comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quam intextu libri est positum minꝰ¬
ue repperias: causȩ fecit ratio quam
premisi. Perpendens autem quod si u¬
triusq testamenti in unum uellem te¬
stimonia redacta colligere. uoluminis
normam excederet: et legentis deside¬
rium impediret: in tribus hoc uolu-¬
minibus dño ẽ cooꝑante hoc dispositũ:
ut duo ueteris. tercium noui dicta con¬
tineat. Quȩ beatitudinis ur̃ȩ non te¬
meritatis ausu. s amore ur̃i prouocatꝰ
studii quod in inquisitione duuni o¬
lim feruet eloquii. sciens maxime in
ur̃ȩ sit aiiditas mentis: ex multis uo¬
luminibus pauca componens studui
destinare : humili obsecrans prece
qua ualeo: ut dum uodis uel quisquis
legerit in hoc opere laboris mei cura pla¬
dignentur: quatinus hoc pondere cor-¬
ruptionis exuto. a meorum absolutus
inueniri merear uinculis peccatorum.

Expanded text:
quam in textu libri est positum minuquam in textu libri est positum minusve reperias, causae fecit ratio, quam praemisi. Perpendens autem, quod si utriusque Testamenti in unum vellem testimonia redacta colligere, et voluminis normam excederet, et legentis desiderium impediret; in tribus hoc voluminibus Domino est cooperante dispositum, ut duo veteris, tertium novi dicta contineat. Quae beatitudini vestrae, non temeritatis ausu, sed amore vestri provocatus studii quod in inquisitione divini olim fervet eloquii, sciens, maxime in vestrae sit aviditas mentis, ex multis voluminibus pauca componens, studui destinare: humili obsecrans prece qua valeo, ut dum vobis, vel quisquis legerit, in hoc opere laboris mei cura plae dignentur, quatenus hoc pondere corruptionis exuto, a meorum absolutus inveniri merear vinculis peccatorum.
Abbreviated transcription (Latin):
nosse commoneo: ut quia que¬
dam testimonia diuersis locis
sita reperiet. inq ubusdam sic̃
res exposcit typice. inquibusdã¬
quȩ predictis modis exposita com¬
pleri. ita et seorsum sequentia si¬
quidem inuttem translata com¬
posui. inquibũsdam uero locis quĩa
ita norma satis factionis poscebat. hoc
idem de eodem testimonio retexui.
quod dudum explanasse relegitur.
Alicubi autem quȩdam quȩ de eo mi¬
nus pridem dixerat. inter repertita
ardens uerba suppleuit. Quod ergo de
iam dictis testimoniis excerpens idem
testimonium ubi poposcit locus in¬
serendum aptaui: quia res non erat
qũȩ separatim poni utiliter potuissetͥ
dum ex precedentibus quȩ dicta iam¬
fuerant subsequentibusq penderent.
Si enim propter nouitatem paruȩ rei
rursum dicta ponerentur: facerent
etiam ꝓculdubio repetita fastidium.
Ne ergo expositionis unde hȩc excerp¬
ta sunt. recurrens ordinem plus in
quibusdam huius oꝑis locis aliquid.

Expanded text:
nosse commoneo, ut quia quaenosse commoneo, ut quia quaedam testimonia diversis locis sita reperi, et in quibusdam, sicut res expetit, typica, in quibusdaquae praedictis modis exposita comperi, ita et seorsum sequentia siquidem invicem translata composui, in quibusdam vero locis, quia ita satisfactionis norma poscebat, hoc idem de eodem testimonio retexui, quod dudum explanasse relegitur. Alicubi autem quaedam quae de eo minus pridem dixerat, inter repetita addens verba supplevi. Quod ego de jam dictis excerpens, eidem testimonio ubi poposcit locus, inserendum aptavi, quia res non erant, quae separatim poni utiliter possent, dum ex praecedentibus, quae dicta fuerant, subsequentibusque penderent. Si enim propter novitatem parvae rei, rursum dicta ponerentur, facerent etiam repetita fastidium procul dubio. Ut ergo expositionis, unde haec excerpta sint, recurrens ordinem, plus in quibusdam hujus operis locis aliquid,
Abbreviated transcription (Latin):
impossibilitatem pensans. in an¬
cipiti deprehensus sicut nauta
graui fluctuum ꝓcella turbatus:
adorationum eius portum pauers
fateor fidensq confugi: sciens im¬
possibile non fore. quod a tanto mͥ
presule ut res ad multorum edifi-¬
cationem ꝓfutura fieret iubere¬
tur. Moxq ho hoc imꝑantis ses¬
fragio ꝓuocatus assumens. quo
ualui studio ueteris ac noui testa¬
menti in unum testimonia con¬
gregata collegi: etiam non solũ
de beati iob expositione. s nec de
aliis eius opusculis quicquam
curaui sicut prius facere ceperã
neglectum relinquere. Quȩ dũ
disꝑsȩ. sicut quippe reꝑta fuerans
inscedis suis relata transcurrerẽ:
uisum michi est. licet eẽt laboris
immodici. ut unruseuiusq rei
testimonia iuxta quod in suis
exordine sunt sita codicibus. ꝑ li-¬
bros suos ordinando componerẽ.
quatinus studiosi lectoris deside.¬
rium ad elucidandam sibi qua
uellet obscuritatem. inuento li.¬
do prepediret. H oc autem lecto¬
rem huius oꝑis pre omnibus

Expanded text:
 in ancipiti deprehensus, sicut nauta gravi fluctuum procella turbatus, ad orationum ejus portum, pavens, fateor, fidensque confugi; sciens impossibile non fore, quod a tanto mihi praesule, ut res ad multorum aedificationem profutura lieret, juberetur. Moxque hoc imperantis suffragio provocatus assumens, quo valui studio, veteris ac novi Testamenti in unum testimonia congesta collegi. Et jam non solum de beati Job expositione, sed nec de aliis ejus opusculis quidquam curavi, sicut prius facere coeperam, neglectum relinquere. Quae dum disperse sicut quippe reperta fuerant, in schedis suis relata transcurrerem, visum mihi est, licet esset laboris immodici, ut uniuscujusque rei testimonia, juxta quod in suis ex ordine sunt sita codicibus, per libros suos ordinando componerem. Quatenus studiosi lectoris desiderium, ad dilucidandam sibi quam velit obscuritatem, invento lido praepediret. Hoc autem lectorem hujus operis prae omnibus
Abbreviated transcription (Latin):
niis ceperam sub quadam breuita¬
te decerpere: aliqua uero negli¬
gendo transire. Quod dum fieret.
sicut conscientia mea michi testis
est. me nolente. atq hoc cautius
prouidente ne aquoquam aliquo
modo noscereturͥ ꝑ quosdam ad
eiusdem apłici nr̃i poncificis no¬
ticiam usq ꝑuenit. Qui me uer¬
bis mox quibus beatitudo ur̃a

