comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
indixerit. & ad eandẽ fideliũ multitudo con¬
uenerit. quã recipere basilica una simul ñ
possit: sacrificii oblatio indubitanter iteretur:
ne his tantũ admissis adhanc deuotionẽ qui
primi aduenerint. uideant᷑ hiqui postmodũ
confluxerint ñrecepti. cũ plenũ pietatis atq
rationis sit. ut quotiens basilicã inqua agit᷑ missa¬
psentia noue plebis impleuerit. totiens sacri¬
ficiũ subsequens offeratur. Necesse est autem
ut quedã populi pars sua deuotione pruet᷑.
sunius tantũ missȩ more seruato sacrificium
offerre non possunt. nisi prima diei parte
conuenerint. Sudiose ergo dilectionẽ tuam
familiarit᷑ admonemꝰ. ut qđ nr̃ȩ consuetudini
enforma pat̾nȩ traditionis insedit. tua quoq
cira ñ negligat. ut ꝑomĩa nob fide &actib con¬
giuamus. Propt̃ qđ remeante filio nro possi¬
doneo prb̃ro. hanc ad frat̾nitatẽ tuã epistolam

Expanded text:
indixerit, et ad eamdem tanta fidelium multitudo conindixerit, et ad eamdem tanta fidelium multitudo convenerit, quam recipere basilica una non possit, sacrificne, his tantum admissis ad hanc devotionem qui primi advenerint, videantur hi qui postmodum confluxerint non recepti; cum plenum pietatis atque rationis sit, ut quoties basilicam, in qua agitur, praesentia novae plebis impleverit, toties sacrificium subsequens offeratur. Necesse est autem ut quaedam populi pars sua devotione privetur, si unius tantum missae more servato sacrificium offerre non possint nisi qui prima diei parte convenerint. Studiose ergo dilectionem tuam et familiariter admonemus, ut quod nostrae consuetudini ex forma paternae traditionis insedit tua quoque cura non negligat, ut per omnia nobis fide et actibus congruamus. Propter quod remeanti filio nostro Possidonio presbytero hanc ad fraternitatem tuam epistolam
Abbreviated transcription (Latin):
qui consecrandi st̃ nũquã benedictio nisi mi
diȩ resurrectionis dominicȩ tribuat᷑. cuia
uespere sabbati initiũ constat ascribi. & qł
tantis diuinarũ dispensationũ mysteriis e
constitutũ. in huius diei dignitate: sit gestum.
In hac mundus sũpsit exordiũ. In hac ꝑresurrec¬
tionẽ xp̃i & mors interitũ. & uita accepit: prin¬
euangelii tubam sumunt. & inferendũ uniuer¬
so mundo sacram̃tũ regenerationis accipiunt.
In hac sicut beatus euangelista iohannes testat᷑.
cũ congregatis inunũ discipulis clausis ianius
adeos dñs introisset. insufflauit & diocit. acci¬
pite spm̃ scm. quorũ remiseritis peccata remit¬
tuntur eis. & quorũ retinueritis detenta erunt.
uerimus in illa die celebranda nob ẽẽ mysteria
sacerdotaliũ benedictionũ. inqua collata sunt
omnia dona grãrum. ut autem in omnibus
obseruantia nr̃a concordetur.i¬
llud quoq uolumus custodiri. ut cũ sollẽpni¬
or festiuitas conuentũ populi numerosioris

Expanded text:
qui consecrandi sunt numquam benedictio nisi in die resurrectionis Dominicae tribuatur, cui a vespera sabbati initium constat ascribi, et quae tantis divinarum dispositionum mysteriis est constitutum, in hujus diei dignitate sit gestum. In hac mundus sumpsit exordium. In hac per resurrectionem Christi, et mors interitum, et vita accepit inEvangelii tubam sumunt, et inferendum universo mundo sacramentum regenerationis accipiunt: in hac, sicut beatus Joannes evangelista testatur, cum congregatis in unum discipulis, clausis januis, ad eos Dominus introisset, insufflavit, et dixit: Accipite Spiritum sanctum; quorum remiseritis peccata remittuntur eis; et quorum detinueritis, detenta erunt . verimus, in illa die celebranda nobis esse mysteria sacerdotalium benedictionum, in qua collata sunt omnia dona gratiarum. observantia nostra concordet, illud quoque volumus custodiri, ut cum solemnior festivitas conventum populi numerosioris
Abbreviated transcription (Latin):
rauenensi salutẽ. Frequent᷑ quidem in diuer¬
sarũ ambiguis questionũ titubantia fratrum
corda spũ dĩ instruentes solidauimus. respon¬
sionis formã uel sacramentũ scripturarũ disci¬
plinis uel expatrũ regulis colligentes. sed nunc¬
periculosum nouũ & inauditum antea genus
consultationis exortum est.
am quorundã fratrũ suggestione com¬
perimus aliquos captiuorũ ad sedes suas
libere redeuntes. qui scilicet incaptiuitatẽ illa
ȩtate ꝑuenerint. quȩ nullius rei ferme po¬
terat. habere noticiã: Remediũ quidem im¬
plorant baptismatis. sed utrũ eiusdẽ mysteriũ
baptismatis ac sacramenta
ꝑceperunt. infantiȩ inscientia ñposse remi¬
nisci. Et ideo subhoc latent̃ recordationis in¬
certo animas suas indiscrimen abduci. dũ sub
specie cautionis negat᷑ grã. Quȩ ideo non im¬
pendit᷑. quia putatur impensa. Cũ itaq tri¬
buere talib dominici sacram̃ta mysterii non
immerito quorundã fratrũ formido dubita¬

Expanded text:
Ravennati salutem. Frequenter quidem in diversarum ambiguo quaestionum titubantia fratrum corda, Spiritu Dei instruente, solidavimus, responsionis formam, vel ex sanctarum Scripturarum disciplinis, vel ex Patrum 1406 regulis colligentes; sed nuper in synodo novum et inauditum antea genus consultationis exortum est. Nam quorumdam fratrum suggestione comperimus, aliquos captivorum ad sedes suas libere redeuntes, qui scilicet in captivitatem illa aetate devenerint, quae nullius rei firmam potuerat habere notitiam, remedium quidem implorare baptismatis; sed utrum ejusdem mysterium baptismatis ac sacramenta perceperint, infantiae inscientia non posse reminisci, et ideo sub hoc latentis recordationis incerto animas suas in discrimen adduci, dum sub specie cautionis negatur his gratia, quae ideo non impenditur quia putatur impensa. Cum itaque tribuere talibus Dominici sacramenta mysterii, non immerito quorumdam fratrum formido dubita
Abbreviated transcription (Latin):
gate. utrũ nemo penitus sit: qui testimonio suo
iurare possit ignorantiã nescientis. Et cũ con¬
stiterit hunc qui baptismatis indiget sacram̃to
sola inanit̃ suspicione ꝓhiberi. accedat intre¬
pidus ad consequendã grãm cuius inse nullum
scit eẽ uestigiũ. nec uereamur huic ianuã salu¬
tis aperire. quã nũquã ante docetur ingressus
tenus sacramentũ regenerationis iteret᷑. sed
hoc tantum qđ ibi defuit conferapor. ut ꝑ epis¬
copalẽ manus impositionẽ
uirtutẽ scĩ sp̃s consequat᷑. Quam rtar fr̃s km̃i
ciã ꝑuenire. nedũ plus usto metuit᷑ miscđia
dĩ saluari cupientibus negetur.

