comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓcutere. & nequaqͣm sanare: Nostiᷤᷤ
qui dixerit: ꝑcutiam & ego sanabo. Ab¬
sic ut cuiꝰ tenetis uicem. non usurpetis
ae uocem: uocẽ p̾cipue pietatis. Ergo
sola hac uice redeat sagitta ionathȩ re¬
tiorsum: et si necesse fuerit: in me
magis mmiitat᷑. Tolerabilius fateor ha¬
buuissem interdici mͥ missarũ celebra¬
tionem: quã archi ep̃o remensi pallii
usum. Est etiam quod ñ mediocriter
ur̃o pio rigori obuiat in hac parte. qd
filio ur̃o regi ludouico possit hinc ñ
parue offensionis &e irritationis occa¬
sio dari: cũ ipse sibi tota mali huius
uideat᷑ ẽẽ occasio. Quod plane tẽꝑe
isto ñ expedit. ne bonũ quod ur̃o hor¬
tatu bono & magno animo cepit dig¬
num quod absit ñ habeat exitũ: si in
scandalo et anui ꝑturbatione hoc
egerit. Decetero mandastis et obedi¬
ui: et fecundauit obedientiã. p̾cipien¬
tis auctoritas. Siquidẽ annuncraui
& locutus sũ: multiplicati sunt suꝑ
nuerũ. Uacuant᷑ urbes & castella:

Expanded text:
cutere, et nequaquam sanare! Nostis qui dixerit: Percutiam, et ego sanabo . Absit ut cujus tenetis vicem, non usurpetis et vocem, vocem praecipue pietatis. Ergo sola hac vice redeat sagitta Jonathae retrorsum, et si necesse fuerit, in me magis mittatur. Tolerabilius, fateor, habuissem, interdici mihi Missarum celebrationem, quam archiepiscopo Pallii usum. Est etiam quod non mediocriter vestro pio rigori obviat in hac parte, quod filio vestro regi Ludovico possit hinc non parvae offensionis et irritationis occasio dari, cum ipse sibi tota mali hujus videatur esse occasio. Quod plane tempore isto non expedit: ne bonum, 246 quod vestro hortatu bono et magno animo coepit, dignum quod absit non habeat exitum, si in scandalo et animi perturbatione hoc egerit. De caetero mandastis et obedivi, et fecundavit obedientiam praecipientis auctoritas. Siquidem annuntiavi et locutus sum, multiplicati sunt super numerum. Vacuantur urbes et castella,
Abbreviated transcription (Latin):
israsceris tumͦ: Non ut
opinor. Conuincunt te sermones tui.
non dispositi in iudicio: s precipitati
in ꝑturbatione. Nam iudicium qui¬
dem cale est. Meliora sunt uerbera
amici: quam oscula inimici. At ego
sine causa uapulo inquis. Esto. Ni¬
chilominus tamen uerbera uerboꝵ
nr̃oꝵ amicabilem curam sonant. Pa¬
tia. Si habes: tibi potius irascendũ
quam mͥ fuerat. Quereris quodtibi
non credidi: quasi tumͥ inde aliqͥd
locutus fueris. Esto. Credidi queren¬
ti dete. tibi aut quomͦ credere potui
aut de credere qui dixeras nichil:
fac quod locutus es. Solue qd̾ debes
s &e de nobis scandalum onat᷑. De
nob̾ aut̃ bene senti. bene dete senti¬
entibus et ñ decredentib tibi: sicut
ꝑ turbate loqueris. nesciens qͥd loqua¬
ris. Mea sunt uerba. meum loquim¬
tur affectum

Expanded text:
irasceris tu modo? Non, ut opinor. Convincunt te sermones tui, non dispositi in judicio, sed praecipitati in perturbatione. Nam judicium quidem tale est: Meliora sunt verbera amici, quam oscula inimici . At ego sine causa vapulo, inquis. Esto: nihilominus tamen verbera verborum nostrorum amicabilem curam sonant. Patia: si habes, tibi potius irascendum, quam mihi fuerat. Quereris quod tibi non credidi: quasi tu mihi inde aliquid locutus fueris. Esto: credidi querenti de te. Tibi quomodo aut credere potui, aut decredere, qui dixeras nihil? Fac quod locutus es. Solve quod debessed et de nobis scandalum oriatur. De nobis autem bene senti, bene de te sentientibus, et non decredentibus tibi, sicut perturbate loqueris, nesciens quid loquaris. Mea sunt verba, meum loquuntur affectum
Abbreviated transcription (Latin):
liora scribentes. Primo quidem qr
sapiens diceris. ut qd̾ dicens uerius sis.
inuto ad te uiium sapientem qͥ ait.
Noli ꝓphib̾e eum qui potest bñ facẽ.
si uales &e ipse bene fac. Habes tẽpꝰ
faciendi. s quã diu habiturus: Qñ¬
tulum suꝑ ẽ uite tibi. p̃sertim iam
senescenti: Uapor ẽ ad modicũ pa¬
rens. & de inceps exterminabit᷑. Si
sapis: ñ ueniet suꝑte illa maledic̾tio
Uidi stultum firma radice. & statimꝰ
pseudo sapientẽ ueius sapiens appel¬
lauit. sciens sapientiam huiꝰ mun¬
di stulticiam ẽẽ apud dm̃. Outi¬
nam saꝑes. & intelligeres ac nouisi¬
ma ꝓuides. Saꝑes que dei st̃. intel¬
ligeres quȩ mundi sunt: ꝓuideres
que inferni sunt. ꝓfecto inferna
horreres. suꝑna appeteres. quȩ sunt
gerit animus. imimno sp̃s loquit᷑ de sa¬
lute amme tuȩ s donec rescripto
noũim tuo. qualit̾ ista acceperis. ñad¬
iciam ultra. ne tiam honerosꝰ cui
de cęt̃o uolo ẽẽ amicul. & ad iutor si

Expanded text:
liora scribentes. Primo quidem quia liora scribentes. Primo quidem quia sapiens diceris, ut quod diceris, verius sis, mitto te ad virum sapientem, qui ait: Noli prohibere eum qui potest bene facere; si vales et ipse, bene fac . Habes tempus faciendi. Sed quamdiu habiturus? Quantulum superest vitae tibi, praesertim jam senescenti? Vapor est ad modicum parens, et deinceps exterminabitur. Si sapis, non veniet super te illa maledictio: Vidi stultum firma radice, et statim re stultum pseudosapientem verus Sapiens appellavit, sciens sapientiam hujus mundi stultitiam esse apud Deum . O utinam saperes, et intelligeres, ac novissima provideres! . Saperes quae Dei sunt, intelligeres quae mundi sunt, provideres quae inferni sunt! Profecto inferna horreres, superna appeteres, quae sunt gerit animus, imo spiritus, loqui tibi de salute animae tuae: sed donec rescripto noverim tuo qualiter ista acceperis, non adjiciam ultra, ne fiam onerosus, cui de caetero volo esse amicus, et adjutor, si
Abbreviated transcription (Latin):
cimus. quod sis homo sapiens & scdm¬
scłm horonatus. Uoluit aut̃ dilec¬
tus filius m̃s. Petrꝰ cui & notior &e
familiarior sanguinis affinitate uide-¬
ris. ut tibi scriberem. immo rescri¬
berem. Tu enu scripseras illi. ce
utinam ut te decuisset. & illi expe¬
diret. Non sic fecisti. Nouum mi¬
litem xp̃i ausus es de hortari aser¬
uitio dñi sui. Dico t᷑ẽ. quiquerat
& iudicet. Non fufficiebant tͥ pec¬
cata tua. nisi te & alienis in uolue¬
res. & rursum ad peccata quod in
te fuit penitentem iuuenem reuo¬
impenitens thesaurrzas tibi iram
in die ire: Quasi ñ satis eum ꝑse
temptet diabolus. insi tu iuueris il¬
lum. homo xp̃ianus. dux eius ce no¬
tus eius. Tu quidem illi serpentẽ
alt̾m. sed ñ tibi alteram ille euam ex¬
hibuit. Tius impulsus ẽ manibus s ñ
euersus. fundatus est enim supͣ fir¬
mam petram. Uerũtamen ñ reddi¬
mus t̃ uicem s uincimꝰ in bono malũ
orantes ꝓ te optantes tͥ meliora. & me¬

