comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
est. uthãnt successores. int̾ẽ ⁊ niuẽtiũ
nẽp̃cipitent̃ ꝗͣ diu iuste delitãt. ¶ Int̾¬
dum int̃rogatus quis anhĩs sit ñcogͥ
respondere. ut puta si controuersiã
ħeditatis ab alio patitur. ⁊ ita duuiᷤᷤ¬
adrianus ꝯstitut. neaut negando
selxredemꝰ p̃udicr s. aut dicendo łx¬
dem uligetur etiam ab lata sͥ heditate

Expanded text:
est, ut habeant successores, interest et uiuentium, ne praecipitentur, quamdiu iuste deliberant.Interdum interrogatus quis, an heres sit, non cogitur respondere, ut puta si controuersiam hereditatis ab alio patiatur: et ita diuus Hadrianus constituit, ne aut negando se heredem praeiudicet sibi aut dicendo heredem illigetur etiam ablata sibi hereditate
Abbreviated transcription (Latin):
łcumalias eum defend̾e uell. ¶ In
iure in t̃rogatus. an fundum possi¬
deat. q̃ ro an respondere cogẽdus sit.
⁊quot᷑a ex parte fundum possideat.
respondi. iabolenus scribit possesso¬
rẽ fundi cogi debere respõdere. qͣta
exparte fundũ possideat. ut si mi

Expanded text:
um alias defendere uellet.In iure interrogatus, an fundum possideat, quaero an respondere cogendus sit et quota ex parte fundum possideat. respondi: Iauolenus scribit possessorem fundi cogi debere respondere, quota ex parte fundum possideat, ut si mi
Abbreviated transcription (Latin):
acceptũ ẽ manẽte nudicio lib̾ factꝰẽ
iudicatus ẽ. irus absolũ deb. neqͦcꝗͣ
int̾rogatio iniuire factaꝓd̃it. quia eiꝰ
ꝑsone. ciuius noiẽ quis cumalio accs
nẽm̃. obligationem t̾nan̾ferre põt ĩ
eum qui mure suumeẽ ꝯ fitetur. uelũ
alienũ ẜuũ suũ eẽ confitendo. liben.
et. ut ñrecte hominiᷤ lib̾i noĩe actum
sit. cũ eo quiꝯfessus ẽ. ¶ Intotũ. aũt

Expanded text:
acceptum est, manente iudicio liber iudicatus est, reus absolui debet, nec quicquam interrogatio in iure facta proderit, quia eius personae, cuius nomine quis cum alio actionem habet, obligationem transferre ‹potest› in eum, qui in iure suum esse confitetur, uelut alienum seruum suum esse confitendo: liberi et, ut non recte ‹h›ominis liberi nomine actum sit cum eo qui confessus est.In totum aut
Abbreviated transcription (Latin):
t̾ns. respond̾e debebit ¶ Siquis cũ
hr̃es noneẽt. int̾rogatus respõdit se
exparte hedem eẽ. sic conuenietur.
atꝙ sierea partehĩs eẽt. fides enimi
eius con̾trase habebitur. ¶Q exqua¬
drante hr̃s ẽ ł omĩno cuniheres nõ
quis exsemisse hr̃s. dixerit se exqua¬
drante. m̃ daͣtũ hanc penã feret: qd̾.
unsolidum ꝯueniet᷑. nouenum debu
hedem asseuerabat. ¶ Int̾̃dum tam̃
iustaratione põt opmari etͣ se ħedẽ.
exminori parte.quidenim si nescit
sͥ partẽ accreiusse. ⁊ incerta parte
fuit institutus: cur ei respõsũ noce

Expanded text:
tus respondere debebit.Si quis, cum heres non esset, interrogatus responderit ex parte heredem esse, sic conuenietur, atque si ex ea parte heres esset: fides enim ei contra se habebitur.Qui ex quadrante heres uel omnino cum heres non quis ex semisse heres, dixerit se ex quadrante, mendacii hanc poenam feret, quod in solidum conuenitur: non enim debuedem adseuerat. interdum tamen iusta ratione potest opinari esse heredem ex minore parte: quid enim, si nescit sibi partem adcreuisse uel ex incerta parte fuit institutus? cur ei responsum noce
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ irmote postea ꝓlates̃ cͦur noceat
ritum testam̃tũ suĩt ꝓnuntiatum.
tur quasi exꝯtrac̃tu obligatus. ꝓ qͦ
pul sabiur: dum ab aduersar̾io int̃¬
atus. incsacit᷑ p̃toris au̾c̃toritas.
suip̃ius responsim siue m̃datium
¶Quilũss et rore dnctuo negaiit se
heredẽ uenia dignus ẽ. si ⁊ siquis sñ
dolo .m. culpa tam̃ responderit. dicẽ¬
dumerit ab solui eum deb̾e. ñ ciͦi¬
padolomalo ꝓximasit. ¶Celsũs scͥ¬
uit ucere re spoͣndent penitẽre siuł¬
la captio exeuis penitentia sit acto¬
ris ꝙ uerisimũ ẽ michi uidet̃. ma¬
rimesiquis pꝰea plenius instructꝰ
quidfaciat. instrum̃tis ł epłis ami¬
coꝵ uiris sui edoe̾tus.

Expanded text:
 remotae postea prolatae sunt? cur noceat irritum testamentum fuerit pronuntiatum: tur quasi ex contractu obligatus pro quo pulsabitur, dum ab aduersario inteatus, nihil facit praetoris auctoritas, sed ipsius Qui iusto errore ductus negaverit se heredem, venia dignus est. Sed et si quis sine dolo malo, culpa tamen responderit, dicendum erit absolvi eum debere, nisi culpa dolo proxima sit. Celsus scribit licere responsi paenitere, si nulla captio ex eius paenitentia sit actoris: quod verissimum mihi videtur, maxime si quis postea plenius instructus quid faciat, instrumentis vel epistulis amicorum iuris sui edoctus.
Abbreviated transcription (Latin):
zoñs m̃titis̃ eum insuapotestate
ñeẽ. ł ꝗdã exillis aut dolo fecerũt
quinichil dolo fecit quominus in
ẽ. querebat actor ciũpẽ soluendo ñ
taceat int̾rogatus: oiã ꝑide obẜ uã¬

Expanded text:
nes mentiti sunt eum in sua potestate non esse uel quidam ex illis, aut dolo fecerunt qui nihil dolo fecerit quo minus in erebat actor, cum ipse soluendo non taceat interrogatus, omnia perinde obserua
Abbreviated transcription (Latin):
is quiꝯfitẽt seoceidisse. ł uulnera¬
se: suo noĩe tenet᷑. noc debr impui¬
tumeẽ delictum eiꝰs ꝗ fecit: ꝓpt̃ eum
qui respondit. nisiquasi oefensor eiꝰ
ꝗ abuinit᷑. ł h̾edis litem subiit. hõc
gue. timc enim in factũ exceptione
data. sũmouẽ ous ẽ actor. quia ile

Expanded text:
isse uel uulnerasse suo nomine tenetur, nec debet impunitum esse delictum eius qui fecit propter eum qui respondit: nisi quasi defensor eius qui admisit uel heredis litem subiit hoc genere: tunc enim in factum exceptione data summouendus est actor, quia ille
Abbreviated transcription (Latin):
ant filius quiseab stinũt. int̾rogatu
tacuerit. succurrendum ẽei. ꝗa hc̃
qui ab stinuit p̃tor ñhab hẽredis
loco. ¶ Exceptionib que institutis
inuiditio contra ros accõnibꝰ o ppͣo¬
numt᷑. etiam is utipõt. qui ex sua re

Expanded text:
 filius, qui se abstinuit, interrogatus tacuerit, succurrendum est ei: quia hunc qui abstinuit praetor non habet heredis loco. Exceptionibus, quae institutis in iudicio contra reos actionibus opponuntur, etiam is uti potest, qui ex sua re
Abbreviated transcription (Latin):
heredem: sex dim̾idia eẽt. nicħ ei
nocerepõt. Quesententia huãnaẽ.¬
Ellich̾ int̾ est. negetquis: antaceat
int̾rogatus. a nobscure respondeat
ut incertũ dimittat int̾rogantẽ.¬
eẽ. morꝓlatotestam̃to inuentusẽ
exheredatus: equissimũ ẽ ei sucẽri.

