comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Scio multũ hebraicũ abhis quȩdictas̃. discrepare. et facere quid possit C ui semel
ꝓpositũ est ecipsũ hebraicũ etuulgatas in toto orbe scripturas int̾p̃tari. Lxx.
Suꝑ induxisti in mari equostuos conturbantes: aquas multas. Postquã miseritds̃ incapita
imquorũ martẽ. et conciderat capita potentiũ instupore. et confreger&e ea in mari fic
fractis et uincto. forte unitur ad domũ eius. etuniuersa illius diripiuntur. Uasa aũt̃
etdomũ fortis ecsuppellectilẽ principif Quid aliud possumus int̾p̃tari. nisimare huius
scłi inquo habitat draco: suꝑ inducit Ergo ds̃ egregius eques. etauriga precipuus equo
suos angelos uidelic& sublimesq uirtutes suꝑ mare huius sołi ut turbent aquas multas
demonia. ec contrarias potestates. Quod si uoluerimus deaduentuxp̃i int̾pretari

Expanded text:
Scio multum Hebraicum ab his quae dicta sunt, discrepare; sed facere quid possum, cui semel Scio multum Hebraicum ab his quae dicta sunt, discrepare; sed facere quid possum, cui semel propositum est et ipsum Hebraicum, et vulgatas in toto orbe scripturas interpretari? LXX: Et superduxisti in mari equos tuos conturbantes aquas multas. Postquam 662 miserat Deus in capita iniquorum mortem, et conciderat capita potentium in stupore, et confregerat fractis, et victo forti venitur ad domum ejus, et universa illius vasa diripiuntur . Vasa autem et domum fortis et supellectilem principis, quid aliud possumus interpretari, nisi mare hujus saeculi, in quo habitat draco? Superinducit ergo Deus, egregius eques et auriga praecipuus, equos suos, angelos videlicet, sublimesque virtutes super mare hujus saeculi, ut turbent aquas multas, daemonia et contrarias potestates. Quod si voluerimus de adventu Christi interpretari,
Abbreviated transcription (Latin):
uod quasi chamo condep̃nationis fuerat infrenatũ. et insimilitudinẽ uescentiũ inlisis
insedentibus conerepabant uolentia rursũ comedere. seduim deuorandi non habentia
intellege. Quomodo post aduentũ xp̃i capita dȩmonũ a nationibus quȩ sibi prius
subiectȩ fuerant separata uelint rursũ antiquã exercere potentiã: sed quia amputa¬
ta sint acorporibus. plenã uesdendi non habeant libertatẽ. Comedunt quasi pauperes.
idiuitiꝓ edider. Comedunt abscondite. quia sẽꝑ sedent in insidiis ittinoccultis
uiant in nocentẽ. Hoc capita eosdẽ habent dentes quos et sagittas: etquã uis ante
serint suꝑ sidera cęli ascendã. ponã in excelso nidũmeũ. etuniuersũ orbẽ quasi oua
contenebo uimanumea: tam̃ detrahentur desublimibus. etꝑdentia supͣlectilẽ priftinĩ.
omnẽq substantiã domussuȩ iux quasi pauperes clam comedere et mordere tẽptabunt.

Expanded text:
quod quasi chamo condemnationis fuerat infrenatum, et in similitudinem vescentium illisis quod quasi chamo condemnationis fuerat infrenatum, et in similitudinem vescentium illisis in se dentibus concrepabunt, volentia rursum comedere, sed vim devorandi non habentia. Intellige quomodo post adventum Christi capita daemonum a nationibus, quae sibi prius subjectae fuerant separata, velint rursum antiquam exercere potentiam. Sed quia amputata sunt a corporibus, plenam vescendi non habeant libertatem: comedunt quasi pauperes, divitias perdiderunt: comedunt abscondite, quia semper sedent in insidiis, ut in occultis interficiant innocentem. Haec capita eosdem habent dentes quos et sagittas. Et quamvis ante dixerit, Super sidera coeli ascendam, ponam in excelsum nidum meum, et universum orbem quasi ova continebo in manu mea, tamen detrahentur de sublimibus, et perdentia supellectilem pristinam, omnemque substantiam domus suae, vix quasi pauperes clam comedere et mordere tentabunt.
Abbreviated transcription (Latin):
eius ethortũ suȩ fecere luxuriȩ. Inueniatur aliquis seruustuus abdias quipascat
pauperẽtuũ atq mendaeũ. fornicariȩ sanguis debetur canib: achab impius etauarus.
iaculodñi trucidetur. Cõmouebuntur in eo. aperient frenossuos. sicut comedens pauꝑ
in abscondito. Capita cũ diuisa fuerint corporibus suis. etdiuisa nonalit̃ nisi instu
hocest inea aperient etfrenossuos siue eorũ. utrũq enĩ intellegi potest. Ut illud
imperiũ quo prius dominaban tur insubiectis sibi corporib. relaxantesdent
lacũ meliori equiti. et meliori aurige. et hoc faciant quasi comedens pauꝑ absc̃dite.
non habentes libertatẽ. necciborũ aliquã abundantiã. sedescas modicas quib ues¬
centes abstondite. nullũ uelint uidere quod faciant. Potest etaliter int̾pretari.
Sapita cũ diuisa fueruit instupore quasi a cetero corpore decollata aperient ossuũ.

Expanded text:
ejus, et hortum suae fecerunt luxuriae . Inveniatur aliquis servus tuus Abdias, qui pascat pauperem tuum atque mendicum, 661 fornicariae sanguis detur canibus; Achab impius et avarus jaculo Domini trucidetur. LXX: Commovebuntur in ea Al. eo, aperient frenos suos sicut comedens pauper in absconso Al. abscondito . Capita cum divisa fuerint a corporibus suis, et divisa non aliter nisi in stuhoc est, in ea, aperient etiam frenos suos, sive eorum utrumque enim intelligi potest ut illud imperium quo prius dominabantur in subjectis sibi corporibus, relaxantes dent locum meliori equiti, et meliori aurigae. Et hoc faciant quasi comedentes pauperes  Al. comedens pauper in abscondito, non habentes libertatem, nec ciborum aliquam abundantiam, sed escas modicas, quibus vescentes abscondite nullum vellent videre quod faciunt. Potest et aliter interpretari: Capita cum divisa fuerint in stupore, quasi a caetero corpore decollata, aperient os suum,
Abbreviated transcription (Latin):
sole fugiente abhora sexta usq adhorã nonã. Nox successit diei. indu¬
os dies et noctes diuidunt. et ad ponentes sabbatũ. tresdies ettres noctes
ȩstimant subputandas: nosuero ciuehao xilruc. totum intellega¬
mus a parte. utexeo quod ina pac xesnN mortuus est. unã diem

