comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
rꝰ prianꝰ quirino filio salutẽ ꝓfide acdeuotione tuȩ quã dño dõ exibes fililam̃i p&isti
uta dinstruendũ te excerperẽ descripturisscĩs quedã capitula ad relegiosã
secte nrȩ disciplinã ꝑtinentiã lectionis diuine suc cinstam diligentiã querens
at animꝰ dõ deditus non longis aut multis librorũ uoluminib: fatig&ur : sederu¬
ditus breuiario p̃ceptorum caelestiũ habeat ad fouendam memoriam suã salubrẽ
& grande compendiũ &quia tibi plenũ dilectionis obsequiũ debeo fieri qđ p&isti
ut laborarem semel n&u semꝑ labores. Quantũ potuit itaq medio critas nr̃a conplec¬
ti collecta sunt a mequedã p̃ceptã dominicã & magisteria diuinaq: eẽ. & facilia
& utilia legendis possint dũ in breui ariũ pauca digesta & uelo cit̃ perleguntꝰ & fre¬
quent̃ iteratur obtote filicarissime semper bene ualere:¬
Debono opere & mmisericordia. IT Inopere & elimosinis &iã si ꝑ mediocritatẽ munus

Expanded text:
CVPRIANVS QVIRINO FILIO SALVTEM. Pro fide ac deuotione tua, quam Domino Deo exhibes, fili carissime, petisti, ut ad instruendum te excerperem de scripturis sanctis quaedam capitula ad religiosam sectae nostrae disciplinam pertinentia, lectionis diuinae succinctam diligentiam quaerens, ut animus Deo deditus non longis aut multis librorum uoluminibus fatigetur, sed eruditus breuiario praeceptorum caelestium habeat ad fouendam memoriam suam salubre et grande conpendium. et quia tibi plenum dilectionis obsequium debeo, feci quod petisti, ut laborarem semel, ne tu semper laborares. quantum potuit itaque mediocritas nostra conplecti, collecta sunt a me quaedam praecepta dominica et magisteria diuina quae esse et facilia et utilia legentibus possint, dum in breuiarium pauca digesta et uelociter perleguntur et frequenter iterantur. opto fili carissime, semper bene ualereDe bono operis et misericordiae. II. In opere et eleemosynis, etiamsi per mediocritatem minus
Abbreviated transcription (Latin):
rexregũ dñs dominantiũ. Itẽ in eugło Cũ uenerit filius hominis inclaritate
sua & om̃s angeli cumeo T unc sedebit inthrono claritatis suae & colligentur
ante eũ omnes gentes & segregabit illas ab inuicẽ quẽ ad modũ pastor segregat
oues ab hedis & statuit oues addex terã suã hedos aut̃ a sinistris. Tunc dix̃rex
eis quiaddexterã suã sunt. Venite bene dicti patris mei ꝑcipite regnũ qđ uobis
paratũ est aborigine mundi .E suriuiem̃ & de distis mihi manducare: Sitiui

Expanded text:
et quod minatur. qui et dicit: cum uenerit filius hominis in claritate sua et omnes angeli cum eo, tunc sedebit in throno claritatis suae et colligentur ante eum omnes gentes, et segregabit eos ab inuicem quemadmodum pastor segregat oues ab haedis, et statuet oues a dextera sua, haedos autem a sinistra. tunc dicet rex eis qui a dextera sua sunt: uenite benedicti patris mei, percipite regnum quod uobis paratum est ab origine mundi. esuriui
Abbreviated transcription (Latin):
hospitẽ : & abduximꝰ: nudũ & uestiuimꝰ Qndo aut̃ teuidimꝰ in firmũ & in carcerẽ
& uenimꝰ adte & respondit rex dic̃ eis. Am̃ di coub̵ quã diufecistis unihoꝵ ex fra
inignẽ a &ernũ quȩ paraũ pat̃ m̃s diabolo & angelis eius: E suriuienĩ & non
dedistis mihi manducare Sitiui & ñ potastis me hospes fui & ñ uisi tastis me nuđ
& ñ uestistisme Infirmꝰ & in carcere : & ñ uenistis adme Tunc respondebt̃ & ipsi di¬
centes. Dñe qndo teuidimꝰ esurientẽ : aut sicientẽ : aut hospitẽ : aut nudũ aut

Expanded text:
utem te uidimus infirmari aut in carcere et uenimus ad te? tunc respondens rex dicet eis: amen dico nobis, quamdiu fecistis uni horum ex fin ignem aeternum quem parauit pater meus diabolo et angelis eius. esuriui enim et non dedistis mihi manducare, sitiui et non potastis me, hospes fui et non abduxistis me, nudus et non uestistis me, infirmus et in carcere et non uenistis ad me. tunc respondebunt et ipsi dicentes: Domine, quando te uidimus esuri
Abbreviated transcription (Latin):
& quando suut quae ante prae dicta sunt sequentur & quae cumq::
ꝓmis sasunt hño ipso polliaente &dicente: Cum autem uiderias haȩc
al&ia & possessio para disi: simiper admissamundo trans seuntem
iam ueniunt iam terrenis cȩlestia & magna paruis & caducis a &ler¬
na succedunt: Quis hic anxi&atis & sollicitudinis locus est quisint̃
haec trepidus & mestus est: nsicui spes & fides de est cius estenior
mortem timere : quiach xp̃m nolitire eius est achxp̃m nollure
qui se noneredat cumxp̃o incipereregnare: Scriptum est
iustumꝰ fide in uere, Siiustus efi & si deuiuis si uor in dm̃ credis
& quod diabulo careas gratularis, Simeondeniq: illeiustus quiuere
iustus suit: quisi deplena di praecepta seruauit. &m & diuinitus
responsum fuiss&l qđ non ante moreretur quã xp̃m uidiss& & xp̃s
xp̃m de quosibi fuerat ante praedistum: Quouiso sciuit socito ẽẽ

Expanded text:
et quando fiunt quae ante praedicta sunt sequentur et quaecumque et quando fiunt quae ante praedicta sunt sequentur et quaecumque promissa sunt Domino ipso pollicente et dicente: cum autem uideritis haec etua laetitia et possessio paradisi nuper amissa mundo transeunte iam ueniunt: iam terrenis caelestia et magna paruis et caducis aeterna succedunt. quis hic anxietatis et sollicitudinis locus est? quis inter haec trepidus et maestus. est nisi cui spes et fides deest? eius est enim mortem timere qui ad Christum nolit ire. eius est ad Christum nolle ire qui se non credat cum Christo incipere regnare. Scriptum est: iustum fide uiuere. si iustus es et fide uiuis, si uere in Deum credis,et quod diabolo careas gratularis? Simeon denique ille iustus qui uere iustus fuit, qui fide plena Dei praecepta seruauit, cum ei diuinitus responsum fuisset quod non ante moreretur quam Christum uidisset et esse iam Christum, de quo sibi fuerat ante praedictum: quo uiso sciuit se cito e
Abbreviated transcription (Latin):
as ost ueritatis errore minus stare fortiter: nec pectoris suidiuinã
ad que muictu robortexerre: Dis simulanda resnon fuit: notacen¬
da quominus quantum nostra medi ocritas sufficit uigore
pleno & sermone de domini ca leltione conceptũ delicatȩmentis
ignauia conprimatur: Et quiho modi & xp̃i esse ian coepitło &
xp̃o dignus ab eatur: Ig nos cere enĩ sedeb& fratres hlectisimi quido
militat: quipositus incelestibus castris diuinaiam spirat ut ad
ꝓcellas & turbines mundi trepidatio nuilla sit nobis nullatur¬
batio quan dohaeo uentura predixerit dñs ꝓiuder uocis hor¬
tatu infiruens & docens & preparans atq. corro borans aeclesiae
suae populum ad omnẽ tolerantiam futurorum bella & fames
& terre motus & pestilentias perlo casingula exurgere prae¬
nunciauit &cecinit: &ne in opinatus nos & nouus re ium infes¬
tantium metus quate & magis ac magis in nouissimis temporibus
aduersa crebres cere ante premonuit : Fiunt ec cȩ quae dicta sunt