Expanded text:
gate, utrum nemo penitus sit, qui testimonio suo gate, utrum nemo penitus sit, qui testimonio suo juvare possit ignorantiam nescientis, et, quum constiterit, hunc, qui baptisola inaniter suspicione prohiberi, accedat intrepidus ad consequendam gratiam, cujus in se nullum scit esse vestigium. Nec vereamur huic salutis januam aperire, quam numquam ante docetur ingressus.tenus sacramentum regenerationis iteretur; sed hoc tantum quod ibi defuit conferatur, ut per episcopalem manus impositionem virtutem sancti Spiritus consequatur. Quam rem, frater tiam pervenire, ne dum plus justo metuitur, misericordia Dei salvari cupientibus denegetur.
Abbreviated transcription (Latin):
Eadẽ ergo quȩ in somniis mihi diuina inspi¬
ratione uener̃. frequens etiã fratrũ firma¬
uit assensio:. Inprimis itaq ꝓuidere debemus.
nedũ speciẽ quandã causationis tenemus
dãpnũ regenerandũ incidamus animarum:
Quis enĩ itasit suspicionib suis deditus ut uerũ
cẽ definat. qđ dñi manifestatione cessante ex
opinione ambigua est suspicatũ: Cũ itaque
baptismi sui nihil recordetur qui generationis
est cupidus nec alter aut testari de eopossit. qͥ¬
nesciat consecratũ. nec ille qui consecrat᷑. Sci¬
mus quidẽ in expiabile: eẽ facinus quotiens
iuxta hereticorũ dogma ascĩs patrib institu¬
ta cogit᷑ aliquis lauacrũ qđ regenerandi se¬
mel tributũ est bis subicere. apłica reclaman¬
te doctrina. quȩ nobis unã p̃dicat intrinita¬
te dĩtatẽ. unã infide confessionẽ. unum in
baptismate. sacramentũ. Sed in hoc nihil si¬
primũ examinatione. discutite. & longo tẽ¬
pore nisi forte supremus finis immineat inda¬

Expanded text:
Eadem ergo, quae in sensum nostrum divina inspiratione venerunt, frequens etiam fratrum firmavit assensio. In primis itaque providere 1407 debemus, ne dum speciem quamdam cautionis tenemus, damnum regenerandarum incidamus animarum. Quis enim ita sit suspicationibus suis deditus, ut verum esse definiat quod, omni manifestatione cessante, ex opinione ambigua suspicatur? Cum baptismi sui nihil recordetur qui regenerationis est cupidus, nec alter attestari de eo possit, qui sciat consecratum, nec ille, qui consecratur. Scimus quidem, inexpiabile esse facinus, quoties juxta haereticorum damnata a sanctis Patribus instituta cogitur aliquis lavacrum, quod regenerandis semel tributum est, bis subire, apostolica reclamante sententia, quae nobis unam praedicat in Trinitate deitatem, unam in fide confessionem, unum in baptismate sacramentum. Sed in hoc nihil siprimum examinatione discutite, et longo tempore nisi forte supremus finis immineat inda
Abbreviated transcription (Latin):
tib mitterent p̃dicandũ. ieuinantes & orantis
imposuer̃ eis manus. ut intelligamus quanta
&dantiũ &accipientiũ deuotione curandum
pie apostolicis morẽ gesseris institutis si hans
ordinandorũ sacerdotũ formã ꝑȩccłas qubul

Expanded text:
tibus mitterent praedicandum, jejunantes et orantes imposuerunt eis manus , ut intelligamus quanta et dantium et accipientium devotione curandum biliter apostolicis morem gesseris institutis, si hanc ordinandorum sacerdotum formam, per Eccl
Abbreviated transcription (Latin):
benantio. petro. petro. chrisogono. litorio.
& chrisogono. tinulo. uel maximino. fortu¬
nato presbiteris: asstantib quoq diaconib
anastasio. hormisda. iohanne. & agapito:

Expanded text:
enantio, Petro, Chrysogono, Litorio et Chrysogono, Tinulo vel Maximo , Fortunato: adstantibus quoque diaconibus Anastasio, Hormisda, Joanne, et Agapeto
Abbreviated transcription (Latin):
dire consortiũ. Omittendũ est & inculpabi¬
le uidicandũ. qđ necessitas intulit. & restitu¬
endũ quod fides poscit.
iautẽ aliquȩ mulieres ita posteriorũ
uirorũ amore sunt captȩ ut malint
his coherert quã adlegitimũ redire consortiũ.
merito sunt notandȩ. ita ut etiã ȩccłastica cõ¬
munione priuentur. quȩ dere excusabili con¬
taminationẽ criminis elegerunt: ostenden¬
tes sibimet. ꝓsua in continentia placuisse qđ
iusta remissio poterat expiare. Redeant
ergo insuũ statũ uoluntaria redintegratione.
coniugia. neq ullo modo ad obprobriũ malȩ
uoluntatis trahat᷑. Conditio necessitatis extor
sit: quia sicuti hȩ mulieres quȩ reuerti adu
ros suos nolunt impiȩ s̃ habendȩ. ita illȩ quae
fuerant captiuati immolaticiis cibis
asseruntur eẽ polluti. consultationi caritatis¬
tuȩ hoc etiã respondendũ et̃ credimus. ut pe¬
nitentiȩ satisfactione purgentur. Quȩ non

Expanded text:
dire consortium, omittendum est et inculpabidire consortium, omittendum est et inculpabile judicandum quod necessitas intulit, et restituendum est quod fides poscit. i autem aliquae mulieres ita posteriorum virorum amore sunt captae, ut malint his cohaerere quam ad legitimum redire consortium, merito sunt notandae, ita ut etiam ecclesiastica communione priventur, quae de re excusabili contaminationem criminis elegerint, ostendentes sibimet pro sua incontinentia placuisse quod justa remissio potuit expiare. Redeant ergo ad suum statum voluntaria redintegratione conjugia, neque ullo modo ad opprobrium malae voluntatis trahant quod conditio necessitatis exsit, quia sicut hae mulieres quae reverti ad viros suos nolunt impiae habendae sunt, ita illae quae fuerant captivati immolatitiis cibis asseruntur tuae hoc etiam respondendum esse credimus, ut poenitentiae satisfactione purgentur, quae non
Abbreviated transcription (Latin):
ti. Sad quia nouimus scriptũ qđ adño uingi¬
tur mulier uiro: & iterũ p̃ceptũ agnoumꝰ.
ut qđ ds̃ uinacit. homo ñ separet: necesse est
ut legitimarũ federa nuptiarũ reintegran
untulit. unicuiq id qđ legitime habuit
reformet᷑. Dm̃iq studio ꝓcurandũ est. ut re¬
cipiat unusquisq qđ ꝓpriũ est. ũ et it¬
ec tamen culpabilis udicet᷑ & tãquã
nlu. sius mariti qui iã non eẽ estimabatuar
aesupst. Si eni multa qiȩ ad eos quai incap¬
tiutatẽ ducti sunt ꝑtinebant. inius alienum
transire potuer̃. & tam̃ plenũ iustitiȩ est.
ut hisdẽ reuersis ꝓpria reforment᷑. Quod
si inmancipus Quł in agris. aut etiam in
domib ac possessionib rite seruatur. quanto
magis inconiugiorũ redintegrationẽ facien¬
dũ est : ut qđ bellica necessitate turbatũ est
pacis remedio reformetur.
reuersi. ita indilectione suarũ con¬
ugium ꝑseuerent. ut eas cupiant insuũ re¬