Expanded text:
sole fugiente ab hora sexta usque ad horam nonam, nox successit diei, in duos dies et noctes dividunt, et apponentes sabbatum, tres dies et tres noctes aestimant supputandas: nos vero συνεκδοχικῶς totum intelligamus a parte: ut ex eo quod εἰν παρασκευῇ mortuus est, unam diem
Abbreviated transcription (Latin):
quis equitur: Zelatusesidus terram suam. etpeꝑcit populo suo
etrespondit dñs etdixit. usq ad eum locũ ubiscriptũ est. et noncon¬
fundetur populus is in ȩternũ : Repromissio futurorum est
quȩ bona postquam egerint pęnitentiam debeant presto lari:
t postmulta quȩ longumesi texere : Hȩcquoq in ꝓmissione dicun¬
tur. quȩ inp̃sentiarũ conamur exponere: Effundam despũmeo suꝑ
ideorinihi a principio usq ad hunc locum textum seruasse sermonis.
elaboris est maximi. quomodo quȩ sequuntur his quȩ nunc disse¬
rimus coaptanda sint: Aliusdicit. quȩ generaliter inultimo tempore
repmissa sunt. Nunc ex parte completa. etquia prȩmium futurorũ
inprimo aduentudñ apostoli sentiebant: Libamenta quȩdam et
primicias mirabiliũ expleta memorasse. utdonec ueniat quod per¬
fectumest. id quod ex parte precesserat sentirem: ⁊ Ius uero a pos

Expanded text:
t Dominus terram suam et pepercit populo suo, et respondens Dominus dixit, usque ad eum locum, ubi scriptum est: Et non confundetur populus meus in aeternum, repromissio futurorum est, quae bona postquam egerint poenitentiam, debeant praestolari. Et post multa quae nunc longum est retexere, haec quoque in promissione dicuntur, quae in praesentiVideor mihi a principio usque ad hunc locum, textum servasse sermonis. Laboris est maximi, quomodo quae sequuntur, his quae nunc disserimus, coaptanda sint. Alius dicit quae generaliter in ultimo tempore repromissa sunt, nunc ex parte completa. Et quia praemium futurorum in primo adventu Domini apostoli sentiebant, libamenta quaedam et primitias mirabilium expletas memorare, ut donec veniat quod perfectum est, id quod ex parte praecesserat, sentiremus. Alius vero apos
Abbreviated transcription (Latin):
superomnem carnem. et ꝓphecabunt filii ur̃i etfiliȩurȩ. et senesur
somnia sõniabunt. etiuuenes ur̃i uisiones uidebunt. ⁊ec superseruos
et super ancillas indiebus illis effundã despũmeo. etdabo ꝓdigia ine¬
lo et superterrã sanguinem etignem etuaporemfumi Sol conuer
tetur intenebras. eduna in sanguinem: antequã ueniat diesdnĩ mi
mis etinlustris Eterit om̃is quiinuocauerit nom̃ dñi. saluus erit :
Nunc locum beatus apostolus petrus impletum tempore dominicȩ
passionis exposuit. quando descendit die pente costen sp̃s scs̃ supes
credentes: etomnes loquebantur sicut sp̃s sc̃s dabat eis : ita utin¬
rarentur quiaderant etdicerent: Nonne omnes isti quiloquan¬
tur galilei sunt. et quomodo nos audiuimus linguãnram inqua
natisumus: Parthi et medi ecȩlamitȩ. etreliqua: Aliiuero dic

Expanded text:
super omnem carnem et prophetabunt filii vestri et filiae vestrae senes vestri somnia somniabunt et iuvenes vestri visiones videbunt sed et super servos et ancillas in diebus illis effundam spiritum meum et dabo prodigia in caelo et in terra sanguinem et ignem et vaporem fumi sotetur in tenebras, et luna in sanguinem, antequam veniat dies Domini magnus et illustris. Et erit, omnis qui invocaverit nomen Domini, salvus erit. Hunc locum beatus apostolus Petrus 201 impletum tempore Dominicae passionis exposuit, quando descendit die Pentecostes Spiritus sanctus super credentes, et omnes loquebantur sicut Spiritus sanctus dabat eis: ita ut mirarentur qui aderant, et dicerent: Nonne omnes isti qui loquuntur Galilaei sunt; et quomodo nos audivimus linguam nostram in qua nati sumus? Parthi, et Medi
Abbreviated transcription (Latin):
etasinistris Egoputo sinis trũ fuisse spm̃ quie gressus est. et stetit corã
dnõ etait Egodecipiam a ab. etegrediar eterosp̃s mendax inore

Expanded text:
et a sinistris . Ego puto sinistrum fuisse spiritum, qui egressus est, et stetit coram et a sinistris . Ego puto sinistrum fuisse spiritum, qui egressus est, et stetit coram Domino et ait: Ego decipiam Achab et egrediar, et ero spiritus mendax in ore
Abbreviated transcription (Latin):
ethuiuscemodi animantia id circo feceritds̃. ut fragilitatem etim¬
becillitatem nr̃ȩ carͥnis ostender&e: quȩ intantũ nihiliest. utab bis
quȩ parua sunt uulneretur: Siautem eruca paruusq ueriniculus
fortior homine est : quidgloriatur terra etcinis. etelata ꝑ suꝑbiam
cum ex humo sit a quo homo apellatur. humana contemnt:
Quidã locum istum sic interp̃tantur: Ad extris etasinistris uirtutes
et fortitudines dĩ legimus. quas greci Tyna ueĩc. uocant Aidextri
seraphim ettherubinxunctasq angelorũ potestates . a sinistris contra¬
rias fortitudines. dequibus scriptum est: Alisit in eos iram indignatio¬
nissuȩ furorẽ etira ettribulationẽ. in missionẽ ꝑ angelos malos
equib etinicheas in regum uolumine loquitur: Tididnm dĩ isrł seden¬
tem superthronũ suum. etomis exercitus cęli stabat iuxta eum adextr

Expanded text:
et hujuscemodi animantia idcirco fecerit Deus, ut fragilitatem et imet hujuscemodi animantia idcirco fecerit Deus, ut fragilitatem et imbecillitatem nostrae carnis ostenderet, quae intantum nihil est, ut ab his quae parva sunt vulneretur. Si autem eruca tardus parvusque vermiculus fortior homine est, quid gloriatur terra et cinis; et elata per superbiam cum ex humo sit, a quo homo appellatur humana contemnit? Quidam locum istum sic interpretantur: A dextris et a sinistris virtutes et fortitudines Dei 199 legimus, quas Graeci δυνάμεις vocant. A dextris Seraphim et Cherubim, cunctasque angelicas potestates, a sinistris contrarias fortitudines, de quibus scriptum est: Misit in eos iram indignationis suae, furorem et iram, etDe quibus et Michaeas in Regum volumine loquitur: Vidi Dominum Deum Israel sedentem super thronum suum, et omnis exercitus coeli stabat juxta eum a dextris
Abbreviated transcription (Latin):
utierã quia adno repiissostnt eredimus accidisse: etsterelita Eucru¬
tã noiuis frugib es pensatã. utquicquid.⁊ ũonilio e. locustȩ bruchus
etrubigo eteruca consumpserat. annis sequentib impleretur
Querimus cus eruca foraitudo uel uirtus dnĩ appellatastt: ettionsolũ san¬
tus selurtus magna: Quomodo potentiadĩ inaegẏptiis plagis ostensaesi
ꝑparua animalia et p̃ ipuȩ sciniphes. quitã pariusunt culices. ut uix
cernantur oculis . sic etnunc in paruo tardoq uermiculo qui uꝑo me¬
ueri pote st̃ et leuitactu conteritur. dĩpotentia et humana fragilitas de¬
monstratur: non quods̃ ad nutũ suum et potentiȩ maiestatẽ nequeat teria
subuertere. etoperire cuncta diluuio. uel fulmine coneremare. sed
perparua utita dicã pancta corporum. ostendit humanam fragil¬
tatẽ: Unde etillud solemus martiometreteris respondere hereticis
qui uetus laniant testamentum. quod etpulices etculices eccimices