Expanded text:
cimus quod sis homo sapiens, cimus quod sis homo sapiens, m honoratus. Voluit autem dilectus filius meus Petrus, cui et notior, et familiarior sanguinis affinitate videris, ut tibi scriberem, imo rescriberem. Tu enim scripseras illi, et utinam ut te decuisset, et illi expediret. Non sic fecisti. Novum Christi militem ausus es dehortari a servitio Domini sui. Dico tibi, est qui quaerat et judicet. Non sufficiebant tibi peccata tua, nisi te et alienis involveres; et rursum ad peccata, quod in te fuit, poenitentem juvenem revoimpoenitens thesaurizares tibi iram in die irae? Quasi non satis eum per se tentet diabolus, nisi tu juveris illum, homo christianus, dux ejus, et notus ejus. Tu quidem illi serpentem alterum, sed non tibi ille alteram Evam exhibuit. Tuis impulsus est manibus, sed non eversus: fundatus est enim supra firmam petram. 2. Verumtamen non reddimus tibi vicem, sed vincimus in bono malum, orantes pro te, optantes tibi meliora, et me
Abbreviated transcription (Latin):
cĩ exseibi nobile mo¬
nastĩum. olim diuitiis
& religione famosum. si uera sunt
quȩ dicunt᷑ ꝓpe interitũ ẽ. Nec
de credenda om̃ia. Domos uicinas
nobis. uob̃ notas ꝑtinentes ad ip¬
sum: partim iam destructas. par¬
tum iam indies destrui cernimus.
& dolemus. Que in menbris uide¬
mus. hec &e his grauiora de capite fa¬
ma minciante ꝑcepimꝰ. S nunqdͥo
debeo ego nunc maloꝵ uob̾ quoꝵ
ñ ẽ numerꝰ retexere narrationem:
Lator p̃sentium monachus p̾fati
monasterii. & archegaudus pͥor.
homo nob̾ antiquo ꝓsua honestate
&e religione dilecꝰtus. poterunt no¬
bis intimare que plenius norunt.
&e si ñ omĩa quis eñi hoc posset. tot
&e tanta ꝓcerto quȩ apłicam seturim
⁊ si dissimnlantem & si dormitantẽ.
mirum si ñ suigere & ferire compel¬
lant. Ego lib̾aui animã meã. sed
ñ sufficit. nisi & monasteriũ lib̾etur.
Inmanib ur̃is mors & uita illius.
t si ignotus nobis facie. s ñ fa¬
ma. Ipsa enum referente didi¬

Expanded text:
i-Eugendi nobile monasterium, olim divitiis et religione famosum, si vera sunt quae dicuntur, prope interitum est. Nec decredenda omnia. Domos vicinas nobis, vobis notas, pertinentes ad ipsum, partim jam destructas, partim in dies destrui cernimus, et dolemus. Quae in membris videmus, haec et his graviora de capite fama nuntiante percepimus. Sed numquid debeo ego nunc malorum vobis, quorum non est numerus, retexere narrationem? Lator praesentium monachus praefati monasterii, et Archegaudus Prior, homo nobis ab antiquo pro sua honestate et religione dilectus, poterunt vobis intimare quae plenius norunt, etsi non omnia: quis enim hoc posset? Tot et tanta pro certo, quae apostolicam securim, etsi dissimulantem, etsi dormitantem, mirum si non surgere et ferire compellant. Ego liberavi animam meam: sed non sufficit, nisi et monasterium liberetur. In manibus vestris mors et vita illiustsi ignotus nobis facie, sed non fama. Ipsa referente didi
Abbreviated transcription (Latin):
donec se ur̃o conspectui p̃sentaret.
Inde ẽ quod abbas de uallib quo ro¬
gante ille fecit hoc nil mali suspicat᷑.
cõpulsus ẽ in magna anxietate animi
frẽm latorem presentium mittere ad
tricatus est. ꝑeũ expediat᷑. si tamen
hoc tam ipse quam etiam nos alii filii
promereri

Expanded text:
donec se vestro conspectui praesentaret. donec se vestro conspectui praesentaret. Inde est quod abbas de Vallibus, quo rogante ille hoc fecit, nil mali suspicatus, compulsus est in magna anxietate animi fratrem latorem praesentium mittere ad tricatus est, per eum expediatur: si tamen hoc tam ipse, quam etiam nos alii filii promereri
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudinem. confidens & sciens quia
gaudium dñi forticudo cua in duere
leticia salutari ut ce nos de tua iocun¬
ditate letantes hilarem datorem dili¬
genti deo tum ꝓtua pace. tum ꝓ nr̃a
consolatione laudes &e grãs referamus.¬
nus de militibus
templi uolure
monachari in oroine nr̃o nec defue¬
runt de nr̃is qui ei in tali uoluntate
assentirent. Sed cũ non audeient
eum in suis claustris recipe q̃m non
licebat occulte eũ direxerunt ad qͣn¬
dam abbatiam que dicit᷑ uallis: man¬
dantes ce suggerentes abbati ut ni¬
grum habitum de alio ordine mo¬
nachorum faceret ei tradi. et sic eum
reciꝑpent: nr̃mq illi darent. Et fac¬
tum ẽ ita. Res nobis in notuit &e per
nos delata adcapitulũ ẽ. capituli de¬
creto ille tr̃ forasmissus ẽ. At fr̃s de tẽ¬
plo minime hoc contenti. litteras
launensi attulerunt. quib abbatem
sc̃i urbani. nã isẽ qui militi habitum
tradiderat ab introitu ȩccłȩ suspendẽt.

