comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ fecerit uoluntatẽ patris mei
qui in celis ẽ: ipse m̃s fr̃. et soror
et mater ẽ. Quib nobis uerbis
quid aliud innuit. nisi qd̃ obse¬
quentes iussionib suis multos
exgentilitate colligit: et iudeã
ex cuius carne ẽ genitus. non a¬
gnoscit: Unde et mater eius
cũ quasi non agnoscitur. foris
stare ꝑhibetur: quia uidelicet sy¬
nagoga idcirco ab auctore suo
non recognoscit᷑: quia legis ob¬
seruationẽ tenens. spiritalẽ in-¬
tellectũ ꝑdidit: et sese ad custodi¬
am littere foris fixit. S dum is
qui uoluntatem patͥs fecerit. so¬
ror et fr̃ dñi dicitur. ꝓꝓter utrũ¬
q sexum qui ad fidem colligit᷑.
mirum ñ ẽ. Mirandũ uero ual¬
de est: quomodo etiã mater dica¬
tur. fideles enĩ discipłos fr̃s uo¬
care dignatus est: dicens. Ite
nuntiate fr̃ib meis. Qui ergo
frater dm̃ fieri ad fidem uenien-¬
do poterit: querendũ est. quomͦ¬
soror est credendo: mat̾ efficit᷑
predicando.Quasi enim parit

Expanded text:
oluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse meus frater, et soror, et mater est. Quibus nobis verbis quid aliud innuit, nisi quod obsequentes jussionibus suis multos ex gentilitate colligit, et Judaeam, ex cujus carne est genitus, non agnoscit? Unde et mater ejus cum quasi non agnoscitur, foris stare perhibetur, quia videlicet Synagoga idcirco ab auctore suo non recognoscitur, quia, legis observationem tenens, spiritalem intellectum perdidit, et sese ad custodiam litterae foris fixit. 2. Sed cum is qui voluntatem Patris fecerit soror et frater Domini dicitur, propter utrumque sexum qui ad fidem colligitur mirum non est; mirandum vero valde est quomodo etiam mater dicatur. Fideles enim discipulos fratres vocare dignatus est, dicens: Ite, nuntiate fratribus meis . Qui ergo frater Domini fieri ad fidem veniendo potuerit, quaerendum est quomsoror est credendo, mater efficitur praedicando. Quasi enim parit
Abbreviated transcription (Latin):
breuis ẽ lectio recita-¬
ta: s magnis mysteri¬
orum ponderibus
grauida. Iħc etenim conditor
et redemptor nr matrẽ se nosse
dissimulat: et quȩ ei mat̾ siti.
et qui ꝓpinqui. ñ ꝑ cognationẽ

Expanded text:
brevis est lectio recitata, sed magnis mysteriorum ponderibus gravida. Jesus etenim conditor et redemptor noster matrem se nosse dissimulat, et quae ei mater sit, et qui propinqui, non per cognati
Abbreviated transcription (Latin):
ante oculos peccata quȩ fecimus:
consideremus quã terribilis ui¬
dex hec puniturus adueniat.
Mentẽ formemus ad lamenta:
uita nr̃a ad tempus amarescat
inpenitentia: ne et̾nam amari-¬
tudinem sentiat in uindicta.
ꝑfletus quippe ad gaudia duci-¬
mur: ueritate pollicente.quȩ
ait. Beati qui lugent: q̃m ipsi
consolabunt᷑. Ad fletum uero
ꝑ gaudia ꝑuenitur. hac eadem
ueritate adtestante que ait.
Ue uobis qui ridetis nunc: qͥa
lugebitis et flebitis. Si ergore¬
tͥbutionis gaudium in ꝑuen¬
tione querimus: penitentie
amaritudinem in uia teneamꝰ.
Sicq fit: ut non solum nr̃a in

Expanded text:
ante oculos peccata quae fecimus; ante oculos peccata quae fecimus; consideremus quam terribilis judex haec puniturus adveniat; mentem formemus ad lamenta; vita nostra ad tempus amarescat in poenitentia, ne aeternam amaritudinem sentiat in vindicta. Per fletus quippe ad aeterna gaudia ducimur, Veritate pollicente, quae ait: Beati qui lugent, quoniam ipsi consolabuntur . Ad fletum vero per gaudia pervenitur, hac eadem Veritate attestante, quae ait: Vae vobis qui nunc ridetis, quia lugebitis et flebitis . Si ergo retributionis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via teneamus. Sicque fit ut
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ. suscepturus naturam nr̃am
quã condidit. in uterum uirgi¬
nis uenit: nasci tamen in hoc
mundo ꝑdiuites noluit: paren-¬
tes pauperes elegit. Unde et
agnus qͥ ꝓ illo offerretur defu-¬
it: columbarum pullos. et par
turturum ad sacrificium ma-¬
ter inuenit. Prosperari in mun-¬
do noluit: obꝓbria. irrisiones¬
q tolerauit: sputa. flagella.
alapas. spineam coronam.cru¬
cem sustinuit. Et quia rerum
corporaliũ delectatione a gaudi-
O eterno cecidimus: cũ qua ama¬
ritudine illuc redeatur osten-¬
dit. Qͥd itaq homo ꝓse patide-¬
bet: si tanta ds̃ ꝓ hominibus
ꝑtulit: Qui ergo in xp̃o iam
credidit. si adhuc auaritiȩ lucra
sectatur. insuꝑbia honoris ex¬
tollitur. inuidie facib in ardes¬
cit. libidinis se immunditia
mundo sunt concupiscit: iħm
in quo credidit sequi contẽpnit.
Diuerso quippe itinere ambulat.
si gaudia delectationesq appe¬
tit: cui dux suus uiã amaritudi¬
nis ostendit. Reuocemus ergo

Expanded text:
lorum, suscepturus naturam nostram lorum, suscepturus naturam nostram quam condidit, in uterum Virginis venit. Nasci tamen in hoc mundo per divites noluit, parentes pauperes elegit. Unde et agnus qui pro illo offerretur defuit, columbarum pullos et par turturum ad sacrificium mater invenit Prosperari in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, si tanta Deus pro hominibus pertulit? Qui ergo in Christum jam credidit, sed adhuc avaritiae lucra sectatur, in superbia honoris extollitur, invidiae facibus inardescit, libidinis se immunditia mundo sunt concupiscit, Jesum in quem credidit sequi contemnit. Diverso quippe itinere ambulat, si gaudia delectationesque appetit, cui dux suus viam amaritudinis ostendit. Revocemus ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uisibili uiuitur: et ẽẽ uita inui-¬
sibilis dubitat᷑: S iam peten-¬
ti ceco qͥd factũ ẽ. uel quid ipse fe¬
cit: audiamus. Sequitur. Et con¬
festim uidit: et sequebatur eum.
hidet et sequitur: qͥbonũ quod
intelligit oꝑatur. Uidet autem &
non sequitur: qͥ bonũ qͥdem in¬
telligit. s bona oꝑari contempnit.
do in redemptoris nr̃i mysteriũ
iuxta uiã sedimus. si exorando
cotidie ab auctore nr̃o lucem pe¬
timus. si eandem lucẽ iam ꝑ intel¬
lectũ uidendo. illuminati post
cecitatẽ sumus: iħm quem m̃te
cernimus. opere sequamur.A¬
spiciamus qua gradit᷑: & eius ue-
stigia imitando teneamus. Iħm
enim sequitur: qͥ imittat᷑. hinc
namq dicit. Sequere me: et di¬
mitte mortuos. sepelire mortu¬
os suos. Sequere enĩ dicit᷑: imita¬
re.hincrursum ammonet di¬
cens. Siqͥs mͥ ministrat: me se¬
quatur. Consideremus ergo qͣ
graditur: ut sequi mereamur.
Ecce cum sit dñs et creator ange¬