Expanded text:
evitate decerpere, aliqua vero negligendo transire. Quod dum fieret, sicut conscientia mea mihi testis est, me volente, atque hoc cautius providente, ne a quoquam aliquo modo nosceretur, per quosdam ad ejusdem apostolici notitiam pontificis nostri usque pervenit. Qui me verbis mox, quibu
Abbreviated transcription (Latin):
xop̃i ꝑ meritũ fuit. Iudas seuitiã ꝑsuasins
illiꝰ ignorauit. et tam̃ uiri crudelitatis eiꝰ
auaritia suadente succubuit. Symondi¬
uisꝰ longe ab antixp̃i temporib extitio:
et tam̃ enis sese suꝑbiȩ miracłoꝵ potentã
ꝑu̾se appetendo coniurcit. Sic miquũ or¬
pus suo capiti. sic menbris m̃bra uinguit᷑
cũ et cognitione se nesciunt. et tam̃ prau
sibi actione copulant᷑. Neq enĩ ꝑgamꝰ la¬
laam libros aut u̾ba cognonerat: et tañ
enis neqͥtiã sequẽs. uoce suꝑne increpanõi
audiebat. Habes illit tenentes doctunam
balaam. qͥ docebat balat mntere scandalũ
corã filiis israhel: etłe et fornicari. Hatyit
qͦ eccłam. ab iezabel noticia. ex tẽpora el
loca diuidebant. S qi eã par uitȩ reatꝰ
ꝑuersis insistere angło attestante qͥ ait. Habeo¬
nicars et manducare de idolot̾iis. Ecce qͥa re¬
pin potuert̃. qͥ ie rabel uitã repba actione se¬
cnti si: iez abel illic inuenta. memorat᷑: qr

Expanded text:
per meritum fuit. Judas saevitiam persecutionis illius ignoravit, et tamen viribus crudelitatis ejus avaritia suadente succubuit. Simon divisus longe ab Antichristi temporibus exstitit, et tamen ejus se superbiae miraculorum potentiam perverse appetendo conjunxit. Sic iniquum corpus suo capiti, sic membris membra junguntur, cum et cognitione se nesciunt, et tamen prava sibi actione copulantur. Neque enim Pergamus Balaam libros aut verba cognoverat, et tamen ejus nequitiam sequens voces supernae increpationis audiebat. Habes illic tenentes doctrinam Balaam, qui docebat Balach mittere scandalum coram filiis Israel, edere et fornique Ecclesiam ab Jezabel notitia et tempora et loca dividebant: sed quia eam per vitae reatus ribus perversis insistere, angelo attestante qnicari et manducare de idolothytis . Ecce quia reperiri potuerunt qui Jesabel vitam reproba actione secuti sunt, Jesabel illic inventa memoratur. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
deridebant eum. Quid ẽ. gͦ quod ante
pharisei domũ hydropicus curatur:
nisi quod per alteruis egritudinẽ cor¬
poris. in altero exprimitur egritudo
cordis: Hydropicus quippe quo am
eptus fuerit: ad appetencda alia am¬
plius an helat. Qui enu adipiscen¬
do plus appetit: huic sitis ex potu

Expanded text:
ditur. Impio quippe sitire est hujus mundi Pharisaei domum hydropicus curatur, nisi quod per alterius aegritudinem corporis in altero exprimitur aegritudo cordis? Hydropicus quippe quo ampeptus fuerit, ad appetenda alia amplius anhelat. Qui enim adipiscendo plus appetit huic sitis ex potu
Abbreviated transcription (Latin):
det quos nescit. Nam quibdam in
fine dicturus ẽ. Nescio uos unde sitis:
discedite a me om̃s oꝑariĩ in iquita¬
tis. Miro gͥ modo prauoꝵ uitã et intai¬
etur. et obliuiscitur: quod ꝑ distrie¬
tionem sententiȩ udicat: quantum
ad memoriam misericordiȩ ignorat.

Expanded text:
dit, quos nescit. Nam quibusdam in fine dicturus est: Nescio vos unde sitis; discedite a me omnes operarii iniquitatis . Miro igitur modo pravorum vitam et intuetur, et obliviscitur, quia quos per districtionem sententiae judicat, quantum est ad memoriam misericordiae ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
ciperentͥ et ulterius quod ex¬
pectarent mercedis suȩ premi¬
um non haberent. Nam et si
subtiliter ꝑpendatur. amore ui¬
te presentis mentite sunt: non
intentione mercedis. Parcendo
quippe conatȩ sunt infantum
uitam tegere: mentiendo suam.

Expanded text:
ciperent, et ulterius quod exciperent, et ulterius quod exspectarent, mercedis suae praemium non haberent. Nam et si subtiliter perpendatur, amore vitae praesentis mentitae sunt, non intentione mercedis. Parcendo quippe conatae sunt infantium vitam tegere, mentiendo suam.
Abbreviated transcription (Latin):
cauendum ẽ. omne mendatium:
quamuis non numquam sit aliqͦd
mendacii genus culpe leiuoris: si
quisquam prestando mentiatur.
Sed quia scriptum ẽ. os quod men-¬
titur occidit animam: et ꝑdes om-¬
nes qui locuntur mendaciumͥ hoc
quoq mendacii genus ꝑfecti uiri
summopere fugiunt: ut nec uita
quamquam hoc ipsum peccati genꝰ
facillime credimus relaxari. Nam
si quelibet culpa sequenti solet pia
operatione purgari. quantomagie.
hȩc facile abstergitur: quam mat̾
boni oꝑis pietas ipsa comitatur:
Nonnulli uero ex obstetricum
fallacia conantur asserere. hoc
mendacii genus non ẽẽ pecca¬
tum: maxime quod illis menti¬
entibus scriptum ẽ. quia ȩdifi¬
cauit eis dñs domos. In quama.¬
gis recompensatione cognoscit᷑.
quid culpa mendacii mereat᷑.
Nam benignitatis earum mer¬
ces quȩ eis in ȩterna uita potu
it retribui. pro admixta menda¬
cii. in terrena est recompensa¬
tione declinata: ut in uita sua
quam mentiendo tueri uolue¬
runt. ea quȩ fecerunt bona re¬

Expanded text:
cavendum est omne mendacium, quamvis nonnunquam sit aliquod mendacii genus culpae levioris, si quisquam vitam praestando mentiatur. Sed quia scriptum est: Os quod mentitur, occidit animam . Et: Perdes omnes qui loquuntur mendacium : hoc quoque mendacii genus perfecti viri summopere fugiunt, ut nec vita  alienae; quanquam hoc ipsum peccati genus facillime credimus relaxari. Nam si quaelibet culpa sequenti solet pia operatione purgari, quanto magis haec facile abstergitur, quam mater boni operis pietas ipsa comitatur ? Nonnulli vero ex obstetricum fallacia conantur asserere hoc mendacii genus non esse peccatum, maxime quod illis mentientibus scriptum est: Quia aedificavit eis Dominus domos . In qua magis recompensatione cognoscitur, quid mendacii culpa mereatur. Nam benignitatis earum merces, quae eis in aeterna potuit vita retribui, pro admissa culpa mendacii in terrenam est recompensationem declinata, ut in vita sua quam mentiendo tueri voluerunt, ea quae fecerunt bona re
Abbreviated transcription (Latin):
tis gaudia tenderent: prius uiam
humilitatis inuenirent. Ex omeł euuã¬
um filii zebedei int̾ueniente
matre quȩrerent. ut unus adex¬
tris dei. et alius a sinistris secdere de¬
buissent: audierunt. Potestis bibere
calicẽ quẽ ego bibiturꝰ sũ: Iam loc̃

