comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
testimonio ẽfirmat᷑. quia & p̃ destinatũ ostendit᷑. & manifesta
sis linguis magnalia dĩ łoquebant᷑. filiis gͦ israhel t̃tiodie m̃sis
tercu data ẽ lex ꝑmorsen sicut in libro exodi continet᷑. Quia
dies a quarta detima mensis primi quodie factũ est pascha in rgipto
quinquagesimꝰ ẽ hoc ẽ pente costes. Unde factũ ẽ at ad legẽ fidei
pdicandã in pentecosten sp̃c sc̃s descender& in apłos ut gesta ueterũ
potest qd ab initio p̃dicatũ ẽ. Ideo remissionis & reformationis
tẽpus in quinquagesimo psalmo scribit᷑. ut eadẽ ꝓuidentia quin¬
quagesimi diei qui ẽ primꝰ sciret᷑. Ninc factũ ẽ ut & manna pͥmo
die qͥest domunicꝰ etelo daret᷑ popło udroꝵ qd̾ita r̾r sex dierũ
actionis continuatio ꝓbat. quib collegerunt & septima die idẽ
sabato qͥ euerunt. Manna aut̃ typus est escȩ sp̃ualis quȩ resur¬

Expanded text:
testimonio confirmatur, quia et praedestinatum ostenditur et manitestimonio confirmatur, quia et praedestinatum ostenditur et manivinitus se inspiratos ostendunt. Filiis ergo Israel tertio die mensis tertii data est Lex per Moysen, sicut in libro Exodi continetur , qui dies a quarta decima mensis primi, quo die factum est Pascha in Aegypto , quinquagesimus est, hoc est Pentecoste. Unde factum est, ut ad legem fidei praedicandam in pentecosten spiritus sanctus descenderet in apostolos, ut gesta ueterum potest quod ab initio praedicatum est. ideo remissionis et reformationis tempus in quinquagensimo psalmo describitur, -ut eadem prouidentia quinquagensimi diei, quae et primi est, sciretur. hinc factum est ut et manna primo die, qui est dominicus, de caelo daretur pm continuatio probat, quibus collegerunt, et septima die, id est sabbato, quieuerunt. manna autem typus est escae spiritalis, quae resur
Abbreviated transcription (Latin):
septẽ ad primũ reuerti necesse ẽ. ut ostendat mundi ꝑtatr̃ septe¬
totũ qđ ad salutt᷑ humanã ꝑtinee. dominio die & in choatũ &
adimpletũ noscat᷑. dominico enĩ die factus ẽ mundus. & post lapsũ
rursus dominico die reformatꝰ ẽ cuiꝰ reparationis figuradata ẽ
primũ in circũcisione inqua futurȩ fidei signũ fuit. Post epdo-¬
madã eiũ qͥ octauus dictꝰ ẽ. pͥmꝰ ẽ in mysterio: hȩc ẽ enĩ dies quã
fecit dñs. unũ enĩ diẽ dix̃ ex qͦ cȩteri curricula sortirent᷑. ac ꝑ
boc ipsadie resurrexit quã fecit & scđm numerũ supra dictȩ
rationis ipsa die in monte syna legẽ dedit ꝑ famulũ suũ morsen
ut sicut agnꝰ figura passionis dñi fuit insacram̃to paschȩ. ita &
legislatio euangelicȩ p̃dicationis. Quia eodie idẽ pentecostin
caperent aescirent euangelicũ uis p̃dicare. qd factũ duplici

Expanded text:
septem, ad primum reverti necesse est, ut ostendatur aetatem mundi septeseptem, ad primum reverti necesse est, ut ostendatur aetatem mundi septetotum quod ad salutem humanam pertinet, dominico die et inchoatum et adimpletum noscatur. dominico enim die factus est mundus et post lapsum rursus dominico die reformatus, cuius reformationis figura data est primum in circumcisione, in qua futurae fidei signum fuit. post ebdomadam enim qui octauus dictus est primus est in mysterio. haec est enim dies quam fecit dominus. unum enim diem fecit, ex quo ceteri curricula sortirentur. ac per hoc ipsa die resurrexit quam fecit et secundum numerum supra dictae rationis ipsa die et in monte Sina legem dedit per famulum suum Moysen. ut sicut agnus figura passionis domini fuit in sacramento paschae, ita et legis datio euangelicae praedicationis, quia eodem die, id est pentecaperent ac scirent euangelicum ius praedicare. quod factum duplici
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ domandȩ & dilectioni fratrũ retinendȩ se inuigilat
om̃is industria Meminer̃. esca uentri & uent̃ escis. ds̃
aut̃ & hunc & has destruet. Et alibi Neq simanduca¬
uerimꝰ habundabimꝰ. neq: si ñ manducauerimꝰ egebimus
Et illud p̃ceteris. Bonũ ẽ fr̃s. ñ manducare carnes. neq
bibere uinũ . neq: in qͦfrat̃ tuus offendit. Hic enĩ osten

Expanded text:
perdomandae, et dilectioni fratrum retinendae invigilat perdomandae, et dilectioni fratrum retinendae invigilat omnis industria. Meminerunt: Esca ventri, et venter escis; Deus autem et hunc et illas destruet ; et alibi, Neque si manducaverimus, abundabimus; neque si non manducaverimus, egebimus ; et illud prae caeteris, Bonum est, fratres, non manducare carnes, neque bibere vinum, neque in quo frater tuus offenditur. Hic enim osten
Abbreviated transcription (Latin):
ceteris secũ habitantib p̃sunt. xp̃i ana caritate
sc̃itate . libertate uiuentib: Ne ipsi quidẽ cuiq: honerosi
sunt. sed orientis more . & pauli apłi auctoritate. manib:
suis se transigunt. Ieiunia uͦ ꝓrsus incredibilia. multos
exercere didici ñ cotidiae semel sub noctẽ reficiendo
corpus. qđ ẽ usq quaq usitatissimũ. sed c̃tinuũ triduũ
uł amplius sepissime. sine cibo aut potuducere.
seq hoc inuiris tantũ. sed &iã infeminis: Quib item
multis uiduis & uirginib: simul habitantib & lana
ac tela uictũ queritantib p̃sunt singulȩ grauissimȩ
ac ꝓbatissimȩ. non tantũ instruendis m̃tib: peritȩ ac¬
paratȩ. At quia int̃ hȩc nemo urget᷑ in aspera quȩ fer¬
re ñ potest. nulli qđ recusat imponit᷑. Nec ideo c̃demp¬
nat᷑ a ceteris. qđ in eis imitandisse fatet᷑ inualidũ.
Meminer̃ enĩ quantopere scripturis om̃ib: cõm̃data sit
dis generib: ciboꝵ quasi pollutis. sed c̃cupiscentiȩ