Expanded text:
fortitudine, confidens et sciens quia fortitudine, confidens et sciens quia gaudium Domini fortitudo tua. Induere laetitia salutari, ut et nos de tua jucunditate laetantes, hilarem datorem diligenti Deo, tum pro tua pace, tum pro nostra consolatione laudes et gratias referamusnus de militibus Templi voluit monachari in Ordine nostro: nec defuerunt de nostris, qui ei in tali voluntate assentirent. Sed cum non auderent eum in suis claustris recipere, quoniam non licebat, occulte eum duxerunt ad quamdam abbatiam, quae dicitur Vallis, mandantes et suggerentes abbati, ut nigrum habitum de alio Ordine monachorum faceret ei tradi; et sic eum reciperent, nostrumque illi darent. Et factum est ita. Res nobis innotuit, et per nos delata ad capitulum est. Capituli decreto frater ille foras missus est. At fratres de Templo minime hoc contenti, litteras launensi attulerunt, quibus abbatem Sancti Urbani nam is est qui militi habitum tradiderat ab introitu ecclesiae suspenderet,
Abbreviated transcription (Latin):
afflixit nos absen
longe magis cõꝑta tuatris¬
ticia. turbati sumus. Et enim iustiꝰ
te quam nr̃am dete de solationem seu
destitutionẽ plangere nobis uidemur.
Et desolatio quidem ñ parum dam¬
nosa ce ñ parũ molesta nempe tam
dulci filio tam utili fr̃e. tam necessario
adiutore. Uerum quo ueriꝰ ista detua
amabilitate memoramꝰ: eo affectuo¬
siuis cõpatim᷑ merori tuo. pluris mul¬
eo habendes tuum in cõmodum ce lon¬
ge egrius ferentes quam nr̃m damnũ.
Ueniq non dissimulauimꝰ. non quie¬
uimus non siluimꝰ temi̾tantis suꝑ hos
dm̃ pene usq adirritandum sumum
&e scm̃ pontificem ut quomͦ cũq uel
cum nr̃o ꝑiculo te ieuocaremꝰ. Sed
quia adhuc frustrati sumꝰ. in cuncdꝰ
molitionib & conatib nr̃is suꝑnis can¬
dem iudiciis fatigati. cedentes &e dantes
mulum calcitiare. ne dũ pungeris
cu. pluruni qui inte dño plurimum
amant. pariter conpungant᷑. Parce
tibi ce nobis qui tui amore ne ipsi no¬
bis pepcimus. Magis autem induere

Expanded text:
afflixit nos absentlonge magis comperta tua tristitia turbati sumus. Etenim justius te, quam nostram de te desolationem seu destitutionem plangere nobis videmur. Et desolatio quidem non parum damnosa, et non parum molesta, nempe tam dulci filio, tam utili fratre, tam necessario adjutore. Verum quo verius ista de tua amabilitate memoramus, affectuosius compatimur moerori tuo, pluris multo habentes tuum incommodum, et longe aegrius ferentes, quam nostrum damnum. Denique non dissimulavimus, non quievimus, non siluimus, tentantes super hoc Deum pene usque ad irritandum summum et sanctum Pontificem, ut quomodocunque, vel cum nostro periculo te revocaremus. Sed quia adhuc frustrati sumus in cunctis molitionibus et conatibus nostris; supernis tandem judiciis vel fatigati cedentes, et dantes mulum calcitrare: ne dum pungeris tu, plurimi qui te in Domino plurimum amant, pariter compungantur. Parce tibi et nobis, qui tui amore nec ipsi nobis pepercimus: magis autem induere
Abbreviated transcription (Latin):
certe quod gestat in capite signum.
plus decet regius fastus quam famulatꝰ
Itemq regale fastigium. mag̃ armis
quam psalinis inuititur. Sane si alteri
forte ut assolet accessisset quod detra¬
hitur alteri. quo nel regis uidelicet
humiliatio clericum ampliꝰ subli¬
masset. aut elerici certe deiectio regio
contulisset bonori. ut uerbi gr̃a. si no¬
bilis aliqua mulier uiro nubat plebe¬
io. illa quidem minuitur ex illo. sed
ex illa crescit ille. si ita inquam uel rex
ex clerico. uel clericꝰ ex rege ꝓficeret.
malum quod ex parte fuisset. utcũq
forsitan tolerari debuerat. Hunc
autẽ cum utrilibet diminutio neutirũ
ꝓuebat. sed suȩ potius alterutrum
plurimũ detrahant dignitatis. quan¬
do nec clericum decet regis ut dictũ
ẽ. ẽẽ. uocariue dapiferum & nichil¬
ominus regẽ nisi in maiui fortium
regni gubnacula possidere. mirum
ualde quom utraq potestas hoc pati¬
tur. quod uel eccła non abicit dia¬

Expanded text:
certe quod gestat in capite signum, certe quod gestat in capite signum, plus regius decet fastus, quam famulatus; itemque regale fastigium magis armis, quam psalmis innititur. Sane si alteri forte ut assolet accessisset quod detrahitur alteri, quo vel regis videlicet humiliatio clericum amplius sublimasset, aut clerici certe dejectio regio contulisset honori ut verbi gratia, si nobilis aliqua mulier viro nubat plebeio, illa quidem minuitur ex illo, sed ex illa crescit ille; si ita, inquam, vel rex ex clerico, vel clericus ex rege proficeret, malum, quod ex parte fuisset, utcumque forsitan tolerari debuerat. Nunc autem, cum utriuslibet diminutio neutrum provehat, sed suae potius alterutrum plurimum detrahant dignitatis, quando nec clericum decet regis, ut dictum est, esse vocarive dapiferum, et nihilominus regem, nisi in manu utique fortium, regni gubernacula possidere; mirum valde quomodo utraque potestas hoc patitur quod vel Ecclesia non abjicit dia
Abbreviated transcription (Latin):
terrena conuincitur. Ergo pulcriꝰ ẽ.
uocari dapiferum: quam decanũ quã
archidiaconum: Est quidẽ sed laico
non clerico. militi non diacono. Mia
sed ceca ambitio. magis unis quain
sumiis delectari. & cui funes cȩcide¬
rant inp̃claris. insaciabili desiderio
amplexari stercora. & nichilo hr̃e ter¬
Ram desid̾abilem. Confundit pe¬
nitus ordines & utroq officio delicate
satis abutitur. dum & hinc eum delec¬
tat pompa non militia scłaris. & illinc
questus. non cultus religionis. In quo
quis facile non aduertat. quantum sit
dedecoris non minus utiq regno quã
sac̃dotio: Ut enim clericalis constat
non. cẽ. dignitatis. regum sti pendiis
militare. sic nec regiȩ maiestatis rem
fortium amministrare ꝑcłicos. Demiq
quis nam regum suȩ inquam militiȩ
clericum p̃fecit imbellem. & ñ mag̃
quempiam fortissimum ex militibꝰ:
non iudicauit indignium. laicȩ cuicũꝙ
ꝑsone mancipari obsequiis: Ipsum

Expanded text:
terrena convincitur. Ergo pulchrius est terrena convincitur. Ergo pulchrius est vocari dapiferum, quam decanum, quam archidiaconum? Est equidem, sed laico, non clerico; militi, non diacono. 12 Mira, sed caeca ambitio, magis imis quam summis delectari; et cui funes ceciderant in praeclaris, insatiabili desiderio amplexari stercora, et pro nihilo habere terram desiderabilem! Confundit penitus ordines, et utroque officio delicate satis abutitur, dum et hinc eum delectat pompa, non militia saecularis, et illinc quaestus, non cultus religionis. In quo quis facile non advertat quantum sit dedecoris, non minus utique regno quam sacerdotio? Ut enim clericalis constat non esse dignitatis regum stipendiis militare, sic nec regiae majestatis, rem fortium administrare per clericos. Denique quisnam regum suae unquam militiae clericum praefecit imbellem, et non magis quempiam fortissimum ex militibus?non judicavit indignum, laicae cujuscumque personae mancipari obsequiis? Ipsum
Abbreviated transcription (Latin):
militiam. & alba stolaq indutum
in medio ȩccłe ꝓnuntiare eũgłum.
tuba indicere bellum militib auil
quod intolerabiliꝰ ẽ. crubescit eñ gili
de quo uas electionis ad modum gͥs¬
tur. & confunditur uideri elericꝰ
magisq honorabile ducit putari so
monior. Quodd plane credibiliꝰ ex co
uidetur. quia cum honores non paueos
sead quantos nec canones uisi inuiti pa¬
tiunt᷑ teneat in ęccła. uniꝰ tam̃ quem
&s in palatio assccutus ẽ. mag̃ ut auint
głatur ex nomine. quam cȩteroꝵ quoli¬
bet appellari. Cumꝙ sit arebidiaconꝰ
decanus. p̃positusq in diuersis eccłiis:
nichil hoꝵ tam̃ tam eum quam regis
delectat uocitari dapiferum. O noua
& exosa puersitas. Itane plus decet ho¬
minis quam di famulum nominari
ac terreni quam celestis dici regis offici¬
alem. altioris ducit᷑ dignitatis: Qui
clero militiam. forum ante ponit ȩcclȩ
diuinis ꝓfecto humana celestibꝰ p̃ferie