Expanded text:
gis est, ueritatis errore minus stare fortiter nec pectoris sui diuinum adque inuictum robur exerere, dissimulanda res non fuit nec tacenda, quominus quantum nostra mediocritas sufficit uigore pleno et sermone de dominica lectione concepto delicatae mentis ignauia conprimatur et qui homo Dei et Christi esse iam coepit Deo et Christo dignus habeatur. Agnoscere enim se debet, fratres dilectissimi, qui Deo militat, qui positus in caelestibus castris diuina iam sperat, ut ad procellas et turbines mundi trepidatio nulla sit nobis, nulla turbatio, quando haec uentura praedixerit Dominus prouidae uocis hortatu instruens et docens et praeparans adque corroborans ecclesiae suae populum ad omnem tolerantiam futurorum: bella et fames et terrae motus et pestilentias per loca singula exurgere praenuntiauit et cecinit, et ne inopinatus nos et nouus rerum infestantium metus quateret, magis ac magis in nouissimis temporibus aduersa crebrescere ante praemonuit. fiunt ecce quae dicta sunt,
Abbreviated transcription (Latin):
us liberabimur ꝑ illum ab ira: Cuius puxatem &lementiũ cogitantes ñ a cerbiadeo.
nec duri nec fouendis fratribus in uncem essedebemus sed dolore cum dolentibus
xcum flentib: flere & eoquantũ possumus auxilio & solatio nostrȩdilectionis
erigere: nec adeo inmites & ꝑtinaces ad eorum duritĩ raundendã. Nec iterũ remis¬
si & faciles ad cõmunicationem timerelaxandam iac&. eccesauenis frat̃ ab aduersario
inacio uul nerctus indediabulus conatꝰ ocei derequem uulnerauit: hin cxp̃shortatur
nc in totum peruat queredemit: Cuideduobus ad sistimusenĩ cuius partibus stam̃ utrũ

Expanded text:
us eliberabimur per illum ab ira. Cuius pietatem et clementiam cogitantes, non acerbi adeo us eliberabimur per illum ab ira. Cuius pietatem et clementiam cogitantes, non acerbi adeo nee duri nec m fouendis fratribus inhumani esse debemus, sed dolere cum dolentibus et cum flentibus flere, et eos quantum possumus auxilio et solacio nostrae dilectionis erigere, nec adeo inmites et pertinaces ad eorum paenitentiam retundendam nec iterum soluti et faciles ad communicationem temere laxandam. iacet ecce saucius frater ab aduersario in acie uulneratus. inde diabolus conatur occidere quem uulnerauit, hinc Christus hortatur ne in totum pereat que
Abbreviated transcription (Latin):
minus ꝑspeximus iudici. & seruorum penitentiȩ. dñs emendat dũ tam̃ non memi¬
nisse. frat̃ debeamus scriptũ esse frater fratrem a diuuans ex altabitur: & aposto¬
lũ quoq dixis se incontem platione. habentes unus quisq: ne & uostẽptemini alterutrũ
onera sustinere & sic a dimplebis legem xp̃i. Ite qđ suꝑbus redarguens & ad rogan¬
tiã frangens in epistola sua ponat & qui seputat stare uideat necadat. & inalio loco
dicat : tuquis ẽs quiuidicas alienũ seruũ. dñosuostat aut cadit. stalit autem. potense
enimds̃ iterum stabiliri eum: Iohannes quoq: iħ mxp̃m dnm̃nrm̃ aduocatum & dep̃
catio propeccatis nostris probat dicens: filiolimei ista scribo uobis nedelinqu&is. &¬
tio ꝓdelictis nr̃is. Et paulus quoq: a postolus incpistala suac posuit Sicum adhuc pec¬
catores essemus xp̃s pronobis mortuus est: multomagis nunc iustificati in sanguine illi¬

Expanded text:
minus perspeximus iudicet et seruorum sententiam Dominus emendet, dum tamen nos memiminus perspeximus iudicet et seruorum sententiam Dominus emendet, dum tamen nos meminisse, frater, debemus scriptum esse. frater fratrem adiuuans exaltabitur, et apostolum quoque dixisse: in contemplatione habentes unusquisque, ne et uos temptemini, alterutrum onera sustinete, et sic adinplebitis legem Christi, item quod superbos redarguens et adrogantiam frangens in epistula sua ponat: et qui se putat stare, uideat ne cadat, et alio in loco dicat: tu quis es qui iudicas alienum seruum? domino suo stat aut cadit. stabit autem: potens est enim Deus stabiliecatorem pro peccatis nostris probet dicens: filioli mei, ista scribo uobis ne delinquatis: et est deprecatio pro delictis nostris. et Paulus quoque apostolus in epistula sua posuit: si cum adhuc peccatores essemus, Christus pro nobis mortuus est, multo magis nunc iustificati in sanguine illi
Abbreviated transcription (Latin):
ab aecles icodure & crudelit̃ se gregatus ad gentiles seuices & secula riades deria conuertat
ł adheriicos & scismaticos reiectus ab acclesic transecet : tibi & sioccisus propternom̃
post modũ fuerit : extra xlesicm constitutds: & ab unitate atq a caritate diuisus.
coronari inmortem non poterit: Cideo placuit fr̃ hmñe examinatis causis singu¬
sis apud inferos non est. nec adpȩnitentia in quis a no compelli potest si fructus
Siuero anteꝓlium infirmitas urserit. consolatio pacis x cõmunicationis abscedit:
Neq emĩp̃iudi camꝰ dño iudicaturo quominus sipenitentic̃ plencẽ & iustã peccatiuis inue¬
nerit : Tunc ratum faciat qđ a nobis fuerit hicstatutum: Si uero non aliquis peniten¬
tiȩ simulationedeluserit. ds̃ qui ñ deridetur : & quicorhominis intuxur. dehisquȩ nos

