comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ctus dnĩ: & sacerdotib intercetera separatur
pectusculũ uictimarũ. Quanto autẽ maior ẽ.
numerus tẽporũ quib obliuiseimiur dm̃: tan-¬
to maior pena peccati quod nec longitudine
seculorũ potuerit edomari. Quid niteris bonã
ostendere uiã tuã ad querendã dilectionẽ
que in suꝑ & malitias tuas docusti uias tuas.
&̾ in alis tuis siue in manib inuentus ẽ. san¬
guis animarũ pauperũ & innocentiũ : non info¬
ueis inueni eos: s in omib istis siue sub omĩ
quercu. Frustra inquit te cupis uerborũ arte
defendere : & quasi bona ostendere oꝑa tua.
ut merearis dilectionẽ que insuꝑ etiã alios
doeunsti uias tuas. & exẽplo fuisti omĩb ma¬
lorũ operũ. & in alis quippe siue in manibus
tuis inuentus ẽ. sanguis innocentiũ quos ido¬
lis immolasti: siue quorũ anmas ꝑdidisti sa-¬
erificiorũ similitudine. Pauperes de hebraico

Expanded text:
ctus domini, et sacerdotibus inter cetera separatur ctus domini, et sacerdotibus inter cetera separatur pectusculum uictimarum. quanto autem maior est numerus temporum, quibus obliuiscimur deum, tanto maior poena >.h-peccati, quod nec longitudine saeculorum potuerit edomari. Quid niteris bonam ostendere uiam tuam ad quaerendam dilectionem? quae insuper et malitias tuas docuisti uias tuas, et in alis — siue in manibus - tuis inuentus est sanguis animarum pauperum et innocentium. non in foueis inueni eos, sed in omnibus istis siue sub omni quercu. Trustra\', inquit, lte cupis uerborum arte defendere et quasi bona ostendere opera tua, ut merearis dilectionem, quae insuper etiam alios docuisti uias tuas et exemplo fuisti omnibus malorum operum. et in alis quippe — siue in manibus — tuis inuentus est sanguis innocentium, quos idolis immolasti siue quorum animas perdidisti sacrificiorum similitudine. \'pauperes\' de Hebraico
Abbreviated transcription (Latin):
drxit popłs meus non seruiemus nec ueniemꝰ
ad te. & moises uidebat uocẽ dei : & iohannes
apłs uerbum dĩ uidisse & attrectasse dic̃. Ali¬
ratur autẽ quomodo popłs isrł dm̃ habuerit.
quasi solitudinẽ: cum idola quasi celebritatẽ
urbiũ sit secutus. Terra serotina ẽ. que im¬
bres non recipit dootrinarũ: nec euangłii dis¬
ciplinã plenaq sentium: quia exculta ñ fuerat.
Populꝰ gͦ quondam dei in eo sceleratior quod re-¬
cessit a dño & non uult ultra reuerti ad dm̃
suũ: grandis offensa nolle placare quẽ offen¬
deris. Ntĩquid obliuiscetur uirgo ornam̃ti sui
sponsa fascie pectoralis sue : popłs uͦ meus obli¬
tus ẽ. mei. dieb innumeris. ꝑ hec discimus
sponsum eẽ. xpm̃ uirginis eccłię quę non ha¬
b& maculã neq rugam. Si autẽ ipse ẽ. spon¬
sus : ipsius uerba sunt. de quo loqͥtur & ioħis
ligentiã doctrinarũ que significatur in pecto¬
re. Unde & ioħ̃s euanglista recumbit suꝑ pe¬

Expanded text:
Non serviemus, nec veniemus ad te? » Et Moses videbat vocem Dei , et Joannes apostolus verbum Dei vidisse et attrectasse se dicit . Miratur autem quomodo populus Israel Deum habuerit, quasi solitudinem, cum idola, quasi celebritatem urbium sit secutus. Terra serotina est quae imbres non recipit doctrinarum, nec Evangelii disciplinam, plenaque sentium, quia exculta populus ergo quondam dei in eo sceleratior, quod recessit a domino et non uult ultra reuerti ad deum suum. grandis offensa nolle placare. quem offenderis. Numquid obliuiscetur uirgo ornamenti sui, sponsa fasciae pectoralis suae? populus uero meus oblitus est mei diebus innumeris. Per haec discimus sponsum esse Christum uirginis ecclesiae, quae non habet maculam neque rugam. si autem ipse est sponsus, ipsius uerba sunt, de quo loquitur et Iohalegentiam doctrinarum, quae significatur in pectore. unde et Iohannes euangelista recumbit super pe
Abbreviated transcription (Latin):
bas expectans eos quasi latro insolitudine: si¬
ue quasi cornix deserta. eł latrone & cornice in
hebreo arabe scriptũ ẽ: qđ potest arabas si¬
gnificare. quȩ gens latroriniis dedita usq
hodie incursat terminos palestine & descen¬
dentib de ierłmn iericũ obsid& uias: euiꝰ
rei & dñs in euanglio recordatur. Eleua gͥ
enim solent latrones aduesperã & in desertis

Expanded text:
bas exspectans eos quasi latro in solitudine sibas exspectans eos quasi latro in solitudine siue quasi cornix deserta. Pro \'latrone\' et \'cornice\' in Hebraeo \'arabe\' scriptum est, quod potest et \'Arabus\' significare, quae gens latrociniis dedita usque hodie incursat terminos Palestinae et descendentibus de Hierusalem Hierichum obsidet uias, cuius rei et dominus in euangelio recordatur. \'eleua ienim solent latrones ad uesperam et in desertis
Abbreviated transcription (Latin):
es cũ amatorib multis: siue pastorib. Uerbum
enĩ rehim qđ quattuor litteris scribit᷑. res. am.
ioth. enem. & amatores & pastores utrumq si¬
gnificat. Et si legamꝰ rehĩ. si amatores sonat.
si rohim. pastores. Tamen reuertere ad me diẽ
añs. siue & reuertaris ad me dic̃ dñs. In he¬
breo enim post forneationẽ. fuscepit penitentẽ:
& hortatur ut reuertatur ad se. In locxx. uͦ ñ
meretricis. qđ post adulteriũ reuerti audeat
ad maritũ. Qdq ait & contaminata erit
mulier illa ꝓ qͦ in hebraieo terrã legimus: re¬
liquit exemplũ. & manifestius de terra lo¬
quit᷑ isrł que adultere inulieri comparat᷑.
Utamur hoc testimonio aduersus eos qͥ fidẽ
dñi relinquentes. & hereticorũ errorib p̃pe¬
diti : pꝰ multas forneationes & deceptionẽ a¬
nimarũ. simulant se reuerti ad pͥstinã ue¬
ritatẽ non ut deponant uenena peccatoris
s ut cȩteris insinuent. Leua ocłos tuos indi¬
rectũ : & uide ubi non ꝓstrata sĩs. In uiis sede¬

