comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
omne qđ anuos amicorũ conciliat. tunc fi¬
des durat. cũ ca sacram̃ti uincula ligant.
Omne ctiã qđ testis astipulatur: tunc ue¬
rius constat. cũ id adiectio iurationis affir¬
mat. Qđ si & gestis deficiat. nocentis fidt̃ so¬
la uris uirandi taxatio maniscstat. Hinc ut
mentib humanis diuina uoluntas panderit
qđ uolebat: ne labens fragilitas ꝓmocrto
teneret. qđ inuiolate ucritatis ꝓmissio eo¬
primebat: ꝑisaiã loquit᷑ diccns. Ego dñs.
& ñ est alius: in memetipso uiraui. Si ergo
tantȩ institutionis limite sunt uotiua iu¬
ramenta seruanda. quis alienus aueritate
constituat execrabilit̾ iuolanda: Stabunt
ergo sacrȩ auctoritatis uiuifica iussa: neo
uana ꝓfanatione: erunt aliquatenus teme¬
randa. Uerũ ne uramentã quȩ data sunt ui¬
deantur innos ita penitus miserationũ con¬
clusisse precordia. ut nullũ depietatis affec¬
tu animȩ uiscera concipiant indulgentiã

Expanded text:
omne quod animos amicorum conciliat tunc fiomne quod animos amicorum conciliat tunc fixius durat, cum eos sacramenti vincula ligant, omne etiam quod testis astipulat, tunc verius constat, cum id adjectio jurationis affirmat; quod si et testis deficiat, innocentis fidem sola jurisjurandi taxatio manifestat. Hinc et ut motibus humanis divina voluntas panderet quod volebat, ne labens fragilitas pro incerto teneret quod inviolatae veritatis promissio exprimebat, per Isaiam loquitur dicens: Ego Dominus et non est alius, in memetipso juravi: si ergo tantae institutionis limite sunt votiva juramenta servanda, quis alienorum a veritate haec adstruat execrabiliter violanda? Stabunt ergo sacrae auctoritatis vivida jussa nec vana profanatione erunt aliquatenus temeranda; verum ne juramenta quae data sunt videantur in nos ita penitus miserationum conclusisse praecordia, ut nullam de pietatis affectu animae viscera concipiant indulgentiam
Abbreviated transcription (Latin):
AIt nunc ñ ita contendimus. ut contentionũ
diuorciis concitatis. nos ipsos contentionis cer¬
taminib misceamus: Est uera pax inutroq
dspositione secludat. Unde plena iam uoce.
dicamus. parit̃ & optamus. nulla ꝓfanatione
solius & sũmȩ diuinitatis nom̃ existere assu¬
mendũ. nullo ꝑiurii sacrilegio indebito ꝓ¬
fanandũ. nullo usquã contractu fallaciae
contingendũ. Nã si attestante ueritate
ꝓpt̃ ꝓfanationẽ ꝑuirii cuitandã. prohibet᷑
omnino iurare. cũ dicit᷑. sit sermo ur̃. est. est.
non. non: qđ autẽ plus est amalo est: quomͦ
impunitũ erit nom̃ tante głȩ uoluntarie
ꝓfanasse: dũ in co taxata fides dmoscit᷑ int̾ise:
Uel quatenus pacis fȩdera inter gentiũ disci¬
dia ligabuntur. si ñ uiram̃ti pacta sanctiori
inttgritatt seruentur: Etenĩ omne quod
in pacis fȩdera uenit. tunc solidius subsistit.
cũ iuram̃ti hoc int̃positio roborat. Sed &

Expanded text:
At nunc non ita contendimus ut contentionum At nunc non ita contendimus ut contentionum divortiis concitatis nos ipsos contentionis certaminibus misceamus. Est vere pax in utroque dispositione secludat: unde plena jam voce, ersitatem praedicamus pariter et optamus, nulla profanatione solius et summae divinitatis nomen existere assumendum, nullo perjurii sacrilegio indebite profanandum, nullo uspiam contractu fallaciae contingendum. Nam si attestante Veritate propter profanationem perjurii evitandam prohibetur omnino jurare, cum dicitur: Sit sermo vester: EST, EST, NON, NON; quod plus autem his est, a malo est: quomodo impunitum erit nomen tantae gloriae voluntarie profanasse, dum in eo taxata fides dignoscitur interiisse, vel quatenus pacis foedera in gentium discidia ligabuntur, si non juramenti pacta sanctiori integritate serventur? Etenim omne quod in pacis foedere venit tunc solidius substat, cum juramenti hoc interpositio roborat, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
cone fassi sumus. Et cũ unus partis asscrtio¬
ͦ natrauimus. ñ impendendã. cur alterius
scrtio partis iacturt patictur instantiã:
Et quia uiram̃ti custodia ultionẽ ñ tẽperat
pauescendã. idcirco impictatis atrocitas mor¬
rẽ pariet execrandã : Absit. Etenĩ si pub¬
licis sacram̃torũ gestis qđ ds̃ auertat. aquib¬
libet illicita uel non bona extitisse. conditio
alegat᷑. quȩ aut iugulare animã patris.
uit agere cõpelleret stuprũ sacratissimae.
ui ginis. nũquid tolerabilius esset stultae
ymissionis eicere uota. quã inutiliũ ꝓmis¬
srũ custodia. exhorrendã criminũ imple¬
t mensurã: Qđ ita sicẽt: quomͦ crederet᷑
unius obseruantia iussionis. fons pietatis. cũ
emitteret tribulos ultionis : Aut quȩnam
illa eẽt sacrȩ obseruatio legis. quȩ sacrilegia
cõmitteret ꝓbitatis: Vel cuius m̃surȩ ae¬
quitas iuderet᷑. ut exunius p̃cepti cautela
necis exoriret᷑ immanitas truculenta :

Expanded text:
one diffundunt adeo unius partis assertionem narrabimus non implendam? cur alterius assertio partis jacturae comminatur instantiam? Et quia juramenti custodia ultionem non temperat pavescendam, idcirco impietatis atrocitas mortem pariet exsecrandam? absit. Etenim si publicis sacramentorum gestis, quod Deus avertat, a quibuslibet illicita vel non bona exstitisset conditio alligata, quae aut jugulare animam patris aut agere compelleret stuprum sacratissimae virginis; nunquid non tolerabilius esset stultae promissionis rejicere vota, quam per inutilium promissorum custodiam exhorrendam criminum implere mensuram? Quod si ita esset, quomodo crederetur unius observantia jussionis esse fons pietatis, cum emitteret rivulos ultionis? aut quaenam illa esset sacrae observatio legis quae sacrilegia committeret pravitatis, vel cujus mensurae aequitas videretur, ut ex unius praecepti cautela necis exoriretur immanitas truculenta?
Abbreviated transcription (Latin):
ego dñs. At uero quia illata p̃s¬
surarum acerbitas resolui possit ac debea
tam uinculorũ & lamentorũ horũ insinua
quã eiusdẽ auctoritatis dominicȩ p̃cept
cõmendant. Etenĩ iuxta ueterẽ transla¬
tionẽ. ita quosdã ꝑesaiã graui exꝓbratione
ds̃ increpitat dicens. Ue filiis desertionis.