Expanded text:
ab ecclesia dure et crudeliter segregatus ad gentiles se uias et saecularia opera conuertat ab ecclesia dure et crudeliter segregatus ad gentiles se uias et saecularia opera conuertat uel ad haereticos et schismaticos reiectus ab , ecclesia transeat, ubi etsi occisus propter nomen postmodum fuerit extra ecclesiam constitutus et ab unitate adque a caritate diuisus coronari in morte non poterit —: et ideo placuit frater carissime, examinatis causis singusis apud inferos non est, nec ad poenitentiam quis a nobis compelli potest, si fructus si uero ante proelium infirmitas urserit, cum solacio pacis et communicationis abscedit. Neque enim praeiudicamus Domino iudicaturo quo minus si paenitentiam plenam et iustam peccatoris inuenerit, tunc ratum faciat quod a nobis fuerit hic statutum. si uero nos aliquis paenitentiae simulatione deluserit, Deus qui non deridetur et qui cor hominis intuetur de his quae nos
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianos autem &philoso phos plurimum distat: ex cũ apostolusdicit: uidexenequis
uos depreendecur persfilosophiaem & ineenem fallaciem utan dec sunt qͣuirt̃
dedi dementie uemiun sod defilosophiȩ durioris prȩ sumptione descendunt: Demorse
autelegs soripturis ditum & fuit morses homolenis nitus. & dñs in euang eliosuo
dici : estotemiscricor des quomodo & pateruester misertus ẽuestri & iterum
nonest opur sanis medicus. sedmalehabentibus: quac̃ potest ex ercere medicinã
quidicit. eͦso solus curo quibus medicus necessarius nonest: opemnostrorminede¬
lcm nostram: uulnercgis & hibere debemus: Nec putemus mortuos es se
sed magis sem animes iaccrecos quos ꝑ sequdationesunesta sauciatuꝰis uidemusiquis
in totũ motui essent : Num quc̃ decisdem post modũ & confessores & martyres fi
penitentiȩ robor armatur. quod armari t̃poterit siquis desperatione deficiat .. si

Expanded text:
ianos autem et philosophos plurimum distat. et cum apostolus dicat: uidete ne quis uos depraedetur per philosophiam et inanem fallaciam, uitanda sunt quae non de Dei clementia ueniunt, sed de philosophiae durioris praesumptione descendunt. de Moyse autem legimus in scripturis dictum: et fuit Moyses homo lenis nimis. et Dominus in euangelio suo dicit: estote misericordes, sicut et pater uester misertus est uestri. et iterum: non est opus sanis medicus, sed male habentibus. quam potest exercere medicinam qui dicit: ego solos sanos curo, quibus medicus necessarius non est\'. opem nostram, medellam nostram uulneratis exhibere debemus. nec putemus mortuos esse, sed magis semianimes iacere eos quos persecutione funesta sauciatos uidemus: qui si in totum mortui essent, numquam de isdem postmodum et confessores et martyres fiede paenitentia robur armatur, — quod . armari non poterit, si quis desperatione deficiat, si
Abbreviated transcription (Latin):
a postolus dixit: dataest mihi omnes potestas incelo & interras: Iteergo¬
aribulare uolumus a preceptis ac monitis eius non recedimus agentes gra¬
tius qd di istrut in futurum quidfecere tebeamus depreterito ignos
et u eiacedsim plicter erraiumus. & quaiam secundus enus aouentus nos
eo propinquat migis ac anagis benignaenis & larga dignatio cor diute

Expanded text:
apostolos dixit: data est mihi omnis potestas in caelo et in terra. ite ergoambulare uolumus, a praeceptis et monitis eius non recedamus agentes gratias, quod dum instruit in futurum quid facere debeamus, de prcit quod simpliciter erravimus. Et quia jam secundus ejus adventus nobis appropinquat, magis ac magis benigna ejus et larga dignatio corda nostra
Abbreviated transcription (Latin):
Nuiduis laboriosam castitatem : in conuncts & maritatis
indiuiduam caritatem facit : Humiles in ppos peris: maduersis fortes
contra in uirias & contumelias mites: Doc& delinquentibus cito ignos¬
cere suipsedelinquit: diu & multum rogare: crem tationes xpugnat
persecutiones tolerat passiones & mar trria consũniati
psa est quesi denostre fundamenta sirmiter ponit: ipsa est que mcre¬
menta spei sublimetur ꝓuehit ipsa actum diligit ut tenere possi¬
mus uiã xp̃i dũ pereius tollerantiũ gradimur: Ipsa efficit ut ꝑ¬
seueremus filiidĩ dumpacientiam patris imiamur. Et qm̃plu

Expanded text:
in uiduis laboriosam castitatem, in coniunctis et maritatis in uiduis laboriosam castitatem, in coniunctis et maritatis indiuiduam caritatem. facit humiles in prosperis, in aduersis fortes, contra iniurias et contumelias mites. docet delinquentibus cito ignoscere, si ipse delinquas, diu et multum rogare. temptationes expugnat, persecutiones tolerat, passiones et martyria consummat. ipsa est quae fidei nostrae fundamenta firmiter munit. ipsa est quae incrementa spei sublimiter prouehit. ipsa actum dirigit, ut tenere possimus uiam Christi, dum per eius tolerantiam gradimur. ipsa efficit ut perseueremus filii Dei, dum patientiam patris imitamur. Et qu
Abbreviated transcription (Latin):
& bonis pacientiae : & in pacientiae malis diligenter expensis.
pacienciam ꝑ quamin xp̃omanenꝵ & uenire cum xp̃o ad
dm̃ pos sumus plena obseruatio neteneomus: Que copiosa & muli¬
pl&x non angustosine conluditur: nec breuibis terminis coertelur
late patunt pacientie uirtus : & ubertas eius & largitas de unius qui¬
demnominis fon ꝓficis cetur : Sed &xundantibus uenis permulta glo¬
riaũ intinere diffunditur. Nec perficere aliquid in actibus nofłis
potest ad cum sũ mandam laudem insiinde consummationis accipi¬
at firmitatem paciena est. que nos dõ & commendat & ser¬
uat ipsa est queiram temperat : qui lin guam frenat que men¬
cem gubernat : pacẽ custodit : disci plinã regit libi dinis impetum
frangit tumoris iuolentiam premit : incendium simultatis &¬
tinguit: coer c& potentiam diuitum: ino piam paupe¬
rum resoua tuetur inuir ginibus beatam in tegritatem