Expanded text:
sive pastoribus. » Verbum enim reim, , quod quatuor litteris scribitur res, ain, jod, mem et amatores et pastores utrumque significat. Et si legamus reim, amatores sonat; si roim, pastores. « Tamen revertere ad me, dicit Dominus  sive revertebaris ad me, dicit Dominus. » In Hebraeo etiam post fornicationem suscipit poenitentem, et hortatur ut revertatur ad se. In Septuaginta vmeretricis, quod post adulterium reverti audeat ad maritum. Quodque ait, « et contaminata erit mulier illa, » pro quo in Hebraico terram legimus, relinquit exemplum et manifestius de terra loquitur Israel, quae adulterae mulieri comparatur. Utamur hoc testimonio adversum eos qui fidem domini relinquentes et hereticorum erroribus praepediti post multas fornicationes et deceptionem animarum simulant se reuerti ad pristinam ueritatem. non ut deponant uenena pectoris, sed ut ceteris insinuent. Leua oculos tuos in directum et uide, ubi non prostrata sis: in uiis sede
Abbreviated transcription (Latin):
tur mendatia p̃sertĩ quȩ leta ꝓmittunt. Ieremias
tranfferenda in babilonẽ. Dic autẽ econtrario eti¬
am ea quȩ translata fuerant referenda ꝓmittit.
Quȩ tulit nabuchodonosor rex babilonis de loco
isto & transtulit ea in babilonẽ. Et iechonia fili¬

Expanded text:
tur mendacia, praesertim quae laeta promittunt. Jeremias tur mendacia, praesertim quae laeta promittunt. Jeremias transferenda Babylonem. Hic autem e contrario, etiam ea quae translata fuerant, referenda promittit. Quae transtulit Nabuchodonosor rex Babylonis de loco isto, et transtulit ea in Babylonem. Et
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ & mare & bases & reliqua uasoꝵ in malachia
& in extremo huius ꝓpħe uolumine legimus. &
numerantur quȩ uasa translata sint in babilone
quando captus ẽ. sedechias & incensa ciuitas tem¬
plumq subuersũ. Et factũ ẽ. in anno illo inpͥnci¬
pio regni sedechiȩ regis iuda in anno quarto in
mense qͥnto: dix̃ ad me annanias filus arur ꝓ-¬
pħa de gabaon in domo dnĩ corã sacerdotib & omi
popło dicens. Hec dic̃ dñs exercituũ ds isrł. Con¬
triui ugũ regis babilonis. Adhuc duo anni die¬
pseudo ꝓpħas int̾pͣtati sunt. ut manifestiorẽ face¬
rent intelligentiã. Deniq & in p̃senti loco ꝓpħa
dr̃. hoc ẽ. nebia. & non pseudo ꝓpħa. fit autẽ ser¬
mo dni suꝑ rege sedechia in quarto anno eius.¬
& in mense quinto: necdũ ꝓpħa ezechiel ua¬
ticinante in babilone ad eos qͥ cũ iechonia fuerans
transmigrati. Hab&q fiduciã in tẽplo dnĩ loqͥ

Expanded text:
autem et mare et bases et reliqua uasorum in Malachim autem et mare et bases et reliqua uasorum in Malachim et in extremo huius prophetae uolumine legimus; et enumerantur, quae uasa translata sint in Babylonem, quando captus est Sedecias et incensa ciuitas templumque subuersum. Et factum m est in annoillo, in p principio regni Sedeciae, regis Iuda, in anno quarto, in mense quinto dixit ad m e Ananias,, filius Azur, propheta de Gabaon, in domo domini coram sacerdotibus et omni populo dicens: haec dicit dominus exercituum deus Israhel: contriui iugum regispseudoprophetas interpretati sunt, ut manifestiorem facerent intelligenr, hoc est , et non pseudopropheta. Fit autem sermo Domini sub rege Sedechia in quarto anno regni ejus, in mense quinto. Necdum propheta Ezechiel vaticinante in Babylone ad eos, qui cum Jechonia fuerant transmigrati: habetque fiduciam in templo Domini loqui
Abbreviated transcription (Latin):
ea & restituã in loco isto. Hȩc ut diximꝰ in hxeae.
non habentur. s de hebraica ueritate transiata
sunt. o quo aliud qđ scriptũ non erat posuere
dicentes michi. Quia sic dixit dñs. & reliqua ua¬
sa que non tulit rex babilonis. quando transtulit
iechoniã de ierłm in babilonẽ intrabunt dic̃ dñs:
sensũ magis quã uerba ponentes forsitan in rati¬
onale arbitrati ut ds̃ loqueret᷑ ad columnas &
ad mare. & ad bases. & ad reliqua uasa quę re¬
manserunt in ierłm : quasi non legamus & uermi
matutino increpuisse dnm̃. & mari loquutũ tace
& obmutesce. Qđq ait occurrat michi siue dño exer¬
citiiũ : illũ ostendit uerũ ꝓpħ̃a posse dño p̾cib resi
stere scdm qđ & moyses stetit in ꝑcussione contͣ
dnmn ut auerter& trã furoris eus. Samuei qͦq
idẽ fecit. & dñs ad moysen. Dimitte me ait ꝑ¬
quutiã popłm istũ. Quando autẽ dic̃ dimitte me :
& tunc ueritate uaticinũ comꝓbabit᷑. Columnas

Expanded text:
titui in loco isto. Haec, ut diximus. in LXX non habentur, sed de Hebraica ueritate translata sunt, pro quo aliud, quod scriptum non erat, posuere dicentes: mihi, quia sic dixit dominus: et reliqua uasa, quae non tulit rex Babylonis, quando transtulit Iechoniam de Hierusalem. in Babylonem intrabunt, dicit dominus sensum magis quam uerba ponentes, forsitan inrationale arbitratiut deus loqueretur columnas et ad mare et ad bases et ad reliqua uasa, quae remanserant in Hierusalem, quasi non legamus et uermi matutino increpuisse dominum et ad mare locutum: tace et ommutesce! quodque ait: occurrant mihi siue domino exercituum, illud ostenit in percussione contra dominum, ut auerteret iram furoris eius: Samuhel quoque idem fecit. et dominus ad Mosen: dimitte me, ait, percutiam populum istum! quando autem dicit: dimitte me, oet tunc ueritate uaticinium conprobabitur\'. columnas
Abbreviated transcription (Latin):
sunt ardua: & ascenderunt rupes. Qđq seqr̃ &
tat in eis homo. Deseribit autẽ sermo diuimis
babilonii furentis exercitũ. qđ a tremore eius
cunctus popłs dereliquerit ciuitatẽ. & ardua
quęq conscenderit. & tamen irã dnĩ ñ potue¬
rit declinare. Quicquia autẽ ut supͣ diximus
in bistoria in telligitur contra ierłm: refer ad¬

Expanded text:
sunt ardua, et ascenderunt rupes. » Quodque seqsunt ardua, et ascenderunt rupes. » Quodque seqt, et non habitet in eis homo. » Describit autem sermo divinus Babylonii furentis exercitum, quod a tremore ejus cunctus populus dereliquerit civitatem, et ardua quaeque conscenderit, et tamen iram Domini non potuerit declinare. Quidquid autem, ut supra diximus, in historia intelligitur contra Hierusalem, refer
Abbreviated transcription (Latin):
referamus ad eccliam dĩ cũ offenderit dm̃. &
ubi quondã erat uirtutũ choriis atq lȩticia :
ibi peccatoꝵ & merorũ muttitudo uersetur.
Hȩc enim dic̃ dns. Deserta erit omĩs terra: sea
tam̃ consunmationẽ ñ faciã. Lugebit terra
& merebunt çeli desuꝑ: eo quod loquitus si.
Cogitaui & non penituit me: nee auersus
sũ abeo. Mixta ira miscdie dĩ omis terra de¬
seritur: sed non fit consummatio ut sint qͥ in¬
telligant clementiã eius. Cęlũ qͦq triste uide¬
bitur desuꝑ & tpsa terra lugebit: eo quod dm̃
sententia ad finẽ usq ꝓuenerit. nec penituerit
eũ suꝑ his quę cogitauerit & loquitus sit.
enttentia autẽ di dicitur: qͣndo aufertur p̃
nit. Minatus ẽ ꝑ ionã & in pendentẽ gladrumi
lacrimarũ & gemituũ muttitudo suꝑauit.
A uoce eqͥtis siue mittentis sagittã. siue intenden
tis arcũ. fugit om̃s ciuitas siue regio. Ingaes