Expanded text:
ego Dominus. At vero quia illata pressurarum acerbitas resolvi possit ac debeat tam vinculorum et lamentorum horror insinuat, quam ejusdem auctoritatis Dominicae praecepta commendant: etenim juxta veterem translationem ita quosdam per Isaiam gravi exprobratione Dominus increpat dicens: Vae fi
Abbreviated transcription (Latin):
Niquitates nr̃e declinauerunt omna
& peccata nr̃a amouer̃ bona anobis:
quia inuenti sunt in populo meo impnr
& loquentes uana. Statuer̾ ad disꝑgen¬
dos uiros: & cõprehender̃. Ut laqueus ir¬
nantis plenus uolatilibus: sic domus eoruĩ
plenȩ dolo. Et itẽ ꝑ eundẽ. Ue mihi ani¬
ma mea quia perut reuertens ad terram:
& qui corrigat int̾ homines ñ est. Om̃s in
sanguine iudicant᷑. unusquisq ꝓximũ siũ
est gratior. quanto & inuenit᷑ esse. p̾sentior.
sic nos isaias instruit dicens. Dissolue colli¬
gationes impietatis: soluc fasciculos depri¬
mentes. Paulus etiã uas electionis. Pietas.
ad omĩa utilis est. Et iacobus. Iudiciũ sine

Expanded text:
averunt omnia, et peccata vestra amoverunt bona a vobis, quia inventi sunt in populo meo impii et loquentes vana; statuerunt ad disperdendos viros, et comprehenderunt, ut laqueus venantis plenus voplena dolo. Et per Michaeam: Eheu mihi anima, quia periit revertens ad terram, et qui corrigat inter homines non est; omnes in sanguine judicantur; unusquisque proximum suum est gratior, quanto et invenitur esse praesentior, sic nos Isaias instruit, dicens: « Dissolve colligationes impietatis, solve fasciculos deprimentes . » Paulus etiam vas electionis: « Pietas ad omnia utilis est . » Et Jacobus: « Judicium sine
Abbreviated transcription (Latin):
oder̃. Et iterũ. Dimittite. & dimittit᷑ ub̃
Si autẽ ñ dimiseritis: nec pat̾ ur̃ cęlestis di¬
mittet uob̾ peccata ur̃a. Ecce sunt domi¬
cȩ iussionis hinc inde astipulata firmill¬
ma cautione precepta. ac ꝓinde quia suis
diuini oris ꝓsecutione taxata. manebuls
pomĩa ȩterna lege p̃̾fixa. Quid ergo.
ire narrabimus dũ scriptũ sit. miscdia & us¬
ritas obuiauer̃ sibi. iustitia & pax cõplas¬

Expanded text:
Dimittite, et dimittetur vobis. Si autem non dimiseritis, nec Pater vester coelestis dimittet vobis peccata vestra . Ecce sunt Dominicae jussionis hinc inde astipulata firmissima cautione praecepta, ac proinde quia sunt divini oris prosecutione taxata manebunt per omnia aeterna lege praefixa. Quid ergo? ire narrabimus dum scriptum sit: « Misericordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax compl
Abbreviated transcription (Latin):
e excuntib de corpore. uetus & cano¬
nica lex custodiatur & nunc: ut hi
qui mori sperantur. nouissimo iuuamine
non priuentur. Si uero desperatus cõmuni¬
one sumpta. & oblatione ꝑcepta. iterum
conualescat : sit inter eos qui orationib tan¬
tũ cõmunicant. Generaliter autẽ homini
e caticuminis lapsis. placuit scẽ & mag

Expanded text:
e exeuntibus de corpore vetus et canonica lex custodiatur et nunc, ut ii qui mori parantur novissimo juvamine non priventur; sin vero desperati communione sumpta et oblatione percepta iterum convalescant, sint inter eos qui orationibus tantum communicant. Omnino autem omni De catechumenis lapsis. Placuit sanctae et mag
Abbreviated transcription (Latin):
nde uł p̃sumpsisse aliquid. uł occulte fue¬
it tulisse conuictus : scđm furti te norem
estituat uniuersa.
XIII
pistolȩ tales ꝑpatres ametropolitano
aliũ trahant. & aliquos de filiis eccłȩ secula
uionib: a nobis conscriptis subscripsi. Paulus
ibscripsi. Nibridius subscripsi.
teneat.
Ut lȩtaniȩ post pentecosten aquinta feria
usq insabbato celebrentur.
De secundis lȩtaniis faciendis kalendarũ.
Ut paschatantũ & pentecosten baptismũ det᷑
exccptis his qui in languort consistunt.
habeant. clero non admittantur.
UIII Dchis qui publice pęnitentiã non accipiunt. sco

Expanded text:
nde vel praesumpsisse aliquid vel occulte fuerit tulisse convictus, secundum furti tenorem restituat universa. XIII. Epistolae tales per partes a metropolitano cilium trahant, et aliquos de filiis ecclesiae saectionibus a nobis conscriptis subscripsi. Paulus subscripsi. Nibridius subscripsi. teneat. 2. Ut litaniae post Pentecosten a quinta feria usque in sabbato celebrentur. 3. De secundis litaniis faciendis Kalendis Novembris. 4. Ut Pascha tantum et Pentecoste baptismum detur, exceptis his qui in languore consistunt. n clero non admittantur. 8. De his qui publice poenitentiam non accipiunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
ordo quã psallendi uel ministrandi consuetu
batũ ꝑhoc triduũ abstinentia celebretur.
tem secunda lȩtania facienda est ka iii¬
lendis nouẽbribus. ea tam̃ conditione seruata.
ut si iscdem dieb dominica intercesserit. in alia
ebdomada scđm prioris abstinentiȩ obseruan¬
tiã aquinta feria incipiat᷑: & insabbato uesꝑe
missa facta finiatur. Quib tam̃ dieb a carnib
& auino decreuimus abstinendum.

Expanded text:
ordo quam psallendi vel ministrandi consuetudr hoc triduum abstinentia celebretur. III. Item, secunda litania facienda est Kalendis Novembris, ea tamen conditione servata, ut in iisdem diebus Dominica intercesserit, in alia hebdomada secundum prioris abstinentiae observantiam a quinta feria incipiatur, et in sabbato vespere missa facta finiatur, quibus tamen diebus a carnibus et vino decrevimus abstinendum.
Abbreviated transcription (Latin):
nodi sequendã esse sententiã. qua iubent᷑
non ulterus promoueri. XXU
ẽ idoneis autt̃ ꝓbatisq uiris &cleri¬
satui alligatis. ipsa uitȩ grã ita gerit. si for
inciderint duplicata matrimonia. ut
non ultra subdiaconatũ. uel ecclesiasticas
capiant dignitates. xxui
iaconissȩ omimodis ñ ordinande: Siꝙ
lan sunt. benedictioni quȩ popło impendit
capͥta submittant.

