comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
magisq dilectione. ut uideat illã in cõmutabilẽ sub¬
stanciam cuius p̃sencia sẽꝑ gaudeat. quafruatur in et̾nũ
Non amet peregrinacionẽ. non amet uiã. cotũ amarũ
sit ꝓpt̾ illũ qui uocat. qusq inhereamꝰ illi: & dicamus
quod dictũ est inpsalmo. ꝑ didisti om̃s quifornican ꝓtr̃

Expanded text:
illam incommutabilem substantiam; cujus praesentia semper gaudeat, qua perfruatur in aeternum Non amet peregrinationem, non amet viam: totum amarum sit, praeter illum qui vocat, quousque inhaereamus illi, et dicamus qu
Abbreviated transcription (Latin):
dilexit egrotos. ut faceret sanos. Ergo a hos diligamus.
ꝗͥa ipse prior dilexit nos. Int̾roga unũ quẽq dicat tibisi
diligit᷑ łm. Clamat. conficetur. diligo. ipse scit. Et¬
& aliud unde ant̾rogetdr. Si qͥs di xerit diligodm̃: &¬

Expanded text:
dilexit aegrotos, ut faceret sanos. Ergo et nos diligamus, dilexit aegrotos, ut faceret sanos. Ergo et nos diligamus, quia ipse prior dilexit nos. Interroga unumquemque, dicat tibi si diligat Deum. Clamat, confitetur, Diligo, ipse scit. Est aliud unde interrogetur. Si quis dixerit, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
bebat speciem neq decorẽ. Uno spũ implentur. ambetbi
non dissonant. noli aures auertere adhibe intellectũ.
nt̾rogemꝰ paulũ apłm. & exponat nobis consonantiam
duarumn tibiarũ. Sonet nobis speciosus for map̾filus ho¬
minũ. Quicũ informa dĩ eẽt non rapinã arbitrat est ẽe¬
se ȩqualẽ dõ. Ecce speciosus forma p̾filiis hominũ. Son&
nobis ȩtiã uidimꝰ eũ & non habebat speciẽ neq decorẽm.
Semet ipsũ exinaniuit formã serui accipiens. insimilitudi¬
ne hominũ factus. & habitu inuent̾ ut homo. Nonhabebat
caritatis. ut ames. curras. Iã curris. amas. pulcher esiã.
sednoli at tendere neꝑdas quod accepisti. illũ attende aqͦ
factus es pulcher. id osipulcher ut ille te amet. tuautẽ¬
te tota intencione tua in illũ dirige. ad illũ curre. enis
amplexũ tene. ab illo tune discedere. ut sit inte timor
Luia ip̃se pͥor dilexit nos. & donauit nobis diligere: Dilexit
impios. ut faceret pios. dilexit in iustos ut faceret uistoꝰ

Expanded text:
bebat speciem, neque decorem. Uno Spiritu implentur ambae tibiae, non dissonant. Noli aures avertere, adhibe intellectum. Interrogemus Paulum apostolum, et exponat nobis consonantiam duarum tibiarum. Sonet nobis, Speciosus forma prae filiis hominum: Qui cum in forma Dei esset, non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo. Ecce speciosus forma prae filiis hominum. Sonet nobis etiam, Vidimus eum, et non habebat speciem neque decorem: Semetipsum exinanivit formam servi accipiens, in similitudine hominum factus, et habitu inventus ut homo . Non habebacharitatis; ut amans curras, currens ames. Pulcher es jam: sed noli te attendere, ne perdas quod accepisti; illum attende, a quo factus es pulcher. Ideo sis pulcher, ut ille te amet. Tu autem totam intentionem tuam in illum dirige, ad illum curre, ejus amplexus pete, ab illo time discedere; ut sit in te timorQuia ipse prior dilexit nos, et donavit nobis diligere. Dilexit impios, ut faceret pios; dilexit injustos, ut faceret justos;
Abbreviated transcription (Latin):
p̾sentiã qui auerti non potest: Roga dm̃ ut intueat &
& auertat faciemsuã apeccatis tuis. & tudicis. auerte
faciemtuã apeccatis meis. Sed unde mereris ut ille
faciem auertat apeccatistuis. si nontu inde auertasfaqi
apeccatis tius: Ipsa enĩ uox dicit inpsalmo. Qm̃ iq
tatẽ meã ego agnosco. & peccatũ meũ contra me esdey¬

Expanded text:
praesentiam, qui averti a te non potest? Roga Deum ut intueatur te, praesentiam, qui averti a te non potest? Roga Deum ut intueatur te, et avertat faciem a peccatis tuis: Averte faciem tuam a peccatis meis. Sed unde mereris ut ille faciem suam avertat a peccatis tuis? Si tu non avertas faciem tuam a peccatis tuis. Ipsa enim vox dicit in Psalmo: Quoniam iniquitatem meam ego agnosco, et peccatum meum coram me es
Abbreviated transcription (Latin):
uis ut ce diligant. nonut te timeat. sxibe gȩ calẽ do. ꝗͦle
uis habere ixorẽ. & sinondũ habes. & habere ius. tale
ius habere: Et quid dicimꝰ fr̃s: Illa mulier quę id̾o timet
iurũ ned ̃metur auiro. forte nonfacit adulteriũ. ne
Potest aũt uir ille & falli. homoenĩest. sicut & illa que
potest falli. simet illa eũ extra. cuius oculos potest esse.
cu ñtimes sẽꝑ faciem suprate uiritui Mtus aũt dm̃ suꝑ
facientes mala. Captat: illa absenciã uirisui. & inctiai.
forte delec tacione adulterii & dicit sibi. tam̃ non faciã
abscns est quidem ille seatluficile est ut ñ adillũ qͦqͦmacłs
ꝑueniat. lẽpat se nepuettat achomitnẽ qui potest & nescire
quip otest & falli. qui potest & bona suspicari & mala
qui potest & castã suspicari que adultera est. tuñtine
ocuios eius quẽ fallere nemo potest. tu nontimes eus

Expanded text:
vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis, ut te diligat, non ut te timeat. Exhibe te talem Deo, qualem vis habere uxorem. Et si nondum habes, et habere vis; talem vis habere. Et quid dicimus, fratres? Illa mulier quae ideo timet virum, ne damnetur a viro, forte non facit adulterium, ne Potest autem vir ille et falli; homo est enim, sicut et illa quae potest fallere. Timet illa eum, extra cujus oculos potest esse: tu non times semper faciem supra te viri tui? Vultus autem Domini super facientes mala . Captat illa absentiam viri sui, et incitatur forte delectatione adulterii; et dicit sibi tamen, Non faciam: absens est quidem ille, sed difficile est ut non ad illum quoquo modo perveniat. Temperat se ne perveniat ad hominem, qui potest et nescire, qui potest et falli, qui potest et bonam suspicari etiam malam, qui potest et castam suspicari quae adultera est: tu non times oculos ejus quem fallere nemo potest? tu non times ejus
Abbreviated transcription (Latin):
quitimnent neueniat dies iudicii. Fal alterã amare uirũ.
tebere castos amplexus. nullase adulterina immundicia
maculare. optat p̃senciã uiri. Et qͦmͦ discerminitur istiduo
neueniat. illa dicit timeo uirũ discedat. Iua dicit timeo
nedãimer. illa dicit timeo nedeseretr. Pone hoc in amino
ip̃ianoꝵ. & inuenis timorẽ quẽ foras mittit caritas.
& aliũ timorẽ castũ ꝑmanentẽ in scłinsdi. Loquam illis
pͥmo quisic timent dm̃ qͦmͦi illa mulier urũ quã delectat
nequicia. limet enĩ uirũ uedãpnet illã. Talib pͥma lo¬
quam. O anima que sic times dm̃ ned ãpnet te ẽ. quormͦ
timet mulier quã delectat nequitia. timet uirũ nedãp¬
netur auiro. Quomͦ displicet illa mulier. displicet & tutibi
Siforte habes uxorẽ. nũqͥd uis ut sicte timeat uxor tua ne
dũpnetur abste. ut delectet nequiciã. sed pondere tnno¬
ristui reprimat non dãpnacione iniquitatis: Castã eã

