comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ipsi consolabunt᷑. Beati esurien¬
tes ⁊ sitientes iusticiã:. ipsi sa-¬
turabunt᷑. Beati misericordes:
ipsi miscdiam consequent᷑. Nus¬
quã dictũ ẽꝰ ipsi dm̃ uidebũt.
Sentũ ẽ ad mundicordes. ibi
uisio dei ꝓmissa ẽ. Non sine
causa: nisi qͥa ibi sũt oculi un¬
de uidet᷑ ds̃. De his oculis pau
li ꝓ sua infirmitate illuminan¬
tur fide:. postea ꝓ sua firmita¬
te illuminabiint᷑ specie: Quam¬
diu enĩ sumꝰ in corpore. ꝑegri¬
nam a dũo. Per fidẽ enĩ ambu

Expanded text:
ipsi consolabuntur. Beati esurientes et sitientes justitiam: ipsi saturabuntur. Beati misericordes: ipsi misericordiam consequentur. Nusquam dictum est, Ipsi Deum videbunt. Ventum est ad mundicordes, ibi visio Dei promissa est. Non sine causa, nisi quia ibi sunt oculi, unde videtur Deus. De his oculis Paulpro sua infirmitate illuminantur fide: postea pro sua firmitate illuminabuntur specie. Quamdiu enim sumus in corpore, peregrinamur a Domino. Per f
Abbreviated transcription (Latin):
patitur. Res ista o homo id ẽ
habebis illã. Quid turbaris
de p̃cio. Ap̃s semet ipsum tra¬
didit. ut adqͥrat te regnũ deo
patri. Ita ⁊ tu temet ipsum da.
ut sis regnũ eiꝰ. ac ñ regnet
peccatũ in mortali tuo corpore.
sed sp̃s in adqͥsitionẽ uite. Ad
hanc gͥ oꝑũ salutariũ delectet
ac ꝓmpte certemꝰ om̃s in ago¬
ne iusticie. Deo ⁊ xp̃o spectan¬
te curramꝰ: et qͥ scło ⁊ mundo
maiores ẽẽ iã cepimꝰ: cursum
nr̃m nulla scłi ⁊ mundi cupidi¬
tate tardemꝰ. Si expeditos. si.
celeres in hoc oꝑis agone cur

Expanded text:
patitur. Res ista, o homo, id est patitur. Res ista, o homo, id est habebis illud. Quid turbaris de pretio? Christus semetipsum tradidit, ut acquireret te in regnum Deo Patri: ita et tu te ipsum da, ut sis regnum ejus ac non regnet peccatum in mortali tuo corpore, sed spiritus in acquisitionem vitae. Ad hanc igitur operum salutarium delectetur prompte certemus, omnes in agone iustitiae Deo et Christo spectante curramus et qui saeculo et mundo maiores esse iam coepimus cursum nostrum nulla saeculi et mundi cupiditate tardemus. si expeditos, si celeres, si in hoc operis agone cur
Abbreviated transcription (Latin):
magnificentia. illa maiestas. Ul
et splendore maiestatis eiꝰ irra¬
diari. Si enĩ cotidie oporteret
nos torm̃ta ꝑferre. si ipsam
gehennã paruo tẽpore tolera-¬
re ut. xp̃m uidere possemꝰ in
pati omne qͦd triste ẽ. ut tan¬
nibꝰ distinctis ppłm sitũ dñs ĩ
regno patriᷤᷤ sui ceꝑit recense¬
re. ⁊ meritis atq oꝑibꝰ singu¬
loꝵ p̃mia ꝓmissa restituere:
ꝓ terrenis celestia. ꝓ tẽporalibꝰ
sempit̾na. ꝓ modicis magnapre¬
stare. adducere scõs in uisio¬
nẽ paterne głe. ⁊ facere in ce¬
lestibꝰ consedere. ut ds̃ sit om¬
largiri. atq eos qͦs sanguinis
sui uiuificatione reparauit de¬
nuo ad paradysum reducere:
regna celoꝵ. fide ⁊ ueritate
su e pollicitationis apire. Hec
hereant firmit̾ sensibꝰ nr̃is : hec
intelligant᷑ plena fide. hec cor¬
de toto diligant᷑. hec indesi-
nentiũ oꝑũ magnanimitate ac¬
qͥrantur. reposita in potestate
facientis. qͥa regnũ celoꝵ. uim

Expanded text:
magnificentia, illa majestas. Ultmagnificentia, illa majestas. Ultet splendore majestatis ejus irradiari. Si enim quotidie oporteret nos tormenta perferre, si ipsam gehennam parvo tempore tolerare, ut Christum videre possemus in pati omne quod triste est, ut tannibus distinctis populum suum Dominus in regno Patris sui coeperit recensere, et meritis atque operibus singulorum praemia promissa restituere; pro terrenis coelestia, pro temporalibus sempiterna, pro modicis magna praestare; adducere sanctos in visionem Paternae gloriae, et facere in coelestibus consedere, ut sit Deus omlargiri ad quam nos sanguinis sui uiuificatione reparauit, reduces ad paradisum denuo facere, regna caelorum fide et ueritate suae pollicitationis aperire. haec haereant firmiter sensibus nostris, haec intellegantur plena fide, haec corde toto diligantur, hnentium operum magnanimitate acquirantur. Reposita est in potestate facientis; quia regnum coelorum vim
Abbreviated transcription (Latin):
mina sũt in libro uite. qͥ lauert̃
stolas suas in sanguine agni
sũt ante dei sedẽ: seruiuntq ei
die ac nocte. Non ẽ senectꝰ ibi
nec senectiitis miseria. dũ om̃s
ocurrunt in uirũ ꝑfectum. in
mensurã etatis plenitudinis xp̃.
Nerũ suꝑ hec omĩa ẽ consoci¬
ari angłoꝵ. ⁊ archangłoꝵ ceti¬
bus: thronis etiã ⁊ dñationibꝰ
pͥncipatibꝰ. ⁊ potestatibꝰ: omni¬
umq celestiũ suꝑnarũq uirtu¬
tum contuberniis ꝑfrui. ⁊ in¬
tueri agmina scõꝵ splendidiuᷤᷤ
sideribus micantia. patriarcha¬
rũ fide fulgentia. ꝓpħtaꝵ spe
letantia. apłoꝵ in duodecĩ tri-¬
bubꝰ isrł orbẽ iudicantia. mar¬
tẏrũ purpureis uictorie coroniꝰ
lucentia. uirginũ qͦq choroscan¬
dentia serta gestantes inspicere.
De rege aut̃ qui hoꝵ mediꝰ resi¬
det. dicere uox nulla sufficit.
Esfugit enĩ omnẽ sermonẽ auq
omnẽ sensum humane mentis
excidit decus illud illa pulchri¬
tudo. illa uirtus. illa gła. illa

Expanded text:
t in libro vitae, qui et laverunt stolas suas in sanguine Agni, et sunt ante sedem Dei, serviuntque ei die et nocte. Non est senectus ibi, nec senectutis miseria, dum omnes occurrunt in virum perfectum, in mensuram aetatis plenitudinis Christi. Verum super haec omnia est consociari Angelorum et Archangelorum coetibus, Thronis etiam et Dominationibus, Principatibus et Potestatibus, omniumque coelestium supernarumque Virtutum contuberniis perfrui, et intueri agmina sanctorum splendidius sideribus micantia, Patriarcharum fide fulgentia, Prophetarum spe laetantia, Apostolorum in duodecim tribubus Israel orbem judicantia, martyrum purpureis victoriae coronis lucentia, virginum quoque choros candentia serta gestantes inspicere. De Rege autem qui horum medius residet, dicere vox nulla sufficit. Effugit enim omnem sermonem, atque omnem sensum humanae mentis excedit decus illud, illa pulchritudo, illa virtus, illa gloria, illa
Abbreviated transcription (Latin):
denda ueritate constantiam:
enĩ uestigia que noħ̾ scĩ quiq
reu̾tentes in patriã relique¬
runt:. ut illoꝵ semitis inhe¬
rentes. sequerem᷑ ⁊ gaudia.
Patͥã quoq nrãm paradysũ
cũ illis cõputemꝰ Parentes
patriarchas iã habere cepi
mus. atqͥd ñ ꝓperamꝰ ⁊ cur¬
rimꝰ.lt patriã nr̃am uidere
et parentes salutare possi
et copiosa turba desiderat:.
iã de sua incolumitate secu¬
ra. adhuc de nr̃a salute sol¬
licita. Ad eoꝵ. cõplexum et
consyectũ uenire. quanta et
illis ⁊ nob̾ in cõmune leticia ẽͦ
qͣlis illic celestiũ uoluntas : con¬

