comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
anthiocꝰ iustũ arbitratꝰ uideorũ
erga se studiũ lib̾alit̾ remuneratidũ. scripsit
magistratib & amicis testimonũ ex hibens qd̾
ab eis bene tractatꝰ ẽ. s & donationes qͣs eis
ꝓgra retribuere cognouit manifeste illis
in notuit.id . ẽ. ut ciuitate᷑ destruc.
reficererent. & in eã habitatores ẽgregarent disꝑ
ad porticus uͦ tẽpli seu adalia quȩ delãpserant
edificia mat̾iam exlibano c̃cessit. Om̃e nãq ge¬
nus iudȩorũ scđm ꝓpͥas leges cũsari ꝑmisit. sa¬
cerdotes & scribas templi atq cantores sacros
ac tributis quȩ ꝓsuo capite dabant relar¬
auit. Cos uͦ qͥ exipsa cuitate seruitio ad¬
dictis erant eorũq genitos lib̾tati donauit.
& subas eis redde. p̾cepit. Etlictũ autẽ per
om̃e suũ misit imꝑiũ causa ornatuũ tẽpli ĩ qͦ
c̃tinebat᷑ neminẽ alienigenarũ intra muros
tẽpli ingrediendi. hab̾e licentiã. Nec uideos

Expanded text:
Antiochus, justum arbitratus Judaeorum Antiochus, justum arbitratus Judaeorum erga se studium liberaliter remunerandum, scripsit magistratibus, et amicis, testimonium exhibens, quod ab eis bene tractatus est. Sed et donationes, quas eis pro gratia retribuere cogitavit, manifeste illis innotuit, id est, ut civitatem destructam reficerent, in eam habitatores congregarent dispeAd porticus vero templi, seu ad alia quae delapsa erant aedificia, materiem ex Libano concessit. Omne genus Judaeorum secundum proprias leges conversari permisit. Sacerdotes et scribas templi atque cantores sacros a tributis quae pro suo capite dabant relaxavit. Eos vero qui ex ipsa civitate servitio addicti erant, eorumque genitos libertati donavit, et substantias eis reddi praecepit. Edictum autem per omne suum misit imperium causa ornatus templi, in quo continebatur, neminem alienigenarum intra muros templi ingrediendi habere licentiam, nec Judaeos,
Abbreviated transcription (Latin):
ptholomeo machabeorũ martires coronaa.
subhuiꝰ tpr̃e gesta st̃ ꝗ̃ hystoria scđi libri ma¬
chabeorũ c̃tinae. Are edificatione uͦ tepli anni
sunt .ccc.uii. Pontisex iudȩorũ onias. qͥ ce supra
ptholom̃s gͦ ephiphanes. Defuncto patre phi¬
lophatore magnã uirtutẽ militũ misit cũ
duce nomine scopa contra humilẽ siryriã mul¬
tasq eorũ ciuitates cepit. int quas gentẽ iudȩ¬
orũ bello uictã recepit. quã nuꝑ antiocus
s sociauerat uicto pͥholomeo philophatore.
& ñ pꝰ multũ anthiocꝰ scõpã uic̃ c̃fligens con¬
tra eũ iurta fontẽ iordanis multosq deexer¬
citu eiꝰ ꝓstrauit. pꝰea uͦ antiocho capiente.
samariã & ciuitates siriȩ quas scopa tenuerat.
spontegens uideorũ ad eũ transiens & ĩciuitatẽ
om̃em eiꝰ exercitũ suscepit. & elefantis habun¬
dant᷑ alim̃ta p̃buit. & obsidenti eos qͥ abscopa
marce hierusolimorũ relictist̃ custodes pro¬
no aninto auxciltũ p̃stiter̃. Igitur

Expanded text:
htolomaeo Machabaeorum martyres coronantur. Sub hujus tempore gesta sunt quae historia II libri Machabaeorum continet. A reaedificatione vero templi anni sunt 307. Pontifex Judaeorum Onias, qui et supra. Ptholomaeus ergo Epiphanes, defuncto patre Philopatore, magnam virtutem militum misit cum duce nomine Scopa contra humilem Syriam, multasque eorum civitates cepit. Inter quas gentem Judaeorum bello victam recepit, quam nuper Antiochus sibi sociaverat, victo Ptholomaeo Philopatore. Et non post multum, Antiochus Scopam vicit, confligens contra eum juxta fontem Jordanis, multosque de exercitu ejus stravit. Postea vero Antiocho capiente Samariam et civitates Syriae, ibidem quas Scopa tenuerat, sponte gens Judaeorum ad eum transiens, in civitatem omnem ejus exercitum suscepit, et elephantis abundanter alimenta praebuit, et obsidenti eos qui ab Scopa in arce Hierosolymorum relicti sunt custodes prono animo auxilium praestiterunt. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
ianorũ timore abhierusolimotu ciuitatẽ
ducit exercitũ. qͦ ꝑueniens ceꝓnt eã sine con¬
suctione cuꝰpiã: apientib ei portas his qui
uoluptati eiꝰ c̃sentiebant Ingressusq cui¬
att̃ hierosolimorũ multos ĩtemit s̃ c̃traria
sapientes. nec ñ & cos qͥ portas ei apientes &ci¬
uiatẽ tradider̃ ꝓpt̃ tẽpli diuitias int̾fecit.
Multasq ab eo tẽplo austrens pecunias. ad
antiochiã reũsus. ẽ. Postquã autt̃ easpoliaũ
tẽplũ ita ut uasa dĩ asportare & luẽnas aure
N&arã aurtã ae m̃sã ee sacratut̃ neq de uelis
ibstimut quȩ exbisso &purputa & coceo erañ.
Pxbauriens autẽ &e thesauros nich penitus
relinquens ad marimũ uidȩos ꝓpt̃ huiꝰ mo¬
di causã luctũ usq ꝑdurit. Nã & cotidia¬
nas immolationes quas dõ scd̃m leges offe¬
rebant celebrare ꝓhibuit. De p̃bendano
autẽ totã ciuitatẽ qͦsdã int̾fec̃ alias captiuõ
cũ urorib & filiis deduxit. ita ut numerꝰ

Expanded text:
Hierosolymorum civitatem ducit exercitum. Quo perveniens, cepit eam conflictatione cujuspiam, aperientibus ei portas his qui voluntati ejus consentiebant. Ingressusque civitatem Hierosolymorum multos interemit, sibi contraria sapientes, necnon et eos qui portas ei aperientes civitatem tradiderunt, propter templi divitias interfecit, multasque ab eo templo auferens pecunias, ad Antiochiam reversus est. Postquam autem exspoliavit templum, ita ut vasa Dei asportaret, et lucernas aurearam auream, et mensam, et sacrarium, neque de velis abstinuit, quae ex bysso, et purpura, et cocco erant. Exhauriens autem et thesauros, nihilque penitus relinquens, ad maximum Judaeos propter hujusmodi causam luctum usque perduxit. Nam et quotidianas immolationes, quas Deo secundum leges offerebant, celebrari prohibuit. Depraedans autem totam civitatem, quosdam interfecit, alios captivos cum uxoribus et fili
Abbreviated transcription (Latin):
ante ibat qͥ ñsolũ se tp̃rauit asacrilegio rega.¬
liq edicto. uerũ &iã ĩmolantẽ simulachris ho¬
stias depłarib suis. nactꝰ gladio trans uerb̾auit.
Et c̃gͣgata manu ipse cũ filiis suis temerantes
usũ patriũ & iꝰticias legis: alios necauit plerosq
expulit belliq sabbato adoriendi auctor fuit:
nesimili arte ipsi qͦq deciꝑent᷑: sic̃ iã pleriq eoꝵ
dũ sabbato bellũ susciꝑe. detractant. irruenti¬
b insese hostib in ulti occubuere. Et ꝑseue¬
rauit in uird usq ad exitũ uite habens studuĩ
defensionis & pietatis. Sed cũ sibi suppmũ diẽ¬