Expanded text:
visibili vivitur, et esse vita invivisibili vivitur, et esse vita invisibilis dubitatur? 8. Sed jam petenti caeco quid factum est, vel quid ipse fecerit, audiamus. Sequitur: Confestim vidit, et sequebatur uod intelligit operatur. Videt autem, sed non sequitur, qui bonum quidem intelligit, sed bona operari contemnit. do in Redemptoris nostri mysterium, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum videndo illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus opere sequamur. Aspistigia imitando teneamus. Jesum etenim sequitur qui imitatur. Hinc namque dixit: Sequere me, et dimitte mortuos sepelire mortuos suos . Sequere enim dicitur imitare. Hinc rursus admonet, dicens: Si quis mihi ministrat, me sequatur . Consideremus ergo qua graditur, ut sequi mereamur. Ecce, cum sit dominus et creator ange
Abbreviated transcription (Latin):
finitur. quȩ noctium int̾ruptiõe
uariatur. quȩ a nobis cõmunit̃
cum pecorib cernitur: s lucem
queramus quã uidere cũ solis
anglis possimus: quam nec ini-¬
tium inchoat. nec finis angustat.
Ad quã ꝓfecto lucem uia fides ẽ.
Unde recte et illuminato cȩco: ꝓ-¬
tinus respondetur. Respice: fi¬
des tua te saluum fecit. S adhec
cogitatio carnalis dicit: quomͦ
possũ lucem spiritalẽ querere.
quam uidere ñ possũ : Unde
mͥ certũ est si sit. quȩ corporeis
oculis ñ infulget : Cin scilicet
cogitationi. ẽ qđ breuiter qͥsq
respondeat: quia et hec ipsa quȩ
sentit. ñ ꝑ corpus s ꝑ animã cogi-¬
tat: et nemo sũa animã uidet.
nec tamen se dubitat animam
habere quã ñ uidet. Ex inuisibi¬
li nãq anima. uisibile regitur
corpus: si auferatur qd̃ ẽ inuisi-¬
bile: ꝓtinus corruit hoc qd̃ uisi¬
bile stare uidebatur. Ex inuisi¬
bili ergo substantia in hac uita

Expanded text:
finitur, quae noctium interruptione finitur, quae noctium interruptione variatur, quae a nobis communiter cum pecoribus cernitur, sed lucem quaeramus quam videre cum solis angelis possimus, quam nec initium inchoat, nec finis angustat. Ad quam profecto lucem via fides est. Unde recte et illuminando caeco protinus respondetur: Respice, fides tua te salvum fecit. Sed ad haec cogitatio carnalis dicit: Quomodo possum lucem spiritalem quaerere, quam videre non possum? Unde 1443 mihi certum est si sit, quae corporeis oculis non infulget? Cui scilicet cogitationi est quod breviter quisque respondeat, quia et haec ipsa quae sentit, non per corpus, sed per animam cogitat. Et nemo suam animam videt, nec tamen dubitat se animam habere, quam non videt. Ex invisibili namque anima visibile regitur corpus. Si autem auferatur quod est invisibile, protinus corruit hoc quod visibile stare videbatur. Ex invisibili ergo substantia in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
uit. stans illuminauit: quia per
humanitatẽ suã uocib nr̃e ceci-¬
tatis compatiendo misertus est.
s lumen nobis gr̃e ꝑdiuinitatis
potentiam infudit. Et notandũ
qͥd ceco uenienti dicat. Qd tͥ uis
faciã: Nũqͥd qͥ lum̃ redd̃e pot̾at: uel
let cȩcus ignorabat : Sed peti
uult. hoc qd̾ et nos petere. et se ꝯͣͫ¬
cedere p̃noscit. In portune nãq
adorationẽ nos ammonet: et ca-¬
eum. Ad hoc ergo requirit ut pe¬
tatur: ad hoc requirit. ut corad
orationem excitet. Unde et cecus
ꝓtinus adiungit. Dñe: ut uide¬
deam. Ecce cȩcus a dño non au¬
rum s lucem querit: paruipen¬
dit extra lucem aliquid querere:
quia et si habere cȩcus quodli-¬
bet potest. sine luce ñ potest ui¬
dere qd̃ habet. Imitemur ergo
diuimus et mente saluatum.
Non falsas diuitias. ñ t̾rena do-¬
na. non fugitiuos honores a
dño. s lucẽ queramus: nec lucẽ
quȩ loco clauditur. quȩ tẽpore.

Expanded text:
it, stans illuminat, quia per it, stans illuminat, quia per humanitatem suam vocibus nostrae caecitatis compatiendo misertus est, sed lumen nobis gratiae per divinitatis potentiam infudit. 7. Et notandum quid caeco venienti dicat: Quid tibi vis faciam? Nunquid qui lumen reddere poterat quid vellet caecus ignorabat? Sed peti vult id quod et nos petere et se concedere praenoscit. Importune namque ad orationem nos admonet, et taeum . Ad hoc ergo requirit ut petatur: ad hoc requirit, ut cor ad orationem excitet. Unde et caecus protinus adjunxit: Domine, ut videam. Ecce caecus a Domino non aurum, sed lucem quaerit. Parvipendit extra lucem aliquid quaerere, quia etsi habere caecus quodlibet potest, sine luce videre non potest quod habet. Imitemur ergo,orpore audivimus et mente salvatum. Non falsas divitias, non terrena dona, non fugitivos honores a Domino, sed lucem quaeramus; nec lucem quae loco clauditur, quae tempore
Abbreviated transcription (Latin):
stat qui ante transiebat: quia
dum ad huc turbas fantasma¬
tum inoratione patimur. iħm
aliquatenus transeuntẽ senti¬
mus. Cum uero orationi uehe¬
menter insistimus: stat iħc ut
lucem restituat: quia ds̃ in cor-¬
de figitur. et lux amissa repara¬
tur. Quia tamen in re et aliud a-¬
liquid nobis dñs innuit: quod in-¬
telligi de humanitate ac diuim-¬
tate illius utiliter possit. Claman-¬
tem etenim cȩcum transiens audi-¬
uit: s stans miraculum illumina¬
tionis exhibuit. Transire namq
humanitatis ẽ: stare diuinitatis.
ꝑ humanitatẽ quippe habuit
nasci. crescere. mori. resurgere:
de loco ad locũ uenire. Quia ergo
indiuinitate mutabilitas non
est. atq hoc ipsũ mutare transi¬
re est: ꝓfecto iste transitus ex car-¬
ne ẽ. non ex diuinitate. Per diui-¬
nitatẽ uero ei semꝑ stare ẽ: quia
ubiq p̃sens. nec ꝑ motũ uenit nec
ꝑ motum recedit. Cȩcum igitur
clamantem dñs transiens audi¬