Expanded text:
denda ueritate constadenda ueritate constaenim vestigia quae nobis sancti quique revertentes in patriam reliquerunt, ut, illorum semitis inhaerentes, sequeremur et gaudia. Patriam quoque nostram paradisum cum illis computemus, parentes patriarchas jam habere coepimus. Quid non properamus et currimus, ut patriam nostram videre, et parentes nostros salutare possimet copiosa turba desiderat: jam de sua incolumitate secura, adhuc de nostra salute sollicita. Ad eorum conspectum et complexum venire, quanta et illis et nobis in commune laetitia est? Qualis illic coelestium regnorum vo
Abbreviated transcription (Latin):
rentes. dies nos ultimꝰ inuene¬
rit. nusquã dñs meritis nr̃is
ad p̃miũ deerit remunerator.
Qui coronã in ꝑsecutione
purpureã ꝓ passione donauit:
ipse in pace uiuentibꝰ ꝓ iusticie
meritis dabit ⁊ candidã. Nã
nec abrahã nec ysaac. nec ia¬
cob. occisi sũt: ⁊ tam̃ fidei ⁊ iuᷤ¬
ticie meritis honorati. inter
patriarchas pͥmi eẽ meruert̾.
Ad quoꝵ congregat᷑ conuiui¬
umꝰ. quisq fidelis ⁊ iustus et
laudabilis inuenit᷑. Memore
ẽẽ debemꝰ uoluntatẽ ñ nr̃ãm
sed dei facere debere. q̃m qͥ
fecerit eiꝰ uoluntatẽ. manet
in et̾enũꝰ. quomͦ ⁊ ille manet
te integra. fide firma. uirtu¬
te robusta. caritate ꝑfecta.
parati ad omnẽ uoluntatem
dei simꝰ: conseruantes fortit᷑
dm̃ca mandata:. in simplici
tate innocentiã. in caritate
concordiã:. modestiã in hu-¬
militate diligentiã in admi¬
nistratione. uigilantiã in iu¬
uandis laborantibꝰ: iniscdiã
in fouendis pauꝑibꝰ: in defen¬

Expanded text:
rentes dies ultimus invenerit, nusquam Dominus meritis nostris ad praemium deerit remunerator. Qui coronam in persecutione purpuream pro passione donavit, ipse in pace viventibus pro justitiae meritis dabit et candidam. Nam nec Abraham, nec Isaac, nec Jacob occisi sunt; et tamen fidei et justitiae meritis honorati inter Patriarchas primi esse meruerunt: ad quorum congregatur convivium, quisquis fidelis et justus et laudabilis invenitur. Memores esse debemus voluntatem non nostram, sed Dei facere debere: quia qui fecerit ejus voluntatem, manet in aeternum, quomodo et ille manet te integra, fide firma, virtute robusta, charitate perfecta parati ad omnem voluntatem Dei simus, conservantes fortiter dominica mandata. In simplicitate servate innocentiam, in charitate concordiam, modestiam in humilitate, diligentiam in administratione, uigilantiam in adiuuandis laborantibus, misericordiam in fouendis pauperibus, in defen
Abbreviated transcription (Latin):
xit a deo. nunc tantis plagis
plenꝰ ẽ: ut ipse iam nos inui
tet ad dñm. Pensate gͦ quia
nulla sũt que temporaliter
currunt. finis enĩ tẽporalũ
ostendit: qͥa nichil sit quod
transire potest. Casus rerũ
indicat: qͥa res transiens et
tc̃ ꝓpe nichil fuit cũ stare
uideret᷑. Hec gͥ uobiscum
agiteꝰ hec in mente sedula
cogitatione u̾sate. Et si ad¬
huc hic tenem᷑ infirmitate
corporis. tam̃ ad eos de qͥbꝰ
loqͥm᷑ toto corde tendamus
ut cũ ipsis postinodũ in et̾¬
ua scł̃a gaudere meream᷑.¬

Expanded text:
xit a Deo, nunc tantis plagis xit a Deo, nunc tantis plagis plenus est, ut ipse jam nos mundus mittat ad Dominum. Pensate ergo quia nulla sunt quae temporaliter currunt, finis enim temporalium ostendit quia nihil sit quod transire potest. Casus rerum indicat quia res transiens et tunc prope nihil fuit, cum stare videretur. Haec igitur vobiscum agite, haec in mente sedula cogitatione versate; etsi adhuc hic tenemur in infirmitate corporis, tamen ad eos de quibus loquimur toto corde tendamus, ut cum ipsis postmodum in aeterno saeculo gaudere meream
Abbreviated transcription (Latin):
Transeunt cuncta que temyo¬
ralit̾ festiue celebrant᷑. Cura¬
te qͥ his sollemnitatibꝰ int̾esti ᷤ:
ne ab et̾na sollemnitate sepa¬
remini. Quid enĩ ꝓ dest int̾esse
festis hominũ si deesse con¬
possidetis: sed considerate qͥd
estis. Ecce mundus qͥ diligitur
fugit. Seĩ isti quoꝵ. hodie men¬
tionẽ fecimꝰ: florentẽ mundũ¬
toto mentis despecꝰtu calcauer̃.
Tunc enĩ erat uita longa. saliiᷤ
continua. Opulentͥa in rebus.
fecunditas in ꝓpagine:. tranqͥlli¬
tas in diuturna pace. Et tam̃
cũ in se ipso fioreret.: iam in eoꝵ
cordibꝰ mundus aruerat. Ec¬
ce iam in se ipso mundus aru¬
it: ⁊ adhuc in cordibꝰ nr̃is flo¬
desolatio Andiq ꝑcutim᷑:
undiq amaritudinibꝰ replem᷑.
Et tam̃ ceca mente carnalis cõ¬
cupiscentie ipsas eiꝰ amaritu¬
dines amaniꝰ. fugientẽ seqͥm᷑.
labenti inheremꝰ. Et qͥa laben¬
tẽ retinere ñ possumꝰ: cũ ipso
labimͦ quẽ cadentẽ tenemus.
Aliquando nos mundus retra

Expanded text:
cta quae temporaliter festiva celebrantur. Curate, qui his solemnitatibus interestis, ne ab aeterna solemnitate separemini. Quid prodest interesse esse festis hominum, si deesse conpossidetis, sed considerate quid estis. Ecce mundus, qui diligitur, fugit. Sancti isti, quorum hodie mentionem facimus, florentem mundum mentis despectu calcaverunt. Tunc enim erat vita longa, salus continua, opulentia in rebus, fecunditas in propagine, tranquillitas in diuturna pace; et tamen cum in seipso floreret, jam in eorum cordibus mundus aruerat. Ecce jam in seipso mundus aruit, et adhuc in nostris cordibus flodesolatio, undique percutimur, undique amaritudinibus replemur; et tamen caeca mente carnalis concupiscentiae ipsas ejus amaritudines amamus, fugientem sequimur, labenti inhaeremus. Et quia labentem retinere non possumus, cum ipso labimur, quem cadentem tenemus. Aliq
Abbreviated transcription (Latin):
chorus illic ꝓphetarum
exultantiũ numerus insingniᷤ.
illic martẏrũ ppłs innumera¬
bilis. ob certaminũ uictoriã
coronatꝰ. Illie clarissima uir¬
ginũ turba letatur. illic etiã
confessoꝵ. fortitudo laudatur.
Sed ⁊ illoꝵ. remimeratio cen¬
set᷑. qͥ p̃cepta dnĩca seruantes.
ad celestes thesauros t̾rena pa¬
trimonia transtulert̃. Ad hos¬

