comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
b delectant᷑. A lienos eẽ a do: quib hoc scłm
ad om̃e cõmo du ꝓsperat᷑. Seruis autẽ dĩ
cuncta mundi huiꝰ contraria sunt: ut du
ista adũsa sentiunt: ad cȩleste desideriũ
ardentiꝰ excitent᷑. Magna apud d̾m reful-¬
get gr̃a: qui huic mundo contẽptibilis fu¬
erit. Nam reuera necesse ẽtut qũe mundꝰ
odit. diligatur a do. S cõs uiros in hoc scło
petrus. qͦd tabernacłm in monte fieri cogita¬
uit: qͥa scĩs in hoc mundo tab̾nacłm ñ est:

Expanded text:
lienos esse a Deo quibus hoc saeculum ad omne commodum prosperatur. Servis autem Dei cuncta hujus mundi contraria sunt; ut dum ista adversa sentiunt, ad coeleste desiderium ardentius excitentur. 3. Magna apud Deum refulget gratia, qui huic mundo contemptibilis fuerit. Nam revera necesse est ut quem mundus odit diligatur a Deo. 4. Sanctos viros in hoc saecuPetrus quod tabernaculum in monte figere cogitavit , quia sanctis in hoc mundo tabernaculum non est,
Abbreviated transcription (Latin):
huic scło renuntiantibꝰ. Illis enim dr. ut
sua om̃ia bene gerant: istis ut sua om̃ia de-
relinquant. Illi preceptis generalib astrin¬
gunt᷑. isti p̃cepta generalia ꝑfectius iuuen-¬
do transcendunt. Ad ꝑfectũ ñ sufficit: nisi
ꝓpriis uoluntatib renuntiare: Ut qui
suꝑb erat. sit humilis: qui iracundus. eẽ
studeat mansuetꝰ. Nam si ita quisq renũ-
renuntiat reb suis. sua abnegat: qui uͦ re-¬
nuntiat morib prauis. seipsum abnegat.
Unde & dñs. Siquis uult inquit post me ue¬
nire. abneget semetipsum:¬

Expanded text:
saeculo huic renuntiantibus. Illis enim dicitur ut sua omnia bene gerant, istis ut sua omnia bene derelinquant. Illi praeceptis generalibus astringuntur, isti praecepta generalia perfectius vivendo transcendunt. 2. Ad perfectum non sufficiopriis renuntiare? Ut qui superbus erat, sit humilis; qui iracundus, esse studeat mansuetus. Nam si ita quisque renuntrenuntiat rebus suis, sua abnegat; qui vero renuntiat moribus pravis, semetipsum abnegat. Unde et Dominus: Qui vult, inquit, post me venire, abneget semetipsum
Abbreviated transcription (Latin):
implicetur: aliquando tam̃ attrahitur. Neq
enim diu tutꝰ eẽ potĩt: qui ꝑiculo ꝓximꝰ fue.¬
rit. Uia sine. offendiculo: uita monachi sine
cupiditatis & timoris impedim̃to. Dum
enim quisq a consortio mundi abstrahit᷑.
nec cupiditas eũ obligat consentientẽ. nec

Expanded text:
implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque implicetur, aliquando tamen attrahitur. Neque enim diuturnus esse poterit, qui periculo proximus fuerit. 3. Via sine offendiculo, vita monachi sine cupiditatis et timoris impedimento. Dum enim quisque a consortio mundi abstrahitur, nec cupiditas eum obligat consentientem, nec
Abbreviated transcription (Latin):
gunt: turbulentis eiꝰ curis & sollicitudinib
conturbant᷑. Qui autẽ odiunt nec secunt᷑:
int̾nȩ quietis tranquillitate. fruentes. futẽ
pacis reqͥem qͣm illuc expectant. hic qͦdãmꝰ
habere iam inchoant¬
scło renuntiantes. ita huio mundo mo-¬
riunt᷑: ut soli dõ uiuere delectentur. qͣnto-¬
q ab huiꝰ scłi conũsatiõe se subtrahunt: tan-¬
to int̾nȩ mentis acie. p̃sentiã cłi & angłicȩ
societatis frequentiã contẽplant᷑. Maloꝵ
tã praua stͣ oꝑa manifesta: ut hi qͥ suꝑnã
patͥam defiderant: ñ sołu moreᷤ eoꝵ s & con-¬
t᷑ delictis. Nonnulli & si ñ corporali discessu:
spiritali tam̃ ab eis intentione recedunt. Oi
& si cõmunes st̃ conũsatiõe: disereti tamen
St̃ corde uł oꝑe. & licet sepe in medio car¬
naliũ uitam ds ꝓtegat electoꝵ: tam̃ satis ra¬
rum ẽ. ut quisq int̾ scłi uoluptates positus.
ã uitis maneat illibat᷑. In quib & sicito non

Expanded text:
gunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus gunt, turbulentis ejus curis et sollicitudinibus conturbantur. Qui autem eum odiunt, nec sequuntur, internae quietis tranquillitate fruentes, futurae pacis requiem, quam illi exspectant, hic quodammodo habere jam inchoantculo renuntiantes, ita huic mundo moriuntur, ut soli Deo vivere delectentur; quantoque ab hujus saeculi conversatione se subtrahunt, tanto internae mentis acie praesentiam Dei, et angelicae societatis frequentiam contemplantur. 2. Malorum tam prava sunt opera manifesta, ut hi qui supernam patriam desiderant, non solum mores eorum, sed et conlvantur delictis. Nonnuli, etsi non corporali discessu, spirituali tamen ab eorum intentione recedunt; qui etsi communes sunt conversatione, discreti tamen sunt corde vel opere. Et licet saepe in medio carnalium vitam Deus protegat electorum, tamen satis rarum est ut quis inter saeculi voluptates positus a vitiis maneat illibatus, in quibus etsi non cito
Abbreviated transcription (Latin):
scłi blandim̃ta calcant: ut ualidiores ad
uitã ilła. de huiꝰ uitȩ mortificatione con¬
furgant. Cuncta quippe temporalia: qͣsi
herbe uirentes arescunt & transeunt. Icdoq
pro ȩt̃nis reb quȩ numqm arescunt. recte
ista cłi seruus contẽpnit: qͥa in eis stabilita¬
tẽ ñ aspicit. Qui post renuntiationẽ mun-¬
di. ad suꝑnã pat̾am scĩs desideriis inhiat:
ab hac trena intentione. qͣsi quibdã penniᷤ
subleuatꝰ erigitur: & in qͦ lapsꝰ erat ꝑ gemi¬
tũ conspicit: & uͥ ꝑuenerit cũ gaudio magͥ¬
no intendit. Qui uͦ a contẽplationis re¬
quie reflexus. in curis huiꝰ scłi inciditꝰ.si ad
memoriã sui reu̾tat᷑ ꝓtinꝰ ingemiscit: qͣntũ¬
q fuerint tranquilla quȩ ꝑdidit. & qũa
confusa sĩt in qͥb cẽcidit: ex ipsa laboris
sui difficultate cognoscit. Quid enĩ in hac
uita laboriosius: qm terrenis desideriis es-¬
tuarer Aut quid hic securiꝰ qm huiꝰ scłi m¬
chil appetere. Qui enĩ hunc mundũ dili¬