Expanded text:
anteibat, qui non solum se temperavit a sacrilegio, regaanteibat, qui non solum se temperavit a sacrilegio, regalique edicto, verum etiam immolantem simulacris hostias de popularibus suis nactus, gladio transverberavit. Et congregata manu ipse cum filiis suis, temerantes usum patrium, et justitias legis, alios necavit, plerosque expulit, bellique sabbato adoriendi auctor fuit, ne simili arte ipsi quoque deciperentur, sicut plerique jam eorum, dum sabbatho bellum suscipere detrectant, irruentibus in sese hostibus multi occubuere. Et perseveravit in vero usque ad exitum vitae, habens studium defensionis et pietatis. Sed cum sibi sup
Abbreviated transcription (Latin):
odem autẽ tempore qͦ tholomeus
fiscon in alexandria regnabat anthiocꝰ
uͦ crudelit̾ seuiendo uidȩos diuersis affi¬
ciebat penis: ut p̾dicenti libro succincto
cominorauimus sermone. erat habitans aliqͥs in
modin uico uidȩ nomine mathathias fuiꝰ ioħis sa¬
cerdos abhierosolimitis qͥhabens filios .u. quorũ no¬
mina sunthȩc. Ioħes qͥ & gaddis. simon uͦ qͥd dictꝰẽ.
mathathias. & uidas qͥ uocabat᷑ machabeus. & elea¬
zarus qͥ dictꝰ .ẽ. sapphꝰ : abrahã qͥ & ionathan. Iste
gͦ matthathias plangebat apud filios rapinam
ciuitatis. & tẽpli nuditatẽ. seu calamitates pleb̾.
deputans melius. eẽ. ꝓpatriis mori legib quãsine
gła uiuere. Uenientib autẽ ad modin uilla are¬
ge anthiocho regis directis: ut cogerent iudeos
facere. quȩ pͣcepta erant a rege. & iubentib illic
ꝯstitutis ĩmolare idolis scđm regis uissionẽ. & pͥ¬
mũ mathathiã qͥdoctrina ł fama głe reliquos

Expanded text:
odem tempore quo Ptholomaeus Fiscon in Alexandria regnabat, Antiochus vero crudeliter saeviendo Judaeos diversis afficiebat poenis uti in praecedenti libro succincto commemoravimus sermone erat habitans aliquis in Modin vico Judaeae Matathias filius Joannis, sacerdos ab Hierosolymitis, habens filios quinque, quorum nomina sunt haec: Joannes, qui et Gaddis; Simon vero, qui dictus est Matathias; et Judas, qui vocabatur Machabaeus; et Eleazarus, qui dictus est Apphus; Abraham, qui et Jonatha. Iste ergo Matathias plangebat apud filios rapinam civitatis, et templi nuditatem, seu calamitates plebis, deputans melius esse pro patriis mori legibus, quam sine gloria vivere. Venientibus autem ad Modin villam a rege Antiocho directis, ut cogerent Judaeos facere quae praecepta erant a rege, et jubentibus illic constitutis immolare idolis, secundum regis jussionem, et primum Matathiam, qui doctrina vel fama gloriae reliquos
Abbreviated transcription (Latin):
mi sacerdotii int̃pͣdictos turpit᷑ gerebantur
srẽs. atq dissensiones quȩ int̾hyrcanũ iose¬
phi filiũ de qͦ supra meminimꝰ eiꝰq fres crude¬
lit̃ acte st̃. maxima pullurar᷑ calamitatũ semi¬
na inpopło iudȩorũ dũ adũsũ se alienigena¬
nũ arma ꝓ uocantes ꝓ pͥa dilaniauer᷑ uiscera:
dũ aliqͥ seleuchũ ciꝰq pͥncipes. alii uͦ anthio

Expanded text:
mi sacerdotii inter praedictos turpiter gerebantur mi sacerdotii inter praedictos turpiter gerebantur fratres, atque dissensiones quae inter Hircanum Josephi filium de quo supra meminimus ejusque fratres crudeliter actae sunt, maxima pullularunt calamitatum semina in populo Judaeorum, dum adversum se alienigenarum arma provocantes, propria dilaniaverunt viscera; dum aliqui Se
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑidẽ tempꝰ defuncto oma pͥncipe. sacerdotũ fr̃
es anthiocꝰ sacerdotii c̃tulit pͥncipatũ. nãfiliꝰ
quẽ onias reliquerat adhuc infans erat. Iesu
uͦ qͥ frat᷑ erat onia&e pͥncipatũ sac̾dotii rexabstu¬
lit iratus & dedit ei uiniori fr̃ĩ sus eorũ nomine
omȩ sic nãq adtresfilios simonis pͥncipatꝰ sa¬
cerdotii sic̃ p̃dirimꝰ peruenit. & hiesus qͥdẽ ia¬
sanẽ se nominauit. Onias autẽ menaliꝰ ẽ nun¬
cupatꝰ. seditionẽ itaq priꝰ pͥnceps sacerdotu᷑ ies̃
uabat. Unde laborantes menelaus & qͥ ei con
senserant ad anthiochũ discesser. Ad noticiã
enĩ eiꝰ ꝑducentes qͦd uellent patrias relinque
siũ hierosolimis. Cũq c̃cessissa cirtũcisionẽ
suã uelauer̃. ut ñ apparent indenudatione
regis gͣcis. eẽ. dissimiles. Ceteraq om̃ia relin¬
quentes quȩ ilł mos patriꝰ ĩponebat. aliarũ
ficta gentiũ ritꝰq sequebant᷑. Igic̃ herouos
nes quȩ ꝓpt̾ ambitionẽ atq dignitatẽ sũ.¬

Expanded text:
tempus defuncto Onia principe sacerdotum, fratri ejus Antiochus sacerdotii contulit principatum. Nam filius quem Onias reliquerat, adhuc infans erat. Jesu vero, qui frater erat Oniae, principatum sacerdotii rex abstulit iratus, et dedit eum juniori fratri eorum nomine Oniae. Sic namque ad tres filios Simonis principatus sacerdotii, sicut praediximus, pervenit. Et Jesus quidem Jasonem se nominavit. Onias autem Menelaus est nuncupatus. Seditabat. Unde laborantes Menelaus et filii Tobiae ad Antiochum discesserunt, ad notitiam ejus producentes quod vellent patrias relinquersium Jerosolymis: cumque concessisset, circumcisionem suam velaverunt ut non apparerent in denudatione Graecis esse dissimiles; caeteraque omnia relinquentes quae illis mos patrius imponebat, aliarum facta gentium ritusque sectabantur. Haec Josnes quae propter ambitionem atque dignitatem sum
Abbreviated transcription (Latin):
ubi tẽplũ sanabalat qͦndã edificauerat adĩ¬
star ierosolim orũ in nomine sũmi dĩ: delu¬
brũ iouis ꝑ egrini anthiochꝰ consecrari in eo
ussit. saiuaritanis ut idfacer& p̾cantib. Nẽ
uͦ ubi c̃taminationẽ atq uastationẽ tẽpli
ostendimꝰ: duoq regna potentissima mace¬
donũ scilic& atq kartagimense de fecisse: fiuẽ
etiã huiꝰ uoluminis imponere decreuimus.
UAT IT ERmathathias re¬
sistens antiochi edictis leges patͥas
uindicauit uidã ducẽ popłi p̾fec̃¬