Expanded text:
audia tenderent, prius viam humilitatis invenirent. CAP. Dum filii Zebedaei interveniente matre quaererent, ut unus a dextris Dei, et alius a sinistris sedere debuissent, audierunt: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum? Jam loc
Abbreviated transcription (Latin):
d has uias tumentia discipu¬
loꝵ corde.  euo cabat: cum
locum iam głȩ quererent. s eius¬
dem glȩ iter ignorarent. dicens.
Lotestis bibe calicẽ quẽ ego bibi¬
turus sum: Confessionis quippe illius
celsitudinẽ: a dextris simstrisq quesie¬
rant. S quanta adhnc ẽẽt itneris:
angustia ñ uidebant. Ende et eoꝵ

Expanded text:
d has vias tumentia discipulorum corda revocabat, cum locum jam gloriae quaererent, sed ejusdem gloriae iter ignorarent, dicens: Potestis bibere calicem quem ego bibiturus sum ? Confessionis quippe illius celsitudinem a dextris sinistrisque quaesierant, sed quanta ad hanc esset itineris angustia non videbant.
Abbreviated transcription (Latin):
ropter inimicos meos erpeme.
Pierumq accidit. ut iusti in
tribulatione deprehensi suꝑnũ so¬
latium etiam temporalit̃ ꝑcipiant.
quod tam̃ non temporaliter implo¬
rant. Saluari enim non propter se. s
pro aduersarioꝵ salute concupiscunt.
ut dũ illos omp̃s ds̃ ab immensis peri¬
culis facto quodã miraculo liberat. uir¬
nitẽ suam ipsis etiam ꝑsecutorib in no¬
tescat. atq inde aduersarios ad eter¬
nitatẽ redimat. unde suos temporalit̃
saluat. H inc. ẽ. quod psalmista uocẽ
martirum suscipiens ait. Propter ini¬
micos meos erpe me. Ac si diceret. Prop¬
aduersarios concupisco. ut dum mea
uita saluari mirabilit̾ cernit̾. ipso mi¬
raculoꝵ uisu inimicoꝵ duricia con¬
uertatur. Sicut enĩ sepe dñs suoꝵ
uitam temporalit̃ pro inimicoꝵ con¬
u̾sione eripit. ita sepe suoꝵ uoces ꝓpt̃
damnationẽ ꝑsequentiũ non exaudit.
ut uidelicet inde reatum suũ cumu¬
lent. unde preualuisse se nequit̃ gau¬

Expanded text:
ropter inimicos meos eripe me. --Plerumque accidit, ut justi in tribulatione deprehensi, supernum solatium etiam temporaliter percipiant, quod tamen non temporaliter implorant. Salvari enim non propter se, sed pro adversariorum salute concupiscunt; ut dum illos omnipotens Deus ab immensis periculis facto quodam miraculo liberat, virtutem suam ipsis etiam persecutoribus innotescat, atque inde adversarios ad aeternitatem redimat, unde suos temporaliter salvat. Hinc est quod Psalmista voces martyrum suscipiens, ait: Propter inimicos meos eripe me. Ac si diceret: Propadversarios concupisco, ut dum mea vita salvari mirabiliter cernitur, ipso miraculorum visu inimicorum duritia convertatur. Sicut ergo saepe Dominus suorum vitam temporaliter pro inimicorum conversione eripit, ita saepe suorum voces, propter damnationem persequentium, non exaudit; ut videlicet inde reatum suum cumulent, unde praevaluisse se nequiter gau
Abbreviated transcription (Latin):
sicut prelatis curandum ẽ. ne
eorum corda estimatione sin¬
gulari sapientiȩ locus suꝑior
extollat: ita subiectis ꝓuidendũ
ẽ. ne sibi rectorum facta displi¬
ceant. Si autem magistrorum
uita uire reprehenditur: opor¬
tet ut eos subditi etiam cum
displicet uenerentur.S hoc
ẽ sollerter intuendum: ne aut
quem uenerari necesse ẽ imita¬
ri appetasꝰ aut quem imitari
despicis uenerari contempnas.
Subtilis enim uia tenenda ẽ
rectitudinis & humilitatisł ut
sic reprehensibilia magistrorũ
facta displiceant: quatinus sub¬
ditorum mens a seruanda ma.¬
gisterii reuerentia non recedat.¬
Incipiunt capitula de libro .iii.

Expanded text:
sicut praelatis curandum est ne sicut praelatis curandum est ne eorum corda aestimatione singulari sapientiae locus superius extollat, ita subjectis providendum est, ne sibi Rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi etiam cum displicent venerentur. Sed hoc est solerter intuendum, ne aut quem venerari necesse est, imitari appetas, aut quem imitari despicis, venerari contemnas: subtilis etenim via tenenda est rectitudinis, et humilitatis, ut sic reprehensibilia magistrorum facta displiceant; quatenus subditorum mens a servanda magisterii reverentia non recedat.INCIPIUNT CAPITULA LIBRI III.
Abbreviated transcription (Latin):
am humilitatis edomatur: si infir¬
mitas ꝓpria incessanter attenditur.
Nam iures nr̃as ueraciter examina¬
re negligimus.Et quia de nobis for¬
ciora credimus: iccirco eos qui nobis
prelati sunt districte iudicamuss.
Quo enim nosmet ipsos minus ag
noscimus: eo illos quos reprehendere
nitimur plus uidemus. Communi¬
a singła hȩc mala sunt: quȩ sepe a
subditis in prelatis. sepe a prelatie.
in subditis commituntur: qͥ a
et omnes subditos hii qui prȩst̃
minus quam ipsi sunt sapientes
arbitrantur: et rursum qui
subiecti sunt. rectorum suorum
actionem uidicant: et si ipsos re¬
gimen tenere contigerit. potius¬
plerumq fit ut rectores minus
prudenter ea quȩ agenda sunt
uideant: quia eorum oculos ip¬
sa nebula elationis obscurat &
nonnumquam is qui subiectus
ẽ hoc cum prelatus fuerit faci¬
at. quod dudum fieri subiectus
arguebat: et pro eo quod illa
quȩ uidicauerat ꝑpetrat. saltẽ
quod iudicauit erubeseat Igit᷑