Expanded text:
parte, si ex dimidia esset, nihil ei nocere responsum: quae sententia humana est.Nihil interest, neget quis an taceat interrogatus an obscure respondeat, ut incertum dimittat interrogatorem.mox prolato testamento inuentus sit exhereda
Abbreviated transcription (Latin):
lp̃ .ł. Equissuum putauit
p̃tor dolũ eius cohercere. qui
impedit aliquẽ uidicio sisti.¬
¶ fecisse aũt dolomalo ñ tm̃ is putat̃
quisuis manib ł ꝑ suos retinuerit.
aut̃ sic̃ accipimus. ut siquis ueni¬
enti adiudicium aliꝗͥd ꝓnũtiaue¬
rit tristeꝓpt̃ ꝙͣ is neceẽ habuerit
aduidicium nonuenire. teneat̃
ex h ͤ dicto quãus quidam putãt
seũ impũtare ꝗ c̾dulus fuit. ¶ Si
reus colo actoris ñ steterit. ñ habe¬
bit reus aduersus eum acc̾ionem
ex ħ edicto. cum ꝯ tẽptus eẽ possit.
exceptione. siex stipulatu ꝯueni¬
atur. depena qd ad iuidicum ñue¬
ueritꝰ. alit atꝙ si aliosit impedit᷑.

Expanded text:
 Aequissimum putauit praetor dolum eius coercere, qui impedit aliquem iudicio sisti. Fecisse autem dolo malo non tantum is putatur, qui suis manibus uel per suos retinuerit, um sic accipimus, ut si quis venienti ad iudicium aliquid pronuntiaverit triste, propter quod is necesse habuerit ad iudicium non venire, teneatur ex hoc edicto: quamvis quidam putent sibi eum imputare, qui credulus fuit. Si reus dolo actoris non steterit, non habebit reus adversus eum actionem ex hoc edicto, cum contentus esse possit exceptione, si ex stipulatu conveniatur de poena, quod ad iudicium non venerit. aliter atque si ab alio sit impeditus:
Abbreviated transcription (Latin):
agendim. om̃s ꝯsentiunt ¶Et he
te ⁊ cumpossit nonꝓhibente. dole
fecerit quominus iniudicio sistã.
offilius mͥdandam exceptionẽ ad¬
uersus dum̃ ait. neexdolo ẜui dñs
lucretur. Siõ sñ uoluntate dñ
ẜuus ħ fecerit. sabnius uoxale u¬
ditium dandinnait. nec factum
ipõ careat. qm̃ ĩpenic d̾eliquit.¬
uocatus sitat. infactum accio cõ¬
petit quanti actoriᷤ int̃suit eumꝰ
sisti¶ In quo iudicio deducit᷑. Aqd a
acquiat autͥ accione libiatus fui̾t.
¶plane ⁊ sus quidolo fecerit. quo
minus iniudicio sistatur. soluen
doñfuit. equum erit adn̾sus ip̃m
reum restitutoriam accionẽ ꝯpe¬
tere᷑. neꝓpt̃ dolum alienũ reus lu¬
crũm faciat. ⁊actor dãpno afficiat᷑¬
S⁊ ⁊ si stipulator dolo ticii. ⁊ꝓmiꝰsor
dolo meuii impeditus fuerit. quo
minus iudicio si stat ut̃ꝙ aou̾sus
eum auius dolo impeditus fudͤrit.
sor dolo stipu latoris impeditus su

Expanded text:
agendum omnes consentiunt. Et herte et cum possit non prohibente dolo fecerit, quo minus in iudicio sistam, Ofilius dandam mihi exceptionem adversus dominum ait, ne ex dolo servi dominus lucretur. si vero sine voluntate domini servus hoc fecerit, Sabinus noxale iudicium dandum ait nec factum ipso careat: qvocatus sistat, in factum actio competit quanti actoris interfuit eum sisti. in quo iudicio deducitur si quiadquirat aut actione liberatus fuerit. Plane si is, qui dolo fecerit, quo minus in iudicio sistatur, soluendo non fuerit, aequum erit aduersus ipsu‹m› reum restitutoriam actionem competere, ne propter dolum alienum reus lucrum faciat et actor damno adficiatur. Si et stipulator dolo Titii et promissor dolo Maeui impeditus fueminus in iudicio sistatur: uterque adversus eum, cuius dolo impeditus fuerit, asor dolo stipulatoris impeditus fu
Abbreviated transcription (Latin):
dicere poterit. ⁊ spectaculis. ⁊ siquẽ
releget habitalia: sũmouere eum
⁊̃ aꝓmñcia sua . diuus seuerus rescͥp¬
sit eos etiamqui illic̾itum collegiũ
coegisse dicuntur. ap̃fectum urb̾¬

Expanded text:
dicere poterit et spectaculis: et si quem releget ab Italia, summovere eum etiam a provincia sua. Divus Severus rescsit eos etiam, qui illicitum collegium coisse dicuntur, apud praefectum urb
Abbreviated transcription (Latin):
torio apn̾cipib electis. Dataeĩ ple¬
moͣre licentia ad discipline publi¬
ce em̃dãtioͬnẽ. ¶his cunabulis p̃
tis p̃torio non possit. Naicumañ¬
ceret. ⁊extarent exempla eoꝵ qui
ꝓuocauerint. postea publice sentẽ¬
tia pͥncipali lecta appellandi facui¬
tas int̃dictaẽ. Credidit enim prin¬
ceps eos quiob singłatem industri¬
am explorata eoꝵ fide ⁊ grauitate
ad huius officii magnitudinẽ ao¬
hibentur. ñ alit̃ uidicãturos eẽ ꝓ
sapĩa acluce dignitatis sue ꝙͣ ip̃e
foret uidicaturus. Subiuxi sunt
etiam priuilegio p̃fecti pretorio.
ne assentengiis eoꝵ minores etate

Expanded text:
aetorio a principibus electi sunt. data est plenior eis licentia ad disciplinae publicae emendationem. His cunabulis pratis praetorio non possit. nam cum anceret et extarent exempla eorum qui prouocauerint: postea publice sententia principali lecta appellandi facultas interdicta est. credidit enim princeps eos, qui ob singularem industriam explorata eorum fide et grauitate ad huius officii magnitudinem adhibentur, non aliter iudicaturos esse pro sapientia ac luce dignitatis suae, quam ipse foret iudicaturus. Subnixi sunt etiam alio priuilegio praefecti praetorio, ne a sententiis eorum minores aetate
Abbreviated transcription (Latin):
ques̃ ꝓhibita ¶Cumpatronus ꝯ¬
osum sͥ lib̾tum queratur. ł conui¬
cumise ab eo passum lib̾os ꝙ suos.
łuxorem. uł quid huic simile obi¬
cit p̃foctus urb̾ a diri solet. ⁊ ꝓmodo
querele corrigert eum. aut ꝯm̃i¬
nari aut fustib castigare. auultiꝰ
sise delatum a lib̾to ł consprrasse
eum contra se cum ĩnimicis doceat.
etiam metallipe̾ni in eum statui de¬
dr. ¶Cura carms omĩs ut uisto p̃ci
op̃beatur: ad euram p̃fecture ꝑti.¬
net. Idõ ⁊ forum suarium sub ip̃niᷤᷤ