Expanded text:
referamus ad Ecclesiam Dei, cum offenderit Deum, et referamus ad Ecclesiam Dei, cum offenderit Deum, et ubi quondam erat uirtutum chorus atque laetitia, ibi pecccatorum et maerorum multitudo uersetur. Haec enim dicit dominus: deserta erit omnis terra. sed tamen consum mationem non fa- ciam : lugebit terra et maerebunt caeli desuper eo, quod locutus sim, cogitaui et non paenituit me nec auersus sum ab eo. Mixta irae misericordia dei omnis terra deseritur, sed non fit consummatio, ut sint, qui intellegant clementiam eius. caelum quoque triste uidebitur desuper et ipsa terra lugebit eo, quod domini sententia ad finem usque peruenerit nec paenituerit eum super his, quae cogitauerit et locutus sit. paenitentia autem dei dicitur, quando aufertur pranit. minatus est per Ionam et inpendentem gladium lacrimarum et gemituum multitudo superauit. A uoce equitis et mittentis sagittam — siue inttis arcum, fugit omnis civitas  sive regio Ingressi
Abbreviated transcription (Latin):
acta penitentia nequaꝗͣ sustineat que formidat.
U acua terra. ẽ. habitatore relicto: celi non ha¬
bent lumen terroris magnitudine popło non
uidente. Ipsi montes & eolles in tuta habent
latibula. & ꝑ iperbolen moueri uidentur atq
turbari. Intuitus ẽ. & huc illuoq enrcũspexit:¬
& ne auis quidẽ potuit inuenire. Irã enim dĩ
& muta sentiunt elem̃ta: & irrationabilia ꝑti¬
mescunt aimantia. Hoc uerũ eẽ. mine totus
orbis ostendit. ut cesa hominũ multitudine:
uolatilia qͦq que solent habitatores sequi abie¬
riit & ꝑierint. Ipse qͦq carmelus qͥ mari im¬
min& magno oleis consitus & arbustis. uneisq
condensus. ad tantã ueni& solitudinẽ: ut here¬
m habeat uastitatẽ. Om̃s quoq urbes deserte
fient. & uinuersorũ malorũ hec eausa ẽ. qđ ui¬
tio popli delinquentis ira dnĩ concitata sit.
Quicqͥd uixta hystoriã de ierłm diximꝰ & iudea :

Expanded text:
acta paenitentia nequaquam sustineat, quae formidat. acta paenitentia nequaquam sustineat, quae formidat. uacua terra est habitatore deleto, caeli non habent lumen terroris magnitudine populo non uidente. ipsi montes et colles intuta habent latibula et per ύπερβολΥν moneri uidentur atque turbari. intuitus est et huc illucque circumspexit et ne auis quidem potuit inueniri; iram enim dei et muta sentiunt elementa et inrationalia pertimescunt animantia. hoc uerum esse nunc totus orbis ostendit, ut caesa hominum multudine uo-\' latilia quoque, quae solent habitatores sequi, abierint et perierint. ipse quoque Carmelus, qui mari imminet magno, oleis consitus et arbustis uineisque condensus ad tantam ueniet solitudinem, ut heremi habeat uastitatem; omnes quoque urbes desertae fient. et uniuersorum malorum haec causa est, quod uitio populi deliQuidquid 871 juxta historiam de Jerusalem diximus et Judaea,
Abbreviated transcription (Latin):
pienda ẽ: uixta qđ & filii soli hunis sapienti¬
ores sunt filiis lucis. & uillicꝰ iniqͥtatis qͥdam
sapienter fecisse narratur: & serpens in paradiso
prudentior cunctis bestiis legitur. Illa ẽ.gͦ ue¬
ra sapientia: quȩ dĩ timori iungitur. Aloqͥn
ubi insidię sunt. & tergi uersatiõ. non sapientia
si uersutia & calliditas appellanda ẽ.ꝓ co qđ
nos diximꝰ quia stultus popłs nis me ñ cogno¬
uit :
iaeac transtulerunt qͥa principes popli mei
me ñ cognouerunt : ut magistrorũ magis sit
culpa quã popłi dĩ scientiã non habentis. Aspe¬
xi terrã & ecce uacua erat & nichili: & celos
& n erat lux in eis. Uidi montes & ecce moue¬
bantur : & oñs colles conturbati sunt. Intuitꝰ
sum & non erat homo: & omẽ uolatile celi reces
sit. Aspexi & ecce carmelus desertus : & om̃s ur¬
bes eius destructe sunt afacie dñi & a facie
ire furoris eius. o pħ̃a cernit in spũ que uen¬
tura sunt : ut audiens popłs terreatur et

Expanded text:
ienda est, iuxta quod et filii saeculi huius sapientiores sunt filiis lucis et uilicus iniquitatis quaedam sapienter fecisse narratur et serpens in paradiso prudentior cunctis bestiis legitur. illa est ergo uera sapientia, quae dei timori iungitur; alioquin, ubi insidiae sunt et tergiuersatio, non sapientia, sed uersutia et calliditas appellanda est. pro eo, quod nos diximus: quia stultus populus meus me non cognouit, LXX transtulerunt: quia principes populi mei me non cognouerunt, ut magistrorum sit magis culpa quam populi dei scientiam non habentis. Asperi terram. et ecce uacua erat et nihili, et caelos, et non erat lux in eis. uidi montes, et ecce mouebantur ebantur et omnes colles conturbati sunt. intuitus sum, et non erat homo et uolCarmelus desertus et omnes ururbes eius destructae sunt a facie domini et a facie irae furoris eius. Propheta cernit in spiritu, quae uentura sunt. ut audiens populus terreatur et
Abbreviated transcription (Latin):
mortib filiorũ ierłm patiatur in popłis. Cireuite
uias ierłm & aspicite & considerate & querite
in plateis eius. an inueniatis uirũ qͥ faciat iudi¬
tiũ & querat fidẽ. & ꝓpitius ero ei. Quod si¬
etiã uiuit dñs dixerint: & hoc falso iurabunt.
Grandis amor iusticie. ut nequaquã iuxta inter¬
rogationẽ abrahȩ & responsionẽ dĩ ꝓ decẽ iuriᷤ
iustis ds̃ liberabit ciuitatẽ: s si unũ intiene
ueritatẽ. & tamen ds̃ misereatur ierłm. & quia
poterat Fi eri ut aliqͥ inuenirentur in po¬
pulo qͥ simularent cultũ dĩ. & uirarent ꝑ dnm.
hoc p̃uenit. ut nequaquã ds uanis sermonib
s ueritate fidei delectetur: & dic&. Non eos dili¬
go qͥa iurant ꝑme. & iurant indatio: s quoꝵ
corda labiaq consentiunt. Dñe : ocłi tui respici¬
unt fidem. Pcussisti eos & non doluerunt : attri¬
iusti illos & renuerunt acciꝑe disciplinã. Indu¬