Expanded text:
stat qui ante transibat, quia stat qui ante transibat, quia dum adhuc turbas phantasmatum in oratione patimur, Jesum aliquatenus transeuntem sentimus. Cum vero orationi vehementer insistimus, stat Jesus ut lucem restituat, quia Deus in corde figitur, et lux amissa reparatur. 6. Qua tamen in re aliud aliquid nobis Dominus innuit, quod intelligi de humanitate ac divinitate illius utiliter possit. Clamantem etenim caecum Jesus transiens audivit, sed stans miraculum illuminationis exhibuit. Transire namque humanitatis est, stare divinitatis. Per humanitatem quippe habuit nasci, crescere, mori, resde loco ad locum venire. Quia ergo in divinitate mutabilitas non est, atque hoc ipsum mutari transire est, profecto iste transitus ex carne est, non ex divinitate. Per divinitatem vero ei semper stare est, quia ubique praesens, nec per motum venit, nec per motum recedit. Caecum igitur clamantem Dominus transiens aud
Abbreviated transcription (Latin):
nandus iste cecus fecit: audiamꝰ.
Sequitur. Ipse uero multomag̃
clamabat: fili dauid miserere
mei. Eece quem turba increpat
ut taceat. magis ac magis cla¬
mat: quia quanto grauiore tu¬
multu cogitationum carnaliũ
premimur:tanto orationi insi-¬
stere ardentius debemus. Contͣ¬
dicit turba ne clamemus: quia
peccatoꝵ nr̃oꝵ fantasmata ple-¬
rũq et inoratione patimur. S
nimirum necesse ẽ. ut uox cor¬
disnr̃i quo durius repellitur.
ualentius insistat: quatenus co¬
gitationis illicite tumultum
suꝑet: atq ad pias aures dñi. n-¬
mietate sue importunitatis erũ¬
pat. In se ut suspicor recognos¬
cit unusquisq qd̵ dicimꝰ: quia
dũ abhoc mundo animũ ad
dm̃ mutamus. dum ad oratioĩs
opus conuertimur: ipsa quȩ pͥ¬
us delectabiliter gessimus. im¬
portuna post atq graura in
oratione nr̃a toleramus. Uix
eoꝵ cogitatio manu scĩ deside-¬
rii aboculis cordis abicitur: uix
iħc. iussit eũ adduci adse. Ecce

Expanded text:
nandus iste caecus fecit audiamus. nandus iste caecus fecit audiamus. Sequitur: Ipse vero multo magis clamabat: Fili David, miserere mei. Ecce quem turba increpat ut taceat magis ac magis clamat, quia quanto graviori tumultu cogitationum carnalium premimur, tanto orationi insistere ardentius debemus. Contradicit turba, ne clamemus, quia peccatorum nostrorum phantasmata plerumque et in oratione patimur. Sed nimirum necesse est ut vox cordis nostri 1442 quo durius repellitur, eo valentius insistat, quatenus cogitationis illicitae tumultum superet, atque ad pias aures Domini nimietate suae importunitatis erumpat. In se, ut suspicior, recognoscit unusquisque quod dicimus, quia dum ab hoc mundo animum ad Deum mutamus, dum ad orationis opus convertimur, ipsa quae prius delectabiliter gessimus importuna postea atque gravia in oratione nostra toleramus. Vix eorum cogitatio manu sancti desiderii ab oculis cordis abigitur, vix Jesus, jussit illum adduci ad se. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
nitatis intelligit: clamet me¬
dullis cordis. clamet uocibus
mentis dicens. Iħu fili dauid. mi¬
serere mei.S qͥd clamante cȩco
subiungitur: audiamꝰ. Et qui
preibant: increpabant eum. ut
taceret. Quid autem designant
isti qͥ iħm uenientẽ p̃cedunt:
nisi desiderioꝵ carnalium tur-¬
bas: tumultꝰq uitioꝵ : Qui priꝰ¬
quã tħc ad cor nr̃m ueniat. tẽp¬
tationib fuis cogitationem nr̃a
dissipant: et uoces cordis in ora-¬
tione ꝑturbant. Sepe namq
dum conuerti ad dm̃ post ꝑpe¬
trata uitia uolumus. dum con¬
tra hec eadẽ exorare uitia quȩ
perpetrauimus conamur: oc¬
currunt cordi fantasmata
peccatoꝵ quȩ fxcimus: m̃tis
nr̃e aciem reuerberant:
confundunt animũ: et uo-¬
cem nr̃e dep̾cationis p̾munt. Q
p̾ibant ergo increpabant. eum
ut taceret: quia priusquã iħcad
cor ueniat. mala quȩ fecimus co¬
gitationi nr̃e suis imaginibus
illisa. in ipsa nos nr̃a oratione
conturbant. S qͥd adhȩc illumi¬

Expanded text:
rnitatis intelligit, clamet mernitatis intelligit, clamet medullis cordis, clamet et vocibus mentis, dicens: Jesu fili David, miserere mei. Sed quid clamante caeco subjungitur audiamus: Et qui praeibant, increpabant eum, ut taceret. 3. Quid autem designant isti qui Jesum venientem praecedunt, nisi desideriorum carnalium turbas, tumultusque vitiorum, qui, priusquam Jesus ad cor nostrum veniat, tentationibus suis cogitationem nostram dissipant, et voces cordis in oratione perturbant? Saepe namque dum converti ad Dominum post perpetrata vitia volumus, dum contra haec eadem exorare vitia quae perpetravimus conamur, occurrunt cordi phantasmata peccatorum quae fecimus, mentis nostrae aciem reverberant, confundunt animum, et vocem nostrae deprecationis premunt. Qui praeibant ergo increpabant eum, ut taceret, quia, priusquam Jesus ad cor veniat, mala quae fecimus, cogitationi nostrae suis imaginibus illisa, in ipsa nos nostra oratione conturbant. 4. Sed quid ad haec illumi
Abbreviated transcription (Latin):
uideat: atq in uia uitȩ. boni o¬
peris gressum ponat. Notandũ
uero ẽ. qd̾ cum iħc ihericho ap¬
ꝓpinquare dicit᷑: cȩcus illumina¬
tur. Hiericho quippe. interpre¬
tatur luna. Luna autẽ in sacro
nis:quia dum menstruis mom̃¬
tis decrescit: defectum nr̃e mor¬
talitatis designat. Dum igitur
conditor nr apꝓpinquat iheri-¬
cho.cȩcus ad lum̃ redit: quia dũ
diuinitas defectum nr̃e carnis
suscepit: humanũ genus lum̃
qd̃ amiserat recepit. Unde enĩ
ds humana patitur: inde homo
ad diuina subleuatur. Qui ui-¬
delicet cecus. recte et uixta uiam
sedere: et mendicans ẽẽ descri-¬
bitur. Ipsa eniueritas dicit. Ego
sum uia. Qui ergo et̃nȩ lucis cla¬
sedet. Si autẽ iam credidit. sed ut
eternum lumen recipiat. roga¬
re disimulat. atq a precib
cessat: cecus quidem iuxta
uiam sedet. s minime m̃¬
dicat. Si uero et credidit et¬
et mendicat. Quisqͥs ergo cecita¬
tis suȩ tenebras agnoscit. quis¬
quis hoc qd̃ sibi deest lumen ẽt̃¬