Expanded text:
chorus. Illic Prophetarum exsultantium numerus insignis. Ibi martyrum populus innumerabilis ob certaminum victoriam coronatur. Illic clarissima virginum turba laetatur, illic etiam confessorum fortitudo laudatur. Sed etiam illorum remuneratio censetur, qui praecepta dominica servantes, ad coelestes thesauros terrena patrimonia transtulerunt. Quae aut
Abbreviated transcription (Latin):
sollemnitatis leticia
celebiamꝰ festiuitatẽ. quoꝵ
societate celũ exultat. quoꝵ
patrociniis t̾ra letat᷑. quoꝵ
triumphis eccła scã coronat᷑.
Quoꝵ confessio quanto in paᷤ¬
sione fortior. tanto clarior
in honore. Quia dñ creuit
pugna. creuit ⁊ pugnantiũ

Expanded text:
s laetitia celebramus festivitatem, quorum societate coelum exsultat, quorum patrociniis terra laetatur, quorum triumphis Ecclesia sancta coronatur: quorum confessio quanto in passione fortior, tanto est clarior in honore; quia dum crevit pugna, crevit et pugnantium
Abbreviated transcription (Latin):
ti qͥ erudiunt multos. Quaꝓpt̾
nox ibi nulla: nulle tenebre:
concursus mibiũ millus: nec
frigoris ardorisue aspitas ulla.
sed salis quedã erit rerũ tem¬
pies. quã nec oculus uidit. nec
auris audiuit:. hec in cor homi¬
nis ascendit. nisi illoꝵ qͥ eaꝑ

Expanded text:
tiam erudiunt multos. Quapropter nox ibi nulla, nullae tenebrae, concursus nubium nullus, nec frigoris ardorisve asperitas ulla; sed talis quaedam erit rerum temperies, quam nec oculus vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis
Abbreviated transcription (Latin):
cunctaꝵ acerbitatibꝰ beatitu¬
dinẽ.: testante hoc apło ubi
ait. Non sũt condigne passio¬
nes huiꝰ tẽporis. ad futuram¬
głam que reuelabit᷑ in nobis.
Quã leto sin de prelio reu̾ten¬
tes ciuitas celestis excipit: de
hoste ꝓstrato trophea ferentibꝰ
occurrit. Cum triumphantibꝰ
uiris ⁊ femine uen̾unt. que cũ
scło sexum quoq ui icerunt:
geminata gła militie. uirgines
cũ pueris teneros annos uirtu¬
tibꝰ transeintes. Sed ⁊ cet̾a fide¬
liũ turma aule ꝑpetue regiam
intratꝰ. qͥ sinceritatẽ fidei incon¬
cussis preceptoꝵ celestiũ discipli¬
nis unita pace seruauerunt. Er-¬
go agite nunc frẽs. aggrediam᷑
iter uite. reu̾tam᷑ ad ciuitatem
celestemꝰ. in qua scripti sumꝰ. et
ciues decreti. Non sumꝰ hospites:
sed ciues scõꝵ. ⁊ domestici dei.
etiã illiꝰ heredes. coheredes aũt
xp̃i. Huiꝰ nob̃ urbis ianuas aper¬
iat fortitudo. ⁊ fiducia latum
prebeat. ingressum. Consideremꝰ¬

Expanded text:
cunctarum acerbitatibus beatitucunctarum acerbitatibus beatitudinem, testante hoc Apostolo, ubi ait, Non sunt condignae passiones hujus temporis ad superam quae revelabitur in nobis . Quam laeto sinu de praelio revertentes civitas coelestis excipit, de hoste prostrato tropaea ferentibus occurrit! Cum triumphantibus viris et feminae veniunt, quae cum saeculo sexum quoque vicerunt, et geminata gloria militiae virgines cum pueris teneros annos virtutibus transeuntes. Sed et caetera fidelium turba aulae perpetuae regiam intravit, qui sinceritatem fidei inconcussis praeceptorum coelestium disciplinis unita pace observaverunt. Ergo agite nunc, fratres aggrediamur iter vitae, revertamur ad civitatem coelestem, in qua scripti sumus et cives decreti. Non sumus hospites, sed cives sanctorum et domestici Dei ; etiam illius haeredes, cohaeredes autem Christi. Hujus nobis urbis januas aperiet fortitudo, et fiducia latum praebebit ingressum. 3. Vitae
Abbreviated transcription (Latin):
et mortẽ ñ timere. magis
penalis inclusit: pari ⁊ simili
calore uͥtutis ad gerendũ certa¬
m̃ gła trtumphalis inspirauit:
Ouere beata mat̾ eccła. quã
sic honor diuine dignationis
illuminat. quã uincentiũ gło¬
sus martyrũ sanguis exornat:
quã inuiolate confessionis can¬
dida induit uirginitas. Floribꝰ
eiꝰ nec rose nec lilia desũt. Cer¬
tent nunc Rimĩ singuli ad utroᷤᷤ¬
q honores amplissimas acciꝑe
dignitatũ coronasͥ. uel de uir¬
ginitate candidas: uel de pas¬
sione purpureas. In celestibu
castris pax ⁊ acies habent flo
mensa bonitas etiã hoc p̃uidit:
ut laboꝵ qͥdẽ tẽpus ⁊ agonis
ñ extenderet. nec lõgum face¬
ret aut et̾mĩ. sed breue ⁊ ut
ita dicã mom̃taneũ. ut in hac
breui ⁊ exigua uita agones
essent. ⁊ labores: in illa uͦ que
bores cito finirent᷑. meritoꝵ
uͦ premia sine fine durarent.
It post huiꝰ mundi tenebraᷤᷤ
uisuri ẽẽnt candissimã lucem᷑.
et accepturi maiorẽ passionũ

Expanded text:
et mortem non timere, magis poenalis inclusit, pari et simili calore virtutis ad gerendum certamen gloria triumphalis inspiravit. O vere beata mater Ecclesia, quam sic honor divinae dignationis illuminat, quam vincentium gloriosus martyrum sanguis exornat, quam inviolatae confessionis candida induit virginitas! Floribus ejus nec rosae, nec lilia desunt. Certent nunc, charissimi, singuli ad utrosque honores, amplissimas accipere dignitatum coronas, vel de virginitate candidas, vel de passione purpureas. In coelestibus castris pax et acies habent flormensa bonitas etiam hoc providit, ut laborum quidem tempus et agonis non extenderet, nec longum faceret aut aeternum; sed breve et, ut ita dicam, momentaneum: ut in hac brevi et exigua vita agones essent et labores; in illa vero quae em cito finirentur, meritorum vero praemia sine fine durarent: ut post hujus mundi tenebras visuri essent candidissimam lucem, et accepturi majorem passionum
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽẽ confidimꝰ: qͥ ꝑ singula he¬
remi loca speluncis ⁊ exiguis
cellaꝵ tuguriis muniti.modi¬
co contenti pabulo demoraban¬
tur bestiis sociati. Multi auibꝰ
subministrati: ciboꝵ. spernenteᷤᷤ
laudem temporalẽ ñ amantes.
Uisus hominũ fugientes. an¬
geloꝵ assueti loquehis. Pluri-¬