Expanded text:
mortibus filiorum, Hierusalem patiatur in populis. Circumite mortibus filiorum, Hierusalem patiatur in populis. Circumite uias Hierusalem et aspicite et considerate et quaerite in plateis eius, an inueniatis uirum, qui faciat iudicium et quaerat fidem, et petiam, vivit Dominus, dixerint, et hoc falso jurabunt. Grandis amor justitiae, ut nequaquam juxta interrogationem Abrahae, et responsionem Dei pro decem viris justis Deus liberaverit civitatem ; sed si unum inveueritatem - tamen deus misereatur Hierusalem. et quia poterat fieri, ut aliqui inuenirentur in populo, qui simularent cultum dei et iurarent per dominam, hoc praeuenit, quod nequaquam deus uanis sermonibus, sed ueritate fidei delectetur, et dicit: non eos diligo, quia iurant per me et iurant in mendacio. sed quorum corda labiaque consentiunt. Domine. oculi tui respiciunt fidem. percussisti eos et non doluerunt; attriuisti illos et rennuerunt accipere disciplinam; indu
Abbreviated transcription (Latin):
tuis amatorib preparas. &iceireo lectus angu¬
stus utrumq capere non potest: nec recipit or¬
namenta dĩ quib amatorib tuis ante placuisti.
Uocẽ enĩ quasi parturiens audiui: angustias siue
gemitus ut puerpere. Uox filie syon: inter mori¬
entes expandentesq manis suas. Ue mͥ qͥa defe¬
cit anima mea ꝓpt̾ int̾fectos. Ad similitudinẽ
mulieris puerpere id est quȩ pͥmos parit fetus:
deseribit urbẽ ierłm eiulantẽ atq clamantem.
Quomꝰ enim mulier pariens & necdũ dolorẽ par¬
turitionis exꝑta int̾ moritur. angustiis sustina&.
uix potest respirare. spansisq manib conlabit᷑:
sic & fiua syon etĩ suos uiderit liberos int̾fectos
in hec uerba prũpit & diẽ. Ue mͥ qͥa desec̃ ani¬
ma mea: ꝓpt̾ intfectos. Duo autẽ exẽpla in uno
capło comparata sunt. parturientis filios & lu¬
gentis: ut quieqͥd mulier patitur in fetu. ut

Expanded text:
tuis amatoribus praepararas et idcirco lectus angutuis amatoribus praepararas et idcirco lectus angustus utrumque capere non potest nec recipit ornamenta deus, quibus amatoribus tuis ante placuisti\' Uocem enim quasi parturientis audiui, angustias — siue gemitus — ut puerperae; uox filiae Sion intermorientis expandentisque manus suas: uae mihi, quia defecit anima mea propter inter fectos! Ad similitudinem mulieris puerperae, id est quae primos parit fetus, describit urbem Hierusalem heiulantem atque clamantem. quomodo enim mulier pariens et necdum dolorem parturitionis experta intermoritur — angustias sustinet, uix potest respirare sparsisque manibus conlabitur —, sic et filia Sion, cum suos uiderit liberos interfectos, in haec uerba prorumpit et dicit: uae mihi, quia defecit anima mea propter interfectos! duo autem exempla in uno capitulo conparata sunt: parturientis filios et lugentis, ut, quidquid mulier patitur in fetu uel
Abbreviated transcription (Latin):
is atq peccatis. Iu autẽ uastata qͥd facies:
ꝓ uastata qđ hebraice dicit᷑ sadud. qđ solus
int̾p̃tatus ẽ. aquila : alii tͣnstulert̃ miserã atq
nata fueris monili aureo & pixeris stibio ocłos
tuos: frustra componeris. Contẽpserunt te
amatores tui : aminã tuã querunt. Sub fi¬
gura mulieris adultere loquitur cum semel
offenderit am̃ : & quasi uirum tuũ reliqueris
creatorẽ. frustra ornam̃ta ꝑquiris. Contẽpseruns
te amatores tui demones: & nequaquã stupri
imunditiã. s animȩ tue querunt interitũ.
Hoc idem intelligendũ spiritalit̃: contra eos qui
comugales affectus. & uere fidei pudicieiã ꝑdi¬
derunt. Si te inquit uestieris coccino sangui¬
nis xpĩ assumpseris fidẽ. si monili ornaueris
aureo. meditationẽ habueris sensus & intelli¬
gentie spiritalis. & pixeris oculos tuos sti¬
bio: habueris studiũ imsterioꝵ & dĩ seereta
noscendi frustra componeris. Hȩc enim etiam

Expanded text:
peccatis. Tu autem vastata quid facies? Pro vastata, quod Hebraice dicitur SADUD  , quod solus interpretatus est Aquila, alii transtulerunt, miseram atque no, et Al. cum ornata fueris monili aureo, et pinxeris stibio oculos tuos, frustra componeris: contempserunt te amatores tui: animam tuam quaerent. Sub figura mulieris adulterae loquitur: cum semel offenderis Deum, et quasi virum tuum reliqueris Creatorem, frustra ornamenta perquiris. Contempserunt te daemones amatores tui, et nequaquam stupri inmunditiam, sed animae tuae quaerent interitum\'. hoc idem intellegendum Spiritaliter contra eos, qui coniugales allectus et uerae fidei pudicitiam perdiderunt. \'si te,\' inquit, \'uestieris coccino — sanguinis Christi adsumseris fidem —, si monili ornaueris aureo — meditationem habueris sensus et intellegentiae spiritalis — et pinxeris oculos tuos stibio — habueris studium mysteriorum et dei secreta noscendi —, frustra conponeris. haec enim etiam
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ tra m solitudinẽ: ut egressi de ęccłia pu¬
gnent contra eccłiã. De quib loqͥtur & iohs
exanglista: ex nobis exierunt. s non fuerurs
ex nobis. Si enĩ fuissent ex nobis : mansissers
utiq nobiscũ. Ciuitates uastantur terrę iudee:
& hereticorũ florent conciliabula. Siquis gͦ fa¬
ctor ẽ. auctorũ ꝑuersorũ dogmatũ : de hoo dici
potest ascendit leo de cubili suo. & predo gentiũ¬
se leuauit. & reliqua. Suꝑ hoc accingite uos cili¬
ciis: plangite & ululate quia ñ ẽ. auersa ira
uobis. Aliter leonẽ & seuissimã bestiã uitare ñ
possumus. nͥ agamus penitentiã & ad dnm̃ con¬
uertamur : non solum mente sed oꝑe. Quã dui enĩ

Expanded text:
e in solitudinem. ut egressi de ecclesia pugnent contra ecclesiam, de quibus loquitur et Iohannes euangelista: ex nobis exierunt, sed non fuerunt ex nobis: si enim fuissent ex nobis, mansissent utique nobiscum. ciuitates uastantur terrae Iudaeae et hereticorum florent conciliabula: si quis ergo fautor est auctorum peruersorum dogmatum, de hoc dici potest: ascendit leo de cubili suo et prit, et reliqua. Super hoc accingite vos ciliciis: plangite et ululat, quia non est aversa ira erunt, a vobis. Aliter leonem et saevissimam bestiam vitare non possumus, nisi agamus poenitentiam, et ad Dominum convertamur, non solum mente, sed et opere. Quamdiu enim
Abbreviated transcription (Latin):
nere mandata. Egã gͥ ad facerdotes & ad eos
p̃sunt popło & loquar eis: ipsi enun uolurta
añ cognouerunt. & sciunt uidiciũ dĩ sui
Hoc autẽ dic̃: sermone dubitantis. uixta uluã
euanglicũ. Mittã filiũ meũ. forsttan ipsũ reue¬
rebuntur: ut exambiguitate sententie. & sus¬
pensione uerboꝵ. liberũ hominis monstraretur
arbitriũ. Et ecce magis hi simul confregerunt
uigũ: ruperunt uincula. Iccireo ꝑcussit eos leo
de silua: lupus ad uesꝑã uastabit eos. Paraꝰ¬