Expanded text:
quae sunt prohibita. Cum patronus cquae sunt prohibita. Cum patronus cosum sibi libertum queratur vel convicium se ab eo passum liberosque suos vel uxorem vel quid huic simile obicit: praefectus urbi adiri solet et pro modo querellae corrigere eum. aut comminari aut fustibus castigare aut ultersi se delatum a liberto vel conspirasse eum contra se cum inimicis doceat, etiam metalli poena in eum statui debet. Cura carnis omnis ut iusto pretio praebeatur ad curam praefecturae pertinet, et ideo et forum suarium sub ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
audiendus. ¶Si ex int̃dictis. qd̾
iii. aut clam aut int̃ dicto undeui
siue curatores quimale intute la
siue cina uersati grauiore aĩadu̾si¬
one iudigent. quam ut sufficiat
eis suspectoꝵ in fam̾ia. quos ꝓbari
poterit ł nũmis datis tutelamoccu¬
ꝑasse. ł p̃mio accepto oꝑam dedisse
ut ñ idoneus tutoralicui daretur.
ł consulto enta edendum patrimo¬
nium quantitatem minuisse. ł e
uidenti fraude pupilli bona alienaᷤᷤ¬
se. ¶ Qd̾ aũt dictumẽ ut ẜnos dedñ
querentes p̃fectus audiet: sica ccipi¬
emus ñ accusantes dnõs. hoc enim
sis receptis. Si siuerecunde expostu¬
lent. siseuicia. si duritia. si fameq
eos p̃mant. si ob sbemtatem in quã
eos conpuleruit ł conpellant. ap̃
p̃fectum urb̾ exponant. ¶ hoc qͥͦqͦ
offitium.p̃. urbis adiuoseuero da¬
tumẽ. ut ⁊ mancipia teneantur: ne
ꝓstituantur. ¶ P̃terricurare d̾ bebit.¬
p̃ .u̾. ut nĩmiularii ꝓbe se agant cͥca
om̃e negotium suum. ⁊ tempent hiᷤᷤ

Expanded text:
audiendus. Sed et ex interdictis quod vi aut clam aut interdicto unde visive curatores, qui male in tutela sive cura versati graviore animadversione indigent, quam ut sufficiat eis suspectorum infamia: quos probari poterit vel nummis datis tutelam occupasse, vel praemio accepto operam dedisse ut non idoneus tutor alicui daretur, vel consulto circa edendum patrimonium quantitatem minuisse, vel evidenti fraude pupilli bona alienasse. Quod autem dictum est, ut servos de querentes praefectus †audi‹a›t, sic accipiemus non accusantes dominos hoc enim sis receptis sed si uerecunde expostulent, si saeuitiam, si duritiam, si famem, qua eos premant, si obscenitatem, in qua eos compulerint uel compellant, apud praefectum urbi exponant. hoc quoque officium praefecto urbi a diuo Seuero datum est, ut mancipia tueatur ne prostituantur. Praeterea curare debebit ut nummularii probe se agant circa omne negotium suum et temperent his,
Abbreviated transcription (Latin):
sicut hereditas usus ^ ͭ. obligatio¬
nes. quõqͣuo modo ꝯtracte.¶Nec ad
rem ꝑtinet. qd̾ inhereditate res cor¬
porales continentur. Nam ⁊ fructꝰ
debetur. plerumq corporaleẽ. ue¬
luti fundus. homo. peccuma. Nã
di fruendi. ⁊ ipm ius obligatioĩs.
incorporaleẽ. ¶Eod̾ nĩo s̃ ⁊ iura p̃¬
ẜuitutes uocantur.

Expanded text:
sicut hereditas, usus fructus, obligationes quoquo modo contractae. nec ad rem pertinet quod in hereditate res corporales continentur: nam et fructus debetur plerumque corporale est, veluti fundus, homo, pecunia: nam difruendi et ipsum ius obligationis incorporale est. Eodem numero sunt iura prrvitutes vocant
Abbreviated transcription (Latin):
crimina p̃fectura urb̾sibi uin¬
dicauit noc tantum ea quemt᷑
urbem admittunt̃. ueꝵ ea qq̃ que ex¬
traurbem intra italiam. Ut epładi¬
uiseueri ad fabium cilionẽ p̃fectũ
urbis missa declaratur. ¶ Seruo̾ ꝗ
ad statuam conͣ fugerunt. ł suapecu
querentes audiet. E S⁊ ⁊patronos
egentes desius lib̾tis querentes au¬
diz. maxime siegrosse eẽ dieãt desi¬
d̾e̾ntq alib̾tis ex hĩberi. ¶ Relegã¬
di deportandiq ininsulam quã imp̃r
assi gnãui̾t licentiam ht̃. Inmnitio

Expanded text:
crimina praefectura urbis sibi vindicavit, nec tantum ea, quae intra urbem admittuntur, verum ea quoque, quae extra urbem intra Italiam, epistula divi Severi ad Fabium Cilonem praefectum urbi missa declaratur. Servos qui ad statuas confugerint, vel sua pecuquerentes audiet. Sed et patronos egentes de suis libertis querentes audiet, maxime si aegros se esse dicant desiderentque a libertis exhiberi. Relegandi deportandique in insulam, quam imperator adsignaverit, licentiam habet. Initio
Abbreviated transcription (Latin):
ut quasi senatoris filius intelligatur.
Tp̃s enim concepiionis spectandump¬
leris ꝙ placuit. ¶Siquis ⁊ patrem⁊
auum habuerit senatorem. ⁊ quasi
filius. ⁊ quasi nẽpos senatoris int¬
elligitur. Si si pat̾ amiserit digni¬
intelligi debeat: Et mag̃ est ut debe¬
at: ut ai potius digmĩtas ꝓ sit ei. ꝗͣ
obsit casus p̾atris.
tione continentur.Clarissimarum
feminaꝵ nomine senatoꝵ filie nͥ
queuiros clarissimos sortite sunt
ñ habentur. feminus ⁊ enim dignita¬
temclarissimã mariti tribuunt. Pa
rentes uõ: donecͦ plebei nuptiis fu
nuptaẽ. ł clanssimo aut separata ab
om̃s quigeniti ex ipsis ł exlibis eoꝵ
dicant̃. siuie naturales. siue ad opti¬
ui sunt lib̾i senatorum. ex quib ua¬
ti dicuntur¶ S⁊⁊si exfilia senatoris
natus sit. spectare debemus patris
eius conditionem.
telligũntur: quia dignitas domicilii
tatis uiro. nichil ominus. inꝯsula¬

Expanded text:
ut quasi senatoris filius intellegatur: tempus enim conceptionis spectandum plerisque placuit. Si quis et patrem et avum habuerit senatorem, et quasi filius et quasi nepos senatoris intellegitur. sed si pater amiserit digniintellegi debeat: et magis est ut debeat, ut aui potius ei dignitas prosit, quam obsit casus patris. 8tione continentur. clarissimarum feminarum nomine senatorum filiae, nisi quae uiros clarissimos sortitae sunt, non habentur: feminis enim dignitatem clarissimam rentes vero, donec plebeii nuptiis fuenupta est vel clarissimo aut separata ab s, qui geniti ex ipsis exve liberis eorum dicantur, sive naturales sive adoptivi sint liberi senatorum, ex quibus nati dicuntur. sed si ex filia senatoris natus sit, spectare debemus patris eius condicionem.telleguntur, quia dignitas domicilii itatis uiro nihilominus in consula
Abbreviated transcription (Latin):
artianus .ł. Nemogͥ ad litus marĩ
accedere ꝓhibetur. piscandicã. dũ
stineatur. quia ñ sunt uiris gentiũ
ficut ⁊ matre. Ioꝙ diuus pius pisca
ipatum qq̃ usus public̾
ẽ iure gentium sicut ip̃ius flumiᷤ¬
nis. Itaq nauim ad eas applicare. fu¬
nes ex arborib ibi natis religare.
retia siccare. ⁊exmari deducere. ho¬
nus aliquod inhis reponere. cuilib
ub̾mẽ. sicuti ꝑ ip̃m flum̃ nauigare.
Qua decansa arbores quoꝙ inlnsd̾
nate eoꝵdems̃. In mare piscantib¬