Expanded text:
militiam, et, alba stolaque indutum, militiam, et, alba stolaque indutum, in medio ecclesiae pronuntiare Evangelium; tuba indicere bellum militibus, et quod intolerabilius est erubescit Evangelium, de quo Vas electionis admodum gloriatur ; et confunditur videri clericus, magisque honorabile ducit putari se moniorum. Quod plane credibilius ex eo videtur, quia, cum honores non paucos, sed quantos nec canones nisi inviti patiuntur, teneat in Ecclesia, unius tamen, quem et in palatio assecutus est, magis, ut aiunt, gloriatur ex nomine, quam caeterorum quolibet appellari. Cumque sit archidiaconus, decanus, praepositusque in diversis Ecclesiis nihil horum tamen tam eum quam Regis delectat vocitari dapiferum. O nova et exosa perversitas! itane plus decet hominis quam Dei famulum nominari? ac terreni, quam coelestis Regis dici officialem, altioris ducitur dignitatis? Qui clero militiam, forum anteponit Ecclesiae; divinis profecto humana, coelestibus praeferre
Abbreviated transcription (Latin):
scandalũ. oritur. ipse sibi scantis
causa ẽ. qui fecit quod argui debes
non ille qui arguit. Deniq necen¬
tior suin in uerbo. nec circuins petti
in sensu illo qui ait. Meluis ẽ. it
scandalum oriatur. quam ueritas
linquatur. Quamqͣ nescio quid ꝑe
si quod mundus clamat ego tacuen
oiumq passim naribꝰ. iniecto feti
solus dissimilo pestem: nec audtop
sum contra pessimum putorẽ ꝓpri
munire manu. Cuiꝰ enim cor non
iudignatur. cuiꝰ uel clam linguan
submurmurat. diaconẽ contra cĩ¬
tem. sic quippe sublimatum honotl
sic implicatum militaribꝰ negotis
ut p̃feratur & ducibꝰ: Rogo quial
hoc ẽ. monstri. ut cum & elericꝰ on
les simul uideri uelit. neutrum sit
Parsatis utrobiq abusio. siue quod ai¬
aconus mensȩ regiȩ de putetur min¬
sterio. siue quod regis dapifer minili¬
riis altaris insenuat. Quis sane non
miret᷑ imino & detestetur uniꝰ ẽt
ꝑsone & armatum armatam duces

Expanded text:
scandalum oritur, ipse sibi scandali scandalum oritur, ipse sibi scandali causa est qui fecit quod argui debeat, non ille qui arguit. Denique nec cautior sum in verbo, nec circumspectior in sensu, illo qui ait: « Melius est ut scandalum oriatur, quam veritas relinquatur. » Quanquam nescio quid prosit si quod mundus clamat ego tacuero, omniumque passim naribus injecto fetore solus dissimulo pestem, nec audeo nasum contra pessimum putorem propria munire manu. 11. Cujus enim cor non indignatur, cujus vel clam lingua non submurmurat, diaconum contra Evatem, sic quippe sublimatum honoribus ideatur, sic implicatum militaribus officiis ut praeferatur et ducibus? Rogo quid hoc est monstri, ut, cum et clericus et miles simul videri velit, neutrum sit? Par satis utrobique abusio, sive quod diaconus mensae regiae deputetur ministerio, sive quod Regis dapifer mysteriis altaris inserviat. Quis sane 82 non miretur, imo et detestetur, unius esse personae et armatum armatam ducere
Abbreviated transcription (Latin):
forte mutati priꝰ incipiant & ipsi odis¬
se quod fiuimnus. & sic demum quod
sumus diligere. Duȩ nr̃is tem¬
ꝑibꝰ ortȩ sunt ineccła nouȩ & execran¬
dȩ p̃sumptiones. quarum una ut pace
tua cominemorẽ. tua ẽ. illa pristine
conu̾sationis insolentia. Sed hȩc au¬
ctore dõ emendata ẽ. ipsi ad głam. tͥ
ad coronam. nob̾ ad gaudium. õibꝰ
ad exemplum. Potest etiam facere ds
ut citiꝰ & suꝑ altera consolemur. Quã
sane odiosam ad modum nouitatẽ
& uercor ꝓferre in medium. & preter¬
mittere grauor. Urget quippe lin¬
guam inuerba dolor. sed timor ligat
Timor diuntaxat. nequem offendã
si palam fecero quod me mouet. qm̃
ueritas non nunquam odium parit.
Uerumptam̃ de huiꝰmodi odio. ipsã
quȩ parit illud. ita ine audio conso¬
lantẽ. Necesse ẽ. ait ut ueniant scan¬
dala. Nec me ut estimo tangit om¬
nino qͦd sequit᷑. Ue autẽ homin
ꝑ quen scandalum uenit.C
enim  carpuntur uitia . Cnii

Expanded text:
forte, mutati, prius incipiant et ipsi odisforte, mutati, prius incipiant et ipsi odisse quod fuimus, et sic demum quod sumus diligere. 10. Duae nostris temporibus ortae sunt in Ecclesia novae et exsecrandae praesumptiones, quarum una ut pace tua commemorem tua est illa pristinae conversationis insolentia. Sed haec auctore Deo emendata est, ipsi ad gloriam, tibi ad coronam, ad gaudium nobis, omnibus ad exemplum. Potest etiam facere Deus ut citius et super altera consolemur. Quam sane odiosam admodum novitatem et vereor proferre in medium, et praetermittere gravor. Urget quippe linguam in verba dolor, sed timor ligat. Timor duntaxat ne quem offendam, si palam fecero quod me movet, quoniam veritas nonnunquam odium parit. Verumtatem de hujusmodi odio, ipsam, quae parit illud, ita me audio consolantem: Necesse est, ait, ut veniant scandala. Nec me, ut aestimo, tangit omnino quod sequitur: Vae autem homini illi per quem scandalum venit . Cum enim carpuntur vitia et inde
Abbreviated transcription (Latin):
in salutẽ. iam & ex co satiatus cructat
dicens. Meliora sunt ub̾a tua uino
flagrantia ungentis optimis. Et hoc
ad mattem. U̾ erum item gustato ac
ꝓbato quam suauis ẽ. dñs. ut uere pa¬
trem dulcissimum ait ad ipsum.
Quim magna multitudo dulcedinis
tuȩ dũe. quam abscondisti timentibꝰ te.
Iinpletum ẽ. ꝓfecto desiderium nr̃m
Olcum enĩ cum dolens cernerem: tan¬
ta te auiditate de labiis adulantium
mortis escam. peccati fugere fomitem.
optans tͥ & gemens intra me aiebam.
Quis mͥ det te frẽm meũ. sugentem
ub̾a matris meȩ: Sint ꝓculĩa ate blan¬
di ac fraudulenti lactatores. qui cuin¬
te in faciem benedicerent. ꝓbris om¬
nium atq ludibriis exponebant. &
eorun p̃sens euge orbis tͥ fabulam pa¬
riebat. imino te fabulam orbi. Si
musitant etiam nunc dicito illis. Si
adhuc uob̾ placerem. xp̃i seruus non
cẽm. Quib in malis placuimus eque
& in bonis placere non possumus. nisi