Expanded text:
aedificaverat, ad instar Hierosolymorum, in nomine summi Dei delubrum Jovis Pegrini Antiochus consecrari in eo jussit, ipsis Samaritanis ut id faceret precantibus. Nunc vero ubi contaminationem atque vastationem templi ostendimus, duoque regna potentissima, Macedonicum scilicet atque Carthaginense, defecisse, finem etiam hujus voluminis imponere decrevimus. ualiter Matathias resistens Antiochi edictis leges patrias vindicaverit, Judam ducem populo prae
Abbreviated transcription (Latin):
rie anthiochus ꝓsuo selicit᷑ frat̃ eiꝰ gubernacłã
regni susceꝑat qͥephiphanes nuncupabat᷑.
morit᷑ & iã ptholonis rex egyptiorũ qͥsimilit̃
ephiphanes dicebat᷑. reliqñs duos filios mino¬
res aetate : quorũ unꝰ qͥ &maior erat de qͦ m̃tio
nẽ nẽ fecimꝰ qͥfilomitor dicebat᷑. minor uͦ phiscon.
Anthiochꝰ ꝓsuo felicit᷑ imꝑio. exercitũ ducere. de.¬
libauit adegyptũ: tractꝰ desidio eiꝰ. & c̃tẽpntnens
filios tholomei ut debiles ac nequaquã tanta ne.¬
gocia regere p̃ualentes. Perueniens gͥ cũ magna
iurtute ad pelusiũ & dolo filomitorẽ ꝓtholomeũ
circũ ueniens egyptũ occupauit. & cũ adissa loca
menphiticȩ cuitatis eã capiens contra alexandriã¬

Expanded text:
riae, Antiochus frater ejus gubernacula riae, Antiochus frater ejus gubernacula regni susceperat, qui Epiphanes nuncupabatur. Moritur etiam Ptholomaeus rex Aegyptiorum, qui similiter Epiphanes dicebatur, relinquens duos filios minores aetate. Quorum unus, qui et major erat, de quo nunc mentionem fecimus, Philomitor dicebatur, minor vero Fiscon. Antiochus pro suo feliciter imperio exercitum ducere deliberavit ad Aegyptum, tractus desiderio ejus et continens filios Ptholomaei, ut debiles ac nequaquam tanta negotia regere praevalentes. Perveniens igitur cum magna virtute ad Pelusium, et dolo Philomitorem Ptholomaeum circumveniens, Aegyptum occupavit. Et cum adisset loca Memphiticae c
Abbreviated transcription (Latin):
pio cũ buorũ gente c̃flix̃ in qͦ pͣlio .xx. mił hostiũ
int̾fec̃. seq̃nti anno scipio affricanꝰ habens in auri-¬
lio eumenen attali filiũ adu̾sus hannibalẽ qͥ tc̃
anthiochi classi p̃erat bellũ nauale gessit. An¬
thiochꝰ uicto hannibale atq infugã acto simul¬
q omi exercitu amisso pacẽ rogauit. Eoq iure
eã obtinuit. ut annissingłis mille talenta roma¬
nis uectigalis nomine ꝑsoluerae. filiũq affricani
quẽ utrũ explorantẽ an inplio cepiss&e incertũ
ẽ ultro remisit. Eodẽ tp̃re affricanꝰ ab ingrata
sibi urbe diu exulans apud amiternũ oppidũ
morbo ꝑiit. Hisdẽ &iã dieb hannibal apuo
brisiã bythi niȩ regẽ cũ aromanis reposceret᷑
ueneno sese necauit. Insicilia tẽ uulcani insula
que ante ñ fuerat repenti mari edita cũ miradõ
om̃iũ usq nc̃ man&e. Titus liuius tragediarũ
tex ꝑseus erat. De functo itaq seleucho regesi¬

Expanded text:
pio cum Boiorum gente conflixit, in quo praelio 20,000 hostium pio cum Boiorum gente conflixit, in quo praelio 20,000 hostium interfecit. Sequenti anno Scipio Africanus habens in auxilio Eumenen, Attali filium adversus Hannibalem, qui tunc Antiochi classi praeerat, bellum navale gessit. Antiochus, victo Hannibale atque in fugam acto, simulque omni exercitu amisso, pacem rogavit, eoque jure eam obtinuit, ut annis singulis 1,000 talenta Romanis vectigalis nomine persolveret, filiumque Aphricani, quem utrum explorantem an in praelio cepisset incertum est, ultro remisit. Eodem tempore Aphricanus, ab ingrata sibi urbe diu exsulans, apud Amitternum oppidum morbo periit. Iisdem etiam diebus Hannibal apud Brisiam Bythiniae regem, cum a Romanis reposceretur, veneno se necavit. In Sicilia tunc Vulcani insula, quae ante non fuerat, repente mari edita cum miraculo omnium usque nunc manet. T. Livius tragoediarum rex Perseus erat. Defuncto itaque Seleuco rege Sy
Abbreviated transcription (Latin):
tra popłm romanũ struens in euro pam
transuit exasia. tc̃ &eiã hannibal ꝓpt̾ exci¬
tandi belli rumores: qͥ de eo apud romanos¬
serebant᷑ ex hiberi romã asenatu iussus. clã
ex affrica ꝓfectꝰ ad antiochũ migraũ. quẽ cũ
apud ephesũ inuenissae cunctantẽ mox ad¬
bellũ impulit. scipio affricanꝰ int̾ cȩcos lega¬
tos ad anthiocũ missũs &iã cũhannibale col¬
loquiũ familiare habuit. s infecto pacis nego
cio ab antiocho discessit. inutraq hispania ꝑflã¬
miniũ fuluũq p̃tores bella multũ multũ hor¬
rida cruentaq utrisq popłis gesta st̃. publio cor-¬
nelio scipione marco acilio. glabrione. c̃sulis
anthiochus quãuis t̾mopilas occupass&: quarũ
munimine tutios ꝓpt̾ dubios belli euentꝰ fier& ta
m̃ cõmisso bello c̃sule glabrione suꝑatꝰ. uix cũ pau¬
cis fugite p̃lio ephesũq peruenit. is habuisse
plusquã .u. mił fuisse referunt᷑. Alter consul sei¬

Expanded text:
tra populum Romanum struens in Europam tra populum Romanum struens in Europam transiit ex Asia. Tunc etiam Hannibal, propter excitandi belli rumores, qserebantur, exhiberi Romam a senatu iussus, clam ex Africa. profectus ad Antiochum migrauit: quem cum apud Ephesum inuenisset cunctantebellum impulit Scipio Aphricanus inter caeteros legatos ad Antiochum missus, etiam cum Hannibale colloquium famtio, ab Antiocho discessit. In utraque Hispania per Flamininum, Fulviumque praetores, bella multum horrida cruentaque utrisque populis gesta sunt. P. Cornelio Scipione, M. Acilio Glabrione consulibus, Antiochus quamvis Thermopylas occupasset, quarum mmen commisso bello, a consule Glabrione superatus, vix cum paucis fugit e praelio, Ephesumque pervenit. Is habuisse plus quam 5,000 fuisse referuntur. Alter consul Sci
Abbreviated transcription (Latin):
sit .ꝙ. uͦ. flãminꝰ c̃sul sortitꝰ. pꝰmulta & grauissi¬
ma p̃lia qͥb macedones uicti st̃ pacẽ philippo¬
regi eorũ dedit. De inde cũ lacedemonis pug¬
nauit uicto nauide duce ipsorũ nobilissimos
obsides demetriũ philippi filiũ & ar¬
menen nauidis filiũ ante currũ
dux̃ romani captuu qͥ subhanibale ꝑgͣciã
uenditi fuerant unuĩsi recepti capitib rasis¬
obdet᷑sã seruitutẽ currũ triũphantis secuti
st̃. Eo tpr̃e in subresboi atq cenomanni. con¬
tractis in unũ uirib cũ ha
placentiã quȩ uastantes difficillimo bello
alucio fuluio. p̃tore suꝑati sunt. Postea flam¬
minꝰ ꝓ consul philippũ regẽ & cũ eo tracas
macedones illiricos multasq p̃tẽa. gentes
que in auxiliũ eiꝰ uenerant bello sub egit.
uicti macedones castra amiser̃.uiii. mił hostiũ
eo die cȩsa .u. mił capta libiꝰ scribit: ualeriꝰ dic̃
ta cõmemorat. Igit᷑ antiocꝰ rexsyriȩ bellũ cõ¬