Expanded text:
s blanditias calcant, ut validiores ad vitam illam de hujus vitae mortificatione consurgant. Cuncta quippe temporalia, quasi herbae virentes, arescunt et transeunt; ideoque pro aeternis rebus, quae nunquam arescunt, recte ista Dei servus contemnit, quia in eis stabilitatem non aspicit. 304 7. Qui post renuntiationem mundi ad supernam patriam sanctis desideriis inhiat, ab hac terrena intentione, quasi quibusdam pinnis, sublevatus erigitur, et in quo lapsus erat, per gemitum conspicit, et ubi pervenerit, cum gaudio magno intendit. Qui vero, a contemplationis requie reflexus, in curas hujus saeculi incidit, si ad memoriam sui revertatur, protinus ingemiscit; quantumque fuerint tranquilla quae perdidit, et quam confusa sint in quibus cecidit, ex ipsa laboris sui difficultate cognoscit. Quid enim in hac vita laboriosius quam terrenis desideriis aestuare? Aut quid hic securius quam hujus saeculi nihil appetere? Qui enim hunc mundum dili
Abbreviated transcription (Latin):
oc est ꝑfectũ & rationabile ieniniũ: qñ
nr̃ homo ext̾ior ieuinat:. int̾ior orat.
faciliꝰ ꝑ ieiuniũ oratio penetrat exłui. Tunc
homo spiritalis effectꝰ angłis coniungitur
sacramenti archana pandunt᷑. Sie namq
daniel: angło reuelante mistĩoꝵ sacram̃ta
cognoscere meruit. Hec enĩ uirtꝰ. & angłoꝵ¬

Expanded text:
oc est perfectum et rationabile jejunium, quando noster homo exterior jejunat, interior orat. Facilius per jejunium oratio penetrat coelum. Tunc enim homo spiritalis effectus, angelis conjungitur, ique sacramenti arcana panduntur. Sic namque Daniel, angelo revelante, mysteriorum sacramenta cognoscere meruit. Haec enim virtus et ang
Abbreviated transcription (Latin):
suũ sͥ tardius reconciliat: dm sͥ tardiꝰ placat.¬
Frustra enĩ ꝓpitiari dͥ d̾m querit: qui cito in ꝓr
yo sunt erga dilectionẽ ꝓximi conseruã¬
da: unũ ne mału quis inferat: alterũ ut
bonũ impendat. Primũ ut caueat ledere:
sequent̾ ut discat prestare. Amicitia: ẽ ani-¬
moꝵ societas. Hȩc quippe a duob incipit.
Nam muniꝰ qmͣ int̾ duos: dilectio eẽ ñ poterit.
Antiqͥ dixerunt de societate duoꝵ unã eẽ ami-¬
mã in duo corpora. ꝓpter uim scilicet amo-¬
ris: sic̃ in actib apłoꝵ legimꝰ. erat illis cor
unũ & anuna una: ñ qͥa multa corpora u¬
nã habebant animã: s qͥa uincło & igne carita-¬
tis coniuncti. unũ om̃s generalit̾ fine dissen¬
sione sapiebant. A micitia & ꝑsꝑas res dulei-

Expanded text:
sibi tardius reconciliat, Deum sibi tardisibi tardius reconciliat, Deum sibi tardiFrustra enim propitiari sibi Deum quaerit, qui cito placar1. Duo sunt erga dilectionem proximi conservanda; unum, ne 317 malum quis inferat; alterum, ut bonum impendat. Primum, ut caveat laedere; sequenter, ut discat praestare. 2. Amicitia est animorum societas. Haec quippe a duobus incipit. Nam minus quam inter duos dilectio esse non poterit. 3. Antiqui dixerunt de societate duorum, unam esse animam in duobus corporibus, propter vim scilicet amoris, sicut in Actibus apostolorum legimus: Erat illis cor unum, et anima una. Non quia multa corpora unam habebant animam; sed quia, vinculo et igne charitatis conjuncti, unum omnes generaliter sine dissensi
Abbreviated transcription (Latin):
Aregno di se separant: qͥ semetipsos a caritate
dissociant. Sic̃ mat̾ eccłia prauȩ ab hominibꝰ
hereticis p̃mitur: s tam̃ eos uenientes ad se
benigna caritate amplectit᷑: ita & singłi nr̃m
quoscũq mimicos sustinemꝰ: reu̾tentes mat̾¬
na imitatione amplecti statĩ debemꝰ. Cito
ẽ ignoscendi ciuiqm: du ueniã postulat.
Non enĩ posse peccata dimitti eiqͣ i se peccan¬
ti debita ñ dimittit. formã enĩ nob̾ indul-¬
gentiȩ ds ex mĩto conditionis nr̃ȩ imposuit:
dum ita orare nos p̃cepit. Dimitte nob̾ debita
nr̃a: sic̃ & nos dimittimꝰ debitorib nr̃is. Iustũ
enĩ di uidiciũ tantũ peccatori a se indulgeri¬
ostendit: qntũ altu̾tro unusquisq in se offenso
indulget. Quida de suis mĩtis fidentes: pigre
in se delinquentib ueniã prestant. S niehil
ꝓficit ẽẽ illibatũ a culpa. qͥ ñ ẽ paratꝰ ad ueniã :
dumq potiꝰ hȩc magna sit culpa: quando
tardius relaxant᷑ peccata frat̾na. Qui frẽm