Expanded text:
ri. Sed quia novimus scriptum, quod a Deo jungiri. Sed quia novimus scriptum, quod a Deo jungitur mulier viro, et iterum praeceptum agnovimus, ut « quod Deus junxit, homo non separet , » necesse est ut legitimarum foedera nuptiarum reintegranintulit, unicuique hoc quod legitime habuit, reformetur. Omnique studio procurandum est ut recipiat unusquisque quod proprium est. Nec tamen culpabilis judicetur, et tanquam nam ejus mariti qui jam non esse aestimabaassumpsit. Sic enim multa quae ad eos qui in captivitatem ducti sunt pertinebant in jus alienum transire potuerunt, et tamen plenum justitiae est ut eisdem reversis propria reformentur. Quod si in mancipiis, vel in agris, aut etiam in domibus ac possessionibus rite servatur, quanto magis in conjugiorum redintegratione faciendpacis remedio reformetur? reversi ita in dilectione suarum conjugum perseverent, ut eas cupiant in suum re
Abbreviated transcription (Latin):
salutem. Regressus ad nos filius m̃s adeodatꝰ
diaconus. dilectionẽ tuã poposcisse memora¬
uit. ut dehis a nobis auctoritatẽ apłicȩ. sedis
acciperes: quȩ quidẽ magnã difficultatẽ di¬
iudicationis uident᷑ afferre. Sed pinspectione
tẽporaliũ necessitatũ adhibenda curatio est.
ut uulnera quȩ aduersione hostilitatis illata
sunt. religionis maximȩ ratione sanent᷑ i
um ergo pbellicã cladẽ & ꝑgrauissi¬
mos hostilitatis incursus ita quȩdam
dicatis diuisa et̃ coniugia. ut abductis incap¬
tiuuitatẽ uiris feminȩ eorũ remanserint
destitutȩ quȩ uiros ꝓprios
aut interemptos putarent aut
nũquã ad ominatione crederent liberandos.
semaliorũ coniugiũ sollicitudine cogente tran¬
sierint. Cũq nunc statu rerũ auxiliante
dño inmeliora conuerso nonnulli eorũ qui
pittabant᷑ perise remeauerint: merito cari¬
tas tua uidetur ambigere. quid de mulierib
quȩ alus iunctȩ st̃ uiris a nobis debeat ordina¬

Expanded text:
salutem. 111 Regressus ad nos filius meus Adeodatus, sedis nostrae diaconus, dilectionem tuam poposcisse memoravit, ut de his a nobis auctoritatem sedis apostolicae acciperes, quae quidem magnam difficultatem dijudicationis videntur afferre. Sed pro inspectione temporalium necessitatum adhibenda curatio est, ut vulnera quae adversione hostilitatis illata sunt relCum ergo per bellicam cladem, et per gravissimos hostilitatis incursus, ita quaedam dicatis divisa esse conjugia ut abductis in captivitatem viris feminae eorum remanserint destitutae, quae viros proprios aut interemptos putarint, aut nunquam a dominatione crediderint liberandos, et ad aliorum conjugium sollicitudine cogente transierint, cumque nunc statu rerum auxiliante Domino in meliora converso, nonnulli eorum qui putabantur periisse remeaverint, merito charitas tua videtur ambigere quid de mulieribus quae aliis junctae sunt viris, a nobis debeat ordina
Abbreviated transcription (Latin):
diuersa eorũ fuerit atua uoluntate senten¬
tia. ad nos om̃ia subgestorũ testificatione re¬
ferantur. ut remotis ambiguitatib qđ dõ
placeat decernat᷑. Adhunc enĩ finẽ omnẽ
affectũ nr̃m curãq dirigimus. ut qđ ad uni¬
tatẽ concordiȩ & qđ ad custodiã ꝑtinet disci¬
plinȩ nulla dissensione uolet᷑. nulla desidia
negligatur. Et te igitur frat̃ dilectissime
&ceos fr̃s nr̃os qui detus offendunt᷑ excessib
cũ tamen non similis sit om̃ib materies que¬
relarũ hortor & moneo. ut quȩ pie sunt ordi¬
nata salubrit̾q disposita. nulla concertatio¬
ne turbent᷑. nemo qđ suũ est querat. sed quod
ad inseparabilẽ soliditatẽ uinculũ caritatis
asstrinxerit: quia sicut inuno corpore mul¬
ta mẽbra habemus. omĩa autẽ mẽbra non
eundẽ actũ habent. ita multi unũ corpus

Expanded text:
diversa eorum fuerit a tua voluntate sentendiversa eorum fuerit a tua voluntate sententia, ad nos omnia sub gestorum testificatione referantur, ut, remotis ambiguitatibus, quod Deo placeat decernatur. Ad hunc enim finem, omnem effectum nostrum curamque dirigimus, ut quod ad unitatem concordiae, et quod ad custodiam pertinet disciplinae, nulla dissensione violetur, nulla desidia negligatur. Et te igitur, frater dilectissime, et eos fratres nostros, qui de tuis offenduntur excessibus, cum tamen non similis sit omnibus materia querelarum, hortor et moneo, ut quae pie sunt ordinata, salubriterque disposita, nulla concertatione turbentur, nemo quod suum est quaerat, sed quod ad inseparabilem soliditatem vinculum charitatis astrinxerit: quia sicut in uno corpore multa membra habemus, omnia autem membra non eumdem actum habent; ita multi u
Abbreviated transcription (Latin):
cipiat. nemo sollicitet. nisi forte explacito
caritatis id int̾ dantẽ accipientẽq conue¬
niat. Nã grauis iniuriȩ reus est qui defratris
ȩccła id qđ est utilius aut p̃ciosius audet uł abi aab¬
cere uł tenert. Itaq si intra ꝓuintiã res agit᷑.
transfugã clericũ adeccłam suã metropolitanꝰ
redire cõpellat. Si autẽ longis recessit sui p̃¬
cepti auctoritate reuocabit᷑. ut nec cupiditati
nec ambitioni occasio relinquatur.
Neuocandis autẽ adte coep̃is moderatissimũ
eẽ te uolumus. ne ꝑmaioris diligentiȩ speciẽ
fraternis gloriari uidearis iniuriis. Vnde si
causa aliqua maior extiterit. obquã rationa¬
bile ac necessariũ sit fraternũ aduocare con
metropolitani crediderint: eẽ mittendos. ad
fraternitatẽ tuã uenire sufficiat.
ta ut aprestituto tẽpore ñultra quindecĩ diecᷤᷤ
qui conuenerint retardent᷑. Si autẽ in eo qđ
cũ frĩb tractandũ definiendũue credideris