Expanded text:
ideat, atque in via vitae boni operis gressus ponat. 2. Notandum vero est quod cum Jesus Jericho appropinquare dicitur, caecus illuminatur. Jericho quippe luna interpretatur, luna autem in sacro ur, quia dum menstruis momentis decrescit, defectum nostrae mortalitatis designat. Dum igitur conditor noster appropinquat Jericho, caecus ad lumen redit, quia dum divinitas defectum nostrae carnis suscepit, humanum genus lumen, quod amiserat, recepit. Unde enim Deus humana patitur, inde homo ad divina sublevatur. Qui videlicet caecus recte et juxta viam sedere et mendicans esse describitur; ipsa enim Veritas dicit: Ego sum via . Qui ergo aeternae lucis clasedet; si autem jam credit, sed ut aeternam lucem recipiat rogare dissimulat, atque a precibus cessat, caecus quidem juxta viam sedet, sed minime mendicat. Si vero et credidet mendicat. Quisquis ergo caecitatis suae tenebras agnoscit, quisquis hoc, quod sibi deest, lumen aete
Abbreviated transcription (Latin):
manifestus ueniet. ds̃ nr̃ et ñ
silebit: ignis inconspectueius
ardebit: et incircurtu eius tẽ¬
pestas ualida. Districtionem
quippe tantȩ iusticiȩ tẽpestaᷤ
ignisq comitantur: quia tem¬
pestas examinat quos ignis ex¬
urat. Illũ ergo diem fr̃s km̃i.¬
il lum ante oculos ponite: et
quicqͥd modo graue creditur.
in eius cõparatione leuigatur
De illo etenim die ꝑ ꝓpħam di-¬
citur. Iuxta est dies dñi mag¬
nus: iuxta et uelox nimis. uox
diei dñi amara: tribulabitur

Expanded text:
manifeste veniet, Deus noster, et non manifeste veniet, Deus noster, et non silebit. Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida . Districtionem quippe tantae justitiae tempestas ignisque comitantur, quia tempestas examinat, quos ignis exurat. Illum ergo diem, fratres charissimi, ante oculos ponite, et quidquid modo grave creditur in ejus comparatione levigatur. De illo etenim die per prophetam dicitur: Juxta est dies Domini magnus, juxta et velox nimis. Vox diei Domini amara, tribul
Abbreviated transcription (Latin):
ligit mundum ñ ẽ caritas patͥs
in eo.Nudius t̾cius fr̃s agnoui¬
stis. qd̾ subito turbine. annosa
arbusta eruta: destructȩ domꝰ:
atq eccł̃iȩ a fundamentis euer-¬
sȩ sunt. quãti aduesperũ sani
atq incolumes. acturos se incra¬
stinum aliquid putabant: etta¬
men nocte eadem repentina mor¬
te defuncti sunt: in laqueo rui
sibilis iudex uenti tenuisimi sp̃m
mouit: unius ꝓcellam nubis exci¬
tauit. et terrã subruit: casura tot
edificioꝵ fundam̃ta concussit:
Quid ergo iudex iste facturus est.
cumꝑ semetipsũ ueniens. inulti-¬
onem peccatoꝵ ira eius exarserit:
si portari ñ potest cũ nos ꝑtenu-¬
issimã nubem ferit: Inirȩ eius
presentia quȩ caro subsistit: si
uentũ mouit et terrã subruit.
concitauit. aera. et tot edificia
strauit: Hanc districtionem
uenturi iudicis. paulus conside¬
rans:ait. Horrendũ ẽ incidere
in manus dei uiuentis. Hanc
psalmista expͥmit dicens. Deus

Expanded text:
ligit mundum, non est charitas Patris ligit mundum, non est charitas Patris in eo . Nudius tertius, fratres, agnovistis quod subito turbine annosa arbusta eruta, destructae domus, atque Ecclesiae a fundamentis eversae sunt. Quanti ad vesperum sani atque incolumes acturos se in crastinum aliquid putabant, et tamen nocte eadem repentina morte defuncti sunt, in laqueo ruinsibilis judex venti tenuissimi spiritum movit, unius procellam nubis excitavit, et terram subruit, casura tot aedificiorum fundamenta concussit. Quid ergo judex iste facturus est, cum per semetipsum venerit, et in ultionem peccatorum ira ejus exarserit, si portari non potest cum nos per tenuissimam nubem ferit? In irae ejus praesentia quae caro subsistet, si ventum movit, et terram subruit, concitavit aera, et tot aedificia stravit? Hanc districtionem venturi judicis Paulus considerans, ait: Horrendum est incidere in manus Dei viventis . Hanc Psalmista exprimit, dicens: Deus
Abbreviated transcription (Latin):
gella urgent: repentini casus
opprimunt: noue nos et inpro¬
uise clades affligunt. Sicut
enĩ inuiuentute uiget corpꝰ.
forte et in colume manet pectꝰ.
torosa ceruix. plena sunt bra¬
chia:. in annis autẽ senilibus
statura curuatur. Ceruix ex sic¬
cata deponit᷑. frequentib suspi-¬
riis pectus urgetur. uirtus de¬
ficit. loquentis uerba anhelitꝰ
intercidit. nã et si langor desit.
plerũq senib ipsa sua salus egͥ¬
tudo est: ita mundus in annis
priorib uelut iniuuentute ui¬
guit. ad ꝓpagandam humani
generis ꝓlem robustus fuit. sa¬
lute corꝑũ uiridis. opulentia
rerum pinguis:at nunc ipsa
sua senectute depͥmitur: et qͣfi
aduicinã mortẽ molestiis cres-¬
centib crebrius urgetur. Noli-¬
te ergo fr̃s mei diligere quem
uidetis diu stare ñ posse: p̃cep-¬
ta apł̃ica in animum ponite:
quib nos ammonet dicens. No¬
lite diligere mundũ. neq ea q̃
in mundo sunt: Q uia siquis di¬

Expanded text:
gella urgent repentini casus gella urgent repentini casus opprimunt, novae nos et improvisae clades affligunt. Sicut enim in juventute viget corpus, forte et incolume manet pectus, 1439 torosa cervix, plena sunt bronchia; in annis autem senilibus statura curvatur, cervix exsiccata deponitur, frequentibus suspiriis pectus urgetur, virtus deficit, loquentis verba anhelitus intercidit; nam etsi languor desit, plerumque sensibus ipsa sua salus aegritudo est: ita mundus in annis prioribus velut in juventute viguit, ad propagandam humani generis prolem robustus fuit, salute corporum viridis, opulentia rerum pinguis; at nunc ipsa sua senectute deprimitur, et quasi ad vicinam mortem molestiis crescentibus urgetur. Nolite ergo, fratres mei, diligere quem videtis diu stare non posse. Praecepta apostolica in animo ponite, quibus nos admonet, dicens: Nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt, quia si quis di
Abbreviated transcription (Latin):
dico uobis: quia ñ preteribit
generatiohȩc. donec omia fi¬
ant. Cȩlum et terra trãsibunt:
uerba autẽ mea non transient.
Nichil enĩ in rerum corporali¬
um natura. cȩlo et terra dura¬
bilius: et nichil in rerum na¬
tura tã uelocit quã sermo tran¬
sit. Uerba enĩ quousq in ꝑfec¬
ta sunt: uerba non sunt. Cum
uero ꝑfecta fuerint. omĩno iã
ñ sunt: quia nec ꝑfici. nisi tran¬
seundo possunt. Ait ergo. Cȩ¬
lum et terra transibunt: uer-¬
ba autẽ mea ñ transient. Ac si
aꝑte dicat. Omne qđ apud uos
durabile est.sine ĩmutatione
durabile ad eternitatẽ non ẽ:
et omne. quod apud me tͣnsire
cernitur ⁊ fixum et sine transi¬
tu tenetur: quia sine mutabi-¬
litate. manentes sententias ex¬
primit m̃s sermo qͥ transit.
Ecce fr̃s mei iam cernimus qđ
audiebamus: nouis cotidie et
crebrescentib malis mundus
urgetur. Ex illa plebe innume¬
ra quanti remanseritis aspici-¬
tis: et tamen adhuc cotidie fla-¬