Expanded text:
nodi sequendam esse sententiam qua jubentur nodi sequendam esse sententiam qua jubentur non ulterius promoveri. XXV. De idoneis autem probatisque viris, et clericatui alligatis ipsa vitae gratia ita gerit, si forte inciderint in duplicata matrimonia, ut non ultra subdiaconatum vel ecclesiasticas capiant dignitates. XXVI. Diaconissae omnimode non ordinandae, si quae jam sunt, benedictioni quae populo impenditur capita submittant.
Abbreviated transcription (Latin):
liũ inecclesia. xUIIII
aticumini nũquã admittendi sunt eti¬
Iam inter domesticas orationes. xx
Segregandi informandiq sunt caticu¬
smini. ut se reuocent. & signandos uł bene¬
dicendos semotĩ offerant cos fideles. xxi
uo si p̃supserint ordinare ep̃m in nr̃is
prouintiis. placuit de p̃sumptorib
ut si ubi contigerit duos epõs epm inuitũ
ipse qui passus est substituat᷑. si tamen uita
respondet. & alter in alterius deiecti loco
nihilominus ordinetur. Si uoluntariũ duo
fecerint. & ipse dãpnabit᷑: quo cautius ea
quȩ sunt antiquitus instituta seruentur.
edit preterea ut deinceps non xxii¬
Pordinent᷑ diacones coniugati. nisi qui
prius conuersionis proposito confessi fue¬
rint castitatem. xX II¬
iquis autẽ post acceptã benedictio¬
nem leuiticã cũ uxore sua incontinens in¬
uenit᷑. ab officio abiciatur XXIIIi
e his autẽ qui priusquã ordinati fue¬
rint. hocipsũ inciderint : taurinantis sy¬

Expanded text:
lium in Ecclesia. XIX. lium in Ecclesia. XIX. nonnunquam admittendi sunt, etiam inter domesticas orationes. XX. Segregandi informandique sunt catechumeni, ut si revocent et signandos vel benedicendos semotim offerant eos fideles. XXI. Duo si praesumpserint ordinare episcopum in vestris provinciis, placuit de praesumptoribus, ut sicubi contigerit duos episcopos invitum ipse qui passus est, substituatur, si tamen vita respondet, et alter in alterius dejecti loco nihilominus ordinatur; si voluntarium duo fecerint, et ipse damnabitur, quo cautius ea quae sunt antiquitus instituta serventur. XXII. Sedit praeterea ut deinceps non ordinentur diacones conjugati, nisi qui prius conversionis proposito confessi fuerint castitatem. XXIIquis autem post acceptam benedictionem leviticam cum uxore sua incontinens invenitur, ab officio abjiciatur. XXIV. De his autem qui priusquam ordinati fuerint in hoc ipsum inciderint, Taurinatis sy
Abbreviated transcription (Latin):
Lacuit inreatũ uenire ep̃m. qui ad¬
monitus excõmunicatione. cuus ds
sine reconciliatione eius qui eũ excõmll¬
cauit. ei cõmunicare p̃sũpserit. ut intege
omĩa si reconciliatio intercesserit. de mill¬
cia uł iniquitate ex cõmunicationis pas
synodo reseruentur :
ubito obmutescens ꝓut statutĩ q
baptitari aut pęnitentiã accipert pola
si uoluntatis p̃terire testimoniũ alior¬
bis habet. aut p̃sentis in suo nutu
pa gationc sua curant & se sollicitudini cle¬
icorũ tradunt. monitisq obtẽperant: omi¬
iodis cõmunicent sacramenti ipsius uirtute.
ł mmniendi abincur su dȩmonũ quo infes¬
rat᷑ uł purgandi quorũ iam ostenditur ui¬
la pugatior:
nipuantũ uł necessitas exegerit. uł opor¬
nuntas ꝑmiserit. de baptismate consulendũ.
Auilũ ordinẽ clericatus. sed etiã illi qui
adinati sunt. ab imposito officios repellendi
amixtionẽ eucharistiȩ. simul XUIi¬
Iconsecrandã censuimus. XUIII
lacuit caticuminis. non legi euange¬

Expanded text:
lacuit in reatum venire episcopum, qui admonitus excommunicatione cujusque sine reconciliatione ejus qui eum excommunicavit ei communicare praesumpserit, ut integra omnia si reconciliatio intercesserit de injustitia vel iniquitate excommunicationis proximae synodo reserventur. XII. Subito obmutescens prout statutum est baptizari, aut poenitentiam accipere potest, si voluntatis praeteritae testimonium aliorum verbis habet, aut praesentis in suo nutu.purgatione sua curent, et se sollicitudini clericorum tradant, monitisque obtemperent, omnimode communicent sacramenti ipsius virtute vel muniendi ab incursu daemonum quo infestantur, vel purgandi, quorum jam ostenditur vita purgatior. XV. In quantum vel necessitas exegerit, vel opportunitas praemiserit, de baptismate consulendum. XVI. ullum ordinem clericatus, sed si jam aliqui ordinati sunt, ab imposito officio repellendiXVII. Admistionem Eucharistiae simul consecrandam censuimus. XVIII. Placuit catechumenis non legi Evange
Abbreviated transcription (Latin):
deliũ habeatur prorsus exclusus. monaste¬
ru claustris donec aduixerit subpęnitentia
retrudendus
cipatos tanta nescientiȩ socordia ple¬
nos: ut nec illis ꝓbentur instructi
cõpẽtenter ordinibus. qui cotidianos uersant᷑
inusus: Proinde sollicite constituitur atq
decernitur: ut nullius cuiuscũq dignitatis
eccłasticȩ deinceps ꝑcipiant gradũ. qui non
totũ psalteriũ uel canticorũ usualiũ & ym¬
norũ siue baptitandi ꝑfecit nouerint sup¬
plementũ. Illi sane qui iã honort dignitatũ
funguntur. huiusce tamen ignorantic cecitate
uexantur: aut sponte sumant intentionem
necessariã ꝓdiscendi. aut amaiorib ad lectio¬
nis exercitia cogantur inuiti. UIIII

Expanded text:
fidelium habeatur prorsus exclusus, monastefidelium habeatur prorsus exclusus, monasterii claustris donec advixerit sub poenitentia retrudendus.cipatos tanta nescientiae socordia plenos, ut nec illis probentur instructi competenter ordinibus, qui quotidianos versantur in usus. Proinde sollicite constituitur atque decernitur, ut nullus cujuscunque dignitatis ecclesiasticae deinceps percipiat gradum, qui non totum psalterium vel canticorum usualium et hymnorum sive baptizandi perfecte noverit supplementum. Illi sane qui jam honorum dignitate funguntur, hujusce tamen ignorantiae caecitate vexantur, aut sponte sumant intentionem necessaria perdiscendi aut a majoribus ad lectionis exercitia cogantur inviti.
Abbreviated transcription (Latin):
pere: hinc omi modo cognoscant. quasi ma¬
iores impune ñdeser̃ qđ paruuli uel nesci¬
endo uel nolendo ꝑcipiunt. quanto magis ñ
conuenit uiolari qđ ꝓmortis aut pęnarũ eua¬
denda ꝑnicie: occulta dĩ dispensatione dinos¬
citur obuenisse: Recedant ergo taliũ desi¬
deriorũ sine uerecundia impudorati fauores.
& licet muti ꝑceperint qđ ñ merebant᷑ habe¬
re. libent̃ tam̃ obcȩleste retineant prȩmiũ.
qđ nolendo ꝓpt̃ terrene consecuti sunt ne¬
cessitatis euentũ. ut tã inuiti appetant bona
diligere. quã sponte uidentur desidentes
impugnart. Qđ si quis posthoc ꝑhennis dis¬
positionis edictũ ñ sincerit᷑ sacris inhescrit
cultib & abiciens ase gratiã quã accepit. re¬
labitur ad coniugia. moresq scłi attẽptauerit.
uel eũ adhoc redire constiterit: mox omni
ȩccłastici ordinis dignitate priuetur. & ut
apostata ascẽ excłȩ liminib & societate fi¬