Expanded text:
teram, quia a Domino repromissa sunt, credimus accidisse, et sterilitatem praeteritam novis frugibus compensatam: ut quidquid locusta, bruchus, et rubigo, et eruca consumpserat, annis sequentibus impleretur. Quaerimus cur eruca fortitudo, vel virtus Domini appellata sit, et non solum virtus, sed virtus magna? Quomodo potentia Dei in Aegyptiis plagis ostensa est per parva animalia, et praecipue ciniphes, qui tam parvi sunt culices, ut vix cernantur oculis. Sic et nunc in parvo tardoque vermiculo, qui vix moveri potest, et levi tactu conteritur, Dei potentia et humana fragilitas demonstratur. Non quo Deus ad nutum suum et potentiae majestatem nequeat terras subvertere, et operire cuncta diluvio, vel fulmine concremare; sed per parva, et, ut ita dicam, puncta corporum, ostendit humanam fragilitatem. Unde et illud solemus Marcioni et caeteris respondere haereticis qui vetus laniant Testamentum, quod et pulices et culices et cimices,
Abbreviated transcription (Latin):
sunt. cũ sit hora tercia diei. sed hoc est quod dictumest ꝑ ꝓphetan
iohel: Eterit posthaec dicit dñs effundã despũ meo suꝑ omnemes¬
nem. et ꝓphetabunt. ecreliqua: Usq ad eum locũ quem incapitu¬
lo propͥosuimus Cumigitur petrus illo tempore quopassus est
dñs prophetiam iohel expletam esse memorarit: hoctantum
querimus quo modo et superior& et media etquesequuntur usq
adfinem uoluminis sibi ualeant cohȩrere. nesubuno textu con¬
sequentiaq sermonis diuisa et dissonans interse explanatio sca¬

Expanded text:
sunt, cum sit hora tertia diei; sed hoc est quod dictum est per prophetam Joel. Et erit post haec, dicit Dominus: Effundam de spiritu meo super omnem carnem, et prophetabunt, et reliqua usque ad eum locum, quem in capitulo proposuimus. Cum igitur Petrus illo tempore quo passus est Dominus, prophetiam Joel impletam esse memoret, hoc tantum quaerimus, quomodo et superiora et media, et quae sequuntur usque ad finem voluminis sibi valeant cohaerere, ne sub uno textu consequentiaque sermonis, diversa et dissonans inter se explanatio sca
Abbreviated transcription (Latin):
busq ꝓductum recipiat anulum et stolae
xp̃i. qui mundi lumen fuit. dequodicitur: Nox precessit. diesautem
ad propinquauit. et una nocte periit. quando occubuit ei solius ticię
eidĩ ꝑdiderunt sermonẽ: Ciuitas uero nineue magna atq pulcherrima
p̃figurat ȩccłam. in quamaiorest numerus quã xii. tribuũ ifrahel¬
quod etfragñta insolitudine signi ficant .xii. cofinorũ Ignorant aut̃
quid sit int̃dexterã etsinistrã: uel ꝓpt̃ innocentiã etsimplicitatẽ
ut lactentẽ monstrar& ȩtatẽ. etrelinquat intellectui quantus sit
numerus ętatis alterius. cum tantussit paruulorum: uel certe quia
magna erat urbs. etindomo magna nonsolũ uasa sunt aurea etargentea
sed eclignea et fic tilra Erat inea plurima multitudo quȩ ignorabat
antea penitentiã. quid ess& in terbonũ etmalũ. int̾ dextrã et sinis trã
sedet iumenta multa Multus est enĩ inninȩue numerus ium̃torum.

Expanded text:
busque prodactam, recipiat annulum et stolam,at tempus ante adventum Christi, qui mundi lumen fuit, de quo dicitur: Nox praecessit, dies autem appropinquavit . Et una nocte periit, quando occubuit eis sol justitiae, et Dei perdidere sermonem. Civitas vero Ninive magna atque pulcherrima, praefigurat Eim cophinorum . Ignorant autem quid sit inter dextram et sinistram, vel propter innocentiam et simplicitatem, ut lactentem monstret aetatem, et relinquat intellectui, quantus sit numerus aetatis alterius, cum tantus sit parvulorum. Vel certe quia magna erat urbs, et in domo magna non solum vasa sunt aurea et argentea, sed et lignea et fictilia  erat in ea plurima multitudo, quae ignorabat ante actam poenitentiam quid esset inter bonum et malum, inter dextram et sinistram. Sed et jumenta multa: multus est enim Ninive numerus jumentorum
Abbreviated transcription (Latin):
tur exordio. Nunc obstruetur synagoga obstructione. & dicent qui
inea clausi fuerint. angustiã posuit suꝑnos. & romanis potestatib subdit.
ꝑcutient in maxilla tribus isrł. Abstulit enĩdñs deiudȩa & hiersłm¬

Expanded text:
gitur exordio. Nunc obstruitur synagoga obstructione: et dicent qui gitur exordio. Nunc obstruitur synagoga obstructione: et dicent qui in ea clausi fuerint: Angustiam posuit super nos; et Romanis potestatibus subditae, percutientur in maxilla tribus Israel. Abstulit enim Dominus de Judaea e
Abbreviated transcription (Latin):
tiã posuit suꝑnos. inuirgã ꝑcutient suꝑ maxillã tribus isrł. Non
quod tribus ꝑcutiant maxillã alterius. sed quod alii percutiant tribus
isrł. In maxilla pollicitus tibi quidẽsum: Ofilia sion. quoduenturũ
sit tempus. quocornutuum ponã ferreũ. & ungulastuas aereas. & cõ¬
mota dȩmonũ multitudine offeras quicquid ante possiderant dño
uniuersȩterrȩ: sed quia hoctunc futurumest. quando subintrauerit
gentiũ plenitudo. & omĩs isrł saluus fuerit. Nunc interĩ ꝓmeritis
tuis uastare. siue ut inhebreo hab& concidere nequaquã enĩ iuxta
apostolũ uocaris circũ cisio. sed concisio. Nectẽ apello filiã meã. sedla¬
tronis filiã. quod hebraice dicitur gediro. idest diaboli ad p̃dandas
semꝑ accincti. Fecisti enĩ domũ meã speluncã latronũ. repugnasti
meũ. Annon contumelia trinitatis est. quando inuirga & incalamo
edeseiiunt. Iuxta lxx aut̃ ulto alit̃ sensusest. & quasi aꝓprio intelle¬