Expanded text:
am humilitatis edomatur, si infiram humilitatis edomatur, si infirmitas propria incessanter attenditur. Has vires nostras veraciter examinare negligimus, et quia de nobis fortiora credimus, idcirco eos qui nobis praelati sunt, districte judicamus. Quos enim nosmetipsos minus agnoscimus, eo illos, quos reprehendere nitimur, plus videmus. Singula haec mala sunt, quae saepe a subditis in praelatis: saepe a praelatis in subditis committuntur, quia et omnes subditos hi, qui praesunt, minus quam ipsi sunt, sapientes arbitrantur: et rursum qui subjecti sunt, Rectorum suorum actiones judicant: et si ipsos regimen tenere contigeret, se potuisplerumque fit, ut rectores minus prudenter ea, quae agenda sunt, videant, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat, et nonunquam is qui subjectus est, hoc cum praelatus fuerit, faciat, quod dudum fieri subjectus arguebat. Et pro eo, quod illa, quae judicaverat, perpetrat, saltim quia judicavit, erubescat. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
cautela ẽ subditorum non temere
uitam iudicare regentium. Neq enĩ
frustra ꝑ semet ipsum dñs es nũmu¬
lariorum fudit: et cathedras uenden.¬
tium columbas euertit: nimirum
significans. quia ꝑ magistros quidẽ
uitam udicat plebium: s ꝑsemet¬
ipsum facta examinat magistrorũ.
Quamuis etiam subditorum uitia
quȩ a magistris modo uel dissimulan.¬
tur uidicari uel nequeunt: eius pro¬
cul dubio iudicio reseruantur. Igit᷑
dum salua fide res agirur: uirtutis
ẽ meritum si quicquid prioris ẽ to¬
leratur. Debet tamen humiliter sug¬
geri: si fortasse ualeat quod displicet
emendari. S curandum summoꝑe
ẽ. ne in suꝑbiam transeat iusticiȩ in¬
ordinata defensio: ne dum rectitudo
in caute diligitur: ipsa magistra rec¬
titudinis humilitas amutatur: ne
eum sibi pre ẽẽ quisq despiciat quẽ
fortasse contigit ut in aliqua actione
reprehendat. Contra hunc tumorẽ
suꝑbiȩ. subditorum mens ad custodi¬

Expanded text:
cautela subditorum est non temere cautela subditorum est non temere vitam judicare regentium. Neque enim frustra per semetipsum Dominus aes nummulariorum fudit, et cathedras vendentium columbas evertit : nimirum significans quia per magistros quidem vitam judicat plebium, sed per semetipsum facta examinat magistrorum. Quamvis etiam subditorum vitia, quae a magistris modo vel dissimulantur judicari, vel nequeunt: ejus proculdubio judicio reservantur. Igitur dum salva fide res agitur, virtutis est meritum, si quidquid prioris est, toleratur: debet tantummodo humiliter suggeri, si fortasse valeat quod displiceat emendari. Sed curandum summopere est, ne in superbiam transeat justitiae inordinata defensio: dum enim rectitudo incaute diligitur, ipsa magistra rectitudinis humilitas amittitur: ne eum sibi praeesse quis despiciat, quem fortasse contingit ut in aliqua actione reprehendat. Contra hunc tumorem superbiae subditorum, mens ad custodi
Abbreviated transcription (Latin):
Sic ꝓ qualitatibus subditorum dis¬
ponuntur acta regentium: ut sepe
pro malo gregis. etiam uere boni de¬
linquat uita pastoris. Ille enim dño
attestante laudatus: ille suꝑnorum
mysteriorum conscius dauid ꝓpħa.
tumore repentinȩ elacionis inflatꝰ
populum numerando peccauit: &
tamen uindictam populus dauid
peccante suscepit.Cur hoc: Quia
uidelicet scd̾m meritum plebim:
disponuntur corda rectorum. Iustus
uero uidex peccantis uitium ex ipsoꝵ
animaduersione corripuit: ex quoꝵ
causa peccauit. S quia ipse sua sci¬
licet uoluntate suꝑbiens alienus a¬
culpa non fuit: lundictam culpȩ eciã
ipse suscepit. Nam ira seuiens quȩ
corporaliter populum ꝑeulit: recto¬
rem quoq populi intimo cordis dolo¬
re ꝓstrauit. Gertum uero ẽ. quod ita
sibi inuicem et rectorum merita co¬
nectantur et plebium: ut sepe ex cul¬
pa pastorum deterior fiat uita plebi¬
um: et sepe ex merito plebium mu¬
tetur uita pastorum. S quia recto¬
res habent iudicem suum: magna

Expanded text:
sic pro qualitatibus subditorum disponuntur acta regentium, ut saepe pro malo gregis etiam vere boni delinquat vita pastoris? Ille enim, Deo attestante, laudatus, iste supernorum mysteriorum conscius David propheta, tumore repentinae elationis inflatus populum numerando peccavit, et tamen vindictam populus, David peccante, suscepit. Cur hoc? quia videlicet secundum meritum plebium disponuntur corda rectorum. Justus vero judex peccantis vitium ex ipsorum animadversione corripuit, ex quorum causa peccavit, sed quod ipse, sua scilicet voluntate superbiens, a culpa alienus non fuit, vindictam culpae etiam ipse suscepit. Nam ira saeviens, quae corporaliter populum pertulit, rectorem quoqre prostravit. Certum vero est, quod ista sibi invicem et rectorum merita connectantur et plebium, ut saepe ex culpa pastorum deterior fiat vita plebium, ut saepe ex merito plebium mutetur vita pastorum. Sed quia rectores habent judicem suum, magna
Abbreviated transcription (Latin):
iccirco reticemus. quia contra
nos insurgere derisoris odia formi¬
damus: ñ iamluera di s nr̃a queri¬
mus. Qua mre sciendum ẽ: qͦd num¬
numquam cum redarguuntur pͣui
deteriores existunt. Ipsis gͦ ⁊ ñ nobis
parcimus: si ab eorum redargutione
ꝓ eorum amore cessamus. Unde necesse
ẽ. ut aliqͣndo toleremus tacendo qͦd
sunt. quatinus in nob̾ discant
unuendo quod ñ sunt: quia

Expanded text:
idcirco reticemus, quia contra nos insurgere derisoris odia formidamus, non jam lucra Dei, sed nostra quaerimus. Qua in re sciendum est quod nonnunquam, cum redarguuntur pravi, deteriores existunt. Ipsis ergo et non nobis parcimus, si ab eorum redargutione pro corum amore cessamus. Unde necesse est ut aliquando toleremus tacendo quod sunt, quatenus in nobis discant videndo quod non sunt. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tiẽ factȩ fuiissent iurtutes. que
facte sunt in uobis: olim in cilicio
et cinere penitentiã egissent. In ci-¬
licio quippe asꝑitas et punctio pec¬
catoꝵ: in cinere autẽ puluis osten¬
ditur pͣeeatoꝵ. Et idcirco utrũq
hoc adhib̾i ad penitentiam solet.
ut inpunctione cilitii cognoseamꝰ.
quid ꝑ culpam fecimus. In fauilla
cineris ꝑpendamus. quid ꝑ iuditi¬
um facti sumus. Con si derentur gͦ
in cilitio pungentia uitia: consi¬
derentur in cinere ꝑ mortis senten¬
tiam. sub sequens iusta pena uitioꝵ:¬
Quia enim post peccatum carns
contumeliȩ surrexerunt: uideat hõ
in asperitate cilicii suꝑbiendo quid
fecit. uideat in cinere quousq pec
a tumultu cessant. dum ꝑuersoꝵ
mentes ueritate cognita. laboriosa.
mundi desideria fugiunt: et tranqͥl¬
litati intimi amoris acquiescunt. An¬
non ad cessationẽ uocat lux ipsa quȩ
ait. uenite ad me omnes qui labora¬
tis et onerati estis: et ego uos refi¬
ciam: Tollite uigum meum suꝑ uos.