Expanded text:
enim Dei se separant, qui semetipsos a charitate dissociant. 3. Sicut mater Ecclesia prave ab hominibus haereticis premitur, sed tamen eos venientes ad se benigna charitate amplectitur, ita et singuli nostrum quoscunque inimicos sustinemus, revertentes materna imitatione amplecti statim debemus. 4. Cito est ignoscendum cuiquam, dum veniam postulat. 5. Non enim posse peccata dimitti ei qui in se peccanti debita non dimittit. Formam enim nobis indulgentiae Deus ex merito conditionis nostrae imposuit, dum ita orare nos praecipit: Dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris . Justum est enim Dei judicium, tantuostendit, quantum alterutro unusquisque in se offenso indulget. Quidam de suis confidentes meritis, pigre in se delinquentibus veniam praestant. Sed nihil proficit illibatum esse a culpa qui non est paratus ad veniam, dum potius hoc magna sit culpa, quando tardius relaxantur fraterna delicta. Qui fratrem
Abbreviated transcription (Latin):
imꝰ: qͥa dũ adũsa ꝓcedunt. amicꝰ fraudulenꝰ
detegit᷑: statimq despicit. quẽ se diligere sinui¬
labat. Amicitia certe nulla ui excludit᷑ mi¬
lo tempore abolet᷑. Ubicũq enĩ se ũterit tẽpꝰ.
poris: aut contentio quelibet actionis au̾tit.
Sepe& ꝑ honorẽ quorũdã mutant᷑ x amores
& quos ante conglutinatos caritate habuert
postqͣm ad culmen honoris uenerint. amicos
habere despiciunt:¬

Expanded text:
imus; nam dum adversa procedunt, amicus fraudulentus detegitur, statimque despicit quem se diligere simulavit. 4. Amicitia certa nulla vi excluditur, nullo tempore aboletur, ubicunque enim se verterit tempus, sitas temporis, aut contentio quaelibet actionis avertit. 6. Saepe per honorem quorumdam mutantur et mores; et quos ante conglutinatos charitate habuerunt, postquam ad culmen honoris venerint, amicos habere despiciunt
Abbreviated transcription (Latin):
sipient᷑ eũ amplectit᷑. Multũ i tra demers
ẽ. qͥ carnalit̾ hominẽ moriturũ plus dili¬
git qͣm oportet. Qui enĩ int̾ẽꝑant̾ amicum
amat: pro seipso magis ilłu ñ pro dõ amat.
Quantũ gͦ bonũ ẽ. qui ꝓ dõ frẽm diligit:
tantũ ꝑnitiosũ qui eũ ꝓ se ipso amplectit᷑.
Plerũq diligit in aliũ homo qͦd odit in se
ut pote in infantibꝰ. A mamꝰ enũ qndã eoꝵ
ignauiã: & tam̃ odimus: qͥa ignaui eẽ nola¬
mꝰ. Sic lapides eqͦs & cetera quelibet diligi¬
mͦ s tamen nolumꝰ hoc eẽ etiã si possumis.¬

Expanded text:
sipienter eum amplectitur. Multum in terra demersus est, qui carnaliter hominem moriturum plus diligit quam oportet. Qui enim intemperanter amicum amat, pro se magis illum quam pro Deo amat. Quantum ergo bonus est, qui pro Deo fratrem diligit, tanto perniciosus, qui eum pro seipso amplectitur. 6. Plerumque diligit in alio homo, quod odit in se, utpote in infantibus. Amamus enim quamdam eorum ignaviam, et tamen odimus, quia ignavi esse nolumus. Sic lapides, equos et caetera, quae licet diligimus, sed tamen nolumus hoc esse, etiam si possimus.
Abbreviated transcription (Latin):
licitas diligatur. Sepe ꝑ simulationẽ ancita
colit᷑ ut qͥ ñ potuit aꝑte. deciꝑe. decipiat fiau¬
dulent᷑. Tunc quisq magis fit pietati iusti¬
cieq diuinȩ contrariꝰ: qñ despicit amicum
aliqua adu̾̃sitate ꝑcussũ. Qua in re & sͥ occi¬
sionẽ mercedis tollit: & erga ꝑcussionẽ ꝑr¬
imi crudelis existit: uelut actũ ẽ int̾ diunt̃¬

Expanded text:
per simulationem amicitia colitur, ut qui non potuit aperte decipere, decipiat fraudulenter. 318 3. Tunc quisque magis fit pietati justitiaeque divinae contrarius, quando despicit amicum aliqua adversitate percussum. Qua in re et sibi occasionem mercedis tollit, et erga percussionem proximi crudelis existit: veluti actum est int
Abbreviated transcription (Latin):
maxime cum solio in ȩccłia editiore resideat:¬
& ita cunctos respiciat. ut & cunctoꝵ ocłi
in ipsum respicunit. Ergo qui ita ẽ. eur se¬
uelut tetrum specłm uniũsoꝵ ocłis demon¬
strat: ita ut ñ possint obscuritate sua se
comptiꝰ ornare: Sufficiat huc usq nc̃ nr̃is
cum sacerdotib paululũ dilatasse sermonẽ:
in qͦ & eoꝵ excellentiã simul & casum mon¬
strauimꝰ : ne sedentes in sublimitate ͥ locoꝵ.
minime reqͥrerent ꝑfectionẽ moꝵ: & in solo
se sacerdotis crederent noie plus qu̾ã oꝑe¬

Expanded text:
Maxime cum solio in aecclesia editiore resideat etMaxime cum solio in aecclesia editiore resideat et ita cunctos respiciat, ut et cunctorum in ipsum oculi respiciant. Ergo quia ita est, cur te tetrum speculum universorum oculis demonstras, ita ut non possint obscuritate tua se comptius exornare? Sufficiat hucusque nunc nostris consacerdotibus paululum dilatasse sermonem, in quo eorum excellentiam simul et casum monstravimus, et ne fidentes in sublimitate honorum, minime requirerent perfectionem morum, et in solo se crederent sacerdotes nomine plus qu
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ te corpus ducatũ lucis haberet: & nune q̃da
teipsum luci idoneum p̃bes: & aliis adimis
pẽsse in corpore. simplicitate scã ẽ & in nocen¬
tia decoratꝰ: om̃is eccłia splendore luminis ra¬
diat᷑. Si autẽ oełs tuus nequa est. totũ corpꝰ
tuũ tenebrofũ erit: idest si ep̃c qͥ uidebat᷑ cor¬
pori subdito luce̾ p̃bere. obnubiletur neqͥtiȩ
epta lux ocłoꝵ: idest qͥd scłaris factura est mul¬
titudo. cũ uoluptatib illicitis & actionib ue¬
titis. ad simiłe facinoꝵ uoraginẽ ep̃c multitu¬
dinẽ ppłi ꝓuocauerit: ut iamiãq illicitũ eẽ
uideatur. qͦd ab ep̃o quasi licitũ ꝑpetrature S
ipsum magis crectunt eẽ homines laudabile
N agere pontifex ñ dubitat. se indubitant age
dicar. Epẽ enim a cunctis indubitant̃ uoca¬
iis p̾sartim cum ipso nõĩe censeris: si tam̃ actio
ons cordet nomini: & nom̃ se societ actiom. Nã