Expanded text:
qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, qui timent ne veniat dies judicii. Fac alteram amare virum, debere illi castos amplexus, nulla se adulterii immunditia maculare; optat praesentiam viri. Et quomodo discernuntur duo isti ne veniat: illa dicit, Timeo virum ne discedat. Illa dicit, Timeo ne damner: illa dicit, Timeo ne deserar. Pone hoc in animo Christianorum, et invenis timorem quem foras mittit charitas, et alium timorem castum permanentem in sulier quam delectat nequitia; timet enim virum ne damnet illam: talibus primo loquamur. O anima quae sic times Deum, ne damnet te Deus, quomodo timet mulier quam delectat nequitia; timet virum, ne damnetur a viro: quomodo tibi displicet illa mulier, displice et tu tibi. Si forte habes uxorem, numquid vis ut sic tameat te uxor tua, ne damnetur abs te; ut delectet illam nequitia, sed pondere timoris tui reprimatur, non damnatione iniquitatis? Castam eam
Abbreviated transcription (Latin):
bolo mignẽ et̾nũ. ipse est timor ille qui introducit ca¬
ritatẽ. sed sic uenit ut exeat. Si enĩ adhuc ꝓpt᷑ penas
times dĩn nondũ amas quẽ sic times. ñbona desideras
bona. Intendite. Aliud est timere dm̃ ue emittat te
ingehennã cũ diabolo ¶aliud est timere dm̃ nerecedat
ate. Iue timor qͦ times ne inignẽ et̾nũ mittaris cũ dia¬
bolo. nondũ est castus. nondũ uenit examore dĩ sedex
aimore ꝑdene ¶cũ aut̃ timẽs đm nedeserat.te p̾sencia eiꝰ
am plecteris. cũ ipso frui desideras. Non potest meliꝰ
exptanare quid int̾sit int̾ duos istos timores. unum
quẽ taritas foras mittit. alterũ castũ qui ꝑmanet in
scłmscłi. Nt̃siponas duas mulieres maritatas. enarũ
unan ita constituas uolentẽ facere adulteriũ. delec hari.
nequicia: sed tunere nedãpnetur amarito timet maritũ
farte nequiter uiuit timet m aritũ neueniat. Pales sunt

Expanded text:
bolo in igne aeterno. Ipse est timor ille qui introducit chabolo in igne aeterno. Ipse est timor ille qui introducit charitatem: sed sic venit ut exeat. Si enim adhuc propter poenas times Deum, nondum amas quem sic times. Non bona desideras, bona. Intendite. Aliud est timere Deum, ne mittat te in gehennam cum diabolo; aliud est timere Deum, ne recedat a te. Ille timor quo times ne in gehennam mittaris cum diabolo, nondum est castus; non enim venit ex amore Dei, sed ex timore poenae: cum autem times Deum, ne deserat te praesentia ejus; amplecteris eum, ipso frui desideras. 6. Non potest melius explanari quid intersit inter duos istos timores, unum quem foras mittit charitas, alterum castum qui permanet inculi, nisi ponas duas mulieres maritatas, quarum unam ita constituas volentem facere adulterium, delectari nequitia, sed timere ne damnetur a marito. Timet maritumforte vivit nequiter, timet maritum ne veniat. Tales sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ dicit. timor ñest incaritate sed ꝑfecta caritas
foras mittit timorẽ : Int̾rogemꝰ amho eloqͥa di. Sp̃s
unus est & sicodices duo. & siora duo. & si linguedue.
Hoc enĩ dictũ est ꝑioħem. illud dictĩ est ꝑdauid̾. sed
nolite putare aliũ eẽ sp̃m. Siunis fat̾ inflat cduis cibias
non potest unus sp̃s implere dito xorda. & agitare duas
implete due lingue spudi dissonare possunt: Ene
ibiquedã consonancia. est quedã concordia. sed auditors
desidera. Eece inspirauit & impleuit duocorda. Auoora
timor ñ est incaritate. sed ꝑfecta caritas foras mitti a¬
intende melodiã. Nonsine causa hic addidit. nisi quiaest
timor alius qui dr̃ castus. est aũt alius tiinot qͥ nondr̃
castus. discer nam̃ istos duos timores. ut intelligamꝰ conso¬
nantia tibiarii. Quomͦ intelligamꝰ. uel qͦ didernin.¬
Actendat caritas ur̃a. Sint homines quiꝓpter ea timen
dm̃ nemit tantur ingehennã. neforte ardeant cũ dia¬

Expanded text:
 est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit timorem? Interrogemus ambo eloquia Dei. Spiritus unus est, etsi codices duo, etsi ora duo, etsi linguae duae. Hoc enim dictum est per Joannem, illud dictum est per David; sed nolite putare alium esse spiritum. Si unus flatus inflat duas tibias, non potest unus Spiritus implere duo corda, agitare duas impletae duae linguae Spiritu Dei, dissonare possunt? Est ergo ibi quaedam consonantia, est quaedam concordia, sed auditorem desiderat. Ecce inspiravit et implevit duo corda, duo ora, Timor non est in charitate, sed perfecta charitas foras mittit tintende melodiam. Non sine causa hic addidit, castus, illic non addidit: nisi quia est timor alius qui dicitur castus, est autem alius qui non dicitur castus. Discernamus istos duos timores, et intelligamus consonantiam tibiarum. Quomodo intelligimus, vel quomodo diAttendat Charitas vestra. Sunt homines qui propterea timent Deum, ne mittantur in gehennam, ne forte ardeant cum dia
Abbreviated transcription (Latin):
onues tisti planctũ meũ ingaudiũ michi. conscidistisac¬
cumeu & p̃cinxisti meleticia. ut cantet tibi gła mea
a non cõpungar. Quid est ñ conpungar: Nonsit qͥ
simul et conicientiã meam. Stimulat timor. sed noli
timere. intrat caritas quȩ sanat que uulnerat timdr.
imor di sic uulnerat qͦmͦ medici ferram̃tũ. putredinẽ
tollit & quasi uideres uulnus augere. Ecce putredo
quando erat in corpore minꝰ erat uulnus. sed piculosũ.
accedit ferram̃tũ medici. minus dolebat uulnus
quã dolet mͦ cũsecatur. Plus dolet cũ curatur. quam
Occupet gͦ cortuũ timor & inducat caritatẽ. succidat
cicatricẽ ferram̃tũ medici. Talis est medicus ut nec ci¬
catrices appareant. tutantũ subdete dextere ipsius.
Nã quisine timore est. non poterit iustificari. Sentencia
dicta est descripturis. nãquisine timore est. non pota
iustificari. Opus est enĩ ut intret timor pͥmo. ꝑquẽ ueniat
caritas. Timor. medicam̃tũ. caritas. sanitas. Qui au̾t