Expanded text:
piciat, et nemo sollicitet, nisi forte ex placito piciat, et nemo sollicitet, nisi forte ex placito charitatis id inter dantem accipientemque convenerit. Nam gravis injuriae reus est qui de fratris ecclesia id quod est utilius aut pretiosius audet vel allicere, vel tenere. Itaque si intra provinciam res agatur, transfugam clericum ad suam ecclesiam metropolitanus redire compellat. Si autem longius processit, tui praecepti auctoritate revocabitur, ut nec cupiditati nec ambitioni occasio relinquatur. In evocandis autem ad te ete esse volumus, ne per majoris diligentiae speciem fraternis gloriari videaris injuriis. Unde si causa aliqua major exstiterit, ob quam rationabile ac necessarium smetropolitani crediderint esse mittendos ad fraternitatem tuam venire sufficiat. Ita ut in praestituto tempore non ultra quindecim dies qui convenerint, retardentur. Si autem in eo quod cum fratribus tractandum definiendumque credideris
Abbreviated transcription (Latin):
econciliis autẽ episcopalib non aliud
indicimus quã sc̃ĩ patres salubriter
ordinauer̃ : ut scilicet bini conuentus pannos
singulos habeantur: in quib de om̃ib quere¬
lis que inter diuersos eccłȩ ondines nasti asso¬
lent iudicetur. Ac si forte inter ipsos qui p̾suss
ꝓiuntiali nequeat. examine definiri. fraterni¬
tatẽ tuã de totius negocii qualitate metropo¬
litanus curabit instruere. ut sicorã positis par¬
tib nec tuo fuerit. res sopita iudicio. ad nr̃am
cognitionẽ quicquid illud est transferatur.
ocritate despecta administrationẽ loci
celebrioris ambegerit. & ad maiorẽ se plebẽ
quacũq ratione transtulerit: acathedra qui¬
dẽ pellatur aliena. sed carebit & ꝓpria. ut nec
illis p̃sideat. quos ꝑ auaritiã concupiuit. nec
illis quos ꝑsuꝑbiã spreuit. Sius igit᷑ terminis
quisq contentus sit. nec supra mensurã iuris
sui affectet. augeri.¬
Ilienũ clericũ inuito ep̃o ipsius nemo sus¬

Expanded text:
conciliis autem episcopalibus non aliud indicimus, quam sancti Patres salubriter ordinaverunt, ut scilicet bini conventus per annos singulos habeantur, in quibus de omnibus querelis quae inter diversos Ecclesiae ordines nasci assolent, judicetur. Et si forte inter ipsos qui praesunt provinciali nequeat examine diffiniri, fraternitatem tuam de totius negotii qualitate metropolitanus curabit instruere, et si coram positis partibus, nec tuo fuerit res sopita judicio, ad nostram cognitionem quidquid illud est, transferatur. suae despecta, administrationem loci celebrioris ambierit, et ad majorem se plebem quacunque occasione transtulerit, a cathedra quidem pellatur aliena, sed carebit et propria, ut nec illis praesideat, quos per avaritiam cupivit, nec illis quos per superbiam sprevit. Suis igitur terminis quisque contentus sit, sui affectet augeri.Alienum clericum invito episcopo ipsius nemo sus
Abbreviated transcription (Latin):
dĩ. Hȩc fr̃s uͦbis scripsimus generalit̾ omnib
notũ fieri uolumus. ut quȩ ceteros tangunt
om̃ib nota fiant. Omp̃s ds̃ uos & reliquos
fr̃s nr̃os ubiq consistentib ꝓtegat. usq in
insecula amen. Data. kł aprił. ualentini¬
ano & florentio uiũ c̾c̃ conss̾.

Expanded text:
es, quae vobis scripsimus, generaliter omnibus nota fieri volumus, ut quae caeteros tangunt, omnibus nota fiant. Omnipotens Deus, vos et reliquos fratres nostros ubique consistentes protegat usque in in saecula. Amen. Data Kalendis April. Valentiniano et Florentio V. Cl. Conss.
Abbreviated transcription (Latin):
re. & talib aliquã curã p̾stare uulneribus.
quã solet lapsis cũ resipuerint & ȩccła non
digant᷑. ne foras positi & tanto p̃sidio afide
munitionis exclusi. periculis om̃ib exponas¬
tur. deuorandi luporũ dentib atq uexandi
quib obsistere qua illos inse irritauerant.
doctrinȩ ꝑuersitate ñ poss. sed satis ur̃is no¬
nitis. & sic satis abundantibus nr̃ȩ legis ex¬
emplis ꝓbatur eẽ responsũ. Nec quicqua
suꝑet̃ duximus qđ dicamus. cũ nhil pres¬
missũ auobis nihil constat eẽ suppressũ. quo
illi refutati & penitus agnoscantur eẽ con¬
uicti. Ideo anobis testimonia nulla ponunt᷑.
quia & his plena relatio est. & satis constat
ut doctissimos sacerdotes cuncta dixxisse. nec
decet credere uos aliquid qđ ad causã possit
sufficere preterisse. Etalia manu. bene
ualete fratres

Expanded text:
ire et talibus aliquam curam praestare uulneribus, ire et talibus aliquam curam praestare uulneribus, quam solet lapsis, cum resipuerint, ecclesia non digantur, ne foris positi et tanto praesidio a fide munitionis exclusi periculis omnibus exponantur deuorandi luporum dentibus atque uexandi, quibus obsistere hac, qua illos in se inritauerant, doctrinae peruersitate non possunt. sed satis uestris monitis et sic satis abundantibus nostrae legis exemplis probatur esse responsum nec quicquam superesse duximus, quod dicamus, cum nihil praetermissum a uobis, nihil constet esse suppressum, quo illi refutati et penitus agnoscantur esse conuicti. ideoque a nobis testimonia nulla ponuntur, quia et his plena relatio est et satis constat tot doctissimos sacerdotes cuncta dixisse nec decet credere uos aliquid, quod ad causam possit proficere. praeterisse. Et alia manu: Bene ualete, fratres
Abbreviated transcription (Latin):
corpore uulnus insanũ. remotoq morbi se¬
uientis afflatu cautius quȩ st̃ sincera ꝑdurem
& grex purior abhac mali pectoris contagi¬
one purget᷑. Sit totius corporis illibata per¬
fectio. quã uos sequi & tenere hac in illos pro¬
nunciatione cognouimus. & una nobiscum
pari assensione seruamus. Qui si tam̃ aliqđ
inse dĩ adiutoriũ qđ hocusq negauer̃ ꝓuo¬
cauerint. &opus sibi eius auxcilio eẽ cognoue¬
rint. ut de hac labe inqua sui cordis incurua¬
tione corruerant liberentur. & quasi inlucẽ
defeda tracti caligine remotis abdicatisq om¬
nibus quib totus neuerũ aspiceret fȩdabat᷑¬
& caligabat aspectus dampnent. Hȩc quae
hucusq senser̃. & aliquando animũ rectis dis¬
putationib cõmodantes abhac aliquantulũ
labe correcti ueris se sanandos consiliis tribu¬
ant atq submittant. Qđ si fecerint. erit in
potestate pontificũ istis aliquatenus subuen¬