Expanded text:
tum esse confidimus; qui per singula eremi loca, in speluncis et exiguis cellarum tuguriis, modico contenti pabulo morabantur. Alii bestiis sociati, alii avibus subministrati, ciborum sperantes dlaudem temporalem non amantes, visus hominum fugientes, angelorum assueti loquelis, plur
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd aufugiet indẽ dolor ⁊⁊ tri-¬
sticia ⁊ gemitꝰ. Quid hac uita
beatiꝰ. ubi ñ ẽ paptatis metus :
inuidet: muilla cupiditas exar-¬
descit: nullũ cibi desiderĩ.
pulsat ambitio: nullus ibi di¬
aboli metus: insidie demo¬
nũ nulle. terror gehenne ꝓ-¬
cul. Mors neq corporis neq
anime: sed ĩ mortalitatis mu¬
nera iocunda. Nulla erit tunc
usquã discordia. sed cuncꝰta
consona. cuncta conuenientia.
qͥa omuiũ erit scõꝵ. una concor¬
dia. Pax cuncta ⁊ leticia conti¬
net. Tranqͥlla sũt omĩa ⁊ qͥeta.
Iugis splendor. ñ iste qͥ nunc
ẽ. sed tanto clarior. quanto
felicior. Quia euitas ut legit᷑
illa. ñ egebit lumine solis. sed
dñs om̃ps illuminabit eã. et
lucerna eiꝰ ẽ agnus: ubi fulge

Expanded text:
od « aufugiet ibi dolor et tristitia et gemitus, » quid hac vita beatius? ubi non est paupertatis metus, ninvidet, nulla cupiditas exardescit; nullum ibi desiderium s ambitio; nullus ibi diaboli metus, insidiae daemonum nullae, terror gehennae procul; mors neque corporis neque animae, sed immortalitatis munere vita jucunda; nulla erit tunc usquam discordia, sed cuncta consona, cuncta convenientia, quia omnium erit sanctorum una concordia, pax cuncta et laetitia continet. Tranquilla sunt omnia et quieta, jugis splendor, non iste qui nunc est, sed tanto clarior, quanto felicior, quia civitas ut legitur illa non egebit lumine solis, sed Dominus omnipotens illuminabit eam, et lucerna ejus est Agnus. Ibi sancti
Abbreviated transcription (Latin):
mortalis nature declinare. Car¬
nis pudicieiã cũ uirginitatis ho¬
nore intra cordis hospitia obser¬
uare. eamq omniũ uirtutum
rabilis utriusq sexus multitudo
eiꝰ sequat᷑ uestigia. et relictis
nuptiaꝵ. copulationibꝰ. spretas
liberoꝵ ꝓpagine: sponso qͥ in
celis ẽ. ꝑenni mente. actu. ha
sacras ad amantes: elemoiͦlas
seclantes. Pauꝑes recreantes:
nudos uestientes: infirmos ui¬
sitantes. In tribulatione gau¬
dentes. in uerbis contumelie
uel calunnie patientes. In aug¬
mento sue ꝓfectionis humiles:
in damno rerũ temporaliũ deo
grãs agentes. Hec omiã ⁊ his
similia ꝓ desiderio regni celestiᷤ.
et ꝓpt̾ spem eterne remunera¬
tionis ardentissimo amore inde¬
sinent̾ atq libent̾ insistunt. Et
sic in caritate dei ac ꝓximoꝵ.
amore ꝓseuerautes. deo soli¬

Expanded text:
mortalis naturae declinare, carnis pudicitiam, cum virginitatis honore, intra cordis hospitalia observare, eamque omnium virtutum rabilis utriusque sexus multitudo ejus sequeretur vestigia, et, relictis nuptiarum copulationibus, spretaque liberorum propagine, sponso qui in coelis est, perenni mente, actu, habsacras adamantes, eleemosynas sectantes, pauperes recreantes, nudos vestientes, infirmos visitantes, in tribulatione gaudentes, in verbis calumniae vel contumeliae patientes; in augmento suae profectionis humiles, in damno rerum temporalium Deo gratias agentes. His omnibus et his similibus pro desiderio regni coelestis, et propter spem aeternae remunerationis, ardentissimo amore indesinenter atque libenter insistentes, sic in charitate Dei ac proximorum amore perseverantes, Deo soli
Abbreviated transcription (Latin):
diei ñ ignotam ẽẽ credimꝰ. Qui
corda fideliũ spiritalit̾ qͣsi ym¬
bribꝰ irrigauere celestibꝰ: ut
felicit̾ ꝓferre immarcescibilẽ
bonoꝵ oꝑũ possent fructum.
Qui talenta sibi credita non
fraude amplificare ꝓcurauer̃.
arguendo. obsecrando. incre¬
pando. curãq faciendo insere¬
re nitebant᷑. Quoꝵ. mens luci¬
dissima. manꝰ uͦ plene fuere
mundicia: eo quod in mensa
altaris sacrosc̃a xp̃i corporis ⁊
sanguinis mysteria celebranteᷤ.
et in sui cordis penetralibꝰ hos¬
id ẽ semet ipsos sine macula
absq admixtione praui oꝑis
offerre ñ destiterunt. Et lieet
ꝑsecutoꝵ. ñ sensissent gladnun
tam̃ ꝓ uite meritũ deo dĩgni
et exercitatione p̃ceptoꝵ dei

Expanded text:
notam esse credimus, qui corda fidelium spiritaliter quasi imbribus irrigant coelestibus, ut feliciter proferre immarcescibilem bonorum operum possint fructum, qui talenta sibi credita non fraude amplificare procuraveruarguendo, obsecrando, increpando, curamque faciendo, inserere nitebantur. Quorum mens lucidissima, manus vero plenae sunt munditia, eo quod in mensa altaris sacrosancta Christi corporis et sanguinis mysteria celebrantes, et in sui cordis penetralibus hosid est, semetipsos sine macula atque admistione pravi operis offerre non desistant; et licet persecutorum non sensissent gladium, tamen per vitae meritum Deo digni et exercitatione Dei
Abbreviated transcription (Latin):
uendicant. si ñ cũ dei uoluntate
concordant. Extra dĩgnitatem
pacis sũt imꝑbaꝵ parilitates cu¬
piditatũ: federa scelerũ. ⁊ pacta
uicioꝵ. Amor mundi cũ dei a-¬
more ñ congruit: nec ad socie¬
tatẽ filioꝵ dei ꝑuenit: qͥ se a car
fideli oratione dicentes: fiat
uoluntas tua sic̃ in celo ⁊ in t̾ra.
hi sũt pacifici. ͥ hi bene unaui¬
mes. scẽq concordes. uocandi
eterno nomine filii dei. cohere¬
des aut̃ xp̃i: qͥa hoc merebit᷑
scandala ꝑtimescat. sed finito
omniũ temptationũ certamine.
in tranqͥllissima dei pace reqͥes¬
cum patre ⁊ spũ scõ uniit et
regnat in scła scłoꝵ. amen:¬