Expanded text:
in salutem; jam et ex eo satiatus eructat, in salutem; jam et ex eo satiatus eructat, dicens: Meliora sunt ubera tua vino, fragrantia unguentis optimis . Et hoc ad matrem. Verum item gustato, ac probato quam suavis est Dominus, ut vere patrem dulcissimum, ait ad ipsum: Quam magna multitudo dulcedinis tuae, Domine, quam abscondisti timentibus te! . Impletum est profecto desiderium nostrum. Olim enim, cum dolens cernerem tanta te aviditate de labiis adulantium, mortis escam, peccati sugere fomitem, optans tibi et gemens, intra me aiebam: Quis mihi det te fratrem meum sugentem ubera matris meae? . Sint procul a te jam blandi ac fraudulenti lactatores, qui, cum in faciem te benedicerent, probris omnium atque ludibriis exponebant et eorum praesens Euge orbis tibi fabulam pariebat, imo te fabulam orbi. Si mussitant etiam nunc, dicito illis: Si adhuc vobis placerem, Christi servus non essem . Quibus in malis placuimus, aeque et in bonis placere non possumus; nisi
Abbreviated transcription (Latin):
iustꝰ. sed misccłiȩ. sed sc̃ificationis. sed
leticiȩ sp̃alis. Habet etiam & uinum
quod animȩ insolentis infundat uul¬
neribꝰ. Si quidem dolentis. & quam
corde uiderit ẽẽ. contrito. oleo miscdiȩ
consueuit delinire tristiciã. Ubi cor¬
ripit uinum infundit. oleum cum
blanditur. E quidem uinum absq
ocdio. oleum sine dolo. ꝑ inde non oĩs
laus adulatio. sicut nec omnis rep̃ben¬
sio de animi rancore descendit. Beatꝰ
qui dicere potest. Corripiet me uistꝰ
in misccłia & merepabit ine. oleum
autẽ peccatoris non inpinguet caput
meum. Quod ubi longe fecisti ate.
dignun te ꝓbasti oleo & lacte scõꝵ.
Querant sibi iam in pariuilis baby lo¬
ius dulces sed truces matres. quibꝰ lac
mortis einulgeant. quos blancdis enuil¬
ceant fauoribꝰ. ac flaminis enutriant
sempiternis. Na mecclẽ aliunius ex
ub̾ibꝰ sapientiȩ lactis melioris exꝑtꝰ
dulcedinem. iam in eo cȩpit crescere

Expanded text:
justus; sed misericordiae, sed sanctificationis, sed justus; sed misericordiae, sed sanctificationis, sed laetitiae spiritualis. Habet etiam et vinum, quod animae insolentis infundat vulneribus. Siquidem dolentis, et quemcorde viderit esse contrito, oleo misericordiae consuevit delinire tristitiam. Ubi corripit, vinum infundit; oleum, cum blanditur: et quidem vinum absque odio, oleum sine dolo. Proinde non omnis laus adulatio, sicut nec omnis reprehensio de animi rancore descendit. Beatus qui dicere potest: Corripiet me justus in misericordia, et increpabit me; oleum autem peccatoris non impinguet caput meum ; quod ubi longe fecisti a te, dignum te probasti oleo et lacte sanctorum. 9. Quaerant sibi jam in parvulis Babylonis dulces, sed truces matres, quibus lac mortis emulgeant, quos blandis mulceant favoribus ac flammis nutriant sempiternis. Nam Ecclesiae alumnus ex uberibus sapientiae, lactis melioris expertus dulcedinem, jam in eo coepit crescere
Abbreviated transcription (Latin):
timent te iudebunt me & letabunt᷑.
quia in uerbo tuo suꝑsꝑaui. Et item.
Collaudabunt multi sapientiam eiꝰ.
En tuam quam plures p̃dicant sapi¬
entiam. sed qui pͥorem detestati sunt
insipientiam. Uolo te talium p̃conus
delectari. qui tam timebant palpare
uitia. quam detractare uirtutibꝰ. Ueri.
isti sunt laudatores. qui ita bona lau¬
dare soleant. ut lactare in malis non
nouerint. Sunt enim ficti laudato¬
res. ueri autẽ detractores. quos scriptu¬
ra commemorat dicens. Uani filii¬
I hominum. menddaces filii
hominum in stateris. ut decipiant ipsi
de uanitatt in idipsum. Hii plane
sunt deuitandi. iuxta consilium sapi¬
entiȩ dicentis. Fili si te lactaueruit
peccatores ne acquiescas cis. Habent gͦ
& lac & oleum peccatores. suaue quidẽ
sca uenenosum sed mortiferũ. Molliti
sunt inqͥt sermoneᷤᷤ eiꝰ suꝑ oleũ. hoc est
adulatoris. sr̃ oleũ :⁊ ipsi st̃ iacła. habet oleũ ⁊

Expanded text:
timent te, videbunt me, et laetabuntur, timent te, videbunt me, et laetabuntur, quia in verbo tuo supersperavi ; et item: Collaudabunt multi sapientiam ejus . En tuam quam plures praedicant sapientiam, sed qui priorem detestati sunt insipientiam. 8. Volo te talium praeconiis delectari, qui tam timeant palpare vitia, quam detrectare virtutibus. Veri isti sunt laudatores, qui ita bona laudare soleant, ut lactare in malis non noverint. Sunt enim ficti laudatores, veri autem detractores, quos Scriptura commemorat, dicens: Vani filii hominum, mendaces filii hominum in stateris, ut decipiant ipsi de vanitate in idipsum . Hi plane sunt devitandi, juxta consilium Sapientis dicentis: Fili, si te lactaverint peccatores, ne acquiescas eis . Habent ergo et lac et oleum peccatores, suave quidem, sed venenosum, sed mortiferum. Molliti sunt, inquit, sermones ejus, hoc est adulatoris, super oleum, 81 et ipsi sunt jacula . Habet oleum et
Abbreviated transcription (Latin):
quod loquimur. illoꝵ blanditus a
dicunt bonum malum & malum
bonum. atq ita quemcũq beatisiuss
in errorem inducunt. Blanda sl
ꝑiculosa laus. cum laudatur peccator
tur qui indño głatur. hoc ẽ. in ueritate.
Nos non malum bonum. sed malum
diximus quod inalum erat. Uerum
si malis audacter cum uidimus obla¬
trauimus. nunc cum ad bona uentũ
ẽ. silere debemus. & non mag̃ testimo¬
nium ꝑhibere bono: Alioquin cor¬
rosores fuisse conuncimur ñ correcto¬
res. & mordere quã em̃dare maluimꝰ.
si bonis obmutescimꝰ. qui in tantum
reclamauimus malis. Lustꝰ corripit
in misccłia. peccator adulatur in un¬
pietate. ille ut curet. iste ut occultet
quod erat curandum. Nichil tͥ ap̃ eos
qui timentes dñm glorificant. suspi¬
candum ẽ. de oleo peccatoris. quo tuũ
quondã caput inpinguare solebant.
Laudamꝰ te. qm̃ tu facis unde. Non
nos sane adulamur. sed in te dĩ mu¬
nere adimpletur quod psallit᷑. Qui