Expanded text:
pere, hinc omnimodo cognoscant, quia si mapere, hinc omnimodo cognoscant, quia si majores impune non deserunt quod parvuli vel nesciendo vel nolendo percipiunt, quanto magis non convenit violari, quod pro mortis aut poenarum evadenda pernicie occulta Dei dispensatione dignoscitur obvenisse? Recedant ergo talium desideriorum sine verecundia impuderati favores, et licet inviti perceperint quod non merebantur habere, libenter tamen ac coeleste retineant meritum, quod nolendo propter terrenae consecuti sunt necessitatis eventu, ut tam inviti appetant bona diligere, quam sponte videntur desidentes impugnare. Quod si quis post hoc perennis dispositionis edictum non sinceriter sacris inhaeserit cultibus, et abjiciens a se gratiam quam accepit, relabitur ad conjugium, moresque saeculi attentaverit, vel eum redire ad hoc constiterit, mox omni ecclesiastici ordinis dignitate privetur, et ut apostata a sanctae Ecclesiae liminibus, et societate fi
Abbreviated transcription (Latin):
religari: Sic enĩ ad petrũ ueritas ait.
Qacũꝙ ligaueritis suꝑ terrã erit ligatũ
& incȩlo: & quodcũq solueritis suꝑ terra
erit solutũ &r incȩlo. Nequaquã aliqus¬
do poterit ꝓfanari. qđ diuina iussione simul¬
q apostolicȩ traditionis auctoritate. sacrũ
noscit᷑ extitisse. Uerũ sicut scm̃ chrisma col¬
latũ & altaris honor euelli ñqueunt: ita
quoq sacrũ decus honoiũ qđ his cõpar habet᷑
& sociũ. qualibet fucrit occasione ꝑceptum
manebit omnimodis inconuulsũ. Adextir¬
pandũ uero radicitus huius callidȩ machi¬
nationis inutile argumentũ. id sibi rationa¬
biliter dari noluerunt in obiectu. qđ sacro¬
scĩ baptismatis in appreciabile: donũ est sẽꝑ.
& sepe ñ solũ nolentib uerũ etiã qđ maus ẽ
nescientib imꝑtitur. sed hoc anullo penitus
ꝓfanari ꝑmittitur. Qđ &si hic opponit᷑. nec¬
dũ rationis capacẽ: existere qui hoc ꝓbat᷑ acci¬

Expanded text:
religari? Sic enim ad Petrum Veritas ait: religari? Sic enim ad Petrum Veritas ait: Quodcumque ligaveris super terram erit ligatum et in coelo, et quodcunque solveris super terram erit solutum et in coelo , nequaquam aliquando poterit profanari quod divinae jussionis simulque apostolicae traditionis auctoritate sacrum noscitur exstitisse. Verum sicut sanctum chrisma collatum et altaris honor evelli non queunt, ita quoque sacrum decus honorum, quod his compar habetur et socium, qualibet fuerit occasione perceptum, manebit omnimode inconvulsum. Ad exstirpandum vero radicitus hujus callidae machinationis inutile argumentum, id sibi rationabiliter dari noluerunt, in objectu quod sacrosancti baptismatis inappreciabile donum est semper, et saepe non solum nolentibus, verum etiam quod majus est nescientibus impartitur, sed hoc a nullo penitus profanari permittitur. Quod si et hic opponitur, necdum rationis capacem existere qui hoc probatur acci
Abbreviated transcription (Latin):
officia dignitatũ. Et qm̃ cũ illis hȩc impone¬
rentur. id sibi fieri noluisse testati sunt: ider¬
co hȩc spernere atq ad pristina ꝑtẽptant con¬
iugia moresq redire. tã nequiter cęlestia
iura soluentes. quã prompte scłi extant ille¬
cebris in hiantes. Quadere nosse nos conue¬
nit. qđ episcopalis eminentie diuinȩ aucto¬
ritates non immerito sacris om̃ib eẽ sũma
ꝑcensuit. quȩ ceteris sacerdotib exercenda
ꝓhibuit. scilicet tẽplorũ dĩ sacrationẽ. chris¬
matis benedictionẽ. sacra̾rũq ordinũ in¬
stitutionẽ. Quȩ tãdiu aliter ordinata per¬
sistunt : quã excellentissime conferuntur.
quia &r tanto abcis singulariter impendun¬
tur: quanto eidem sũmo culmini ꝑagenda
seruantur. Quomodo ergo qđ inserccips
asc reicere poterit. cũ hȩc anullo altero
conferri quã asolis pontificib nouit. quibus
nec ligata solui. nec soluta poter̃ ab aliquo

Expanded text:
officia dignitatum. Et quoniam cum illis haec imponeofficia dignitatum. Et quoniam cum illis haec imponerentur, id sibi fieri noluisse testati sunt, idcirco id spernere atque ad pristina pertentant conjugia moresque redire, tam nequiter coelestia jura solventes, quam prompte saeculi exstant illecebris inhiantes. Qua de re nosse nos convenit, quod episcopalis eminentiae culmen non immerito sacris omnibus esse summa percensuit, quae caeteris sacerdotibus exercenda perhibuit, scilicet templorum Dei sacrationem, chrismatis benedictionem, sacrorumque ordinum restitutionem, quae tandiu aliter ordinata persistunt, quam excellentissime conferuntur, quia et tanto ab eis singulariter impenduntur, quanto eidem summo culmini peragenda servantur. Quomodo ergo qui ea in se recipit a se rejicere poterit, cum haec a nullo altero conferri quam a solis pontificibus novit, quibus nec ligata solvi, nec soluta potuerunt ab aliquo
Abbreviated transcription (Latin):
immundicia sordidari. cũ scriptũ sit. mundi¬
mini qui fertis uasa dñi. sedctiã quid dictu
nefas est quoq uxorib copulari. asscrentes
hoc ideo sibi licere. quia bencdictio apontifice
se nescuint ꝑcepisse. Proinde om̃i excusationĩ
discisso uclamine id p̃cipimus obseruari. ut
cũ idem subdiacones ordinant᷑. cũ uasis mins¬
terui benedictio eis ab epõ detur: sicut inquib
dam ęccł̃as uetustas tradit antiqua & sacra
dinoscitur consuetudo substart ꝓlata. omni
penitus abillis sorde mulierũ ac familiarita¬
te remota. Qđ si hoc uulnere deinceps fue¬
rint sauciati: mox erunt sub pęnitentiae
onerib usq ad extremum uitȩ monasteriis
religandi.
eptimȩ assertionis accessu. adut cctũ
nr̃m tã inuertcunda ꝓgressio. quam
ignobilis ac detestanda p̃sumptio. Quosdã
enĩ aut euentu necessitatũ. aut metu pericu¬
lorũ : ab ep̃ĩs sũpsisse nouimus eccłasticarũ