Expanded text:
is secum habitantibus praesunt, christiana charitate, sanctitate et libertate viventibus: ne ipsi quidem cuiquam onerosi sunt, sed Orientis more, et Pauli apostoli auctoritate manibus suis se transigunt. Jejunia etiam prorsus incredibilia multos exercere didici, non quotidie semel sub noctem reficiendo corpus, quod est usquequaque usitatissimum, sed continuum triduum vel amplius saepissime sine cibo ac potu ducere. Neque hoc in viris tantum, sed etiam in feminis; quibus item multis viduis et virginibus simul habitantibus, et lana ac tela victum quaeritantibus, praesunt singulae gravissimae probatissimaeque non tantum in instituendis compparatae. 71. Atque inter haec nemo urgetur in aspera quae ferre non potest, nulli quod recusat imponitur, nec ideo condemnatur a caeteris, quod in eis se imitandis fatetur invalidum: meminerunt enim quantopere Scripturis omnibus commendata sit dis generibus ciborum quasi pollutis, sed concupiscentiae
Abbreviated transcription (Latin):
dendũ putauero. Hȩc mannichei rep̃hendite si potestis
N olite cecis hominib & discere inualidis ostentare ur̃a
licȩ mores optimi. ut eoꝵ tantũ uitã quos cõmemoraui
arbitrer eẽ laudandã: Quã enĩ multos ep̃os opti
ministros diuinoꝵ sacram̃toꝵ. Quoꝵuir¬
tꝰ eomihi mirabilior & maiore p̃dicatio¬
ne dignior uid&. quo difficilius ẽ eã in multi¬
plici hominũ genere. & in hacuita turbulenta reseruare
Non enĩ sanatis magis ꝙ sanandis hominib p̃sunt ꝑ peti¬
enda uitia sunt multitudinis ut curent. & prius to¬
leranda quȩ sedanda ẽ pestilentia. Difficillimũ est
hic tenere optimũ uitȩ modũ. & animũ pacatũ atq
tranquillũ. Quippe ut breui explicẽ. hi agunt ubi
xp̃ianoꝵ genꝰ c̃tempserim. eoꝵ scilic& qͥ inciuitatib degunt.
a uulgari uita remotissimi. Vidi ego sc̃oꝵ diuersoriũ me¬

Expanded text:
dendum putavero. Haec, Manichaei, reprehendite, si potestis. dendum putavero. Haec, Manichaei, reprehendite, si potestis. Nolite caecis hominibus et discernere invalidis ostentare nostrlicae mores optimi, ut eorum tantum vita, quos commemoravi, arbitrer esse laudandos. Quam enim multos episcopos optimoministros divinorum Sacramentorum, quorum virtus eo mihi mirabilior et majore praedicatione dignior videtur, quo difficilius est eam in multiplici hominum genere, et in ista vita turbulentiore servare! Non enim sanatis magis quam sanandis hominibus praesunt. Perpetienda sunt vitia multitudinis ut curentur, et prius toleranda quam sedanda est pestilentia. Difficillimum est hic tenere optimum vitae modum, et animum pacatum atque tranquillum. Quippe, ut breviter explicem, hi agunt ubi christianorum genus contempserim, eorum scilicet qui in civitatibus degunt, a vulgari vita remotissimi. Vidi ego diversorium
Abbreviated transcription (Latin):
namq satagunt ut hȩc sibi habundent. sed om̃i
modo agunt. ut ñ apud se remaneat qđ habim¬
dauerit . usq: adeo ut honeratas naues in ea loca mittant
quȩ in opes in colunt . Non opus ẽ plura dere notissima
dicere Hlȩc &iã ẽ uita feminarũ dõ sollicite casteq ser¬
uientiũ. Quȩ habitaculis segregatȩ. ac remotȩ a uiris
quã longissime dec&. pia tantũ illis caritate iungunt᷑.
& imitatione uirtutis : ad quas iuuenũ nullus accessus ÷¬
usq: ad uestibulũ necessaria p̃bendi. quib indigent gr̃a
Lanificio namq corpus exercent atq sustantant. uestesq
ipsas fr̃ib tradunt. abhis inuicẽ qđ uictui opꝰ ẽ p̃sum̃¬
tes. Hos mores. hanc uitã. hunc ordinẽ. hoc institutũ. si
laudare uelim. neq: digne ualeo. & uereor ne udica¬
re uidear. Per se ipsũ tantũ modo expositũ placere ñ posse
sisuꝑ narratoris simplicitatẽ. coturnũ &iã laudatoris ad¬

Expanded text:
namque satagunt, ut haec sibi abundent, sed omni namque satagunt, ut haec sibi abundent, sed omni modo agunt ut non apud se remaneat quod abundaverit, usque adeo ut oneratas etiam naves in ea loca mittant, quae inopes incolunt. Non opus est plura de re notissima dicere. 68. Haec est etiam vita feminarum Deo sollicite casteque servientium, quae habitaculis segregatae ac remotae a viris quam longissime decet, pia tantum illis charitate junguntur et imitatione virtutis: ad quas juvenum nullus accessus usque ad vestibulum necessaria praebendi quibus indigent gratia. Lanificio namque corpus exercent atque sustentant, vestesque ipsas fratribus tradunt, ab iis invicem quod victui opus est resumentes. Hos mores, hanc vitam, hunc ordinem, hoc institutum si laudare velim, neque digne valeo, et vereor ne judicare videar per seipsum tantummodo expositum placere non posse, si super narratoris simplicitatem cothurnum etiam laudatoris ad
Abbreviated transcription (Latin):
Audiunt aut̃ incredibili sũmo questudio silentio. affec¬
tiones animoꝵ suoꝵ ꝓuteos pepulerit disserentis oratio.
ł gemitũ łfletu ł modesto & omĩ clamore uacuo gaudiũ
significantes. Corpus de inde reficit᷑ quantũ saluti & salubri¬
tati satis ẽ. cohercente uno quoq: c̃cupiscentiã ne ꝓfundat.
ł in ea ipsa quȩ prestosunt parte & uilissima. Ita ñ solũ
a carnib: & auino abstinent ꝓsufficientia domandarũ li¬
bidinũ sed ab his &iã quȩ tanto c̃citatius uentris & gut¬
turis ꝓuocant appetitũ. quanto quasi mundiora ñ nul¬
lis uident᷑. Quo nomine sol& turpe desideriũ exquisi¬
toꝵ ciboꝵ. qđ a carnib alienũ ẽ. ridicule turpit̃q: defendi
Sane quicꝗd necessaria uictui redundat. nã redundat plu¬
rimũ ex operib: manuũ. & epularũ restrictione.
tanta cura egentib distribuit᷑. quanta ñ ab
ipsis qͥ distribuunt cõparatũ ẽ. Nullo modo

Expanded text:
Audiunt autem incredibili studio, summo silentio; affecAudiunt autem incredibili studio, summo silentio; affectiones animorum suorum, prout eos pepulerit disserentis oratio, vel gemitu, vel fletu, vel modesto et omni clamore vacuo gaudio significantes. Corpus deinde reficitur, quantum saluti et salubritati satis est, coercente unoquoque concupiscentiam, ne se profundat vel in ea ipsa quae praesto sunt parca et vilissima. Ita non solum a carnibus et vino abstinent pro sufficientia domandarum libidinum, sed ab iis etiam quae tanto concitatius ventris et gutturis provocant appetitum, quanto quasi mundiora nonnullis videntur: quo nomine solet turpe desiderium exquisitorum ciborum, quod a carnibus alienum est, ridicule turpiterque defendi. Sane quidquid necessario victui redundat nam redundat plurimum ex operibus manuum, et epularum restrictione, tanta cura egentibus distribuitur, quanta non ab ipsis qui distribuunt comparatum est. Nullo modo
Abbreviated transcription (Latin):
gratissimũ munus ipsi offerunt. a quo ista posse meruer̃
Nemo quicquã possid & ꝓpriũ nemocuiꝙ honerosus ẽ. ope¬
rant᷑ manib ea quib: & corpus pasci possit. & adõ mens impe¬
diri ñ possit. Opus aũt suũ tradunt eis quos decanos uocant.
Illi aũt decani cũ magna sollicitudine om̃a disponentes.
& presto facientes quicꝗd illa uita ꝓpt̾ imbecillitatẽ cor¬
poris postulat . Traditionẽ tam̃ &iã ipsi reddunt uni quẽ
patrẽ uocant. Hi uͦ patres. ñ solũ scissimi morib sed &ũ
diuina doctrina excellentissimi om̃ib: reb: excelsi. nul¬
la suꝑbia c̃sulunt his quos filios appellant. magna sua
in iubendo auctoritate. magna illoꝵ in optemperando
uoluntate. Conueniunt aũt diei tempore extremo
de suis quiq habitaculis dũ adhuc ieiuni sunt ad audi¬
endũ illũ patrẽ. & c̃ueniunt ad singulos patres. t̃na ut
minimũ hominũ milia. Nã etiam multũ numerosiores sil

