam aetate gra¬
uioribus permultarum ciuitatum ad locorum ex¬
empla currentibus. ubi firmam et ueram catholicam
uid ebamus quaeta men ibitalibus beneficiis dĩ const¬
tita esset. at que firmata dumperpriorum impe¬
ratorum leges ad communionem homines catho¬
licam congerentur : optinuimus tamen ut illud. po¬
tius quod dixietbimperatoribus peteretur: decre¬
tum .ẽ. in concilionostrolegati ad comitatum missi
sunt sed dĩmaior miseri cordia quisciret harum
legum terror. et quacedam medicinalis molestia
quammultorum essec paruis. uel frigidis animis.
necessaria et illi duritia e qua e uerbis emendar⁊
Non potest sed tamen aliquantulceseuertit a tedisci¬
plinae potestidegit᷑ ut legatinostri quod susceperaNT
obtinere nom possent: lamenim nos praeuenerant
ex aliis locis quaed amepis coporum quaerelȩ grauis¬
simac quimala fuerant ab ipsis multa perpessi et a su¬

Expanded text:
uis aliis fratribus aliud uideretur iam aetate grauis aliis fratribus aliud uideretur iam aetate grauioribus uel multarum ciuitatum et locorum exempla curantibus, ubi firmam et ueram catholicam uidebamus, quae tamen ibi talibus beneficiis dei constituta esset atque firmata, dum per priorum imperatorum leges ad communionem homines catholicam cogerentur, obtinuimus tamen. ut illud potius, quod dixi, ab imperatoribus peteretur. decretum est in concilio nostro, legati ad comitatum missi sunt. Sed dei maior misericordia, qui sciret harum legum terror et quaedam medicinalis molestia quam multorum esset prauis uel frigidis animis necessaria et illi duritiae, quae uerbis emendari non potest, sed tamen aliquantula seueritate disciplinae potest, id egit, ut legati nostri, quod susceperant, obtinere non possent. iam enim nos praeuenerant ex aliis locis quaedam episcoporum querelae grauissimae, qui mala fuerant ab ipsis multa perpessi et a su
Abbreviated transcription (Latin):
ritatem catholicam uel praedicarent loquendo uel
legere consentiendo quod eo modo fieri aliquatenus
posse arbi trabamur: silegem piissimac memoriae
theo dosii quam generaliter in omnes haereticospro¬
mulgauit ut quis quis eorum episcopus uel dericus
ubi libet es set inuentus decem libris auri multaretꝰ:
ex pressius indonctistas qui senegabant hereticos¬
it a confirmarent . ut non omnes eamulta ferirentur:
sed inquorum regionibus aliquas uiolentias adericis.
uelcircum cellionibus. uel populis eorum ecclesia catholi¬
ca pateretur ut scilicet postprotestationem catholi¬
corum qui fuissent ista perpessi. iamcaro ordinum
ad persoluendam multam epis copi. siueministris
ceteri tenerentur: Ita enimexistimabamus eis terri¬
tis et nihiltalefacere audentibus. posseliberedoceri.
et tenericatholicam ueritatem ut ad ecmcogeretꝰ
nemo sedecmqui uellet sine formidine sequeretur :
nestlsoset simulctores catholicos haberemus : et quã¬

Expanded text:
ritatem catholicam uel praedicarent loquendo uel ritatem catholicam uel praedicarent loquendo uel legerent constituendo. quod eo modo fieri aliquatenus posse arbitrabamur, si legem piissimae memoriae Theodosii, quam gene raliter in omnes haereticos promulgauit, ut, quisquis eorum episcopus uel clericus ubi libet esset inuentus. decem libris auri multaretur, expressius in Donatistas, qui se negabant haereticosita confirmarent, ut non omnes ea multa ferirentur. sed in quorum regionibus aliquas uiolentias a clericis uel Circumcellionibus uel populis eorum ecclesia catholica pateretur. ut scilicet post protestationem catholicorum, qui fuissent ista perpessi, iam cura ordinum ad persoluendam multam episcopi sine ministri ceteri tenerentur. ita enim existimabamus eis territis et nihil tale facere audentibus posse libere doceri et teneri catholicam ueritatem, ut ad eam cogeretur nemo. sed eam, qui uellet, sine formidine sequeretur, ne falsos et simulatores catholicos haberemus. et quam
Abbreviated transcription (Latin):
qua proptesi potestatem qua perreligionem
acfidem regum tempore quodebuit diuinomunere
accipit ecclesia hiiqui inueniuntur inuiis et insepib
id ẽ in heresibus et in schismatibus coguntur intrare:
Non quia coguntur reprȩhendant : sed quocogantur
ad tendaentꝰ conuiuium dnĩ unitas. est corporis xp̃i:
Non solum in sacramentum altaris sed etiam in uin¬
culo pacis : Deipsis sane possumus uerissimedicere quod
neminem cogant adbonumꝰ quoscum que enim cogunT.
non cogunt nisi ad malum: uerum tamen ante quãc
istaeleges quibus ad conuiuium scm̃ coguntur.
intrareina fricam mitterentur . nonnullis fra¬
tribus uidebatur. in quibus et ego eram quacmuis
donatistarum rabies usque quaque saeuiret. non
eẽ petendum ab imperatoribus ut ipsam here sem
iuberent omnino Non eẽ. poenã constituendo eis qui
in illa eẽ uoluis sent : sed hoc potius constituerent:
ut eorum furiosas uiolentias non paterentur quiue¬

Expanded text:
quapropter si potestate, quam per religionem quapropter si potestate, quam per religionem ac fidem regum tempore, quo debuit, diuino munere accepit ecclesia, hi, qui inueniuntur in uiis et in saepibus, id est in haeresibus et schismatibus, coguntur intrare, non, quia coguntur, reprehendant, sed, quo cogantur, adtendant. conuiuium domini unitas est corporis Christi non solum in sacramento altaris sed etiam in uinculo pacis. de ipsis sane possumus uerissime dicere, quod neminem cogant ad bonum; quoscumque enim cogunt, non cogunt nisi ad malum. Verum tamen antequam istae leges, quibus ad conuiuium sanctum coguntur intrare, in Africam mitterentur, nonnullis fratribus uidebatur, in quibus et ego eram, quamuis Donatistarum rabies usque quaque saeuiret, non esse petendum ab imperatoribus, ut ipsam haeresem iuberent omnino non esse poenam constituendo eis, qui in illa esse uoluissent. sed hoc potius constituerent, ut eorum furiosas uiolentias non paterentur, qui ue
Abbreviated transcription (Latin):
ratiulcis ciomnem in oboedientiam: cum conpleta fu¬
erit prior oboedientia uestra: Vnde et ipsed ñs ad
postea cogi. Nam cum ei seruires pondissent. Dnẽ
factum ẽ quod ius sisti et adhuc ẽ. locus. exite in¬
quit inuias et sepes et quos cumque inueneritis
cogite in trare: in illis ergoquileniter primo ad¬
ducti sunt completa ẽ prior i oboedientia: in istis
autem qui coguntur: in oboedientia cohercetur
Namquid ẽ cogite intrare cumprimo dictum es set
adducite et responsum esset factum .ẽ quod iussisti
et adhuc ẽ locus : simiraculorum terroribus co¬
gendos uoluisset intellegi magis ad eosqui prius
uocati sunt diuina miracula multa multa facta suns
maxime adiuda eos dequibus dictum .ẽ. iuda eisig¬
napetunt in ipsis quoq: gentibus talictem p̃oribus
a postolorum miracula euangelium commenda¬
runt . ut sita libtis cogi iuberentur priores: ut dixi
potius conuiuae coacti eẽ merito crederentur