Expanded text:
corpore uulnus insanum remotoque morbi saecorpore uulnus insanum remotoque morbi saeuientis afflatu cautius, quae sunt sincera, perdurent et grex purior ab hac mali pecoris contagione purgetur. sit totius corporis inlibata perfectio, quam uos sequi et tenere hac in illos pronuntiatione cognouimus et una uobiscum pari assensione seruamus. qui si tamen aliquod in se dei adiutorium, quod hucusque negauerunt, prouocauerint et opus sibi eius auxilium esse cognouerint, ut de hac labe, in qua sui cordis incuruatione corruerant, liberentur et quasi in lucem de foeda tracti caligine remotis abdicatisque omnibus, quibus totus, ne uerum aspiceret, foedabatur et caligabat aspectus, damnent haec, quae hucusque senserunt, et aliquando animum rectis disputationibus commodantes ab hac aliquantulum labe correcti ueris se sanandos consiliis tribuant atque submittant, — quod si fecerint, erit in potestate pontificum istis aliquatenus subuen
Abbreviated transcription (Latin):
mus nisi quẽ ad modũ dĩ inscđiã consequamuir.
quẽ ad modũ ferre possumus ista iactantes:
Quis rogo tantus illorũ pectora error obce¬
cat. ut si ipsi nullã dĩ grãm sentiunt. quia
nec digni st̃. nec merent᷑. nec dealiis conside¬
rant. quid cotidie singulis grã duuna largit᷑.
Sunt quidẽ isti om̃s cecitate dignissimi. qui
nec hoc sibi reliquer̃ ut se auxilio credant
euocari aberrorib posse diuino. Negantes
enĩ dĩ adiutoriũ. ñ aliis sed sibi hoc penitus
abstuler̃. quia uellendi st̃ longius & ab ȩccła
ꝓcul remouendi uiscerib. nediutius multa
occupans insanabilis post error increscat. Si
enĩ diu fuerint subhac impunitate seruati
necesse est multas in hac sua prauitate m̃tis
inducant. decipiantq innocentes. uł potius
imprudentes. qui fidẽ catholicã ñsequant᷑.
Putabunt enĩ eos nec te sentire. quos adhuc
uident in ȩccłã ꝑdurare. Separet᷑ ergo asano

Expanded text:
mus, nisi quem ad modum dei misericordiam consequamur, mus, nisi quem ad modum dei misericordiam consequamur, quem ad modum ferre possumus ista iactantes? quis, rogo, tantus illorum pectora error obcaecat, ut, si ipsi nullam dei gratiam sentiunt, quia nec digni sunt nec merentur, nec de aliis considerent, quid cotidie singulis gratia diuina largitur? sunt quidem isti omnes caecitate dignissimi, qui nec hoc sibi reliquerunt, ut se auxilio credant reuocari ab erroribus posse diuino. negantes enim adiutorium non aliis sed sibi hoc penitus abstulerunt. qui auelleudi sunt longius et ab ecclesiae procul remouendi uisceribus, ne diutius multa occupans insanabilis post error increscat. si enim diu fuerint sub hac impunitate uersati, necesse est multos in hanc suae prauitatem mentis inducant decipiantque innocentes uel potius inprudentes, qui fidem catholicam nunc sequuntur; putabunt enim eos recte sentire, quos adhuc uident in ecclesia perdurare. Separetur ergo a sano
Abbreviated transcription (Latin):
inposterũ ñ negauit. Nã quãuis hominem
recdemisset apreteritis ille peccatis. tam̃ sci¬
ens iterũ posse peccare ad reparationẽ sibi
quẽ ad modũ posset illa & post illa corrigere
multa seruauit. Cotidiana p̾stat illa reme¬
dia. quib nisi freti confixiq nitamur. nulla¬
tenus humanos uincere poterimus errores.
Necesse est enĩ ut quo auxiliante uincimus.
eo iterũ ñ adiuuante uincamur. Sed possem
plura dicere. nisi uos constaret. cuncta dicisse.
Quisquis ergo huic assentiens uidetur eẽ sen¬
tentiȩ quo dicat. adiutorio nob̾ ñ opus et̃ di¬
uino. inimicũ se catholicȩ fidei & dĩ beneficio
ꝓfitet᷑ ingratũ. Niã nec cõmunione sunt digni
quã p̃dicando talit̾ polluer̃. Sic enĩ sua spon¬
te dũ sequant᷑ illa quȩ dicunt. longius auera
religione fuger̃. Cũ enĩ hoc totũ in nr̃a pro¬
fessione consistat. cotidianisq p̃cib nihil aga¬

Expanded text:
in posterum non negauit nam quamuis hominem in posterum non negauit nam quamuis hominem redemisset a praeteritis ille peccatis, tamen sciens iterum posse peccare ad reparationem sibi, quem ad modum 10 posset illum et post ista corrigere, multa seruauit. cotidiana praestat ille remedia, quibus nisi freti confisique nitamur, nullatenus humanos uincere poterimus errores. necesse est enim, ut, quo auxiliante uincimus, eo iterum non adiuuante uincamur. sed possem plura dicere, nisi uos constaret cuncta dixisse. Quisquis ergo huic adsentiens uidetur esse sententiae, quo dicat adiutorio nobis non opus esse diuino, inimicum se a catholicae fidei et dei beneficiis profitetur ingratum. nec nostra communione sunt digni, quam praedicando taliter polluerunt. sic enim sua sponte, dum sequuntur illa, quae dicunt, longius a uera religione fugerunt. cum enim hoc totum in nostra professione consistat cotidianisque precibus nihil aga
Abbreviated transcription (Latin):
bus ꝓtinus exoptat. & ꝑcorpus om̃is sp̃s al¬
terius hoc & predicat &clamat. Siergo hoc
ille ita magnũ scit ut assidue duceret. ita
necessariũ confessus est ut doceret quẽ ad mo¬
dũ pelagius celestius que se posita omni re¬
sponsione psalmorũ taliq abdicata doctrina
suasuros se aliquib eẽ confidunt. nos adiuto¬
riũ dĩ nec debere querere nec egere. cũ om̃s
scĩ nihil se sine hoc agere posse testant᷑. uel
libero enĩ arbitrio olim ille ꝑuersus dũ suis
inconsultis utitur bonis cadens inp̃uaricati¬
onis ꝓfunda demersusq nihil quẽ ad modũ
ex inde surgere posset inuenit. suaq inet̾nũ
libtate deceptus huius ruinȩ iacuisset opp̃s¬
sus. nisi eũ post xp̃i ꝑsuã grãm releuasset ad¬
uentus. qui ꝑ nouȩ regenerationis purifica¬
tionẽ omne p̾teritũ uiciũ sui baptismatis
lauacro purgauit. & ei firmans statũ quo
rectius constabiliusq ꝓcederet. tam̃ suã gr̃am