Expanded text:
per te corpus ducatum lucis haberet: et nunc quadper te corpus ducatum lucis haberet: et nunc quads, nec te ipsum luci idoneum praebes, et aliis adimis orpore, simplicitate est sancta et innocentia decoratus, omnis Ecclesia splendore luminis radiatur: Si autem oculus tuus nequam est, totum corpus tuum tenebrosum erit; id est, si episcopus, qui videbatpori subdito lucem praehere, obnubiletur nequitiae empta est oculorum? id est, quid saecularis factura est multitudo, cum voluptatibus illicitis et actionibus vetitis ad similem facinorum voraginem episcopus multitudinem populi procreaverit? Ut nulli iamiamque illicitum esse videatur quod ab episcopo quasi licitum perpetratur, sed ipsum magis credunt homines esse laudabile quod agere pontifex non dubitat se dubitanter agere dicat. Episcopus enim a cunctis indubitanter vocaris, praesertim cum ipso nomine censeris, si tamen actio concordet nomini, et nomen se societ actioni. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
concedere uoluit gratis.: & ep̃c rapar pecuni
ab homine gratis expetit: Deus homini ut
certe benignꝰ gratis donaiit: & sacerdos mali¬
nus eũ fine causa p̃dauit: Quid enĩ habes qͥs
ñ accepisti  Si aũ accepisti: qͥd głaris quasin
dire meruerunt a iudice mundi. Uos estis lux
mundi huiꝰ. Ecce quib subiciunt᷑ gentes: quis
a dño dictũ ẽ. Cos estis sal terre. Ergo silur
ẽ ep̃c a dõ ordinatus. ita ut imꝑitiȩ tenebras
p̃dicationis suȩ eloquio rutilante. conseientia¬
rũ latebras illuminat. cur ipse palpabilib¬
agit digne perit. insuꝑ & alios secũ ndigne
ꝑdit: Si enĩ meriusti salis possidere saporem.
ut insipientiũ possis arua condire: cur infatu¬
atus tali uitio iminundis te porcoꝵ conculean¬
dum pedib p̃buisti: ita ut nec alios nec teipsu¬
possis condirer Oculoꝵ etiã in corpore officũ
id: in ȩccłia uoluntarsꝰ appetisti. ut reliquum

Expanded text:
concedere voluit gratis, et episcopus rapax pecuniam concedere voluit gratis, et episcopus rapax pecuniam ab homine expetit. Gratis? Deus homini, ut certe benignus, gratis donavit, et sacerdos malignus eum sine causa praedavit! 'Quid enim habes, quod non accepisti? si autem accepisti, quid gloriaris, quasi non  qui audire meruerunt a iudice mundi: 'Vos estis lux huius mundi'. Ecce quibus subiciuntur gentes, quibus a Domino dictum est: 'Vos estis sal terra Domino ordinatus, ita ut imperitiae tenebras praedicationis suae eloquio rutilante conscientiarum tenebras illuminagit, digne perit, insuper et alios secum indigne perdit. Si enim meruisti salis possidere saporem, ut insipientium possis arva condire, cur infatuatus tali vitio, inmundis te porcorum conculcandum pedibus ppossis condire? Oculorum etiam in corpore officium, id est, in Ecclesia, voluntarius appetisti; ut reliquum
Abbreviated transcription (Latin):
potuisti. Nam ad discipłos suos dñs dicit. Cĩr̃a-¬
tis accepistis: gratis date. Cur gͦ gratuitã grãm
estimasti te pecuniis possidere Nam ut uideo
aurum dans ꝑdidisti: & scãm grãm ñ acquifisti.
Adhuc tam̃ semel adiciens fratrẽ ꝑquiro ep̃m:
nequid de approbam̃tis ueridicis nos p̃ter¬
largit᷑ grãm. Sacerdos imponit simplieẽ dex¬
teram: & ds benedicit potenti dextera. ł p̃c mi¬
tiat ordinẽ: & ds tͥbuit dignitatẽ. O iusticia:
o ȩquitas. Si homini pecunia datur qui ni¬
chil in ordine ampliꝰ oꝑatur. nisi solum serui-¬
ciũ quod ei creditur: cur dõ totũ negat᷑ qͥ ipsũ
ordinem tͥ largitur. Iustum ne tͥ uidet᷑ ut ser-¬
uus honoretur: & dñs iniuriã patiatur. Et
iniuste accipiant sacerdotes pecuniã: & ds
pac̾iat᷑ ab homine imuriã. S qͥa ꝓ concesso
ordine ds a te nichil expectat: eura te sac
imprudent᷑ pecuniã expectat: Deus hommii