Expanded text:
tiam posuit super nos: in virga percutient super maxillam tribus Israel. Non quod una tribus percutiat maxillam alterius, sed quod alii percutiant tribus Israel in maxillam. Pollicitus quidem tibi sum, o filia Sion, quod venturum sit tempus quo cornu tuum ponam ferreum, et ungulas tuas aereas, et comminuta daemonum multitudine, offeras quidquid illi ante possederant Domino universae terrae. Sed quia hoc tunc futurum est, quando subintraverit gentium plenitudo, et omnis Israel salvatus fuerit: nunc interim pro meritis tuis 487 vastare, sive ut in Hebraeo habetur, concidere. Nequaquam enim juxta Apostolum vocaris Circumcisio, sed concisio: nec te appello filiam meam, sed latronis filiam, quod Hebraice dicitur, BATH GEDUD  , id est, diaboli ad praedandum semper accincti. Fecisti enim domum meam speluncam latronum, repugnasti m, et Spiritum meum. An non contumelia Trinitatis est, quando in virga et calamo,consentiunt. Juxta LXX autem multo altior sensus est, et quasi a proprio intelli
Abbreviated transcription (Latin):
dicet: Melius sibi indomo uiri esse prioris. qua quondã apud uo  fue
rit amatores. tribulationibusq et plagis isrł eruditus. Vnde
& ad dauid subtypo xp̃i mystice dicitur. Si dereliquerint filueius
legemmeã. & in iudiciis meis non ambulauerint. si iusticias measpfana¬
uerint. et p̃ceptamea noncustodierint: uisitabo inuirga iniquitates cr
& inflagellis peccata eorũ. misericordiã aut̃ meã nondis ꝑgam aheo.
ribulationẽ ergo posuitds̃ superfiliam isrł: & ꝑcuti ssit eã angeli. qui
plagis p̃positisunt in maxilla. Acneforte nescires quȩess& filia
quȩ obstruitur obstructione. & ponitur in angustia. ftatĩ infertur
&edicitur trib isrł. Nosaut̃ sumus isrł. quim̃te cernimusdm̃. ad

Expanded text:
 melius sibi in domo viri esse prioris, quam quondam apud amatores  melius sibi in domo viri esse prioris, quam quondam apud amatores suos fuerat, tribulationibusque, et plagis Israel eruditur. Unde et ad David sub typo Christi mystice dicitur: Si dereliquerint filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint, si justitias meas profanaverint, etet in flagellis peccata eorum: misericordiam autem meam non dispergam ab eo . Tribulationem ergo posuit Deus super filiam Israel, et percutient eam Angeli, qui plagis praepositi sunt, in maxilla. Ac ne forte nescires quae esset filia, quae obstruitur obstructione, et ponitur in angustia, statim infertur, et dicitur, tribus Israel. Nos autem sumus Israel, qui mente ce
Abbreviated transcription (Latin):
uiȩ eius usq hodie clausȩ & obseptȩ. nec potest egredi decaptiuitate
sed durissimo p̃mitur imperio. Siaũt iuxta superiorẽ sensũ uolueris
deȩcdã dictũ accipere: Nunc obstruetur filia obstructione. illud de
oseȩ ꝓferamus exemplũ. in quo adultera loquitur: uadã postamatores
meos qui dabant mnihi panes meos. & aquã meã. & uestim̃ta mea. & lintear
med. oleũ meũ. & om̃a quȩ mihi ꝓsunt. Et postea ds̃ uolens impedire co¬
gitationẽ pessimã. non eã facit quoddesiderat adimplere. sed obstruit
uias eius. neconsequatur amatores suos. & amplius fornicetur. Ait
quippe. ꝓpterea ecre ego obstruã uias eius insudibus. & obsepiã uias
eus. & semitã suã noninueni& & persequstur amatoressuos. & non¬
ad p̃hend& eos : & quȩr&e eos & non inueni& eos. Etdicit uadã etre¬
uertar adiurũ meũ priorẽ. quia benemihierat. Anim aduerte opus
necessitate obstricta ad maritũ reuertatur priorẽ. & confiteatur et¬

Expanded text:
e ejus usque hodie clausae sunt et obseptae, nec potest egredi de captivitate; sed durissimo premitur imperio . Si autem juxta superiorem sensum voluerimus de Ecclesia dictum accipere: Nunc obstruetur filia obstructione, illud de Osee proferamus exemplum, in quo adultera loquitur: Vadam post amatores meos, qui dabant mihi panes meos, et aquam meam, et vestimenta mea, et linteamina mea, oleum meum, et omnia quae mihi prosunt . Et postea Deus volens impedire cogitationem pessimam, non eam facit quod desiderat adimplere; sed obstruit vias ejus, ne consequatur amatores suos, et amplius fornicetur. Ait 488 quippe: Propterea ecce ego obstruam vias ejus in sudibus, et obsepiam vias ejus: et semitam suam non inveniet, et persequetur amatores Al. apprehendet eos, et quaeret eos, et non inveniet, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem quia bene mihi erat . Animadverte opus necessitate obstricta ad maritum revertitur priorem, et confitetur,
Abbreviated transcription (Latin):
emnpus puriendi tempus moriendi: Quodeotẽ pore quo exceriu nause
gentilium populus. filios amiserit sinagoga. Potest aut & alit intelligi
Sabitdĩs templũ & hiero solumã & iudeos usq ad illud tempus quouirgo
pariet. Que postquã pe ꝑerit. & natuis paruulus qui accepit spolia sama

Expanded text:
empus pariendi, et tempus moriendi , quod eo tempore quo ex sterili natus est gentilium populus, filios amiserit synagoga. Potest autem et aliter intelligi: Dabit Dominus templum et Jerosolymam, et Judaeos usque ad illud tempus quo virgo pariet, quae postquam pepererit, et natus parvulus acceperit spolia Sama
Abbreviated transcription (Latin):
impedit maiestati: Deme enĩ natusest anteom̃a scła. & temporũ
conditor. in tẽpore non tenetur. Ipse est cui & in alio psalmodixit.
ante luciferũ genuite. In principio enĩ erat uerbũ. & uerbũ erat
apud dm̃. & ds̃ erat uerbũ. Hocerat in principio apud dm̃: Et
ipfasit effrata. liber geneseos ostendit. in quoscriptura cõmemorat
Lortuaest rachel. & sepultaest inuia efratha. hocestbehleem.
Otinutroq nomine significat sacram̃tũ. Domus enĩ panis dicitur.
ꝓpter panẽ uiuũ quidecęlo descendit. E fratha aut̃ quod inter¬
p̃tatur furorẽ. uidelicet ꝓpt̃ herodis insaniã: quia in lusus a magis iratꝰ
est ualde. Et mittens diuersos occidit infantes inbethleẽ.: etinomĩ b¬