Expanded text:
gratissimum munus ipsi offerunt, a quo ista posse meruerunt? gratissimum munus ipsi offerunt, a quo ista posse meruerunt? Nemo quidquam possidet proprium, nemo cuiquam onerosus est. Operantur manibus ea quibus et corpus pasci possit, et a Deo mens impediri non possit. Opus autem suum tradunt eis quos decanos vocant, Illi autem decani cum magna sollicitudine omnia disponentes, et praesto facientes quidquid illa vita propter imbecillitatem corporis postulat, rationem tamen etiam ipsi reddunt uni, quem patrem appellant. Hi vero patres non solum sanctissimi moribus, sed etiam divina doctrina excellentissimi, omnibus rebus excelsi, nulla superbia consulunt iis quos filios vocant, magna sua in jubendo auctoritate, magna illorum in obtemperando voluntate. Conveniunt autem diei tempore extremo de suis quisque habitaculis, dum adhuc jejuni sunt, ad audiendum illum patrem, et conveniunt ad singulos patres terna, ut minimum, hominum millia: nam etiam multo numerosiores sub
Abbreviated transcription (Latin):
gũ & suꝑuacaneũ puto. Nam hoc tã eoccellens fastigum
sc̃itatis. cui ñ sua sponte mirandũ & honorandũ uidetur.
oratione nr̃a uideri potest. Tantũ isti ad monendi suns
qui sesẽ in anit̃ iactant. in tantã ꝓcessisse tẽperantiã
& c̃tinentiã scissimoꝵ catholicȩ fidei ap̃ianoꝵ. ut re¬
stringenda ñ nullis & quasi adhumanos fines reuocan¬
dauideat᷑. Usq ad supra homines illoꝵ animos euasisse
ab his &iã quib id displic& iudicat᷑. Sed sihoc eccedit
nr̃am tolerantiã . quis ñ illos miret᷑ & p̃dic&. qui c̃temptis
atq desertis mundi huiꝰ illecebris. cõmunẽ uitã scissimã &¬
castissimã c̃gregati simul &atẽ agunt uiuentes in orationib
in lectionib: indisputationib: : Nulla suꝑbia tumidi nulla
ꝑuicacia turbulenti. nulla inuidia liuidi. sed modesti.
uerecundi. placati c̃cordissimã uitã & intentissimã indm̃

Expanded text:
gum et supervacaneum puto: nam hoc tam excellens fastigium gum et supervacaneum puto: nam hoc tam excellens fastigium sanctitatis, cui non sua sponte mirandum et honorandum videtur, oratione nostra videri qui potest? Tantum isti admonendi sunt, qui sese inaniter jactant, in tantum processisse temperantiam et continentiam sanctissimorum catholicae fidei christianorum, ut restringenda nonnullis, et quasi ad humanos fines revocanda videatur: usque adeo supra homines illorum animos evasisse, ab iis etiam quibus id displicet, judicatur. 67. Sed si hoc excedit nostram tolerantiam, quis non illos miretur et praedicet, qui contemptis atque desertis mundi hujus illecebris, in communem vitam castissimam sanctissimamque congregati, simul aetatem agunt, viventes in orationibus, in lectionibus, in disputationibus; nulla superbia tumidi, nulla pervicacia turbulenti, nulla invidentia lividi: sed modesti, verecundi, pacati, concordissimam vitam et intentissimam in Deum,
Abbreviated transcription (Latin):
sed &iã capenda uisa ẽ. mores & c̃tinentiã singulart̃
ne uos impudent̃ iactare apud animos imperitoꝵ quasi
difficillima rerũ abstinentia siꝗd in uob pudoris ẽ au¬
deatis. Nec eadicã quȩ uos ignoratis. sed q̃ nob occul
oriente maxime atq: egypto: qđ uos nullo modo potest
latere . Nihil de his dicã quos paulo ante cõmemoraui.
qui secretissimi penitꝰ ab om̃i hominis c̃spectu pane solo
qđ eis ꝑ digesta int̃ualla tempoꝵ affert᷑. & aqua c̃tenti.
desertissimas t̾ras incolunt. ꝑfruentes colloquio dĩ. cui
puris m̃tib: in heser̃. & eiꝰ pulchritudinis c̃templatio¬
ne beatissimi quȩ nisi scõꝵ intellectu ꝑcipi ñ potest
nihil inquã de his loquar. Uident᷑ enĩ ñ nullis res hu¬
manas plusꝗ oport& deseruisse . ñ intellegentib: quan¬
tũ nob eoꝵ animꝰ in orationib: ꝓsit. & uita ad exem¬
plũ. quoꝵ corpora uidere ñ sinim᷑. Sedhinc disputare lon¬

Expanded text:
sed etiam capessenda visa est, mores et continentiam singularem; sed etiam capessenda visa est, mores et continentiam singularem; ne vos impudenter jactare apud animos imperitorum, quasi difficillima rerum abstinentia, si quid in vobis pudoris est, audeatis. Nec ea dicam quae vos ignoratis, sed quae nobis occultOriente maxime atque Aegypto, quod vos nullo modo potest latere? 66. Nihil de iis dicam quos paulo ante commemoravi, qui secretissimi penitus ab omni hominum conspectu, pane solo, qui eis per certa intervalla temporum affertur, et aqua contenti, desertissimas terras incolunt; perfruentes colloquio Dei, cui puris mentibus inhaeserunt, et ejus pulchritudinis contemplatione beatissimi, quae nisi sanctorum intellectu percipi non potest. Nihil, inquam, de his loquar: videntur enim nonnullis res humanas plus quam oporteret deseruisse, non intelligentibus quantum nobis eorum animus in orationibus prosit, et vita ad exemplum, quorum corpora videre non sinimur. Sed hinc disputare lon
Abbreviated transcription (Latin):
lerent. nusꝗ ꝓfecto dm̃. nisi apud te atq intuo gremio
minime suꝑbi & bene pacati uenerarent᷑. Merito a pud
te diuina p̃cepta late diffuseq seruant᷑. merito apud
te bene intelligit᷑. quã sit grauius cognitaꝙ in cog¬
nita lege peccare. Aculeus enĩ mortis peccatũ. uirtus
aut̃ peccatilex. quã grauius feriat & interimat c̃ temp¬
ti p̃cepti c̃scientiã trangressio. Merito apud te uisũ ẽ.
ꝗ sit sub lege operatio uana cũ libido animũ uastat. &
cohibet᷑ poenȩ m&u. ñ amore uirtutis obruit᷑. Merito
tã multi tibi hospitales. multi misericordes. multi offi¬
ciosi multi docti multi casti. multi scĩ. multi usq: ad eo
dĩ amoreflagrantes. ut eos in sũma c̃tinentia atq mun¬
di huiꝰ incredibili c̃temptu &iã solitddo delect&. Qđ ẽ¬
quȩso qđ uident. qui ñ possunt hominẽ ñ diligere. & tañ
sine homine uiuere lam enĩ accipite manichei ꝑfe