Expanded text:
ne factae fuissent virtutes, quae factae sunt in vobis, olim in cilicio et cinere poenitentiam egissent . In cilicio quippe asperitas et punctio peccatorum, in cinere autem pulvis ostenditur mortuorum. Et idcirco utcunque hoc adhiberi ad poenitentiam solet, ut in punctione cilicii cognoscamus quid per culpam fecimus, in favilla cineris perpendamus quid per judicium facti sumus. Considerentur ergo in cilicio pungentia vitia; consideretur in cinere per mortis sententiam subsequens justa poena vitioQuia enim post peccatum carnis contumeliae surrexerunt, videat homo in asperitate cilicii superbiendo quod fecit, videat in cinere quousque peca tumultu cessant, dum perversorum mentes, veritate cognita, laboriosa mundi desideria fugiunt, et tranquillitati intimi amoris acquiescunt. Annon ad cessationem vocat lux ipsa quae ait: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis; et ego reficiam vos. Tollite jugum m
Abbreviated transcription (Latin):
ui uero amore subluia respicit:
iam in hunc mundum duplicib
incedere desideriis nescit. Uno enim
pede innititur: qui solo dei amore ro-¬
boratur. Et necesse est ut alus
marceat: quia mentis uirtute
crescente. oportet proculdubio ut
carnis fortitudo torpescat. Unde
et ꝓpħ̾a eum uisionem dei se con¬
spexisse diceret: adiunxit. Elan¬
gui et egrotaui ꝑ dies plurimoss.
Quia cum ad uirtutem mens.
stringitur: a fortitudine propria
caro lassatur

Expanded text:
ui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur; et necesse est ut alius marceat, quia, mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpescat. Beeta, cum visionem Dei se conspexisse diceret, adjungit, Elangui et aegrotavi per dies plurimos , quia cum ad virtutem Dei mens stringitur, a fortitudine propria caro lassatur
Abbreviated transcription (Latin):
do eam animam quȩ ẽẽ fidelis
cernitur: ꝑ immutatum uiti¬
um culpa possidet. Siquis enĩ
in hoc mundo diuitiis fortasse
suꝑbiat: s abore predicantie.
euncta hȩc peritura ẽẽ audiens.
ea quȩ possidet pauperibus dis¬
ꝑgit. de ipsa uero distributione
elationem in corde habeat: quia
prius hunc elatio ꝑtenaciam.
post modum ꝑ largitatem tenu¬
itͥ lepra ut diximus inuesti¬
mentum locum mutauit. A¬
lius immoderatis in disciplina.¬
tisq in eptȩ leticiȩ uerbis est
deditus: qui dum fortasse a pre¬
dicatore corripitur. graui se cen¬
sura cohercere studet. ne disso¬
luto gaudio letetur: s sepe dũ
plusquam debet a gaudio res¬
tringitur. animus in iram uer¬
titurł et sua ei tristicia iracun¬
diȩ stimulos excitat: atq con¬
strictam mentem furoris aeu¬
leo ꝑturbat. Quia ergo uicium
ineptȩ leticiȩ ꝑ iminoderatã
continentiam ad iracundiȩ ui-¬
cium transit: lepra uaga et uo-¬

Expanded text:
do eam animam quae esse fidelis do eam animam quae esse fidelis cernitur per immutatum vitium culpa possidet. Si quis enim habitis in hoc mundo divitiis fortasse superbiat, sed ab ore praedicantis cuncta haec peritura esse audiens, ea quae possidet pauperibus dispergat; de ipsa vero distributione elationem in corde habeat, quia prius hunc elatio per tenaciam, postmodum per largitatem tenuit, lepra, ut diximus, in vestimento locum mutavit. Alius immoderatis indisciplinatisque inepte laetitiae verbis est deditus, qui dum fortasse a praedicatore corripitur, gravitatis censura se coercere studet, ne dissoluto gaudio laetetur; sed saepe dum plusquam debet a gaudio restringitur, animus in iram vertitur, et sua ei tristitia iracundiae stimulos excitat, atque constrictam mentem furoris aculeo perturbat. Quia ergo vitium ineptae laetitiae per immoderatam continentiam ad iracundiae vitium transit, lepra vaga et vo
Abbreviated transcription (Latin):
ad iunctum ẽ. Si ultro apparuerit
in his locis quȩ prius immaculata
erant lepra uolatilis et uaga: de¬
bet igni comburi. Aliquando quȩ¬
dam nos mala egisse cognoscimus.
atq hȩc a nr̃o opere uitamus: sed
ipsa nobis culpa in aliis actibus sub¬
ripit. que prius nos in aliis tene¬
bat. Nam sunt non nulli. qui car¬
nali ummundicie subiesti. ad
semet ipsos considerantes rede.¬
unt: reatum suȩ prauitatis.
agnoseunt. Cumq se ab im¬
munda actione correxerint.
statim de eastitatis bono stul¬
ta elatione gloriantur: et quos
prius immunditia oꝑis tene¬
bat in corpore: hos post modum
immundicia elationis tenet
in cogitatione. Quid itaq istos.
nisi lepra uolatilis possidet
quȩ uestimentum plene non
deseruit. s in eo locum muta¬
uit: N estimentum quippe sc̃ȩ
ecelesiȩ unusquisq fidelis est:
unde ei ꝑ propħam dicitur. Ui¬
uo ego dicit dominus: quia om¬
nibus his uelut ornamento ue¬
stieris. Lepra ergo uolatilis et
uaga uestimentum tenet: quan¬

Expanded text:
 CAP. XI.-- Si ultra apparuerit in his locis quae prius immaculata erant, lepra volatilis et vaga, debet igni comburi . Dum de dam nos male egisse cognoscimus, atque haec a nostro opere vitamus; sed ipsa nobis culpa aliis actibus surrepit, quae prius nos in aliis tenebat. Nam sunt nonnulli qui, carnali immunditiae subjecti, ad semetipsos considerantes redeunt, reatum suae pravitatis agnoscunt. Cumque se ab immunda actione correxerint, statim de castitatis bono stulta elatione gloriantur, et quos prius immunditia operis tenebat in corpore, postmodum immunditia elationis tenet in cogitatione. Quid itaque istos, nisi lepra volatilis possidet, quae vestimentum plene non deseruit, sed in eo locum mutavit? Vestimentum quippe sanctae Ecclesiae unusquisque fidelis est. Unde ei per prophetam dicitur: Vivo ego, dicit Dominus, quia omnibus his velut ornamento vestieris . Lepra ergo volatilis et vaga vestimentum tenet, quan
Abbreviated transcription (Latin):
ument de sanguine agni ac po-¬
nent suꝑ utrumq postem. et in
suꝑliminaribus domorum in quibus
comedent illum: &e edent carnes noc¬
te illa assas igni. et azimos panes cum
lactucis agrestibus. Non comedetis ex
eo crudum quid neq eoctum aqua:
s assum tantum igni. Caput cum pe¬
d̃ibus eius et intestinis uorabitis:
nec remanebit exeo quicquam usq
mane. S quid residuum fuerit: igne
comburetis. Sic autem comedetis
illum. Renes ur̃os accingetis: calcia

Expanded text:
ument de sanguine agni, ac ponent super utrumque postem, et in superliminaribus domorum in quibus comedent illum; et edent carnes nocte illa assas igni, et azymos panes cum lactucis agreeo crudum quid nec coctum aqua sed assum tantum igni caput cum pedibus eius et intestinis vorabitis nec remanebit ex eo quicquam usque mane si quid residui fuerit igne conburetis sic autem comedetis illum renes vestros accingetis
Abbreviated transcription (Latin):
namq animalia idolis in egipto ma¬
ctabant: eiq inusum post modum
animalium mactationem retinu¬
it. s idolorum cultum uitauit: ut
dum de usu suo aliquid amitteret:
consolaretur eius infirmitas ꝑ hoc
quod de usu suo aliquid haberet.
Mira autem d̃ispensatione consilii.
quod ei dñs de consuetudine carnali
retinuit: hoc in figura sp̃c. potenti¬
us uertit. Quid enim sacrificia illoꝵ
animalium: nisi unigeniti mortem
designant: Quid sacrificia illorum ani.¬
malium: nist extinctionem carnalis
uitȩ nr̃ȩ significant: Inde ergo un¬
becillitati populi rudis condescenditur.
inde ei ꝑumbratas allegoriarum speci¬
es maior fortitudo sp̃c̃ nunciatur.