Expanded text:
vindicant, si non cum Dei voluntate vindicant, si non cum Dei voluntate concordant. Extra dignitatem hujus pacis sunt improbarum parilitates cupiditatum, foedera scelerum et pacta vitiorum. Amor mundi cum Dei amore non congruit, nec ad societatem filiorum Dei pervenit, qui se a carnfideli oratione dicentes: Fiat voluntas tua sicut in coelo et in terra . Hi sunt pacifici, hi bene unanimes, sancteque concordes, vocandi aeterno nomine filii Dei, cohaeredes autem Christi : quia hoc merebiturscandala pertimescat; sed finito omnium tentationum certamine, in tranquillissima Dei pace requiescum Patre et Spiritu sancto vivit et regnat in saec
Abbreviated transcription (Latin):
uidit. nec auris audiuit. nec in
cor hominis ascendit: ꝑ meffabi¬
le gaudiũ et̾ne contẽplationis ob¬
tineat. Merito hec beatitudo. cor¬
dis ꝓmittit᷑ yuritati. Splendorẽ
enĩ ueri luminis sordens acies ui¬
dere ñ poterit᷑. et qͦd erit iocun¬
ditas mentibꝰ nitidis. hoc erit
pena maculosis. Declinẽtur gͦ
terrenarũ caligines uanitatũ:
et ab omni squalore iniqͥtatis oc¬
uli tergant᷑ interiores: ut sere¬
nus intuitꝰ tantũ dei uisione paᷤ¬
cat᷑. Ad hoc enĩ ꝓmerendũ. illud
intelligimꝰ ꝑtinere qͦd seqͥtur.
bunt᷑. Beatitudo ista dilectissimi
ñ cuꝰlibet consensionis. aut qua¬
liscũq concordie ẽ:. sed illius
de qua dicit apłs. Pacẽ habe¬
te ad dm̃. Et de qua dicit ꝓpħa
dauid. Pax multa diligentibus
legẽ tuã.⁊ ñ ẽ illis scandalum.¬
Hanc pacẽ etiã artissima amici-¬
ciaꝵ uincula.⁊ indiscrete simi¬
litudines animoꝵ. ñ ueracit᷑ sibi

Expanded text:
vidit, nec auris audivit, nec in vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit , per ineffabile gaudium aeternae contemplationis obtineat. Merito haec beatitudo cordis promittitur puritati. Splendorem enim veri luminis sordens acies videre non poterit; et quod erit jucunditas mentibus nitidis, hoc erit poena maculosis. Declinentur igitur terrenarum caligines vanitatum, et ab omni squalore iniquitatis oculi tergantur interiores, ut serenus intuitus tanta Dei visione pascatur. Ad hoc enim promerendum illud intelligimus pertinere quod sequitur: buntur . Beatitudo ista, dilectissimi, non cujuslibet consensionis, nec qualiscumque concordiae est, sed illius de qua dicit Apostolus: Pacem habete ad Deum : et de qua dicit propheta David: Pax multa diligentibus legem tuam, et non est illis scandalumHanc pacem etiam arctissima amicitiarum vincula, et indiscretae similitudines animorum non veraciter sibi
Abbreviated transcription (Latin):
des: qm̃ ipsoꝵ miserebit᷑ ds̃. Ag¬
nosce. xpĩane tue sapientie digni¬
tatẽ: et qualiũ disciplinaꝵ artibꝰ
ad que p̃mia uoceris intellige.
Misericordẽ te miscłia. iustum
uult ẽẽ iusticia. ut in creatura
sua creator apparrat. ⁊ in syecu¬
lo cordis humani ꝑ lineas imita¬
tionis expressa dei imago resylen¬
deat. Secura esto oꝑantiũ fides
adert̃ tͥ desideria tua. ⁊ hisque
amas sine fine potieris. Et qm̃
ad eã quoq beatitudinẽ que con¬
sequenter ẽ ꝓmissa ꝑuenies: di
felicitas dilectissimi: ẽui tantum
p̃miũ p̃paratur. Qͥd gͦ ẽ haberẽ
cor mundũ. nisi eis que supra
dicte sũt studere uirtutibꝰ i
dere aut̃ dm̃ quante sit bea¬
titudinis: que mens conciꝑe. q̃
lingua ualeat explicare. Et ta¬
men hoc consequet᷑ cũ tranffor¬
mabit᷑ humana naturaꝰ. ut nõ
ꝑspeculũ neq in enigmate. sed
facie ad faciem ipsã quã nullus
hominũ uidere potuit sicuti ẽ
udeat deitatẽ: et qͦd oculus ñ

Expanded text:
ebitur Deus . Agnosce, Christiane, tuae sapientiae dignitatem, et qualium disciplinarum artibus ad quae praemia voceris intellige. Misericordem te misericordia, justum vult te esse justitia, ut in creatura sua Creator appareat, et in speculo cordis humani per lineas imitationis expressa Dei imago resplendeat. Secura est operantium fides, aderunt tibi desideria tua, et iis quae amas sine fine potieris. Et quonad eam quoque beatitudinem, quae consequenter est promissa, pervenies, dicfelicitas, dilectissimi, cui tantum praemium praeparatur. Quid ergo est habere cor mundum, nisi eis quae supra dictae sunt studere virtutibus? Videre autem Deum quantae sit beatitudinis, quae mens concipere, quae lingua valeat explicare? Et tamen hoc consequetur, cum transformabitur humana natura, ut non jam per speculum, neque in aenigmate, sed facie ad faciem , ipsam quam nullus hominum videre potuit , sicuti est, videat Deitatem: et quod oculus non
Abbreviated transcription (Latin):
Ost hec addit dñs:
et dicit. Beati qͥ es¬
uriunt ⁊ sitiunt
iusticiã. qm̃ ipsi sa-¬
turabunt᷑. Nichil hec esuritio
corporeũ. nichil expetit sitis ista
t̾renũ: sed iusticie bonc deside¬
rat saturari. ⁊ in omnium occul¬
toꝵ introducta secretũ. ip̾o dño
optat impleri. Felix mens que
hunc concupiscit cibũ. ⁊ ad talẽ
estuat potũ: quẽ utiq ñ expe¬
teret: si nichil de eiꝰ suauitate
gustasset. Audiens aut̃ dicentẽ
sibi ꝓpheticũ sp̃m. gustate et
luptatis exarsit: ut spretis omĩbꝰ
temporalibꝰ. ad edendã biben¬
dãq iusticiã toto accenderet᷑ af¬
fectui: et illiꝰ pͥmi mandati app̾hen¬
dere ⁊ ueritatẽ dicentis. diliges
dnm dm̃ tuũ ex toto corde tuo. ⁊
ex tota m̃te tua. ⁊ ex tota uͥtute tua. qmin

Expanded text:
ost haec addit Dominus et dicit: Beati qui esuriunt et sitiunt justitiam, quoniam ipsi saturabuntur . Nihil haec esuritio corporeum, nihil expetit sitis ista terrenum; sed justitiae bono desiderat saturari, et in omnium occultorum introducta secretum, ipso Domino optat impleri. Felix mens quae hunc concupiscit cibum, et ad talem aestuat potum; quem utique non expeteret, si nihil de ejus suavitate gustasset. Audiens autem dicentem sibi propheticum spiritum: Gustate et astissimae voluptatis exarsit, ut spretis omnibus temporalibus, ad edendam bibendamque justitiam toto accenderetur affectu, et illius primi mandati apprehenderet veritatem dicentis: Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo, et ex tota mente tua, et ex to
Abbreviated transcription (Latin):
nib ⁊ uigiliis. fatiscentes
cogebat: nobili illo stratu
suo in cinere ⁊ cilicio re¬
cubans. Et cũ a discipuliᷤ
rogaret᷑. ut saltẽ uilia sibi
sineret stram̃ta subponi
Ego si aliud uob̾ exẽplũ
relinquo. ipse peccaui.
Oculiᷤ itaq ac manibꝰ in ce¬
lũ sẽꝑ intentis: ii inctum
ab oratione sp̃m ñ relaxa¬
bat. Et cũ a pb̃ris qͥ tũ ad
eũ confiuserant rogaret᷑.
ut corpusculum lateris mu¬
tatione releuaret: sinite
inqͥt sinite me fr̃s. celũ po¬
tiꝰ respicere quã t̾rã: ut suo
iã itinere iturꝰ ad dñm sp̃s
dirigat᷑. Hec locutꝰ. diabo¬
lum uidet ꝓpͣt̾ asistere. Ed
hic inqͥt astas eruenta bes¬
tia. Nichil in me funeste
rłꝑies: abrahe me sinus
recipiet. Cum hac gͦ uoce.
celo reddidit. Testatiq no¬
nis uidisse se głam. Uultus
eiꝰ luce clarior renitebat:¬