Expanded text:
immunditia sordidari, cum scriptum sit: « Mundaimmunditia sordidari, cum scriptum sit: « Mundamini qui fertis vasa Domini , » sed etiam quod dictu nefas est quoque uxoribus copulari, asserenhoc ideo sibi licere, quia benedictionem a pontifice se nesciunt percepisse. Proinde omni excusationum discisso velamine id praecipimus observari, ut cum iidem subdiacones ordinantur, cum vasis ministerii benedictio eis ab esdam Ecclesiis vetustas tradit antiqua, et sacra dignoscitur consuetudo substare prolata, omni penitus ab illis sorde mulierum ac familiaritate remota. Quod si hoc vulnere deinceps fuerint sauciati, mox erunt sub poenitentiae oneribus usque ad extremum vitae monasteriis religandi. Septimae assertionis accessu adiit coetum nostrum tam inverecunda progressio, quam ignobilis ac detestanda praesumptio, quosdam enim aut eventu necessitatum, aut metu periculorum, ab episcopis sumpsisse novimus ecclesiasticarum
Abbreviated transcription (Latin):
te mẽbra ur̃a quȩ sunt suꝑ terrã. id est forni¬
cationẽ. & iminundiciã. concupiscentiã malã.
& auaritiã. Quibus quanto est ꝑtinatior
re decretis. Propt̾ qđ flagicus detectis. speci¬
aliter hoc ascõ concilio definitur. ut om̃s ep̃i
idipsũ insius querere sollicite curent. Et cũ
hoc uerissime reperire potuerint: om̃s pla
cita cautione taliter distringant: ut nusquã
ulterius tã abhominanda cõmittant. Mulie¬
res uero seu liberȩ sint siue ancillȩ tam turpit᷑
sociate : ita omnimodis separentur. aut certe
uendantur: ut ulterius ad conscios sui criminis
reuertendi omnẽ habeant aditũ denegatũ.
Illi uero si omnino coerceri nequiuerint: usq
ad exitum uitȩ suç monasteruis deputati dis¬
ciplinis monasticis maneant omnino subiec
extȩ discussionis obiectu. quorũdã ma.
sibi consciorũ patuit denotatũ clogu
Nam relatũ est nob̾ quosdã sucliacones posiq
ad sacri ordinis ꝓuenerint gradũ: ñ solũ caris

Expanded text:
quae sunt super terram, id est fornicationem et immunditiam, concupiscentiam malam et avaritiam: quibus quanto est pertinaciore decretis. Propter quod flagitii dedecus specialiter hoc a sancto concilio definitur, ut omnes episcopi id ipsum in suis quaerere sollicite curent, et cum hoc verissime reperire pcita cautione taliter distringant, ut nunquam ulterius tam abominanda committant. Mulieres vero seu liberae sint, seu ancillae tam turpiter sociatae, ita omnimode separentur, aut certe vendantur, ut ulterius ad consocios sui criminis revertendi omnem habeant aditum denegatum. Illi vero, si omnino coerceri nequiverint, usque ad exitum vitae suae monasteriis deputati disciplinis monasticis maneant omnino subjecti. VI. Sextae discutionis objectu, quorumdam male sibi consciorum patuit denotatum elogium. Nam relatum est nobis quosdam subdiaconos postquam ad sacri ordinis pervenerint gradum, non solum carnis
Abbreviated transcription (Latin):
epi int̾ cetera uirtutũ ornam̃ta. nitore car¬
nis debent. ꝓpensius enitere. ut ex hoc audi¬
entes mundiciã appetant: ex quo doctores
immundicia ñ deturpat. adeo ut si deinceps
ep̃i dececti fuerint execrabilib flagiciis. cũ
quibus libet feminis pollui. ac familiari pecu¬
liaritate uersari: nouerint se in reuocabili¬
patrũ sententia ulcisci. id est & loci & ordinis¬
se dignitate priuari.
uintȩ actionis impulsu ꝑuenit ad
totius concilii sacrũ auditũ. quosdã
sacer dotes & ministros obliuiscentes ma¬
iorũ ac ueterũ constitutorũ: aut uxorũ. aut
quarũcũq feminarũ immunda societate. &
execrabili contagione turpari. & pessime cor¬
dis obstinatione tã sacris litteris quã patrũ
regulis obuiantes. nec leui quidẽ respirami¬
neꝰ contẽplantes qđ scriptũ est. scĩ estote. qm̃&¬

Expanded text:
episcopi inter caetera virtutum ornamenta nitore carepiscopi inter caetera virtutum ornamenta nitore carnis debent propensius enitere, ut ex hoc audientes munditiam appetant, ex quo doctores immunditia non deturpat, adeo ut si deinceps episcopi detecti fuerint exsecrabilibus flagitiis cum quibuslibet feminis pollui, ac familiari peculiaritate versari, noverint se irrevocabili sententia Patrum ulcisci, id est, et loci et ordinis dignitate privari. V. Quintae actionis impulsu pervenit ad totius concilii sacrum auditum quosdam sacerdotes et ministros, obliviscentes majorum et veterum constitutorum, aut uxorum, aut quarumcunque feminarum immunda societate et exsecrabili contagione turpari, et pessima cordis obstinatione, tam sacris litteris quam Patrum regulis obviantes, nec levi quidem respiramine contemplantes quod scriptum est: « Sancti estote, q
Abbreviated transcription (Latin):
execrabile xp̃o ꝑpetrasse flagiciũ. Quod si
aliquis extiterit qui accuset: ille qui hunc
ordinẽ munerũ fuerat acceptione lucratus.
&r suscepto honoris gradu priuet᷑. & in mona¬
sterio sub ꝑhenni penitentia religet᷑. Illi
uero qui ꝓhac causa munerũ acceptores
exciterint: siclerici fuerint. honoris amis¬
sione multentur: siuero laici anathemate.
ppetuo condẽpnentur OUARTE CoN¬
ORSGATIONIS EUENTI
bunus sose nobis intulit pontisicalis¬
culminis lapsus: qut̃ anit. flert quã dispone¬
re cõpulsi exordine sumus. Nãdum scd̃m
carnis assũptȩ mysteriũ eccłe sue fucrit
dignatus caput existert xp̃c : merito in mẽ¬
bris eius intentio ep̃orũ. officia ꝑagert cer¬
nimus oculorũ. Ipsi enĩ de sublimioris celsi¬
tudine ordinis. regunt & disponunt subiec¬
tas multitudines plebiũ. Unde quanto ipsi
fiunt frequentius ducatores. tanto meritoꝵ¬
lumine debent prȩfulgere. Quappt̃ om̃s