Expanded text:
et bonis patientiae et inpatientiae malis diligenter expensis et bonis patientiae et inpatientiae malis diligenter expensis patientiam per quam in Christo manemus et uenire cum Christo ad Deum possumus, plena obseruatione teneamus: quae copiosa et multiplex non angusto fine concluditur uel breuibus terminis coercetur. late patet patientiae uirtus et ubertas eius et largitas de unius quidem nominis fonte proficiscitur, sed exundantibus uenis per multa gloriarum itinera diffunditur, nec proficere aliquid in actibus nostris potest ad consummandam laudem, nisi inde consummationis accipiat firmitatem. patientia est quae nos Deo et commendat et seruat: ipsa est quae iram temperat, quae linguam frenat, quae mentem gubernat, pacem custodit, disciplinam regit, libidinis impetum frangit, tumoris uiolentiam conprimit, incendium simultatis extinguit, coercet potentiam diuitum, inopiam pauperum refouet, tuetur in uirginibus beatam integritatem,
Abbreviated transcription (Latin):
dema ioribus adminora discondit primatossuos ꝑ in pacientiã
lentis amisit : qui iudaicus populus cirtabeneficia diuina per¬
fidus & ingratus non ne quod a dũ primũ recessit in pacientia
crimen fuit cũ morsi cum dõ cumlo quentis moras non possit
ferre ꝓsanos ds ausus est postulare: tit ianeris suiduces nuncu¬
par& capud bubulum & terrefiẽ sigmentum: Necum quam ab
oadem d in pacienti a difticit: Quominus sem ꝑ s. docilitatis
& diuine dominationes in paciens ꝓphetassuos . & uifius quos¬
que ꝑ em̃ do ad crucem quo que & sanguinem dñ ꝓsilir&.
N pacientia eñ In ec desia hereticos facit & adiudeoruosi¬
litudinem contra xp̃ipacem & caritatem rebelles ad hostilia
& suriosa odia con pell&. & nelongũ sit singulare censere:
omnia omnino que pacientia operibus suis aedificat. adglo¬
riam in pacientia destruit ad ruinam: Qua re sr̃s dilesti simi

Expanded text:
de maioribus ad minora descendit, primatus suos per inpatientiam de maioribus ad minora descendit, primatus suos per inpatientiam lentis amisit. quid Iudaicus populus circa beneficia diuina perfidus et ingratus nonne quod a Deo primum recessit inpatientiae crimen fuit? dum Moysi cum Deo conloquentis moras non potest ferre, profanos deos ausus est postulare, ut itineris sui duces nuncuparet caput bubulum et terrestre figmentum, nec umquam ab eadem inpatientia destitit quominus semper docilitatis et diuinae administrationis impatiens prophetas suos et iustos quosque perimendo ad crucem quoque et ad sanguinem Domini prosiliret. inpatientia etiam in ecclesia haereticos facit et ad Iudaeorum similitudinem contra Christi pacem et caritatem rebelles ad hostilia et furiosa odia compellit. et ne longum sit singula recensere, omnia omnino quae patientia operibus suis aedificat ad gloriam inpatientia destruit ad ruinam. Quare, fratres dilectissimi,
Abbreviated transcription (Latin):
quo minus illas interangustias & pressuras di benediotio iusturice
pacientia predicetur gobias quoque postiustiae & niseridordiae
suae opera magnifica luminũ amis sio ne temptatus qua ntã pacienter
cecnatem ꝑ tillit intantum gan diter dm̃ pacientie lou de pro meruit
aqrut mal gissrs̃ dilestisi mi. pacientiae bo num luceat. quid mali
& oontrario in pacientia in port& consideremus: Nam ut pa
in quo halitat & man&xp̃s paciens inuenitur: Ita in patiens
sẽ ꝑ & istit cuus mentem dabuline quitiae possedit &xor diade
niq ipsa uideamus: diabulus hominem adimaginem di faltũin pa¬
cientertulit : in de & periit primus & ꝑdit: Adam contia celefte
praeceptum cibi l&alis in paciens in ortem cecidit: noc accep¬
tum duunitus gratiam pacientiã custoch & seruauit &ia fragẽ
camper imoꝵa. sacrisicu eius & muneris in patiens fuit : & quodesau

Expanded text:
quominus inter illas angustias et pressuras Dei benedictio uictrice quominus inter illas angustias et pressuras Dei benedictio uictrice patientia praedicetur. Tobias quoque post iustitiae et misericordiae suae opera magnifica luminum amissione temptatus in quantum patienter caecitatem pertulit in tantum granditer Deum patientiae laude promeruit. Adque ut magis, fratres dilectissimi, patientiae bonum luceat, quid mali e contrario inpatientia inportet consideremus nam ut patiin quo habitat et manet Christus patiens inuenitur, ita inpatiens semper existit cuius mentem diaboli nequitia possedit. exordia ipsa denique uideamus. diabolus hominem ad imaginem Dei factum inpatienter tulit: inde at perit primus et perdidit. Adam contra caeleste praeceptum cibi letalis inpatiens in mortem cecidit nec acceptam diuinitus gratiam patientia custode seruauit, et ut fratrem Cain perimeret sacrificii eius et muneris inpatiens fuit, et quod Esau
Abbreviated transcription (Latin):
atibus uid nerũ do anissione carorũ, Nec alium magis uiiustos
discer uit & iustos: quã quod in aduersis perim pacientiam queri¬
tur ablas phemat iniustos. Pacientiaiustus ꝓ batur sicut seriprũe¬
udolo re sustine: & in humilitate tua pacientiã habe Qm̃ in igno
ꝓbatur aurum & argentum sc̃ ssob o gaminatis est &ꝓbatus
& ad sũ mum fastigium laudis pacientiae uirtute ꝓuestus:
ro se sobolis orlitas inrogatur diues incensudñs & in liberis pater
ditios neo dñs repente necpat̃ est: Acce dtiudnerum uastitas
& tabes centes acfluentes artus uermiũ quoq: id ax poena consumit
acneqiđ omnino sema ner& : Quod non iob in suiftempta tionibus xpe¬
riretur armat diaba ius & uxorem illic antiquo nequitiae suae usus
in genio quasiomnes ꝑmulierem decipere poss& & sallere quod fecit.
in origine Nec tamen icobgraubus & densis conflotatio nibus siangitꝰ

Expanded text:
atibus uulnerum, de amissione carorum. nec aliud magis iniustos atibus uulnerum, de amissione carorum. nec aliud magis iniustos discernit et iustos quam quod in aduersis per inpatientiam queritur et blasphemat iniustus, patientia iustus probatur, sicut scriptue tua patientiam habe, quoniam in igne probatur aurum et argentum. Sic Iob examinatus est et probatus et ad summum fastigium laudis patientiae uirtute prouectus. rosae subolis orbitas inrogatur: diues in censu dominus et in liberis pater ditior nec dominus repente nec pater est. accedit uulnerum uastitas et tabescentes ac fluentes artus uermium quoque edax poena consumit. ac ne quid omnino remaneret quod non Iob in suis temptationibus experiretur, armat diabolus et uxorem illo antiquo nequitiae suae usus ingenio, quasi omnes per mulierem decipere posset et fallere, quod fecit in origine. nec tamen Iob grauibus et densis conflictationibus frangitur
Abbreviated transcription (Latin):
demaris turbinibus & ces sit & tranquillus aclenis in por
tuxp̃i esseiam coepit : Nec irã neo dis cordiam deb& in¬
trapectus admittere cui nec malum ꝑmalo reddere liceat
nec odisse necnon aduaria quo que carnis in cõmo¬
da & crebros corporis duros que cruatos : quib: cotoidie
hu manum genus fatigatur : & quatitur pacientia nc¬
cessaria est: Nam cum illa prima trans gressio p̃cepti
firmitas corporis cũ in mortalitate disces serit: & cum
morte in sirmitas uenerit : Neo possit firmitas recepi:
nisi cum recepta in mortalitas fuerit o port& in hacfra¬
gilitate atq in firmitate corpore a luctari sõper & c̃¬
gre di quaeluctatio & congues sio non nisi pacienti ae
potest uirib: sustinere: &xaminandis aut̃ nobis at qre plo¬
randis diuer sis̃ in pretant do lores & muilti plox temptatio numquali¬
tas in rogaur doniasturis faculatum dearoribus febrium decrti¬