Expanded text:
potuisti? Nam et ad discipulos suos Dominus dicit: 'Grapotuisti? Nam et ad discipulos suos Dominus dicit: 'Gratis accepistis, gratis date'. Cur ergo gratuitam gratiam aestimasti te pretio possidere? Nam ut video, aurum dans perdidisti, et sanctam gratiam non acquisisti. Adhuc tamen semel adiciens fratrem perquiro episcopum, ne quid de approbamentis veri iudicii nos praeterlargitur gratiam. Sacerdos imponit supplicem dexteram, et Deus benedicit potenti dextera. Episcopus initiat ordinem, et Deus tribuit dignitatem'. O iusticia! O aequitas! Si homini pecunia datur, qui nichil in ordine amplius operatur, nisi solum servitium, quod ei creditur: cur Deo totum negatur, qui per ipsum ordinem tibi largitur? Iustumne tibi videtur, ut servus honoretur, et Dominus iniuriam patiatur, et iniuste accipiat sacerdos pecuniam, et Deus patiatur ab homine iniuriam? Sed quia pro concesso ordine Deus a te nichil exspectat, cur a te sacerdos inprudenter pecuniam exspectat? Deus homini
Abbreviated transcription (Latin):
demoni. Cãm sacerdotiũ cõparauit: & animȩ¬
detͥmentũ parauit. Et quid ꝓdest huiꝰmodi ho
mini si totũ mundũ lucretur: & animȩ suȩ
detͥmentũ patiatur. Aut qm dabit homo cõ¬
mutationẽ ꝓ anima sua: Quod dedit cũ or-¬
dinaret᷑ ep̃c aurũ fuit: & qͦd ꝑdidit anima fuit.
Cum alium ordinaret. qͦd accepit pecunia fuit:
& quod dedit. lepra fuit. Hȩc sunt gͦ mercimo¬
na iniquoꝵ: in ꝑniciem eoꝵ. Int̾rogo tamen
cepi. Ergo interrogo te. Hȩc grã cur tali uoca¬
bulo nuncupatur.Respondet. Cur inquis
Reor pro eo qͦd gratis datur: ideo gr̃a uocitat᷑.
Ergo si grã gratis datur & auro non estimat᷑.⁊¬
cur a te gr̃a pecuniis comparat᷑.  Respondet.
N on inquit mͥ daret᷑. si pecuniis ñ emeretur: nec
Ergo ut apparet ex responsionib tuis grãm cum
ordinareris ñ accepisti: qͥa gratis eam ñ meru-¬
isti. & ido̾ frat̾ si grãm ñ accepisti: qͦmͦ ep̃c esse

Expanded text:
daemoni. Carni sacerdotium comparavit, et animdaemoni. Carni sacerdotium comparavit, et animdetrimentum parani, si totum mundum lucretur, et animae suae detrimentum patiatur? Aut quam dabit homo commutationem pro anima sua ? Quod dedit cum ordinaretur episcopus, aurum fuit: et quod perdidit, anima fuit. Cum alium ordinaret, quod accepit, pecunia fuit: et quod dedit, lepra fuit. Haec sunt mercimonia iniquorum in perniciem eorum. Interrogo tamen cepi. Ergo interrogo te: Haec gratia cur tali vocabulo nuncupatur? Respondet: Cur, inquis? ut reor, pro eo quod gratis datur, ideo gratia vocitatur. Ergo si gratia gratis datur, et auro non aestimatur, a te cur gratia pecuniis comparatur? Respondet: Non, inquit, mihi daretur, si pecuniis non emeretur: nec Ergo, ut apparet ex responsionibus tuis, gratiam cum ordinareris, non suscepisti; quia gratuito eam non meruisti. Et ideo, frater, si gratiam non accepisti, quomodo episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
me non diffido. Ordino pb̃ros: consecro di¬
aconos: & accipio aurũ. Nam de aliis ordim¬
b nichilominꝰ pecumȩ questũ profligare
confido. Ecor & aurũ qͦd dedi in meo sacello
Pecunia tua tecũ sit in ꝑditione: qͥa domim
scĩ sp̃c p̃cio comparasti: & cõmerciũ miserabile
in animarũ exitiũ ꝑegisti. & nescii homines
& indocti: in ordinationib illoꝵ clamant &¬
dicunt. Dignus es & iustꝰ es: & conscientia
misera indignus & iniustꝰ est dicit. Pronun¬
tiat enim ep̃c huiꝰmodi ad ppłm dicens. Pax
uobiscũ. Ocłis quidẽ carnalib uidetur. qͣsi
ep̃c magnus: & druini ᷤ obtutib inspicit᷑ le-
prosꝰ magnꝰ. ꝑ pecuniã ad qui sunt in debitũ
ordinẽ. & apud d̾m ꝑdidit intĩorẽ honorem.
Caro suscepit dignitatẽ: & anima ꝑdidit honeꝰ¬
tatẽ. Caro ancilla domina facta ẽ anime:
& anima quȩ erat domina. facta ẽ famula
carni. Caro dominat᷑ ppłis: & anima seruit

Expanded text:
me illico non diffido. Ordino presbyteros, consecro dime illico non diffido. Ordino presbyteros, consecro diaconos, et accipio aurum; nam et de aliis ordinibus nihilominus pecuniae quaestum profligare confido. Ecce et aurum, quod dedi, in meo sacello Pecunia, inquit, tecum sit in perditionem , quia donumiae pretio comparasti , et commercium miserabile in animarum exitium peregisti. Et nescii homines et indocti in ordinationibus eorum clamant et dicunt: Dignus es, et justus es; et conscientia misera: Indignus es, et injustus es, dicit. Pronuntiat enim episcopus hujusmodi ad populum dicens: Pax vobis. Oculis quidem carnalibus videtur quasi episcopus magnus, et diprosus magnus. Per pecuniam acquisivit indebitum ordinem, et apud Deum perdidit interiorem hominem: caro suscepit dignitatem, et anima perdidit honestatem. Caro ancilla domina facta est animae, et anima, quae erat domina, facta est famula carni. Caro dominatur populis, et anima servit
Abbreviated transcription (Latin):
debuit suã cõparando lepram possidere. Nam
sic̃ ualidiorib morbis capite uiciato. reliqũũ.
necesse ẽ corpꝰ inundatione suꝑioris morbi leta¬
lit̾ irrigari: ita & hii qͥ caput uident᷑ eẽ eccłiȩ.
morbo pestifero frat̾num inciant eorpꝰ: ut
nichil ex totiꝰ corporis compage in sauciatum
possit euadere. qͦd negligentiũ sacerdotũ ui¬
ciositatis mortale infecerit uirꝰ.: ita ut indeas
in ȩccłia passim qͦs ñ merita s peciȩ ad e¬
piscopatꝰ ordinẽ ꝓuererunt. nugacẽ ppłm &
indoctũ. qͥ tale̾ sͥ adsciuerunt sacerdotem.
Quos si ꝑcunctari fidelit̾ uelis. quis eos p̾fecerit
sacerdotes: respondent mor & dicent. Ab archi¬
epõ sum nuꝑ ordinatꝰ ep̃c: centũq ei solidos
si minime dedissem: hodie ep̃c ñ fuissem. Uñ
meliꝰ ẽ mͥ aurũ de sacello inuehere: qu̾a tm̃
sacerdotiũ ꝑdere. Aurũ dedi & sacerdotiũ cõ¬
paraui. Quos tam̃ solidos si uiuo: recepturũ