Expanded text:
lerent, nusquam profecto Deum nisi apud te atque in tuo gremio, lerent, nusquam profecto Deum nisi apud te atque in tuo gremio, minime superbi et bene pacati venerarentur. Merito apud te divina praecepta late diffuseque servantur. Merito apud te bene intelligitur, quam sit gravius cognita, quam incognita lege peccare. Aculeus enim mortis peccatum, virtus autem peccati lex , qua gravius feriat et interimat contempti praecepti conscientia. Merito apud te visum est, quam sit sub lege operatio vana, cum libido animum vastat, et cohibetur poenae metu, non amore virtutis obruitur. Merito tibi tam multi hospitales, multi officiosi, multi misericordes, multi docti, multi casti, multi sancti, multi usque adeo Dei amore flagrantes, ut eos in summa continentia atque mundi hujus incredibili contemptu etiam solitudo delectequod vident qui non possunt hominem non diligere, et tamen sine homine vivere. Jam enim accipite, Manichaei, p
Abbreviated transcription (Latin):
ammonitio qͥb cohortatio. quibus disciplina quibus
obiurgatio. qͥbus subpliciũ. sedulo doces. Ostendensquẽ¬
ad modũ & non omĩb: om̃a. & omib̵ caritas: & nulli de¬
beat᷑ in iuria . lã uero cũ hȩc humana dilectio. inherentẽ
uberib: tuis nutriuerit & roborauerit animũ sequendo dm̃
factus idoneus ubi maiestas eiꝰ extanta parte quanta
hominidũ terrȩ huiꝰ inhabitator ẽ sufficit. aperire se
cȩperit. tantus caritatis ardor innascit᷑. & tantũ diuini
amoris c̃surgit incendiũ ut exutis om̃ib: uiciis. & ho¬
mine purgato atq scificato satis appareat ꝗ diuine dic¬
Quȩ duȩ uoces unius dĩ induob testam̃tis signatȩ. sc̃ificatio¬
nẽ animȩ c̃cordi attestationẽ declarant. Ut fiat aliquan¬
do illud qđ in nouã scripturã de ueteri assumptũ ẽ. Ab¬
soita ẽ mors inuictoria Ubi ẽ mors aculeus tuus: Ubi ẽ
mors c̃tentio tua : Qđ unũ heretici intellegere siua¬

Expanded text:
admonitio, quibus cohortatio, quibus disciplina, quibus admonitio, quibus cohortatio, quibus disciplina, quibus objurgatio, quibus supplicium, sedulo doces; ostendens quemadmodum et non omnibus omnia, et omnibus charitas, et nulli debeatur injuria. 64. Jam vero cum haec humana dilectio inhaerentem uberibus suis nutrierit et roborauerit animum, sequendo deo factus est idoneus; ubi eius maiestas ex tanta parte, quanta animi, dum terrae huius inhabitator est, sufficit, aperire se coeperit, tantus caritatis ardor innascitur et tantum diuini amoris consurgit incendium, ut exustis omnibus uitiis in homine sanctificato atque purgato satis appareat, quam diuine dicQuae duae voces unius Dei in duobus Testamentis signatae, sanctificationem animae concordi attestatione declarant, ut fiat aliquando illud quod item in Novam Scripturam de Veteri assumptum est, Absorpta est mors in victoriam. Ubi est, mors, aculeus tuus? ubi est, mors, contentio tua ? Quod unum isti haeretici intelligere si va
Abbreviated transcription (Latin):
ri amoris legib: p̃ficis. Tu parentib: filios libera quadã
seruitute subiungis. parentes filiis piadominatione p̃ponis
Tu fr̃ib fratres religionis uinculo firmiore atq: artiore.
quã sanguinis nectis: Tuomnẽ generis ꝓpinquitatẽ. & af¬
finitatis nec essitudine seruatis naturȩ uoluntatisq nexib
mutua caritate c̃stringis. Tu dominis seruos. ñ tamc̃diti¬
onis necessitate . quã officii delectatione doces adherere.
Tu dominosseruis. summidĩ cõmunis domini c̃sideratione
placabiles & ad c̃sulendũ quã coercendũ ꝓpensiore ᷤᷤ facis
Tuciues ciuib gentib gentes. & ꝓrsus homines primoꝵ
parentũ recordatione. ñ societate tantũ. sed quadã &iã
fraternitate c̃iungis. Doces reges ꝓspicere populis. mones
populos se subdere regib:. Quibus honor debeat᷑. quibus
affectus. quib reuerentia. quib: timor. quib: consolatio qͥb

Expanded text:
ri amoris legibus praeficis. Tu parentibus filios libera quadam ri amoris legibus praeficis. Tu parentibus filios libera quadam servitute subjungis, parentes filiis pia dominatione praeponis. Tu fratribus fratres religionis vinculo firmiore atque arctiore quam sanguinis nectis. Tu omnem generis propinquitatem et affinitatis necessitudinem, servatis naturae voluntatisque nexibus, mutua charitate constringis. Tu dominis servos, non tam conditionis necessitate, quam officii delectatione doces adhaerere. Tu dominos servis, summi Dei communis Domini consideratione placabiles, et ad consulendum quam coercendum propensiores facis. Tu cives civibus, gentes gentibus, et prorsus homines primorum parentum recordatione, non societate tantum, sed quadam etiam fraternitate conjungis. Doces reges prospicere populis; mones populos se subdere regibus. Quibus honor debeatur, quibus affectus, quibus reverentia, quibus timor, quibus consolatio, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
rissime atq: castissime colendũ p̃dicas. nullã nobis adoran¬
dã creaturã inducens. cui seruire iubeamur. Et ab illa
incorrupta & in uio labili &ernitate. cui soli homo subi¬
ciendus ẽ. cui solqͥ rationalis anima coherendo ñ misera ẽ.
excludens om̃e qđ factũ ẽ. qđ ob noxiũ cõmutationi. qđ sub¬
ditũ tempori: Neq: confundens qđ &ernitas. qđ ueritas. qđ
deniq: pax ipsa distinguit. neq rursũ separans qđ maiestas
una c̃iungit. Sed &iã ꝓximi dilectionẽ atq caritatẽ
ita cõplecteris. ut uarioꝵ morboꝵ quib: ꝓ peccatis suis anims
ȩgrotant om̃is apud te medicina p̃polleat. Tu puerilit̃
pueros. fortit̃ iuuenes. quiete senes. ꝓ ut cuiꝰq ñ corporis
tantũ sed & animi &as . ẽ. exxerces & doces. Iu feminas uiriss
ñ ad implendã libidinẽ. sed ad ꝓpagandã ꝓlem. & ad rei
familiaris societatẽ. castã fidei obȩdientia subicis Tu
uiros c̃iugib: ñ ad illudendũ imbecilliorẽ sexũ. since¬