Expanded text:
dico vobis, quia non praeteribit dico vobis, quia non praeteribit generatio haec, donec omnia fiant. Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Nihil enim in rerum corporalium natura coelo et terra durabilius, et nihil in rerum natura tam velociter quam sermo transit. Verba enim quousque imperfecta sunt, verba non sunt; cum vero perfecta fuerint, omnino jam non sunt, quia nec perfici nisi transeundo possunt. Ait ergo: Coelum et terra transibunt, verba autem mea non transibunt. Ac si aperte dicat: Omne quod apud vos durabile est, sine immutatione durabile ad aeternitatem non est; et omne quod apud me transire cernitur, fixum et sine transitu tenetur, quia sine mutabilitate manentes sententias exprimit meus sermo qui transit. 5. Ecce, fratres mei, jam cernimus quod audiebamus. Novis quotidie et crebrescentibus malis mundus urgetur. Ex illa plebe innumera quanti remanseritis aspicitis; et tamen adhuc quotidie fla
Abbreviated transcription (Latin):
nos tͥsticia. que aduersitas non
angustat: Qͥd est uita mortał¬
lassescere: ettam̃ eandem uiam
nolle finire. Qd autem calcari
mundus ac despici debeat: re¬
demptor nr̃ ꝓuida cõparatiõe
manifestat: cũ ꝓtinus adiun
git. Uidete ficulneã et om̃s arbo¬
res. Cum ꝓducunt iam ex se fruc
tum: scitis qm̃ ꝓpe ẽ estas. Ita et
uos cũ uideritis hȩc fierr scito¬
te qm̃ prope est regnum di. Ac
si aꝑte dicat: quia sicut ex fruc¬
tu arboꝵ uicina estas agnoscit᷑:
ita ex ruina mundi ꝓpe ẽẽ cog¬
noscitur regnum dei: Quibus
ꝓfecto uerbis ostendit᷑: quia fruc¬
tus mundiruina ẽ. Ad hoc enĩ
crescit ut cadat: ad hoc germi¬
nat. ut quȩq germinauerit cla¬
dib consumat. Bene autẽ reg¬
num dei estati comparatur:
quia tunc meroris nr̃i nubila
transeunt: et uitȩ dies exerni
solis claritate fulgescunt Quȩ
omĩa sub magna certitudine
confirmant᷑: cũ sententia sub¬
iungitur qua dicitur. Amen

Expanded text:
nos tristitia, quae adversitas non nos tristitia, quae adversitas non angustat? Quid est vita mviae lassescere, et tamen eamdem viam nolle finiri. Quod autem calcari mundus ac despici debeat, Redemptor noster provida comparatione manifestat, cum in Evangelio dicit: Videte ficulneam et omnes arbores, cestas. Ita et vos cum videritis haec fieri, scitote quoniam prope est regnum Dei. Ac si aperte dicat: Quia sicut ex fructu arborum vicina aestas cognoscitur, ita ex ruina mundi prope esse agnoscitur regnum Dei. Quibus profecto verbis ostenditur quia fructus mundi ruina est. Ad hoc enim crescit, ut cadat. Ad hoc germinat, ut quaecunque germinaverit, cladibus consumat. Bene autem regnum Dei aestati comparatur, quia tunc moeroris nostri nubila transeunt, et vitae dies aeterni solis claritate fulgescunt. 4. Quae omnia sub magna certitudine confirmantur, cum sententia subjungitur qua dicitur: Amen
Abbreviated transcription (Latin):
ex mundi fine gaudere atq hi¬
larescere iubent᷑: quia uideli-¬
cet eũ quẽ amãt mox inueni-¬
unt: dũ transit is quẽ ñ ama¬
uerunt. Absit enĩ ut fidelis
quisq qui dm̃ uidere deside-¬
rat. de mundi ꝑcussionib lu¬
geat: quẽ finiri eisdem suis per-¬
cussionib ñ ignorat. Scͥptũ
namq est. Quicũq uoluerit
amicus ẽẽ scłi huius: inimicus
dei constituit᷑. Qui ergo appro.¬
pinquante mundi fine non
gaudet. amicũ se illius eẽ testa¬
tur: atq ꝑ hoc inimicus dei esse
conuincitur. S absit hoc a fide¬
lium cordib : absit abhis qui
et eẽ aliam uitã ꝑfidem credunt:
et eã ꝑ oꝑationem diligunt. Ex
mundi enĩ destructione luge¬
re eoꝵ ẽ: qͥ radices cordis in eiꝰ
amore plantauerunt: qͥ seq̃n-¬
tem uitã ñ querunt: qui illã
neq ẽẽ suspicant᷑. Nos autem qͥ¬
cęlestis patriȩ gaudia et̾na cogno¬
uimus: festinare ad eã quanto¬
tius debemus. Optandũ nobis

Expanded text:
ex mundi fine gaudere atque exhiex mundi fine gaudere atque exhilarescere jubentur, quia eum quem amant mox inveniunt, dum transit is quem non amaverunt. Absit enim ut fidelis quisque, qui Deum videre desiderat, de mundi percussionibus lugeat quem finiri eisdem suis percussionibus non ignorat. Scriptum namque est: « Qui voluerit amicus esse saeculi hujus inimicus Dei constituitur . » Qui ergo appropinquante mundi fine non gaudet, amicum se illius esse testatur, atque per hoc inimicus Dei esse convincitur. Sed absit hoc a fidelium cordibus, absit ab his qui et esse aliam vitam per fidem credunt, et eam per operationem diligunt. Ex mundi enim destructione lugere eorum est qui radices cordis in ejus amore plantaverunt, qui sequentem vitam non quaerunt, qui illam neqcoelestis patriae gaudia aeterna cognovimus, festinare ad ea quantocius debemus. Optandum nobis
Abbreviated transcription (Latin):
potestate magna et maiestate.
Ac si aꝑte diceret᷑. Inpotestate
et maiestate uisuri sunt. quẽ
in humilitate positum audi¬
re noluerunt: ut uirtutem
eiꝰ tanto tunc districtiꝰ senti¬
ant: qnͣto nunc ceruicẽ cordis.
ad eiꝰ penitentiã ñ inclinant.
Sed quia hec contra reꝓbos dic¬
ta sunt: mox ad electoꝵ conso¬
lationem uerba uertuntur.
Nam subditur. his autẽ fieri
incipientib. respicite et leua
redemptio ur̃a. Ac si aꝑte ueri-¬
tas electos suos ammoneat di¬
cens. Cum plage mundi cre¬
breunt. cũ t̾ror iudicii uirtu¬
tib cõmotis ostenditur: leua-¬
te capita id est exhilarate cor¬
da: quia dum finit᷑ mundus
cui amici ñ estis. ꝓpe fit redẽp¬
tio quã quesistis. In scͥptura
etenĩ sacra. sepe caput pro
mente ponitur: quia sicut
capite reguntur membra ita
cogitationes mente disponun
tur. Capita itaq leuare ẽ: men¬
tes nr̃as ad gaudia celestis patͥȩ¬
erigere. Qui ergo dm̃ diligunt.