Expanded text:
meum in gaudium mihi: concidisti saccum meum, et cinxisti me laetitia; ut cantet tibi gloria mea, et non compungar » . Quid est, « non compungar? » Non sit quod stimulet conscientiam meam. Stimulat timor: sed noli timere; intrat charitas quae sanat quod vulnerat timor Timor Dei sic vulnerat, quomodo medici ferramentum; putredinem tollit, et quasi videtur vulnus augere. Ecce putredo quando erat in corpore, minus erat vulnus, sed periculosum: accedit ferramentum medici; minus dolebat illud vulnus, quam dolet modo cum secatur. Plus dolet cum curatur, quam Occupet ergo cor tuum timor, ut inducat charitatem; succedat cicatrix ferramento medici. Talis est medicus, ut nec cicatrices appareant: tu tantum subde te dexterae ipsius. Nam si sine timore es, non poteris justificari. Sententia dicta est de Scripturis: Nam qui sine timore est, non poterit justificari . Opus est ergo ut intret timor primo, per quem veniat charitas. Timor medicamentum, charitas sanitas. « Qui autem
Abbreviated transcription (Latin):
caritate. habet iã fiduciã indiem iudicii. Noncontrase
pugnat quando orat &dicit. adueniad regnũ tuũ. Quienĩ
timet neueniat regnũđi. timet neexaudiatur. qui autẽ
orat cũfiducia caritatis optat ut sĩ ueniat. De ipso desidio
dicebat quidã inpsalmo. & tudnẽ usq quo: Conuertere
diĩe. erue animã meã. Gemetat se differri. Surit homines
qui cũ paciencia mortuntur. sunt aut quidã ꝑfecti quiedꝰ
paciencia uiuunt. Quid dixi: Quiad huc desiderat
istã uitã. quando illi uenerit diesmortis pacient̃ tolerat
mortẽ. luctatur aduersũ se ut sequatur uoluntatẽ dĩ.
pacienciã. & fortitudinẽ. ut equo animo moriatur.
iste picient̾ moritur. Qui aut̃ desid̾at sicut dicit apłi¬

Expanded text:
charitate. Habet jam fiduciam in die judicii: non contra se charitate. Habet jam fiduciam in die judicii: non contra se pugnat quando orat, et dicit, Adveniat regnum tuum . Qui enim timet ne veniat regnum Dei, timet ne exaudiatur. Quomodo ordicebat quidam in Psalmo, Et tu, Domine, usquequo? Convertere, Domine, et erue animam meam . Gemebat se differri. Sunt enim homines qui cum patientia moriuntur: sunt autem quidam perfecti qui cum patientia vivunt. Quid dixi? Qui adhuc desiderat istam vitam, quando illi venerit dies mortis, patienter tolerat mortem: luctatur adversum se, ut sequatur voluntatem Dei; patientiam et fortitudinem, ut aequo animo moriatur: iste patienter moritur. Qui autem desiderat, sicut dicit Ap
Abbreviated transcription (Latin):
niciũ sapiencie timor dñi. Cepit gͦ timere diemiudicii.
tim̃do corrigatse. ugilet aduersus hostes suos. id est ad¬
uersus peccata sua. Incipit reuiuescere. interius. & mor¬
tificare m̃brasua quę sunt suꝑ t̾ram. sicut apłs dicit. Mor¬
tificate m̃bra ur̃a que sunt suꝑ terrã. Sp̃ualia neqͥcie¬
immundiciã. & cet̾a. quȩ illis secuntur. Quantũ aũt
mortificat iste quitimere cȩpit diem iudicii. m̃bra super
t̾rã. tantũ surgunt & corroborantur m̃bra celestia. Menbra
aut̃ cęlestia sunt oĩa oꝑabona. Surgentib cȩlestib m̃bris.
incipit desiderare qui timebat. Bmebat enĩ neueniret xp̃s
& inueniret impiũ quẽ dãpnaret. desiderat ut ueniat.
quia inuenturiis est piũquẽ coronet. Iã cũ ceꝑit desiđare.
uenientẽ xp̃m casta anima que desidat amplexiis sponsi.
renunciat adiaterio. fit uirgo intertus ipsa fide.spe. &

Expanded text:
Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: Initium sapientiae timor Domini . Coepit ergo timere diem judicii: timendo corrigat se; vigilet adversus hostes suos, id est, adversus peccata sua; incipiat reviviscere interius, et mortificare membra sua quae sunt super terram, sicut Apostolus dicit, Mortificate membra vestra quae sunt super terram. Spiritualia nequitiQuantum autem mortificat iste, qui timere coepit diem judicii, membra sua super terram, tantum surgunt et corroborantur membra coelestia. Membra autem coelestia, omnia opera bona. Surgentibus coelestibus membris, incipit desiderare quod timebat. Timebat enim ne veniret Christus, et inveniret impium quem damnaret; desiderat ut veniat, quia inventurus est pium quem coronet. Jam cum coeperit desiderare venientem Christum casta anima, quae desiderat amplexus sponsi, renuntiat adultero; fit virgo interius ipsa fide, spe, et
Abbreviated transcription (Latin):
illo ꝓfecerit caritas. uel pocius quantũ ipse incaritate
ꝓfecerit. Nãsicaritas ds̃ est. nec ꝓficit necdeficit đs.
sic dicitur ꝓficere inte caritas. quiatu in eaꝓficis.
nt̃rogagͦ quantũ incaritate ꝓfeceris. & quid tibi res¬
pondeat cortuũ : ut noueris m̃surã ꝓuectus tui. đmisit
enim ostendere nobis in quo cognoscamꝰ eũ. & ait. In hoc
ꝑfecta est dilectio in nobis. Quare: Inquo: Utfiduciã
habeamus indie iudicii. Quis quis fiduciã habet inde
iudicii. ꝑfecta est i illo caritas. Quid est fiduciã hab
indie udicii: Nontimere neueniat dies iudicii. Sim
homines qui non credunt in die iudicii. Isti fiduciã habe¬
non possunt indiem quã uenturã ẽẽ non credunt. Prec¬
mittamꝰ istos. excitet illos ds ut uiuant. De mortuis ut¬
quid loquim᷑: Noncredunt futurũ diem iudicii nec
timent. nec desiderant qͥ noncredunt. Cepit aliquis cre
Quod inicium iudeo inquies: Timorẽ. Audi seripturã

Expanded text:
ius quantum ipse in charitate profecerit. Nam si charitas Deus est, nec proficit nec deficit Deus: sic dicitur proficere in te charitas, quia tu in ea proficis. Interroga ergo quantum in charitate profeceris, et quid tibi respondeat cor tuum, ut noveris mensuram profectus tui. Promisit enim ostendere nobis in quo cognoscamus eum, et ait, In hoc perfecta est in nobis dilectio. Quaere, in quo? Ut fiduciam habeamus in die judicii. Quisquis fiduciam habet in die judicii, perfecta est in illo charitas. Quid est habere fiduciam in die judicii? Non timere ne veniat dies judicii. Sunt homines qui non credunt diem judicii; isti fiduciam non possunt habere in die quam venturam esse non credunt. Praetermittamus istos: excitet illos Deus, ut vivant; de mortuis utquid loquimur? Non credunt futurum diem judicii, nec timent, nec desiderant quod non credunt. Coepit aliquis credQuod initium video, inquis? Ipsum timorem. Audi Scripturam:
Abbreviated transcription (Latin):
fecta eẽt millo caritas. faceret ñtimere. ꝑfecta enĩ
caritas faceret ꝑfectã iusticiã. & ñ haberet quare ti¬
meret. immo haberet quare desideraret ut transeat
iniquitas & ueniat regnũ di. Ergo timor ñ est incaritate.
mor. quia iniciũ sapienciȩ timor dñi. Timor quasi
locũ p̃parat caritati. Cũ aũ cęperit caritaᷤ habitare.
pellitur qui ei p̾parauit locũ. Quantũ enĩ illa crescit
ille decrescit. & quantũ illa fit interior. timor pel¬
litur foras. Minor caritas. maior timor. maior ca¬
ritas. minor timor. Si aut̃ nullus timor ñ est qͣ
intret caritas. Sicut uidemꝰ ꝑsetã introduci linũ.
quando aliqͥd suitur. seta prius intrat. sed nisi exeat
non succedit linũ. sic timor pͥmo occupat m̃tẽ. non
aut̃ ibi remanet timor qͥa ido intrauit ut introducene
caritatẽ. Iã facta securitate in animo. quale gau
nocebit plenis caritate: Uidete qͦmͦ exultet apłs de
ipsa caritate. Quis nos inqͥd separabit acaritate xp̃i:

Expanded text:
fecta in illo esset charitas, non timeret. Perfecta enim charitas faceret perfectam justitiam, et non haberet quare timeret: imo haberet quare desideraret ut transeat iniquitas, et veniat regnum Dei. Ergo timor non est in charitate. mor; quia initium sapientiae timor Domini. Timor quasi locum praeparat charitati. Cum autem coeperit charitas habitare, pellitur timor qui ei praeparavit locum. Quantum enim illa crescit, ille decrescit; et quantum illa fit interior, timor pellitur foras. Major charitas, minor timor; minor charitas, major timor. Si autem nullus timor, non est qua intret charitas. Sicut videmus per setam introduci linum, quando aliquid suitur; seta prius intrat, sed nisi exeat, non succedit linum: sic timor primo occupat mentem, non autem ibi remanet timor, quia ideo intravit, ut introduceret charitatem. Jam facta securitate in animo, quale gaudnocebit plenis charitate? Videte quomodo exsultet Apostolus de ipsa charitate. « Quis nos, inquit, separabit a charitate Christi?
Abbreviated transcription (Latin):
reticoꝵ dicat uobis & nos credimnꝰ. Ideo enĩ dedemon
facta uiuenciũ. Uideamꝰ gͦ quid est credere in xp̃m. ds
Credere quia iesus ipse est xp̃s. Seqͥt̾ & om̃is quidiliqt
genitorem. diligit eũ qui genitꝰ est abipso. Statim fideicn¬
iunxit dilectionẽ. qͥa sine dilectione fides in anis est. cũdilien¬
one fides est. xp̃ianis sine dilectione fides est dememiis. Quad
non credunt peiores sunt quã demones. & tardiores quã

Expanded text:
reticorum dicat vobis, Et nos credimus. Ideo enim de daemonibus facta viventium. 2. Videamus ergo quid est credere in Christum; quid, credere quia Jesus ipse est Christus. Sequitur, Omnis qui genitorem, diligit eum, qui genitus est ab eo'. Statim fidei coniuncxit dilectionem, quia sine dilectione fides inanis est. Cum dilectione fides christiani est, sine dilectione fides daemonis; qui autem non credunt, peiores sunt quam daemones et tardiores.
Abbreviated transcription (Latin):
amamꝰ. qͥa delanguentib for midamus. Int̾cesserunt aũt
tari. Nunc gͦ adp̃ter missũ ordinẽ redeamꝰ. & que
restant untente accipiat sc̃itas ur̃a. Nescio utrũ magni¬
ficencius nobis caritas cõmendari posset quã ut diceret᷑.
d̃s caritas est. Breuis laus. & magna laus. Breiuis fer¬
mone & magna intellectu. Quam cito dicitur deus¬
d̃s dilectio est. & hoc breue est. Si numeres unũ est
si appendas quantũ est: Ds dilectio est. & qui manet

Expanded text:
amamus; quia languentibus formidamus. Intercesserunt autem, amamus; quia languentibus formidamus. Intercesserunt autem, tari. Nunc ergo ad praetermissum ordinem redeamus; et quae restant, intente accipiat Sanctitas vestra. Nescio utrum magnificentius nobis charitas commendari posset, quam ut diceretur, Deus charitas est. Brevis laus, et magna laus: brevis in sermone, et magna in intellectu. Quam cito dicitur, Deus dilectio est! Et hoc breve est: si numeres, unum est; si appendas, quantum est! Deus dilectio est. Et qui manet,
Abbreviated transcription (Latin):
ultima pantẽ restitisse nobis tractand̃ã. &
expon̾endã uobis quantũ dñs donauit. Huiꝰ
gͦ debiti nos memoressumꝰ. ex actionis autẽ
simos debieores. & uos dulcissimos ex actores. Ideo dul
ees exactores. quia ubi caritas non est amarꝰ exactorĩ
ubi aũt̃ caritas est. & qui exigit dulcis est. & a qͦ exigtꝰ.
sed carnalis & naturalis. exigit tam̃ magno affectu
de uberib matris lac apar uulis: & quã uis sugens faciat
impetũ in uba. melius est tam̃ matri quã sinonsugat.
ner exigat qͦd caritati debettir. Sepe uidemꝰ ub̾a uaecaꝵ
etiã a grandiusculis uitulis capite ꝑcuti. & ꝓpe ipso un¬
petu leuari matrũ corpora. nec eas tam̃ calcerepellere.
sed̾ &si desit filius qui sugat mugituuocare adubera.
Siergo est innobis illa caritas sp̃ualis dequa & apłs dicit.
factussũ paruulus inmedio ur̃m tãquã sinutr ix foueat
filiossuos Tunc uos diligimꝰ quando exigitis. Pigros ñ

Expanded text:
ultimam partem restare nobis tractandam, et exponendam vobis, quantum Dominus donat. Hujus ergo debiti nos memores sumus: exactionis autem simos debitores, et vos dulcissimos exactores. Ideo dixi dulcissimos exatores, quia ubi charitas non est, amarus exactor est: ubi autem charitas est, et qui exigit dulcis est; et a quo exigitur, sed carnalis et naturalis, exigi tamen magno affectu de uberibus matris lac a parvulis? Et quamvis sugens impetum faciat in ubera; melius est tamen matri quam si non sugat, nec exigat quod charitate debetur. Saepe videmus ubera vaccarum etiam a grandiusculis vitulis capite percuti, et prope ipso impetu levari matrum corpora, nec eos tamen calce repelli; sed et si desit filius qui sugat, mugitu vocari ad ubera. Si ergo est in nobis illa charitas spiritualis, de qua Apostolus dicit, Factus sum parvulus in medio vestrum, tanquam nutrix fovens filios suos ; tunc vos diligimus quando exigitis. Pigros non
Abbreviated transcription (Latin):
care ꝓximũ indixit. qͥ in aduersitatib alierutrĩ ingenuscere ꝓ¬
bnbuit. quȩ sunt aꝑta peccata ad dit enã hoc qđ qͥb dã leue uideiꝰ
aut iuris qͦq urando c̃ suetudinẽ tollat. Nã hoc qͦq illis nequaqua
paruipendendũ. patent̃ apparet qui illã dñi sententiã sollicite el¬
derant qͣdicit. Om̃e uerbii ociosũ qd locuti fuerint homines redde