Expanded text:
tionum. Nemo igitur ad litus maris accedere prohibetur piscandi causa, dumentis abstineatur, quia non sunt iuris gentium sicut et mare: idque et diuus Pius piscaRiparum usus publicus est iure gentium sicut ipsius fluminis. itaque navem ad eas appellere, funes ex arboribus ibi natis religare, retia siccare et ex mare reducere, onus aliquid in his reponere cuilibet liberum est, sicuti per ipsum flumen navigare.qua de causa arbores quoque in his natae eorundem sunt. In mare piscantib
Abbreviated transcription (Latin):
madoptionẽ accipit quã diu ñ in
familia eius manet. Emancipatus uͦ. &
ei qui inferioris dignitatis ẽ. qua
optione inferioris dignitatis. ñ ma¬
gis quamut consularis desinat eẽ.
re quasi senatoris filium hab̾i plaer.
¶Item laboo seribit etiameum quipꝰ
mortempatris senatoris natus sit.
quasi senatoris filium ee̾.¶S⁊ eum ꝗ
postea quampat̃ euis desenatu motꝰ
est concipitur ⁊ nascitur. ꝓculus ⁊
pega sus opinãtur ñcẽ quasi senato¬
ris filum. Quoꝵ sententia ueraẽ.
Nec enim ꝓͥe senatoris filius dicit᷑is e¬

Expanded text:
adoptionem accepit, quamdiu tamen in familia eius manet: emancipatus vero nei qui inferioris dignitatis est, quaoptione inferioris dignitatis, non magis quam ut consularis desinat esse.re quasi senatoris filium haberi placet. Item Labeo scribit etiam eum, qui post mortem patris senatoris natus sit, quasi senatoris filium esse. sed eum, qui posteaquam pater eius de senatu motus est concipitur et nascitur, Proculus et Pegasus opinantur non esse quasi senatoris filium, quorum sententia vera est: nec enim proprie senatoris filius dicetur
Abbreviated transcription (Latin):
uñ ꝯstituendi p̃fectorum p̃to¬
rio offitium ongo manauerit ¶ad
uicem magistri equitum p̃ fectos p̃¬
torio antiquitus institutos eẽ aꝗb¬
dam scpͥtorib tradituinẽ. Namcum
ap̃ ueteres dictatorib ad tp̃s sũma
potestas crederetur. ⁊ magistros eꝗ¬
tum sibi eligerent. qui associati pnͥ¬

Expanded text:
nstituendi praefectorum praetorio  offic‹i› origo manauerit. ad uicem magistri equitum praefectos praetorio antiquitus institutos esse a quibusdam scriptoribus traditum est. nam cum apud ueteres dictatoribus ad tempus summa potestas crederetur et magistros equitum sibi eligerent, qui adsociati p
Abbreviated transcription (Latin):
descendunt. quia ⁊ in soli uisenatu sẽ¬
tentiam dicere possunt. Deoffitio ꝯ
sum ⁊ singłi manumittunt. Smñp̃
manunissiones Sane siqua ex causa
collega manumittere ñ poterit. in fu¬
mitate ł aliqna causa impeditus. col¬
legam posse manumissionẽ ex pedire
senatus censuit. ¶Consules ap̃se ꝑ¬
uos suos manunnttere posse. nulla
ter̾e ñ potert. Cnipe sit quiex sena

Expanded text:
descendunt, quia et hi soli in senatu sententiam dicere possunt. DE OFFICIO Corsum singuli manumittunt: sed nonmanumissiones. sane si qua ex causa collega manumittere non poterit infirmitate uel aliqua iusta causa impeditus, collegam posse manumissionem expedire senatus censuit. Consules apud se seruos suos manumittere posse nulla dtere non poterit, cum ipse sit, qui ex sena
Abbreviated transcription (Latin):
auł .u. Sũma reꝑ diuisio indu¬
os articulos deducitur. Nã alie
c̃ diuine uiris alie humani.
duuim uiris s̃. ueluti res sacre ne
ligio se. Scẽ quoq res uelutimuri.
pporte quodam mõ diuimi iuri̾s̃.
Qd̾ aũt diuum iuris ẽ id̃ mulliꝰ in
bonis ẽ. Iduõ ꝗ humani uiris ẽ. ple¬

Expanded text:
um. Summa rerum diuisio in duos articulos deducitur: nam aliae sunt diuini iuris, aliae humani. diuini iuris sunt ueluti res sacrae et religiosae. sanctae quoque res, ueluti muri et portae, quodammodo diuini iuris sunt. quod autem diuini iuris est, id nullius in bonis est: id uero, quod humani
Abbreviated transcription (Latin):
muros capite puniatur. Sicuti ꝗ
trandendit scalis ammotis łaliaq̃¬
lib ratione. Lamciues romanos
alias quam ꝑportas egredi ñlicet.¬
cum illuo hostile ⁊ ab hominãdũ
fit. Nam t ronuili fr̃ rẽmus occisus
traditur. ob id qd̾ murũ tñscenͣoẽ¬
.i. Consulari feminꝰc ũti¬
ꝙ consularem uirum p̃ feren
rãtur uidendum. Et pot p̃ferti quia
sulares aũt feminas dicimus ꝯsula¬
matres quod nec us ꝗ relatume. necus

Expanded text:
erit, capite puniatur sicuti qui transcenderet scalis admotis vel alia qualibet ratione. Nam cives romanos alias quam cum illud hostile et abominandum sit: nam et Romuli frater Remus occisus traditur ob id, quod murum transcende. Consulari feminae utique consularem uirum praeferenratur, uidendum. putem praeferri, quia uirili. Consulares autem feminas dicimus consulamatres, quod nec usquam relatum es
Abbreviated transcription (Latin):
hiberiꝙ oportere nequid inhis imn¬
m̃nteretut.
ip̃.ł.: Saeraloca ea s̃ quepublice
s̃ dedicata siue inciuitatesint. siũ
in agro. Sciendinnẽ locum publicũ
tunc sacrum fieriposse. cumpͥncepꝰ
eum dedic̃auit. ł dedicandidedit
potestatem¶ Illud notan dumẽ ali¬
udeẽ sacrũ locum. aliud. aliuo sa c̃¬
rium. Sacer locus ẽ: locus ꝯsecratꝰ.
Sactarium ẽ locus: in quo sacra te
locum religione uolunt: sacra inde
scẽ sunt. Sanctione enim quadam
s̃ sub uixe. Qd̾ enim sanctioẽ qͣdam
subnixumẽ. idsanctumẽ. ⁊ si deo
ñ ẽ consecratum. Et int̃ dum insane¬
tionib adicit᷑. ut qui ibi aliquid cõ¬
mist capite puniatur.
municipales nec reficere lice̾t sine
pͥncipis ł presidis anctoriiate. nec
ali quid eis conuungere ł supponẽ.
Res sac̾ñ recip̃ estimationem.