Expanded text:
debuit suam comparando lepram possidere. Nam debuit suam comparando lepram possidere. Nam sicut validioribus morbis capite vitiato, reliquum necesse est corpus inundatione superioris morbi lethaliter irrigari; ita et ii qui caput videntur esse Ecclesiae, morbo pestifero fraternum vitiant copus; ut nihil ex totius corporis compage insauciatum possit evadere, quod negligentium sacerdotum vitiositatis mortale infecerit virus, ita ut videas in Ecclesia passim quos non merita, sed pecuniae ad episcopatus ordinem prindoctum, qui talem sibi adsciverunt sacerdotem. Quos si percontari fideliter velis quis eos praefecerit sacerdotes, respondebunt mox, et dicent: Ab archiepiscopo sum nuper ordinatus, centumque ei solidos si minime dedissem, hodie episcopus non essem: unde melius mihi est aurum de sacello invehere, quam tantum sacerdotium perdere. Aurum dedi, et episcopatum comparavi; quos tamen solidos, si vivo, recepturum
Abbreviated transcription (Latin):
habere de immaculata uita. & sc̃a ep̃i conũ¬
satione: ne forte accipiant inimici locũ ep̃o
uelut a grandi fenore nos ꝑsensimꝰ liberatos:
Cum uͦ auctoritas nobis ꝑ singula scĩ arrisit
apłi pauli: ipsum potiꝰ apłm si ausi st̃ quã
nos rep̃hendant. Et licet iam coartet nos li¬
belli huiꝰ ꝓlixitas. & tempꝰ nos urgeat ut ad
finẽ huiꝰ oꝑis ueniamꝰ: sollicitudo tam̃ fr̃na
nos retardat amoris illoꝵ p̾cipue sac̃dotũ.
qͥ mentis torpore hebetantes sacerdotale dif-¬
famant honorẽ: & qͥ nouam ꝓdigialit̾ regu-¬
lam ac tempestatẽ peperisse deflent᷑: & gieri
ato pet᷑ apło se cũ symone fuisse dãpnandos:
sic̃ ait. Pecunia tua tecũ sit in ꝑditione: qui
domĩ sc̃ĩ sp̃c̃ te credidisti pecuniis comparare.
Et lepram cũ giezi a scõ suscepisse se credãt he¬
liseo: qͥ gracłii sacerdotalẽ se estimant pecuniis
comparare. Quib cũ ita dixerimꝰ: sufficere

Expanded text:
habere de immaculata vita, et sancta episcopi converhabere de immaculata vita, et sancta episcopi conversatione; ne forte accipiant inimici locum episcopo velut a grandi fenore nos persensimus lCum vero auctoritas nobis per singula sancti arriserit apostoli Pauli, ipsum potius Apostolum, si ausi sunt, quam nos reprehendant. Et licet jam coarctet nos libelli hujus prolixitas, et tempus nos urgeat, ut ad finem hujus operis veniamus; sollicitudo tamen fraterni nos retardat amoris, illorum praecipue sacerdotum, qui mentis torpore hebetati, sacerdotalem diffamant honorem: et qui novam prodigialiter regulam hac tempestate peperisse deflentur et Gieziato Petro apostolo se cum Simone fuisse damnatos, sicut ait: Pecunia, inquit, tua tecum sit in perditionem; quia donum sancti Spiritus te credidisti pecuniis emere . Et lepram cum Giezi a sancto suscepisse se credant Elisaeo , qui gradum sacerdotalem se aestimant pecuniis comparare. Quibus cum ista dixerimus, sufficere
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i castitate. T omu suȩ bene p̃eẽ potest:
qͥ corporis sui seruauerit castitatẽ. Bomui
inquit. hoc ẽ corpꝰ suũ imꝑio suo iure dñet᷑:
ne subdat᷑ ipse corpori suo. & desiderio luru¬
riȩ deditꝰ in p̃cipitiũ dem̃gat᷑: s potiꝰ filios
suos suȩ castitatis exemplo ad pudicitie re¬
gulam doceat. Nam siquis domui suȩ p̃eẽ
diligentiã: Et qui peccati trab̾e ex suo non
potest eruere ocło: qͥm ex alteriꝰ ocło potĩt am¬
ntũ. hoc ẽ qui nuꝑ ad fidẽ ex gentilitate ad¬
uenit: aut certe ex milicia scłari ad clericatꝰ
est officum sociatꝰ. Hi gͦ ñ tam passim sacerdo¬
tałẽ irripiant gradu: ne elati in suꝑbia. in
iudiciũ incidant & in laqueũ diaboli: qͥa
qͦd longo tempore minme discunt: in par-¬
uo tempore seruare ñ possunt. Et concludeis
regulam & ep̃alẽ formam: ad extremũ intu-¬
testes apłs. & testimoniũ dicit debere bonũ

Expanded text:
omni castitate . Domui suae bene praecesse potest, omni castitate . Domui suae bene praecesse potest, qui corporis sui servaverit castitatem. Domui, inquit, hoc est, corpori suo imperioso jure dominetur; ne subdatur ipse corpori suo, et in desiderio luxuriae deditus, in praecipitium demergatur: sed potius filios suos castitatis exemplo ad pudicitiae regulam doceat. Nam si quis domui suae praeesdiligentiam? et qui peccati trabem de suo non potest eruere oculo, quomodo ex alterius oculo poterit amt, 362 qui nuper ad fidem ex gentilitate advenit, aut certe ex militia saeculari ad clericatus est officium sociatus. Hi ergo non tam passim sacerdotalem arripiant gradum, ne elati in superbiam, in judicium incidant, et in laqueum diaboli; quia quod longo tempore minime discunt, in parvo tempore servare non possunt. Et concludens regulam et episcopalem formam, ad extremum intutestes Apostolus et testimonium dicit debere bonum
Abbreviated transcription (Latin):
ad cedes imꝓbas non habeat: & suspitionib
ne dum petulans inuenit᷑: ad ȩccłiam ablet
magis quã ep̃e uidicet᷑: s magis ediuso ab
aliis illatas patient̃ ferat iniurias: ut m̃tis
modestiam cunctis hominib tranquilła de¬
monstret: & firmam pͥacientiã cunctis ost̃¬
dat. Iterũ addidit dicens. Non litigiosum
Hoc ẽ ñ lingũa ad conuiciũ relaret ep̃c: ne
ꝑ eancłe linguã ꝑ quã laudes refert dõ. &
diuina libat sacͥficia. litiũ uenena ꝓferat.
qͥa ñ debet de ore epĩ benedictio simulet ma¬
ledictio egredi: ne ꝑ eandẽ lingũa ꝑ qũã
deus laudat᷑. homo maledicat᷑: qͥa ñ potest
de uno fonte dulcẽ & amarã ꝓducere aqũa
Lemceps subsecutꝰ ẽ dicens. N on cupidũ .i.
ñ turpis lucͥ cupidn: ne lucͥ cupiditate ep̃c¬
radix maloꝵ om̃ium. Qui stipendiis tant̃
contentꝰ ecełlȩ suȩ penitꝰ ñ ambiat que m¬
telligit eẽ suꝑflua: s de ipsa potiꝰ pauꝑtate