Expanded text:
rati ulcisci omnem inobedientiam, cum completa furati ulcisci omnem inobedientiam, cum completa fuerit prior obedientia vestra . Unde et ipse Dominus ad , postea cogi: nam cum ei servi sui respondissent, Domine, factum est quod jussisti, et adhuc est locus; Exite, inquit, in vias et sepes, et quoscumque inveneritis, cogite intrare . In illis ergo qui leniter primo adducti sunt, completa est prior obedientia; in istis autem, qui coguntur, inoboedientia cohercetur: nam quid est cogite intrare\', cum primo dictum esset \'adducite\' et responsum esset \'factum est. quod iussisti. et adhuc-est locus\'? si miraculorum terroribus cogendos uoluisset intellegi, magis ad eos. qui prius uocati sunt, diuina miracula multa facta sunt, maxime ad Iudaeos, de quibus dictum est: Iudaei signa petunt. in ipsis quoque gentibus talia temporibus apostolorum miracula euangelium commendarunt, ut, si talibus cogi iuberentur, priores, ut dixi, potius conuiuae coacti esse merito crederentur.
Abbreviated transcription (Latin):
iuris. quo dineis dominicus caracter agnoscit᷑ qui
in eis quos suspicimus. nec tamen rebaptitamus mi¬
Nime uiolatur : sic enimerror corrigendus ẽ. ouis:
ut non inea corrum patur signaculum redemptoris:
Neq: enim siquis quam regio character ea signato de¬
sertoresignetur et accipiant indulgentiam atq:
illeredeat admiliticm illeautem eẽ in militia in
qua nondum erat incipiat in ali quo eorum cha¬
racter illerescinditur. annon potius in ambobus
a gnoscitur et honore debito quoniam ẽ regius
approbatur : Quia ergo non possunt malum eẽ os¬
tendere quocoguntur: Nec ad bonum secogioporte¬
retontendunt. sed ax põcoatum ostendimus. pau¬
lum imitaturq ec clesia in istiscogendis dñmsuum
quae prius ut neminem cogeret exspectauit. ut defi¬
deregum atquegentium praedictio prophetica com¬
pleretur eticm : Hinc enimnon absurde intellegitur
a postolica illa sententia ubi paulus beatus dicit. pa¬

Expanded text:
iuris, quod in eis dominicus character agnoscitur, qui iuris, quod in eis dominicus character agnoscitur, qui in eis, quos suscipimus nec tamen rebaptizamus, minime uiolatur? sic enim error corrigendus est ouis, ut non in ea -corrumpatur signaculum redemptoris. neque enim, si quisquam regio charactere a signato desertore signetur et accille redeat ad militiam, ille autem esse in militia, in qua nondum erat, incipiat; in aliquo eorum character ille rescinditur, ac non potius in ambobus agnoscitur, et honore debito, quoniam regius est, approbatur. Quia ergo non possunt malum esse ostendere quo eoguntur, nec ad bonum se cogi oportere contendunt. Sed a Christo coactum ostendimus Paulum: imitatur itaque Ecclesia in istis cogendis Dominum quae prius ut neminem cogeret exspectavit, ut de fide regum atque gentium praedicatio prophetica compleretur. 24. Etiam hinc enim non absurde intelligitur illa apostolica sententia, ubi Paulus beatus dicit: Pa
Abbreviated transcription (Latin):
poena corporis ad euangelium coactus intrauit.
plus illis omnibus qui solo uerbo uocatisunt in euan gelio
labor auitꝰ et quem maiortimor compulit ad caritatem
eius : perfecta caritas foris mittit timorem. Curergo
non cogeret ecclesia perditos filios ut redirent. si perdi¬
tifilii coegerunt alios ut perirentꝰ quam uis etiam il¬
los quos non coegerunt sed tantũ modo seduxerunt.
si perterribiles sed salubres leges ineius gremium reuo¬
centur. blandius piamater amplectitur. et de illis
multo amplius quam dehis quos numquã perdiderat
gratulatur : An non pertinet addiligentiã pastoralẽ
etiã illas oues quae non uiolenter ereptȩ sed blande
leuiterq seductae agrege aberrauerint et ab alienis
coeperint possideri. Inuentas adouiledii cum resistere
uoluerint flagellorum terrorib: uel &iã doloribus
reuocare : praesertim qum siapud fugitiuos et p̃do¬
nes seruos fecun dita te multi plicentur. plus hab&

Expanded text:
poena corporis ad euangelium coactus intrauit, poena corporis ad euangelium coactus intrauit, plus illis omnibus, qui solo uerbo uocati sunt, in euangelio laborauit et, quem maior timor compulit ad caritatem, eius perfecta caritas foras mittit timorem. Cur ergo non cogeret ecclesia perditos filios, ut redirent, si perditi filii coegerunt alios, ut perirent? quamuis etiam illos. quos non coegerunt, sed tantum modo seduxerunt, si per terribiles sed salubres leges in eius gremium reuocentur, blandius pia mater amplectitur et de illis multo amplius quam de his. quos numquam perdiderat, gratulatur. an non pertinet ad diligentiam pastoralem etiam illas oues, quae non uiolenter ereptae sed blande leniterque seductae a grege aberrauerint et ab alienis coeperint possideri, inuentas ad ouile dominicum, si resistere uoluerint, flagellorum terroribus uel etiam doloribus reuocare, praesertim quoniam, si apud fugitiuos et praedones seruos fecunditate multiplicentur, plus habet
Abbreviated transcription (Latin):
potest amplius amarequam xp̃s qui animam suam
posuit proouibus suis . Et ta mencum petrum et alios
a postolos solo uerbo uocasset paulum priussaulum.
ecelesia esuae postea magnum aedificatorẽ . sed horpex dũ
anea uastatorẽ non sola uoce conpescuit: uerum etam
potestate prostrauit atq ut infidelitatis tenebris
sȩuientẽ ad desiderandum lumeni cordis urgueret :
prius corporis caecitate percussit: si poena illa non e&̃ :
non ab ea post modum sanaretur : et quando apertis
oculis nihiluidebat si eos saluos haber& Non adippo¬
sitionẽ manus annaniȩ ut eorum aperiu&ur obtutus
tam quã squamas quibus clccusus fuerat incidisse scrib¬
tura narraret: ubi ẽ quod isticlamare consuerunt: libe¬
rum ẽ credereuel non credere : cuiuim xp̃s intulit quẽ
coegit : Eccehabent a postolum paulum : agnoscant in eo
prius cogentem xp̃m et postea docentem prius ferientẽ
et postea consulaentem mirum .ẽ. autem quomodo qͣui