Expanded text:
rohiberique oportere ne quid in his immitteretur.ictum. Sacra loca ea sunt, quae publice sunt dedicata, siue in ciuitate sint siue in agro. Sciendum est locum pub‹l›icum tunc sacrum fieri posse, cum princeps eum dedicauit uel dedicandi dedit potestatem. Illud notandum est aliud esse sacrum locum, aliud sacrarium. sacer locus est locus consecratus, sacrarium est locus, in quo sacra replocum religione uolunt, sacra inde sanctae sunt, sanctione enim quadam sunt subnixae. quod enim sanctione quadam subnixum est, id sanctum est, etsi deo non sit consecratum: et interdum in sanctionibus adicitur, ut qui ibi aliquid commisit, capite puniatur. Muprincipis vel presidis auctoritate, nec aliquid eis coniungere vel supponere. Res sacra non recipit estimationem.
Abbreviated transcription (Latin):
care ł testimonium dicere. quialex
natu capite ñ m᷑inui. si rome mora¬
ri d̾iuiᷤ seuerus ⁊ antoninus rescrip¬
inferiort ordine indignior est supe.
uerum ad optiuum quoqꝙ Neꝙ int̃¬
erit ãqͣuo ł̃ qualit aͥdoptatus fuerit᷑.¬

Expanded text:
care vel testimonium dicere, quia lexnatu capite non minui, sed Romae morari, divus Severus et Antoninus perinferiore ordine, indignior est superiverum adoptivum quoque: neque intererit, a quo vel qualiter adoptatus fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ similia. ⁊ siq̃ alia s̃ ꝯmunna ciuita¬
tum. Idõꝙ nec ẜuus ꝯminis cunta¬
tis: singłoꝵ. ꝓparte intelligitur s⁊ i¬
mu̾sitatis. Et idõ tam contraciuem
quã ꝓ eo posse ẜuum ciuitatis torq̃¬
ri. diuii fr̃s rescͥpserunt. Ids̃ ⁊ lib̾tus
ciuitatis ñhãt necesse ueniã edicti
petere siuoer mius aliq̃ exciuuib.
Sacreres ⁊ religiose ⁊ sc̃e innulluiᷤ¬
sacer mãnet. ¶ Religiosum aũt
locĩn niusquisꝙ sua uolinitate
facit. dũ mortuum infert iulocũ
suũ Incõe aũt sepulchrũ etiã in¬
uitͣis ceteris. lic⁊ inferre. S⁊ ĩ alie¬

Expanded text:
ciuitatium. ideoque nec seruus communis ciuitatis singulorum pro parte intellegitur, sed uniuersitatis et ideo tam contra ciuem quam pro eo posse seruum ciuitatis torqueri diui fratres rescripserunt. ideo et libertus ciuitatis non habet necesse ueniam edicti petere, si uocet in ius aliquem ex ciuibus. Sacrae res et religiosae et sanctae in nullisacer manet. Religiosum autem locum unusquisque sua voluntate facit, dum mortuum infert in locum suum. in commune autem sepulchrum etiam invitis ceteris licet inferre. sed et in alie
Abbreviated transcription (Latin):
auł .x. Ex ħ edicto tenetur. ⁊ ꝗ re
gando. siquis alienz. huic edicto
iocusñ er̃it. ¶ Siquis alienauerit
deindereceꝑit. non tenebitur hoc
edicto. ¶ Quiuñditori suoredibt
ñ uidr̃ iudicium mutand causa
alienare.

Expanded text:
um Ex hoc edicto tenetur et qui rem gando si quis alienet, huic edicto locus non erit. Si quis alienaverit, deinde receperit, non tenebitur hoc edicto. Qui venditori suo redhibet, non videtur iudicii mutandi causa abalienare,
Abbreviated transcription (Latin):
non possumus. ¶ Si ⁊sihoiẽm quẽ
pͣctebamus manumiserit. durior
nrã conditiofit. qui ap̃tores fauẽt
ub̾tat᷑ib ¶Item si locum inqͦ opus fe¬
ceris. cinus noĩe int̾dicto. ꝙ nĩ. aut
clã. ł actione aque pluuie arcende
tenebaris. alienauĩs: durior nrã cõ¬
ditio facta intelligitur. quia sitecũ
ũsus alium actio eẽ. quã quifccit cõ
acͣtionib tenetr. utpatiat᷑ id opus
atione agerepossim. Quianic̃ fece¬
ris. neꝙ cumeo cu alienaueris quia
consequatur actor: quantũ eus int̃¬
sit alium aduersarium ñ habuisse.
fortesiquas inpͬensas fecerit. aut si
quã aliam incomnoditatem passũ
erit: alio aduersario substituto.¶ Qd
gͦ ⁊ siis aduersus quẽ talis actio con¬
petit paratus sit utilẽ iuditium pa

Expanded text:
non possumus.Sed et si hominem quem petebamus manumiserit, durior nostra condicio fit, quia praetores faueant libertatibus.Item si locum, in quo opus feceris, cuius nomine interdicto quod ui aut clam uel actione aquae pluuiae arcendae tenebaris, alienaueris, durior nostra condicio facta intellegitur, qu‹i›a si tecaduersus alium actio esse quam qui fecerit, actionibus tenetur, ut patiatur id opusatione agere possim, quia nihil feceris, neque cum eo cui id alienaueris, quiaconsequatur actor, quantum eius intersit alium aduersarium non habuisse: forte si quas inpensas fecerit aut si quam aliam incommoditatem passus erit alio aduersario substituto.Quid ergo est, si is, aduersus quem talis actio competit, paratus sit utile iudicium pa
Abbreviated transcription (Latin):
tumptimz. mõ sidolo malosiat ali
conpẽtit. ꝓinde sires non fuit peti¬
toris. aut siis qui alienatus ẽ sine
cuspa oxcessit. cessat uiditium. nͥ
si quid actoris p̃terea utfuerit. ¶ħ¬
acnononẽ penalus. si reiꝑ secutioẽ

Expanded text:
tum pertinet, modo si dolo malo fiat aliest competit. proinde si res non fuit petitoris aut si is qui alienatus est sine culpa decessit, cessat iudicium, nisi si quid actoris praeterea interfuit.Ha
Abbreviated transcription (Latin):
¶Poĩ aũt ali quic dolomalo de sinere pꝰ¬
fecisse. nec ħ edicto teneri. neꝙ n
alienat. qui dumtarat omittit pꝰ¬
seaione nͨ tam euis factum ipbat
p̃tor. quitanti huĩt re carere. nepꝑ
ñẽ uiniꝑanda. si eius dunitaxat ꝗ¬
ferat. ut molestum aduersarium ꝓ
sessionẽ quoꝙ ali̾oquinꝰ cum quo
inrem agelutur inquit. si possessi¬
onẽcessit: ñ tẽn᷑ebitur. ¶ Siꝗs aũt
obualitudinẽ: aut etatem. aut oc¬
ui fiat mtio. ceterumi erit eint̃ dic

Expanded text:
 autem quis dolo malo desinere posfecisse nec hoc edicto tenebitur, neque enim alienat, qui dumtaxat omittit possessionem. Non tamen eius factum improbat pretor, qui tanti habuit re carere, ne prnon est vituperanda, sed eius dumtaxatfert, ut molestum aduersarium prssessionis quoque: alioquin cum quo in rem agebatur, inquit, si possessione cessit, non tenebitur.Si quis autem ob ualetudinem aut aetatem aut ocli fiat mentio. ceterum erit interdic
Abbreviated transcription (Latin):
adu̾sario. ineamꝙ̃ rem ꝓspexit. ut si
quis alienãdo rem aluim nobadu̾ sa¬
rium suoloco sustitĩt. idꝙ data oꝑa
infraudem mãm fecerit: tanti inno¬
b̾ infactum actioneteneatur: quanti
na int̃ sit alium ad ũsarium nos ñ
aut potentiorem nob opposũt aduer¬
sariumꝰ᷑ fenebitur.¬

Expanded text:
aduersario, in eam quoque rem prospexit, ut si quis alienando rem alium nobis aduersarium suo loco substituerit idque data opera in fraudem nostram fecerit, tanti nobis in factum actione teneatur, quanti nostra intersit alium aduersarium nos non aut potentiorem nobis opposuerit aduersarium, tenebitur
Abbreviated transcription (Latin):
alienauĩt. cõi duudundo iditio si
ageuelitꝰ ñ audietur. Is uõquiemit.
si erꝑiri uelit: ex alia prteedietiue¬
tãtur qua cauetur: nequa alienatio
iuditii mutandi causa fiat.
tis qui arbitriu  cepĩt iuẽtẽnãdicãt.

Expanded text:
it communi diuidundo iudicio si agere uelit, non audietur: is uero qui emit si experiri uelit, ex illa parte edicti uetatur, qua cauetur, ne qua alienatio iudicii mutandi causa fiat. DE RECEPTIS: QUI ARBITRIUM RECEPERINT UT SENT
Abbreviated transcription (Latin):
ioris partis tntoꝵ sentẽtia. aut ab
eo cuius decare iuiris dictio fuit. e¬
a tutela curatioue dataerit. ¶af
ponius nurus ⁊ gnĩ appellatione
p̃positio sol accadere ꝯtinssariait.