Expanded text:
ad caedem non habeat, et suspicionibus ad caedem non habeat, et suspicionibus ne dum petulans invenitur ad caedem, athleta magis quam episcopus judicetur. Sed magis e diverso ab aliis illatas patienter ferat injurias; ut mentis modestiam cunctis hominibus tranquillam demonstret, et firmam patientiam cunctis ostendat. Iterum addidit dicens: Non litigiosum , id est, non linguam ad convicium relaxet episcopus, ne per eamdem linguam, per quam laudes refert Deo, et divina libat sacrificia, litium venena proferat: quia non decet de ore episcopi benedictionem simul et maledictionem egredi, ne per eamdem linguam, per quam Deus laudatur, homo maledicatur; quia non potest de uno fonte dulcem et amaram producere aquam. Deinceps subsecutus est dicens: Non cupidum , id est, non turpis lucri cupidum: ne lucri cupiditate episcradix omnium malorum . Qui stipendiis tantum contentus ecclesiae suae, penitus non ambiat, quae intelligit esse superflua: sed de ipsa potius paupertate
Abbreviated transcription (Latin):
diligit ds: si sine murmure contͥbuat pau¬
ꝑib xp̃i. Sequit᷑ deinde & ait. Bocibilem:
idest sic polliceat ep̃c sapientiã. ut ñ solum
creditũ sͥ popułi sufficient̃ doceat: uerũ
etiam & cunctoꝵ queat heresium contra-¬
dictiones a catholica repellere eccłia: ne
sua imꝑitia imꝑitos minime doceat: & hu¬
iusmodi easu p̾uentꝰ eueniat illi qͦd scriptũ
ẽ. Cecꝰ ceco ducatũ p̃bens: ambo in foueam
cadunt. Qui uͦ tałe se ut diximꝰ eẽ ignorat:
sacerdotiũ minime appetat: nec locũ alt̾iꝰ
usurpare p̃sumat: p̃sertim illiꝰ qͥ fulgore
suȩ sapientiȩ populoꝵ potest corda illus¬
trare. Subiunxit & ait. Non uinolentũ.
Hoc ẽ ñ multo uino deditũ: ut sic credat᷑
ne post largã potionẽ umi. mulierũ de¬
lectetur illecebra: ne ꝑ uinũ sic̃ ait apłs
om̃is nutͥat᷑ luxuries. Deinde subsequit᷑
dicens. Non ꝑcussorẽ s modestũ .i. ma¬

Expanded text:
diligit Deus, sine murmure contribuat paudiligit Deus, sine murmure contribuat pauperibus Christi. Sequitur deinde, et ait: Docibilem , id est sic polleat episcopus sapientia, ut non solum creditum sibi populum sufficienter doceat; verum etiam et cunctarum queat haeresum contradictiones a catholica repellere Ecclesia, ne sua imperitia imperitos minime doceat, et hujusmodi casu praeventus eveniat illi, quod scriptum est: Caeco caecus ducatum praebens, ambo in foveam cadunt . Qui vero talem se, ut diximus, esse ignorat, sacerdotium minime appetat, nec locum alterius usurpare praesumat, praesertim illius qui fulgore suae sapientiae populorum potest corda lustrare. Subjunxit et ait: Non vinolentum , hoc est, non multo vino deditum; ut si credatur ne post largam potationem vini mulierum delectetur illecebra, nec per vinum, sicut ait Apostolus, omnis nutriatur luxuries . Demum subsequitur dicens; Non percussorem, sed modestu
Abbreviated transcription (Latin):
uino tantũ. s & uictꝰ parcũ: ut nec uino ampliꝰ
indulgeat quã oportet: & m̃te semꝑ sobriꝰ inue-¬
niat᷑ eẽ. E adiunxit sequentia dicens. Prudẽ¬
tẽ. Prudentia quippe ñ mundiali: de qua dr̾
qͦd stulticia sit apud dm: s prudentia sp̃uali:ͥ
idest quȩ & oꝑe circũspecta sit & u̾bo perita:
ut sit astutꝰ sicut serpens: & simplex sicut co-¬
lumba. Et denuo infert. Ornatũ. Q uod si uix¬
ta sensum litterȩ tantũ respiciamus: ñ aliud¬
nos sacerdotes quã amictũ querimꝰ clariorẽ.
u̾bi gr̃a castorinas querimꝰ & sericas uestes:
& ille se int̾ epos credit eẽ meliorẽ: qͥ uestem
ornatũ: ut ille sacerdos placeat do: qͥ ami-¬
mam suã habuerit compositã do. E post
hȩc addidit. Hospitałẽ. Ut humanitatis
intuitu. hospitio recipiat ñ habentes hos¬
piciũ: & egenũ sine tecto indricat in domũ
sua̾: nec solus deuoret dona xp̃i quȩ ei lar¬
gita est bonitas. xp̃i. Et enĩ hylarẽ datorem