Expanded text:
cire mandata. pergam igitur ad sacerdotcire mandata. pergam igitur ad sacerdotqui praesunt populo, et loquar eis: ipsi enim voluntatem Domini cognoverunt, et sciunt judicium Dei sui. Hoc autem dicit sermone dubitantis, juxta illud Evangelicum: Mittam filium meum, forsitan ipsum reverebuntur , ut ex ambiguitate sententiae, et suspensione verborum, liberum hominis monstraretur arbitrium. Et ecce magis hi simul confregerunt jugum: ruperunt vincula, idcirco percussit eos leo de silva, lupus ad vesperam vastavit eos
Abbreviated transcription (Latin):
Circuite uias ierłm. & cetera. ꝓpħa loquitur ad
iccirco inferri supplicia: ut uitia corrigantur.
Deniq ait. ꝑcussisti eos & non doluerunt: attri¬
uisti eos & rennuerunt acciꝑe disciplinã. ꝑ
omĩa enim torm̃ta atq flagella em̃datur ie¬
rusalẽ: & suꝑ hec uniuersa ne uerecundiã qͥdẽ
suoꝵ habuere uitioꝵ: s instar petre induran¬
tis frontis impudentiã. noluerunt ad melio¬
ra conuerti. Ego autẽ dixi. forsitan pauperes
sunt & stulti. siue non potuerunt. ignorantes
uiã dñi: uidiciũ dĩ sui. Ibo gͥ ad optimates &
loquar eis: ipsi enim cognouerunt uiã dnĩ. ui¬
dicium dĩ sui. Pauꝑes hic & optimates ñ inopia
dic̃ & diuitiis: s popłm pͥncipib cõparat. Et ẽ.
sensus. Cernens infidelis popłi ꝑtinatiã & qđ
indurata facie noluerit reciꝑe disciplinã : hoc
mecũ ratione tractabam. forsitan uulgus igno¬
bile non potest dĩ nosse doctrina. & iecnro ex¬
eusabile ẽ. qͥa ꝓpt̾ imꝑitiã. dĩ non ual& sufu¬

Expanded text:
ierusalem et cetera, propheta loquitur ad capitulo discimus idcirco inferri supplicia, ut uitia corrigantur. denique ait: percussisti eos et non doluerunt; attriuisti eos et rennuerunt accipere disciplinam. per omnia enim tormenta atque flagella emendatur Hierusalem; et super haec uniuersa ne uerecundiam quidem suorum habuere uitiorum, sed instar petrae indurantes frontis impudentiam noluerunt ad meliora conuerti. Ego autem dixi: forsitan pauperes sunt et stulti — siue non potuerunt — ignorantes uiam domini, indicium dei sui. ibo igitur ad optimates et loquar eis: ipsi enim cognouerunt uiam domini, indicium dei sui. Pauperes hic et optimates non inopia dicit et diuitiis, sed populum principibus conparat. et est sensus: \'cernens infidelis populi pertinaciam et, quod indurata facie noluerit recipere disciplinam, hoc mecum ratione tractabam: forsitan uulgus ignobile non potest dei nosse doctrinam et idcirco excusabile est, quia propter imperitiam dei non ualet s
Abbreviated transcription (Latin):
entur inquit & capient eã : & succendent & ad
solum usq comburent. Uerbũ bebraieũ. BaU. am¬
biguitate sui & uenient & ingredientur sonat.
Et domus in quarũ doginatib sacrificabant baal.
idolo sidoniorũ & libabant diis alienis libamina ad
irritandũ me. ut non errore religionis. s contenti¬
one quadã & mereatorẽ contumeliã facere uide¬
rentur. Quomodo autẽ ꝑiturus seribitur mundꝰ
nixta illud qđ scriptũ ẽ. cęlũ & terra ꝑtransibt̃
eo quod in maligno positus sit: sic & domꝰ ipse
& loea in quib flagitia ꝑpetrata funt irȩ dĩ
subiacent. Sunt qui contentiose illud quod seri
ptiĩ ẽ. locꝰ in quo crucifixus ẽ. diis atq saluator
spiritaliter gomorra & egiptus uocatur ad ipsa
loca referant: alii uͦ uniuersum mundũ sub nomi¬
ne egipti & gomorre significari putant. Ut enim
gomorra diuino igne deleta ẽ : ita & mundũ dĩ
uidicio coneremandũ. Erant enĩ filu isrł & filii

Expanded text:
entur\', inquit, \'et capient eam et succendent et ad entur\', inquit, \'et capient eam et succendent et ad solum usque comburent\' — uerbum enim Hebraicum \'bau\' ambiguitate sui et \'uenient\' et \'ingredientur\' sonat — \'et domus, in quarum domatibus sacrificidolo Sidoniorum, et libabant diis alienis libamina ad irritandum me, ut non errore religionis, sed contentione quadam et in Creatorem contumelia facere viderentur. Quomodo autem periturus scribitur mundus, juxta illud quod scriptum est: Coelum et terra pertransibunt , eo quod in maligno positus sit: sic et domus ipsae et loca in quibus flagitia perpetrata sunt, irae Dei subjacent. Sunt qui coptum est: locus, in quo crucifixus est dominus atque saluator, spiritaliter Gomorra et Aegyptus uocatur,\' ad ipsa loca referant. alii uero uniuersum mundum sub nomine Aegypti et Gomorrae significari putant; ut enim Gomorra diuino igne deleta est, ita et mundum dei iudicio concremandum. Erant enim filii Israhel et filii
Abbreviated transcription (Latin):
ner& dicens.. Ppterea hȩc dic̃ dñs. Quia inquit
curȩ mee ẽ. omã regere tiniuersa disponere. &
reddere singulis iuxta uias suas. iccireo ego tra¬
dam ciuitatẽ istã in manu chaldeoꝵ & in manu
regis babilonis: & capient eam. Primũ enim ual¬
latur exercitui. & absente capitur nabuchodonosor:
sedechiasq ducitur reblatha. & ibi regi traditur.
Et uenient inquit cbaldei p̾liantes aduersũ urbẽ
hanc. Melius aquila qui ꝓ eo qd̃ scriptũ ẽ. ueni¬
ent transtulit. EicOa Cycorai. Hoc ẽ. ingrediunt᷑
ciuitatẽ. Neq enim absentes erant ut uenirent :
quippe qui circumdederant ierłm sicut seriptura
testatur. Iunc exercitus regis babilonis obsidebat
ierłm. Ac deinde: ecce munitiones exstructe funt
aduersũ ciuitatẽ ut capiatur. & urbs data ẽ. in
manus chaldeoꝵ. Quomodo igitur uenient qͥ prȩ¬
sentes erant: Sed hi qui obsidebant urbẽ ingredi¬