Expanded text:
ius Flamininus consul sortitus post multa et grauissima proelia, quibus Macedones uicti sunt, pacem Philippo dedit. deinde cum Lacedaemoniis pugnauit, uicto Nauide duce ipsorum nobilissimos obsides Demetrium Philippi filium et Armenen Nauidis filium ante currum duxit. Romani captiui, qui sub Hannibale per Graeciam uenditi fuerant, uniuersi recepti, capitibob detersam servitutem, currum triumphantis secuti sunt. Eo tempore Insubresboi atque Caenomanni, contractis in unum viribus cum HaPlacentiamque vastantes, difficillimo bello, a Lucio Fulvio praetore superati sunt. Postea Flamminius proconsul Philippum regem, et cum eo Thracas, Macedones, Illyricos, multasque praeterea gentes, quae in auxilium ejus venerant, bello subegit. Victi Macedones castra amiserunt, 8,000 hostium eo die caesa, 5,000 capta Libyus scribit. Valerius dicit ta commemorat. Igitur Antiochus rex Syriae bellum con
Abbreviated transcription (Latin):
ritu pecorũ itracionabiliũ prius uixisse in tacta
reliquerunt. Igit᷑ auxilio om̃ipotentĩ dĩ fultus.
atq aucꝰtoritate diumȩ script̃ȩ fretus. ab ipsoꝓto¬
plasto ex ordiũ mee narrationis sumere curaui.
qͥ pͥmꝰ parens auctorq mortaliũ homutũ. ul¬
timꝰ in fabrica dĩ conditus. ẽ. sexta scilicae dic.
Post cuiꝰnãq condiciont̃ dm̃ cessasse anoua
requieuisse die septimo ab oõib oꝑib suis.

Expanded text:
ritu pecorum irrationabilium prius vixissent, intacta ritu pecorum irrationabilium prius vixissent, intacta reliquerunt. Igitur auxilio omnipotentis Dei fultus, atque auctoritate divinae Scripturae fretus, ab ipso protoplasto exordium meae narrationis sumere curavi: qui primus parens auctorque mortalium hominum ultimus in fabrica Dei conditus est, sexta scilicet die. Post ejus namque conditionem Dominum cessasse a novarequievisse die septimo ab omnibus operibus suis.
Abbreviated transcription (Latin):
UM auIexao teorporũ
seriee coor maticio.
sermone ex nobiliũ studiis
tam diuinarũ scriptorũ hysto¬
riarũ quãq scłariũ & expluribꝰ
corii pautõs libando fusculoᷤ libris. ceu ex diu̾soꝵs
uernanciũ p̃torũ florib ꝑstringere curart̃ ut
lector animadueitere facile ualer& qͥd ex cęlebri¬
orib factis insingłis tam regũ quamq regnoꝵ sit
gestũ tẽporibꝰ: offendit ineȩ inbecillitatis parui.¬
tas om̃es pene hystoriographoᷤᷤ maximȩ aut̃ gͣcoꝵ
atq latinoꝵ aninobelis filio rege gentiũ multarũ
scilic& pͥmo. suaᷤ gestoꝵ inchoasse narrationes. pͣ¬
cipue uidelior bellorũ casꝰ. regũ. regionũq de¬
stitutiones. atq hominũ miserias. Et ut eorũ
instrumur assertionibꝰ nicħ aliud. eẽ. bella nͥ in
alt̾utrũ uergentia mala quȩ studiosissime descrip¬
serunt: trans acta autẽ recro scła. ac uelut sine¬
IUIIII initio forent. ut qͥb dã coꝵ placuit. & homines

Expanded text:
um aliquam temporum seriem commutatico sermone ex nobilium studiis, tam divinarum scriptorum historiarum, quam saecularium, et ex pluribus eorum paucos libando flosculos libris, seu ex diversorum vernantium pratorum floribus perstringere curarem, ut lector animadvertere facile valeret quid ex celebrioribus factis in singulis tam regum quam regnorum sit gestum temporibus, offendit meae imbecillitatis parvitas, omnes pene historiographos, maxime autem Graecorum, atque Latinorum, a Nino Beli filio, rege gentium multarum, scilicet, primo suas gestorum inchoasse narrationes, praecipue videlicet bellorum casus, regum regionumque destitutiones, atque hominum miserias, et ut eorum instruimur assertionibus, nihil aliud esse bella, nisi ad alterutrum vergentia mala, quae studiosissime descripserunt. Transacta autem retro saecula, ac si sine vitio forent ut quibusdam illorum placuit et homines
Abbreviated transcription (Latin):
punicũ bellũ romam ꝑ anm spaciũ sine belli
ẽflictationib qͥeuer̃ porteq iam clause stͣ̃
post annos scilic&. ccccl. id. ẽ. anuma suc¬
cessore. romuli sub qͦ pacifice degerant
usq ad p̃dictũ tẽpꝰ. Hinc sequenti anno ro¬
manorũ legati ab illiricis int̾ fecti st̃. pꝰ cũ
ipsis atrocissimũ bellũ gestũ. ẽ. in qͦmults
oppidis popłisq delȩtis reliqui sefuliuo
postumio ꝯsulib dedider̃. Hinc senatꝰ mas¬
na formidine cͣsternatꝰ defectione cis alb¬
nȩ galliȩ cũ etiã ex ult̾iore gallia ingens
aduentare exercitꝰ nunciaret᷑ maxime. gi:¬
statorũ qđ nom̃ ñgentis s mercennariosũ
galiorũ. ẽi itaq ꝑ moti c̃sules tociitalis¬

Expanded text:
Punicum bellum, Romani per anni spatium sine bellicis conflictationibus quieverunt, portaeque Jani clausae sunt, post annos scilicet 450, id est, a Numa successore Romuli, sub quo pacifice degerant, usque ad praedictum tempus. Hinc sequenti anno Romanorum legati ab Illyricis interfecti sunt, post cum ipsis atrocissimum bellum gestum est, in quo multis oppidis populisque deletis, reliqui se Fulvio et Posthumio consulibus dediderunt. Hinc senatus magna fortitudine consternatus, defectione Cisalpinae Galliae, cum etiam ex ulteriori Gallia ingens adventare exercitus nuntiaretur, maxime gestatorum, quod nomen non gentis, sed mercenariorum Gallorum est, itaque permoti c
Abbreviated transcription (Latin):
t̃re motu charia & rodus insule adõ c̃cusse.
sunt ut labentib uulgo tectis ingens qͦq
ille colosus ruer&. Codẽ anno flaminiꝰ c̃sul.
c̃tẽptis auspiciis qͥbꝰ pugnare. ꝓhibebat᷑ ad¬
u̾sũ gallos cͥflixit & uicit. In qͦbelio nouẽ¬
bec claudiꝰ c̃sul gestatorũ triginta mił. de¬
leuit. libi &iã ipsȩ uidomorũ regẽ in pͥmã
aciẽ ꝓgressus occidit. & int̾ multa in subriũ
quȩ addeditionẽ coegerat oppida mediola¬
nũi qͦq urbẽ florentissimã cepit. De inde
histri noui hostes excitati st̃ qͥs corneliꝰ mi¬
nutꝰq c̃sules multo qͥdẽ romanorũ sanguine
subeger̃. Quib dieb.uͦ. ennius poȩta qͥromã
admodũ sũptu & uniꝰ ancille ministerio ẽtetꝰ.
Tenostoiẽ morit᷑. antigonꝰ uͦ successor deme