Expanded text:
ioris partis tutorum sententia, aut ab eo cuius de ea re iurisdictio fuit ea tutela curatiove data erit". Adponius nurus et generi appellatione praepositio solet accedere, contineri ait.
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum eius ꝗ̃ gẽsut. apnio &t¬
nꝙ claudius cecus ꝯrcilus publici̾
uit̃ erat. ⁊ insenatũ seuerissimã dix̃
sentent̾iam depitri captuus. Si me¬
tum magistratũ posse. aspitare aũt
ad nouũ penitus ꝓhiberi: Idꝙ mul¬
ns conꝓbatur exem̃pli. ¶Remoii᷑
aut᷑ apostulando ꝓaliis. ⁊ eũ ꝗ corpoẽ¬

Expanded text:
exemplum eius, q‹ui› gessit: Appius denique Claudius caecus consiliis publicis intererat et in senatu seuerissimam dixit sententiam de Pyrrhi captiuis. sed metum magistratum posse, adspirare autem ad nouum penitus prohiberi: idque multis comprobatur exemplis. Remouet aut
Abbreviated transcription (Latin):
ñ phibi tũtorem adeẽ pupillom
negotio. in quo aduocatus cẽp̾atie᷑
eus suisset. S⁊ ⁊ llud ꝑmissũ est
abeo. agͦere tutorem pupillicãm
aduersus fiscum. Inq̃ adu̾su pa¬
trem pupilli. ante aduocatus fu¬
isset fisci. Quiaũt int̃ in fames
s̃ sequenti titulo explanabit̃.

Expanded text:
prohiberi tutorem adesse pupillo in negotio, in quo aduocatus contra patrem eius fuisset. sed et illud permissum ab eo est agere tutorem pupilli caus‹am› aduersus fiscum, in qua aduersus patrem pupilli antea aduocatus fisci fuisset. Qui autem inter infames sunt, sequenti titulo explanabitur.
Abbreviated transcription (Latin):
imꝓbissima femina. q̃ inuerecũ¬
depostulans.⁊ magistratũ inꝗe¬
tans cam oẽdit adcoicto ¶Casu.
duiicecũ utrioq luminib orba¬
magistratus uide̾ ⁊ reuereri ñ p̾sit.
Refert etiam labeo publicũ oecũ
asꝑnati nõni patrẽ auersa sella a R¬
brũto destit̾utũ cumuellr. postu¬
lare.¶ Quãuis aũt cecus ꝓ alio postu¬
larenonp̃sit. t ñ ⁊ senatoris̃ ordinẽ

Expanded text:
improbissima femina, quae inverecunimprobissima femina, quae inverecunde postulans et magistratum inquietans causam dedit edicto. casum: dum caecum utrisqmagistratus uidere et reuereri non possit. refert etiam Labeo Publilium caecum Asprenatis Noni patrem auersa sella a Bruto destitutum, cum uellet postulare. quamuis autem caecus pro alio postulare non possit, tamen et senatorium ordine
Abbreviated transcription (Latin):
aut pauio minore ferunt᷑ nerua fi¬
lius . ⁊ publice deuire respondisse.
ꝓpt̃ casũ. sirdũ ꝗ ꝓrsus ñ audit.
ꝓhibͣ  se postulare. Nec enĩ erat ꝑ¬
mittẽdũ eipostulare qui deeretũ
p̃toris exaudire ñ poterat. ꝙ ẽtiã
ipĩerat picu losum futũm. Nã nõ
exaudito decreto p̃toris: ꝗ uasĩ
obtemꝑass. pena ut contumax
plexteretur. ¶ait p̃tor. slñhabe¬
bunt aduocatũ. ego dabo. Necso¬
lum his ꝑ sons hanc humanitatẽ
p̃tor sol⁊ exhib̾e. uerũ ⁊ siquis aliꝰ
sit. quic̾tis excausis ł ambitione
adu̾sꝗrii. ł metupatronũ ninue¬
nit. ¶ Sodo loco edic poruit᷑
ineos qui aꝓaliis ^ pͤostusent ꝓhibẽ¬
rum. ⁊ casũ. It̃ noĩauit ꝑ sona̾ tur¬
pitudine notabiles. ¶ Setuii. du
femiuas ꝓhib ꝓaliis postulare.
Et ratioquidem ꝓhbendi: necõt̃
rudiciciam sexui ꝯ gruentẽ alie¬
nis causis se inmnisceãt. nec inrib.
offĩtius fungantur muueres. O¬
nigo aũt introducta ẽ acaͥsurma

Expanded text:
 Nerua filius et publice de iure responsitasse. propter casum surdum qui prorsus non audit prohibet apud se postulare: nec enim erat permittendum ei postulare, qui decretum praetoris exaudire non poterat, quod etiam ipsi erat periculosum futurum: nam non exaudito decreto praetoris, quasi non obtemperasset, poena ut contumax plecteretur. Ait praetor: 'Si non habebunt aduocatum, ego dabo.' nec solum his personis hanc humanitatem praetor solet exhibere, uerum et si quis alius sit, qui certis ex causis uel ambitione aduersarii uel metu patronum non inuenit. Secundo loco edictum proponitur in eos, qui pro aliis ne postulent: ium et casum, item notavit personas in turpitudine notabiles. sexum: dum feminas prohibet pro aliis postulare. et ratio quidem prohibendi, ne contra pudicitiam sexui congruentem alienis causis se immisceant, ne virilibus officiis fungantur mulieres: origo vero introducta est a Carfania
Abbreviated transcription (Latin):
oicta postulatione repellit̃. ⁊ pesti¬
matioẽ uidicis extra ordinẽ peccu¬
maria pena mulc tabitur ¶ Ut nu¬
ilandi facultatẽ. Si neꝓ om̃ib po¬
stuiarẽt quas minꝰ deliquerint. ꝗͣ
m̃iqui suꝑiorib capitib notant᷑.

Expanded text:
ostulatione repellitur et pro aestimatione iudicis extra ordinem pecuniaria poena multabitur. Vt inilandi facultatem, sed ne pro omnibus postularent: quasi minus deliquerint quam hi qui superioribus captib
Abbreviated transcription (Latin):
mnintegrum restitutionẽ impet᷑
quitur. utrũ deea que apͥncipe ł a
senatuẽ pomponiꝰ q̃rit. ⁊ putat de
ea restitutione sensum. ꝗͣ pͥnceps
ł senarus ĩndulsit.Anaũt ⁊ p̃tor

Expanded text:
tem restitutione praetor loquitur? utrum de ea quae a principe vel a senatu? Pomponius quaerit: et putat de ea restitutione sensum, quam princeps vel senatus indulsit. an autem et praetor
Abbreviated transcription (Latin):
ci iudicii dãpnatus. ⁊ quiopas su¬
as ut cumbestiis depugnaret iõcͤa¬
uit Bestias aũt accipere debemꝰ ex
feritate magis quã ex animalĩ ge¬
nete. Namquid sileo sit. si man su

Expanded text:
ci iudicii damnatus. et qui operas suas, ut cum bestiis depugnaret, locaverit. bestias autem accipere debemus ex feritate magis, quam ex animalis genere: nam quid si leo sit, sed mansu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯunctitulum p̃tor ꝓposuit. sñoera¬
tionis cã sueq dignitatis tuende
⁊ decoris suicã nestn᷑e delectu pas¬
sim̃ ap̃se postuletur. Eapp̃ trs sec̃
oroines. Namquos dã intotum ꝓ¬
hibuit postulare. ꝗb dam lpͣse p