Expanded text:
impedit majestatem: de me enim natus est ante omnia saecula, et temporum impedit majestatem: de me enim natus est ante omnia saecula, et temporum conditor in tempore non tenetur. Ipse est cui et in alio psalmo dixi: Ante Luciferum genui te . In principio enim erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum . Hoc erat in principio apud Deum. Et em Bethleem ipsa sit Ephratha, liber Geneseos ostendit, in quo Scriptura commemorat: Mortua est Rachel, et sepulta in via Ephratha, haec est Bethleem . Et in utroque nomine pter panem vivum, qui de coelo descendit . Et Ephrata, quod interpretatur furorem videt, propter Herodis insaniam, quia 490 illusus a magis, iratus est valde, et mittens universos occidit infantes in Bethleem, et in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
Et tubableem domus effrata. minima es ut sis inmilibis iudo e
egradietur. utsit in principẽ isrł & egressus cius abinitio ex dicbus sra de
Starbitror matheũ uolentẽ arguere scribarũ & sacerdotũ erga di¬
uinȩ scripturȩ lectionẽ ne glegentiã. sic etiam posuisse utabeis dic¬
tumest. Sunt aũt quiad serant inom̃ibus pe̾e testimoniis quȩde:
ueteri testam̃to sumuntur. istius modi esse errorẽ. ut aut ordo
mutetur autuerba. Et interdũ sensus quoq ipse diuersussit. uel a płis
ueleuangelistis non ex libro carpentibus testimonia. sed memoria ere¬
dentibus quȩ non numquã fallitur. E xponamus ergo hebrarcum:
ettubethlȩem id est domus panis quȩ uocaris effrata: minima quidẽes
inciuitatibus. & tantis milibus comparata. uix paruuses uiculus.
Uene putes eum degenere dauid tantũ esse cui ꝓmisi dicens. defruc¬
tu uentristui ponã suꝑ sedẽ meã: Carnis ad sumptio diuinȩ non

Expanded text:
Et tu, Bethleem domus Ephrata, minima es, ut sis in millibus Juda: ex te mihi egredietur, ut sit in principem Israel, et egressus ejus ab initio ex diebus saeculiet arbitror, Matthaeum volentem arguere Scribarum et sacerdotum, erga divinae Scripturae lectionem, negligentiam, sic etiam posuisse, ut ab eis dictum est. Sunt autem qui asserant, in omnibus pene testimoniis, quae de veteri Testamento sumuntur, istiusmodi esse errorem, ut aut ordo mutetur, aut verba, et interdum sensus quoque ipse diversus sit, vel apostolis, vel evangelistis non ex libro carpentibus testimonia, sed memoriae credentibus, quae nonnunquam fallitur. Exponamus ergo Hebraicum: Et tu, Bethleem, id est, domus panis, quae vocaris Ephratha, minima quidem es in civitatibus Juda, et tantis millibus comparata, vix parvus es viculus;  dominator in Israel. Ac ne putes eum de genere David tantum esse, cui repromisi, dicens: De fructu ventris tui ponam super sedem meam , carnis assumptio divinam non
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ est efratha egressusestxp̃s dominator israhel. &egressus eius
noneo tantũ fuerunt tempare quouisus in carne est: sed ab initio
aeternitatis siue abinitio scłi. quia semꝑ ipse locutus est ꝑ ꝓphetas.¬

Expanded text:
quae est Ephratha, egressus est Christus dominator in Israel, et egressus ejus quae est Ephratha, egressus est Christus dominator in Israel, et egressus ejus non eo tantum fuerat tempore quo visus in carne est, sed ab initio aeternitatis, sive ab initio saeculi. Quia semper ipse locutus est per prophetas
Abbreviated transcription (Latin):
tpter pusmi sanguinẽ aditaest uoxin excelso. planctus & ilua¬
tus. richel flentis liberossuos. Legimus iuxta lxx. Dumtaxat uiter¬
pretes. in hicsu naue ubitribus uidȩ &urbes etoppida describuntur:
aliũ inuenitur interp̃tẽ: & siue deueteribus libris era sum sit militia
delibro iudicũ hoc ipsũ ad probare. quodb&hleem intribu iuda sit.
& accspit sibi mulierẽ concubinã debethleem iuda. & iratus estei con¬
cubinasua. & habiit indomũ patrissui inb&hleem iuda. Pulchre
aut̃ dicitur inbethleem uda. ad distinctionẽ eius b&hleem quȩ ingil
galis sitaest: Sicut in eodẽ iesu uolumine repperi potest. E frata
inlinguanrã sonare. carpoforon. uberem atq frugiferã. & ipsũ osten¬
dere in mysterio. quod & domus panis. Eꝓꝓpter hoc dalnt eos usq
ad tempus. in quoparturiens pari&& reliquiȩ fratrũ eius conuertentur
ri&. & reliquiȩ frũm reuertentur ad filics isrł. Quia debechleem

Expanded text:
pter plurimum sanguinem audita est vox in excelso, planctus et ululatus Rachel flentis liberos suos . Legimus juxta Septuaginta dumtaxat interpretes, in Jesu Nave, ubi tribus, Judae urbes et oppida describuntur, alium invenitur interpretem, et sive de veteribus libris erasum sit malitia Jde libro Judicum hoc ipsum possumus approbare, quod Bethleem in tribu Juda sit, ontis Ephraim, et accepit sibi mulierem concubinam de Bethleem Juda, et irata est ei concubina sua, et abiit in domum patris sui in Bethleem Juda . Pulchre autem dicitur, in Bethleem Juda, ad distinctionem ejus Bethleem, quae in Galilaea sita est, sicut in eodem Jesu volumine reperi. Potest Ephratha in lingua nostra sonare, καρποφόρον, uberem atque frugiferam, et id ipsum ostendere in mysterio, quod et domus panis. Propter hoc dabit eos usque ad tempus in quo parturiens pariet, et reliquiae frt reliquiae fratrum revertentur ad filios Israel. Quia de Bethleem,
Abbreviated transcription (Latin):
gregs dolores inferisunt : & dolores mortis : Quicircũ dederunt que
& uallauerunt etiam saluatorẽ. sednequaquã cum optinere potue
Sicut ipselo quitur inpsalmo sexto decimo. cirtum deder̃me dolores¬

Expanded text:
gregis, dolores inferi sunt et dolores mortis, qui circumdederunt quidem gregis, dolores inferi sunt et dolores mortis, qui circumdederunt quidem et vallaverunt etiam Salvatorem; sed nequaquam eum obtinere potuerunt, sicut ipse loquitur in psalmo decimo septimo: Circumdeder
Abbreviated transcription (Latin):
fecit subauditur ds̃ pater. Rex & magni consilii angelus. saluator
intellegitur. qui periit ꝓpopulo ñ credenti : Quẽ comprehenderunt
dolores sicut parturientem. Putans enĩ isrł optinere se imperium
repente uastatus est. ł tquomodo pariens dolorẽ effugere nom pot
sic ille inminentẽ captiuitatẽ. & exercitũ urbi circũdatũ uitare
& differre nom potuit. Legamus scripturas. & numquã inueniemis
scãs mulieres. excepta rachel cumdolore pe perisse. Quȩ qua in uu
erat & inhi podromo. id est equorũ cursu qui in egypto uenundu¬
tur. filiũ pepperit doloris. quẽ postea uocauit filiũ dextere
Sua eiecta deparadiso. & audiens indoloribus paries: pe perisse
describitur indolore. Uxorfinees contracta nec se ersens. sicit
illa quã ineuangelio diabolus alligauit pe perit postunum apt
erit gratulabitur mihi. Dolores igitur quio ptinueritntꝰ urrai