Expanded text:
potest amplius amare quam Christus, qui animam suam potest amplius amare quam Christus, qui animam suam posuit pro ouibus suis? et tamen cum Petrum et alios apostolos solo uerbo uocasset. Paulum. prius Saulum. eccleantea vastatorem, non solum voce compescuit, verum etiam potestate prostravit, atque in infidelitatis tenebris saevientem, ad desiderandum lumen cordis, ut surgeret, prius cnon ab ea postmodum sanaretur et, quando apertis oculis nihil uidebat, si eos saluos haberet, non ad inpositionem manus Ananiae, ut eorum aperiretur obtutus, tamquam squamas, quibus clausus fuerat, inde cecidisse scriptura narraret. ubi est, quod isti clamare consuerunt: \'Liberum est credere uel non credere: cui uim Christus intulit? quem coegit\'? ecce habent apostolum Paulum: agnoscant in eo prius cogentem Christum et postea docentem, prius ferientem et postea consolantem. mirum est autem, quo modo ille, qui
Abbreviated transcription (Latin):
Alio qui ppe locodicit Non solum seruum sed etia fi¬
lium indisciplinatum plagis eẽ cohercendũ et magno fruc¬
tu nãtu quidẽ inquit ꝑcutis eũ uirga animã uero eilibe¬
rabis amoste. Et a libi dic̃ qui parcit baculosuo oditfiliũ suũ:
Da eiꝰ qui recta fideiueroq: intellectu. totis animaesua
uiribus dicat sitiuit anima mea ad dm̃uiuum quan¬
douenicm et apparebo ante faciem dĩ: Et huicta li
non salum tem poralium poenarum uelimperaliũ
legum. sed nec gehennarum timor est necessarius.
cuitamendesiderabile bonum .ẽ. adhereredõ ut
non solum ab illa felicitate alienari .tam quam
magnum supplicium perhorrescat. uerum eti cm
differrimolesteferat. sed tamen ante quamdicant
bonifilii concupiscentiam habemus dissolui et eẽ cũ
xpõ : multi prius tamquam maliserui et quodam
modomn probi fugitiui ad dnm suum temponelium
flagellorum uerberereuocantur: quis enim nos

Expanded text:
alio quippe loco dicit non solum seruum sed etiam fialio quippe loco dicit non solum seruum sed etiam filium indisciplinatum plagis esse cohercendum et magno fructu: nam: Tu quidem, inquit, percutis eum uirga. animam uero eius liberabis a morte, et alibi dicit: Qui parcit baculo suo, odit filium suum. da enim. qui ri fide ueroque intellectu totis animae suae uiribus dicat: Sitiuit anima mea ad deum uiuum; quando ueniam et apparebo ante faciem dei? et huic tali non solum temporalium poenarum uel imperialium legum sed nec gehennarum timor est necessarius, cui tam desiderabile bonum est adhaerere deo, ut non solum ab illa felicitate alienari tamquam magnum supplicium perhorrescat, uerum etiam differri moleste ferat. sed tamen antequam dicant boni filii: Concupiscentiam habemus dissolui et esse cum Christo. multi prius tamquam mali serui et quodam modo inprobi fugitiui ad dominum suum temporalium flagellorum uerbere reuocantur. Quis enim nos
Abbreviated transcription (Latin):
mentis probauimus. et probamus. prius timore
uel dolore cogi ut postea possint doceri: aut quod
iam uerbis didicenant opera sectari. proponunt nob̵
quid am sententicm cuiusdcm saeculcris auctoris
qui dixit pudore et liberalitate liberos retinere
satius essecredo quammetu: hoc quidem uerum .ẽ.
sed sicut meliores sunt quos dirigit amor ita plu¬
res sunt quos corrigittimor Nam ut deipso auc¬
tore istis respondeatur apud illum etiamleguN
tunisimaloco actus recte facerenescis: porro autẽ
scriptura diuinc et propter illos meliores. dixit.
timor non ẽ in caritate sed perfecta caritas fonis
mittit timorem. Et propter hos inferiores quiplures
sunt ut uerbis Non emendabitur seruusdurus. sienĩ
& intellexerit non oboediet cumdixit eum uerbis non
emendari noncumiussit descrised tacite ammonuit
unde debeat emendari : alioquin non diceret uerbis non
emendabitur : sed tantum modo dicen& non emendabitꝰ

Expanded text:
mentis probauimus et probamus, prius timore mentis probauimus et probamus, prius timore uel dolore cogi, ut postea possint doceri aut, quod iam uerbis didicerant, opere sectari. proponunt nobis quidam sententiam cuiusdam saecularis auctoris, qui dixit: Pudore et liberalitate liberos retinere satius esse credo quam metu. hoc quidem uerum est; sed sicut meliores sunt, quos dirigit amor, ita plures sunt, quos corrigit timor. nam ut de ipso auctore istis respondeatur, apud illum etiam legunt: Tu nisi malo coactus recte facere nescis. porro autem scriptura diuina et propter illos meliores dixit: Timor non est in caritate, sed perfecta caritas foras mittit timorem, et propter hos inferiores, qui plures sunt. ait: Verbis non emendabitur seruus durus: si enim et intellexerit, non oboediet. cum dixit eum uerbis non emendari, non eum iussit deseri. sed tacite admonuit- admonuit, unde debeat emendari; alioquin non diceret: Verbis non emendabitur, sed tantum modo diceret \'non emendabitur.\'
Abbreviated transcription (Latin):
postea uero quaicoepit impleri quod scriptum. ẽ
et adorabunt eumomnes regesterrae omnes gen¬
tes seruient illi. quismente sobrius regibus dicat.
noli tecurare in regnouestro a quo tenectur uel
oppugnetur eclesi adnĩ urĩ nonad uos pertineat¬
quis uelit eẽ si ue religo sus siue sacrilegus. quibusdi¬
cinon potest non a duos pertineat in regnouestro qus
uelit pudicus eẽ quis impudicus. Curenim cumdatum
sit diuinitus homini liberum arbitrium adulteria
legibus puniantur. et sacrilegia permittantur
anfidem non serua rel euius ẽ. animam dõ qua ife¬
minam uiro ͦ Aut siea qua enon contemtus edigno¬
rantia religionis committuntur. mitius uindican¬
da nnum quid ideoneglegenda suntꝰ melius quidem
quis dubita uerit ad dñm colendum doctrina homi¬
nes duciquam poenactimore ueldolore compelli : sed
non quia istimeliores sunt ideo illiquita les non sunt
neglegendi sunt : multis em̃ profuit quod ex peri¬