Expanded text:
neret, dicens: Propterea haec dicit Dominus. Quia, inquit, neret, dicens: Propterea haec dicit Dominus. Quia, inquit, curae meae est omnia regere, universa disponere, et reddere singulis juxta vias suas: idcirco ego tradam civitatem istam in manu Chaldaeorum, et in manu regis Babylonis, et capient eam. Primum enim vallatur exercitu, et absente capitur Nabuchodonosor, Sedeciasque ducitur in Reblatha, et ibi regi traditur. Et venient, inquit, Chaldaei praeliantes adversum urbem hanc. Melius Aquila qui pro eo quod scriptum est, venient, transtulit εἰσελεύσονται, hoc est, ingredientur civitatem. Neque enim absentes erant ut venirent, quippe qui circumdederant Jerusalem, sicut Scriptura testatur. Tunc exercitus regis Babylonis obsidebat Jerusalem. Ac deinde: Ecce munitiones exstructae sunt aduersum ciuitatem, ut capiatur, et urbs data est in manus Chaldaeorum. quomodo igitur uenient\', qui praesentes erant? sed hi, qui obsidebant urbem, ingredi
Abbreviated transcription (Latin):
bant baal. & libabant diis aliens libamina ad ir¬
ritandũ me. Tristib leta subĩgit: & pꝰ euersionẽ
ierłm captiuo popło reditũ pollicetur: pͥmũq cau¬
sas exponit offense & iusti furoris dĩ.  quanto
maior fuerit culpa peccantiũ. tanto amplius in
peccatores clenitia sit creatoris. Ego inquit dñf
dĩ uniuerse carnis. Nequaquã cunctarũ gentiũ
nec certe popli isrł. aut certe ut de scis crebro
dicere sol&. ds abrahã. ds isaac. ds iacob: s ds
inquit uniuerse carnis. ut & rationabilia &
bruta animantia ipse fecisse credatur. Sunt &¬
enim qͥ ꝓudentiã creatoris usq ad rationabilia
confitentur: bruta autẽ fortuitis easib asseraNs
eẽ. quod fugiat ꝓuidentiã & scientiã dĩ. qͥa alia
ꝓpter se alia in usu hominũ funt creata. Nũqui a
uerbũ : & supra diximus que apud homines im¬
possibilia. apud dm̃ possibilia sunt. Uerbũ autẽ
Quid enim p̾cesserat ut causalẽ coniunctionẽ po¬

Expanded text:
al et libabant dis alienis libamina ad irritandum tandum . Tristibus laeta subiungit et post euersionem Hierusalem captiuo populo reditum pollicetur. primumque causas exponit offensae et insti furoris dei, ut, quanto maior culpa peccantium, tanto amplior in peccatores clementia creatoris. ego, inquit, dominus deus uniuersae carnis; nequaquam cunctarum gentium ne populi Israhel aut certe, ut de sanctis crebro dicere solet: deus Abraham, deus Isaac, deus Iacob,\' sed deus, inquit, uniuersae carnis, ut et rationalia et bruta animantia ipse fecisse credatur. sunt enim, qui prouidentiam creatoris usque ad rationalia confiteantur, bruta autem fortuitis casibus asserantlarat nihil esse. quod fugiat prouidentiam et scientiam dei. quia alia propter se, alia in usum hominum sunt creata. numquid muerbum? et supra diximus: quae apud homines inpossibilia, apud deum possibilia sunt, \'uerbum\' autem Quid enim praecesserat, ut causalem conjunctionem po
Abbreviated transcription (Latin):
dñs exercituum. df isrł. Adhuc possidebunt᷑ do¬
mus & agri & uineȩ in terra ista. hoc ẽ. illud qđ
ieremias dudũ docerat intellexi uerbũ dni ȩẽ.
& iccireo emi agrũ quẽ possessurus ñ erã. Et
oraui ad dnm̃ pꝰ quã tradidi librũ possessiomis

Expanded text:
dominus exercituum deus Israhel: adhuc possidebuntur dodominus exercituum deus Israhel: adhuc possidebuntur domus et agri et uineae in terra ista. hoc est illud, quod Hieremias dudum dixerat: intellexi uerbum esse domini; et idcirco emit agrum, quem possessurus non erat. Et oraui ad dominum, postquam tradidi librum p
Abbreviated transcription (Latin):
corã eis dicens. Hec dicit dñs exercituũ ds isrł.
Sume libros istos librũ emptionis hunc signatũ
& librum hunc qͥ aꝑtus & signatus ẽ: & pone
illos in uasis fictitibꝰ. ut ꝑmanere possint dieb
multis. Hec enĩ dic̃ dñs exereituũ ds̃ isrł. Adhic
possi debuntur & agri & uineȩ: in terra hac. Cun
ctis quos preteritusꝰ sermo narrauit p̾sentib &
uidentib baruch ministro p̾cipitur & discipło
non sermonib pceptoris. s dĩ tubentis imꝑio: ut
asfumat s libros unũ signatũ & inũ aꝑtũ. Que
emptionũ consuetudo huc usq seruatur : ut
qđ in trinsecus clausũ signacula continent. hoc
tant& custodia seruabatur ne uel foris emptio¬
nis libri postti paterent rapine uel humo condi¬
ti humore terre soluerentur. Hoe autẽ totum
fit ut intelligant qͥ uidebant rursũ habitandã
ierłm. & possidendos agros qd lic& absq sermo¬
ne ierenne debuerant ꝑse intelligere: tam̃ dnĩ
sermonib commonent᷑ & dicitur ad eos. Hec dic̃

Expanded text:
eis dicens: haec dicit dominus exercituum deus Israhel: sume libros istos, librum emtionis hunc signatum et librum hunc, qui apertus est, et pone illos in uase fictili, ut permanere possint diebus multis. haec enim dicit dominus exercituum deus Israhel: adhuc posctis quos praeteritus sermo narravit praesentibus et videntibus, Baruch ministro praecipitur et discipulo, non sermonibus praeceptoris, sed Dei jubentis imperio, ut assumat libros, unum signatum, alterum apertum, quae emptionum consuetudo huc usque servatur, ut quod intrinsecus clausum signacula continent, hoc tanta custodia servabatur, ne vel foris emptionis libri positi, paterent rapinae, vel humo conditi, humore terrae solverentur. Hoc autem totum fit ut intelligant qui videbant, rursum habitandam Jerusalem, et possidendos agros, quod licet absque sermone Hieremiae debuerant per se intellegere, tamen domini sermonibus commonentur et dicitur ad eos: haec dicit
Abbreviated transcription (Latin):
isrł uiã p̃buit. & egiptiũ oppressit exercitum :
Et dedisti eis terrã hane quã iurasti patrib eoꝵ ut
dares eis abraham udelic& isaach & iacob. Ergo
ñ suo merito terrã reꝓmissionis : s patrũ acceꝑe
uirtutib terrã fluentẽ lac & mel. Ilecdũ enuĩ
solidũ poterant cibũ caꝑe: s melle & lacte nu¬
triebantur infantie. uel certe melle & lacte
rerum omium ubertate & abundantia. Et ingres¬
si sunt: & possederunt eã. Statimq inter possẽs¬
sionẽ & inobedientiã : nichil fuere mediũ. Ubertas¬
enim securitatẽ. securitas negligentiã. negligen¬
tia contemptũ parit. & non obedierunt in qͥt
uoci tuę: & in lege tua non ambulauerunt. fru¬
oꝑe p̃mium ẽ. ad retundendã eorũ impudentiam
qͥ putant hominẽ omiã posse complere quȩ se
facturũ eẽ. pollicitus ẽ. Om̃a quȩ mandasti eis
ut facerent non fecerunt. & certe facturos se ꝓ¬