Expanded text:
de maris turbinibus excessit et tranquillus ac lenis in portu de maris turbinibus excessit et tranquillus ac lenis in portu Christi esse iam coepit, nec iram nec discordiam debet intra pectus admittere cui nec malum pro malo reddere liceat nec odisse. Nec non ad uaria quoque carnis incommoda et crebros corporis durosque cruciatus quibus humanum genus cottidie fatigatur et quatitur patientia necessaria est. nam cum in illa prima transgressione praecepti firmitas corporis cum immortalitate discesserit et cum morte infirmitas uenerit nec possit firmitas recipi nisi cum recepta et immortalitas fuerit, oportet in hac fragilitate adque infirmitate corporea luctari semper et congredi, quae luctatio et congressio non nisi patientiae potest uiribus sustineri. examinandis autem nobis adque explorandis diuersi inportantur dolores et multiplex temptationum qualitas inrogatur de iacturis facultatum, de ardoribus febrium, de cruci
Abbreviated transcription (Latin):
Quod iactum uidemus instephano quicũ a iudeis ut & lapidbus nc¬
retur non sibi uindicia sed interfeliorib: ueniã postulabat dcens
Dñ onestuas illis hoc pec catum: Sic esse oporauit primũ maris¬
remxp̃i qui mar trras socituras gloriosa morte precurrens
non tantum predicatur es s& domini cae passio nis: sed & pacien¬
tis sime lenitatis imitatur: quid dicam deira de discordia desi¬
mulatione quȩ in xp̃iano esse non deb& sic pacientia in pecato
re & haeo illiclo cũ habere non possunt: aut siadre tempta¬
uerint &x quo & clusa discedunt ut domicilium pacificũ perse¬
uer& in corde s ubi dm̃ pacis delect&r habntare mo pos
deniq: a postolus & doc& dicens noli te contristare sp̃m sem
dimquos signatiestis indiem redẽtionis om̃a maritudo &i ra
& in dignatio & clamor &blas plemia  auferuntur a uobis
Si em̃ xp̃i anosa furore & contentionne caunauntarquamis

Expanded text:
quod factum uidemus in Stephano, qui cum a Iudaeis ui et lapidibus necquod factum uidemus in Stephano, qui cum a Iudaeis ui et lapidibus necaretur, non sibi uindictam sed interfectoribus ueniam postulabat dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. sic esse oportuit primum martyrem Christi qui martyras secuturos gloriosa morte praecurrens non tantum praedicator esset dominicae passionis sed et patientissimae lenitatis imitator. quid dicam de ira, de discordia, de simultate, quae in christiano esse non debent? sit patientia in corde, et haec illic locum habere non possunt, aut si adire temptauerint, cito exclusa discedunt, ut domicilium pacificum perseueret in corde, ubi Deum pacis delectet habitare. admonet denique apostolus et docet dicens: nolite contristare Spiritumo signati estis in diem redemptionis. omnis amaritudo et ira et indignatio et clamor et blasphemia auferatur a uobis. si enim christianus a furore et contentione carnali tamquam
Abbreviated transcription (Latin):
te loqueretur to lerantiam illi & pacientiam iuxit : caritas inquid
magna nima est : caritas bonigna caritas none mulatur non inflatur
non inritatur non cogit& malum omnia diligit omnia credit omni
sperat: omnia sustin& ostendit in deilla perseuerare cenaciterposse
quod nouerit omnia sustinere : &aliolo co. Sustinentes in quit inuicem
bauit nec unitatem seruareposse nec pacẽ: nisi sẽ inuicem sr̃s
mutua tolerantia foueant. & con cordie uinculum pacienti&
intercedende sustodiant: quid deinde ut non iures neque male¬
dicas ut tua ablata non repetas ut accepta a lapa alterã maxillam
uerberanti prebeas: ut fratri inte peccanti non tantũ septu aginta¬
& septem sed omnia omnino pec cata dimittas ut diligas inimi¬
costuos ut ꝓ aduersariis & persecuitoribus precem facias
oterisfae ista perferre : nisi pacientiae & tolerantia esirnitate :

Expanded text:
te loqueretur, tolerantiam illi et patientiam iuncxit. caritas, inquit, te loqueretur, tolerantiam illi et patientiam iuncxit. caritas, inquit, magnanima est, caritas benigna est, caritas . non aemulatur, non inflatur, non inritatur, non cogitat malum, omnia diligit, omnia credit, omnia sperat, omnia sustinet. ostendit inde illam perseuerare tenaciter posse, quod nouerit omnia sustinere. et alio loco, sustinentes, inquit, inuicem nctione pacis. probauit nec unitatem seruari posse nec pacem, nisi se inuicem fratres mutua tolerantia foueant et concordiae uinculum patientia intercedente custodiant. Quid deinde, ut non iuras neque maledicas, ut tua ablata non repetas, ut accepta alapa et alteram maxillam uerberanti praebeas, ut fratri in te peccanti non tantum septuagies septies sed omnia omnino peccata dimittas, ut diligas inimicos tuos, ut pro aduersariis et persecutoribus precem facias, poterisne ista perferre nisi patientiae et tolerantiae firmitate ?
Abbreviated transcription (Latin):
bonacusto dit: sed & repellit aduersa. Sp̃u sco fauons & caelestibus aodi¬
umis coberens contra facta carnis & corporis: quibus anima xpugnatꝰ
tis ut depau cis intellegantur &c&era adulterium fraudis homicidium
morta lo crimen est: Sit fortis & stabilis incoꝵdepacientia & nec adulte¬
rio sc̃ĩfi catum coꝵpus, & di templum polluitur nec iustiae dicata
in nocentia contagione fraudis inficitur nec post gustatam cucharistiam
munus gladio & cruore maculatur: caritas fraternitatis uinculũ
est sundam̃ tum pacis tenacitas. ac firmitas unitatis quae & spe &fi¬
de maior est.. Qua e o pera & martrria precedit : quae nobis cũ seper
a &erna apud dm̃ in regnis caelestibus permanebit, tolle illi paciaentiam
& de solata non durat, ꝙ olle sustinen di tolerendi quae subtantiam.¬
& ncllus radicibus ac uiribus perseuerat a posto lus deniq: dũ de carita¬