Expanded text:
nibus et uigiliis fatiscentes nibus et uigiliis fatiscentes cogebat, nobili illo strato suo in cinere et cilicio recubans. et cum a discipulis rogaretur ut saltim uilia sibi sineret stramenta subponi, ego si aliud uobis exemplum relinquo, peccaui. oculis tamen ac manibus in caelum semper intentis inuictum ab oratione spiritum non relaxabat. et cum a presbyteris, qui tunc ad eum conuenerant, rogaretur ut corpusculum lateris mutatione releuaret, sinite, inquit, sinite me, fratres, caelum potius respicere quam terram, ut suo iam itinere iturus ad Dominum spiritus dirigatur. haec locutus diabolum uidit prope adsistere. quid hic, inquit, adstas, cruenta bestia? nihil in me, funeste, reperies: Abrahae me sinus recipit. Cum hac ergo uoce  reddidit: testatique nouidisse se uultum ei
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Dñe si ad huc populo
tuo sum necessariꝰ. ñ recuso
laborẽ: fiat uoluntas tua.
mallet: qͥa nec hos desere¬
re. nec a xp̃o uolebat dni¬
tius separari. nichil tam̃
in uoto suo ponens. aut uo¬
luntati relinquens: totum
se dnĩ arbitrio potestatiq
poree pugna militie. ⁊ iã
satis ẽ quod huc usq certa¬
ui. sed si adhuc in eodem
labore ꝓ castris tuoꝵ stare
me p̃cipis. ñ recuso laborẽ.¬
nec fatiscentẽ causabor e¬
tatẽ: ͥ muia tua deuotus
implebo. sub signis tuis
quoad ipse iusseris mili¬
tabo. et quãuis optata sit
seni menssio post laborẽ.
ẽ tam̃ animꝰ uictor annoꝵ.
et cedere nesciꝰ senectuti:
ac si iã pacis etati. bonum
mͥ ẽ dñe uoluntas tua. hoᷤᷤ
uͦ de qͥb timeo ipse custo¬
dies: Ouirũ ineffabilẽ:
nec labore inctũ. nec mor¬
te uincendũ. qͥ in nullam
se partẽ ꝓnior inclinauerit
nec mori timuerit. nec ui¬
uere recusauerit. Itaq cũ
iã ꝑ aliquot dies ui febriũ
cessabat. Per nox inoratio¬

Expanded text:
Domine, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem; fiat voluntas tua. mallet: quia nec hos deserere, nec a Christo volebat diutius separari. Nihil enim in uoto suo ponens ant uoluntati relinquens, totum se Domini arbitrio potestatique porea pugna militiae et iam satis est, quod hucusque certaui: sed si adhuc in eodem labore pro castris tuis stare me praecipis, non recuso nec fatiscentem causabor aetatem. munia tua deuotus inplebo, sub signis tuis, quoadusque ipse tu iusseris, militabo. et quamuis optata sit seni remissio post laborem, est tamen animus uictor annorum et cedere nescius senectuti. quodsi iam parcis aetati, bonum mihi est, Domine, uoluntas tua: hos uero, quibus timeo, ipse custodies. o uirum ineffabilem, nec labore uictum nec morte uincendum, qui in nullam se partem pronior inclinauerit, nec mori timuerit nec uiuere recusauerit. itaque cum iam per aliquot dies ui febrium cessabat: pernoctans in oratio
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutẽ uderent. ut etiam
liquandiu gͦ in uico illo
uel in eccła ad quã ierat
cõmoratꝰ. pace int̾ clericos
restituta. cũ iã regredi ad
monastertũ cogitaret. itiri¬
bꝰ corporis cepit repente deꝰ¬
titui. Conuocatiq discipłis.

Expanded text:
uirtutem uiderent, ut etiam uirtutem uiderent, ut etiam aliquandiu ergo in uico illo uel in ecclesia, ad quam ierat, commoratus, pace inter clericos restituta cum iam regredi ad monasterium cogitaret, uiribus corporis coepit repente destitui, conuocat
Abbreviated transcription (Latin):
minere. Interea causa ex¬
titit. qͣ candatensẽ diocesim
insitaret. Nam clericis int̾
se eccłe illiꝰ discordantibꝰ pa
cẽ reformare cupiens. licet
finẽ dierũ suoꝵ ñ ignoraret.
ꝓficisci tam̃ ob isti̾modi cau¬
sam ñ recusauit: bonã hac̃
uirtutũ suaꝵ consummati¬
onẽ existimans : si pacẽ eccłe
redditã reliqͥsset. Ita ꝓfectꝰ
cũ suo illo ut seꝑ frequentiᷤ¬
simo discipłoꝵ. scĩssimoq co¬
mitatu. mergos in fiumine
conspicat᷑ pisciũ p̃dã sequi:
et rapacẽ ingluinẽ assiduis
urgere capturis. Forma in¬
qͥt hec demonũ ẽ. Insidiant᷑
incautis. Capiunt nesciente
captos deuorant. ex satura¬
riq nequeunt deuoratis. Im¬
uerboꝵ: ut eũ cui innatabãt
giirgitẽ relinquentes. ari¬
das peterent desertasq re¬
giones: eo nimirũ circa aueᷤᷤ
illas usus imꝑio:. quo demo¬
nes fugare consueͬrat. Ita
grege facto omnes in unũ
ille uolucres montes congre¬
gate: relicto flumine siluasq

Expanded text:
minere. interea causa extitit, qua Condacensem dioecesim uisitaret. nam clericis inter se ecclesiae illius discordantibus pacem cupiens reformare, licet finem dierum suorum non ignorasset, proficisci tamen ob istius modi causam non recusauit, bonam hanc uirtutum suarum consummationem existimans, si pacem ecclesiae redditam reliquisset. /ita profectus cum suo illo, ut semper, frequentissimo discipulorum sanctissimoque comitatu mergos in flumine conspicatur piscium praedam sequi et rapacem ingluuiem adsiduis urguere capturis. forma, inquit, haec daemonum est: insidiantur incautis, capiunt nescientes, captos deuorant exsaturarique non queunt deuoratis. imrbo, ut eum, cui innatabant, gurgitem relinquentes aridas peterent desertasque regiones, eo nimirum circa aues illas usus imperio, quo daemones fugare consueuerat. ita grege facto omnes in unum illae uolucres congregatae, relicto flumine, montes s
Abbreviated transcription (Latin):
tos relinqͥs. Inuadent enim¬
gregẽ tuũ lupi rapaces. Et¬
quis eos a morsib nr̃is ꝑcus¬
so pastore ꝓhibebit:. Scimꝰ
qͥdem desiderare te.xp̃m᷑
sed salua tͥ sũt tua p̃mia.
nec dilata minuentur. Nrĩ
potiꝰ miserere qͦs deseris. Eũ
ille motꝰ his fletib. ut totꝰ
sẽꝑ in dño miscłie uiscerib

Expanded text:
tos relinquis? inuadent gregem tuum lupi rapaces: quis nos a morsibus eorum percusso pastore prohibebit? scimus quidem desiderare te Christum, sed salua tibi sunt tua praemia nec dilata minuentur: nostri potius miserere, quos deseris. tunc ille motus his fletibus, ut totus semper in Domi
Abbreviated transcription (Latin):
ut gaudeat. Hoc gͥ beatĩ
uiri corpꝰ usq ad locũ sepul¬
chri. hymuis canora cele¬
tis turba ꝓseqͥtur. Compa¬
retur si placet secularisil¬
la. ponya. ñ dicã funeris.
sed trihumphĩ. Ed simile
martini exequiis conferet᷑.
Ducant illi ꝑre curribꝰ suiꝰ
uinctos post terga captiuoᷤᷤ
martini corpꝰ hii qͥ mundũ
ducti illiꝰ uicerant. ꝓsecun¬
tur. Illos confusis plausibus
ppłoꝵ. honoret insania. mar¬
tino diuinis plaudit᷑ psalmiꝰ.
martinꝰ hẏmnis celestibus
honorat᷑. Illi post triũphos
suos in tartara seua trudim¬
tur. martinꝰ abrahe simuletꝰ
excipit᷑. Martinꝰ hic pauꝑ
et modicus:. celũ diues in¬
gredit᷑. Illinc nos ut sꝑo cu¬
stodiens. me hec scriben¬
tem respicit. te legentem :¬