Expanded text:
care proximum interdixit, qui in adversitatibus alterutrum ingemiscere prohibuit, quae sunt aperta peccata, addit et hoc quod quibusdam leve videtur, ut juris quoque jurandi consuetudinem tollat. Nam hoc quoque illis nequaquam parvipendendum patenter apparet, qui illam Domini sententiam sollicite considerant, qui dicit: Omne verbum otiosum quod locuti fuerint homines, redde
Abbreviated transcription (Latin):
rutrũ fr̃s. quasi uos maiora meritis. aduersa paciamum: & ꝑ
secutores ur̃i cũ maxima scelera fecerint inchil ferre iudeant᷑
adiͣsi. Ut nudicemini. ludicio uidelicet dãpnacionis. eo quod
iudicẽ iustũ qͣsi imq udicantẽ uituperetis. Ecce iudex ante
ianuã afsiftit. qͥ & uobis p̃mia pacientiȩ: & adu̾sariis ur̃is penã
quamerent᷑ restituat. Ante ianuã aut̃ assistit. quiauel ꝓximꝰ
ẽ adnoscenda oia quȩgeritis: uelcito ueniet adretribuendũ
e uobis & ꝑsecutorib ur̃is quȩ singuli mer uistis. Exemplum
acipite fr̃s exitꝰ mali & longanimitatis laboris & pacientiȩ
ppropħas qͥlocutisunt in nomine dnũ. Uidete inqͥt qui appsieꝓ

Expanded text:
udicemini. Quasi vos majora meritis adversa patiamini, et persecutores vestri cum maxima scelera fecerint, nihil ferre videantur adversi. Ut non judicemini. Judicio videlicet damnationis, eo quod judicem istientiae, et adversariis vestris poenam quam merentur restituet. Ante januam autem assistit, quia vel proximus est ad noscenda omnia quae geritis, vel cito veniet ad retribuendum, et vobis, et persecutoribus vestris, quae singuli meruistis. Exemplum accipite, fratres, exitus mali, et longanimitatis, et laboris, et patientiae, prophetas qui locuti sunt in nomine
Abbreviated transcription (Latin):
iacob tebedei. &e aliiquã plurimi. nec tam̃ huius modi exitu ingems¬
cere. s eũpocius longamimit᷑ ferre uolebant. Alii longos sustinuero
labores sed hospacient̾ & sine mur muracione tul ere: ut noc inq
ficacione arche ꝑcentũ annos moises inerepcione &e ducatu poplipg
annos qͣdraginta. dauid inexilio sinecul paꝑpefso. iosepb inseruia
fratrũ fraude suscepto: ad utͣq aut̃ firmũ & imitabile subuinxite¬
emplũ. lob audistis & finẽdũ uidistis Baborẽ inqͥt&e pacientiã ob
leccione cognouiftis & quia duplicia cuneta quȩ hostis fraude ꝓdiet
dnõ muserante recepit Exitui qͦq dñi in cruce quẽ longanunit̃ susep
asstantes ipsi uidistis. s ae głam resur reccionis ae ascensionis eiꝰ atolo¬

Expanded text:
acobus Zebedaei, et alii quam plurimi. Nec tamen hujusmodi exitu ingemiscere, sed eum potius longanimiter ferre volebant. Alii longos sustinuere labores, sed hos patienter et sine murmuratione tulere, ut Noe in aedificatione arcae per centum annos, Moyses in ereptione et ducatu populi per annos XL, David in exsilio sine culpa perpesso, Joseph in servitio fratrum fraude suscepto. Ad utraque autem firmum et immutabile subjunxitentiam Job audistis, et finem Domini vidistis. Laborem, inquit, et patientiam Job lectione cognovistis, et quia duplicia cuncta, quae hostis fraude perdidit, Domino miserante, recepit. Exitum quoque Domini in cruce quem longanimiter suscepit, astantes ipsi vidistis, sed et gloriam resurrectionis et ascensionis ejus a
Abbreviated transcription (Latin):
ser at si omĩs qͥ caret sapientia magnã patit᷑ egestatẽ. omĩsq cõ¬
pos sapientiȩ nichilo eget. Sequit᷑ ut stulticia sit egestas. ut aũt om̃is
stultus miser. ita omĩs miser stultus ẽ. Ergo ut omĩs egestas museria.
qͥ sapientiã non habeat. Qdẽ gͦ inꝗ egere : Sapientiã inqͥt ñ babe.

Expanded text:
ser. at si omnis, qui caret sapientia, magnam patitur egestatem omnisque comser. at si omnis, qui caret sapientia, magnam patitur egestatem omnisque compos sapientiae nihilo eget, sequitur, ut stultitia sit egestas. ut autem omnis stultus miser, ita omnis miser stultus est. ergo ut omnis egestas miseria, qui sapientiam non habeat. — Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
damans. prorsus inqͥt nich ueriꝰ. nich diuiniꝰ diei potuit. Nam et
maior ac miserabilior egestas nulla ẽ quã egere sapientia. & qͥ
sapientia ñ eget: nulla re omnino egere pot̾. Est gͦ anim eges¬
tas inꝙ. nicħ aliud quã stulticia hec ẽ enĩ contraria sapientię.¬
⁊ ita contraria ut mors uite. ut b̾ata uita misere. hocẽ sine
aliqͦ medio. Nã ut omĩs non b̾atus homo nuser ẽ. omĩsq homo
non mortuus uuuit. sic omẽm non stultũ manifestũ est ẽẽ sa¬
pientẽ. ex quo & illud iã licet uide. nõ exeo tantũ sergiũ oratã fu¬
isse miserũ qđ timebat ne fortunȩ illa munera amitt̾et. S quia
stultꝰ erat: quo fit ut miserior eẽt. si tã pendulis nuptibq hisq̃
bona putabat nncħ omĩno metuisset. esset enĩ non fortitudinis
exoubiis s mentis sopore securior. ⁊ altiore stulticia demersius mi¬

Expanded text:
amans: Prorsus, inquit, nihil uerius, nihil diuinius dici potuit. nam et amans: Prorsus, inquit, nihil uerius, nihil diuinius dici potuit. nam et maior ac miserabilior egestas nulla est quam egere sapientia et, qui sapientia noneget, nulla re omnino egere potest. Est ergo animi egestas, inquam, nihil aliud quam stultitia. haec est enim contraria sapientiae et ita contraria, ut mors uitae, ut beata uita miserae, hoc est sine aliquo medio. nam ut omnis 11011 beatus homo miser est omnisque homo non mortuus uiuit, sic omnem non stultum manifestum est esse sapientem. ex quo et illud iam licet uidere, non ex eo tantum Sergium Oratam fuisse miserum, quod timebat, ne fortunae illa munera amitteret, sed quia stultus erat. quo fit, ut miserior esset, si tam pendulis nutantibusque his, quae bona putabat, nihil omnino metuisset. esset enim non fortitudinis excubiis sed mentis sopore securior et altiore stultitia demersius mi
Abbreviated transcription (Latin):
Nongͥ omĩs qui miser ẽ eget qđ cum approbauisset cũ cet̾is. etiã ipsa cuiꝰ
sententiã defendebã aliquantũ tam̃ ad dubitans. Nescio inqtͥ tamen
& nondũ plane intelligo. quomͦ ab egestate possit miseria. aut egestas a
nferia separari. Nam & iste qui diues & locuplex erat. ⁊ nicħ ut dici¬
tis ampliꝰ desid̾abat. tam̃ quia metuebat ne anutt̾et egebat sapientia.
Ergo nehũc egentẽ dicemꝰ. si egeret argento ⁊ pecunia cũ egeret sapien¬
ta non dicebꝰ : Ubi cum om̃s nurando exclamassent. ieipso etiã non me¬
diocrit̃ alacri atq leto qđ abea potissimum dictũ eẽt. qđ pro magno de
philosophoꝵ libris atq ultimũ proferre parauerã. Uidetis ne in qͣm
aliud eẽ multas uariasq doctrinas. aliud animum attenissimũ in
dñ: nam und ifta quȩ minim̃ nͥ inde procedt̃ : hic licentiꝰ letus ex¬