Expanded text:
rissime atque castissime co endum praedicas; nullam nobis aderandam creaturam inducens, cui servire jubeamur; et ab illa incorrupta et inviolabili aeternitate, cui soli homo subjiciendus est, cui soli rationalis anima cohaerendo non misera est, excludens omne quod factum est, quod obnoxium commutationi, quod subditum tempori; neque confundens quod aeternitas, quod veritas, quod denique pax ipsa distinguit, nec rursum separans quod majestas una conjungit: sed etiam proximi dilectionem atque charitatem ita complecteris, ut variorum morborum, quibus pro peccatis suis animae aegrotant, omnis apud te medicina praepolleat. 63. Tu pueriliter pueros, fortiter juvenes, quiete senes, prout cujusque non corporis tantum, sed et animi aetas est, exerces ac doces. Tu feminas viris suis, non ad explendam libidinem, sed ad propagandam prolem, et ad rei familiaris societatem, casta et fideli obedientia subjicis. Tu viros conjugibus, non ad illudendum imbecilliorem sexum, sed since
Abbreviated transcription (Latin):
exprimis simulituditẽ corporis. qđ ꝓfecto mortale est
Quomodo ergosũ similis dõ. cũ in mortalia nulla
poss̃ facere ut ille:M. Quomodo nec imago
corporistui potest hoc ualere qđd tuũ corpus ual&.
sic anima non mirandũ est si potentiã tantã nohab&
.IN. Quomodo queris quantasit: non enĩ intellego utrũeiꝰ
quasi spatiũ latitudinis. ł longitu dinis. ł roboris.

Expanded text:
exprimis similitudinem corporis, quod profecto mortale est. E. exprimis similitudinem corporis, quod profecto mortale est. E. Quomodo ergo sum similis Deo, cum immortalia nulla possum facere ut ille? A. Quomodo nec imago corporis tui potest hoc valere quod tuum corpus valet; sic anima non mirandum est si potentiam tantam non hab. A. Quomodo quaeris quanta sit? Non enim intelligo utrum ejus quasi spatium latitudinis vel longitudinis, vel roboris
Abbreviated transcription (Latin):
mecũ sedulo retractabo. & siꝗd me mouerit. post reqͥrã:
Vnde quȩso exxplices qualissit. M. Uidet᷑ mͥ ẽẽ similis dõ.
De anima enĩ nisi fallor requiris humana. D. Id ipsũ est qđ abste
expli cari uellẽ quẽ ad modũ sit anima dõsimilis. cũ dm̃
anullo factũ e̾e eẽ damus. animã uero ab ipso dõ factã supͣ
dixe tis. M. Quid tu difficile putas dõ fuise ut aliꝗd
sibi simile faceret : cũ hoc intanta uarietate imaginũ.
etiã nobis uideas esse concessũ : D. Sed nos uidemur
mortalia facere. ds̃ aut̃ in mortalẽ animã fecit. ut
opinor nisi forte tibi aliter uidetur. M. Ergo tu uellis
talia fieri ab ominibus. qualia ds̃ facit D. Non equidẽ
hoc dixerĩ. sed quẽ ad modũ ipse in mortalis. in mortale
quiddã fecit adsimilitudinẽ suã. sic & nos in mortales
adõ facti. ad simi litudinẽ nram qđ facimus in mortale
esse deber&. M. Recte dictres si ad eius imagͥiiẽ pingeres
tabulã qđ inte in mortale esse credis. Nunt uero in ca

Expanded text:
mecum sedulo retractabo, et si quid me moverit, post requiram. Unde quaeso, explices qualis sit. A. Videtur mihi esse similis Deo. De anima enim, nisi fallor, requiris humana. E. Idipsum est quod abs te explicari vellem, quemadmodum sit anima similis Deo; cum Deum a nullo factum esse credamus, animam vero ab ipso Deo factam supra dixeris. A. Quid? tu difficile putas Deo fuisse, ut aliquid sibi simile faceret, cum hoc in tanta varietate imaginum etiam videas nobis esse concessum? E. Sed nos videmur mortalia facere, Deus autem immortalem animam fecit, ut opinor, nisi forte tibi aliter videtur. A. Ergo tu velles talia fieri ab hominibus, qualia Deus fecit? E. Non equidem hoc dixerim. Sed quemadmodum ipse immortalis immortale quiddam fecit ad similitudinem suam; sic et nos immortales a Deo facti, ad similitudinem nostram quod facimus, immortale esse deberet. A. Recte diceres, si ad ejus imaginem pingeres tabulam, quod in te immortale esse credis: nunc vero in ea
Abbreviated transcription (Latin):
nihilminꝰ nibil ãplius ẽtinet quã id qđ sus ceptũsest
explicandũ. Alit̃ om̃ino uiciosa ẽ. Utrũ aut̃ hui¬
modi uitiis careat. conuersione explorat᷑. Qđ ihisex¬
emplis tibi fi& aꝑtius. Si enĩ merogares ꝗd eẽc haxio
& eũ hoc modo diffini rẽ. homo ẽ animal mortale non
continuo qr uerũ dictũ est & iã diffinitionẽ ꝓbare
deberes sed suꝑ posita ei particula. iđ om̃is conuerte¬
re illã & intueri utrũ & iã conuersa uera esset. hoc
est utrũ quẽ ad modũ uerũ ẽ. omĩs homo animal
mortale ẽ. Ita eet uerũ om̃e animal mortale
homo ẽ: quo alit̃ inuento imꝓbare diffinitionẽ¬

Expanded text:
nihil minus, nihil amplius continet, quam id quod susceptum est nihil minus, nihil amplius continet, quam id quod susceptum est explicandum; aliter omnino vitiosa est. Utrum autem hujusmodi vitiis careat, conversione exploratur: quod his exemplis tibi fiet apertius. Si enim me rogares quid esset homo, et eum hoc modo definirem, Homo est animal mortale; non continuo quia verum dictum est, etiam definitionem probare deberes, sed superposita ei particula, id est, omnis, convertere illam et intueri, utrum etiam conversa vera esset: hoc est, utrum quemadmodum verum est, omnis homo animal mortale est; ita esset verum, omne animal mortale homo e
Abbreviated transcription (Latin):
uiciosã eẽ negare ñ possũ. M. lacile ẽ istã corri¬
gere qđ uolo tu audeas. facias enĩ mihi credere
si bene in tellexisti ubi peccet. D. Num alibi. quã
ubi ale ena cõ p̃hendit. M. Quotan dem modo
D. Quia qđ senescit corpꝰquã uis in iuuene ñ potest
Nã nec uideome modo senes cere eq id auditu.
Aut ol factu. autgustu. aut tactu sentio . M.
Vnde ergo istud nosti . D. Ratione id colligo.
m. Quib argum̃tis ratiotua nititur. D. Iđ alios
uideosenes qui ut ego nunc sũ uiuenes erant
M. Non ne sensus ẽ. quo eos ui de ᷤᷤ unus dequinq
D. Quis negat. sed ex eo qđ illos uideo me quoq
cũ id ñ uideã coniecto senescere . M. uid uerborũ gͥ
illi definitioni quo ꝑficiat᷑ addendũ putas. cũ sensus
non sit nisin lateat animã corporis passio nec tam̃ ita
ut eã ꝑalia passionẽ aut ꝑ aliud qđ libet intellegat.
totus assis. Ualebit enĩ hoc ad plura qđ dicã. Diffinio