Expanded text:
t. haec igitur beati uiri corpus usque ad locum sepulchri hymnis canora caelestibus turba prosequitur. conparetur, si placet, saecularis illa pompa non dicam funeris, sed triumphi: quid simile Martini exequiis aestimabitur? ducant illi prae curribus suis uinctos post terga captiuos: Martini corpus ii, qui mundum ductu illius uicerant, prosequuntur. illos confusis plausibus populorum honoret insania: Martino diuinis plauditur psalmis, Martinus hymnis caelestibus honoratur. illi post triumphos suos in tartara saeua trudentur: Martinus Abrahae sinu laetus excipitur, Martinus pauper et modicus caelum diues ingreditur. illinc nos, ut spero, custodiens me haec scribentem respicit, te legentem
Abbreviated transcription (Latin):
debat᷑. Quis istũ unquã cili¬
cio rectũ. qͥs cinerib crede¬
quadã future resurrectio¬
nis gła. ⁊ natura demutate
carnis ostensus ẽ. Iã uͦ in ob¬
seqͥum fueris credi ñ potest
quanta hominũ multitudo
conuenerit. Tota obuiã cor¬
pori ciuitas ruit. cuncꝰti ex
agris atq uicis. multiq ex
uicinis etiã urbibꝰ affuerunt.
Oquantꝰ luctꝰ omniũ: qͣnta
p̃cipue merentiũ lam̃ta mo¬
nachoꝵ. qͥ eo die fere ad duo
milia conuenisse dicunt᷑. Spe¬
in dĩi seruitutẽ stirps tanta
fructificauerat. Agebat ni¬
mirũ ante se pastor extĩctꝰ¬
greges suos. scẽ illiꝰ multitu¬
dinis pallidas turbas. agmi-¬
na palliata.⁊ aut emeritoꝵ
laboꝵ. senes. aut iuratos
xp̃i in sacram̃ta tyrones. Tũ
uirginũ chorꝰ fletu abstinenᷤ

Expanded text:
ent: quis istum umquam cilicio tectum, quis in cineribus credequasi in futurae resurrectionis gloria et natura demutatae carnis ostensus esset. in obsequium uero funeris credi non potest quanta hominum multitudo conuenerit: tota obuiam corpori ciuitas ruit, cuncti ex agris adque uicis multique de uicinis etiam urbibus adfuerunt. o quantus luctus omnium, quanta praecipue maerentium lamenta monachorum! qui eo die fere ad duo milia conuenisse dicuntur, spein Domini seruitutem stirpes tantae fruticauerant. agebat nimirum ante se pastor greges suos, sanctae illius multitudinis pallidas turbas, agmina palliata, aut emeritorum laborum senes aut iuratos Christi in sacramenta tirones. tum uirginum chorus, fletu abstinens
Abbreviated transcription (Latin):
quã scõ dissimulabat gau¬
dio qͦd dolebat. cũ siquidẽ
fides flere ꝓhiberet. gemi-
tũ extorqueret affectus.
Etenĩ tam erat scã de illiꝰ
gła exultatio. quã pia de
morte confusio. Ignoscis flẽ

Expanded text:
quam sancto dissimulabat gaudio quod dolebat! siquidem fides flere prohiberet: gemitum tamen extorquebat adfectus. etenim tam erat sancta de illius gloria exultatio quam morte confusio. Ignosceris ig
Abbreviated transcription (Latin):
Nterrogantibꝰ discipłis et
eis magistro respondente
iħu. etiã nos tanquã cum
illis discimꝰ:. qͣndo scm̃ euã¬
geliũ uel legimꝰ uel audimꝰ:
qͥa gͦ dixerat dñs ad huc
modicũ ⁊ mundꝰ iã me non

Expanded text:
nterrogantibus discipulis et eis magistro respondente Jesu, etiam nos tanquam cum illis discimus, quando sanctum Evangelium vel legimus vel audimus. Quia ergo dixerat Dominus, Adhuc modicum, et mundus me
Abbreviated transcription (Latin):
diliget eũ: ͥ⁊ ad eũ ueniemꝰ:
et mansionẽ apud eũ faciemꝰ.
Quiñ diligit me: ser¬
mones meosñ seruat. Ecce
exposita ẽ causa. qͣre se suis
manifestaturꝰ ẽ. ñ alienis qͦs
mundi nomine appellat. Et
ipsa ẽ causa qͦd hi cdiligant.
illi ñ diligãt. Ipsa causa ẽ: de
qua sacer insonat psalmus.
Iudica me ds̃: ⁊ discerne cau¬
sam meã de gente ñ scã. Qui
enĩ diligũt: qͥa diligũt eligũ

Expanded text:
eum, et ad eum veniemus, et mansionem apud eum faciemus. Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ecce exposita est causa quare se suis manifestaturus est, non alienis, quos mundi nomine appellat; et ipsa est causa quod hi diligant, illi non diligant. Ipsa causa est de qua sacer insonat Psalmus, Judica me, Deus, et discerne causam meam de gente non sancta . Qui enim diligunt, quia diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
ut ñ solũ illi qͥ tẽ audiebãt
eiꝰ hoc nosse possemꝰ. Quesie¬
rat enĩ de xp̃i manifestatio¬
ne ⁊ audiuit de dilectione
atq mansione. Est gͦ quedã
dei manifestatio int̾ior quã
ꝓrsus impii ñ nouert: qͥbꝰ dei
patris ⁊ sp̃s scĩ manifestatio
incarne: que nec talis ẽ qua¬
lis illa. nec sẽꝑ illis ad esse po¬
test qͣliscũq sit ͤ ad modicũ
tempꝰ. et hoc ad iudicium
ñ ad gaudiũ. ad supplicium
ñ ad pmiũ. Nũc ẽ gͦ ut intel¬

Expanded text:
ut non solum illi qui tunc audiebant ejus hoc nosse possemus. Quaesierat enim de Christi manifestatione, et audivit de dilectione atque mansione. Est ergo quaedam Dei manifestatio interior, quam prorsus impii non noverunt, quibus Dei Patris et Spiritus sancti manifestatio in carne; quae nec talis est qualis illa, nec semper illis adesse potest qualiscumque sit, sed ad modicum tempus; et hoc ad judicium, non ad gaudium; ad supplicium, non ad p
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ẽ. qͥa nob̃ manifestaturꝰ
es te ipsũ ⁊ ñ mundo . Simꝰ
cũ ipsis canquã int̾rogantes
discipłi. cõmunẽq inagistrũ
audiamꝰ ⁊ nos. Iudas enun
sc̃s ñ immundꝰ. nec insectator
dnĩ sed sectator: causã quesi¬
uit quare iħs se ñ mundo sed
suis manifestaturꝰ esset: qͣre
adhuc modicũ ⁊ mundꝰ non

Expanded text:
ctum est quia nobis manifestaturus es teipsum, et non mundo? Simus cum ipsis tanquam interrogantes discipuli, communemque magistrum audiamus et nos. Judas enim sanctus, non immundus, nec insectator Domini, sed sectator, causam quaesivit quare se non mundo, sed suis manifestaturus esset Jesus? quare adhuc modicum, et mundus non
Abbreviated transcription (Latin):
sũt eram̃tũ sonans ⁊ cimba¬
lũ cinmẽs. Et si habuerint
ꝓpheciã ⁊ scierĩt omĩa sa¬
cram̃ta ⁊ omnẽ scientiam: ͥ¬
et habuerĩt omnẽ fidem
ut montes transferant. nichil
sũt. Et si distribuerĩt om¬
nẽ substantiã suã. ⁊ tradi¬
derint corpꝰ suũ ut ardeãt:
nichil eis ꝓdest. Dilectio scõs
discernit a mundo. que fa¬
cit inianimes habitare in
domo. In qͣ domo facit pat̾
et filiꝰ mansionẽ: qͥ donãt
et ipsã dilectionẽ: qͥbꝰ donẽt