Expanded text:
quod loquimur, illorum blanditiis qui quod loquimur, illorum blanditiis qui dicunt bonum malum, et malum bonum , atque ita quemcumque beatificant, in errorem inducunt. Blanda, sed periculosa laus, cum laudatur peccator tur qui in Domino gloriatur, hoc est in veritate. Nos non malum bonum, sed malum diximus quod malum erat. Verum si malis audacter, cum vidimus, oblatravimus, nunc, cum ad bona ventum est, silere debemus, et non magis testimonium perhibere bono? Alioquin corrosores fuisse convicimur, non correctores, et mordere quam emendare maluimus, si bonis obmutescimus, qui in tantum reclamavimus malis. Justus corripit in misericordia, peccator adulatur in impietate: ille, ut curet; iste, ut occultet quod erat curandum. Nihil tibi apud eos qui timentes Dominum glorificant, suspicandum est de oleo peccatoris, quo tuum quondam caput impinguare solebant. Laudamus te, quoniam tu facis unde non nos sane adulamur; sed in te Dei munere adimpletur quod psallis: Qui
Abbreviated transcription (Latin):
los aꝑtos quos oraudo ꝓpha puemi
uelauit. uideret ꝓculdubio quẽis¬
modum p̃ueniunt pͥncipes conu¬
cti psallentibꝰ in medio uueneni
tẏmpanistriarum. Uideret inqua
qua cura quo ue tripudio int sum
cantantibꝰ ad sunt orantibꝰ insu
meditantibꝰ. suꝑsunt quiescentib̃
ordinantibꝰ & ꝓcurantibiꝰ p̃sunt l¬
noscunt nimirum suꝑnę poteste
conciues suos. & ꝓhis qui herediti
capiunt salutis sollicite congauae
confortant. instruunt. ꝓtegunt ꝓi¬
dentq om̃ib. om̃s in om̃ibꝰ. Eelui
ego me dixerum. qui ad hucꝰ iiuam
ista & sinon uidere. qm̃ absens sun
certe uel audire. Ceterum fr̃ẽs uos
longe felitiores. quibꝰ eadatũ ẽ .&. anͥ¬
tare. Porro suꝑ omnes bñdictus q
tanti pͥmatum boni. tociꝰ aucloi b¬
i dignatꝰ ẽ. De qua merito p̃rogi¬
tiua tͥ carissime congratulamur. poe
quem utiq totum ẽ. quod mirañ
Grauaris forsitan lauclibꝰ nr̃is. sel
non oporcet. N il quippe ht̃ simil

Expanded text:
oculos apertos, quos orando propheta puero oculos apertos, quos orando propheta puero revelavit! videret procul dubio quemadmodum praeveniunt principes conjuncti psallentibus, in medio juvencularum tympanistriarum . Videret, inquam, qua cura quove tripudio intersunt cantantibus, adsunt orantibus, insunt meditantibus, supersunt quiescentibus, ordinantibus et procurantibus praesunt. Agnoscunt nimirum supernae postestates concives suos, et pro his qui haereditatem capiunt salutis, sollicite congaudent, confortant, instruunt, protegunt, providentque omnibus omnes in omnibus. Felicem ego me dixerim qui adhuc vivam, ista etsi non videre, quoniam absens sum, certe vel audire. Caeterum vos, fratres, longe feliciores, quibus ea datum est et actitare. Porro super omnes benedictus, quem tanti primatu boni totius auctor boni dignatus est; de qua merito praerogativa quem utique totum est quod miramur. 7. Gravaris forsitan laudibus nostris: sed non oportet. Nil quippe simile habet
Abbreviated transcription (Latin):
fuistis sed abluti estis. sed sc̃ificati
estis. Iam nullus scłaribꝰ in domũ
dĩ patet aditus. nullꝰ ad sc̃a curiosis
accessus. Hulla iam cum ociosis
confabulatio ꝑmiscetur. solitꝰ pue¬
roꝵ aut puellarum strepitꝰ ñ audit᷑.
positus. diuinis tantũ laudibꝰ ac sa¬
cris soluendis uotis debita sollic itu¬
dine & reuerentia custoditur. Quã
lȩta mr̃es aure quoꝵ ꝑmaxima lo¬
cũ ipsum turba nobilitat. hoꝵꝰ cla¬
suȩ affectionis clamore respondent.
Laudate pueri dñm. laudate no¬
m̃ dñi. Et rursum. Psallite dõ
nr̃o psallite. psallite regi nr̃o psallite.
Dum manibꝰ pectora. gnibꝰ pauis
traduitur uotis & deuotis p̃cib a
ciunulantur. S ordent gene lacri
genuitibꝰ atq suspiriis muguint ahe¬
ubꝰ sacra tecta resultant. nil suꝑns.
iubꝰ mag̃ spectare libet. nil regi si¬
mo iocundiꝰ exhibetur. Quid enui
aluid ẽ. quod ait. sacrificium landi
honorificabit me: Osiquis hr̃t

Expanded text:
fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis . Jam nullus saecularibus in domum Dei patet aditus, nullus ad sancta curiosis accessus. Nulla jam cum otiosis confabulatio permiscetur, solitus puerorum aut puellarum strepitus non auditur. positus, divinis tantum laudibus ac sacris solvendis votis, debita sollicitudine et reverentia custoditur. Quam laeta martyres aure, quorum permaxima locum ipsum turba nobilitat, horum clasuae affectionis clamore respondent: Laudate, pueri, Dominum; laudate nomen Domini ; et rursum, Psallite Deo nostro, psallite; psallite regi nostro, psallite . 6. Dum manibus pectora, genubus pavimenta tunduntur, votis cumulantur, sordent genae lacrymis, gemitibus atque suspiriis mugiunt divepiritualibus sacra tecta resultant, nil supernis civibus magis spectare libet, nil Regi summo jucundius exibetur. Quid enim aliud est quod ait: Sacrificium laudis honorificabit me? O si quis haberet
Abbreviated transcription (Latin):
Increpabat saluator quosdam quod
or̃onis domũ speluncam latronum
fac̾ent. Habebit gͦ sine dubio com¬
mendatũ qui eregione oꝑam dedit.
uendicare sc̃m a canibꝰ. a porcis mar¬
garitam. cuiꝰ studio & industria.
uulcani officina studiis uidr manci
pata celestibꝰ. immo sua dõ habitatio
ga sathanȩ restituta. Sane non ad
confusionẽ cuiꝰpiam. siue imꝑium.
p̃terita mala reteximus. sed ut ex com¬
ꝑatione ueterum. nouitatis decꝰ gratiꝰ
uenustiꝰq apparcat. qͥa tunc recentia
iocunduis bona clarescunt. cum fue¬
ruit malis cõꝑata pͥoribꝰ. Similia
ex similibꝰ innotescunt. sed ex contra¬
riis contraria. aut placent ampliꝰ
aut displicent. Iunge nigra candi¬
dis. & mutua collatione in ꝓprio queq
colore distinctius enitescunt. Sie
feda admota pulchris pulcbriora
reddunt. magis feda redduntur
Ne qua tñ offensionis uel confusi¬
onis subrepat occasio. replicamus
& nos uobis illud apłi. Et hoc qͥdẽ