Expanded text:
Israhel uiam praebuit et Aegyptium oppressit exercitum. Israhel uiam praebuit et Aegyptium oppressit exercitum. et dedisti eis terram hane, quam iurasti patribus eorum, ut dares eis, Abraham uidelicet et Isaac et Iacob. ergo non suo merito terram repromissionis, sed patrum accepere uirtutibus, terram fluentem lacte et melle; necdum enim solidum poterant cibum capere, sed melle et lacte nutriebantur infantiae uel certe melle et lacte, rerum omnium ubertate et abundantia. et ingressi sunt et possederunt eam. statimque inter possessionem et inoboedientiam nihil fuit mediuenim securitatem, securitas negligentiam, negligentia contemptum parit. « Et non obedierunt, inquit, voci tuae, et in lege tua non ambulaverunt. » Fruopere praemium est, ad retundendam eorum impudentiam  putant hominem omnia posse complere, quae se facturum esse pollicitus est. Omnia quae mandasti eis ut facerent, non fecerunt, et certe facturos se p
Abbreviated transcription (Latin):
breui sermone ꝑcurrit. Q postusti ait signa &
portenta in terra egipti quib afflicta ẽ. egiptus
usq addiẽ hanc. & in ifrł & in hominib siue terri
genis. Hoc qđ dicitur usq ad diẽ hanc posteriorib
Signa atq portenta non solum in egipto ꝑpetrasti.
s usq hodie eadẽ tuę miscdię fortitudo saluabit
popłm tuũ. & unuierso generi humano creatoris
subuenisse potestatẽ. Et hoc notandũ quod isrł ab
hominib separat atq terrigenis: iuxta illud. Filiꝰ
pͥmogenitus meus isrł. & fecisti tibi nom̃ sic̃ ẽ.
dies hec. Laudes inquit tuȩ totiꝰ orbis sermone ce¬
lebrantur.: & eduxisti popłin tuũ ifrł de terra
egipti. Pulchre dix̾: popłm tuũ. Eo enim tẽpre
qͦ eductus ẽ: dnĩ imꝑio seruiebat. Eduxisti autẽ
signis & portentis qͥb ꝑoutiebatur egiptus: &
in manu robusta &in brachio extenta & in terro¬
re magno. quando mare rubrũ transeunti popło

Expanded text:
breui sermone percurrit. qui posuisti, ait, signa et breui sermone percurrit. qui posuisti, ait, signa et portenta in terra Aegypti, quibus afflicta est Aegyptus, usque ad diem hanc et in Israhel et in hominibusgenis. Hoc quod dicitur, usque ad diem hanc, posterioribusigna atque portenta non solum in Aegypto perpetrasti, sed usque hodie eadem tuae misericordiae fortitudo saluauit populum tuum et uniuerso generi humano creatoris subuenis potestate\'. et hoc notandum, quod \'Israhel\' ab \'hominibus\' separat atque \'terrigenis\' iuxta illud: filius primogenitus meus Israhel. et fecisti tibi nomen sicut dies haec: \'laudes\', inquit; ctuae totius orbis sermone celebrantur.\' et eduxisti populum tuum Israhel de terra Aegypti: pulchre dixit populum tuum\'; eo enim tempore, quo eductus est, domini imperiis seruiebat. \'eduxisti autem signis et portentis, quibus percutiebatur Aegyptus, et in manu robusta et in bracchio extento et in terrore magno,\' quando Mare Rubrum transeunti populo
Abbreviated transcription (Latin):
aurizas tͥ irã in die ire & reuelationis iusti iu-¬
dicii dĩ. Quanto gͥ serior undiota peccantiũ est
tanto iustior. insimilitudinẽ pharao qͥ decẽ plagis
admonitus ñ punitus. & induriciã ꝑseuerans ad
extremũ rubri maris fluctib obrutus ẽ. Qͥ po¬
suisti signa & portenta in terra egipti usq ad diẽ
hanc. & in ifrł. & in hominib siue terrigenis et
fecisti tibi nom̃ sic̃ ẽ. dies hec. & edirxisti popłm
tuũ isrł de terra egipti in signis & in portentis
& in manu robusta. & in brachio excelso. & inter¬
rore magno: & dedisti eis terrã hanc quã iurasti
patrib eorũ. ut dares eis terrã lacte & melle ma
nantẽ. & ingressis d&̃ possederunt eã. & non obedi¬
erunt uoci tuę & in lege tua ñ ambulauerunt.
Omĩa quȩ mandasti eis ut facerent non fecerunt.
& euenerunt eis uniuersa mala hȩc. De generali
transit ad speciale. & quid ꝓprie prestiterit isrli

Expanded text:
aurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iuaurizas tibi iram in die irae et reuelationis iusti iudicii dei. quanto igitur serior uindicta peccantium est, tanto iustior, in similitudinem Pharao, qui decem plagis ammonitus, non punitus et in duritia perseuerans ad extremum Rubri Maris fluctibus obrutus est. Qui posuisti signa et portenta in terra Aegypti usque ad diem hanc et in Israhel et in hominibus — siue terrigenis — et fecisti tibi nomen sicut dies haec. et eduxisti populum tuum Israhel de terra Aegypti in signis et in portentin bracchio extento et in terrore magno. et dedisti eis terram hanc, quam iterasti patribus eorum, ut dares eis terram fluentem lacte et melle. et ingressi sunt et possederunt eam; et non oboedierunt uoci tuae et in lege tua non ambulauerunt. omnia, quae mandasti eis, ut facerent, non fecerunt; et euenerunt eis uniuersa mala haec. De generali transit ad speciale et, quid proprie praestiterit Israheli,
Abbreviated transcription (Latin):
quę tam̃ & ipsa mixta ẽ. miscđie. Nlon enm
statĩ punit delinquentẽ s expectat penitudinẽ:
ut si liberi imitati fuerint parentũ uicia. diu
delata pena reddatur. Fortissime magne potens
dñs exercituũ suie uirtutũ nomen tibi. Ista no¬
mina : potentiã indicant creatoris. Ceterũ nom̃¬
latur dicentẽ. Pater manifestaui nom̃ titũ homi¬
Magnus consilio & aud& se quisquã dñi inserere
secreto. & de illius uidiciis uidicare. & incompre¬
hensibilis cogitatu quẽ non cõprehendit cogitatio.
Quomͦ potest sermone comp̃hendere cuius osi
aꝑti sunt suꝑ om̃s uias filioꝵ adam: frustra gͦ homo
se putat dĩ celari notieia. Quodq infert ut red¬
dat unieuiq scđm uias suas & scđ̾m fructum
admuentionũ suarũ : hoc indicat quod int̾dum
pnimia patientia iudicia eius uideantur iniusta.
Q uẽ locũ : plenius apłs explicat ad romanos. Igno¬
ras qm benignitas dĩ ad penitentiã te adducit:

Expanded text:
quae tamen et ipsa mixta est misericordiae: non enim quae tamen et ipsa mixta est misericordiae: non enim statim punit delinquentem. sed exspectat paenitudinem. ut, si liberi imitati fuerint parentum uitia, diu dilata poena reddatur. fortissime. magne, potens. dominus exercituum— siue uirtutum - nomen tibi! Ista nomina potentiam indicant creatoris; ceterumlatur dicentem: Pater, manifestavi nomen tuum homiMagnus consilio. Et audet se quisquam Domini inserere secreto, et de illius judiciis judicare. Et incomprehensibilis cogitatu. Quem non comprehendit cogitatio, quomodo potest sermo comprehendere? Cujus oculi aperti sunt super omnes vias filiorum Adam. Frustra ergo homo se putat Dei celare notitiam. Quodque infert: Ut reddas unicuique secundum vias suas, et secundum fructum adinventionum suarum, hoc indicat quod interdum pro nimia patientia, judicia ejus videantur injusta. Quem locum Apostolus plenius explicat ad Romanos: Ignoras quoniam benignitas Dei ad poenitentiam te hortatur?
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ dñe ds eme agrũ argento & adhibe testes cũ
urbs data fuerit in manus chaldeorũ. Hec inte¬
rim tota loci istius contin&. Nes ileotin. nunc
ad singula reuertamur. Tu fecisti celũ & terrã
infortitudine tua magna. Et ioħs dicit de filio:
omiã ꝑ ipsum facta sunt & sine ipso factũ eͥ.
Apc̃ dĩ uirtus & dĩ sapientia. Qii brachio tuo
extento siue excelso: quoꝵ irdũq ꝑcutientis
indiciũ ẽ. Hoc autẽ brachiũ de quo & isaias
loquitur: &brachiũ dnĩ ciu reuelatũ ẽ. Non
erio tͥ difficile omẽ uerbu. quȩ apud homi¬
nes impossibilia sunt siue cui nichil abscon¬
ditũ iuxta illud psa liographi dicentis. quia
tenebre uon obscurabunt᷑ ate &̃ nox illumi
in milib. & reddes iniqͥtate̾ patrũ in sinu
filioꝵ eorũ pꝰ eos. Grandis clementia creatoris.
misediã suã in mille generationes extendere &
iusticia statĩ in altera generationẽ inonstrare:

Expanded text:
mihi, domine deus: eme agrum argento et adhibe testes, cum mihi, domine deus: eme agrum argento et adhibe testes, cum urbs data sit in manus Chaldaeorum? haec interim tota loci istius continet περικοπή; nunc ad singula reuertamur. tu fecisti caelum et terram in fortitudine tua magna. et Iohannes dicit de filio: omnia per ipsum facta sunt et sine ipso factum est  Dei virtus et Dei sapientia . Et in brachio tuo extento, sive excelso, quorum utrumque percutientis indicium est. Hoc est autem brachium, de quo Isaias loquitur: Et brachium Domini cui revelatum est ? Non erit tibi difficile omne verbum. Quae enim apud homi possibilia sunt — siue cui nihil est absconditum iuxta illud psalmografi dicentis: quia tenebrae non obscurabuntur a te et nox sicut in milibus et reddis iniquitatem patrum in sinu filiorum eorum post eos. grandis clementia creatoris misericordiam suam in mille generationes extendere et iustitiam statim in altera generatione monstrare,
Abbreviated transcription (Latin):
arũ. Post emptionẽ agri iure celebratã & post
sententiã dni qua pollicitus ẽ. domos. agros &
uineas deinceps possidendas: orat ꝓpħa ad diim̃
& dolorẽ cordis gemitib expͥmit dicens. Heci heu
iad ẽ. Id̾nẽ ds̃ uixta illud qd̃ moysi dr̃. uade dic
popło ifrł qͥ ẽ. misit me: non quod non sint alii.
s alud ẽ. creatoris eẽ. beneficio qđ̃ subsistat:
aliud et̾nitate naturę laudat dm̃. & ex creaturis
pdicat creatorẽ. Primũq potentiã euis & miscdĩã
atq iusticiã in ome hominũ genus eleuat uocib.
de hinc transit ad isrł: & quanta eis p̾stiterit
celebri sermone describit. Ꝙ pꝰ tanta beneficia di¬
cit eos immemores beneficioꝵ illiꝰ clem̃tiã
mamaritudinẽ ꝓuocari. ita ut obsideatur ciuitaᷤ :¬
& ante quã hostiũ fiat irruptio gladio & fame
& peste consumpta sit. Hec autẽ uniuersa p̾misit
ut consequenter illud infern& qđ in rep̾hensionẽ
diuine sententie facere uidebatur. Et tu dicis

Expanded text:
. Post emptionem agri jure celebratam, et 1083 post sententiam Domini, qua pollicitus est domos, agros, et vineas deinceps possidendas, orat Propheta ad Dominum, et dolorem cordis gemitibus exprimit, dicens: Heu, heu, ine deus, inxta illud, quod Mosi dicitur: uade, dic populo Israhel: qui est, misit me; non quo non sint alii, sed aliud est creatoris esse beneficio, quod subsistat, aliud aeternitate naturae. laudat deum et ei creaturis praedicat creatorem: primumque potentiam eius et misericordiam atque iustitiam in omne hominum genus eleuat uocibus, dein transit ad Israhel et, quanta ei praestiterit, celebri sermone describit. et post tanta beneficia dicit eos immemores bonorum illius clementiam in amaritudinem prouocasse, ita at obsideatur ciuitas et. antequam hostium in eam fiat inruptio, gladio et fame et peste consumta sit. haec autem uniuersa praemisit, ut consequenter illud inferret, quod in reprehensione diuinae sententiae facere uidebatur: et tu dicis
Abbreviated transcription (Latin):
qua auferetur de conspectu meo. Si ex eo tẽprẽ
qͦ ciuitatis iacta sunt fundamenta usq in hanc
die quando capta ẽ. atq suecensa & sublata de
conspectu diqi. fuit semꝑ in uitio. & indignationẽ
contra se dnĩ ꝓuocauit. Ui ẽ. ut sepe iã diximus

Expanded text:
qua aufertur de conspectu meo. Si ex eo tempore, qua aufertur de conspectu meo. Si ex eo tempore, quo ciuitatis iacta sunt fundamenta, usque in hanc diem, quando capta est atque succensa et sublata de conspectu domini, fuit semper in uitio et indignationem contra se domini prouocauit. ubi est — ut saepe iam diximus
Abbreviated transcription (Latin):
facientes malũ : & decẽ inquit & due trib malũ
sine cessatione fecerunt & uigis eis fuit in pes-¬
simis oꝑib ꝑseuerantia. Si autẽ uigis & semꝑ in
toto popło. ubi ẽ. iusticia sempit̾na: Porro uyxta
laeͣe. qͥ dixerunt soli facientes malũ : oritur que¬
stio. Num & aliȩ gentes eo temprẽ quo istł iudasq
peccabant : malũ ñ fecerunt. quod sio soluitur. Qi
hab& noticiã dĩ. & recedit abeo: solus peccat in
oculis dĩ. Qͥ uero uicreduli ꝑmanserunt : quasi illo
non uidente & negligente delinquunt. Unde &
conspectu meo aba dolescentia sua. Quodq seqͥtur
faii isrł qͥ usq nunc exacerbant me in oꝑib ma¬
niũ suarũ dic̃ dñs : in lacͣͥ.non habetur. & de he-¬
braico additũ ẽ. Qͥ autẽ abadolescentia sua usq
ad p̾sentẽ diẽ iugiter deliquerunt : ideo iusta
sententia dĩ ẽ. & merito scriptura contexit. In
furore & in indignatione mea facta ẽ.mͥ ciuitas
hȩc a die qua edificauerunt eã usq ad diẽ istã

Expanded text:
facientes malum. \'et decem,\' inquit, \'et duae tribus malum sine cessatione fecerunt et iugis eis fuit in pessimis operibus perseuerantia\'. si autem iugis et semper in toto populo, ubi est iustitia sempiterna? porro iuxta LXX, qui dixerunt: soli facientes malum, oritur quaestio: num et aliae gentes eo tempore, quo Israhel Iudasque peccabant, malum non fecerant? quod sic soluitur: qui habet notitiam dei et recoculis Dei; qui vero increduli permanserint, quasi illo non vidente et negligente, delinquunt. Unde etaddit meis, in conspectu meo ab adolescentia sua. Quodque sequitur: Filii Israel qui usque nunc exacerbant me in opere manuum suarum, dicit dominus, in LXX non habetur et de Hebraico additum est. quia autem ab adulescentia sua usque ad praesentem diem iugiter deliquerunt. ideo iusta sententia dei est et merito scriptura contexit: In furore et in indignatione mea facta est mihi ciuitas haec a die, qua aedificauerunt eam, usque ad diem istam,