Expanded text:
potestate magna et majestate. potestate magna et majestate. Ac si aperte diceretur: In potestate et majestate visuri sunt quem in humilitate positum audire noluerunt, ut virtutem ejus tanto tunc districtius sentiant, quanto nunc cervicem cordis ad ejus patientiam non inclinant. 3. Sed quia haec contra reprobos dicta sunt, mox ad electorum consolationem verba vertuntur. Nam et subditur: His autem fieri incipientibus, respicite et levaredemptio vestra. Ac si aperte Veritas electos suos admoneat, dicens: Cum plagae mundi crebrescunt, cum terror judicii virtutibus commotis ostenditur, levate capita, id est exhilarate corda, quia dum finitur mundus, cui amici non estis, prope fit redemptio quam quaesistis. In Scriptura etenim sacra saepe caput pro mente ponitur, quia sicut capite reguntur membra, ita et cogitationes mente disptur. Capita itaque levare est mentes nostras ad gaudia patriae coelestis erigere. Qui ergo Deum diligunt
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. d cũ multa iam p̃nuntiata cõ¬
pleta sunt. dubium ñ est. quod
sequant᷑ etiã pauca quȩ restant:
quia sequentiũ rerũ certitudo.
ẽ p̃teritarũ ex̾ibitio. hȩc nosfr̃s¬
km̃i iccirco dicimus. ut ad cau¬
telȩ studium. ur̃e mentes eui-¬
gilent: ne securitate torpeant.
ne ignorantia languescant:
s semꝑ eas ⁊ timor sollicitet.
et in bono oꝑe sollicitudo con¬
firmet: pensantes hoc qđ re¬
demptoris nr̃i uoce subiungi-¬
tur. Arescentib hominib pre-
timore et expectatione. quȩ suꝑ¬
uirtutes cȩloꝵ mouebuntur.
Quid enim dñs uirtutes cȩloꝵ.
nisi angłos. archangelos. thro-¬
nos. dominationes. principa¬
tus. & potestates. appellat:
Quȩ inaduentu districti iudi-¬
cis nr̃is tunc oculis uisibiliter
apparent: ut districte tunc
a nobis exigant. hoc qd̃ nos mͦ
inuisibilis conditor equani¬
miter portat. Ubi et subdit᷑.
Et tunc uidebunt filium bo¬
minis uenientẽ in nubib. cum

Expanded text:
est; sed dum multa jam praenuntiata comest; sed dum multa jam praenuntiata completa sunt, dubium non est quin sequantur et pauca quae restant, quia sequentium rerum certitudo est praeteritarum exhibitio. Haec idcirco diximus, ut ad cautelae studium vestrae mentes evigilent, ne securitate torpeant, ne ignoransed semper eas et timor sollicitet, et in bono opere sollicitudo confirmet, pensantes hoc quod Redemptoris nostri voce subjungitur: Arescentibus hominibus prae timore et exspectatione quae supvirtutes coelorum movebuntur. Quid etenim Dominus virtutes coelorum nisi angelos, archangelos, thronos, dominationes, principatus et potestates appellat, quae in adventu districti judicis nostris tunc oculis visibiliter apparebunt, ut districte tunc a nobis exigant hoc, quod nos modo invisibilis conditor aequanimiter portat? Ubi et subditur: Et tunc videbunt Filium hominis venientem in nubibus cum
Abbreviated transcription (Latin):
get gens contra gentẽ. et regnũ
aduersus regnũ: et erunt terre¬
motus magni ꝑ loca. pestilentiȩ
et fames. Et quibusdã interposi¬
tis:. hoc qd̾ modo audistis adiun¬
xit. Et erunt signa in sole et lu¬
na et stellis: & interris pressura
gentium: preconfusione sonitꝰ
maris et fluctuum. Ex quib pro¬
fecto omĩb alia iã facta cernimꝰ.
alia in ꝓximo uentura formida¬
mus. sam gentẽ suꝑ gentem
exurgere.earũq p̾ssuram ter
legimus. Quod terremotꝰ ur-¬
bes innumeras subruat: ex aliis
mundi partib scitis quã fre¬
quenter audiuimus. Pestilenti¬
as sine cessatione patimur. Si-¬
gna uero in sole et luna et stel¬
lis adhuc aperte minime uide¬
musS quia et hec ñ longe sun
ex ipsa iam aeris inmutatione
colligimus: quãuis priusquam
italia gentili gladio ferienda
traderetur. igneas in cȩlo acies
uidimus. ipsũ qui postea huma¬
ni generis fusus ẽ. sanguinem
coruscantes. Confusio autẽ mariᷤ
et fluctuũ: necdum noua exorta

Expanded text:
get gens contra gentem, et regnum adversus regnum; et erunt terraemotus magni per loca, et pestilentiae, et fames . Et quibusdam interpositis, hoc quod modo audistis adjunxit: Erunt signa in sole, et luna, et stellis, et in terris pressura gentium, prae confusprofecto omnibus alia jam facta cernimus, alia e proximo ventura formidamus. Nam gentem super gentem exsurgere, earumque pressuram terrlegimus. Quod terrae motus urbes innumeras subruat, ex aliis mundi partibus scitis quam frequenter audivimus. Pestilentias sine cessatione patimur. Signa vero in sole, et luna, et stellis, adhuc aperte minime videmus, sed quia et haec non longe sint, ex ipsa jam aeris immutatione colligimus. Quamvis priusquam Italia gentili gladio ferienda trvidimus, et ipsum qui postea humani generis fusus est sanguinem coruscantem. Confusio autem maris et fluctuum necdum nova exorta
Abbreviated transcription (Latin):
paratos nos inueni-¬
re desiderans. senes-¬
centẽ mundũ que
mala sequantur denuntiat:
ut Nos ab eius amore cõpescat.
Apꝓpinquantẽ eiꝰ terminũ. qͣn¬
te ꝑcussiones preueniant inno-¬
tescit : ut si dm̃ metuere intͣn¬
quillitate nolumus: uicinum
eius iuditium uel ꝑcussionib
attriti timeamus. Huic etenim

Expanded text:
paratos nos invenire desiderans, senescentem mundum quae mala sequantur denuntiat, ut nos ab ejus amore compescat. Appropinquantem ejus terminum quantae percussiones praeveniant innotescit, ut si Deum metuere in tranquillitate non volumus, vicinum ejus judicium vel percussionibus attriti
Abbreviated transcription (Latin):
ut p̾diximus aerem mouit:
et terra ñ subsistit. Quis ergo
ferat cũ cȩlum mouerit : Qͥd
autẽ terrores quoscernimus.
nisi sequentis ire p̾cones dixe¬
rim: Unde et considerare ne¬
cesse est. quia ab illa tͥbulatio¬
iste dissimiles: quantũ a poten-¬
tia iudicis ꝑsona preconis distat.
mores mutate: mala temptan-¬
tia resistendo uincite: ꝑpetͣta
autem fletib punite. Aduentũ
nãq eterni iudicis. tanto secu-¬
riores qnͣdoq uidebitis: qͣnto
nunc districtionem illius tim̃¬
do p̃uenitis