Expanded text:
vitiosam esse negare non possum. A. Facile est istam corrivitiosam esse negare non possum. A. Facile est istam corrigere, quod volo tu audeas: facies enim, mihi crede, si bene intellexisti ubi peccet. E. Num alibi quam ubi aliena comprehendit? A. Quo tandem modo? E. Quia quod senescit corpus, quamvis in juvene, non potest nam nec video me modo senescere, neque id auditu, aut olfactu, aut gustatu, aut tactu sentio. A. Unde ergo illud nosti? E. Ratione id colligo. A. Quibus argumentis ratio tua nititur? E. Quod alios video senes, qui ut ego nunc sum, juvenes erant. A. Nonne sensus est, quo eos vides, unus de quinque? E. Quis negat? Sed ex eo quod illos video, me quoque cum id non videam, conjecto senescere. A. Quid verborum ergo illi definitioni, quo perficiatur addendum putas; cum sensus non sit, nisi non lateat animam corporis passio, nec tamen ita ut eam per aliam passionem, aut per aliud quodlibet intelligat? totus adsis; valebit enim hoc ad plura quod dicam. Definitio
Abbreviated transcription (Latin):
N igit᷑ cã latet quiddã qđ patit᷑ corpꝰ. nec tam̃ sensus iste
appellaripotest. Uidendo enĩ maiora. eaquȩ aliquan¬
dominora uideramꝰ et udendo senes cos quos uiuene
acpueros fuisse comstat. coniectamꝰ aliquã talẽ muta¬
tionẽ corpora nra etiã nunc dũ loquimͣ pati neq
inco fallimꝰ ut opinor. Nã ꝓdiuius ẽ ut mẽ fallidicã qđ
uideo quã qđ intelleggo capillos meos ñuno cresẽtre cor pꝰq
ꝑͥmam̃ tamutari Qđ simutatio ista passio corporis c̃
qđ nemo negat. nec nunc sentit᷑ a nobnet tam̃ animã
laceat qr nos ñlatet patit᷑ ut dixi corpꝰ qđ ñ latat
anima nec sensusuam̃. Quare illa definitio quȩ nahil
qđ sensus ñ eẽt debebat includere. cũ hoc inclusit
certe uiciosa ẽ D. Nihilmͥ restare uideo quã
ut tepetã ut aut definias alit̃. aut haNlo recur s¬
tes sipotes. Nã eã ista ratione quã uehem̃ ter ꝓbo

Expanded text:
Non igitur eam latet quiddam quod patitur corpus, nec tamen sensus iste Non igitur eam latet quiddam quod patitur corpus, nec tamen sensus iste appellari potest. Videndo enim majora ea quae aliquando minora videramus, et videndo senes eos quos juvenes ac pueros fuisse constat; conjectamus aliquam talem mutationem nostra corpora, etiam nunc dum loquimur, pati. Neque in eo fallimur, ut opinor: nam proclivius est, ut me falli dicam quod video, quam quod intelligo capillos meos nunc crescere, corpusve per momenta mutari. Quod si mutatio ista, passio corporis est, quod nemo negat, nec nunc sentitur a nobis, nec tamen animam latet, quia nos non latet; patitur, ut dixi, corpus quod non latet animam, nec sensus est tamen. Quare illa definitio, quae nihil quod sensus non esset, debebat includere, cum hoc inclusit, certe vitiosa est. E. Nihil mihi restare video, quam ut te petam, ut aut definias aliter, aut hanc recures, si potes: nam eam ista ratione quam vehementer probo,
Abbreviated transcription (Latin):
uiso. & cũ n latere ñ uocet᷑ sensus. qr exigne corpꝰ¬
nihil ẽ passũ uocat᷑ tam̃ cognitio ꝑsensũ. qr expassio¬
ne corporis quã uis alia iđ exalterius reiuisione con¬
iectatũ ẽ atq cõꝑtũ . D. Intellego & optime uideo
istur congruere. ac fauere illi diffinitioni tuȩ quã
ut meã mͥ defendendã de disti. Nã ita memini ẽẽ
abste sensũ definitũ cũ animã ñ latet qđ patitur corpꝰ
Itaq illud qđ fumꝰ uidet᷑ sensũ uocamꝰ. Passi sunt enĩ
eũ oculi uidendo qͥ sunt corporis partes & corpora. Igne
aut̃ ex quo nihil cor pꝰ est passũ quãuis cognitus fuerat
sensũ ñ uocamꝰ .M. Memoriã qͥdẽ tuã ꝓbo & sequace̾
intellegentiã. Uerũ munitio illa diffinionis ẜ labesct
D. Curqueso. M. Quia ñ negas ut opinor ñ ni hil pati
corpus cũ crescimꝰ ł senescimꝰ. neq id nos ullo sensusen¬
tire manifestũ : Nec idtam̃ animã latet

Expanded text:
viso. Et cum hoc non latere non vocviso. Et cum hoc non latere non vocnihil est passum; vocatur tamen cognitio per sensum, quia ex passione corporis quamvis alia, id est ex alterius rei visione, conjectatum est atque compertum. E. Intelligo, et optime video istud congruere ac favere illi definitioni tuae, quam ut meam mihi defendendam dedisti: nam ita memini esse abs te sensum definitum, cum animam non latet quod patitur corpus. Itaque illud quod fumus videtur, sensum vocamus; passi sunt enim eum oculi videndo, qui sunt corporis partes et corpora: ignem autem, ex quo nihil corpus est passum, quamvis cognitus fuerit, sensum non vocamus. 46. A. Memoriam quidem tuam probo et sequacem intelligentiam; verum munitio illa definitionis labascit. E. Cur quaeso? A. Quia non negas, ut opinor, nonnihil pati corpus cum crescimus vel senescimus: neque id nos ullo sensu sentire manifestum est; nec id tamen animam latet.
Abbreviated transcription (Latin):
ubi sunt. Ibi gͦ patiun t᷑ ubi ñ sunt O Mirũ est quã uera
D& hoc credo . M. Cur ergo plerũq fumũ solũ uiden doignẽ
sub terlatere cognoscimꝰ quẽ ñ uidemꝰ . D. Uerũ dicis etiã
m̃puto nos uidere quic qͥđ ꝑuisũ cognoscimꝰ. Possumꝰ enĩ¬
at tigerit. M. Quid illud qđ ꝑuisũ sentimꝰ. possum¬
ne ñ uidere . D. Nullo modo M. Aliud ẽ ergosenti¬
re. aliud cogaoscere. D. Om̃i no aliud. Nã sentimꝰ
fumũ quẽ uidemꝰ et ex eo igne quẽ ñ uidemꝰ subeẽ
cognoscimꝰ. M. Bene intellegis sed ui descerte cũ
tire patieẽ iã supͣ consensimꝰ .D. Teneo & assentior
M. Cũ gͦ ꝑ passionẽ corporis ñ latet aliqiđ animã ñ con¬
tinuo sens uocat᷑ unꝰ de uͦ. memoratis. sed cũ ipsa passio
ñ latet. Nãq ignis ille. ñ uisus. nec auditꝰ. nec olfactꝰ
necgustꝰ. nec tattꝰa nob̾. Ntam̃ latet animã fumo