Expanded text:
bona custodit, \'sed et repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caelestibus ac dibona custodit, \'sed et repellit aduersa. Spiritui sancto fauens et caelestibus ac diuinis cohaerens contra facta carnis et corporis quibus anima expugnatutis, ut de paucis intellegantur et cetera. adulterium, fraus, homicidium mortale crimen est. sit fortis et stabilis in corde patientia, nec adulterio sanctificatum corpus et Dei templum polluitur nec iustitiae dicata innocemanus gladio et cruore maculatur. XV. Charitas fraternitatis vinculum est, fundamentum252 pacis, tenacitas ac firmitas unitatis, quae et spe et fide major est, quae et opera et martyria praecedit, quae nobiscum semper aeterna apud Deum in regnis coelestibus permanebit. Tolle illi patientiam, et desolata non durat. et nullis radicibus ac uiribus perseuerat. apostolus denique cum de carita
Abbreviated transcription (Latin):
quodẽe coepimus &dosperamus & credimus dorepsentante capiamus
Deniq aliolo co idem a postolus iustos &operanter & diuini fenoris increm̃to
cae lestes thesaurus sibi condentes ut pacientes quo sint incruit & doc& di¬
cens. Ergo dum tempus habemus opere murquodbonumost ado uñs:
Maxi me uero ad domesticos fidei: Bonumautem facientes ñ deficiamus tempo¬
re enĩ suo m&imus. Ad mon& nequis in paciens in operatione dosici at
nequis in paciens temptationibus aut a uocatus aut uictus in me dio
laudis & gloriae Iinere desistat. & pereant preterita dũ quo
coeperant desista nt es se perfecta sicut scriptũ est: Iustitia iusti
non libera uit eum. Inquocumq die exerraberit & iteru mtene
qđ habes: ne alius accipiat coronãtuã que uox ad hortatur facienter
& fortiterper seuerare . ut quid coronã laude iã ꝓximanititur duran¬
te pacientia coro netur: Pacientia autem sr̃s dilestisimi non tantuo

Expanded text:
us et quod speramus et credimus Deo repraesentante capiamus. denique alio in loco idem apostolus iustos et operantes et de diuini faenoris incremento caelestes sibi thesauros recondentes ut patientes quoque sint instruit et docet dicens: ergo dum tempus habemus, operemur quod bonum est ad omnes, maxime uero ad domesticos fidei. bonum autem facientes non deficiamus: tempore enim suo metemus. admonet ne quis inpatiens in operatione deficiat, ne quis temptationibus aut auocatus aut uictus in medio laudis et gloriae itinere desistat et pereant praeterita, dum quae coeperant desinunt esse perfecta, sicut scriptum est: iustitia iusti non liberabit eum in quocumque die exerrauerit, et iterum: tene d habes ne alius accipiat coronam tuam. quae uox adhortatur patienter et fortiter perseuerare, ut qui ad coronam laude iam proxima nititur durante patientia coronetur. Patientia autem, fratres dilectissimi, non tantum
Abbreviated transcription (Latin):
cauere atq innoticiã tuã debesfestinato statĩ quas i magna aut metuenda ꝑferri: etexime
quando & fotunat in omeniã satisnosse : quiest unus exquinq: presbiteris i ã pridẽ deecdesia
priore anno adtelit teras fecerunt. Ite felicissimi signiferũ seditionis recognosceres qui  ipseor
hnsdem coepiscoporu nr̃orũ factis adte pridem litteris continentur : Quinontantũ abhis isti abstent
sed e& abste illonuꝑde ȩcdescapulsus est: Cũ hec in noticiãtuã eẽ confidere & ꝓcerto erere memoriȩ
&disciplinȩ tuȩ scirem : necessarium nom putaui celeriter : & urguenter hereticorũ tibi inepties nun¬
tundas : neq eni ad catholicȩ & ȩc desiȩ maiestatẽ parit̃ ac dignitate ꝑtinere deb& quiapud sebȩreticorũ

Expanded text:
eret per nos festinato statim quasi magna aut metuenda perferri; maxime quando et Fortunati nomen jam satis nosses, qui est unus ex quinque presbyteris jam pridem de Ecclesia priore anno ad te litteras fecerunt: item Felicissimum signiferum seditionis recognosceres, qui et ipse in iisdem coepiscoporum nostrorum factis ad te pridem litteris continetur: qui non tantum ab iis istic abstentus, sed et abs te illic nuper de ecclesia pulsus est. cum haec in notitia tua esse confiderem et pro certo haerere memoriae et disciplinae tuae scirem, necessarium non putaui celeriter et urgenter haereticorum tibi ineptias nuntiandas. neque enim ad catholicae ecclesiae maiestatem pariter ac dignitatem pertinere debet qui
Abbreviated transcription (Latin):
satis uel dehereticis amplius quaquinq pseudo ep̃inonsuerunt. quicart hagine uenerint: ce fartunatũ

Expanded text:
ficatis vel de haereticis amplius, quam quinque pseudoepiscopi, non fuerint qui Carthaginem venerint, et Fortunatuficatis vel de haereticis amplius, quam quinque pseudoepiscopi, non fuerint qui Carthaginem venerint, et Fortunatu
Abbreviated transcription (Latin):
significauit tibi frater uenissah artaginẽ priuatũ ueterẽ hereticũ : cũ in lã besitana colonico
ante multosfere annos obmulta & grauia delicta: non aginta ep̃orũ sententia condempnatum:¬
ete sctunatũ stũ sibipseudo ep̃m dgnũ collegiosuofecit : Venerat exia cũillo & felex que ille extmȩcclȩscã
ierere pseudo ep̃orũ odimconstituerat : sed &iouinus & ineximus comites cũ priuato heretico ad fuerant
Obne fandas acrificia & crimina n seprobat asententia nouẽ collgarũ nr̃orũ condepnati: Et ite rato quaq
quin ontantũ in ꝑsecutione ipsececidit : sed & meximã partẽ plebis suȩ sacrilega psiasio ne deiecit
huquinq cũ paucis łsacrificantes ł malesibi consti fertunatũ sibipseudo ep̃m coapta uerunt : ut¬
criminibus in unũ conuenientib: talis e& scilic& recc quale s illiqui reguntur : hinc iã & cetera

Expanded text:
 autem significaui tibi, frater, uenisse Charthaginem Priuatum ueterem haereticum in Lambesitana colonia  autem significaui tibi, frater, uenisse Charthaginem Priuatum ueterem haereticum in Lambesitana colonia ante multos fere annos ob multa et grauia delicta nonaginta episcoporum sententia condemesset, Fortunatum istum sibi pseudoepiscopum dignum collegio suo fecit. Venerat etiam cum illo et Felix quidam, quem in haeresi pseudoepiscopum olim constituerat. sed et Iouinus et Maximus comites cam Priuato haeretico adfuerunt. ob nefanda sacrificia ei crimina in se probata sententia nouem collegarum nostrorum condemnati et iterato quoque qui non tantum in persecutione ipse cecidit. sed et maximam partem plebis suae sacrilega persuasione deiecit. hi quinque cum paucis uel sacrificatis uel male sibi consciis Fortunatum sibi pseudoepiscopucriminibus in unum consentientibus talis esset scilicet rector, quales illi qui reguntur. XI. Hinc jam et caetera
Abbreviated transcription (Latin):
& chisinaticorũ moliat᷑ auditia : Nã & patrẽ nouationim aximũ presbiterũ nuper
anouatia nomaximũ legatũ missũ : atq a nr̃a cõmunacationereiectũ nuncstic sibi fecis sepseudo e p̃ordr̃:
Nec tam̃ deboctibiscripserã quandohȩ cominia contẽpnat᷑ anobis : & miserĩtibi nomina prex ime
ep̃orũstio constitutorũ qui integri&sani inȩo desiacatholica fratribus presunt : Quodutiq ideode
Etscirestũ. & college nostri quibus scriber& lit teras mutuo :  & a quibus aecipere optater&:
Siquis autẽ pret̃ hos quos in epistola nrã cõplexi sumꝰ: scribere uobis auder&. sciretis eũ uel sacrifitio¬
mihominis & clericiperfelicianũ acholitũ que cũperseo collga nr̃amiseras int̃ cetera que bi notitũ tĩã
ꝑgerenda hincfuerant &ĩ defatunto istotibi scripsi. Sed dũistefelic inis frat nr̃ ueluentor tardit̃ :
uel accipiendis alisepistolis a nobis detinecur: felic issimoa duos properante prȩuentius est:

Expanded text:
rs Nouatiani Maximum presbyterum nuper ad nos a Nouatiano legatum missum adque a nostra communicatione reiectum nunc istic sibi fecisse pseudoepiscopum dicitur. nec tamen de hoc tibi scripseram, quando haec omnia contemnantur a nobis et miserim tibi proximeoporum istic constitutorum, qui integri et sani in Ecclesia catholica fratribus praesunt. Quod utique ideo d compendium fieret, et scires, tu et collegae nostri, quibus scribere, et litteras mutuo a quibus vos accipere oporteret: si quis autem praeter hos, quos epistola nostra  Non exstat  comi hominis et clerici per Felicianum acoluthum, quem cum Perseo collega nostro miseras, inter cetera quae in notitiam tuam perferenda hinc fuerant etiam de Fortunato isto tibi scripsi. sed dum istic Felicianus frater noster uel uento retardatur uel accipiendis aliis epistulis a nobis detinetur, Felicissimo ad uos properante praeuentus est.
Abbreviated transcription (Latin):
reueniam possint delictorum suorũ
sisanguinemoccis ixp̃i baptis moei:ab¬
luerint. Et maecdesiam eius transeun¬
tes prȩceptiseius obtemperauerint:
xabopeccataur̃a cũ & tenderitismanus¬
ur̃as auertam faciem a uob. Et simulti¬
plicaueritis precesnon& audiam uos
manus enim urã e sanguinaep lenesunt
Lauamini& mundiestote auferteneꝙ¬
& quirite iuditium conseruate eũ ꝗiiu¬
rta patitur iudicate pupillos & iustificate uidu ã
e uenie disputem̃ dic̃ dñs Et sifuerine peccata
ura fenitiũ ut niuem & albabo & sifu¬
erint quasi coccum ut lanã in abbͥabo osi
uolueritis & audieritis ine bonater¬
raeeditis. Si autẽ noluerros & ñ&
audieritis megla diusuos consum&:
Os enim dñilo cutumestista: explꝗc̃ qs .r

Expanded text:
re ueniam possint delictorum suorum, si sanguinem Christi occisi baptismo eius abluerint et in ecclesiam transeuntes praeceptis eius obtemperauxabo peccata uestra. cum extenderitis manus, auertam faciem a uobis: et si multiplicaueritis preces, non exaudiam uos. manus enim uestrae sanguine plenae sunt. lauamini, mundi estote, auferte nequiexquirite iudicium, conseruate eum qui iniuriam patitur, iudicate pupillo et iustificate uiduam. et uenite, disputemus, dicit Dominus. et si fuerint peccataeniceum, ut nivem exalbabo; et si fuerint quasi coccinum, ut lanam inalbabo. Et si volueritis et audieritis me, bona terrae editis. Si autem nolueritis et non audieritis me, gladius vos consumet. Os enim Domini locutum est ista . LIBER
Abbreviated transcription (Latin):
& int̃ facincro sus deputa tus est: et ipsa
peccata multor umꝑtulit & prt̃ faci¬
nora illorum traditus est: ⁊temapud
eorumego sicut magnsine malitia
ꝑ ductussum aduitimam in mecogita
uer̃ cogitatũ dicentes Uenitemit¬
tam lignum inpaneeius & eradice¬
inx aterrauita meius & nomeneius
ñ erit in memoriã amplius Itemin¬
& odo ds admorsen accipia nt sin¬
gulio uemꝑ domus tribuumouem
si ne uitio ꝑfectũ masca lum anniculũ
erit uob̵ ab agnis & edisaccipiets &
occidentillum omne uulgus si na¬
goge filiorum isrł ad uesperã & acci¬
piens de sanguine & ponent suꝑduos
postes & suꝑ lim̃ in domibus in quib
eum edent in ipsis & edencarnes ipsas
nocte assata signi & aimacum a mari¬
tudinibus edent ñ edetis de eis crudã¬
neque cotam inaqua : nisi assatam¬
igni capud cumpedibus & interaneis
nihilrel inquetis ec eis inmane & õs ñ

Expanded text:
et inter facinerosos deputatus est. et ipse et inter facinerosos deputatus est. et ipse peccata multorum pertulit et propter facinora illorum traditus est. Item apudeorum. ego sicut agnus sine malitia perductus sum ad uiverunt cogitationem dicentes: ‘Venite mittamus lignum in pane eius et eradamus a terra vitam eius et nomen eius non erit in memoria amplius’». Li Deus ad Moysen: Accipiant sibi singuli ouem per domos tribuum, ouem sine uitio, perfectum, masculum, anniculum erit uobis. ab agnis et haedis accipietis, et occident illum omne uulgus synagogae filiorum Israel ad uesperam et accipient de sanguine et ponent super duos postes et super limen in domibus, in quibus eum edent in ipsis: et edent carnes ista nocte assatas igni et azyma cum picridibus edentneque coctam aqua, nisi assatam, caput cum pedibus et interaneis, nihil derelinquetis ex eis in mane, et os non
Abbreviated transcription (Latin):
si sermones illius ueris & temptemꝵ
queuenturas illi Contumelia & t̃¬
m̃to in t̃rogenx eum ut sciam re¬
uerentiã illius & ꝓbemus pacientiã
illius mortemtͥ pissimet condempne¬
museum: hae cogitauerunt & erra¬
uerunt & excecauit enĩ illos malitia
illorum & nescierunt sacram̃ tadĩ:
Itemapudesaiam. Uudete quomo¬
do iustus perit& ne moitellegit : &
uiriuisticolluntur & nemore cogrx¬
cit a facieeñ iniustitiae sublatus est
iustus eritimpace sepultura eius
de hocipso inexodo ante prediftum
innocentem & iustũñ occides
Itẽ in euangelio iud as penitentiã duc¬
tus sacerdotib: & senioribus dix̃ pec¬
cidihaber& & desa cram̃topassionis
apudesaiam sicutoues ad uictimã¬
litate iuditiũ eius sublatum est nati¬
uitatem autem eius quis en arrabit
ꝗm̃ auferetur at̃rauita est a facinori¬
b populimei ad dustis est ad mostẽ
sidias oresuo ꝓꝓterea ipseconseꝗt: mul¬
tos & fostiũ diuid& spolia ꝓptert a qđ
tradita estadmo omanimaeius