Expanded text:
postea uero quam coepit impleri. quod scriptum est: postea uero quam coepit impleri. quod scriptum est: Et adorabunt eum omnes reges terrae, omnes gentes seruient illi, quis mente sobrius regibus dicat: \'Nolite curare in regno uestro, a quo teneatur uel oppugnetur ecclesia domini uestri; non ad uos pertineatquis uelit esse siue religiosus sine sacrilegus\', quibus dici non potest: \'Non ad uos pertineat, in regno uestro quis uelit pudicus esse. quis inpudicus\'? cur enim, cum datum sit diuinitus homini liberum arbitrium, adulteria legibus puniantur et sacrilegia permittantur? an fidem non seruare leuius est animam deo quam feminam uiro? aut si ea, quae non contemptu sed ignorantia religionis committuntur, mitius uindicanda, numquid ideo neglegenda sunt? Melius esse quidem quis dubitauerit ad deum colendum doctrina homines duci quam poenae timore uel dolore compelli? sed non, quia isti meliores sunt, ideo illi. qui tales non sunt, neglegendi sunt. multis enim profuit, quod experi
Abbreviated transcription (Latin):
tructa destruendo serui intiosias talia et ipse faciendo
sicut seruiuit rexnineuitarum uniuers amciuitatem
adplacandum dnm̃ compellendo sicut seruiuit dariũs
idolum frangendum in potestatem danihelidando et
inimico seius leonibus ingerendo sicut seruiuit nabu¬
chodonosor dequoicm diximus omnes in regnosuo po¬
sitos ablasphemando dõ lege terribili probibendo
dum illi quac nom possunt facere nisi reges : cũmita¬
que nondumreges d nõ seruirent temporibus a pos¬
tolam sed adhuc meditarentur in ania aduersus eũ
et aduersus x pm̃eius ut prophetarum praedicta
omnia conplerentur. Non utiq tunc possent impie¬
tates legibus prohibere sed potius exercere : sic enĩ
ordo temporum uoluebatur ut et iuda eiocciderent
praedicatores xpĩ putantes seo fficium dõ facere sicut
praedixerat xp̃s et gentes fremereNt aduersus xpĩ¬
anos et omnes patientia martrrum uincerent :

Expanded text:
tructa, destruendo, sicut seruiuit Iosias talia et ipse faciendo, tructa, destruendo, sicut seruiuit Iosias talia et ipse faciendo, sicut seruiuit rex Nineuitarum uniuersam ciuitatem ad placandum dominum compellendo. sicut seruiuit Darius idolum frangendum in potestatem Daniheli dando et inimicos eius leonibus ingerendo, sicut seruiuit Nabuchodonosor, de quo iam diximus, omnes in regno suo positos a blasphemando deo lege terribili prohibendo.mendam illi, quae non possunt facere nisi reges:,. Cum itaque nondum reges domino seruirent temporibus apostolorum, sed adhuc meditarentur inania aduersus eum et aduersus Christum eius, ut prophetarum praedicta omnia complerentur, non utique tunc possent impietates legibus prohibere. sed potius exercere. sic enim ordo temporum uoluebatur. ut et Iudaei occiderent praedicatores Christi putantes se officium deo facere, sicut praedixerat Christus. et gentes fremerent aduersus Christianos et omnes patientia martyrum uinceret.
Abbreviated transcription (Latin):
iagi perator quiei propietate contraim pietatem
leges ferendos erueret quandõ bucillud propheticum
corplebatur. Quare fremuerunt gentes et populi
meditatisunt in ania adstiterunt regesterrae et
principes conuenerunt inunum aduersus dñm et aduer¬
sus ax pm̃eius. Nondum autem a gebatur quod paulo
post in eodem psalmodicitur. Et nunc reges intel¬
legite erudiminiqui iudicatis terram. seruitednõ in
timore et exulta te ei cum tremore. Quomodoergo
reges dnõ seruiunt intimore nisiea quaec ontraius¬
sa dnĩ fiunt religiosa scueritate prohibendo atq pleo¬
tendo : Aliterenim seruit quia bomo e : Aliter quia
etiamrex ẽ: quia homo ẽ enim seruituiuendo fideliter :
quia uero eticem rexẽ seruit leges iusta praccipientes
et contria prohibentes conuenientiuigore faciendo
sicut seruiuit et echias lucos et templocidolorum
et illa excelsa quae contra dĩ praecepta fuerant cons¬

Expanded text:
rat imperator, qui ei pro pietate contra impietatem rat imperator, qui ei pro pietate contra impietatem leges ferendo seruiret. quando adhuc illud propheticum complebatur: Quare fremuerunt gentes et populi meditati sunt inania? adstiterunt reges terrae et principes conuenerunt in unum aduersus dominum et aduersus Christum eius. nondum autem agebatur, quod paulo post in eodem psalmo dicitur: Et nunc, reges, intellegite;erudimini, qui iudicatis terram; seruite domino in timore et exultate ei cum tremore. quo modo ergo reges domino seruiunt in timore nisi ea, quae contra iussa domini fiunt. religiosa seueritate prohibendo atque plectendo? aliter enim seruit, quia homo est, aliter, quia etiam rex est; quia homo est enim, seruit uiuendo fideliter, quia uero etiam rex est, seruit leges iusta praecipientes et contraria prohibentes conuenienti uigore sanciendo, sicut seruiuit Ezechias lucos et templa idolorum et illa excelsa, quae contra dei praecepta fuerant cons
Abbreviated transcription (Latin):
cdericis sed ipsis quoque epis copiscatholicis quodam
modo proponebatur dura conditio aut enim tacenda
erat ueritas aut eorum immanitas perferenda :
sed si ueritas taceretur: Non solum nemo fuerat eius
silentio liberandus: sed multi eticm illorum seductio¬
neperdendi si autem ueritatis praedicatione furor
eorum ad sacuiendum prouocaretur : aliquibus
liberatis. nostrisq firmatis rursus ex sequenda
ueritate formido inpendiret in firmos. Cumigitꝰ
bis angustus affligeretur et desia quis quis existimat
orosna potius sustinenda quacin dĩ auxilium ut perx p̃ia¬
nos imperatores ferretur fuis se poscendum. parum ad¬
tendit non bona dehac neglegentia red dipotuis seratio¬
nem. Quodenim dicunt qui contra sua simpicratts lees
iustes instituinolunt non petisse a regibus terrae a pos¬
to lostalia non considerant aliud fuis se tunctempus econ¬
nia suistem poribus agi: quis enim tunc in xp̃m credide¬