Expanded text:
ubi sunt: ibi igitur patiuntur, ubi non sunt. E. Mirum est quam ista ubi sunt: ibi igitur patiuntur, ubi non sunt. E. Mirum est quam ista hoc credo. A. Cur ergo plerumque fumum solum videndo, ignem subter latere cognoscimus, quem non videmus? E. Verum dicis: et jam non puto nos videre quidquid per visum cognoscimus: possumattigerit. A. Quid? illud quod per visum sentimus, possumusne non videre? E. Nullo modo. A. Aliud est ergo sentire, aliud cognoscere. E. Omnino aliud: nam sentimus fumum, quem videmus; et ex eo ignem, quem non videmus, subesse cognoscimus. A. Bene intelligis. Sed vides certe cum tire, pati esse, jam supra consensimus. E. Teneo et assentior. A. Cum ergo per passionem corporis non latet aliquid animam, non continuo sensus vocatur unus de quinque memoratis; sed cum ipsa passio non latet: namque ille ignis non visus, nec auditus, nec olfactus, nec gustatus, nec tactus a nobis, non tamen latet animam, fumo
Abbreviated transcription (Latin):
tui uident ubi ñ sunt. Antibi alit̃ uidet᷑ bltasa¬
ne ẽ ut dicis. Nã & illud nunc anĩ ad uertitđ si
ibi uiderent oculi ubi sunt. etiã seipsos uiderens.
M. Rectius diceres ñ etiã seipsos sed tantũ modo seipsos
uiderent. Nã si ubi suas iđ quẽ locũ tenent. solite¬
nent. Nec nasusibiẽ ubi illi nec quicqͥđ illisuicinũ :
Alio quin &iã tu ibi eẽs ubi egosũ. qr iuxta inuicẽsumꝰ.
Quȩ cũ ita sint. sitantũ ibi uiderent oculiubi sunt.
nihil ãplius quã seipsos uiderent Cũ aut̃ senon
uident ñ modo cogim᷑ consentire posse il los uidere
ubi ñ sunt. sed etiã omino ñ posse nisi ubi ñ sunt
D. Nihilẽ qđ hĩc dubitare mefaciat. M. Ergo ñdu¬
bitas ibi eos pati ubi ñ sunt. Nã ubi uident ibi senti¬
unt Ipsũ enĩ uidere sentire ẽ. Sentire aut̃. pati.
Quare ubi sentiunt ibi patiunt᷑. Alibi aut̃ uident quã

Expanded text:
tui vident, ubi non sunt. An tibi aliter videtur? E. Ita satui vident, ubi non sunt. An tibi aliter videtur? E. Ita sane est ut dicis: nam et illud nunc animadverti, quod si ibi viderent oculi ubi sunt, etiam seipsos viderent. A. Rectius diceres non, Etiam seipsos; sed, Tantummodo seipsos viderent. Nam ubi sunt, id est quem locum tenent, soli tenent; nec nasus est ibi ubi illi, nec quidquid illis vicinum est: alioquin etiam tu ibi esses ubi ego sum; quia juxta invicem sumus. Quae cum ita sint, si tantum ibi viderent oculi ubi sunt, nihil amplius quam seipsos viderent. Cum autem se non vident, non modo cogimur consentire, posse illos videre, ubi non sunt; sed etiam omnino non posse, nisi ubi non sunt. E. Nihil est quod hinc dubitare me faciat. A. Ergo non dubitas ibi eos pati, ubi non sunt. Nam ubi vident, ibi sentiunt: ipsum enim videre, sentire est; sentire autem, pati: quare ubi sentiunt, ibi patiuntur. Alibi autem vident quam
Abbreviated transcription (Latin):
id qđ uidet. ñ unde erũpit ut uideat . M̃. Non gͦ tuͣdes
cũ me uides . D. Quis hoc insanus dixerit. Omĩ no
ego uideo. sed emisso ꝑ oculos uigu uideo. M. At si tu
uides tusentis. situ sentis tupateris. Nec potes ibi pati
ali qͥđ ubi ñ es Ibi aut̃ meuides ubi egosũ. Ibigͥͣ
pateris ubiegosũ. At si ubisũ tu ibi ñ es quo pacto
audeas dicere uiderime abste prorsus ignoro
DUi suinquã porrecto in eũ locũ in quo es uideo te
ubi es. At me ubi ñ ee c̃fiteor sed quẽ ad modũ siuira
tetangerẽ. ego utiq tetangerẽ idq. sentirẽ. Neq¬
ibi tam̃ ego eem ubi te tan gerẽ. Ita qđ dico uisume
uidere quã uis ego ibiñ sĩ. ñ exeo cogor fateri. ñ me
ẽẽ qͥuideã. M. Ni hil ego temere concessisti. Nãa
oculi tui hocmͦ defendi possunt. quoꝵ ẽ quasi uirga
uisus ut dicis. neq illa.ẽ. absurda conclusio qđ oculi

Expanded text:
id quod videt, non unde erumpit ut videat. Non ergo tu vides, id quod videt, non unde erumpit ut videat. Non ergo tu vides, cum me vides? E. Quis hoc insanus dixerit? omnino ego video, sed emisso visu per oculos video. A. At si tu vides, tu sentis; si tu sentis, tu pateris; nec potes ibi pati aliquid, ubi non es: ibi autem me vides, ubi ego sum; ibi igitur pateris, ubi ego sum. At si ubi ego sum, tu ibi non es; quo pacto audeas dicere videri me abs te, prorsus ignoro. E. Visu, inquam, porrecto in eum locum in quo es, video te ubi es: at me ibi non esse confiteor. Sed quemadmodum si virga te tangerem, ego utique tangerem, idque sentirem; neque tamen ego ibi essem, ubi te tangerem: ita quod dico visu me videre, quamvis ego ibi non sim, non ex eo cogor fateri non me esse qui videam. 44. A. Nihil ergo temere concessisti: nam et oculi tui hoc modo defendi possunt, quorum est quasi virga visus, ut dicis; neque illa est absurda conclusio, quod ibi oculi
Abbreviated transcription (Latin):
Sentiunt aũ corpus meũ oculi tui. & si sentiunt utiq. pati¬
untur. nec possunt ibi pati ubi id qđ patiunt᷑ non .ẽ. Nec
tam̃ ibi sunt illi ubi corpus meũ. ẽ ibi igitur patiuntur
ubi non sunt. D. Ego quidẽ illa oma concessi. quȩ non con¬
cedere ab surdũ uidebã. Sed hoc ultimũ qđ ex his confectũ
ẽ. ita . ẽ. ab surdius. ut illorũ potius aliquid temere me
dedisse quã hoc uerũ. eẽ. sentio. Nam oculos meos ibi
sentire ubi non sunt ne in somnis quidẽ dicere auderem.
M. Uide igitur ubi obdormieris. Quid enĩ tibi tandẽ elaberetur
incautuis setut paulo ante uigilares. D. Enĩuero id ipsum
dedisse peniteat. nisi forte illud qđ oculi nr̃i sentiunt cũ ui¬
demus. Uisus nãq ipse forsitan sentit. Immo itax ẽ. Is enim
seforas porrigit & ꝑ oculos emi cat longius qua quauersũ potest
lustrare qđ cernimꝰ. Unde sit ut ibi pocius uideat ubiẽ