Expanded text:
unc titulum praetor proposuit habendae rationis causa suaeque dignitatis tuendae et decoris sui causa, ne sine delectu passim apud se postuletur. Eapropter tres fecit ordines: nam quosdam in totum prohibuit postulare, quibusdam vel p
Abbreviated transcription (Latin):
qñno int̾ dictum eẽt.pꝰ quinqñ¬
nium ꝓom̃ib postulare ñ ꝓhib̾i.¬
¶ Diuus ꝙͦ adrianus it sc̾pserat de
exilio reuersum postulare posse.
Necadhibetur distm̾ctio. quocͥmi¬
ne silentui. łexilui sit irroga¬
ta contra sentẽtie fidem ultĩus
is ñ recte postulat. in quap̃ses fu

Expanded text:
nio interdictum esset, post quinquennium pro omnibus postulare non prohiberi. diuus quoque Hadrianus rescripserat de exilio reuersum postulare posse. nec adhibetur distinctio, quo crimine silentium uel exilium sit irrogata contra sententiae fidem ulterius  aliis non recte postulat, in qua praeses fu
Abbreviated transcription (Latin):
cieꝑoffõ uiris ditionis sue sub¬
uener̃. ut in etate ob ẜuatur. siꝗ̾
deceptus sit. cetĩsꝙ spẽb quã̾ sub
ꝓ qua sentẽntia ẽ. ¶Qd uquis fa
adicit p̃tor ꝓ alio nẽ pͥostulent. p̃ter¬
socru. gnõnuru. int̾rico. nõuenta.

Expanded text:
cio iurisdictionis suae subuenerunt: ut in aetate obseruatur, si quis deceptus sit, ceterisque speciebus quas sub pro qua sententia est, quod si quis famadicit praetor: "Pro alio ne postulent prsocru, genero nuru, vitrico noverca,
Abbreviated transcription (Latin):
stendende cã ħ faciunt sine merre¬
de. ñteneri auit uetẽs. nͥ inha̾re¬
na passi sunt sese honorari. hou
puto notam ñ euadere. ¶Si siꝗs
oꝑas suas locaui̾t. ut feras uenet᷑.
ł ut cepugnaret scrã q̃ regioĩ no¬
cet extra hair᷑enã nẽ notatus ¶his
igͥ ꝑionis que ñuirtutis cã eũ besti¬
is pugnauerunt. ꝓ sep̃tor ꝑmnisit

Expanded text:
stendendae causa hoc faciunt sine mercede, non teneri aiunt veteres, nisi in harena passi sunt se honorari: eos enim puto notam non evadere. sed si quis operas suas locauerit, ut feras uenetur, uel ut depugnaret feram quae regioni nocet, extra harenam: non est notatus. his igitur personis, quae non uirtutis causa ‹cum› bestiis pugnauerunt, pro se praetor permit
Abbreviated transcription (Latin):
añt ẽ desiderium suum ł amici sun
mure ap̃eum quiuidictionipẽ
exponere. ł alterius deslderio cont̃¬
qui intotum ꝓ hibentur postulare.
Inqͣło edicto aut pueritiam. art
casũ excusa uit. Pueritiam. dñ

Expanded text:
t desiderium suum uel amici sui in iure apud eum, qui iurisdictioni praeest, exponere: uel alterius desiderio contraqui in totum prohibentur postulare. in quo edicto aut pueritiam aut casum excusauit. pueritiam: dum
Abbreviated transcription (Latin):
miserit: alt̃ aũt impedierit. itade
sint. ⁊unus adiudienm ñ uenerit
ꝯtẽpta suaꝓinissione iudicio sistẽdi
causa facta. auetor aũtꝰ ab alto r̾em
pẽtat. ab altõ penã desertionis: pe¬
tendo penam exceptione submoue¬
bitur. ¶Equẽ slapatre facta fuerit
ꝓmissio. iudicio astendigrã. exfilii
ꝯtractu. dep̃n de reactor egerit cũfi¬
lio. exceptioẽ submouebit᷑.: si cũꝑat᷑
exeius ꝓmissione̾ agat. ccͣ. Iderit

Expanded text:
miserit, alter autem impedierit: ita desint et unus ad iudicium non uenerit contempta sua promissione iudicio sistendi causa facta, actor autem ab altero rem petat, ab altero poenam desertionis: petendo poenam exceptione summouebitur. Aeque si a patre facta fuerit promissio iudicio sistendi gratia ex filii contractu, deinde de re actor egerit cum filio, exceptione summouebitur, si cum patre ex eius promissione agat. et
Abbreviated transcription (Latin):
neris sui curantestator mãdauĩt.
⁊ ille accepta pecimia funus ñdure¬
rit. dedolo accionẽ meumdandam
detur is demũ qui ido fuit. insuuᷤ
aucatur. sinequofumis ouciñpos¬
sit. utputa siquid impensum ẽ ine¬
latione mortui. f⁊ ⁊ siquid in locũ
fuĩt erogatum: inquẽ mortiuis in¬
feretur: funens cã iuderi impens ũ
pensaꝑegre mortui que facta est
ut corpus ꝑfe̾ret̃ funeris ẽ. lici nõ¬
dum homo funeretur. Idẽq ⁊ siquid
adcorpus custodiendum. łetiam
ꝯm̃dadũ factumsit. ł siquid ĩmar¬
mor. ł uestem collocandam. Naũt
oportet ornam̃taᷤ dorporib condi.
nec quid aliud huius modi ꝙ. hoĩe᷑
simpliciores faciunt. ¶ ħ accio q̃
funeraria dicit᷑ ex bono ⁊ eqͦ orit᷑.¬
impensam. ñ etiam ceteroꝵ suptu¬
um ¶ e quum aũt accipitur exoigͥ¬
tate eius quifimeratus ẽ. excͣausa
⁊tempore. ⁊ exbona fide. ut nepluᷤᷤ
modum sine causa ꝯsimit᷑. Quid
gͦ siex uoluntate quid̃ testatoris.¬

Expanded text:
neris sui curam testator mandauerit et ille accepta pecunia funus non duxerit, de dolo actionem in eum dandam detur is demum, qui ideo fuit ut funus ducatur, sine quo funus duci non possit, ut puta si quid impensum est in elationem mortui: sed et si quid in locum fuerit erogatum, in quem mortuus infer‹r›etur, funeris causa uideri impensum Lpensa peregre mortui quae facta est ut corpus perfer‹r›etur, funeris est, licet nondum homo funeretur: idemque et si quid ad corpus custodiendum uel etiam commendandum factum sit, uel si quid in marmor uel uestem collocandam.Non autem oportet ornamenta cum corporibus condi, nec quid aliud huiusmodi, quod homines simpliciores faciunt.Haec actio quae funeraria dicitur ex bono et aequo oritam ceterorum sumptuum. aequum autem accipitur ex dignitate eius qui funeratus est, ex causa, ex tempore et ex bona fide, ut neque plmodum sine causa consumitur. quid ergo si ex uoluntate testatoris
Abbreviated transcription (Latin):
inquo defunctus humatus ẽ. ⁊ si
sepeliatur. ꝯ sũp tum fueneris im¬
pensam eẽ existimo. Md̾nim̃tum
aut̃ sepuchri ideẽ diuus adrianus
mendi eius ioci factumsit. in quo
corpꝰ impositumsit. Itaꝙ siamplũ
quid edi ficari testator usserit. ue¬
iuti mentuituin porticatioẽs eos
sũptd̃s fimeris causa ñ ee.
oꝵ oetinerentur aut uexarent̃ ne
ueꝓhiberent̃. quominus uia pu¬
blica trans ferentur. aut quominꝰ¬
runt. neiuste sepultẽ traditũ. iꝙ̾. te¬
conditumħ aĩo sit ut ñ alibi trans¬
feratur: s⁊ arculam ipãm sires exi¬
gat. inlocum conmodiorem licẽ
pus intulit ꝙ cogitaret iñ alio pꝰ¬
eatrans ferre. magisq tpr̃is grãde ÷¬
ponere. quã qd̾ ibi sepeliret mortu¬
um ⁊ quasi et̾na sede dare destina¬
uerit. manebit locus ꝓ fanus.
loci ubi mortuus infertur. õs ꝯsen¬
tire debent cumextranei inferant᷑.
ham ⁊ exipĩs dñis q̃ lib⁊ recte ubi