Expanded text:
fecit , subauditur, Deus Pater. Rex autem, et magni consilii Angelus, Salvator fecit , subauditur, Deus Pater. Rex autem, et magni consilii Angelus, Salvator intelligitur, qui periit pro populo non credente, quem comprehenderunt dolores sicut parturientem: putans enim Israel obtinere se imperium, repente vastatus est. Et quomodo pariens dolorem effugere non potest: sic ille imminentem captivitatem, 483 et exercitum urbi circumdatum vitare et differre non potuit. Legamus Scripturas, et numquam inveniemus, sanctas mulieres, excepta Rachel, cum dolore peperisse: quae quia in via erat, et in hippodromo, id est, equorum cursu, qui in Aegypto venundantur, filium peperit doloris, quem postea vocavit pater filium dextrae . Eva ejecta de paradiso et audiens: In doloribus paries , peperisse describitur in dolore. Uxor Phinees contracta, nec se erigens, sicut illa quam in Evangelio diabolus alligavit , peperit postquam captam erit, congratulabitur mihi . Dolores igitur qui obtinuerunt turrem
Abbreviated transcription (Latin):
filiȩ sion. debabylone sciamus additũ esse: Quianec inhebreo. nec
apud alios habetur interp̃tes: & uidetur mihi quidã de captiuitate
sensisse babylonia. quod populus inde egrediens. uenit hiersłm.
equitur. Etnunc quare merore contraheris. siue ut in lxx scrip¬
tumest: Et nunc quare cognouistimala: ad quã uenturus est inquit
dñs & potestas prima & regnũ: Quare nunc merore contraheris.
autquare cognouisti mala:Statimq respondetur & dicitur. quia
rex nonest tibi. & consiliarius tuus periit. quia conp̃henditte dolor
s utcerte tumbe omã habeas. uiciotuo necregis
pendmla & guoraretiona. Iuxta illud quod inprimo quoq regnorũ
umo setiptumes F ilii heli filii pestilentiȩ. non cognouerunt dm̃.¬
oerauua Nucusti di mendaciũ. nesci& uerbum malũ. Etad peccatores
resdite ame inquitdñs. quioperamini iniquitatẽ. quia nescio uos.
E contrario dednõ quicum non cognouiss& pectatũ ꝓ nobis peccatum

Expanded text:
est de Babylone, sciamus additum esse, quia nec in Hebraeo, nec apud alios habetur interpretes. Et videtur mihi quidem de captivitate sensisse Babylonia, quod populus inde egrediens venerit Jerusalem. Sequitur: Et nunc quare moerore contraheris? sive, ut in LXX scriptum est: Et nunc quare cognovisti mala, ad quam venturus est, inquit, Dominus et potestas prima et regnum? Quare nunc moerore contraheris, aut quare cognovisti mala? Statim respondetur et dicitur: Quia rex non est tibi, et consiliarius tuus periit, quia comprehendit te dolor Aut certe cum haec omnia habeas, vitio tuo nec regisnosse mala, et ignorare bona. Juxta illud quod in primo quoque Regnorum libro scriptum est: Filii Heli, filii pestilentiae, non cognoverunt Dui custodit mandatum, nesciet verbum malum . Et ad peccatores: Recedite a me, inquit Dominus, qui operamini iniquitatem, quia nescio vos . Econtrario de Domino: Qui cum non cognovisset peccatum, pro nobis peccatum
Abbreviated transcription (Latin):
theo dotio ꝓmultitudine munera transtulit. Quinta edicio emolu¬
Nunc uastaberis filia latronis. obsidionẽ posuer̃ suꝑnos. in uirgã pertutient¬

Expanded text:
Theodotio pro multitudine, munera transtulit: Quinta editio, emoluTheodotio pro multitudine, munera transtulit: Quinta editio, emoluNunc vastaberis, filia latronis
Abbreviated transcription (Latin):
noscentes. Sienĩ cognouissent. numquã dñni murestatĩ oricif u nlet
ongregabit itaq eos quasi manipulos areȩ. ut quie pitł sennote¬
uidebantur. & asperũ uacuumq & leue ungulis suis conterit corni
uentil&: & purũ remanens frum̃tũ. dnõ offerat donaria. Quidaũt
significa: in eo quodait. et comminues populos multos ec consecrabis dnõ
multitudinẽ eorũ & robereorũ dño uniuersȩ terrȩ. Legamus nume¬
ros ethiesum naue. & primũ reguorũ librũ. et uidebimus quo modo
desubiectis gentibus cumuni uersa perierint inore gladii aurũ &.
argentũ. & tam dehominibus quã deium̃tis. certus predȩ numerus dño
consecratus sit. Deniq & achor quide a nathemate hiericho aliquid
int̃preces. quidixerunt consecrabis dño multitudinẽ eorũ etrubur
eorũ dño uniuersȩ terrȩ. in bonã partẽ debere accipi consecrationem.

Expanded text:
agnoscentes. Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent agnoscentes. Si enim cognovissent, numquam Dominum majestatis crucifixissent . Congregabit itaque eos quasi manipulos areae, ut quidquid spinoidebantur et aspersum, vacuumque et leve, ungulis suis conterat, et cornibus ventilet, et purum remanens frumentum, in Domini offeratur donaria. Quid autem in eo significet quod ait: Et comminues populos multos, et consecrabis Domino multitudinem eorum, et robur eorum Domino universae terrae. Legamus Numeros, et Jesum Nave, et primum Regnorum librum, et videbimus quomodo de subjectis gentibus, cum universa perierint in ore gladii, aurum et argentum, et tam de hominibus, quam de jumentis certus praedae numerus Domino consecratus sit. Denique et Achor, qui de anathemate Jericho aliquid interpretes, qui dixerunt: Consecrabis Domino multitudinem eorum, et robur eorum Domino universae terrae, in bonam partem debere accipi consecrationem:
Abbreviated transcription (Latin):
tuorũ: Nunc interim congregatȩ sunt suꝑte gentes multȩ quȩ
quasi deadultera loquuntur &dicunt. lapidetur & aspiciat᷑ꝰ
inea oculus nr̃: Siue in hoc scriptum est: Insultemus & gaudea
nationes. ut conteras eas quasi foenũ uelstipulã areȩ. Surge igtus
filiasion & in cornibus ferreis quȩ ibidare mespondeo atq in ungulis
aereis quas acceptura es uentila & contere populos & interfice coschño
uniuersȩ terrȩ. Talienĩ uictima & tali sacrifiio delectatur: Hȩ
iudȩi necdũ expleta cernentes. infuturo sibi xpĩ pollicentur aduentu
& dicunt uniuersas nationes iudaito popło seruituras. Ipsũq impe¬
rium romanorũ quod subnomine interp̃tatur edom. conterendũ
esse ungulis suis. & tornibus uentilandũ. quodquã stultũ sit. exõnib
scripturis facile comꝓbatur: Sed hoc alterius temporis est.
osergo quinon occidentẽ literã sedspm̃ uiuificantẽ sequumur. dia¬