Expanded text:
non igitur omnis, qui miser est, eget. — Quod cum adprobauisset cum ceteris etiam ipsa, cuius non igitur omnis, qui miser est, eget. — Quod cum adprobauisset cum ceteris etiam ipsa, cuius sententiam defendebam, aliquantum tamen addubitans: Nescio, inquit, tamen et nondum plane intellego, quomodo ab egestate possit miseria aut egestas a miseria separari. nam et iste, qui diues et locuples erat et nihil, ut dicitis, amplius desiderabat, tamen, quia metuebat ne amitteret, egebat sapientia. ergone hunc egentem diceremus, si egeret argento et pecunia, cum egeret sapientia, non dicemus? — Uli cum omnes mirando exclamassent me ipso etiam non mediocriter alacri atque laeto, quod ab ea potissimum dictum esset, quod pro magno de philosophorum libris atque ultimum proferre paraueram: Uidetisne, inquam, aliud esse multas uariasque doctrinas, aliud animum adtentissimum in deum? nam unde ista, quae miramur, nisi inde procedunt? — Hic Licentius laetus ex
Abbreviated transcription (Latin):
inqͥt licentius nicħ eum plus desidasse. qđ in homine non sapiente nes¬
cio quomͦ accipiam metuebat tamen. Erat enim ut dr̃ ingenii non
mali. ne illa omĩa sibi uł uno adu̾so impetu raꝑent᷑. non enĩ mag¬
num erat intellige talia cuncta quantacumq eẽnt ẽẽ sub casib con¬
stituta. Tum ͤ d ͦ arridens. Uides inꝗ licenti fortunatissimũ istum
homnẽ abata uita ingenii bonitate impeditũ. quo enĩ erat acutior.
eo uidebat illa omĩa se posse ãmitt̾e. quo metu frangebat᷑. illudq uulga¬
re satis asserebat infidem hominẽ malo suo eẽ cordatũ. Hic cum et ille
& cet̾i arrisisent: illud tam̃ inqu̾a diligentiꝰ attendamꝰ. qr ⁊si timuir
iste non eguit. Uñ questio ẽ egere ͤ enĩ in non habendo. non intimore a-¬
nuttendi quȩ habeas. Erat aut̃ iste miser qr timebat. qu̾ã uis non egeret.

Expanded text:
inquit Licentius, nihil eum plus desiderasse, quod in homine non sapiente nesinquit Licentius, nihil eum plus desiderasse, quod in homine non sapiente nescio quomodo accipiam, metuebat tamen — erat enim, ut dicitur, ingenii non mali — ne illa omnia sibi uel uno aduerso impetu raperentur. non enim magnum erat intellegere talia cuncta, quantacumque essent, esse sub casibus constituta. — Tum ego arridens: Uides, inquam, Licenti, fortunatissimum istum hominem a beata uita ingenii bonitate inpeditum. quo enim erat acutior, eo uidebat illa omnia se posse amittere; quo metu frangebatur illudque uulgare satis adserebat infidum hominem malo suo esse cordatum. Hic cum et ille t ceteri adrisissent: Illud tamen, inquam, diligentius adtendamus, quia, etsi timuit iste, non eguit, unde quaestio est. egere est enim in non habendo, non in timore amittendi quae habeas. erat autem iste miser, quia metuebat, quamuis non egeret.
Abbreviated transcription (Latin):
copia constituti. quibꝰ. ita facilia sũt omĩa ut ad eorũ nutũ p̾sto sit
qeqͥs cupiditas p̾ofit. difficił quidẽ ita uia ẽ. S fingamꝰ aliquẽ
tam̃ qualẽ tulliꝰ fuisse dicit oratã. Qͥs i facile dicat oratã egestate
laborasse. hominẽ ditissimũ. amenissimũ. deliciosissimũ. cui neq ad
uoluptatẽ qͥcq defuit. neq ad grãm neq ad bonã integrãq ualitu¬
dmẽ. nam et p̃diis quȩ studiosissimis ⁊ amicis iocundissimis quã¬
tũ libuit habundauit. ⁊ iłł omib aptissime ad salutẽ corporis usꝰ
ẽ.eiꝰq ut breuit̃ totum explicẽ. omẽm institutũ uoluntatẽq oẽm
successio p̾roꝑa consecuta ẽ. S fortasse inqͥet aliqͥs ur̃m plus ipsum quã
habebat habe uoluisse. hoc ignoramꝰ. s qͦo satis ẽ q̃stioni. faciamus eu̾
ñ desidasse ampliꝰ quã tenebat: uidet᷑ ne uob eguisse: Etiã si concedam

Expanded text:
copia constitutis, quibus ita facilia sunt omnia, ut ad eorum nutum praesto sit copia constitutis, quibus ita facilia sunt omnia, ut ad eorum nutum praesto sit quidquid cupiditas poscit, difficilis quidem ista uita est. sed fingamus aliquem tamen, qulaborasse, hominem ditissimum, amoenissimum, deliciosissimum, cui neque ad voluptatem quidquam defuit, neque ad gratiam, neque ad bonam integramque valetudinem? Nam et praediis quaestuosissimis et amicis jucundissimis, quantum libuit, abundavit; et illis omnibus aptissime ad salutem corporis usus est eiusque, ut breuiter totum explicem, omne institutum uoluntatemque omnem successio prospera consecuta est. sed fortasse inquiet aliquis uestrum plus illum, quam habebat, habere uoluisse. hoc ignoramus. sed, quod satis est quaestioni, faciamus eum non desiderasse amplius, quam tenebat; uideturne uobis eguisse? — Etiamsi concedam,
Abbreviated transcription (Latin):
nã tu qđ tutare possis stultũ a̾mitt̾e ẽ. Uitabnͥt gͦ mortẽ ac do¬
loꝵẽ quantũ potest ⁊ quantũ decet. nesi minime uitauerit. non
exeo miser sit quia ħ accidũt. s qr uitare cũ poss noluit. qđ mani¬
festũ stulticiȩ signũ ẽ. Erit gͦ ista nõ uitans non eaꝵ rerũ ꝑ pessi¬
one. sed stulticia miser. Si aut̃ nonualuerit euitare cum io sedulo
acdecent̃ egerit. non eũ ista irruentia miserũ facient: ⁊ enĩ ⁊ illa
eiꝰdẽ cõmici sententiã non minꝰ uera ẽ. qm̃ non potest iofieri qđuis:
id ueł qd possis. Quomͦ erit miser cui nicħ accidit p̃t̾ uoluneatẽ. qr
⁊ diuina lege sapientiȩ q̃ nullo abeo pacto eripi posit̃. Iam nũc ui¬
dete utrũ etiã om̃is qui miser ẽ egeat. Nã huic sententie conce¬
dende difficultatẽ illa res facit. qđ multi in magna fortuitaꝵ rex