Expanded text:
exsecrabile Christi perpetrasse flagitium. Quod si exsecrabile Christi perpetrasse flagitium. Quod si aliquis exstiterit, qui accuset, ille qui hunc ordinem munerum fuerat acceptione lucratus, et suscepto honoris gradu privetur, et in monasterio sub perenni poenitentia religetur; illi vero qui hac causa munerum acceptatores exstiterint, si clerici fuerint honoris amissione mulctentur. Si vero laici, anathemate perpetuo condemnentur. IV. Quartae congregationis eventu obvius sese nobis intulit pontificalisculminis lapsus, quoniam ante flere quam disponere compulsi ex ordine sumus; nam dum secundum carnis assumptae mysterium Ecelesiae suae fuerit dignatus caput existere Christus, merito in membris ejus intentio episcoporum officia peragere cernitur oculorum. Ipsi enim de sublimioribus celsitudine ordinis regunt, et disponunt subjectas multitfiunt sequentium ductores, tanto meritolumine debent praefulgere, quapropter omnes
Abbreviated transcription (Latin):
oluimus contra priora monita
patrũ. uota ꝑniciosissima posteroꝵ
Nam quanto frequentius illi noxia uetuer̃:
tanto studiosius isti ꝑpetrare uetita non
quiescunt. Sicq ꝑcontrariũ qđ penitus oc¬
cũbere debuit. insultart ñdesinit: & res quȩ
tot excisa decretis arescere potuit. ad uicem
lyrnei capitis ut ferunt fabule truncaca
uirescit: Deniq qđ ñsine magno dolore di¬
cendũ est: reperiuntur quãplurimi negocio
nis sublime culmen accipiat: obliti uerboꝵ
pecuniã possidere. Proinde quia & usitatũ
est tantũ malũ. & maiorũ frequent̃ existat
mucrone succisũ: nos quoq hinc uulneri
canceroso ignitũ qđ suꝑest adhuc inicimus
ferrũ. decernentes omnimodo ut quicũq
deinceps ꝓpt̃ accipiendã sacerdocii dignitatẽ
qđ libet p̃miũ fuerit detectus obtulisse. ex
codẽ tẽpore nouerit anathematis obꝓbrio
condẽpnatũ: atq aparticipatione xp̃i cor¬
poris &sanguinis alienũ exquo illũ constat

Expanded text:
oluimus contra priora monita Patrum vota, perniciosissima posterorum, nam quanto frequentius illi noxia vetuerunt, tanto studiosius isti perpetrare vetita non quiescunt. Sicque per contrarium quod penitus occumbere debuit, insultare non desinit, et res quae tot excisa decretis arescere potuit, ad vicem Lernaei capitis ut ferunt fabulae truncata virescit. Denique quod non sine magno dolore dicendum est, reperiuntur quamplurimi negotio nis sui sublime culmen accipiat oblitus verborum pecuniam possidere . » Proinde quia et usitatum est tamen malum, et majorum frequenter constat mucrone succisum, nos quoque huic vulneri canceroso ignitum quod superest adhuc injicimus ferrum, decernentes omnino, ut quicunque deinceps propter accipiendam sacerdotii dignitatem, quodlibet praemium fuerit detectus obtulisse, ex eodem tempore se noverit, anathematis opprobrio condemnatum atque participatione Christi corporis et sanguinis alienum, ex quo illum constat
Abbreviated transcription (Latin):
ipsum pauperibus erogetur.
clibertis autẽ hoc p̃cepit. scã sno¬
dus. ut siqui prb̃i. uel diaconi ab c̃
facti sunt. scđm modũ quo canones antis
dant licentiã sint liberi: & tam̃ apatroa¬
dant. Ab aliis quoq libertati traditi&
ecclesus cõmendati. patrocinio ep̃i colliss¬
tur: & ne cuiquã donentur aprincipe hi
episcopus postulet

Expanded text:
ipsum pauperibus erogetur. VI. De libertis autem hoc praecepit sancta synodus, ut si qui presbyteri vel diaconi ab episcopis facti sunt secundum modum quo canones antiqui dant licentiam, sint liberi, et tamen a patrocdant, ab aliis quoque libertati traditi et ecclesiis commendati patrocinio episcopi colligantur, et ne cuiquam donentur a principe hoc episcopus postulet
Abbreviated transcription (Latin):
si de reb ppriis uel uile uel parũ habuerins.
ad eccłȩ nom̃ cui p̃sunt cartarũ conficert il¬
strum̃ta ꝓcurent. Nonenĩ conucnit ut ecdła
quẽ suscepit externũ efficiat malieno diuis
&m suo retineat fraudatorẽ: Hiuero qui sua¬
rũ itrũ noscuntur habere cõpendiũ: ex om̃
rt quã post ordinationis suȩ diem uisi st̃ c

Expanded text:
rebus propriis vel vile 450 vel parum habuerint, ad ecclesiae nomen cui praesunt chartarum conficere instrumenta procurent; non enim convenit ut ecclesia quae suscepit externum efficiat in alieno divitem et in suo retineat fraudatorem. Hi vero qui suarum rerum noscuntur habere compendium, ex omni re quam post ordinationis suae diem visi sunt c
Abbreviated transcription (Latin):
loco quos idemipsi fundatores condignos ele¬
gerint ordinari
alicui sub prȩstationis obtentu concedat
instrum̃ti causã euident̃ exponat. ut hoc aut
iuste confecta transactio innotescat. aut frais
incõpetens quȩ latet appareat: AAlit̾ ucro pro
huiuis negocii causa deinceps scriptura ñ ualcas¬

Expanded text:
loco quos iidem ipsi fundatores condignos eleloco quos iidem ipsi fundatores condignos elegerint ordinari.cclesiae quidpiam alicui sub praestationis obtentu concedant, instrumenti causam evidenter exponant, ut hoc aut juste confecta transactio innotescat, aut fraus incompetens quae latet appareat, aliter vero pro hujus negotii causa deinceps scriptura c
Abbreviated transcription (Latin):
um sepe sit solitũ etiã illa quȩ ñ de¬
bentur p̃ce supplicationis & ui quodã modo
extorqueri doloris: quantomagis iã sine ob¬
staculo concedi debent exquisita simul & ꝙr¬
dine iuris & dolore cõpassionis: Quia ergo
fieri plerũq cognoscitur. ut ȩcđȩ parrocha¬
les uel sacra monasttria ita quorundã ep̃orũ
uel insolentia uel incuria horrendã decidant
instruendo gaudii extiterat. labor. Unde
pia cõpassione decernimus. ut quãdiu carun¬
dẽ fundatores ȩccłarũ in hac uita suꝑstites
extiterint: ꝓeisdẽ locis curã ꝑmittant᷑ ha
atq rectores idoneos in eisdem basilicis idem
ipsi offerant ep̃is ordinandos. Qđ si tales for¬
sitan ñ inueniantur ab eis: tunc quos ep̃s loci
ꝓbauerit dõ placitos sacris cultib instituat.
cũ corũ conuentia seruituros. Qđ si suꝑstiti
bus cisdem fundatorib rectores ibidẽ p̃sump¬
scrit ep̃s ordinare: & ordinationẽ suã irritã
nouerit. ẽẽ. & ad uerecundiã suã alios ineorum