Expanded text:
si sermones illius veri sunt, et tentemus quae ventura sunt illi. Contumelia et tormento interrogemus eum, ut sciamus reverentiam illius, et probemus patientiam illius. Morte turpissima condemnemus eum. Haec cogitaverunt, et erraverunt. Excaecavit enim illos malitia ipsorum et nescierunt sacramenta Dei. Item apud Esaiam: Videte, quomodo iustus perit, et nemo intellegit, et uiri iusti tolluntur, et nemo recognoscit. a facie enim iniustitiae sublatus est iustus, erit in pace sepultura eius. De hoc ipso in Exodo ante praedictum: Innocentem et iustum non occides. Item in euangelio: ludas paenitentia ductus sacerdotibus et senioribus dixit: peccidi deberet, et de sacramento passionis, apud Isaiam. « Sicut ovis ad victimalitate judicium ejus sublatum est. Nativitatem ejus quis enarrabit? quoniam auferetur a terra vita ejus; a facinoribus populi mei adductus est ad mortem.insidias ore suo tos, et fortium dividet spolia, propterea quod tradita est ad mortem anima ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ delea memonã amalechdesubcelo: Q  in hoc signoni
cissalus si tomnib: infronuib: notent: apud ex echielum
ds̃ dic̃ trans ꝑmediã hierus alẽ & notab signũ suꝑfrontes
uirorũ ruilingenunt & merent obini quites q suntin
medioipsorũ Itẽillicuadit & cedite a nolite parcereocui
lisũ: nolitemiserere seniorib & iuiuenib & uirginib:
& pariuilis & mulieres int̃sicie ut ꝑdeleant: omnẽ aũ su

Expanded text:
ne deleam memoriam Amalech de sub coelo . CAP. XXIud Ezechielem dicit Dominus: Transi mediam Hierusalem, et notabis signum super frontes virorum qui ingemunt et moerent ob iniquitates quae fiunt in medio ipsorum . Item illic: Vadite et caedite, et nolite parcere oculis vestris. Nolite misereri senioris et juvenis et virginis, et parvulos et mulieres interficite, ut perdeleantur. Omnem autem su
Abbreviated transcription (Latin):
r a subpedan eum pedum meorũ
quamihi sedẽ aedificabitis aut quis
lo cus adrequiem mihi ommaenĩ
ista fecitmanus mea: Itemapud
eundem: Dñs ds̃ altũ est brachiũ
tuum & ñ sciebat od̾ cognouerint
autẽ confundentur. Itẽ apud eun¬
dem reuelabit ds̃ brac hium suũ
illum scm̃ in conspectuomnium
gentium & uidẽbt omnesgentes
ipsa suprater rae salutem dõ¬

Expanded text:
ra suppedaneum pedum meorum. Quam mihi sedem aedificabitis? aut quis locus ad requiem mihi? Omnia enim ista fecit manus mea . Item apud eumdem: Domine Deus, altum est brachium tuum, et non sciebant; cum cognoverint autem, confundentur . Item apud eumdem: Revelavit Dominus brachium suum illum sanctum in conspectu omnium gentium. Videbunt omnes gentes ipsa suprema terrae salutem
Abbreviated transcription (Latin):
latus corde p̃dicare captuus re¬
missionẽ & cetis u sum uocare
annũ dño accepta bilem &
diem r&ributionis. Uindeme
uuangelio gabri hel ad mariã
& respondens angelus dixadillã¬
gp̃s sc̃s suꝑ ueni& in te & iurtus al¬
tissimi obum brauitte . quaprop
t̃qđ nascetur scm uocabimur
& quidelimo: & qualis celestis
tales & celestes quomo dopor¬
bum dñi ad nathandicens
Vade& dic seruomeo dauid
mihi domum ad in abitandũ
sederit cum in pletifuerint
diestui & dormieris cumpatribustuis
sus citabo sem̃ tuũ post tedeutero tuo¬
& parabo regnũ eĩ hic ae difica bitini¬
hi domũ nomine meo &ergã thronũ
eius usquem seculum. & ego ero er in pa¬
trem & ipseerit mihus filium & fidẽ

Expanded text:
latos corde, praedicare captiuis relatos corde, praedicare captiuis remissionem et caecis uisum, uocare annum Domini acceptabilem et diem retributionis. Vnde in euangelio Gabriel ad Mariam: Et respondens angelus dixit asanctus superueniet in te et uirtus Altissimi obumbrabit te. quapropter quod nascetur sanctum, uocabitur et qui de limo, et qualis caelestis, tales et caelestes. quomodo porbum domini ad Nathan dicens: uade et dic seruo meo Dauid:mihi domum ad inhabitandum, sed cum inpleti fuerint dies tui et dormieris cum patribus tuis, suscitabo semen tuum post te et parabo regnum eius. hic aedificabit mihi domum in nomine meo et erigam thronum eius usque in saeculum, et ego ero ei in patre et ipse eri
Abbreviated transcription (Latin):
tatbonum hoc sem̃p̃ dixerat ds̃
demulierem ꝓcedere qd calcar&
apdiabulo: Ingenesi tunc dix̃
dr̃ ad serpentem quiatu hoc fecis¬
ti ma ledictus tũ ab omnipecora
& ab omnigenere bestiarũ terre
pectore tuo & uentre repes &
erit tibi terra crbus omnibus di¬
ebus uite tuae & ponã immici¬
tiam interre & mulierem &
inter sem̃ttuũ & semeneius ipse
tuũ obseruabit capud & tuobser¬
uab̾ calcaneumeĩ: Quod& ho¬
mo& đxp̃s&utro quegene
hieremiam: et homoest & quis
cognus c&eum: Itẽ innume¬
d& homo de semine eius eido¬
& &x altabitꝰ qm ego ipsu mreg¬
nũ & augebitur regnũ eius
inimicorum suorũ ł crassitudinis
eorũ & medulla bit & balistissuis con¬
figit iniquũ r&ubans reꝗe uit qua¬
si leo & quasi catulus leonis quisus¬
citabiteum: qui benedicunt te
benedictisunt & qui maledicunt
te male dichsun. Itẽ apudesai¬
ã: Sp̃s dñi superme propter qđ
uncxitme bene nondare ƿaupe¬
ribus misitine: curare contribu¬

Expanded text:
num. Hoc semen praedixerat Deus de muliere procedere, quod calcaret caput diaboli. In Genesi: Tunc dixit Deus ad serpentem: quia tu hoc fecisti, maledictus tu ab omni pecore et ab omni genere bestiarum terrae. pectore tuo et uentre repes, et erit tibi terra cibus in omnibus diebus uitae tuae. et ponam inimicitiam inter te et mulierem et inter semen tuum et semen eius. ipse tuum calcabit caput et tu obseruabis calcaneum eius. QVOD mo, ex utroque genere  apud Jeremiam: « Et homo est, et quis cognoscet eum? Item in Numedet homo de semine eius et doet exaltabitur t quam Gog ipsum regnum, et augebitur regnum eius, inimicorum suorum et crassitudines eorum emedullabit et balistis suis configet inimicum. recubans requieuit quasi leo et quasi catulus leonis. quis suscitabit eum ? qui benedicunt te, benedicti sunt, et qui maledicunt te, maledicti sunt. Item apud Esaiam: Spiritus Domini super me. propter quod uncxit me bene nuntiare pauperibus, misit me curare contribu