Expanded text:
bus pronus exoptat et per corpus omne psalbus pronus exoptat et per corpus omne psalterii hoc et praedicat et clamat. si ergo hoc ille ita -magnum scitu ut assidue diceret, ita necessarium confessus est ut doceret, quem ad modum Pelagius Caelestiusque seposita omni responsione psalmorum talique abdicata doctrina suasuros se aliquibus esse confidunt nos adiutorium dei nec debere quaerere nec egere, cum omnes sancti nihil se sine hoc agere posse testantur? Liberum enim arbitrium olim ille perpessus dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praeuaricationis profunda demersus nihil, quem ad modum exinde surgere posset. inuenit suaque in aeternum libertate deceptus huius ruinae latuisset oppressu, nisi eum post Christi pro sua gratia releuasset aduentus, qui per nonae regenerationis purificationem omne praeteritum uitium sui baptismatis lauacro purgauit et eius firmans statum, quo rectius constabiliusque procederet. tamen suam gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
resistendũ ñ liberemur arbitriũ. sed dĩ solũ
facere possit auxiliũ. Nãsi ille clamat ad¬
iutorio sibi opus eẽ diuino qui digne hȩc ñ
quereret sicubi liberũ arbitriũ plus ꝓdeẽt
quippe cũ uir beatus etiã electus ad nõ ni
hil egeret. tamen ita dm̃ deprecatur postu¬
lans: Adiutor m̃s esto nederelinquas me.
neq despicias me ds̃ salutaris m̃s. Nos nob̾
liberũ arbitriũ ille dm̃ postulat adiutorẽ.
qđ nati sumus posse sufficere nob dicimus.
ille dm̃ ne derelinquat᷑ eaorat. Non rogo
manifeste discimus quod oremus. cũ ille tan¬
topere beatus ut supra diximus uir ne despi¬
ciat᷑ exoptat. Illi enĩ necesse est ista arguans
qui illa confirmant. Dauid enĩ orationis ig¬
narus. & suȩ naturȩ nescius accuset᷑. qui cũ
sciat tantũ in sua eẽ natura ad iutorẽ sibi
dm̃ & assiduũ adiutorẽ. nec illi sufficit assi¬
duũ. sed ne aliquando illũ despiciat. orationi¬

Expanded text:
resistendum non liberum arbitrium sed dei solum resistendum non liberum arbitrium sed dei solum facere possit auxilium? Nam si ille clamat adiutorio sibi opus esse diuino, qui digne hoc non quaereret, si cui liberum arbitrium plus prodesset — quippe cum uir beatus et iam electus a domino nil egeret, tamen ita deum deprecatur postulans: Adiutor meus esto; ne derelinquas me neque despicias me. deus salutaris meus —, nos nobis liberum arbitrium, ille deum postulat adiutorem? quod nati sumus, posse sufficere nos dicimus, ille deum, ne derelinquatur, exorat? non, rogo. manifeste discimus, quid oremus, cum ille tantopere beatus. ut supra diximus, uir, ne despiciatur, exoptat? illi enim necesse est ista arguant, qui illa confirmant. Dauid enim orationis ignarus et suae naturae nescius accusetur, qui cum sciat tantum in sua esse natura, adiutorem sibi deum et assiduum adiutorem — nec illi sufficit assiduum, sed, ne aliquando illum despiciat, orationi
Abbreviated transcription (Latin):
anillũ hoc ñposse p̃start. annihil eẽ ꝓpter
qđ unus quis hoc debeat postulare : Posse
hoc dm̃ opera ipsa testantur: Adiutorio co¬
tidiano nos egere negare ñpossumus. hoc
enĩ seu benc uiuimus: ꝓuocamus ut melius scĩ¬¬
usq uiuamus. seu praue sentientes abonis
auertimur ut adrectã redeamus uiã eius
auxilio plus egemus. Nũquid tã mortiferũ
tã prereps uideat᷑ ad casũ. tã expositũ ad om¬
nia pericula. si hoc solũ nob̃ putantes posse
sufficere qđ liberũ arbitriũ cũ nasceremur
accipimus: Utra iã ad nõ nibil queramus.
id est auctoris nr̃i obliti eius potentiã ut nos
ostendamus liberos haberemus. quasi iã am¬
plius qđ dart possit ñ habeat. qui te intuo
ortu liberũ fecit. nescientes qđ nisi magnis
pretib grã in nos implorata descendat. ne¬
quaquã terrenȩ labis & mundani corporis
uincere conemur errores. cũ pares nos ad

Expanded text:
an illum hoc non posse praestare? an nihil esse, propter an illum hoc non posse praestare? an nihil esse, propter quod unusquisque hoc debeat postulare? posse hoc deum opera ipsa testantur. adiutorio cotidiano nos egere negare non possumus; hoc enim, seu bene uiuimus, prouocamus, ut melius sanctiusque uiuamus, seu praua sentieutes a bonis auertimur, ut ad rectam redeamus uiam, eius auxilio plus egemus. num quid tam mortiferum, tam praeceps uideatur ad casum, tam expositum ad omnia pericula, si hoc solum nobis putantes posse sufficere, quod liberum arbitrium, cum nasceremur, accepimus, ultra iam a domino nihil quaeramus, id est auctoris nostri obliti eius potentiam, ut nos ostendamus liberos, abiuremus, quasi iam amplius, quod possit dare, non habeat; qui te in tuo ortu liberum fecit, nescientes, quod, nisi magnis precibus gratia in nos inplorata descendat. nequaquam terrenae labis et mundani corporis uincere conemur errores, cum pares nos ad
Abbreviated transcription (Latin):
lã isti qui tales st̃. nullã dĩ grãm c̃sequent᷑
qui sine illa tantũ se assequi posse confiduas.
quantũ uix illi qui ab illo postulant & acci¬
piunt ꝓmerent᷑. Quid enĩ tã iniquũ po¬
test eẽ tã barbarũ tã totius religionis ig¬
narũ. tã xp̃ianis mentib inimicũ. quã hu¬
ic denegari debere quicquid incotidiana
grã consequeris. cui te ipse confiteris debere
qđ natus es: Ergo eris tibi in ꝓuidendo prȩ¬
stantior quã potest inte eẽ qui te ut esses
effecit. & cũ te putes eidebere qđ uiuis. quo
modo te non putas illi debere qđ ñ cotidianã
eius consequendo grãm talit̃ uiuis: Et qui
nos adiutorio negas indigere diuino quasi ex
nr̃a ex toto possibilitate ꝑfectos. quomodo¬
ñ adiutoriũ in nos cũ tales a nobis etiã eẽ pos¬
sumus ꝓuocamꝰ: Qui enĩ adiutoriũ dĩ negat
uellẽ in t̾rogare quid dicat. nos ñ te mereri

Expanded text:
iam isti, qui tales sunt, nullam dei gratiam consequuntur, iam isti, qui tales sunt, nullam dei gratiam consequuntur, qui sine illo tantum se adsequi posse confidunt, quantum uix illi, qui ab illo postulant et accipiunt, promerentur. quid enim tam iniquum potest esse, tam barbarum, tam totius religionis ignarum, tam Christianis mentibus inimicum, quam huic te negare debere, quicquid in cotidiana gratia consequeris, cui te ipse confiteris debere, quod natus es — ergo eris tibi in prouidendo praestantior, quam potest in te esse, qui te, ut esses, effecit! — et, cum putes debere, quod uiuis, quo modo te nou putas illi debere, cum cotidianam eius consequendo gratiam taliter uiuis? et qui nos adiutorio negas indigere diuino, quasi ex nostra in totum possibilitate perfecti quo modo non adiutorium in nos, cum tales a nobis etiam esse possumus, prouocamus? Qui enim adiutorium dei negat, uellem interrogare, quid dicat: nos non mereri?
Abbreviated transcription (Latin):
tutã ueri dogmatis quer̃ euertere discipli¬
nã. Sanandũ ergo celerius ne longius ex¬
etrandus animis morbus inserpat. ut si
medicus cũ uiderit huius terreni corporis
aliquẽ eẽ languorẽ. magnũ suȩ artis esti¬
mat documentũ. Scito quis illius int̾uen¬
tu desperatur euadat. uel cũ post se uulnus
aspexerit adhibet fomenta uel cetera quib
illud possit qđ natũ fuerat uulnus obduci
Ac si id manens sanari ñ poterit. ne corpus
reliquum sua tabe corrũpat. ferro ampu¬
tet qđ nocebat. qđ reliquum in tegrũ &
seruet intactũ. Precidendũ id ergo est qđ
uelut puro sanoq nimiũ corporiꝰ uulnus
obrepsit. ne cũ tardius abstergit᷑ in ipsis pe¬
ne uiscerib huius mali ñ hauriendi post
sentina considatur. Nã quid nos de his post
ec rectũ mentib ȩstimemus. qui sibi se pu¬
tant debert qđ boni sunt. nec illũ conside¬
rant cuius cotidie grãm consequnt᷑: Sed