Expanded text:
namque animalia idolis in Aegypto manamque animalia idolis in Aegypto mactabant, eisque in usum postmodum animalium mactationem retinuit, sed idolorum cultum vetavit, ut dum de usu suo aliquid amitteret, consolaretur ejus infirmitas per hoc quod de usu suo aliquid haberet. Mira autem dispensatione consilii, quod eis Dominus de consuetudine carnali retinuit, hoc in figuram spiritus potentius vertit. Quid enim sacrificia illorum animalium, nisi Unigeniti mortem designant? Quid sacrificia illorum animalium, nisi exstinctiones carnalis nostrae vitae significant? Unde ergo imbecillitati populi rudis condescenditur, inde per umbratas allegoriarum species major fortitudo spiritus nuntiatur.
Abbreviated transcription (Latin):
sione rudibus ad uirtutũ
sublimia ꝓuocandis tractaret᷑:
Mentes usui uitȩ carnalis inheren¬
tes euelli ab infimis non possunt.:
nisi gradatim ductȩ ꝑ predicationẽ
proficiant. Hinc quippe ẽ. quod in e¬
gipto positis iusto pioq moderamine
latenti eorum concupiscentiȩ condes¬
cenditur: et uicinorum suorum ua¬
sis aureis & argenteis sublatis disce¬
dere iubentur. Qui ad syna mont̾e
ducti: accepta lege mox audiunt. ñ
concupisces rem proximi tui. Hi ne
ẽ. quod in eadem lege. oculum ꝓ ocło.
dentem ꝓdente. precipiuntur exige¬
re: et quandoq tamen reuelata grã
ꝑcussi in maxillam. alteram iuben¬
tur prebere. Q uia enim plus semꝑ
ira inuindictam exigit. quam in iu¬
ria accepit: dum discunt mala ñ
multiplicius reddere. quandoq dis¬
cerent ea et multiplicata sponte
tolerare. Hinc ẽ. quod eundem ru¬
dem populum aquibusdam ꝓhibu¬
it: et quedam uro ei in usu pristino
seruauit: s hȩc ipsa tamen in meli¬
oris uitȩ figura composuit. Bruta

Expanded text:
sione rudibus ad virtutum sublimia vocandis tractaretur --Mentes usui vitae carnalis inhaerentes, evelli ab infimis non possunt, nisi gradatim ducta praedicatione proficiant. Hinc quippe est quod in Aegypto positis, pio justoque moderamine, latenti eorum concupiscentiae condescenditur, et vicinorum suorum vasis aureis argenteisque sublatis, discedere jubentur. Qui ad Sinam montem ducti, accepta lege mox audiunt: Non concupisces rem proximi tui . Hinc  quod in eadem lege oculum pro oculo, dentem pro dente praecipiuntur exigere , et quandoque tamen, revelata gratia, percussi maxillam alteram jubentur praebere . Quia enim plus semper ira in vindicta exigit quam injuria accepit, dum discunt mala non multiplicius reddere, quandoque discerent ea et multitolerare. Hinc est quod eumdem rudem populum a quibusdam prohibuit, quaedam vero ei in usum pristinum servavit. Sed haec ipsa tamen in melioris vitae figura composuit. Bruta
Abbreviated transcription (Latin):
aboraui sustinens. Hoc ex ꝑsona
Non enĩ sustinendo dñs laborat. euiꝰ
duunitatis potentiam nulla fatigatio
contingit. S uerbism humanitatis lo¬
quens. ipsã suam cura nos pacientiã
laborem uocat.

Expanded text:
aboravi sustinens. -- Hoc ex persona Non enim sustinendo Dominus laborat, cujus divinitatis potentiam, nulla fatigatio contingit, sed verbis humanitatis loquens, ipsam suam circa nos patientiam laborem vocat.
Abbreviated transcription (Latin):
uidã et inculpis grauiorib
alto reatu se obligant. et tam̃
plerũq in paruis quȩ custodiunt.
deterius peccant: quia et ilł iniqua¬
faciunt. et ꝑista se hominib. quia ini¬
qui sũt tegunt. Unde fit ut cũ maio¬
ra mala ꝑpetrant. corã deo aꝑte iniqͥta¬
tis sit. et cũ parira bona custodiunt
cora hominib simulate scĩtatis. Hiric
ẽ. enĩ quod phariseis dr̃. Liquantes
culicẽ: camelii autẽ glucientes. Ac
si aꝑte diceret᷑. Minima mala discer¬
nitis: maiora deuoratis. In expoe iob¬

Expanded text:
uod et in culpis gravioribus alto reatu se obligant, et tamen plerumque in parvis quae custodiunt, deterius peccant, quia et in ilfaciunt, et per ista se hominibus quod iniqui sunt tegunt. Unde fit ut cum majora mala perpetrant coram Deo, apertae iniquitatis sit; et cum parva bona custodiunt coram hominibus, simulatae sanctitatis. Hinc est enim quod Pharisaeis dculicem, camelum autem glutientes . Ac si aperte diceretur: Minima mala discernitis, majora devoratis. Hinc est
Abbreviated transcription (Latin):
imulatores quiq ꝑ actionẽ neqͥ¬
tie intrin secus tenebrescunt: et
ostentatione iusticiȩ suꝑficietenus
dealbantur. Quib uoce dñica dicit᷑.
Ue uob̾ scribe et pharisei hẏpocrite:
qr similes estis sepulchris dealbatis.
quȩ foris apparent hominib speciosa.
intus uͦ plena sunt si ossib mortuoꝵ
et oĩ spurcitia. Ita et uos foris quidẽ
apparetis hominib iusti. intus aut̃
pleni estis hẏpocrisi et imquitate.
Foris gͦ ostendendo seruant: quȩ ui¬
uendo intus impugnant. Intus uero ma¬
la cogitantes exafferant. quȩ foris aliud
suꝑ ducentes occultant. Apud distric¬
tum itaq udicem excusationẽ iam
de ignorantia hab̾e non possunt. qui
ante ocłos hominũ omnem mundũ
scĩtatis ostentaut. Ipsi sibi sunt testi¬
quia peccantis mentẽs torpore constim¬
git. Uñ scriptũ ẽ. Sicut frigidam
facit cisterna aquã suã: fic frgidã
animã malicia sua. Quo contra ca¬
ritas calor ẽ. quia uidelicet mentem