Expanded text:
clericis sedipsis quoque episcopis catholicis quodam clericis sedipsis quoque episcopis catholicis quodam modo proponebatur dura condicio; aut enim tacenda erat ueritas aut eorum immanitas perferenda. sed si ueritas taceretur, non solum nemo fuerat eius silentio liberandus sed multi etiam illorum seductione perdendi; si autem ueritatis praedicatione furor eorum ad saeuiendum prouocaretur, aliquibus liberatis nostrisque firmatis rursus a sequenda ueritate formido impediret infirmos. cum igitur his angustiis affligeretur ecclesia, quisquis existimat omnia potius sustinenda quam, dei auxilium ut per Christianos imperatores ferretur, fuisse poscendum, parum adtendit non bonam de hac neglegentia reddi potuisse rationem. Quod enim dicunt, qui contra suas impietates leges iustas institui nolunt, non petisse a regibus terrae apostolos talia, non considerant aliud fuisse tunc tempus et omnia suis temporibus agi. quis enim tunc in Christum credide
Abbreviated transcription (Latin):
monstraretur eos propacedonati et damnatos
suos inhonorem integram suscepisse et baptis¬
mum quem damnati uel etiam dilatiforis abec¬
desic eorum dederant non ausos fuisse rescinde¬
rextorbiterrarum contrapaemapũ coutami¬
nationem nescio quorumobicereo peccatouuhntut
cutionere bapto qumin illis quo que ecclen sdatum
unde in a fricam uenit ipsum euangeliuru pluri¬
mi confundebcentur et manifeste uentanenu¬
besconfas orrigebantur solito crebrius et multo
negis ubicumque ab corum seuitia respirabat ali¬
quantia libertas: tumuero illicsic exarseroruen insid
tisunt odiorum stimulis in citati ut contra corur in silli¬
a s at que uiolentias . et a pertissima latrocinix uix ulle
nostraecommunionis eclesia epossentee cuquersus
corum mbiem pacem catholicam praedicarent . co¬
rum que dementiam perspica ueritate conuinceren
usque adeo prorsus non solum laicis uel quibus libet

Expanded text:
monstraretur eos pro pace Donati et damnatos monstraretur eos pro pace Donati et damnatos suos in honorem integrum suscepisse et baptismum, quem damnati uel etiam dilati foris ab ecclesia eorum dederant, non ausos fuisse rescindere et orbi terrarum contra pacem Christi contaminationem nescio quorum obicere peccatorum et euacuare baptismum in illis quoque ecclesiis datum, unde in Africam uenit ipsum euangelium euangelium, plurimi confundebantur et manifestae ueritati erubescentes corrigebantur solito crebrius et multo magis, ubicumque ab eorum saeuitia respirabat aliquanta libertas. Tum uero illi sic eiarseruut et tantis sunt odiorum stimulis incitati, ut contra eorum insidias atque uiolentias et apertissima latrocinia uix ullae nostrae communionis ecclesiae possent esse securaecumque aduersus eorum rabiem pacem catholicam praedicarent eorumque dementiam perspicua ueritate conuincerent. usque adeo prorsus non solum laicis uel quibuslibet
Abbreviated transcription (Latin):
quendam dia conumsuum nomine maximianum
contrir episcopum suum superbientem quidcmepis¬
coporum cudem partis factoscis mate et in plebo
carthaginis diuisa partedonatior dinrent episcopũ
contraepis copum. quod cumeorum displiceret eun¬
dem maximianum cum aliis duodecim quicius ordi¬
nationi praesentes affuerunt damna uerunt
Ceteris autem ad eandem societatem schismatis per¬
tinentibus die constituto facultatem rede undidede
runt sed postea exipsis duo decim quosdam ex il¬
lis quibũs dilatiodata fuerat. post diempositum
redeuntes. propter pacem suam in suis honoribus
susceperunt. et quoscumq extraipsorum commu¬
nionem damnatibaptit auerant. et rebaptita re
nonccusi sunt. coepit hoceorum factum contra il¬
los procatholica multum ualere : ut oraeorum
paenitus clauderentur: qua eres cum sicut oporte
bat adsanandos abscis mate animobominum spar¬
geretur instantius et qua quauer sum poterat
catholici eorum sermonibus acdisputationibus

Expanded text:
quendam diaconum suum nomine Maximianum quendam diaconum suum nomine Maximianum contra episcopum suum superbientem quidam episcoporum eiusdem partis facto schismate et in plebe Carthaginis diuisa parte Donati ordinarent episcopum contra episcopum. quod cum eorum pluribus displiceret, eundem Maximianum cum aliis duodecim, qui eius ordinationi praesentes adfuerunt, damnauerunt, ceteris autem ad eandem societatem schismatis pertinerunt. Sed postea ex ipsis duodecim quosdam, et ex illis quibus dilatio data fuerat, post diem positum redeuntes, propter pacem suam in suis honoribus susceperunt; et quoscumque extra ipsorum communionem damnati baptizaverant, rebaptizare non ausi sunt. Coepit hoc eorum factum contra illos pro Catholica multum valere, ut ora eorum penitus clauderentur. Quae res cum sicut opbat. ad sanandos ab schismate animos hominum spargeretur instantius et, quaqua uersum poterat, catholicorum sermonibus ac disputationibus
Abbreviated transcription (Latin):
tis suppliciis proiciebant. horrebant ista plurimi
in ipsa superstitione her&ica constituti. Et cum
in nocentiae suae sufficere arbitrarentur quod
sibi talia displicerent dicebatur eis acatholicis si in¬
nocenticm uestram mala ista non polluunt quomo¬
dodicitis orbemxp̃icnum uel falsis uel certeignotis cae¬
ciliconipecatis eẽ pollutum : quomodo uos nefarios¬
celere abunitate catholica. tam quam abareado¬
minica separatis. qua eus que ad tempus uenti latio¬
nis necesse ẽ. ut habeat et frumentum in horreo
recondendum et palecmignibus consumendocmꝰ
at quȩ ita quibus damratio reddebatur ut aliqui.
adunitatem catholicam etiam inimicitias perdi¬
torum parati sustinere transirent. sed pluresqua¬
uisiduellent eostamen hom ines quibustanta fuerat
licentia saeuiendi inimicos facere non audebant:
Non nulliquippe illos cum ad nostransis sent cru¬
delissimo passisunt accidit eticm ut apud caesthaginẽ