Expanded text:
terim  Al. iterum congregatae sunt super te gentes multae, quae quasi de adultera loquuntur, et dicunt: Lapidetur, et aspiciat in eam oculus noster. Sive ut in LXX scriptum est: Insultemus et gaudeanationes, ut conteras eas, quasi fenum vel stipulam areae. Surge igitur, filia Sion, et in cornibus ferreis, quae tibi dare me spondeo, atque in ungulis aereis, quas acceptura es, ventila et contere populos, et interfice eos Domino universae terrae. Tali enim victima et tali sacrificio delectatur. Haec Judaei necdum expleta cernentes, in futuro sibi Christi pollicentur adventu, et dicunt universas nationes Judaico populo servituras, ipsumque imperium Romanorum, quod sub nomine interpretantur Edom, conterendum esse ungulis suis et cornibus ventilandum. Quod quam stultum sit, ex omnibus Scripturis facile comprobatur; sed hoc alterius temporis est. Nos ergo qui non occidentem litteram, sed spiritum vivificantem sequimur, dic
Abbreviated transcription (Latin):
sterilis quȩ nom paris. erumpe &clama quȩ non parturis. qm̃ multifilui
desertȩ. magis quã euis quȩ hab& uirũ. Cumenĩ sterelis pe perto
septẽ. & quȩ multos habuerat filios fuerit infirmata. & delicto popłi
iudaici plenitudo gentiũ subintrauerit. tuncomĩs issł saluus fi&
& reliquiȩ frm eius ad filios isrł amuertentur. Etadueniens he
lias ꝓpheta quod interp̃tatur ds̃ dñs. conuert& corda patrũ ad filios.
& corfiliorũ ad patressuos. & nouissimus populus iungetur antiquo
utuere filii abralam appellentur: Cumineũ ceciderint quẽ uidi
ebnrilum eel euatus est : Quodes

Expanded text:
m multi filii desertae magis quam ejus quae habet virum . Cum enim sterilis pepererit septem, et quae multos habuerat filios, fuerit infirmata, et delicto populi Judaici plenitudo gentium subintraverit, tunc omnis Israel salvus fiet, et reliquiae fratrum ejus ad filios Israel convertentureta, quod interpretatur, Deus Dominus, convertet corda patrum ad filios, et cor filiorum ad patres suos , et novissimus populus jungetur antiquo, ut vere filii Abraham appellentur, cum in eum crediderint quem vidit Abraham, et laetatus est . Quod
Abbreviated transcription (Latin):
Dequa & apłs ait. acessistis adsio montẽ & cuitatẽ di uiuentis me¬
rsłm cuelestẽ. quȩ tamdiu squaleat . quamdiu filii sui non reducuntis
adeã : Etrex & consiliarius nonsit inca & dolores sicut parturieat
adpbendant eam: Quod frustra pe perit uidens tantos flios in fatos
Dole & satage filia siom quis purtiriens. quia nunc egredieris dletui

Expanded text:
de qua et Apostolus ait: Accessistis ad Sion montem, et civitatem Dei viventis, Jerusalem coelestem , quae tamdiu squalet, quamdiu filii sui non reducuntur ad eam, et rex et consiliarius non sit in ea, et dolores sicut parturientem apprehendant eam, quod frustra peperit, videns tantos filios interfectos. Dole et satage, filia Sion, quasi parturiens: quia nunc egredieris de ci
Abbreviated transcription (Latin):
populos multos & iter facies dño. rapinas eorũ & fortitudinẽ eorum
dño uniuersȩterrȩ. Lax. Et nunc congregatȩ sunt superte ger¬
tes multȩ dicentiũ. exultemus. & uideant insion oculinrĩ. Ipsi
aut nescierunt cogitationes dñi. & non intellexer̃ consiliũ eius. quua
congregauit eos ut manipulos areȩ. Surge & tritura eos filia sin
quia cornuatua ponã ferrea. & ungulas tuas ponã aereas. & cõminus
populos multos. & uouebis dño multitudinẽ eorũ. & robrir eorũ¬

Expanded text:
populos multos: et interficies Domino rapinas eorum, et fortitudinem eorum populos multos: et interficies Domino rapinas eorum, et fortitudinem eorum Domino universae terrae. LXX: Et nunc congregatae sunt super te gentes multae dicentium: Insultemus et videant in Sion oculi nostri. Ipsi autem nescierunt cogitationes Domini, et non intellexerunt consilium ejus, quia congregavit eos, ut manipulos areae. Surge et tritura eos, filia Sion: quia cornua tua ponam ferrea, et ungulas tuas ponam aereas, et comminues populos multos, et vovebis Domino multitudinem eoru
Abbreviated transcription (Latin):
nã domũ postea reuertent. suscipitur aclementissimo patre. &
redimitur demanu durissimi domini. Ponamus exẽplũ. ut quod
imperatur filiȩ sion: & dicitur dole & uirilit̃ age quasi parturiens.
non ad pocha sed adutilitatẽ illius referamus. Loquitur pauli
galatitus. f iolimei quositerũ parturio. doneexp̃s formetur in uoni.
ti dui doluit. tamdiu parturiuit. doneceos rursũ perpęnitentiã
gencrar&.. quiꝑ delictũ perierant. Puta medicũ febricitanti ueluul¬
mexitto dicere. dole & uiriliter sustine sitim. porta cauteriũ. utter¬
tior finan consequatur. Etnunc congregatȩ sunt suꝑte gentes
multe. quȩdicunt. lapidetur. & aspiciat insion oculusnr̃. Ipsi aũt non
cognouerunt cogitationes dni. & non intellexerunt consiliũ eius. quia
congregauit eos quasi fȩnũ areae. Surge & tritura filiasion. quia
cornus tuum ponã ferreũ. & ungulastuas ponã aereas. & comminues