Expanded text:
nam tu quod uitare possis, stultum admittere est. uitabit ergo mortem ac donam tu quod uitare possis, stultum admittere est. uitabit ergo mortem ac dolorem, quantum potest et quantum decet, ne, si minime uitauerit, non ex eo miser sit, quia haec accidunt, sed quia uitare cum posset, noluit, quod manifestum stultitiae signum est. erit ergo ista non uitans non earum rerum perpessione, sed stultitia miser. si autem non ualuerit euitare, cum id sedulo ac decenter egerit, non cum ista inruentia miserum fac-ient. etenim et illa eiusdem comici sententia non minus uera est: quoniam non potest id fieri, quod uis, id uelis, quod possis. quomodo erit miser, cui nihil accidit praeter uoluntatem, quia, et diuina lege sapientiae, quae nullo ab eo pacto eripi possunt. lam nunc uidete, utrum etiam omnis, qui miser est, egeat. nam huic sententiae concedendae difficultatem illa res facit, quod multis in magna fortuitarum rerum
Abbreviated transcription (Latin):
sit batus quã uis int̾ miserũ ⁊b̾atũ ut int̃ uiuum ⁊ moreuũ
mediũ nicħ inueniri queat. Qđ cum aliqui eorum paulo tardiꝰ
intellexissent. me id quib potui u̾b ad eorum sensũ ad cõmodatis ap¬
periente atq u̾sante. Grgo inꝗ miserũ ẽẽ omẽm qui egeat dubiat
nemo nec nos terrent quedã sapientiũ corpori necessaria. nonit
eis eget ipse animꝰ in quo posita ẽ b̾ata uita. ipse enĩ ꝑfectus est
nullus aut̃ profectus aliquo eget. & qđ uidet᷑ corpori necessariũ sumet si adfu¬
erit. Siñ ad fuerit : non eum istaꝵ rerum frangit inopia. om̃is namq
sapiens. foetis est. hullus aut̃ foitis aliqͥo metuie: non igͥ metuit sapieis
aut mortẽ corporis aut dolores. quib pellendis uł euitandis uł differen¬
dis sũt necessaria illa quoꝵ ei potest conting̾e̾ inopia. s tam̃ non desi¬
nit eis bene uti supsa non desũt. Uerissima est u illa sententia

Expanded text:
sit beatus, quamuis inter miserum et beatum ut inter uiuum et mortuum sit beatus, quamuis inter miserum et beatum ut inter uiuum et mortuum medium nihil inueniri queat. Quod cum aliqui eorum paulo tardius intellexissent me id quibus potui uerbis ad eorum sensum adcommodatis aperiente atque uersante: Ergo, inquam, miserum esse omnem, qui egeat, dubitat nemo nec nos terrent quaedam sapientium corpori necessaria. non eis eget ipse animus, in quo posita est beata uita. ipse enim perfectus est; nullus autem perfectus aliquo eget et, quod uidetur corpori necessarium, sumet, si adfuerit, si non adfuerit, non eum istarum rerum franget inopia. omnis namque sapiens fortis est, nullus autem fortis aliquid metuit: non igitur metuit sapiens aut mortem corporis aut dolores, quibus pellend\'0 uel uitandis uel differendis sunt necessaria illa, quorum ei potest contingere inopia. sed tamen non desinit eis bene uti, si ipsa non desunt. uerissima est enim illa sententia:
Abbreviated transcription (Latin):
potiumꝰ explicare. hoc aut̃ ita se habe si rõ se d monstrau̾it. ꝑ fectis¬
sime inuentũ ẽ qui sit b̾atꝰ. Erit it ille qui non eget. Omĩs u non
miser batus est. Ergo batus qui egestate caret. ⁊ si quã dicimus
egestatẽ eandẽ miseriã eẽ constiterit. Qͦo enĩ ait trygetiꝰ nõ pot̾
exxo iam confici omnẽ non egentẽ beatũ non ẽẽ quo manifestũ ẽ om̃ẽ
qui egeat ee̾ miserũ. nam concessisse nos meniiui nicħ ẽẽ mediũ
int̾ miserũ ib̃atũ. Aliqͥd ne inꝙ int̾ mortuũ ⁊ iuuũ tͥ mediũ ui¬
detͣ eẽ : nonne omĩs homo aut uiuus aut mortuus ẽ Fateor inqͥt
neq hic ẽẽ aliqͥd mediũ. sed quorsũ istuc: Qͥa inq etiã illud te
fateri credo. omẽm qui ante annum sepultus ẽ. ẽẽ mortuũ. non
negabat. Quid omĩs ante annũ sepultus noͣnẽ uiuit᷑. Non ait.

Expanded text:
potuimus explicare. hoc autem ita se habere si ratio demonstrauerit, perfectispotuimus explicare. hoc autem ita se habere si ratio demonstrauerit, perfectissime inuentum est, qui sit beatus; erit enim ille, qui non eget. omnis enim non miser beatus est; ergo beatus est, qui egestate caret, si quam dicimus egestatem eandem miseriam esse constiterit. Quid enim ? ait Trygetius, non potest ex eo iam confici omnem non egentem beatum esse, quo manifestum est omnem, qui egeat, esse miserum? nam concessisse nos memini nihil esse medium inter miserum et beatum. — Aliquidne, inquam, inter mortuum et uiuum tibi medium uidetur esse? nonne omnis homo aut uiuus aut mortuus est? — Fateor, inquit, neque hic esse aliquid medium; sed quorsum istuc ?- Quia, inquam, etiam illud te fateri credo, omnem, qui ante annum sepultus est, esse mortuum. — Non negabat. — Quid? omnis, qui ante annum sepultus non est, uiuit? — Non, ait,
Abbreviated transcription (Latin):
istã mensã cras etiã conuenire. Qđ cum om̃s se libentissime hab̾ẽ
dxissent. surreximus:
b̃sicnis aut̃ dies disputationis nr̃e matutimuͦis nibes que nos cogebãt
inbalneas dissipauit. tempꝰ que promeridianũ candidissimũ reodi¬
dit ꝓlacuit gͦ inpratuli propinqua descende. atq omĩb nob̃ ubi cõ¬
modũ uisum est considentib reliqͣus ita sermo paratͦ est. Omĩa
poene inꝗ quȩ int̾roganti mͥ concedi auob̃ uolui. habeo ac teneo.
Quare hodierno die quo possimus tandẽ hoc nr̃m coniuiuũ aliqͦ int̾¬
uallo dierũ distinguere. aut nicħ aut non multũ erit ut opinor
qđ mͥ uos responde necesse sit: dictũ enĩ erat a matre nicħ eẽ aliud
nuseriã qͣm egestatẽ conuenit int̃ nos qui egeant miseros ẽẽ sed
utrũ om̃s etiã miseri egeant nonnulla questio ẽ. quã e̾st̾no die noi

Expanded text:
istam mensam cras etiam conuenire. — Quod cum omnes se libentissime habere istam mensam cras etiam conuenire. — Quod cum omnes se libentissime habere dixissent, surreximus. Tertius autem dies disputationis nostrae matutinus nubes, quae nos cogebant in balneas, dissipauit tempusque pomeridianum candidissimum reddidit. placuit ergo in pratuli propinqua descendere atque omnibus nobis, ubi commodum uisum est, considentibus reliquus ita sermo peractus est: Omnia paene, inquam, quae interroganti mihi concedi a uobis uolui, habeo ac teneo; quare hodierno die, quo possumus tandem hoc nostrum conuiuium aliquo interuallo dierum distinguere, aut nihil aut non multum erit, ut opinor, quod mihi uos respondere necesse sit. dictum enim erat a matre nihil esse aliud miseriam quam egestatem conuenitque inter nos, qui egeant miseros esse. sed utrum omnes etiam miseri egeant, nonnulla quaestio est, quam hesterno die non
Abbreviated transcription (Latin):
tio erit ut om̃is qui iam dm̃ inuenit.⁊ propiciũ dm̃ habeat. &
b̾atus sit. Omĩs aut̃ qui dm̃ querit. propiciũ dm̃ habeat. s nondũ
sit batus: iam uͦ quisqͥs uiciis atq peceacis adõ sealienat. nominͦ b̾at̾
sit. seo ne dõ quidẽ uiuat propicio. Qđ cum placixiss omĩb: bene ht̃
inqua. S adhuc uereor illud neuos moueat. qđ iam suꝑiꝰ concessera¬
mus miserũ ẽẽ quisqͥs batus non eẽt.cui conseqñs erit ẽẽ miserum
hominẽ qui ꝓpt̃ aliqu̾e beatũ. anuͦ qđ ait tulliꝰ multoꝵ int̾rris p̃¬
dioꝵ dominos diuites appellamꝰ. om̃nã uirtutũ possessores pauꝑes no¬
minabimꝰ : sed illud uidete utrũ quomͦ uerum est qđ omĩs egens mi¬
ser sit.ita sit uerũ qđ omuĩs miser egeat. ita n erit uerũ. nicħ eẽ aliud
miseriã quã egestatẽ qđ me nc̃ cum diceret᷑ laudare sensistas. hoc
aut̃ hodie longũ ẽ ut queramus. quare peto ne fastidio uob̾ sie ad