Expanded text:
ut praediximus, aerem movit, et terra non subsistit; quis ergo ferat, cum coelum moverit? Quid autem terrores quos cernimus, nisi sequentis irae praecones dixerimus? Unde et considerare necesse est quia ab illa tribulatiotiones dissimiles quantum a potentia judicis persona praeconis distat. mores mutate, mala tentantia resistendo vincite, perpetrata autem fletibus punite. Adventum namque aeterni judicis tanto securiores quandoque videbitis, quanto nunc districtionem illius timendo praevenitis
Abbreviated transcription (Latin):
nerent: etiam resurrecturũ non
dubitarent. S quia carnales
adhuc discipłi nullomodo ua¬
lebant capere uerba mysterii.
uenitur ad miraculũ: ante eoꝵ
oculos cecus lumen recepit : ut
qui celestis mysterii uerba non
caperent: eos ad fidem celestia
facta solidarent. S miracula
ꝑ significationẽ nobis aliquid
innuant. Oꝑa quippe eius et
ꝑ potentiam aliud ostendunt:
et ꝑ mysterium aliud locunt᷑.
ecce enĩ quis iuxta historiam
cecus iste fuerit. ignoramus:
s tamen quem ꝑ mysterium
significet nouimus. Cȩcum qͥp¬
pe est genus humanũ: quod
in parente pͥmo a paradysi gau¬
diis expulsũ. claritatem super-¬
ne lucis ignorans. dampnati-¬
onis suȩ tenebras patitur:
sedtam̃ ꝑ redemptoris sui pre-¬
sentiam illuminatur: ut eternȩ

Expanded text:
nt, etiam resurrecturum non dubitarent. Sed quia carnales adhuc discipuli nullo modo valebant capere verba mysterii, venitur ad miraculum. Ante eorum oculos caecus lumen recipit, ut qui coelestis mysterii verba non caperent, eos ad fidem coelestia facta solidarent. Sed miraculaper significationem nobis aliquid innuant. Opera quippe ejus et per potentiam aliud ostendunt, et per mysterium aliud loquuntur. Ecce enim quis juxta historiam caecus iste fuerit ignoramus, sed tamen quem per mysterium significet novimus. Caecus quippe est genus humanum, quod in parente primo a paradisi gaudiis expulsum, claritatem supernae lucis ignorans, damnationis suae tenebras patitur; sed tamen per Redemptoris sui praesentiam illuminatur, ut internae
Abbreviated transcription (Latin):
fine ex hac uita exiit: qͥ in hac
uita equanimiter flagella to¬
lerauit. Iuxta uocem ergo dñi¬
cam. bona terra fructum ꝑpati-¬
entiam reddidit: que ex arata
disciplinȩ uomere. ad remune¬
districto iudicio habituri sumꝰ
nos. qui a bono opere torpen¬
tes. et res et manus accepimus :
si precepta dm̃ica. egenus et si¬
ne manib impleuit: Noncon¬
tra nos dñs tunc apłos osten¬
dat: qui ad regnum secum fi¬
cando traxerunt.Non contra
nos martyres exhibeat: qui ad
celestem patriam sanguinem
fundendo ꝑuenerunt. Quid
tunc. dicturi sumus: cum hunc
de quo locuti sumus seruulũ
uiderimus: Cui longus lan¬
guor brachia tenuit: sed tam̃
hec. a bonooꝑe ñ ligauit. Hȩc
uobiscum fr̃s agite. sic uos ad
studium boni operis instiga¬
te. ut cum bonos uobis modo
ad imitandum ꝓponitis. eoꝵ¬
tunc consortes ẽẽ ualeatis: qđ¬

Expanded text:
fine ex hac vita exiit qui in hac fine ex hac vita exiit qui in hac vita aequanimiter flagella toleravit. Juxta vocem ergo dominicam, bona terra fructum per patientiam reddidit, quae, exarata disciplinae vomere, ad remunedistricto judicio habituri sumus nos, qui, a bono opere torpentes, et res et manus accepimus, si praecepta dominica egenus et sine manibus impleverit. Non contra nos Dominus tunc apostolos ostendat qui ad regnum secum cando traxerunt, non contra nos martyres exhibeat qui ad coelestem patriam sanguinem fundendo pervenerunt. Quid tunc dicturi sumus, cum hunc de quo locuti sumus Servulum viderimus, cui longus languor brachia tenuit, sed tamen haec a bono opere non ligavit? Haec vobiscum, fratres, agite, sic vos ad studium boni operis instigate, ut cum bonos vobis modo ad imitandum proponitis, eorum consortes tunc esse valeatis.
Abbreviated transcription (Latin):
debuisset: membrorũ dolor ad
uitalia rediit. Cũq se iam mor¬
ti ꝓximũ agnouit. ꝑ egͥnos uiros
atq inhospitalitate susceptos
ammonuit ut surgerent: et cũ
eo psalmos ꝓ expectatione exi¬
tus sui. decantarent. Cunq cũ
eis et ipse moriens psalleret:
uoces psallentium repente cõ¬
pescuit. cũ terrore magni cla¬
moris dicens. Tacete. Nũquid ñ
auditis quante resonent lau-¬
des incelo: Cũq ad easdem
laudes quas intus audierat.
aurẽ cordis intenderet: sc̃a il¬
la anima carne soluta ẽ. Sed
exeunte illa. tanta illic fraglan¬
tia odoris asꝑsa est: ut om̃s qͥ
illic aderant in estimabili sua¬
uitate replerent᷑: ita ut ꝑ hoc
patenter agnoscerent:qd̃ eam
laudes in cȩlo suscepissent. Lui
rei monachus nr̃ int̾ fuit qui
nunc suꝑ est. & cum magno
fletu ad testari solet: quia qͦusq
corpus eius sepulture. traderẽt:
ab eorum narib odoris illius
fraglantia ñ recessit. Ecce quo