Expanded text:
tis suppliciis proiciebant? Horrebant ista plurimi tis suppliciis proiciebant? Horrebant ista plurimi in ipsa superstitione haeretica constituti et, cum innocentiae suae sufficere arbitrarentur, quod sibi talia displicerent, dicebatur eis a catholicis: si innocentiam uestram mala ista non polluunt, quo modo dicitis orbem Christianum uel falsis uel certe ignotis Caeciliani peccatis esse pollutum? quo modo uos nefario scelere ab unitate catholica tamquam ab area dominica separatis, quae usque ad tempus uentilationis necesse est ut habeat et frumentum in horreo recondendum et paleam ignibus consumendam? atque ita quibusdam ratio reddebatur. ut aliqui ad unitatem catholicam etiam inimicitias perditorum parati sustinere transirent; sed plures, quamuis id uellent, eos tamen homines, quibus tanta fuerat licentia saeuiendi, inimicos facere non audebant; nonnulli quippe illos, cum ad nos transissent, crudelissimos passi sunt. Accidit etiam, ut apud Carthaginem
Abbreviated transcription (Latin):
cumque dura illorum uerba contem serant duriorib
uerberibus quod iubebant facere cogebantur: in no¬
centium qui eos offenderant domus. aut deponebantꝰ
ad solum aut ignibus concremabantur.: quid cmpa¬
tres familias honesto loconatiet genero cultu edu¬
catiuixuiui post eorum caedẽ sublati sunt. ueliunc¬
tiadmolam et eam ingrrum ducere tã quam iu¬
menta contemtibilicuerbere adacti suNt : quod
enim delegibus auxilium aciuilibus potestatibus
aduersus eos aliquidualuit : quis in praesentia
eorum officialis anelauit quis quod illi noluis sent
exactor exegit quis eos qui eorum caedibus.
extincti sunt uindicare temptauit nisi quod propria
deillis poences poscebat insania cumalii prouocandis
in seglecdiis hominum quosut ab eis ferirentur mor¬
te terrebant. alii peruaria praecipitia Aluper
aquas alii perignes sein mortes uoluntariasiusque¬
quet que mittebant et animas fera lesx sesibi in lac¬

Expanded text:
cumque dura illorum uerba contempserant, durioribus cumque dura illorum uerba contempserant, durioribus uerberibus. quod iubebant, facere cogebantur. innocentium, qui eos offenderant. domus aut deponebantur ad solum aut ignibus cremabantur. quidam patres familias honesto loco nati et generoso cultu educati uix uiui post eorum caedes ablati sunt uel iuncti ad molam et eam in gyrum ducere tamquam iumenta contemptibilia uerbere adacti sunt. quod enim de legibus auxilium a ciuilibus potestatibus aduersus eos aliquid ualuit? quis in praesentia eorum officialis anhelauit? quis, quod illi noluissent. exactor- tor exegit? quis eos, qui eorum caedibus extincti sunt, uindicare temptauit, nisi quod propria de illis poenas; poscebat insania. cum alii prouocandis in se gladiis hominum, quos, ut ab eis ferirentur, morte terrebant. alii per uaria praecipitia, alii per aquas. alii per ignes se in mortes uoluntarias usquequaque mittebant et animas ferales a se sibi inla
Abbreviated transcription (Latin):
istorum insanorum mortibus. pax catholica cucur¬
rit: ibi autem illa fune sta contingunt ubrẽ tam
furio sum et inutile hominumgenus. qui et aliis tem¬
porib eadem facere consuerunt et prius quidem
quacm istaeleges & catholicis imperatoribus mitte¬
rentur pacis atq unitatis xpĩ paulatim dotrina
crescebat. et in eam quis que sicut discebat et uolebat¬
et poterat et ipsa parte transibat Cumta menapud
illos perditorum hominum dementissimi greges in
diuersis causs quie teminnocentium perturbabant᷑:
quis non dñs seruum suum timere conpulsus ẽ. si ad¬
patrocinium confugisset qui se uersorimin ĩrisaltem
audebat actoriquis consumptorem a potecarium
quis quem libet poterat exigere debitorem. auxiliũ
eorum defensionemq poscentem: Timore fustium et
incendiorum mortis que praesentis pessimorum
seruorum ut liberi abscederent tabula efrangebantꝰ
extorta debitoribus. Chiro grafared debantur qui¬

Expanded text:
istorum insanorum mortibus pax: catholica currit et cucuristorum insanorum mortibus pax: catholica currit et cucurrit. ibi autem illa funesta contingunt, ubi est tam furiosum et inutile hominum genus, qui et aliis temporibus eadem facere consuerunt. Et prius quidem quam istae leges a catholicis imperatoribus mitterentur, pacis atque unitatis Christi paulatim doctrina crescebat et in eam quisque, sicut discebat et nolebatet poterat, ex ipsa parte transibat, cum tamen apud illos perditorum hominum dementissimi greges in diuersis causis quietem innocentium perturbabant. quis non dominus seruum suum timere compulsus epatrocinium confugisset? quis euersori minari saltem audebat aut auctori? quis consumptorem apothecarium, quis quemlibet poterat exigere debitorem auxilium eorum defensionemque poscentem? timore fustium et incendiorum mortisque praesentis pessimorum seruorum. ut liberi abscederent, tabulae frangebantur. extorta debitoribus chirographa reddebantur. qui
Abbreviated transcription (Latin):
inpopulorum libenendorum comparatione per¬
ꝑaucisint quid agit ergo fraterna diletio utrum
dumplucis transitoriosignes metuit camino rumd
mittt onnis aeternis ignibus gehennaenuo pereath
multos uels muolentes uel postea ualertens. pes inquo¬
licam pacem aduitam uenireperpetua i q elinquit
in interitum sempiternum cauendonequid aduno¬
lumt aris moriantur in interitu quiuiuunt adim pe¬
dimentum sabutis aliorum quos non perenit quo
secundum xp̃idoctrinã uiuere eteos doceant quocũ¬
que tempore sccundum consuetudinem docti inae
diabolicae adeas qua cin illis modotimentur mor ges
uoluntarics festinare anpotius conseruct quospo¬
test et sispontepereant quos conseruare nom potesti
ut enimomnes uiuant ardenter exoptant. sed neom¬
nes pereant plus laborat: gratias autem dño quod
et apud nos Nonquidem in omnibus sed ualde in
pluribus locis et peralias africae partes sineullis