Expanded text:
Increpabat Salvator quosdam, quod Increpabat Salvator quosdam, quod orationis domum speluncam latronum facerent . Habebit ergo sine dubio commendatum, qui e regione operam dedit vindicare sanctum a canibus, a porcis margaritam; cujus studio et industria Vulcani officina studiis videtur mancipata coelestibus, imo sua Deo habitatio ga Satanae restituta. 5. Sane non ad confusionem cujuspiam sive im properium praeterita mala reteximus, sed ut, ex comparatione veterum, novitatis decus gravius venustiusque appareat, quia tunc recentia jucundius bona clarescunt, cum fuerint malis comparata prioribus. Similia ex similibus innotescunt, sed ex contrariis contraria aut placent amplius, aut displicent. Junge nigra candidis, et mutua collatione in proprio quoque colore distinctius enitescunt. Sic foeda admota pulchris, pulchriora reddunt, magis foeda redduntur. Ne qua tamen offensionis vel confusionis subrepat occasio, replicamus et nos vobis illud Apostoli: Et hoc quidem
Abbreviated transcription (Latin):
patere interdũ & feminis. Quid int̾
hec cȩleste. qͥd duunũ. quid sp̃uale
poterat cogitari: Nunc uͭ uacatur
uerbi dõ. studet᷑ continentiȩ. disci¬
plinȩ inuigilatur. lectionibꝰ scĩs in¬
tendit᷑. Iuge quippe silentiũ. & ab
om̃i strepitu scłariũ ꝑpetua quies.
cogit cęlestia meditari. Porro con¬
tinentiȩ labor & rigor disciplinȩ.
psalmoꝵ hẏmnoꝵq dulcedine rele¬
uant᷑. Pudor de p̃teritis. nouȩ con¬
ũsationis temꝑat austeritatẽ. Is autẽ
qui in p̃senti ꝑ patientiã capit᷑ bonȩ
conscientiȩ fructus. futuroꝵ qͦ bonoꝵ
bitur. & spem quȩ non confundit.
foras mittit timore. Tedium & acci¬
diam. ꝓculpellit sc̃arum uarietas
obseruationum. Et hȩc reteximus
ad laudem & głam dĩ. tanquã õium
auctoris. non tn sine ur̃a tanquam
ipsiꝰ coaditoris in omnib Potuit
quidẽ ea ipse agẽ sine uob̃. sed malu¬
it uos oꝑm hr̃e consortẽ. ut h̾ret & głe.

Expanded text:
patere interdum et feminis. Quid inter patere interdum et feminis. Quid inter haec coeleste, quid divinum, quid spirituale poterat cogitari? Nunc vero vacatur inibi Deo, studetur continentiae, disciplinae invigilatur, lectionibus sanctis intenditur. Juge quippe silentium, et ab omni strepitu saecularium perpetua quies cogit coelestia meditari. Porro continentiae labor et rigor disciplinae psalmorum hymnorumque dulcedine revelantur. Pudor de praeteritis novae conversationis temperat austeritatem. Is autem qui in praesenti per patientiam capitur bonae conscientiae fructus, futurorum quoque bbitur, et spem, quae non confundit. foras mittit timorem . Taedium et acediam procul pellit sanctarum varietas observationum. Et haec reteximus ad laudem et gloriam Dei, tanquam omnium auctoris; non tamen sine vestra, tanquam ipsius coadjutoris in omnibus. Potuit quidem ea ipse agere sine vobis; sed maluit vos operum habere consortem, ut haberet et gloriae.
Abbreviated transcription (Latin):
cum ꝓcederes. quod paulo insolentior
appareret. Deponeres fastum. habi¬
tumq mutares. & facile omniũ qui¬
escere poterat indignatio. Cȩterum
tu & fecisti satis causantibꝰ & adiccisti
quod merito collaudemus. Quid enĩ
iam in humanis oꝑibꝰ iure laudabit᷑
si hoc sũma ammiratione & laude
dignissimũ non babetur: Quamꝗͣ
non humanũ sed diuinũ ꝓfecto sit
opꝰ. tantoꝵ simul & tam repentina
iminutatio. In celistibꝰ magnũ sus¬
citat gaudiũ uniꝰ peccatoris conũsio.
quid tociꝰ congregationis: Quid &
istiꝰͤ Locus quippe ab antiquo nobi¬
lis. & regiȩ dignitatis exticerat. palatii
causis. regumq exercitibꝰ descrnire so¬
lebat. Sine cunctatione & fraude sua
cesari reddebantur. sed non etiam
dõ quȩ dĩ sunt. ꝑsoluebantur eque
fidelit̾. Quod auduumꝰ ñ qͦd uidimꝰ
loquimur. Claustrum ipsũ mona¬
sterii frequent ut aiunt stipari mi¬
utibꝰ. urgeri negotiis. uirgiis ꝑsonate.

Expanded text:
cum procederes, quod paulo insolentior cum procederes, quod paulo insolentior appareret. Denique deponeres fastum, habitumque mutares, et facile omnium quiescere poterat indignatio. Caeterum tu et fecisti satis causantibus, et adjecisti quod merito collaudemus. Quid enim jam in humanis operibus jure laudabitur, si hoc summa admiratione et laude dignissimum non habetur? Quanquam non humanum, sed divinum profecto sit opus, tantorum simul et tam repentina immutatio. In coelestibus magnum suscitat gaudium unius peccatoris conversio; quid totius congregationis? quid et istius? 4. Locus quippe ab antiquo nobilis, et regiae dignitatis exstiterat; palatii causis regumque exercitibus deservire solebat. Sine cunctatione et fraude, sua Caesari reddebantur; sed non etiam Deo quae Dei sunt persolvebantur aeque fideliter. Quod audivimus, non quod vidimus, loquimur: claustrum ipsum monasterii frequenter, ut alunt, stipari militibus, urgeri negotiis, jurgiis personare,
Abbreviated transcription (Latin):
cnti festinus occurrit. & in se poni
domumq patris sui diuinam tul¬
ferri flagitat ultionẽ. Quis hanc tͥ
ꝑsectionem ꝓponebat: Ego tanta fa¬
teor audire de te: & si desidãbam non
tam᷑ sꝑabam. Quis nempe te cre¬
deret saltu ut ita dicam repentino
summaꝰ occupare uirtutum. subli¬
mia m̃itoꝵ attingere: Sed absit ut
ꝓ nĩȩ fidei spci uc angustiis. imm̃¬
sa di pietas estimetur. qui quod uult
in quo uult oꝑatur. accelerans opꝰ
&. alleuans onus. Qiud enim: Tua
certe. non & quoꝵ errata. scoꝵ carpe¬
bat ⁊elus. Tuis non ipioꝵ excessibꝰ
succensebant. solamq in ꝑsonam
tuam. non etiam in abbatiam fr̾nũ
susurriũ ĩmurmurabat. Solum deniꝙ
te in causam uocauerant. In te corrige¬
res. & nuilresiduum qͦd pateret calũp¬
niȩ. Te inꝗͣ iutato. mox om̃is tumultꝰ
concid̾et. quiesceret strepitus. Solumq
ac totum erat quod nos mouebat. tu¬
us ille seilicet babitus & apparatus