Expanded text:
terrae motu Caria et Rhodus insulae adeo concussae terrae motu Caria et Rhodus insulae adeo concussae sunt, ut, labentibus vulgo tectis, ingens quoque ille colossus rueret. Eodem anno Flaminius consul, contemptis auspiciis, quibus pugnare prohibebatur, adversum Gallos conflixit et vicit. In quo bello 9haec Claudius consul gestatorum 30,000 delevit, ubi etiam ipse Judomarum regem in primam aciem progressus occidit, et inter multa Insubrium, quae ad deditionem coegerat oppida, Mediolanum quoque urbem florentissimam cepit. Deinde Histri novi hostes excitati sunt, quos Cornelius Minutiusque consules multo quidem Romanorum sanguine subegerunt. Quibus diebus Q. Ennius poeta claruit: admodum sumptu, et unius ancillae ministerio contentus, Zeno stoicus moritur, Antigonus vero successor Deme
Abbreviated transcription (Latin):
Cõmisso pͣlio apud arreciũ atiliꝰ c̃sul occis. ẽ.
dccc.lxxx. mił romanorũ nec saltĩ tanta qͣn¬
ta eos t̾rere debuit cȩsa sui parte fuger̃: nam
idõ ignominiosus turpiꝰq ẽ. tã paucis amis.¬
sis tanta agmina diffugisse : quia se in aliis
uictoriis ñ uirib animorũ p̃ualuisse s bello.¬
in exercitu romanorũ numerũ istũ fuisse
saltĩ ñdico fugisse: pꝰ hec scđm cũ gallis pͣliũ
trucidata. seqͣnti anno manliꝰ torquatꝰ & flu¬
uiꝰ flaccꝰ c̃sules pͥmi trans padũ romanas
duxere legio nes. pugnatũ. ẽ. ibi cum
in subrib gallis qͦrũ int̾fecta st̃ .xxͥ ui mił.¬
fuit dira miserã urbẽ tͣruere ꝓ digia. mise.¬
ra utiq quȩ hinc fremitu hostiũ inde neqͥcia
dęmonũ t̾rebat᷑. Namq inpiceno flum en
sanguine efflurit & apud tuscos cȩlũ arde¬
re uisũ .ẽ. & arimini nocte multa̾ lucẽ
clarã effulsisse ac tres lunas distantib cȩli
regionib exortas apparuisse. Tc̃ qͦq magno

Expanded text:
rretium Atilius consui occisus est: octingenta milia Romanorum, nec saltem tanta quanta eos terrere debuit, caesa sui parte fugerunt: naideo ignominiosius turpiusque est, tam paucis amissis tanta agmina diffugisse, quia se in aliis uictoriis non uiribus animorum praeualuisse sed belloin exercitu Rsaltem, non dico fugisse? Post haec secundum cum Gallis praelium trucidata sunt. Sequenti anno Manlius Torquatus et Fulvius Flaccus consules primi trans Padum Romanas duxere legiones. Pugnatum est ibi cum insubribus Gallis, quorum interfecta sunt 23,00fuit, dira miseram urbem terruere prodigia. Misera utique, quae hinc fremitu hostium inde nequitia daemonum terrebatur. Namque in Piceno, flumen sanguine effluxit, et apud Tuscos coelum ardere visum est, et Arimini nocte multam lucem claram effulsisse, ac tres lunas distantibus coeli regionibus exortas apparuisse. Tunc quoque magno
Abbreviated transcription (Latin):
ores offensi facinoris acerbitate. relinquen¬
tes urbẽ ad uespasianũ p̃catũ uenere.
ne paucoꝵ ĩ solentia uniũse plebi asscribe¬
ret᷑. Uespasianꝰ traianũ ilico ad urbẽ di¬
rexit. ut explorar& si popłs ĩsidiatdꝵ te¬
meritate auersaret᷑. At ille cõuenientia
legationi accumulauit. Ita petentib ue¬
nia data. maxime quia sollicitũ regẽ ꝓ
totiꝰ urbis statu uespasianꝰ ĩ tuebat᷑. Cuiꝰsi¬
de ĩt᷑posita. nichil tale ausuros postea. de¬
licti grãm uolens cessit.

Expanded text:
ores offensi facinoris acerbitate relinquenores offensi facinoris acerbitate relinquentes urbem ad Vespasianum precatum uenere, ne paucorum insolentia uniuersae plebi adscriberetur. Vespasianus Traianum ilico ad urbem direxit, ut exploraret si populus insidiatorum temeritatem auersaretur. At ille conuenientia legationi accumulavit. Ita petentibus venia data: maxime quia sollicitum regem pro totius urbis statu Vespasianus intuebatur. Cujus fide interposita, nihil tale ausuros postea, delicti gratiam volens cessit.
Abbreviated transcription (Latin):
eniq tyberias ꝓxima Frent.¬
areȩ. remediũ ñ abnuit. sanitatẽ ĩuenit.
Ni e ipsa gui morbo dissidentis ĩt se plebis
exestuabam. U nde uespasianꝰ tres ordines
ualidiores acciri. & sertopolĩ petere dire.¬
cto ĩ negotiũ filio decernt. E. a crat decẽ
urbiũ maxima uicina tiberiadis. inde ap.¬
ꝓpinquare muris ualerianũ cũ quinqua¬
gnta eqͥtib ub&. qͥ pacifica suader&. &
ad fidẽ societatis clausos uocar&. ut cõgre¬
gati exercitꝰ t̾ror aũsos ꝑceller&. nuntius
pacis uolentes ĩuitara. U alerianꝰ ꝓpe
muros equo dissiluit. eadẽ fecere etiam
hi qͥ simul ꝓpiꝰ accesserant. Quos ꝓ nu¬
mero sꝑnendos arbitrati iesus p̃datoriȩ
manꝰ pͥnceps cũ suis qͥ parit̃ ĩ cessere ausi
repentina eruptione det̾bant loco. ceden¬
tiũq simul qͦs deduxerant eqͦs ĩuolaue¬
re. dem̃tes qͥ ñ adũterent cõsultiꝰ ualerr¬
anũ cessisse ĩsolentiȩ quã spolia de bis qͥ
pacẽ offerebant usurpauisse. Deniq senr¬

Expanded text:
enique Tiberias proxima Caesae remedium non abnuit, sanitatem invenit. Nam et ipsa gravi morbo dissidentis inter se plebis exaestuabat. Unde Vespasianus tres ordines validiores acciri, et Scythopolim petere, directo in negotium filio decernit. Ea erat decem urbium maxima, vicina Tiberiadis. Inde appropinquare muris Valerianum cum quinquaginta equitibus jubet, qui pacifica suaderet, et ad fidem societatis clausos vocaret, ut congregati exercitus terror, aversos percelleret, nuntius pacis volentes invitaret. Valerianus prope muros equo deshi qui simul propius accesserant. Quos pro numero spernendos arbitrati Iesus praedatoriae manus princeps cum suis, qui pariter incessere ausi, repentina eruptione deturbant loco cedentiumque simul quos deduxerat equos inuolauere dementes qui non aduerterent consultius Valerianum cessisse insolentiae quam spolia de his qui pacem offerebant usurpauisse. Denique seni
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ ĩpedim̃ta errantiũ. & int̾ sua ignotorũ offen¬
sȩ uocis. imago respondens trepidos suspen¬
debat. audit᷑. Horror quatiebat animos si¬
lentia ipsa t̾rebant: Si qͥdẽ mat̾ĩa pauoris
ẽ. raritas inspaciosis. Hinc illis mutare sedes
aliud in colere oppidũ: alt̃o etiã censeri no