Expanded text:
Sentiunt autem corpus meum oculi tui; et si sentiunt, utique patiSentiunt autem corpus meum oculi tui; et si sentiunt, utique patiuntur; nec possunt ibi pati, ubi id quod patiuntur, non est; nec tamen ibi sunt illi, ubi corpus meum est: igitur ibi patiuntur ubi non sunt. E. Ego quidem illa omnia concessi, quae non concedere absurdum videbam: sed hoc ultimum quod ex his confectum est, ita est absurdius, ut illorum potius aliquid temere me dedisse, quam hoc verum esse consentiam: nam oculos meos ibi sentire ubi non sunt, ne in somnis quidem dicere auderem. A. Vide igitur ubi obdormieris: quid enim tibi tandem elaberetur incautius, si ut paulo ante vigilares? E. Enimvero idipsum dedisse poeniteat, nisi forte illud, quod oculi nostri sentiunt cum videmus: visus namque ipse forsitan sentit. A. Imo ita est: is enim se foras porrigit, et per oculos emicat longius quaquaversum potest lustrare quod cernimus. Unde fit ut ibi potius videat, ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
Acsagacissime. gaudeo qđ facile deciperis. Sed nunc atten¬
de qm̃ constitit int̾nos non om̃e qđ oculi sentiunt. neq
omẽ qđ uidendo sentitur uideri. putasne hoc saltĩ uerũ
eẽ. om̃e qđ uidetur sentiri . D. Noc sane nisi concessero quomͦ
sensus poterit uocari qđ uidemus. M. Quid om̃e qđ sentimꝰ
nonne & patimur : H. lta ẽ . M. Igitursi omẽ qđ uidemus
sentimus. & omẽ qđ sentimus patimur. patim᷑ omẽ qđ uidemus.
D. Nihil resisto . M. Pateris trgo me ac uicissim ego te. cum nos¬
inuicẽ uidemus. D. Sic existimo. & ad hoc meratio instanter
cogit. M. Accipe caetera. Nam credo absurdissimum &
stultissimũ uideri tibi si quis affirmet ibi te pati aliqđ
corpus ubi ñ .ẽ. ipsũ corpus qđ pateris. D. Uidetur absurdũ
& ita cẽ. opinor ut dicis. M. Quid illud. nonne manifestũ . ẽ.
alio loco . eẽ. meũ corpus. alio tuũ. D. Manifestũ. M.

Expanded text:
ac sagacissime; gaudeo quod difficile deciperis. Sed nunc attenac sagacissime; gaudeo quod difficile deciperis. Sed nunc attende: quoniam constitit inter nos, non omne quod oculi sentiunt, neque omne quod videndo sentitur, videri; putasne hoc saltem verum esse, omne quod videtur sentiri? E. Hoc sane nisi concessero, quomodo sensus poterit vocari quod videmus? A. Quid? omne quod sentimus, nonne et patimur? E. Ita est. A. Igitur si omne quod videmus, sentimus, et omne quod sentimus, patimur; patimur omne quod videmus. E. Nihil resisto. A. Pateris ergo me, ac vicissim te ego, cum invicem nos videmus. E. Sic existimo, et ad hoc me ratio instanter cogit. 43. A. Accipe caetera: nam credo absurdissimum et stultissimum videri tibi, si quis affirmet ibi te pati aliquod corpus, ubi non est ipsum corpus quod pateris. E. Videtur absurdum, et ita esse opinor, ut dicis. A. Quid illud? nonne manifestum est alio loco esse meum corpus, alio tuum? E. Manifestum est. A.
Abbreviated transcription (Latin):
tuos oculos aliquid pati nisi etiã qͥd patiantur ostenderis.
Quid tandẽ nisi ipsũ uisũ : nã uident. Si enĩ me rogares
qͥd pateret᷑ egrotans. egritu dinẽ responderẽ. Quid cupiens.
cupiditatẽ. Quid metuens: metũ: quid gaudens : gaudĩ
Curergo roganti qͥd uidens patiat᷑. non recte uisũ ipsum res¬
pondeam: M. Sed enĩ gaudens gaudiũ sentit. An negabis
Immo assentior D. Hoc & deccteris ꝑturbationib dixeria
s ic habeo. M. Quicqͥd aut̃ oculi sentiunt. hoc uident
D. Nullomͦ istuc dederim. Quis enĩ dolorẽ uideat quẽ tam̃
sepe oculi sentiunt : M. Apparet te de oculis agere.
bene uigilas. Itaq uide utrũ ut gaudens gaudendo gaudiũ
sentit. ita & iã uidens uidendo sentiat uisum. D. An
Aliter potest. Quicqͥd aut̃ uidens uidendo sentit. id
etiã uideat necesse. ẽ. Non . ẽ. necesse. Quid sicnĩ amorẽ
uidendo sentiat. nũ & amorẽ uidet : M. Cautissime

Expanded text:
tuos oculos aliquid pati, nisi etiam quid patiantur ostenderis. tuos oculos aliquid pati, nisi etiam quid patiantur ostenderis. E. Quid tandem, nisi ipsum visum? nam vident. Si enim me rogares quid pateretur aegrotans, aegritudinem responderem; quid cupiens, cupiditatem; quid metuens, metum; quid gaudens, gaudium. Cur ergo roganti quid videns patiatur, non recte ipsum visum respondeam? A. Sed enim gaudens gaudium sentit. An negabis? E. Imo assentior. A. Hoc et de caeteris perturbationibus dixerim. E. Sic habeo. A. Quidquid autem oculi sentiunt, hoc vident. E. Nullo modo istud dederim: quis enim dolorem videat, quem tamen saepe oculi sentiunt? A. Apparet te de oculis agere: bene vigilas. Itaque vide, utrum ut gaudens gaudendo gaudium sentit, ita etiam videns videndo sentiat visum. E. An aliter potest? A. Quidquid autem videns videndo sentit, id etiam videat necesse est. E. Non est necesse: quid enim? si amorem videndo sentiat, num et amorem videt? A. Cautissime
Abbreviated transcription (Latin):
Satis .ẽ. certe potes meã diffinitionẽ. uł referre uł ꝓbare.
D. Hoc mͦ tibi fortasse ñ deero quantũ ualeo. Non enĩ et hoc
Semꝑ .ẽ. facile. M. Ad tende ergo. Nã sensũ puto eẽ. non
latere animã qđ patitur corpus. D. Placet mͥ hȩc diffinitio
Ad esto ergo tamquã tuę huic. actuere illã dum a me
paulis ꝑ refellitur. D. Tuebor sane situ ad iuueris. Sin.
minime. Iã mihi displic&. Non enĩ frustra tibi uisa .ẽ. refel¬
lenda .M. Noli nimis ex auctoritate pendere p̃sertim mea quȩ
nulla ẽ. & qđ ait horatius sapere audẽ. ne ñ te ratio subiug&
priusquã metus¬
D. E go prorsis nihil metuo: quo quo res mͦ ꝓcesserint. Non em̃
errare mesines. Sed iam incipe siquid habes. ne differendo
potius quã aduersando defatiger. M. Dic igitur qͥd patiat᷑
corpus tuũ cum me uides . D. Patitur om̃ino aliquid. Nam
oculi mei. partes nisi fallor corporis mei sunt. Qui si nihil pa¬
terentur quomͦ te uiderem : M. At ñ .ẽ. satis ut ꝑ suadeas

Expanded text:
satis est, certe potes meam definitionem vel refellere vel probare. E. Hoc modo tibi fortasse non deero, quantum valeo: non enim et hoc semper est facile. A. Attende ergo: nam sensum puto esse, non latere animam quod patitur corpus. E. Placet mihi haec definitio. A. Adesto ergo huic tanquam tuae, ac tuere illam, dum a me paulisper refellitur. E. Tuebor sane, si tu adjuveris; sin minime, jam mihi displicet: non enim frustra tibi visa est refellenda. A. Noli nimis ex auctoritate pendere, praesertim mea quae nulla est; et quod ait Horatius, Sapere aude : ne non te ratio subjuget priusquam metusE. Ego prorsus nihil metuo, quoquo res modo processerit: non enim errare me sines. Sed jam incipe si quid habes, ne differendo potius quam adversando defatiger. 42. A. Dic igitur quid patiatur corpus tuum cum me vides? E. Patitur omnino aliquid: nam oculi mei partes, nisi fallor, corporis mei sunt; qui si nihil paterentur, quomodo te viderem? A. At non satis est, ut persuadeas