Expanded text:
tum sonans, et cymbalum tinniens: et si habuerint prophetiam, et scierint omnia sacramenta, et omnem scientiam, et habuerint omnem fidem, ut montes transferant, nihil sunt: et si distribuerint omnem substantiam suam, et tradiderint corpus suum ut ardeant, nihil eis prodest . Dilectio sanctos discernit a mundo, quae facit unanimes habitare in domo . In qua domo facit Pater et Filius mansionem, qui donant et ips
Abbreviated transcription (Latin):
as: id honores ĩ uino. Creator u¬
n ẽ: qui uniũ ꝓuehit ĩ sãguinẽ
xp̃i. Doctor sẽtiũ ẽ: cuius asser¬
mixta cũ uino notat unonem
mẽbrorũ tũ capite suo. Aque enĩ
młte pplĩ multi. Tres autem
portiones que fũit ĩ altari de corpore
eĩ torpus xp̃i uniu̾sa ecc̃a÷ caput sci¬
licet cũ mẽbris: et ĩueniut᷑ ĩ torpore
isto quasi tres partes. ex quib totũ
corpus ꝯstat. Una pars: ip̃m cap̃⁊
Caput enĩ et caput ẽ: et pars tor¬
poris similiter. Itaq taput ipsũ:
pars torporis ima ẽ. Caput ĩꝙͣ ꝙ
iam ĩmortale et impassibile. resur¬
rexit: nõ moriturũ. neq passurũ
amplius. Altera pars corporis ẽ ĩ
mẽbris illis. que iam ĩcapite suo
qͣi ĩ salso quiescũt ĩ pña ĩmortali

Expanded text:
as, id honores in vino. Creator vini est, qui vinum provehit in sanguinem Christi: Doctor gentium est, cujus assermixta cum vino notat unionem membrorum cum capite suo. Aquae enim multae, populi multi . Tres autem portiones, quae in altari fiunt de corpore enim corpus Christi universa Ecclesia, caput scilicet cum membris: et inveniuntur in corpore isto quasi tres partes, ex quibus totum corpus constat. Una pars ipsum caput. Caput enim et caput est, et pars corporis similiter. Itaque caput ipsum, pars corporis una est. Caput, inquam, quod jam immortale et impassibile resurrexit, non moriturum neque passurum amplius. Altera pars corporis est in membris illis, quae jam cum capite suo quasi in sabbato quiescunt in anima: immorta
Abbreviated transcription (Latin):
alimẽti: s et̾m Eu sũ auctor mu¬
neris: ip̃e sũ testis u̾itatis. Altare
cui assistis quã ꝓte sustinui rep̾sen¬
tat trucẽ: et calix sepulcrũ ĩ qͦ qu mor¬
tus quiem p̾atena lapidẽ sr poĩtũ:
corporale sudariũ ÷ sb̃stratoria cor¬
poralis: linteamĩa quib ĩuolutus
fii. Hostia quã uides. iã nõ ẽ paĩs:
s caro ña q̃ pepẽdit ĩ trute ꝓ mũdi
uta. Sane mutacio ista bñdictõis
opus ẽ: nõ orisĩs. Dirtus hoc fat̾
nõ usus÷ effectus ẽ potẽcie nõ usus na¬
ture: dignacio ẽ nõ ratio Mĩa ẽ : nõ¬

Expanded text:
alimenti, sed aeterni. Qui sum auctor mualimenti, sed aeterni. Qui sum auctor muneris, ipse sum testis veritatis. Altare cui assistis, quam pro te sustinui repraesentat crucem; et calix, sepulcrum in quo mortuus quievi: patena, lapidem superpositum; corporale, sudarium; substratoria corporalis, linteamina quibus involutus fui. Hostia quam vides, jam non est panis, sed caro mea, quae pependit in cruce pro mundi vita. Sane mutatio ista benedictionis opus est, non originis. Virtus hoc facit, non usus: effectus est potentiae, non usus naturae: dignatio est, non ratio. Miserico
Abbreviated transcription (Latin):
bonũ et fidelẽ m̃łtrũ. Ceterũ ẜmo
ille nõ ẽsonãs. s penetrãs: nõ loqͣx.
b efficax: nõ obstrepens auribus.
s blandiẽs affectib. Sermo ille ñ
popularis: s angularis et pͥuatus.
Nõ sonat ĩforo ÷ nõ auditur ĩ pu¬
blito: secretũ cõsiliũ secretũ q̃rit
amicũ. Auditui ꝓtuldubio gaudi¬
um dabit et leticiã: si sobria cor¬
dis aure ꝑcipitur: Audi inquit
dñs isrł et tace: Respõdet fidelis
amicus. et fidelis ẜuus pie fami¬
liaritatis ausu ÷ nõ tamẽ uocali
plausu. s suam plãctu: dicẽs cũ
samuele. Loquere dñe: qr au dit
ẜuus tuus. Et cũ ꝓph̾a: Audiam
quid loqͣtur ĩ me dñs deus. Certe
sa inquit igiter et repone fideliter ÷
amplect̾e̾ suamter: qd̾ uides ÷ qd̾
azis: qd̃ tenes. Amplecte̾ inꝙͣ pie
retoriatõis affc̃tu ÷ et pie imitab̾is
effc̃m: sciẽs qm̃ talia oꝑtet te p̾ꝑare
Apparatꝰ mẽse istiꝯ nõ hõis ẽ. s fider
notacinoris. s mist̾n÷ nõ tpõralis

Expanded text:
t fidelem ministrum. 11. Caeterum sermo ille non est sonans, sed penetrans; non loquax, sed efficax; non obstrepens auribus, sed blandiens affectibus: sermo ille non popularis, sed singularis et privatus. Non sonat in foro, non auditur in publico. Secretum consilium secretum quaerit amicum: auditui procul dubio gaudium dabit et laetitiam, si sobria cordis aure percipitur. Audi, inquit Dominus, Israel, et tace. Respondit fidelis amicus et fidelis servus piae familiaritatis ausu, non tamen vocali plausu, sed suavi planctu, dicens cum Samuele. Loquere, Domine, quia audit servus tuus : et cum propheta, Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Certe sa, inquit, jugiter, repone fideliter; amplectere suaviter quod vides quod agis, quod tenes. Amplectere, inquam, piae recordationis affectu, et piae imitationis effectu, sciens quoniam talia oportet te praeparare. Apparatus mensae istius, non hominis est, sed fidei: non facinoris, sed mysterii: non temporalis
Abbreviated transcription (Latin):
tuali et subtiliore quadã uinione ca¬
pitis et mẽbroꝵ. Unde ẽ illud Ut
nb̃ fiat corpus et sãguis filu tui.
flob̾ inquit fiat. Fit eĩ proculdubio
corpus dĩ ĩmẽsa altaris semꝑ ÷ tũ
solẽpne illud celebratur misteriũ.
ritu quo de bet: s nõ semꝑ ꝓ eis fit ꝑ
sacro s̃m fi .t. corpus sũpserimius:

Expanded text:
tuali et subtiliori quadam unione catuali et subtiliori quadam unione capitis et membrorum. Unde est illud. « Ut nobis fiat corpus et sanguis Filii tui. » Nobis, inquit, fiat. Fit enim proculcorpus Domini in mensa altaris semper, cum solemne illud celebratur mysterium ritu quo debet; sed non semper eis fit, per sa