Expanded text:
um saepe sit solitum, etiam illa quae non debentur prece supplicationis et vi quodammodo extorqueri doloris, quanto magis et sine obstaculo concedi debent exquisita simul et ordine juris et dolore compassionis? Quia ergo fieri plerumque cognoscitur, ut ecclesiae parochiales, vel sacra monasteria, ita quorumdam episcoporum vel insolentia vel incuria horrendam decidant instruendo gaudii exstiterat labor, unde pia compassione decernimus ut quandiu earumdem fundatores ecclesiarum in hac vita superstites exstiterinte rectores idoneos in eisdem basilicis iidem ipsi offerant episcopis ordinandos.  Quod si tales forsitan non inveniantur ab eis, tunc quos episcopus loci probaverit Deo placitos sacris cultibus instituat cum eorum conniventia servituros.  Quod si spretis ejusdem fundatoribus rectores ibidem praesumserit episcopus ordinare, et ordinationem suam irritam noverit esse, et ad verecundiam suam alios in eorum
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sumant. Qđ si his qui recesserit metropolita¬
nus fuerit: successoris sententiã eius aut conci¬
liũ sustinebunt. ne passim hereditatis ad eundȩ
danda licentia de reb eccłȩ aut ñ retineatur
ratio plena. aut fraus inueniatur illata
Qđ si prbi aut diaconi fuerint. quos obisse con¬
stiterit: ñ sine cognitione sui ep̃i rem cius he

Expanded text:
praesumant; quod si is qui recesserit metropolitapraesumant; quod si is qui recesserit metropolitanus fuerit, successores sententiam ejus aut concilium sustinebunt, ne passim haereditatis adeundae danda licentia de rebus ecclesiae, aut non retineat ratio plena, aut fraus non inveniatur illata. Quod si presbyteri aut diaconi fuerint, quos obiisse constiterit, non sine agnitione sui episcopi rem ejus h
Abbreviated transcription (Latin):
equitate seruata. & cui tribuit cõpetens subsi¬
diũ conferat. & cui tollit dampna grauia ñ
infligat:. Aecclesiã uero quȩ monasticis ñ in¬
formabitur regulis. aut quã ꝓsuis magnifica¬
re uoluerit septuris. ñ amplius quã centesimã
partẽ census ȩccłȩ cui p̃sidet ibidem conferre
licebit. ea tam̃ cautela seruata. ut unã tantũ¬
modo quȩ placuerit ex his duab remunera¬
tionẽ assumat
um p̾teritis sanctionib notissimum
habeatur quȩ dereb parrochialium
ȩcclesiarũ pars ep̃o conferatur: oportune ta¬
men duximus decernendũ. ut ep̃s tertiã quã
de reb cisdem sanctione parit̾ sibi debitã no¬
uit: aut ipsi excłȩ cuius res cẽ patebit. aut al¬
ttri eccłe cui elegit conferre decreuerit. & li¬
citã maneat. & in reuocabile robur eius senten¬
tia ferat.
ropinqui morientis ep̃i. nihil derebus
cius absq metropolitani cognitione usurpare.

Expanded text:
aequitate servata, et cui tribuit competens subsiaequitate servata, et cui tribuit competens subsidium conferat: et cui tollit damna gravia non infligat. Ad ecclesiam vero quae monasticis non informabitur regulis, aut quam suis magnificare voluerit scripturis, non amplius quam centesimam partem census ecclesiae cui praesidet ibidem conferre licebit; ea tamen cautela servata, ut unam tantummodo quae placuerit ex his duabus remunerationem assumat. VI. Cum praeteritis sanctionibus notissimum habeatur, quae de rebus parochialium ecclesiarum pars episcopo conferatur, opportune tamen duximus decernendum, ut si episcopus tertiam quam de rebus eisdem sanctione pariter sibi debitam novit, aut ipsi ecclesiae cujus res esse patebit, aut alteri ecclesiae cui elegit conferre decreverit, et licitum maneat et irrevocabile robur ejus sententia ferat. VII. Propinqui morientis episcopi nihil de rebus ejus absque metropolitani cognitione usurpare
Abbreviated transcription (Latin):
ibitationt sisc utriusq rti quantitas exequa¬
ucrit: nitr ȩccłam & deccdentis heredes aequo
ust conquisitio ꝑtincbit. Si auit̃ quȩ libet pars
madri cumulo sui iuris excreuerit: maiort̃ ctiã
d pdictis sacerdotib uel ministris ꝓsin utilitate
atq amicitia. uel p̃statione. aut quocũq modo
aut pscripture seriem aliquid meruerint. ab
quolibet ꝑcipcit: inreb eccłasticis ñ potucrit
numcrari. Sed qđ exinde uoluerint facere: in¬
ppsorũ uoluntatis arbitrio subiacebit. Quod si
hoc post eorũ mortẽ inordinatũ fortasse re¬
manserit: ecclesia hoc sibi cui prefuit uł minis¬
Nonȩ rei dart consultũ. & p̾senti habetur
Iuitȩ subsidiũ. & ȩternȩ remunerationis
expectare cernitur prȩmiũ. Quisquis itaq
ep̃orũ in parrochia sua monasteriũ constucre
forte uolucrit. & hoc reb eccłȩ cui presidet
ditauerit: ñ amplius ibidem quã quinquage¬
simã partẽ dare debebit: ut hac tẽperam̃ti

Expanded text:
titas exaequaverit, inter ecclesiam et decedentis haeredes aequo jure conquisitio pertinebit. Si autem quaelibet pars majori cumulo sui juris excreverit, majorem portiovero de praedictis sacerdotibus vel ministris pro sui utilitate atque amicitia vel praestatiaut per scripturae seriem aliquid meruerint a quolibet percipere, in rebus ecclesiae non poterit numerari, sed quod exinde voluerint facere ipsorum voluntatis arbitrio subjacebit. Quod si hoc post eorum mortem inordinatum fortasse remanserit, ecclesia, cui praefuit vel minisBonae rei dare consultum et praesentis habetur vitae subsidium, et aeternae remunerationis exspectare cernitur praemium. Quisquis itaque episcoporum in parochia sua monasterium construere forte voluerit, et hoc rebus ecclesiae cui praesidet ditaverit, non amplius ibidem quam quadragesimam partem dare debebit, ut hac temperantiae
Abbreviated transcription (Latin):
tur adorationt̃: ad nullius conuiuũ as
tia. Corruptort̾ ctiã par pęna constini¬
gat. Quȩ autt̃ maritũ acceperit: nona¬
mittat᷑ ad penitentiã. nisi adhuc uuent
ipso marito caste uiuere experit: aut pobꝰ¬
quã ipse discesserit.
iquis habens uxorẽ fidelis. si conculi¬
nã habeat. ñ cõmunicet: Cettrĩ s
qui non habet uxorẽ. & ꝓuxore conculni
habet:: acõmunione ñ repellat᷑ tantũ. it
unius mulieris. aut uxoris. aut concube
ut ei placuerit: sit conunctione contenis
Alias uero uiuens: abiciatur. donec desnas
& ad pęnitentiã reuertatur. XUII¬
maritũ acceperit: nullus clericus
nulla religiosa cũ ea conuiuiũ sumat. ni¬
quã cõmunicet. Morienti tantũ. cisi¬
cramentum subueniat. xuiiii¬