Expanded text:
per impedita errantium et inter sua ignotorum offenper impedita errantium et inter sua ignotorum offensae uocis imago respondens trepidos suspendebat auditus. horror quatiebat animos, silentia ipsa terrebant : siquidem materia pauoris est raritas in spatiosis. hinc illis mutare sedes, aliud incolere oppidum, altero etiam censeri no
Abbreviated transcription (Latin):
getẽ succe̾dit. strauit & transiit. testat᷑ hanc
fabii cladẽ fluuiꝰ. hallia sic̃ cremara fabiorũ.
Non enĩ facile aliqͥs similẽ ruinã romanȩ
militiȩ recenser&. etiã si roma in suꝑ incensa
ñ eet. patentẽ̾ galli urbe̾ penetrant. Truci¬
dant rigentes simulacrorũ. Modo insuisse¬
dilib senatores eõsq ĩ cendio domorũ crematos
lapsu culminũ suorũ sepeliunt. Uniuersam
reliquã iuuentutẽ quã c̃stat. uix mille hõiũ
tc̃ fuisse. marce capito lim montis latente̾
obsidone c̃ cludunt. Ibiq ĩfelices reliqͥas
fame peste desꝑatione formidine. terͣ. subui¬
gant. uendunt. Nã mille libris auridis cessi¬
onis p̃ciũ patiscunt᷑. Non qͦ apud gallos roma
parui noĩs fuerit. s qͦ illã sic iã ante detriue¬
rint. ut ãpliꝰ tunc ualere ñ poss&. Ex cuntib
gallis remanserat ĩ illo qͦndã urb̃ ambitu.
informiũ ruinarũ obscena cͣgeries. & undiq

Expanded text:
getem succidit strauigetem succidit strauiFabii cladem fluvius Hallia, sicut Cremara Fabiorum. non enim facile aliquis similem ruinam Romanae militiae recenseret, etiam si Roma insuper incensa non esset. patentem Galli urbem penetrant, trucidaat rigentes simulacrorum modo in suis sedilibus senatores eosque incendio domorum crematos lapsu culminum suorum sepeliunt. uniuersam reliquam iuuentutem, quam constat nu mille hominum tunc fuisse, in arce Capitolini montis latentem obsidione concludunt, ibique infelices reliquias fame peste desperatione formidine terunt subigunt uendunt: nam mille libris auri diecessionis pretium paciscuntur, non quo apud Gallos Roma parui nominis fuerit, sed quo illam sic iam ante detriuerint, ut amplius tunc ualere non posset. exeuntibus Gallis remanserat m illo quondam Vrbis ambitu informium ruinarum obscena congeries, et undique
Abbreviated transcription (Latin):
sub pellib Postremo famẽ acfrigꝰ ĩ espectu host¬
ũ perpeti coacti s̃. Urbẽ nouissime sine ulio¬
digno romanȩ uirtutis testimonio cunculis
&e clandestina obreptione ceper̃. Hanc utilt̾ mag¬
nis quã nobilẽ uictoriã pͥmo dictatoris camilli
gallorũ & incendiũ urbis inseqͥt᷑. Cui cladi
audeat qͥsquã si pot̃ aliquos motꝰ huiꝰ t̾pris ẽpa¬
rare quauis ñȩque pendat. frȩtĩti malifabulã
pͣsentis inuine. uIII.¬
Gitur galli senones duce brenno exercitu copio¬
so &e robustonimis cũ urbẽ clusii quȩ nc̃ tuscia
dr̃ obsiderent legatos romanorũ qͥtc̃ cõponen¬
dȩ int̃ eos pacis grã uenerant ĩ aciẽ adũsum
se uider̃ pugnantes. Qua indignatione ꝑ¬
moti dusini oppidi obsidione dimissa totis
uirib romã cͣtendunt. Hos ita ruentes fabius
cũ erercitu consul excepit. Nec tam̃ obstitit
immo pocsꝰ hostilis ille impetꝰ quasi aridã se¬

Expanded text:
sub pellibus. Postremo famem ac frigus in conspectu hostsub pellibus. Postremo famem ac frigus in conspectu hostium perpeti coacti sunt, urbem novissime sine uldigno Romanae uirtutis testimonio cuniculis et clandestina obreptione ceperunt. hanc utilem magis quam noouem uictoriam primo dixtatoris Camilli,Gallorum et incendium urbis insequitur. oni cladi audeat quisquam, si potest, aliquos motus huius temporis conparare: quamuis non aeque pendat praeteriti mali fabulam praesentis iniuria. igitur Galli senones duce brenno exercitu copioso et robusto nimis cum urbem Clusini, quae nunc Tuscia dicitur, obsiderent,. legatos Romanorum, qui tunc conponendae inter eos pacis gratia uenerant, in acie aduersum se uidere pugnantes: qua indignatione permoti, Clusini oppidi obsidione dimissa, totis uiribus Romam contendunt. hos ita mentes Fabius cum exercitu consul excepit; nec tamen obstitit, immo potius hostilis ille impetus quasi aridam se
Abbreviated transcription (Latin):
tarxerses & cyrꝰfilii eꝰ deregno ambigerent tan¬
dẽ magnis apparatib magnis ꝓuinciarũ ac po¬
pulorũ runis utrĩq certatũ est ĩ qͦ c̃flictu assuero¬
tes sibiambos frẽs mutuo casꝰ obiectauiss&. Pnior
artarxerses uulneratꝰ afrẽ eqͥ uelocitate morti
exẽptꝰ euasit. Cxrꝰ autẽ mox achooite. regia ob¬
p̃ssus finẽ certamini dedit. Artarx erses ergo &
p̃da fr̃nȩ expedicionis & exercitu pociꝰ: potesta¬
tẽ regni parricidio firmauit. His de inde tp̃rib
gͣuissimo t̃rȩ motu c̃cussa sicilia insuꝑ estuantib
ethne montibignib fauillisq calidis cũ detrirã¬
to plurimo agrorũ uillarũq uastata est: tr̃ ȩciã
pentino maris impetu abscisa atq inĩsulã dis¬
soluta est. Attheniensiũ qͦ miserabiles reliqͥas
pestis inuasit duiq popłata ẽ. Nã eo tpr̃e ro¬
mani repentinis sȩpe hostiũ eruptionib cõmi¬
nuti. Prȩt̾ea inhybernis bella sortiti. hremare

Expanded text:
taxerxes et Cyrus, filii ejus, de regno ambigerent, tandem magnis apparatibus, magnis provinciarum ac populorum ruinis, utrimque certatum: in quo conflictu cutes sibi ambos fratres mutuo casus objectavisset, prior Artaxerxes vulneratus a fratre equi velocitate morti exemptus evasit. Cyrus autem mox a cohorte regia oppressus, finem certamini dedit. Artaxerxes ergo, et praeda fraternae expeditionis et exercitu potitus, potestatem regni fratricidio firmavit. His deinde temporibus gravissimo terraemotu concussa Sicilia, insuper exaestuantibus Aethnae montis ignibus, favillisque calidis, cum detrimento plurimo agrorum villarumque, vastata est. Tunc etiam   Al., contigua, repentino maris impetu abscissa, atque in insulam dissoluta est. Atheniensium quoque miserabiles reliquias pestis invasit diuque populata est. Nam eo tempore Romani, repentinis saepe hostium eruptionibus comminuti, praeterea in hibernis bella sortiti, hiemare
Abbreviated transcription (Latin):
qͣtuor stadus. Inde militib classi naur¬
ũ maioꝵ ĩpositis nilo decurrit. usq ad
urbẽ thomui. unde ꝓgressus habitauit
ĩ ciuitate cui nom̃ tanis. Scdã mansio
dieb ꝑ desertũ agens it̃. ꝑuenit usq ad
cassii iouis tẽplũ. Successit ei ostra-¬
cinȩ mansio aquȩ locoꝵ ĩdigens. tam̃
diligentia ĩcolȩ sibi subsidiũ cõpara¬
uerant ut ĩstituerent ductꝰ aquarũ.
Excȩꝑunt etiã rinichori exercitũ
ꝓgredientẽ ñ sine grata refectione.
occurrit urbs raphiul quȩ ciuitas
syriȩ principiũ ẽ ex egrpto cõmeantib
Uentũ ẽ gazan. ea quinta erat ciuitas
aduenientib ĩde ĩ ascalona. deĩde in
iãniã. ex qͣ transitũ ĩ ioppen ꝑuentũ ĩ
cȩsareã. ubi necesse erat paulisꝑ mora.