Expanded text:
debuisset, membrorum dolor ad debuisset, membrorum dolor ad vitalia rediit. Cumque se jam morti proximum agnovit, peregrinos viros atque in hospitalitate susceptos admonuit ut surgerent, et cum eo psalmos pro exspectatione exitus sui decantarent. Cumque cum eis et ipse moriens psalleret, voces psallentium repente compescuit, cum terrore magni clamoris, dicens: Tacete, nunquid non auditis quantae resonant laudes in coelo? Cumque ad easdem laudes quas intus audierat aurem cordis intenderet, sancta illa anima a carne soluta est. Sed exeunte illa tanta illic fragrantia odoris aspersa est, ut omnes illi qui aderant inaestimabili suavitate replerentur, ita ut per hoc patenter agnoscerent quod eam laudes in coelo suscepissent. Cui rei monachus noster interfuit, qui nunc usque vivit, et cum magno fletu attestari solet quia quousque corpus ejus sepulturae traderetur, ab eorum naribus odoris illius fragrantia non recessit. Ecce quo
Abbreviated transcription (Latin):
pauꝑ. sed meritis diues:quẽ
longa egritudo dissoluerat.
Nam aprimeua etate usq ad
finem uitȩ: paralyticus iace¬
bat. Quid dicam. quia stare
ñ poterat: qui nũquã in lec¬
tulo suo surgere. uel adseden¬
dũ ualebat: Nũquã manũ
suam ad ossuum ducere: nũ¬
quam se potuit in latus ali-¬
ud declinare. huic ad serui¬
endum mater cũ fratre ade¬
rat: et quicqͥd ex elemosina po¬
tuisset acciꝑe: hoc eorũ mani¬
bus. pauꝑib erogabat. Nequa¬
quam litteras nouerat. sed scͥp-¬
ture sacrȩ sibimet codices eme¬
rat: & religiosos quosq in ho¬
spitalitate suscipiens: hos corã
se legere sine intermissione faci.¬
ebat. factumq ẽ ut quantum
admensurã ꝓpͥam plene sacrã
scͥpturam disceret: cum sicut
dixi litteras funditus ignora¬
ret. Studebat in dolore semꝑ
gratias agere: hymnis dei et
laudib. dieb ac noctib uaca¬
re. d cum iam tempꝰ ẽẽt. ut tan¬
ta. eius pacientia remunerari

Expanded text:
pauper, meritis dives, quem pauper, meritis dives, quem longa aegritudo dissolverat . Nam a primaeva aetate usque ad finem vitae paralyticus jacebat. Quid dicam quia stare non poterat? Qui nunquam in lecto suo surgere vel ad sedendum valebat, nunquam manum suam ad os ducere, nunquam se potuit in latus aliud declinare. Huic ad serviendum mater cum fratre aderat, et quidquid ex eleemosyna potuisset accipere, hoc eorum manibus pauperibus erogabat. Nequaquam litteras noverat, sed Scripturae sacrae sibimet Codices emerat, et religiosos quosque in hospitalitate suscipiens, hos coram se legere sine intermissione faciebat. Factumque est ut, quantum ad mensuram propriam, plene sacram Scripturam disceret, cum, sicut dixi, litteras funditus ignoraret. Studebat in dolore semper gratias agere, hymnis Deo et laudibus diebus ac noctibus vacare. Sed cum jam tempus esset ut tanta ejus patientia remunerari
Abbreviated transcription (Latin):
uersitas crescit. Hinc ẽ enim
qd plerosq cernimus et bona
agere: et tamen sub graui tri-¬
bulationum fasce desudare.
Terrena nãq iam desideria
fugiunt: et tamen flagellis du¬
riorib fatigantur. S iuxta
uocem dñi. fructum ꝑ patien-¬
tiam reddunt: quia cum hu-¬
militer flagella suscipiunt:
post flagella ad requiem sub'¬
limiter suscipiuntur. Sic uua
calcib tunditur: et in uini sa-¬
porem loquatur. Sic oliua
contusionib exp̃ssa amurcã
suam deserit: et in olei liquo¬
rem pinguescit. Sic ꝑ tritu¬
ram aree apaleis grana sepa¬
rantur: & ad horreum purga¬
ta ꝑueniunt. Quisquis ergo
appetit plene uicia uincere:
studeat. humiliter purgatio¬
nis suȩ flagella tollerare:ut
tanto post ad iudicem mundi-¬
or ueniat. quanto nunc eius
rubiginem. ignis tribulatio¬
nis purgat. In ea porticu quȩ
euntib ad eccl̃iam beati clem̃¬
tis est ꝑuia. fuit quidam. ser-¬
uulus nomine. quem multi
ur̃m mecũ nouerunt: rebus

Expanded text:
versitas crescit. Hinc est enim versitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed juxta vocem Domini fructum per patientiam reddunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis tribulationis purgat. 5. In ea porticu quae euntibus ad ecclesiam beati Clementis est pervia fuit quidam Servulus nomine, quem multi vestrum mecum noverunt, rebus
Abbreviated transcription (Latin):
minus dicit. quia sollicitudi-¬
nes & uoluptates & diuitiȩ suf¬
focant uerbum. Suffocant enĩ.
quia mportunis cogitationibus
suis. guttur mentis strangulant:
et dum bonum desiderium in¬
trare ad cor ñ sinunt. quasi adi-¬
tum flatus uitalis necant. No¬
tandum etiã qd̃ duo sunt quȩ
diuitiis dñs iungit: sollicitudi¬
nes uidelicet & uoluptates: qr
ꝓfecto. et ꝑ curã mentem oppri-¬
munt: et ꝑ affluentiã resoluunt.
Re enim contͣria: possessores su¬
os et afflictos et lubricos faciunt.
quidem tempore ꝑcustodiȩ
sue sollicitudinẽ affligunt: at¬
q alio ꝑhabundantiam ad
uoluptates emolliunt.Terra
autem bona fructum ꝑ pati¬
entiam reddit: quia scilicet.
nulla sunt bona que agimus.
si non equanimiter etiam ꝓxi-¬
morum mala toleramus. Qnͣ-¬
to enim quisq altius ꝓfecerit
in hoc mundo.tanto inuenit
qd̾ durius portet: quia cum
a presenti scło mentis nr̃e delec¬
tatio deficit. eiusdem scł̃i ad¬

Expanded text:
minus dicit quia sollicitudiminus dicit quia sollicitudines, et voluptates, et divitiae suffocant verbum. Suffocant enim, quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant; et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla sunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi ad
Abbreviated transcription (Latin):
luxuriam audiunt. pollutio¬
nes carnis non solũ ꝑpetrare
non appetunt:s etiam ꝑpe¬
tratas erubescunt.S mox ut
carnis speties. eoꝵ oculis appa¬
ret : sic mens ad desiderium
rapitur: acsi adhuc ab ea ni¬
chil sit contra hec eadem de
sideria deliberatum. Et dãp¬
nanda agit: quȩ qͥcquid egis¬
se se meminit. etiam ipsa dãp¬
nauit. Sepe etiã contra culpas
cõpungimur: et tamen post
fletum ad easdem culpas re-¬
dimus. Sic balaam isrłitici po¬
puli tabernacula contemplatꝰ
fleuit: eisq similem fieri in mor¬
te depoposcit dicens. Moriat᷑
anima mea morte iustorum: et
fiant nouissima mea. horum
similia. S mox ut hora cõm¬
punctionis transiit: in auari-
tiȩ nequitiam exarsit. Nam
ꝓpter promissa munera. in eiꝰ
popłi morte consilium dedit:
cuius morti se fieri similem op¬
tauit. Et oblitus est qd̃ planxe¬
rat: cum extinguere noluit qd̃
ꝑ auaritiam ardebat. Notan-¬
dum uero est: qd̃ exponens do¬

Expanded text:
luxuriam audiunt, pollutioluxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetunt, sed etiam perpetratas erubescunt; sed mox ut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab ea nihil sit contra hsideria deliberatum, et damnanda agit qui quidquid egisse se meminit, jam et ipse damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Baalam Israelitici populi tabernacula contemplatus flevit, eisque se similem fieri in morte depoposcit dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et fiant novissima mea horum similia . Sed mox ut hora computiae nequitiam exarsit. Nam propter promissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit; et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ardebat. 3. Notandum vero est quod exponens Do