Expanded text:
in quo defunctus humatus est, et ssepeliatur consumptum est, funeris impensam esse existimo. Monumentum autem sepulchri id esse divusniendi eius loci factum sit, in quo corpus impositum sit. itaque si amplum quid aedificari testator iusserit, ueluti incircum porticationes, eos sumptus funeris causa non esse. rum detinerentur aut uexarentur neue prohiberentur quo minus uia publica transferrunt, ne iustae sepulturae traditum, id econditum hoc animo sit, ut non alibi transferatur. sed arculam ipsam, si res exigat, in locum commodiorem licerepus intulerit, quod cogitaret inde alio postea transferre magisque temporis gratia deponere, quam quod ibi sepeliret mortuum et quasi aeterna sede dare destinauerit, manebit locus profanus.ius loci, ubi mortuus infertur, omnes consentire debent, cum extranei inferantur: nam ex ipsis dominis quemlibet recte ibi
Abbreviated transcription (Latin):
res ẽ memorie causa inposter. ꝓdit᷑a.
morie cause factimrꝙ greci ceno¬
fundũ cuius usus .f. alienus est.
mortuũ inferat. aut inferre uelit
lam si intułi̾t ñ faciet uistum se¬
pulchrũ. si siꝓhibeatur utilit̃ int̃¬
dicto quo deuire dñii querit̃ aget.
Eademꝙ s insocio qui in fundũ cõẽ
inuito socio mortuum inferre iui¬
it. Llam̃ppt̃ publicã utilitatem. ne
insepulta cadauera iacerent. stric¬
tam rationẽ insuꝑ habemus q̃ nũꝗͣ¬

Expanded text:
res est memoriae causa in posterum prodita: moriae causa factum, quod Graeci fundum, cuius fructus alienus est, mortuum inferat aut inferre uelit: nam si intulerit, non faciet iustum sepulchrum, sed si prohibeatur, utiliter interdicto, qui de iure dominii quaeritur, aget. eademque sunt in socio, qui in fundum communem inuito socio mortuum inferre uult. nam propter publicam utilitatem, ne insepulta cadauera iacerent, strictam rationem insuper habemus, qu
Abbreviated transcription (Latin):
tutione ñ deduxi̾t ꝙ impenderit.
utilem eẽ ei funerariam. ¶Sieod
mom̃toipr̃is iur ruxor decesse᷑rit.
labeo ait inħ̾e demumi ꝓportione
dotis dandam hanc accõnem. qm̃
id̾ipm̃ dotis noiẽ adeum ꝑuenit.
tas ablata sit ei quasi ab indigͦno
magis ẽ utpenes euin iurasepulchro
gatus sit. interim hr̃s inferendo
mortuum ñ fac̾it locũ religiosũ.
dum putauer̃ eũm qui ad patriam

Expanded text:
tutione non deduxerit quod impenderit, utilem esse ei funerariam. Si eodem momento temporis vir et uxor decesserit, Labeo ait in heredem viri pro portione dotis dandam hanc actionem, quoniam id ipsum dotis nomine ad eum pervenit.tas ablata sit ei quasi indigno, magis est, ut penes eum iura sepulchrorgatus sit, interim heres inferendo mortuum non facit locum religiosum. dum putauerunt eum, qui ad patriam
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ omĩum usum .f. separatin lega¬
uent. potetͣit inunũ Inferri ⁊ ele¬
ctio erit heredis ⁊ granficatiõni
locus: si fructuario utilem accõnẽ
inheredem dandam adid rectpiẽ¬
dum qd̃ ꝓpt eamelectionem mi¬
nutus est usus .f. ¶ Sihr̃s mulie¬
ris inferat mortuam in ħeditariũ
Demortuo inferẽdo ⁊ sepulcꝰ

Expanded text:
 omnium usum fructum separatim legauerit, poterit in unum inferri et electio erit heredis et gratificationi locus: sed fructuario utilem actionem in heredem dandam ad id recipiendum, quod propter eam electionem minutus est usu‹s› fructus.Si heres mulieris inferat mortuam in hereditarium DE MORTUO INFERENDO ET SEPULC
Abbreviated transcription (Latin):
altĩus apparet dednõ eum sentire.
idẽ deeo cuius locus est. ¶ Set ⁊
siignorante socio intułit tc̃tari
põt. Est tam̃ uerius samilie herciᷤ¬
cunde. ł coĩ dnidundo ꝯuenirieũ
posse. ¶p̃torait. siue homo mortuꝰ
ossaue honnis mortui inlocũ puꝵ¬
blicum altĩus. aut mid sepulchrũ
inquo ius ñfuent. illata ẽẽ dicen¬
sepulture cã fit. ¶ Purus añt locuᷤ
nominib uacare indetur. ¶Se¬
pul chrũ est ubicorpus ossaue hõĩ
osus fit: s quatenus corpus huia
quis hãt : religio sum locũ facit. ¶S
sialius pͥetatem alius usum.f. ha¬
biut. non faciet locum religiosũ.
nec ꝓͥ etarius nisi forte ip̃m qui u¬
umi locum inferritam oportune
ñposs. ⁊ itaiiliams seribit. alias
aũt uinto fructuario locus religi¬
osus nonfiet. S⁊ si ꝯsentiat fructu¬
arius. magis ut locus religiostis ñ¬
fuit. ¶Locum qui ẜuit nemoreligi¬
osum facit. nisi consentiat is cui ẜ¬
uitus debetur. s sm̃minus ꝯmode

Expanded text:
alterius', apparet de domino eum sentire, id est eo cuius locus est. sed et fsi ignorante socio intulerit, tractari potest: est tamen uerius familiae erciscundae uel communi diuidundo conueniri eum posse.Praetor ait: 'Siue homo mortuus ossaue hominis mortui in locum purum alterius aut in id sepulchrum, in quo ius non fuerit, illata esse dicensepulturae causa fit.Purus autem locus nominibus uacare uidetur. Sepulchrum est, ubi corpus ossaue hominiosus fit, sed quatenus corpus humaquis habeat, religiosum locum non facit. sed et si alius proprietatem. alius usum fructum habuit, non faciet locum religiosum nec proprietarius, nisi forte ipsum qui uum locum inferri tam oportune non posset: et ita Iulianus scribit. alias autem invito fructuario locus religiosus non fiet: sed si consentiat fructuarius, magis est ut locus religiosus fiat. Locum qui servit nemo religiosum facit, nisi consentiat is cui servitus debetur. sed si non minus commode
Abbreviated transcription (Latin):
dos morte mulieris adeund̾ ꝑue¬
nerit põt clici conferte̾ eum. ¶ Si
maritus lucratur dotẽ ꝯnemetur
funeraria. pat̃ aũt non. S⁊ in hõ
casum putosidos quia ꝑmodica fu

Expanded text:
dos morte mulieris ad eum peruenerit, potest dici conferre eum.Si maritus lucratur dotem, conuenietur funeraria, pater autem non. sed in hunc casum puto, si dos, quia permodica fu
Abbreviated transcription (Latin):
npta decesserit. ñputat fulciniuᷤ
quifili ã familias fimerauñ. añꝗͣ
dos patri reddatur. cummnarito irc¬
te agit redoita dote patiem obliga¬
tumht. nͨtĩqͦ aut̃ sicsimarito actũ
fuerit. is eominus patrinuilieris
fiue impendit aut alio agente se¬
cum fueraria p̃stitit ipẽ accõne
dedote a marito recipit. s⁊sieinã¬

Expanded text:
pta decesserit, non putat Fulcinius qui filiam familias funerauit antequam dos patri reddatur, cum marito recte agit: reddita dote patrem obligatum habet. utique autem, si cum marito actum fuerit, is eo minus patri mulierisiae inpendit aut alio agente secum funeraticia praestitit, ipse actione de dote a marito recipit.Se