Expanded text:
tur ad orationem, ad nullius convivium Chnta. Corruptorem etiam par poena constringat. Quae autem maritum acceperit, non admittatur ad poenitentiam, nisi adhuc vivente ipso marito caste vivere coeperit, aut postquam ipse decesserit quis habens uxorem fidelis, si concubinam habeat, non communicet. Caeterum is qui non habet uxorem, et pro uxore concubinam habet, a communione non repellatur, tantum ut unius mulieris, aut uxoris, aut concubinae, ut ei placuerit, sit conjunctione contentus. Alias vero vivens, abjiciatur donec desinat et ad poenitentiam revertatur. maritum acceperit, nullus clericus, nulla religiosa persona cum ea convivium sumat, nunquam communicet; morienti tamen ei sacramenta subveniant. C. XII
Abbreviated transcription (Latin):
discipulos arguebat. et hesitationẽ cunc¬
tantium confutabat cũ dicer&. palpate
& uid&e quia sp̃s carnẽ et ossa non hab&
sicut me uid&is habere: Et apło thomȩ¬
Infermanũ tuã in latus meũ. & ude ma¬
nus meas et pedes. et noli eẽ in credulus
sed fidelis: Quia utiq manifestatione
corporis sur iam her&icorũ mendacia
uando doctrinis. hoc nonsibi dubita¬
raẽ eredendum. quod a płi susceperant
credendum:. Ac si in tantam lucem uerita¬
tis tenebras suas her&ica obturatio nonre¬
linquit: oftendant unde sibi sp̃e uitae pol¬
apłs. Non est aliud nomen datũ homini¬
bus sub caelo in quo oporteat nos saluosfie¬
ri. nec est redemptio captiuitatis humanȩ
nisi insanguine eius qui dedit sem & ipsum
redemptionẽ pro om̃ib & qui sicut predicat:¬

Expanded text:
discipulos arguebat, et haesitationem cuncdiscipulos arguebat, et haesitationem cunctantium confutabat, cum diceret: Palpate et videte, quia spiritus carnem et ossa non habet, sicut me videtis habere ; et apostoInfer manum tuam in latus meum, et vide manus meas et pedes, et noli esse incredulus sed fidelis? Qua utique manifestatione corporis sui jam haereticorum mendacia sti imbuenda doctrinis, hoc non sibi dubitaret credendum quod apostoli susceperant praedicandum. Ac si in tanta luce veritatis tenebras suas haeretica obduratio non relinquit, ostendant unde sibi spem vitae polapostolus: Non est aliud nomen datum hominibus sub coelo in quo oporteat nos salvos fieri, nec est redemptio captivitatis humanae, nisi in sanguine ejus qui dedit semetipsum redemptionem pro omnibus, et qui, sicut praedicat
Abbreviated transcription (Latin):
cibusicuno. nec sominus e & necessarius
satigato: Postremosine uerbi potentia
non se dñs patri profiter&ur a equalem.
Et sine ueritate carnis non idẽ dicer&
patrem se cẽ maiorem cũ catholica fides
utrumq suscipiat. utrumq defendat.
uerbum: Qũauis itaq in illo ex quo inute¬
rouirginis uerbũ carofactũ est. nihilum¬
qua inutraq formã aliquid diuisionis ex¬
titerit. et ꝑ om̃ia in crementa corporea
unius ꝑsonae fuerint totius temporis ac¬
tiones: eaipsa namq ut ita dicã quae in¬
separabilit̃ facta sunt. nulla cõmixtione
confundimus. sed quid cuius formae sit
ex operũ qualitate sentimus Dicant
ergo isti hẏpocritae qui caecis mentib
lumen uolunt recipere ueritatis. inqua
forma crucis ligno dñs maiestatis xp̃s ad
fixussit. quid iacuerit in sepulchro et
reuoluto monumenti lapide quae tertia
die caro resurrexerit. Et quia post re¬
surrectionem suã non credentes quosdã

Expanded text:
cibus jejuno, nec somnus esset necessarius cibus jejuno, nec somnus esset necessarius fatigato . Postremo, sine Verbi potentia non se Dominus Patri profiteretur aequalem, et sine veritate carnis non idem diceret Patrem se esse majorem, cum catholica fides utrumque suscipiat, utrumque defendat,Verbum . Quamvis itaque ab illo initio, quo in utero Virginis Verbum caro factum est nihil umquam inter utramque formam divisionis extiterit, et per omnia incrementa corporea, unius personae fuerint totius temporis actiones; ea ipsa tamen ut ita dicam, quae inseparabiliter facta sunt, nulla permixtione confundimus, sed quid cujusque formae sit, ex operum qualitate sentimus. Dicant ergo isti hypocritae, qui caecis mentibus lumen nolunt recipere veritatis, in qua forma crucis ligno Dominus majestatis Christus affixus sit, quid jacuerit in sepulchro, et revoluto lapide monumenti, quae tertia die caro resurrexerit, et in qua post resurrectionem suam non credentes quosdam
Abbreviated transcription (Latin):
intellegendae tam̃ sunt ipsorũ operũqus¬
litates. Et sic uere fider contemplatio¬
ne cernendum ẽ. ad quae ꝓuehat᷑ humili¬
tas carnis: et ad quã inclinat᷑ altitudo dita¬
tis: Quid sit quod carosine uerbo non
agit. et quid sit quod uerbũ sine carne
non efficit Sine uerbi enĩ potentia
nec conciper& uirgo. nec parer&. Et
sine ueritate carnis obuoluta pannis i¬
fantia non iacer&. Sine uerbi potent
non ad orarent magi puerũ. stella indi¬
uodee laratũ: Sine ueritate carnis non
aeberolir transferri in aegyptũ puer
etibherodis ꝑsecutione subduci. Sine
uerbi potentia non dicer& uexpatris
nissa de caelo. hic est filuis meus dilect᷑
in quo mihi complacuit ipsũ audite: Et
sne ueritate carnis non protesta retur
ohannes. ecce agnus dĩ eccequi tollitpec¬
cra mundi Sine uerbi potentia non fie¬
ret secl integratio debiliũ et uiuificatio
mortuorũ: Et sine ueritate carnis. nec

Expanded text:
intelligendae tamen sunt ipsorum operum quaintelligendae tamen sunt ipsorum operum qualitates, et sincerae fidei contemplatione cernendum est, ad quae provehatur humilitas carnis, et ad quae inclinetur altitudo deitatis: quid sit, quod caro sine Verbo non agit; et quid sit, quod Verbum sine carne non efficit. Sine Verbi enim potentia nec conciperet Virgo, nec pareret, et sine veritate carnis, obvoluta pannis infantia non jaceret; sine Verbi potentia, non adorarent magi puerum, stella indice declaratum; sine veritate carnis, non juberetur transferri in Aegyptum puer, et ab Herodio persecutione subduci; sine Verbi potentia non diceret vox Patris, missa de coelo: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui, ipsum audite , et sine veritate carnis non protestaretur Joannes: Ecce agnus Dei ecce qui tollit peccata mundi . Sine Verbi potentia non fieret redintegratio debilium, et vivificatio mortuorum, et sine veritate carnis, nec