Expanded text:
imulatores quique actione nequitiae intrinsecus tenebrescunt, et ostensione justitiae superficietenus dealbantur. Quibus voce Dominica dicitur: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae, quia similes estis sepulcris dealbatis, quae foris apparent hominibus speciosa, intus vero plena sunt ossibus mortuorum et omni spurcitia. Ita et vos foris quidem apparetis hominibus justi, intus autem pleni estis hypocrisi et iniquitate Foris ergo ostendendo servant quae vivendo intus impugnant. Intus vero mala cogitantes exaggerant quae foris aliud superducentes occultant. Apud districtum itaque judicem excusationem jam de ignorantia habere non possunt, quia dum ante oculos hominum omnem modum sanctitatis ostentant, ipsi sibi sunt testiquia peccantis mentem torpore constringit. Unde scriptum est: Sicut frigidam fecit cisterna aquam suam, sic frigidam fecit malitiam suam . Quo contra charitas calor est, quia videlicet mentem
Abbreviated transcription (Latin):
um de mansuris in ȩterna recri¬
butione electorum cogitationib
q reliquum fuerit de domo uida mit¬
tum sursum. Quod radix arbori. hoc
unicuiq hominum cogitatio sua ẽ.
quia in hoc quod exterius uidetur:
ꝑ illud tenetur. quod interius non
uidetur. Inde et nunc dicitur. Mit¬
tet radicem deorsum: et faciet fruc.¬
tum sursum. Cum enim cogitationẽ
nrãm ad compatiendum indigenti ꝓ¬
ximo tendimus: quasi deorsum radi¬
cem mittimus: ut retributionis fruc¬
tum suꝑuis faciamus.

Expanded text:
um de mansuris in aeterna retributione electorum cogitationibus que reliquum fuerit de domo Juda,.--Quod radix arbori, hoc cuique hominum cogitatio sua est, quia in hoc quod exterius videtur, per illud tenetur quod exterius non videtur. Unde et nunc dicitur: Mittet radicem, deorsum, et faciet fructum sursum. Cum enim cogitationem nostram ad compatiendum indigenti proximo tendimus, quasi radicem deorsum mittimus, ut retributionis fructum superius faciamus.
Abbreviated transcription (Latin):
uamuis seuitia ad crudelitatẽ
dilatet: suꝑna tam̃ mi sencordia
dierum breuitate coangustat. Hinc
tunc tribulatio magna qualis non fu¬
it ab initio mundi usq modo. neq
fiet. Hinc rursũ ait. Nisi breuiati fu¬
issent dies illi: non fieret salua omĩs
caro. Quia enĩ suꝑbos nos et infirmos
dñs conspicit. quos dies singulariter
malos intulit. misericordit᷑ breuiatos
dicit. Profecto ut suꝑbiã terreat de
aduersitate temporis. et infirmitatẽ

Expanded text:
uamvis saevitia ad crudelitatem dilatet, superna tamen misericordia dierum brevitate coangustat. Hinc tunc tribulatio magna, qualis non fuit ab initio mundi usque modo, neque fiet . Hinc rursum ait: Nisi breviati fuissent dies illi, non fieret salva omnis care . Quia enim et superbos nos et infirmos Dominus conspicit, dies quos singulariter malos intulit misericorditer breviatos dicit, profecto et ut superbiam terreat de adversitate temporis, et infirmitatem
Abbreviated transcription (Latin):
res pulchra cognoscit: quando electa qͦq
anima etiam inter peccantes posita. qr
ad auctores sui imaginem ac similitudi.¬
nem sit condita meminit: & uixta per¬
ceptȩ similitudinis ordinem incedit.
Quȩ si se non cognoseit egreditur: quia
a secreto sui cordis expulsa. in exteriori.¬
bus concupiscentiis dissipatur. E¬
gressa uero abit post uestigia gregũ.:
quia sua int̾na deserens. ad latam
uidelicet uiam ducitur. et sequit᷑
exempla populorum. Ne: iam agnoᷤs
s hedos pascit: quia non in noxias
cogitationes mentis. s nutrire pra¬

Expanded text:
res cognoscit, quando electa quaeque anima etiam inter peccantes posita quia ad auctoris sui imaginem ac similitudinem sit condita meminit , et juxta perceptae similitudinis ordinem incedit. Quae si se non cognoscit, egreditur, quia a secreto sui cordis expulsa, in exterioribus concupiscentiis dissipatur. Egressa vero abit post vestigia gregum, quia sua interna deserens, ad latam videlicet viam ducitur, et sequitur exempla populorum. Nec jam agnos, sed haedos pascit, quia non innoxias cogitationes mentis, sed nutrire pra
Abbreviated transcription (Latin):
subleuatione ꝑ quedam incremen¬
ta distinguitur. Nam enoch trans¬
latus. helẏas uero ad celum subuec¬
tus ẽẽ memoratur: ut post mo
nec subuectus cȩlum ethereum
sua uirtute penetraret: qui no
q munditiam largiretur: et
sub eo ꝑ incrementa temporum
uirtus castitatis excresceret. qͦd¬
in ipsa quoq eorum translatio¬
ne qui ascensionem dominicam
ut uidelicet famuli designaue¬
runt: et inse ipso qui ad cęlum
ascendit dñs ostendit. Nam enoch
quidem uxorem et filios habuit:
helyas uero neq uxorem neq fi¬
lios legitur habuisse. Pensate gͦ
munditia castitatis: quod et ꝑ
translatos famulos. ⁊ ꝑ ascenden.¬
tis dñi ꝑ sonam patenter ostendi¬
tur. Translatus namq ẽ enoch
et ꝑ coitũgenitꝰ. & ꝑ coitũ generans:
raptus ẽ helyas ꝑ coitum genitus.
s iam non ꝑ coitum generans.
tus.

Expanded text:
sublevatione per quaedam incremensublevatione per quaedam incrementa distinguitur. Nam Enoch translatus, Elias vero ad coelum subvectus esse memoratur, ut veniret nec subvectus coelum aethereum sua virtute penetraret. Qui nobsuae quoque munditiam largiretur, et sub eo per incrementa temporum virtus castitatis excresceret, in ipsa quoque eorum translatione qui ascensionem dominicam, ut videlicet famuli, designaverunt, et in se ipso, qui ad coelum ascendit, Dominus ostendit. Nam Enoch quidem uxorem et filios habuit; Elias vero neque uxorem, neque filios legitur habuisse. Pensate ergmunditia castitatis, quod et per translatos famulos, et per ascendentis Domini personam patenter ostenditur; translatus namque est Enoch per coitum genitus, et per coitum generans. Raptus est Elias per coitum genitus, sed non jam per coitum generans. tus,
Abbreviated transcription (Latin):
cet aꝑte monstraretur. quia homo
purus aduitorio egebat alieno. Pan
głos quippe illa facta et ostensa sunt
adiumenta : quia nec ad cęlum qui¬
dem aerium ꝑ se ascendere poterat:
quem naturȩ suȩ in firmitas graua¬
bat. Redemptor autem nr̃ non curru.
non anglis. subleuatus legitur: quia
is qui fecerat omnia. nimirum super
omnia sua uirtute ferebatur. Illo enĩ
reuertebatur ubi eratꝰ et ide redi¬
bat ubi manebat: quia cum ꝑ huma-¬
nitatem ascenderet in cęlum. ꝑ diui¬
nitatem suam & terram pariter con¬
tinebat et cȩlum. Sicut autem ioseph
a fr̃ib uenditus uenditionem redẽp¬
toris nr̃i figurauit: sic enoch transla¬
tus. atq in cęlum aerium helyas
subleuatus. ascensionem dominiẽã
designauit. Ascensionis ergo suȩ dñs
prenuntios et testes habuit. unum
ante legem. alium sub lege: ut
quandoq ueniret ipse qui ueracit̃
cȩlos penetrare potuisset. Unde et
ipse ordo in eorum quoq utrorũq