Expanded text:
totam ueri dogmatis quaerunt euertere disciplitotam ueri dogmatis quaerunt euertere disciplinam. Sanandum ergo celerius, ne longius execrandus animis morbus inserpat, ut si medicus, cum uiderit huius terreni corporis aliquem esse languorem. magnum suae artis aestimat documentum, si cito quis illius interuentu desperatus euadat. uel, cum putre uulnus aspexerit. adhibet fomenta uel cetera. quibus illud possit, quod natum fuerat, uulnus obduci, ac, si id manens sanari non poterit, ne corpus reliquum sua tabe corrumpat, ferro amputet, quod nocebat, quo reliquum integrum et seruet intactum. praecidendum id ergo est, quod uelut puro sanoque nimium corpori uulnus obrepsit, ne, cum tardius abstergitur, in ipsis paene uisceribus huius mali non exhaurienda post sentina considat. Num quid nos de his post haec rectum mentibus aestimemus, qui sibi se putant debere, quod boni sunt, nec illum considerant, cuius cotidie gratiam consequuntur? sed
Abbreviated transcription (Latin):
te uicta quȩ fucrit ꝓnuntiatio firmaret᷑.
indeq sumerent ceterȩ &ȩccłȩ uelut de
natali suo fonte aquȩ cunctȩ procederent.
& ꝑdiuersas totius mundi regiones. puri
capitis incorruptȩ manerent. quid preci¬
pere quos abluere quos ueluti in ceno in¬
emundabilis ordinatas mundis digna cor¬
porib unda uitaret. Gratulor igit᷑ fr̃s
teras adnos destinatis. & cũ illis curã geri¬
tis quib p̃sidetis ȩccłiis sollicitudinẽ urãm
ꝑom̃iũ utilitatẽ monstratis. & ꝑ cunctas
totius orbis eccłas omnib una qđ prosit
decernendũ eẽ deposcitis. ut suis constabi¬
lia regulis ȩccłȩ. & hoc qđ illos caueat pro¬
nuntiationis iustȩ firmata decretalibus
patere ñ possit. qui puersis instincti immo
destructi uerborũ argutiis subimagine
catholicȩ fidei disputantes uelut pestiferũ
exulans uirus. & ut hominũ recte sentien¬
tiũ indeteriorẽ partẽ corda corrũpant

Expanded text:
te, iusta quae fuerit pronuntiatio, firmaretur te, iusta quae fuerit pronuntiatio, firmaretur indeque sumerent ceterae ecclesiae, uelut de natali suo fonte aquae cunctae procederent et per diuersas totius mundi regiones puri capitis incorruptae manarent, quid praecipere, quos abluere, quos uelut in caeno inemundabili sordidatos mundis digna corporibus unda uitaret. Gratulor igitur, frateras ad nos destinastis et cum illis curam geritis, quibus praesidetis, ecclesiis, sollicitudinem uestram pro omnium utilitate monstratis et per cunctas totius orbis ecclesias omnibus una, quod prosit, decernendum esse deposcitis, ut suis constabilita regulis ecclesia et hoc, quod illos caueat, pronuntiationis iustae firmata decretalibus patere non possit, qui peruersis instructi, immo destructi uerborum argutiis sub imagine catholicae fidei disputantes uelut pestiferum exhalantes uirus, ut hominum recte sentientium in deteriorem partem corda corrumpant,
Abbreviated transcription (Latin):
fr̃ib in dño salutẽ. Inquirendos dehis re¬
bus quas om̃i cũ sollicitudine decet a sacer¬
dotib maxime auero iustoq & catholico
tractari contulio antiquȩ traditionis
exempla seruantes. & ecclesiasticȩ memord
disciplinȩ nr̃ȩ religionis uigorẽ mentis¬
ñ minus nunc inconsulendo quã antea
cũ ꝓnuntiarets uera ratione firmatis. qui
ad nr̃m referendũ approbatis eẽ iudiciũ.
scientes quid apłicȩ sedi cũ om̃s hoc locopo¬
siti. ipsũ sequi desideraremus apłm debeatus
aquo ipse episcopatus & tota auctoritas no¬
minis huius emersit. Quẽ sequentes cuĩ
mala tã cdãpnare nouimus quã ꝓbare lal¬
danda. uel id uera qđ patrũ instituta saces¬
dotali custodientes officio ñ censetis esse.
calcanda. qđ illi non bumana sed diuina de¬
creuere sententia. ut quicquid quãuis de
disiunctis remotisq ꝓuintus cogeret᷑. non
prius ducerent. finiendũ. nisi adhuius sedis
noticiã ꝑueniret. ut tota huius auctorita¬

Expanded text:
FRATRIBUS IN DOMINO SALUTEM. In requirendis diuinis rebus, quas omni cum sollicitudine decet a sacerdotibus, maxime a uero iustoque et catholico tractari concilio, antiquae traditionis exempla seruantes et ecclesiasticae memores disciplinae nostrae religionis uigorem non minus nunc in consulendo quam antea, cum pronuntiaretis, uera ratione firmatis, qui ad nostrum referendum adprobastis esse iudicium scientes, quid apostolicae sedi, cum omnes hoc loco positi ipsum sequi desideremus apostolum, debeatur, 5 quo ipse episcopatus et tota auctoritas nominis huius emersit. quem sequentes tam mala iam damnare nouimus quam probare laudanda, uelut id uero, quod patrum instituta sacerdotali custodientes officio non censetis esse calcanda, quod illi non humana sed diuina decreuere sententia, ut quicquid quamuis de disiunctis remotisque prouinciis ageretur, non prius ducerent finiendum, nisi ad huius sedis notitiam perueniret, ut tota huius auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
orũ conculcabit ossuũ. & suꝑ sermones tuos
admirabit᷑. Nouissime autt̃ ꝓuertet ossuũ.
& inuerbis tuis dabit scandalũ. Multa au¬
diui & non coȩquaui ei. & dñs odiet illũ. qui
in altũ mittit lapidẽ suꝑ caput eius cadit.
foucã decidet in illã. & qui statuit lapidem
pocimo offendet ineo. & qui laqueũ alio po¬
nit. peribit in illo. Facienti nequissimũ con¬
siliũ suꝑ ipsũ deuoluetur. & non agnoscet un¬
de adueniet illi. Illusio & improperiũ suꝑ¬
borũ & iundicta sicut leo insidiabit᷑ illi. La¬
queo peribunt. qđ oblectantur casu iustorũ.