Expanded text:
in populorum liberandorum comparatione perin populorum liberandorum comparatione perpauci sint? quid agit ergo fraterna dilectio? utrum, dum paucis transitorios ignes metuit caminorum. dimittit omnes aeternis ignibus gehennarum et tam multos uel iam uolentes uel postea non ualentes per catholicam pacem ad uitam uenire perpetuam relinquit in interitum sempiternum cauendo, ne quidam uoluntario moriantur interitu, qui uiuunt ad impedimentum salutis aliorum, quos non permittunt secundum Christi doctrinam uiuere, ut eos doceant quocumque tempore secundum consuetudinem doctrinae diabolicae ad eas. quae in illis modo timentur, mortes uoluntarias festinare? an potius conseruat. quos potest, etsi sponte pereant. quos conseruare non potest? ut enim omnes uiuant, ardenter exoptat: sed ne omnes pereant, plus laborat. gratias autem domino, quod et apud nos non quidem in omnibus sed ualde in pluribus locis et per alias Africae partes sine ullis
Abbreviated transcription (Latin):
illis dicamus qui nobis cotidieconfitentur . quodiam
olim uidebant eẽ catholicised inter eos habitaban
interquos id quod uolebant. eẽ non poterant per
infirmita tem timoris : ubi siunum uerbum proca¬
tholica dicerent : et ipsiet domuseorum funditus
euerterentur. Quis ẽ tam demens quineget istis
debuisse periussa imperialia subueniri ut detan¬
to eruerentur malo dum illi quostimebant time¬
recoguntur: et eodemtimore aut etiam ipsicor¬
riguntur. aut certecum secorrectos. eẽ confinguNT.
correctis parcunt a quibus anteatimebantur. si
autem seipsos occidereuoluerint ne illiquiliber an¬
disunt liberentur . Et eo modo liberantium ter¬
rerȩpietatem ut dumtimetur. nequidam per¬
diti pereant. noneruantur perditioni qui ueliam
nolebant perire uel coerceti poterant non perire :
quid hic agit caritas xpiana praesertim cumilli
qui suas mortes uoluntarias et furios cosminantur.

Expanded text:
illis dicamus, qui nobis cotidie confitentur, quod iam illis dicamus, qui nobis cotidie confitentur, quod iam olim nolebant esse catholici. sed inter eos habitabant, inter quos id, quod uolebant, esse non poterant per infirmitatem timoris, ubi, si unum uerbum pro catholica dicerent, et ipsi et domus eorum funditus euerterentur? quis est tam demens, qui neget istis debuisse per iussa imperialia subueniri, ut de tanto eruerentur malo. dum illi. quos time- bant, timere coguntur et eodem timore aut etiam ipsi corriguntur ant certe, cum se correctos esse confingunt! correctis parcunt, a quibus antea timebantur? Si autem se ipsos occidere uoluerint, ne illi, qui liberandi sunt, liberentur, et eo modo liberantium terrere pietatem, ut, dum timetur, ne quidam perditi pereant, non eruantur perditioni, qui uel iam nolebant perire uel coherciti poterant non perire, quid hic agit caritas Christiana, praesertim cum illi, qui suas mortes uoluntarias et furiosas minantur,
Abbreviated transcription (Latin):
utique prohiberent : si ma gistrum xp̃m incordeporta¬
rent sed quia in sediabolo potius dederunt locum aut
sic pereum quemam modd grexille porcorum quem
demonte inmare daemonum turba deicit. aut illis
mortibus erepti et piomatris catholicae graemio col¬
lecti ita liberantur : quem ammodum ẽ ad nõ liberatis.
quem pater eius ad aemoniosanandum optulit dicens
quodaliquando caderet inaqua aliquando in ignẽ
soleret unde magna in eosfit misericordia : Cum ẽtic
peristas imperatorum leges: ab illa secti ubi perdoc¬
trinas daemoniorum menda ciloquorum mala ista
didiccrunt prius eripiuntur inuiti: ut incatholica
posteabonis praeceptis et maioribus sanentur as sueq¬
nam multieorum quorum icm inunitatexp̃ipiũ
fidei feruoremcaritatem qu emira murcum magnalae¬
titia dõ gratias agunt . quod illoerrore caruerunt ubi
mala istabona puta uerunt quas gratias modo uolen

Expanded text:
utique prohiberent, si magistrum Christum in corde portautique prohiberent, si magistrum Christum in corde portarent. sed quia in se diabolo potius dederunt locum, ant sic pereunt quem ad modum grex ille porcorum, quem de monte in mare daemonum turba deiecit. ant illis mortibus erepti et pio matris catholicae gremio collecti ita liberantur, quem ad modum est a domino liberatus. quem pater eius a daemonio sanandum obtulit dicens, quod aliquando cadere in aquam, aliquando in ignem soleret. Unde magna in eos fit misericordia, cum etiam per istas imperatorum leges ab illa secta, ubi per doctrinas daemoniorum mendaciloquorum mala ista didicerunt. prius eripiuntur inuiti, ut in catholica postea bonis praeceptis et moribus sanentur adsuetinam multi eorum, quorum iam in unitate Christi pium fidei feruorem caritatemque miramur. cum magna laetitia deo gratias agunt, quod illo errore caruerunt, ubi mala ista bona putauerunt. quas gratias modo uolent
Abbreviated transcription (Latin):
deret ipsis idolis uouere consueuerant . quid cmetiam
setrucidandos armatis uiatoribus ingerebant per¬
cus sores cos senisi ab eis perimerentur terribiliter
comminantes nonnum quam et aiudicibus transeun¬
tibus extor quebant uiolenter: ut a carnificibus uel
ab officio ferirentur : undequid am illos in lusisse
perhibetur ut costamquam percutiendos. ligearaet
dimit aiuberet : At queita corum impetum incrue¬
teset in liaesus eucderet. lamuero perabrupta prie¬
cipitia peraquos et flammas occiderescipsos cotidiano
ullr ludus fuit haccenim eos tria mortis genere diabo¬
lus docuit moriuolentes quaendo non i ueniebant quẽ
terrerent ut eius gladio ferirentur. per saxasemit¬
terentaut ignibus gurgitibusq donareT: quis aute
illos hecdo cuis se credendus ẽ possidens coreorum
nisi ille quiet sccluatorinostro ut sede templipinna prre¬
cipitaret tãqͣadelege suggessit: cuius sug gestionem a sẽ