Expanded text:
cet aperte monstraretur, quia purus cet aperte monstraretur, quia purus homo adjutorio egebat alieno. Per angelos quippe illa facta, et ostensa sunt adjumenta, quia nec ad coelum quidem aereum per se ascendere poterat, quem naturae suae infirmitas gravabat. Redemptor autem noster, non curru, non angelis sublevatus legitur, quia is, qui fecerat omnia, nimirum super omnia, sua virtute ferebatur: illuc etenim revertebatur, ubi erat, et inde redibat, ubi manebat, quia cum per humanitatem ascenderet in coelum, per diviiam et terram pariter continebat et coelum. Sicut autem Joseph a fratribus venditus venditionem nostri Redemptoris figuravit : sic Enoch translatus, atque ad coelum aereum Elias sublevatus, ascensionem dominicam uterque designavit. Ascensionis ergo suae Dominus praenuntios et testes habuit, unum ante legem, alium sub lege, ut quandoque veniret ipse qui veraciter coelos penetrare potuisset. Unde et ipse ordo in eorum quoque utrorumque
Abbreviated transcription (Latin):
tur: ad iunctum ẽ de helya quod in
celum raptus sit. Quid ẽ quod hely¬
as ad cȩlum raptus dicitur: Num¬
quidnam eum in hac carne corrupti¬
bili positum. ad illius summȩ quie.¬
tis sinum. ante resurrectionem ascen¬
sionemq dñi credimus ẽẽ ꝑductum:
S aliud ẽ aerium cęlum: aliud cę
lum ethereum. Celum quippe aeri.¬
um: terre ẽ ꝓximum. Snde et aues
cȩli dicimus: quia eas uolitare in
aera uidemus. In celum itaq aeriũ
helyas subleuatus ẽ: ut insecreta
quadam terrȩ regione repente du¬
cereturͥ ubi in magna iam carnis
et sp̃s quiete iuiueret: quo ad usq ad
finem mundi redeat. &e mortis debi¬
tum soluat. Subleuatus namq he
helyas: ascensionem dominicam de¬
signauit. Ille enim mortem distulit.
non euasit: redemptor autem nr̃ qr
non distulit. suꝑauitꝰ eamq resur¬
gendo consumpsit: et resurrectionis
suȩ głam ascendendo declarauit.
Notandum quoq ẽ. quod helyas in
curru legitur ascendisse: ut uideli¬

Expanded text:
 adjunctum est: De Elia quod in coelum raptus sit. --Quid est quod Elias in coelum raptus dicitur? Nunquidnam eum adhuc in carne corruptibili positum ad illius summae quietis sinum ante resurrectionem ascensionemque Domini credimus esse perductum? Sed aliud est coelum aereum, aliud aethereum: coelum quippe aereum terrae est proximum, unde et aves coeli dicimus, quia eas volitare in aere videmus. In coelum itaque aereum Helias sublevatus est, ut in secreta quadam terrae regione repente duceretur, ubi in magna jam carnis et spiritus quiete viveret, quousque ad finem mundi redeat, et mortis debitum solvat. Sublevatus namque Helias ascensionem dominicam designavit; ille enim mortem distulit, non evasit. Redemptor autem noster, quia non distulit, sed superavit, eamque resurgendo consumpsit, aeternae resurrectionis suae gloriam ascendendo declaravit. Notandum quoque est, quod Helias in curru legitur ascendisse, ut videli
Abbreviated transcription (Latin):
rare ceꝑit. dormire celi concentũ facit: qr
cũ iã nob̾ ꝑspeciem ostendit᷑. nimirũ p̃cli¬
cantiũ tiba subtraunt᷑. Hnic enĩ ꝑ ieremi¬
am dñs dicit. Non doceb̃t ultia uir poci¬
mũ suũ. et uir frẽm suũ dicẽs. Cognosce
dñm. Om̃s enĩ cognoscent me. a minimo

Expanded text:
rare coeperit, dormire coeli concentum facit; quia cum jam nobis per speciem ostenditur, nimirum praedicantium verba subtrahuntur. Hinc enim per Jeremiam Dominus dicit: Non docebit ultra vir proximum suum, et vir fratrem suum, dicens: Cognosce Dominum; omnes enim cognoscent me, a m
Abbreviated transcription (Latin):
ex nãq sub ꝑtussione ulcionis popłm
temut: tit qͥsqͥs sub illa peccaret. ꝓtinꝰ mor¬
te pumiret᷑. Nec plbes israhelitica. examore
dño. s extimore seriuebat. Nũꝙͣ uͦ impleri
fecta caritas foras mittit timorẽ. Laulus

Expanded text:
ex namque sub percussione ultionis populum tenuit, ut quisquis sub illa peccaret, protinus morte puniretur; nec plebs Israelitica ex amore Domino, sed ex timore serviebat. Nunquam vero impleri erfecta
Abbreviated transcription (Latin):
id ẽ luterem ad abluendas ingredi.
tant. Qui quidem facie exterius e¬
minent: s ex posterioribus latent.
Quid ꝑ duodecim boues ł nisi uni¬
uersus pastorum ordo signatur.
De quibus paulo disserente lex di¬
cit. Non obturabis os boui trituran¬
ti. Quorum quidem nos aꝑta oꝑa
cernimus: s apud districtum iu-¬
dicem quȩ illos posterius maneant
in occulta retributione nescimus.
Qui tamen cum condescensionis
suȩ patientiam diluendis ꝓppocuno¬
rum confessionibus preparant. ue¬
lut ante fores templi luterem por¬
tant: ut quisquis intrare ȩternita.¬
tis ianuam nititur. temptationes
suas menti pastoris indicet: et qua¬
si in boum lutere cogitationis uel
oꝑis manus lauet.

Expanded text:
i ad abluendas ingredientant : qui quidem facie exterius eminent, sed ex posterioribus latent. Quid namque duodecim bobus, nisi universus pastorum ordo designatur? De quibus Paulo disserente lex dicit: Non obturabis os bovi trituranti . 20 Quorum quidem nos aperta opera cernimus, sed apud districtum judicem quae illos posterius maneant in occulta retributione nescimus. Qui tamen cum condescensionis suae patientiam diluendis proximorum confessionibus praeparant, velut ante fores templi luterem portant; ut quisquis intrare aeternitatis januam nititur, tentationes suas menti pastoris indicet, et quasi in boum lutere cogitationis vel operis manus lavet.