Expanded text:
quatuor stadiis: inde militibus classi naviquatuor stadiis: inde militibus classi navium majorum impositis, Nilo decurrit usque ad urbem Thoni. Unde progressus habitavit in civitate cui nomen Thamna. Secunda mansio per desertum agens iter, pervenit usque ad Casii Jovis templum: succedit ei Ostracine mansio aqua locus indigens; tamen diligentia incolae sibi subsidium paraverant, ut instituerent ductus aquarum. Exceperunt Rhinocoluri exercitum progredientem, non sine grata refectione. Occurrit urbs Raphiul, quae ciuitas Syriae principium est ex Aegypto conmeantibus. Ventum est Gazan — ea quinta erat ciuitas aduenientibus — inde in Ascalona, deinde in Iamniam, ex qua transitum in Iopen, peruentum in Caesaream, ubi necesse erat paulisper mora
Abbreviated transcription (Latin):
uincentiũ furor ĩterrogationẽ p̃ueniro&.
Et qͥa absens erat uespasianꝰ. qͣsi ad int̾¬
regni uicẽ domitianũ publicis mutianꝰ
p̃fecit negotiis. ne qͥ nȩuus deedͥ reb
scdis. N ondũ tam̃ domitiano se penitꝰ
ĩfuderat libido flagitioꝵ. Rudis erat
adhuc uiciis & trro criminib ut potesta
espasianꝰ hieme retentꝰItib
atq int̾cluso uentis mari. cũ filio alex.¬
andriã redit. illic uictoriȩ nuntio ple¬
bisq romanȩ cõꝑto ĩ se fauore. ꝓfectio¬
nẽ maturandã cõstituit. ne qͥd absente
se nouaret᷑. Nec tam̃ ĩcuratũ uidex bel¬
lũ reliqͥt. qđ filio qͣsi cõsorti suoꝵ oꝑũ
ac successori cõmittendit̃ putauit. ut
neq romanis ipse deede. nec uidȩis ues.¬
pasianꝰ qu ẽ filiꝰ rep̃sentar&. Executor
gͥ pat̾ni electꝰ triũphi. cũ electa manu
dirigit᷑ titꝰ. pedes egredit᷑. nicopolĩ petit.
ab est ea ciuitas ab alexandria uginti

Expanded text:
uincentium furor interrogationem praeueniret. uincentium furor interrogationem praeueniret. Et quia absens erat Vespasianus, quasi ad interregni uicem Domitianum publicis Mucianus praefecit negotiis, ne qui naeuus deesset rebus secundis. Nondum tamen Domitiano se penitus infuderat libido flagitiorum. Rudis erat adhuc uitiis et tiro criminibus ut potestatibus. Vespasianus hieme retentus atque intercluso uentis mari cum filio Alexandream redit. Illic uictoriae nuntio plebisque Romanae conperto in se fauore profectionem maturandam constituit, ne quid absente se nouaretur, nec tamen incuratum Iudaeae bellum reliquit, quod filio quasi consorti suorum operum ac successori committendum putauit, ut neque Romanis ipse deesset, nec Iudaeis Vespasianus, quem filius repraesentaret. Exsecutor igitur paterni electus triumphi cum dirigitur Titus, pedes egreditur, Nicopolim petit. Abest ea civitas ab Alexandria viginti
Abbreviated transcription (Latin):
ultimȩ dapib referciebat᷑. O bruebat
se uini poculis frequentiorib. ut sen¬
li. Rapit᷑ e coniuuo. trabit᷑ ꝑ multi¬
tudinẽ. ĩsultat᷑ morituro. ĩferunt᷑ ĩur¬
riȩ quas ebriꝰ ñ sentiebat. ĩ media ꝑr¬
mit᷑ urbe. uina simul & sanguinem
fundens. eructans crapulã. Qui si di¬
utius uixiss&. luxuriȩ sũptib & p̃tio
mensarũ romani ĩꝑii opes abligurris.¬
s&c. Deniq octo mensib & quinq dr¬
eb ĩperitauit. & iã roma edacitati eiꝰ
defecerat. N umerata st̃ alia cȩsorũ
supͣ quinqͣginta milia. Sequenti au¬
tẽ die mu¬
tianus & antonius
uix finẽ necandi furentib militib ĩpo¬
suere. eo qđ p̃sũptores cõstituendi ĩꝑii ui¬
tellianos ꝑsequebant᷑. & explorabant pͥ.¬
uatorũ domos. tanta ꝑciti ĩdignatione.
ut cũ de pło aliqͦs metu latentes ĩuesti.¬
gassent. priꝰ qͣsi uitellianos ferirent quã
cognitio ueritatẽ manifestar&s. ut sepius

Expanded text:
ultimae dapibus refarciebatur. Obruebat ultimae dapibus refarciebatur. Obruebat se uini poculis frequentioribus, ut senuli. Rapitur e conuiuio, trahitur per multitudinem, insultatur morituro, inferuntur iniuriae quas ebrius non sentiebat. In media perimitur urbe uina simul et sanguinem fundens, eructuans crapulam. Qui si diutius uixisset, luxuriae sumtibus et pretio mensarum Romani imperii opes abligurrisset. Denique VIII mensibus et quinque diebus imperitauit et iam Roma edacitati eius defecerat. Numerata sunt alia caesorum supra L milia. Sequenti autem die Mucianus et Antonius uix finem necandi furentibus militibus inposuere, eo quod praesumtores constituendi imperii Vitellianos persequebantur et explorabant privatorum domos tanta perciti indignatione, ut cum de populo aliquos metu latentes inuestigassent, prius quasi Vitellianos ferirent, quam cognitio ueritatem manifestaret, ut saepius
Abbreviated transcription (Latin):
duos positꝰ uitelliꝰ ꝓpiorẽ adorit᷑. minꝰ sol¬
licitꝰ de remotiore. plus enĩ ꝓpiora t̾rent
ꝑicula. ĩdignatꝰ q ĩmittit germanos in
capitoliũ qͥ p̃feroces ĩmanitate gentis.
simul numero ualidiores. circũ uenert̃
rebellatricẽ sabini cat̾liã. Int̾fecti ꝓpe
om̃s. Domitianꝰ tam̃ cũ plerisq nobi¬
lĩ dũ germani ad suꝑiora capitoliĩ
nitunt᷑ & a sabino eiꝰq sociis loco pel
lunt᷑. suffragio fugiendi locũ ĩuenit. aut
forte qͥa & ipse malo publico reserua¬
bat᷑ trrannꝰ futurꝰ. S abinũ uitellius
excruciatũ necat. diripiunt᷑ om̃a mir¬
nera oblata capitolio. tẽplũ q incen¬
dit᷑. Post diẽ antoniꝰ ad est. e diuerso
occurrit᷑. Irmo circa urbis munia
cõgressu babito. fusi cȩsiq om̃s uitelli¬
ani. Interea uitelliꝰ epulabat᷑. ne amit¬
ter& moriturꝰ prandiũ. & redundan¬
tiorib ut ĩ extremis sol& mensȩ sibi