Expanded text:
enti festinus occurrit, et in se potius enti festinus occurrit, et in se potius domumque patris sui divinam transferri flagitat ultionem . 3. Quis hanc tibi perfectionem proponebat? Ego tanta fateor audire de te, etsi desiderabam, non tamen sperabam. Quis nempe te crederet saltu, ut ita dicam, repentino summa occupare virtutum, sublimia meritorum attingere? Sed absit ut pro nostrae fidei speive angustiis immensa Dei pietas aestimetur, qui quod vult, in quo vult operatur, accelerans opus, et allevans onus! Quid enim? tua certe, non et tuorum errata, sanctorum carpebat zelus; tuis, non ipsorum excessibus succensebant, solamque in personam tuam, non etiam in abbatiam fraternum susurrium immurmurabat. Solum denique te in causam vocaverant. Tu te corrigeres, et nil residuum quod pateret calumniae. Te, inquam, mutato, mox omnis tumultus concideret, quiesceret strepitus. Solumque ac totum erat quod 79 nos movebat, tuus ille scilicet habitus et apparatus
Abbreviated transcription (Latin):
studio quib pietatis uisccrib im¬
tantib subuenit. obuiat irasero
Deniq & se obiciens ꝓ delinquert
ait. Si dimittitis dimittite. sine
dele me de tuo libro. quẽ seripsi
Fidelis aduocatus qui qm̃ non qe¬
rit quȩ sua sunt. facile optinet ĩ
quod querit. Plane benignus qu
tanquam caput unitũ menbris
genti suȩ firma caritate coheren
aut illam saluabit secum. aut m
potest nisi idem cum illis subit
ꝑiculum. Ieremias quoq uincti
compassionis. non contentionis al¬
sensu. p̃ comimuni exilio & serum¬
te contempsit natale solum. ac
grantibꝰ lib̾e manere in patͥa sibi
fuit. sed maluit captiuus abdue
eodem ꝓculdubio sp̃u optans anib¬
exꝑitur affectu. quam uera sit il
sententia. Fortis ẽ. ut mors diledo
dura sicut infernus emulatio. I¬
detis quoꝵ uos imitatorẽ ꝓbauerii
Sed addo adhuc quẽ pene p̃tem¬
seram & sc̃m dauid. qui cernens
dolensq ppłi stragem. angło ꝑcui¬

Expanded text:
studio, quibus pietatis visceribus irstudio, quibus pietatis visceribus irritantibus subvenit, obviat irascenti? Denique et se objiciens pro delinquentibus ait: Si dimittis, dimitte; sin autem, dele me de libro tuo quem scripsisti . Fidelis advocatus, qui, quoniam non quaerit quae sua sunt, facile obtinet omne quod quaerit. Plane benignus, qui tanquam caput unitum membris, genti suae firma charitate cohaerens, aut illam salvabit secum, aut non potest nisi idem cum illis subire periculum. Jeremias quoque vinctucompassionis, non contentionis assensu, prae communi exsilio et servitute contempsit natale solum ac pgrantibus libere manere in patria liberum fuit; sed maluit captivus adduci eodem procul dubio spiritu optans aneritur affectu quam vera sit illa sententia: Fortis est ut mors dilectio, dura sicut infernus aemulatio . Videtis quorum vos imitatores probaveritis? Sed addo adhuc quem pene praetermiseram et sanctum David, qui, cernens dolensque populi stragem, angelo percuti
Abbreviated transcription (Latin):
r̾e pudet. Pinde stat in p̃lio fortiter
dimicat. & inter cruentos gladios ꝑ
medias acies hac illacq discurrens.
uoce & ense t̾ret. quantum ualet ad¬
u̾sarios. animat suos. Ubi acrius in¬
sistere hostem. sociisq grauiꝰ comꝑit
imminere ꝑiculum. ibi adest Occͣ¬
rit ferienti. succurrit ꝑeunti. eo quip¬
pe mori paratus ꝓ singulis. quo desꝑ¬
atus de uniuersis. At uͥ dum paulis¬
rucntes. reuocat fugientes. fit plerũq
ut in manu forti tam gratam quam ino¬
pinatam optineat salutem sius hostibꝰ
confusionẽ. Eugant tandem quos
fugiebant. suꝑant quos pene susti¬
nebant uictores. Et qui prius ꝑicli¬
tabantur de uita. pꝰmodum exultant¬
& de uictoria. Sed quid nos tam re¬
ugiosum tam forte factum scłaribꝰ
comparamus. quasi exempla nob̾
de ipsa desint religione: An non
quido certꝰ erat dõ pollicente mo¬
ies siquidem ꝑisset ppłs cui p̾ea
magnam: E ttam̃ quo affectu qu

Expanded text:
re pudet. Proinde stat in praelio, fortiter re pudet. Proinde stat in praelio, fortiter dimicat, et inter cruentos gladios per medias acies hac illacque discurrens, voce et ense terret quantum valet adversarios, animat suos. Ubi acrius insistere hostem, sociisque gravius comperit imminere periculum, ibi adest. Occurrit ferienti, pereunti succurrit, eo quippe mori paratus pro singulis, quo desperatus de universis. At vero, dum paulisruentes, revocat fugientes; fit plerumque ut in manu forti tam gratam quam inopinatam obtineat salutem suis, hostibus confusionem. Fugant tandem quos fugiebant, superant quos pene sustinebant victores; et qui prius periclitabantur de vita, postmodum exsultant de victoria. 2. Sed quid nos tam religiosum, tam forte factum saecularibus comparamus, quasi exempla nobis de ipsa desint de religione? An non liquido certus erat Deo pollicente Moyses, si quidem perisset populus cui praeerat, magnam? Et tamen quo affectu, quo
Abbreviated transcription (Latin):
xiit sermo bonus interrain
nr̃am. in bonum sine dubio
bonis cooꝑaturuis ad quoscũq
puenenerit. E nimu̾ audientes om̃s
qui timent dm̃ quanta fecit animȩ
tuę. gaudent & stupent suꝑ tanta
& tam subita mutatione dextere excel¬
si. Uui in dño laudatur anima mea.
audiunt mansueti & letantur. & mi¬
rantur: etiam qui te non nouerunt. sed
tantum audiunt qualis de quali fac¬
tus es atq inte dm̃ głificant. Auget
gͦ gaudium & miraculum parit᷑ quod
salutis consilium celitꝰ infusum tͥ.
ꝓtinus tius refundere. atq ita implere
sategisti. quod legit᷑ Qui audit. dicat
ueni. Et illud. Quod dico uob̾ in te¬
nebris dicite in lumine.&. quod in au¬
re auditis p̃dicate suꝑ tecta. Sie stre¬
nuus in bello miles. immo sic piꝰ ac
fortis militum dux. ubi suos forte con¬
spexerit in fugam uersos. iamq hosti¬
li passim gladio truridari & si se uel
solum uideat euadere posse. libet tñ
mori magis cum illis sine quib neuiue¬

Expanded text:
xiit sermo bonus in terram nostram, in bonum sine dubio bonis cooperaturus, ad quoscumque pervenerit. Enim vero audientes omnes qui timent Deum, quanta fecit animae tuae, gaudent et stupent super tanta et tam subita mutatione dexterae Excelsi. Ubique in Domino laudatur anima tua, audiunt mansueti et laetantur; et mirantur etiam qui te non noverunt  al. viderunt, sed tantum audiunt qualis de quali factus es, atque in te Deum glorificant. Auget vero gaudium et miraculum pariter, quod salutis consilium, coelitus infusum tibi, protinus tuis refundere, atque ita implere sategisti quod legitur: Qui audit, dicat: Veni ; et illud: Quod dico vobis in tenebris, 78 dicite in lumine; et quod in aure auditis, praedicate super tecta . Sic strenuus in bello miles, imo sic pius ac fortis militum dux, ubi suos forte conspexerit in fugam versos, jamque hostili passim gladio trucidari, etsi se vel solum videat evadere posse, libet tamen mori magis cum illis, sine quibus vive