Expanded text:
deret, ipsis idolis uouere consueuerant. quidam etiam deret, ipsis idolis uouere consueuerant. quidam etiam se trucidandos armatis uiatoribus ingerebant percussuros eos se, nisi ab eis perimerentur, terribiliter comminantes. nonnumquam et a iudicibus transeuntibus extorquebant uiolenter. ut a carnificibus uel ab officio ferirentur. unde quidam illos sic inlusisse perhibetur, ut eos tamquam percutiendos ligari et dimitti iuberet atque ita eorum impetum incruentus et inlaesus euaderet. iam uero per abrupta praecipitia, per aquas et flammas occidere se ipsos cotidianus illis ludus fuit. haec enim eos tria mortis genera diabolus docuit, ut mori uolentes, quando non inueniebant, quem terrerent, ut eius gladio ferirentur, per saxa se mitterent aut ignibus gurgitibusque donarent. quis autem illos haec docuisse credendus est possidens cor eorum nisi ille, qui et saluatori nostro, ut se de pinna templi praecipitaret, tamquam de lege suggessit? cuius suggestionem a se
Abbreviated transcription (Latin):
furor aut nos occidere ut suae crudelitatis pascant
libidinem : aut etiamseipsos neperdidis seuideantur
occidendorum hominum potestatem : qui autemnes¬
ciunt consuetudinem illorum putant eos modoscipsos
occidere : quando abeorum in sanissima dominatione
peroccasion elegum istarum quae prounitatȩ sunt
constitutae tanti populi liberantur . Qui autem sci¬
unt et anteipsas leges quid facere soleant. Noneorũ
mirantur mortes. sed recor dacnturmores maxi¬
maequando adhuccultus fuerat idolorum ad paga¬
norum celeberrimas sollemnitates: ingentia turba¬
rum agmina ueniebant. Non ut idola frangerent :
sed ut interficerentur acultoribus idolorum Nã
illudsi accepta legitima potestate facer euellent. siquid
eis accidis set : possent haberequalẽcumque umbram
nominis martrrum. sed ad hoc solum ueniebant ut
integris idolis ipsiperimentur. Nam singuli quique
ualentis simi iuuenes cultores idolorum quos quod occi¬

Expanded text:
furor aut nos occidere, ut suae crudelitatis pascant furor aut nos occidere, ut suae crudelitatis pascant libidinem, aut etiam se ipsos, ne perdidisse uideantur occidendorum hominum potestatem. Qui autem nesciunt consuetudinem illorum, putant eos modo se ipsos occidere, quando ab eorum insanissima dominatione per occasionem legum istarum, quae pro unitate sunt constitutae. tanti populi liberantur; qui autem sciunt. et ante ipsas leges quid facere soleant, non eorum mirantur mortes, sed recordantur mores. maxime, quando adhuc cultus fuerat idolorum, ad paganorum celeberrimas sollemnitates ingentia turbarum agmina ueniebant, non ut idola frangerent, sed ut interficerentur a cultoribus idolorum. nam illud si accepta legitima potestate facere uellent, si quid eis accidisset, possent habere qualemcumque umbram nominis martyrum: sed ad hoc solum ueniebant, ut integris idolis ipsi perimerentur: nam singuli quique ualentissimi iuuenes cultores idolorum. quot quis occi
Abbreviated transcription (Latin):
tur cuius putant eẽ in psalmo uocem ubilegitur per¬
sequar inimicos meos et conpnrehendam illos ot
non conuertar donec deficicnt : siergo uerum dicere
ciunt᷑ impiis ecclesiae xp̃ĩ nstaita quebeata ẽ quae
persccutionem patitur propter iustitam illiuero
miseri quiper secutionem patiuntur propterin ius¬
titiam pro inde istaper sequitur. diligendo illi
sacuiendo ista ut corrigiat. illi ut euertant. ista
ut reuoct aberrore: illi ut praecipitent inerro¬
rem. Ddenique ista persequitur inimicos et conp̃¬
hendit donec deficiant inuanitate et inueritate pro¬
ficiant Illiccutem retribuentes mala probonis.
quia eis consulimus ad aeternam salutem eti cmtem¬
poralem nobisconantur auferrȩ sic amantes homi¬
cidia ut inseipsis eaperficiant. quando in aliis per¬
petrare non possunt. sicut enim caritas laborat
ecclesiae: sic eos ab illa perditione libentre ut
eorum nemomoriatur. sic eorum laborat Iu¬

Expanded text:
tur, cuius putant esse in psalmo uocem. ubi legitur: Pertur, cuius putant esse in psalmo uocem. ubi legitur: Persequar inimicos meos et comprehendam illos et non conuertar. donec deficiant. Si ergo uerum dicere ciunt impiis ecclesiae Christi. ista itaque beata est. quae persecutionem patitur propter iustitiam, illi uero miseri, qui persecutionem patiuntur propter iniustitiam. proinde ista persequitur diligendo, illi saeuiendo, ista ut corrigat. illi ut euertant, ista ut reuocet ab errore, illi ut praecipitent m errorem; denique ista persequitur inimicos et comprehendit. donec deficiant in uanitate, ut in ueritate proficiant. illi autem retribuentes mala pro bonis, quia eis consulimus ad aeternam salutem, etiam temporalem nobis conantur auferre sic amantes homicidia, ut in se ipsis ea perficiant, quando in aliis perpetrare non possunt. sicut enim caritas laborat ecclesiae sic eos ab illa perditione liberare, ut eorum nemo moriatur. sic eorum laborat
Abbreviated transcription (Latin):
faciatpersecutionem uel quare patiatur. sed hocpu¬
tant eẽ signum uerix pĩani sepersecutionem non
faciat sed patiatur. sine dubio caecilianum in eade¬
finitione constituunt qui non faciebat sed patiebatur
maiores autem suos ab eadefinitione fora smittunt
qui faciebant non patiebantur. sed hocut dixi omit¬
to illud dico siccclesi auera ipsa ẽ. quae persecutionem
patitur non quae fecit quaerant abapostolo quam
ecclesiam significabat sarra quando persecutionẽ
faciebat ancilla e liberam quippematrem nram cae¬
lestem hierusalem id ẽ ueram dĩ ecclesiam. in illa
mulieredicit fuis sefigunittm qua ead fligebat ancillã
si autem melius discuti comus magis illa persequebatur
sanram superbiendo qucom illã sarra coherendo illa
enim dominaefaciebat in iuriam ista em̃ puniebcet su¬
perbiacdisciplincem . Deinde quaero siboni et sci nemi¬
nifaciunt persecutionem sed tantum modo patiun¬

Expanded text:
faciat persecutionem uel quare patiatur, sed hoc pufaciat persecutionem uel quare patiatur, sed hoc putant esse signum ueri Christiani, si persecutionem non faciat, sed patiatur, sine dubio Caecilianum in ea definitione constituunt, qui non faciebat, sed patiebatur; maiores autem suos ab ea definitione foras mittunt, qui faciebant, non patiebantur. Sed hoc, ut dixi, omitto: illud dico: si ecclesia uera ipsa est, quae persecutionem patitur, non quae facit, quaerant ab apostolo, quam ecclesiam significabat Sarra, quando persecutionem faciebat ancillae. liberam quippe matrem nostram, caelestem Hierusalem, id est ueram dei ecclesiam in illa muliere dicit fuisse figuratam, quae affligebat ancillam. si autem melius discutiamus, magis illa persequebatur Sarram superbiendo quam illam Sarra cohercendo: illa enim \' faciebat iniuriam, ista inponebat superbiae disciplinam. deinde quaero. si boni et sancti nemini faciunt persecutionem. sed, tantum modo patiun