Expanded text:
duos positus Vitellios, propiorem adoritur, minus solduos positus Vitellios, propiorem adoritur, minus sollicitus de remotiore plus enim propiora terrent pericula. Indignatusque immittit Germanos in Capitolium, qui praeferoces immanitate gentis, simul numero validiores, circumvenerunt rebellatricem Sabini catervam: interfecti prope omnes. Domitianus tamen cum plerisque nobilium, dum Germani ad superiora Capitolii nitunuffragio, fugiendi locum repperit, aut forte quia et ipse malo publico reseruabatur tyrannus futurus. Sabinum Vitellius excruciatum necat, diripiuntur omnia munera oblata Capitolio templumque incenditur. Post diem Antonius adest, e diuerso occurrit. Trino circa urbis munia congressu habito fusi caesique omnes Vitelliani. Interea Vitellius epulabatur, ne amitteret moriturus prandium, et redundantioribus, ut in extremis solent, mensae sibi
Abbreviated transcription (Latin):
gentos de misiacis militib amisit. qm̃
desꝑatione salutis ulcisci se uolentes tir¬
telliani. ubi circũuentos se uidere
haud incruentã & ipsis antonianis uie¬
toriã cessere. Solutꝰ uinculis cecina
dirigit᷑ ad uespasianũ ab antonio. ibiq
ñ solũ salutis securitate sed etiã p̃mioꝵ
solutione cõsolatꝰ ẽ maculã ꝓditionis.
& ipse cõmendationẽ sibi apud ĩperato.¬
rẽ parare si p̃uenir& aduenientẽ anto¬
niũ uitellii ł exitio ł expulsione. aut
si resister& uitelliꝰ suꝑuenir& antoniꝰ
qͥ iã iãq affuturꝰ audiebat᷑. cõgregat si¬
bi militarẽ manũ ex his ordinib qͥ ro¬
me positi curabant munia uigiliarũ.
occupat nocte & capitoliũ. Plurimi
ad eũ nobiliũ ꝑ diẽ cofluxer e intꝰ qͦ
etiã domitianꝰ uespasiani germano edr¬
tꝰ qͥ metuer& ne in se quasi ĩ uespasiani
neport᷑ uitelliana ultio deriuaret᷑. Init̃

Expanded text:
gentos de Mysiacis militibus amisit: quoniam gentos de Mysiacis militibus amisit: quoniam desperatione salutis ulcisci se volentes Vitelliani, ubi circumventos se videre, haud incruentam et ipsis Antonianis victoriam cessere. Solutus vinculis Cecinna, dirigitur ad Vespasianum ab Antonio; ibique non solum salutis securitate; sed etiam praemiorum solutione consolatus est maculam proditionis. mendationem sibi apud imperatorem parare, si praeveniret advenientem Antonium Vitellii vel exitio, vel expulsione: aut si resisteret Vitellius, superveniret Antonius, qui jam jamque affuturus audiebatur, congregat sibi militarem manum ex his ordinibus qui Romae positi curabant munia vigiliarum, occupat nocte et Capitolium: plurimi ad eum nobilium per diem confluxere, inter quos etiam Domitianus Vespasiani germano editus, qui metuens, ne in se quasi in Vespasiani nepotem, Vitelliana ultio derivaretur; inter
Abbreviated transcription (Latin):
nã. uolentes ultiure ĩiuriã suȩ ꝓlapsi.¬
onis. Sed int̾uenientib centurionibus
& chiliarchis a nece qͥdẽ eiꝰ tẽꝑandũ ra¬
ti. uinctũ iutellio dirigere
parabant. Quo cognito antoni¬
us mouit eos qͦs secũ deduxerat. & ar¬
mis suꝑ defectores irruit. At illi ur¬
so agmine partis diuersȩ. parauerunt
se ad prȩliũ. S ed paulisꝑ ausi resiste.¬
re ubi se cõuertere ut cremonã cõfu¬
gerent. cũ eqͥtib antoniꝰ occurrit. at¬
q om̃s p̃uenit aditꝰ. ne cõfugientes re¬
ciperent᷑. clausosq ante urbẽ int̾fecit:
Cesa illic multitudo maxima. reliqͦs
ĩ ipsã urbẽ ꝑsecutꝰ ꝑemit. Direpta om̃.
Plurimi negotiatores ex aliis locis ad.¬
uenientes. plurimi ĩ colt p̃dȩ causa ne.¬
cati. dũ sua uindicant. Extincta trr¬
ginta milia. & ducenti uiri qͥ aderant
de exercitu uitellii. primꝰ q idenĩ anto¬
nio cognom̃tũ erat quattuor milia quin¬

Expanded text:
nam uolentes ultu ire iniuriam suae prolapsinam uolentes ultu ire iniuriam suae prolapsionis. Sed interuenientibus centurionibus et chiliarchis a nece quidem eius temperandum rati uinctum tamen Vitellio dirigere parabant. Quo cognito Antonius mouit eos, quos secum deduxerat, et armis super defectores inruit. At illi uiso agmine partis diuersae parauerunt se ad proelium, sed paulisper ausi resistere, ubi se conuertere ut Cremonam confugerent, cum equitibus Antonius occurrit atque omnes praeuenit aditus, ne confugientes reciperentur, clausosque ante urbem interfecit. Caesa illic multitudo maxima, reliquos in ipsam urbem persecutus peremit. Direpta omnia, plurimi negotiatores ex aliis locis aduenientes, plurimi incolae pcati, dum sua vindicant. Exstincta triginta millia et ducenti viri, qui aderant de exercitu Vitellii. Primusque id enim Antonio cognomentum erat quatuor millia quin
Abbreviated transcription (Latin):
iã dudũ ꝓbatã. Quando p̃sũpsit de
belli euentu uictoriã secutã. qnͣdo dif¬
fidit ĩ ꝓmptu eͥeͥ qͥd sit futurũ. Neq
uͦ mortẽ suã sibi formidini eͥe̾. sed ex¬
ercitꝰ romani ꝑiculũ. E qđ plus do¬
los. uiris parcȩ iã dispendiũ laudis.
ut uideant᷑ uicti qͥ solent uincere. Sibi cer¬
te cauendũ ne iudicet᷑ illud ñ fortitudr¬
nis sed cuentꝰ fuisse qđ uicerit bello sir¬
ꝑiore. & istud ignauiȩ qđ uictꝰ postea
Nis atq huiꝰ modi sermonib sit.
adduxit in sententiã suã milites. ut se-¬
cũ ad antoniũ ꝑgerent uoluntarii. atq
ei se traderent. Sed ut se hab& uulgi
maxime militaris mobilitas. cõpuncti
st̃ pleriq ꝑ noctẽ ĩ cubilib suis. deser-¬
ti uitellii pęnitentia. ne si suꝑior fie¬
pͥmo cũ obuiis qͥb q. dem cũ om̃ib cõ¬
ferre cȩꝑunt quomͦ erratũ emendarent.
Euaginatis q gladus ĩsiliert̃ suꝑ ecci¬

Expanded text:
iam dudum probatam. Quando praesumsit de iam dudum probatam. Quando praesumsit de belli euentu, uictoriam secutam, quando diffidit, in promtu esse quid sit futurum. Neque uero mortem suam sibi formidini esse sed exercitus Romani periculum et, quod plus dolet uiris, partae iam dispendium laudis, ut uideantur uicti qui solent uincere. Sibi certe cauendum ne iudicetur et illud non fortitudinis, sed euentus fuisse quod uicerit bello superiore, et istud ignauiae quod uictus postea sit. His atque huiusmodi sermonibus adduxit in sententiam suam milites, ut secum ad Antonium pergerent. Voluntarii atque ei se traderent. Sed ut se habet uulgi maxime militaris mobilitas, conpuncti sunt plerique per noctem in cubilibus suis deserti Vitelli paenitentia, ne si superior fieprimo cum obuiis quibusque, dein cum omnibus conferre coeperunt, quomodo erratum emendarent. Euaginatisque gladiis insiluerunt super Caeci