Expanded text:
orum condulcabit os tuum et super sermones tuos orum condulcabit os tuum et super sermones tuos admirabitur novissime autem pervertet os suum et in verbis tuis dabit scandalum multa audivi et non coaequavi ei et Dominus odiet illum qui in altum mittit lapidem sfodit, decidet in illam; et qui statuit lapidem proximo, offendet in eo; et qui laqueum alii parat, peribit in illo. Facienti nequissimum consilium, super illum devolvetur; et non agnoscet unde adveniet illi. Illusio, et improperium superborum, et vindicta sicut leo insidiabitur illi. Laqueo peribunt qui oblectantur casu justorum.
Abbreviated transcription (Latin):
occasione admonitionis exorta bonis ur̃is
desideriis & operib me furtiue subiungo.
ut qđ ñ admoniti facitis quando uob̃ & ad¬
monens additur iã non solũ faciatis. Qua¬
ꝓpter frs̃ oportet uos & om̃s fideles dilige¬
re inuicẽ. & ñ detrahere aut accusare alter¬
utrũ. Scriptũ est enĩ. Dilige. ꝓocimũ. & con¬
iunge fidẽ cũ illo. qđ si denudaueris abscon¬
sa illius ñ ꝑsequeris post eũ. Sicut enĩ homo
qui ꝑdit amicũ suũ. sic qui ꝑdit amicitiam
pimi sui. Et sicut qui dimittit auem de
manu sua. sic dereliquisti ꝓximũ tuũ & non
eũ capies. ñ illũ sequaris. qm̃ longe ab est.
Effugit enĩ quasi caprea delaqueo. qm̃ uul¬
nerata est anima eius. Ultra eũ ñ poteris col¬
ligare. & maledicta est concordatio. Denu¬
dare autt̃ amici mysteria. desperatio ẽ ani¬
mȩ infidelis: Innuens oculo fabricat iniqua
& nemo cũ abiciet. In conspectu oculorũ tu¬

Expanded text:
occasione admonitionis exorta, bonis vestris occasione admonitionis exorta, bonis vestris desideriis et operibus me furtive subjungo, ut quod non admoniti facitis, quando vobis et admonens additur, jam non soli faciatis. Quapropter, fratres, oportet vos et omnes fideles diligere invicem, et non detrahere aut accusare alterutrum. Scriptum est enim : « Dilige proximum, et conjungere fide cum illo. Quod si denudaveris absconsa illius, non persequeris post eum. Sicut enim homo qui perdit amicum suum, sic et qui perdit amicitiam proximi sui. Et sicut qui dimittit avem de manu sua, sic dereliquisti proximum tuum, et non eum capies, non illum sequaris, quoniam longe abest. Effugit enim quasi caprea de laqueo: quoniam vulnerata est anima ejus, ultra eum non poteris colligare. Et maledicti est concordatio. Denudare autem amici mysteria, desperatio est animae infelicis. Annuens oculo fabricat iniqua, et nemo eum abiciet in conspectu oculorum tu
Abbreviated transcription (Latin):
rere quoq quisq fideliũ ruims debet op¬
pressorũ. & miserorũ subsidia quo ualeant
exreuelatione alienȩ uindictȩ a sedĩ remo¬
uere uindictã. Libat enĩ dño ꝓspera. qui
ab afflictis pellit aduersa. Unde scriptũ est.
srat̃ fratrẽ adiuuans exaltabitur: Acclesia
enĩ dĩ sine macula & ruga debet existere.
& ideo ñ oportet eã aquibusdã conculcare
aut maculare quia scriptũ est. Una est co¬
iuba mea ꝑfecta mea. Hinc iterũ dñs ad
moy sen ait. Est locus penes me. & stabis
sup petrã. Quis est locus qui ñ sit dñi. dum
cuncta in ipso ꝑquẽ citata st̃ continentur :
Sed tam̃ locus apud eũ uidelicet scȩ eccłac
linitas est. inqua supra petrã statur. dũ con¬
uerbis & factis labunt᷑ laqueis quib potestis
retentetis. & labi eos in ima non ꝑmittatis.
dus adloquendũ. & tardus adirã. Hȩc autt̃
uos auctort dõ omĩa seruart ñ ambigo. sed

Expanded text:
rere quoque quisque fidelium ruinis debet oprere quoque quisque fidelium ruinis debet oppressorum et miserorum subsidio, quo valeant ex relevatione alienae vindictae a se Dei removere vindictam. Libat enim Domino prospera, qui ab afflictis pellit adversa. Unde scriptum est: Frater fratrem adjuvans exaltabitur . Ecclesia enim Dei sine macula et ruga debet existere, et ideo non oportet eam a quibusdam conculcari aut maculari, quia scriptum est: Una est columba mea, perfecta mea . Hinc iterum Dominus ad Moysem ait: Est locus penes me, et stabis super petram . Quis est locus qui non sit Domini, dum cuncta in ipso per quem creata sunt continentur? Sed tamen locus apud eum, videlicet sanctae Ecclesiae unitas est, in qua super petram statur, dum converbis et factis labuntur, laqueis quibus potestis retentetis, et labi eos in ima non permittatisdus ad loquendum, et tardus ad iram . Haec autem vos, auctore Deo, omnia servare non ambigo: sed
Abbreviated transcription (Latin):
ei quẽ in supplicio sententia destinaritꝰ.
Pulsatus ante suũ iudicẽ causã dicat. & non
ante suũ iudicẽ pulsatus siuoluerit taceat.
& inpulsatis quoties appellauerint induciȩ
dentur. Siquis ergo iratus crimen aliqđ
cuilibet temere obiecerit. conuiciũ ñ est
ꝓaccusatione habendũ. sed ꝑmisso tractan¬
di spacio id qđ iratus dixit ꝑscripturã se ꝓ¬
baturũ et̃ fateatur. ut sifortasse resipiscens
quȩ piracundiã dixit iterare aut scribere
nolent ñut reus criminis teneat᷑. Omnis
ergo qui crimen obicit. scribat se ꝓbaturũ.
Reucra ibi sc̃ꝑ causa agat᷑. ubi crim̃ admit¬
titur. Et qui ñ ꝓbauerit qđ obiecit. pęnã
quã intulerit ip̃se patiatur. Placuit etiã
ut si ep̃s accusatus appellauerit apłicã sedẽ
id statuendũ. qđ eiusdẽ sedis pontifea cen¬
suerit. Hec tamen omnino insacerdotum
causa forma seruet᷑. Nequẽquã senten¬
tia ñ asuo iudice dicta constringat: occur¬

Expanded text:
ei quem supplicio sententia destinarit. ei quem supplicio sententia destinarit. Pulsatus ante suum judicem causam dicat, et ante non suum judicem pulsatus, si voluerit taceat: et ut pulsatis quoties voluerint induciae dentur. Si quis ergo iratus crimen aliquod cuilibet temere objecerit, convicium non est pro accusatione habendum, sed permisso tractandi spatio, id quod iratus dixit, per scripturam se probaturum esse fateatur, ut si fortasse resipiscens quae prae iracundia dixit, iterare aut scribere noluerit, non ut reus criminis teneatur. Omnis ergo qui crimen objicit, scribat se probaturum. Revera ibi semper causa agatur, ubi crimen admittitur: et qui non probaverit quod objecit, poenam quam intulerit ipse patiatur. Placuit etiam ut si episcopus accusatus appellaverit apostolicam sedem, id statuendum quod ejusdem sedis pontifex censuerit. Haec tamen omnino in sacerdotum causa forma servetur, ne quemquam sententia non a suo judice dicta constringat. Occur