Expanded text:
tio erit, ut omnis qui jam Deum invenit et propitium Deum habeat, et beatus sit: omnis autem qui Deum quaerit propitiusit beatus, iam uero quisquis uitiis atque peccatis a deo se alienat, non modo beatus non sit sed ne deo quidem uiuat propitio. Quod cum placuit omnibus: Bene habet, inquam, sed adhuc illud uereor, ne uos moueat quod iam superius concesseramus, miserum esse quisquis beatus non esset; cui consequens erit esse miserum hominem, qui ∗∗∗∗∗∗ aliquem beatum. an uero, quod ait Tullius, multorum interrispraediorumdominos diuites appellamus, omnium uirtutum poss\'essores pauperes nominabimus? sed illud uidete, utrum, quomodo uerum est, quod omnis egens miser sit, ita sit uerum, quod omnis miser egeat. ita enim erit uerum nihil esse aliud miseriam quam egestatem, quod me nunc, cum diceretur, laudare sensistis. hoc autem hodie longum, ut quaeramus; quare peto, ne fastidio uobis sit ad
Abbreviated transcription (Latin):
sisser. Ego inqͥt trigetiꝰ non concedo continuo dm̃ adu̾sari cui non sit pro¬
piciꝰ sed ee̾ aliqͥd medũ prito. Cui ego istũ tam̃ hominẽ inꝙ mediũ cuinee
ꝓpiciꝰ ds̃ ẽ. nec infestus dm̃ qͦ quomꝰ hab̾e concedis. Hic cũ ille cũctaret᷑:
aliudẽ inqͥt mat̃ dm̃ hab̾e. aliud non ẽẽ sine dõ. Aͥd gͦ inꝙ meliꝰ est¬

Expanded text:
sisset: Ego, inquit Trygetius, non concedo continuo deum aduersari, cui non sit prosisset: Ego, inquit Trygetius, non concedo continuo deum aduersari, cui non sit propitius, sed esse aliquid medium puto. — Cui ego: Istum tamen hominem, inquam, medium, cui nec propitius deus est nec infestus, deum quoquo modo habere concedis ? — Hic. cum ille cunctaretur: Aliud est, inquit mater, deum habere, aliud non esse sine deo. — Quid e
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ omĩs ho batꝰ ẽ. Adde gͦ inqtͥ propiciũ. Saltĩ inqͥt hoc int̃ nos¬
satis confeat cũ batũ eẽ qui ht̃ propiciũ dm̃. Uellẽ inqͥt nauigiꝰ consen¬
tre s illũ uercor qͥ adhuc querit p̃sertĩ ne concludas batũ ẽẽ achademicũ
qui est̾no sermone uulgari quidẽ ⁊ male latino s aptissimo sane ut
mͥ uidet᷑ u̾bo caducariꝰ nominat᷑ ẽ. Non enĩ possũ dice̾ homini dm̃que¬
renti adu̾sũ dm̃ eẽ. qđ sidici nefas ẽ propiciꝰ erit. ⁊ qui propiciũ dm̃ ht̃:
batus ẽ. Beatꝰ gͦ erit ille qui querit. Om̃is aut̃ querens nondũ ht̃ qđ uult.
credebaiꝰ achademicoꝵ tenebras eẽ discussas. Quare iã de nob licentius
triũphabit mͥq illa dulcia quȩ contra ualitudinẽ meã temere accepi has
de me pornas exig̾e̾ quasi prudens medicꝰ ãmonebit. Hic cũ etiã mat̾ arri¬

Expanded text:
nec tamen omnis homo beatus est. Adde ergo, inqnec tamen omnis homo beatus est. Adde ergo, inqe, qui habet propitium deum ? — Uellem, inquit Nauigius, consentire, sed illum uereor, qui adhuc quaerit, praesertim ne concludas beatum esse Academicum, qui hesterno sermone uulgari quidem et male Latino, sed aptissimo sane, ut mihi uidetur, uerbo caducarius nominatus est. non enim possum dicere homini deum quaerenti aduersum deum esse. quod si dici nefas est, propitius erit, et qui propitium deum habet, beatus est. beatus ergo erit ille, qui quaerit; omnis autem quaerens nondum habet quod uucredebamus Academicorum tenebras esse discussas. quare iam de nobis Licentius triumphabit mihique illa dulcia, quae contra ualitudinem meam temere accepi, has de me poenas exigere quasi prudens medicus admonebit. Hic, cum etiam mater adri
Abbreviated transcription (Latin):
qui dm̃ querit. male uiuere: Nullomiꝰ dixert̃. Etiã hoc t̾ciũ respondete.
Sp̃c inmundus pot̾ nedm̃ querere : Negabat. aliquantũ dubitante na¬
ht̃. continuo dñi hab̾e dicendus ẽ. Hic cum se cet̾i concessionib siuis decep¬
tos rident. postulauit mat̾ cũ dui stupida fuisset. ut ei hoc ipsũ qđ con¬
dusionis necessitate intorte dixerã. explicando relaxarẽ atq soluerẽ qđ
cũ factũ eẽt̾. S nemo inqͥt potest ꝑuenire ad dm̃. nͥ dm̃ quesierit. Opti¬
me inq tam̃ qui adhuc querit. nondũ ad dm̃ ꝑuenitietiãᷤ bene uiuit.
non gͥ qͥsqis bene uiuit. dm̃ ht̃. Michi inqͥt uidet᷑ dm̃ nemo non habe:
seꝰceũ qui bene uiuit. Habent propiciũ. qͥ male infestũ. male gͥ inqͥt
hest̃no die concessimꝰ eũ batũ eẽ qui dm̃ ht̃ siquidẽ omĩs homo ht̃ dm̃

Expanded text:
qui deum quaerit. male uiuere? — Nullo modo, dixerunt. - Etiam hoc tertium respondete: qui deum quaerit. male uiuere? — Nullo modo, dixerunt. - Etiam hoc tertium respondete: spiritus inmundus potestne deum quaerere? — Negabant aliquantum dubitante Nahabet, continuo deum habere dicendus est. — Hic cum se ceteri concessionibus suis deceptos riderent, postulauit mater, cum diu stupida fuisset, ut ei hoc ipsum, quod conclusionis necessitate intorte dixeram, explicando relaxarem atque soluerem. quod cum factum esset: Sed nemo, inquit, potest peruenire ad deum, nisi deum quaesierit. — Optime, inquam; tamen qui adhuc quaerit, nondum ad deum peruenit et iam bene uiuit. non igitur quisquis bene uiuit, deum habet. — Mihi, inquit, uidetur dsed eum qui bene vivit, habet propitium; qui male, infestum. Male igitur, inquam, hesterno die concessimus eum beatum esse qui Deum habet: siquidem omnis homo Deum habet,