Expanded text:
nam domum postea revertentem suscipi a clementissimo patre, et nam domum postea revertentem suscipi a clementissimo patre, et redimi de manu durissimi domini. Ponamus exemplum ut quod imperatur filiae Sion, et dicitur: Dole, et viriliter age quasi pariens, non ad poenam, sed ad utilitatem illius referamus. Loquitur Paulus ad Galatas; Filioli mei, quos iterum parturio, donec Christus formetur in vobis . Et tamdiu doluit, tamdiu  Al. quamdiu parturivit, donec eos rursum per poenitentiam generaret, qui per delictum perierant. Puta medicum febricitanti, vel vulnerato dicere: Dole, et viriliter age, sustine sitim, porta cauterium, 485 ut certior sanitas consequatur. Et nunc congregatae sunt super te gentes multae, quae dicunt: Lapidetur et ascognoverunt cogitationes Domini, et non intellexerunt consilium ejus: quia congregavit eos quasi fenum areae. Surge et tritura, filia Sion: quia cornu tuum ponam ferreum, et ungulas tuas ponam aereas. Et comminues
Abbreviated transcription (Latin):
ticiam. & aspici& inimicamea. &. operietur ignominia. Vnde
& inpsalinis congrua uoce cantatur. Non inperpetuũ irascetur. neq
inȩternũ comminabitur dñs. Quod aut̃ ait. dole & uirilit̃ age: ad
salutẽ dolentis pertin&. & agentis uiriliter. Hiesus quoq filius naue
testis est. cui dñs dicit. confortare &uehem̃ter uiriliter age
Dol& aut̃ & agit uirilit̃ filiasion. quia ex caltiata etmunda egressa
est deciuitate. & captiua ducendaest incampũ sennar. & futura
in babylone donec torobabel ueniãs. & et ras qui interp̃tatur ad
exire deciuitate compellitur. quã fluminis impetus lętificat. &
habitare non inmonte ubi prius fuerat. sed in campo inquo assy¬
riorũ uagatur exercitus. & esse in confusione uitiorum suorum.
Et postquã habuerit compedes &traxerit molã. farinãqpabyloni is
fecerit. & insem& reuersa coeperit dicere. quanti mercennarii
patris mei saturantur panibus. & ego hic fame pereo: Ad pater¬

Expanded text:
praecipitur; sed ut dolores patienter ferens, egrediatur de civitate,  in Psalmis congrua voce cantatur; Non in perpetuum irascetur, neque in aeternum comminabitur Dominus . Quod autem Dole, et viriliter age, ad salutem dolentis pertineat, et agentis viriliter, Jesus quoque filius Nave testis est, cui Dominus dicit: Confortare, et viriliter age . Dolet autem et agit viriliter filia Sion, quia excalciata et nuda egressa est de civitate, et captiva ducenda est in campum Sennaar, et futura in Babylone donec Zorobabel veniat, et Ezdras qui interpretatur adexire de civitate quam fluminis impetus laetificat, et habitare non in monte, ubi prius fuerat, sed in campo, in quo Assyriorum vagatur exercitus, et esse in confusione vitiorum suorum, et postquam habuerit compedes, et traxerit molam, et farinam Babyloniis fecerit, in semet reversam dicere: Quanti mercenarii patris mei saturantur panibus, et ego hic fame pereo ! et ad pater
Abbreviated transcription (Latin):
cat. Etuenit potestas prima. & regnũ filiȩ hiersłm. ut post primã fie¬
r& et secunda. Sicut ipse loquitur confidenter. egosũ lux mundi.
Sed& uineã uerã. scõs in euangelio uocans. Decredentibus aut̃ per
hieremiã loquitur. Ego plantaui te uineã frugiferã totã uerã:
& cũ sit panis uiuens decęlo descendens. discipulis dedit. ut appellen¬
panissumus: In hunc igitur modũ ingreditur potestas prima. & rog¬

Expanded text:
cat. Et venit potestas prima, et regnum filiae Jerusalem, ut post primam fieret et secunda, sicut enim ipse loquitur confidenter: Ego sum Sed et vineam veram 482 se in Evangelio vocans, de credentibus per Jeremiam loquitur: Ego autem plantavi te vineam frugiferam totam veram . Et cum sit panis vivus de coelo descendens, discipulis dedit, ut appellenpanis sumus . In hunc igitur modum ingreditur potestas prima et reg
Abbreviated transcription (Latin):
TTU TURNIS gregis nebulosa filia sion.usq. ad te ueni&.
& ueni& potestas prima regnũ filiȩ hierrłm. Nunc quare
merore contraheris: numquid rex non est tibi. aut consiliarius
tuus periit. quia conprehenditte dolor. quasi parturientem : Laxx
Et turris gregis caligosa filiasion adte ueni&. et ingredietur prin¬
cipatus primus regnũ debabylone filie hiersłm ⁊ & nunc quare
cogno uistimala : rium quid rex nonerat tibi. autconsiliumtuũ
rebulo qua obtinueruntte dilores sicut partur es¬

Expanded text:
tu, turris gregis, nebulosa filia Sion, usque ad te veniet, et veniet potestas prima, regnum filiae Jerusalem. Nunc quare moerore contraheris? numquid rex non est tibi, aut consiliarius tuus periit: quia comprehendit te dolor quasi parturientem. LXX: Et tu, turris gregis, caligosa filia Sion, at te veniet, et ingredietur principatus primus, regnum ÷ de Babylone filiae Jerusalem. Et nunc quare cognovisti mala? numquid rex non erat tibi, aut consilium tuum periit, quia obtinuerunt te dolores sicut parturie
Abbreviated transcription (Latin):
nanese squalida. non est tenebrosa. sedadño luctote sortita uorbiulũ
appellatur eiuitas. quȩ in monte sita latẽre nom potest. Iurris igit
quondã gregis & populidĩ. quia pessimi coloni interfecer̃ patris
familiȩ filium. nunesqualida est & destituta. & sub nomine isrł
clamat inesaia deterra. Et hȩc tarris filiȩ est sion siue ut sim¬
machus uertit ingrecũ. ipsa filia sion. Etusq ad hanc ueni& ds̃ auel
potestas prima. quȩ potestas regnũ est filię hierusalẽ. Uenit aut̃
ad hbanc turrẽ prima potestas. sine principatus primus ille quidocerat.

Expanded text:
n est squalida, non est tenebrosa, sed a Domino lucente sortita vocabulum, appellatur civitas, quae in monte sita latere non potest. Turris igitur quondam gregis et populi Dei quia pessimi coloni interfecerunt patris familiae filium nunc squalida est et destituta, et sub nomine Ariel, clamat de terra in Isaia. Et haec turris filiae est Sion, sive, ut Symmachus vertit in Graecum: Ipsa est filia Sion : et usque ad hanc veniet Deus, vel potestas prima, quae potestas regnum est filiae Jerusalem. Venit autem ad hanc turrim prima potestas, sive principatus primus, ille qu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc lacerata ẽ lex. etñ ꝑuenit usq ad finẽ iudiciũ quia impius p̃ual& ad¬
uersus iustũ. ꝓpterea egreditur iudiciũ ꝑuersũ : Contrame factũ est i¬
diciũ etiudex accepit. ꝓpterea laceratae̾ lex. etñ ꝑuenit in finẽ iudiciũ
quia impius p̃ual& aduersus iustũ ꝓpt̃ hoc egredietur iudiciũ ꝑuersũ

Expanded text:
it usque ad finem judicium: quia impius praevalet adit usque ad finem judicium: quia impius praevalet adversus justum, propterea egreditur judicium perversum. LXX: Contra me factum est judicium, et judex accipit: propterea lacerata est lex, et non pervenit ad finem judicium: quia impius praevalet adversus justum, propterea egreditur judici