Expanded text:
is parcum; ut nec vino amplius indulgeat, quam oporteat, et mente semper sobrius inveniatur. Et adjunxit sequentia, dicens: Prudentem. Prudentiam quippe non mundialem, de qua dicitur quod stultitia sit apud Deum : sed prudentiam spiritalem, id est, quae et opere circumspecta sit, et verbo perita; ut sit astutus sicut serpens, et simplex sicut columba . Et denuo infert: Ornatum. Quod si juxta sensum litterae tantum respiciamus, non aliud, sacerdotes, quam amictum quaeremus clariorem; verbi gratia, castorinas quaeremus et sericas vestes : et ille se inter episcopos credit esse altiorem, qui vestem ornatum; ut ille sacerdos placeat Deo, qui animam habuerit compositam Deo. Et post haec addidit: Hospitalem ; ut humanitatis intuitu hospitio recipiat non habentes 361 hospitium, et egenum sine tecto inducat in domum suam, nec solus devoret dona Christi, quae ei largita est bonitas Christi: et quia hilarem datorem
Abbreviated transcription (Latin):
culpa ad reatũ trabit: reatꝰ ad penam: p̾ena
ꝑducit usq ad mortẽ. E cce ad quod deuol¬
uit᷑ dignitas ep̃alis. Et post paulułi ait.
Umꝰ uxoris uirũ. Si ad suꝑficiem tantũ litte¬
rȩ respiciamꝰ: ꝓhibet bigamũ ep̃m ordinari.
Si uͦ ad altiorẽ sensum conseendimꝰ: inbibet
trorsus ꝓfundiora ꝑseruteris: moret ne pꝰt
catholicũ dognna. sensum inueniat᷑ ep̃c ha-
bere hereticũ: sxp̃ianã tantũ catholicam

Expanded text:
culpa ad reatum trahit, reatus ad poenam, poena culpa ad reatum trahit, reatus ad poenam, poena perducit usque ad mortem. Ecce ad quid volvitur dignitas episcopalis. Et post paululum ait: Unius uxoris virum . Si ad superficiem tantum litterae respiciamus, prohibet bigamum episcopum ordinari: si vero ad altiorem sensum conscendimus, inhibet trorsus profundiora perscruteris, monet ne post catholicum dogma, sensum inveniatur episcopus habere haereticum: s
Abbreviated transcription (Latin):
patiunt᷑. Et scienti bonũ & ñ facienti: pecca-¬
si ñ fecerit eam: uapulabit multũ. Aliud est
enim qͦd ab ep̃o requirit ds. & aliud qͦd a pb̃ro:
& aliud a diacono. & aliuda clerico. & a laico:¬
uł a singłis quibq hominib. Et licet om̃iũ
hominũ oꝑa ds̃ in suo examinet iuditio:
plus tam̃ ab eo exigitur: cui plus committit᷑.
gamus: apłica nobis ẽ regula reuoluenda:
quȩ de his ꝑ singula ep̃ales actꝰ depingit.
Sic ad cunctos ep̃os beatꝰ ait apłs. fidelis ser¬
mo. Ac si diceret. De quo sum locuturꝰ ue¬
racit̾ loquor: ne qͥs me existimet fuisse men¬
titũ. & subiunxit. Siquis ep̃atũ desiderat:
bonũ opꝰ desiderat. Hoc est. Si ep̃c eẽ deside¬
ras: magnũ ẽ qͦd eẽ cupis: s & si opꝰ bonũ simul
amplectaris. Nam si alit̾ cupis ẽẽ ep̃e ñ po¬
tes: qͥa sequit᷑. O portet enim ep̃m eẽ irrep̃¬
hensibiłẽ. Irrep̃hensibiłe ait. Nam si ep̃c re-

Expanded text:
patientur ; et: Scienti legem et non facienti eam, peccapatientur ; et: Scienti legem et non facienti eam, peccaini sui, si non fecerit eam, vapulabit multum . Aliud est enim quod ab e; aliud a diacono, et aliud a clerico, atqvel a singulis quibusque hominibus. Et licet omnium hominum opera Deus in suo examinet judicio, plus tamen ab eo exigitur, cui plus committitur; gamus; apostolica est nobis regula revolvenda, quae de iis per singula episcopales actus depingit. Sic ad cunctos episcopos beatus ait Apostolus: Fidelis sermo ; ac si diceret: De quo sum locuturus, veraciter loquor; ne quis existimet me fuisse mentitum. Subjunxit: Si quis episcopatum desiderat, bonum opus desiderat , hoc est, si episcopus esse desideras, magnum est quod esse cupis: sed si et opus bonum simul amplectaris. Nam si aliter esse cuptes, quia sequitur: Oportet enim episcopum irreprehensibilem esse . Irreprehensibilem ait; nam si episcopus
Abbreviated transcription (Latin):
& ferocitatẽ habeamꝰ lupinã: ut digne no
b̾ ꝓ ꝓpħam respondeat᷑ a dño. Populus
hic labiis me honorat: cor autẽ eoꝵ longe ẽ
a me. Ergo fratres sicut senatorẽ clamis or-¬
nat: sicut agricultura rustic̃: sic̃ barbarũ
los quosq opifices oꝑis sui qualitas ipsos de¬
monstrat auctores: sic ep̃m ñ alit̾ nisi ep̃a-¬
lis oꝑa designat: ut ex bono oꝑe magis ꝗͣ
ꝓfessione noscat᷑: plus meritis ẽẽ epẽ qũa qͦd
leuiꝰ ẽ de plano currere: sic grauiꝰ est ei qͥ de-
sublimi ceciderit dignitate: qͥa ruma quȩ
de alto fit. grauiori casu collidit᷑. Honor qͥdẽ
ep̃alis coram hominib preclarꝰ ẽ: s si ruinã
sustineat. dolor magnus ẽ. Nam quantũ p̃-
ceteris gradib ep̃alis ẽ altior: tanto si ꝑ neg¬
ligentiam delabat᷑. ruia ẽ grauior. Magna
sublimitas magnã debet habere cautelam:
honor grandis grandiori debet sollicitudine

Expanded text:
et ferocitatem habeamus lupinam; ut digne nobis et ferocitatem habeamus lupinam; ut digne nobis per prophetam respondeatur a Domino: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me . Ergo, fratres, sicut senatorem chlamys ornat, sicut aglos quosque opifices operis sui qualitas ipsos demonstrat auctores; sic episcopum non nisi episcopalis opera signat, ut ex tempore magis quam professione noscatur, meritis episcopus quam levius est de plano corruere, sic gravius fit, qui de sublimi ceciderit dignitate; quia ruina quae de alto est, graviori casu colliditur. Honor quidem episcopalis coram hominibus praeclarus est; sed si ruinam sustineat, dolor magnus est. Nam quanto prae caeteris gradus episcopalis altior est, tanto si per negligentiam delabatur, ruina gravior est. Magna sublimitas magnam debet habere cautelam: honor grandis grandiori debet sollicitudine
Abbreviated transcription (Latin):
accepit: & cũ illo eas suscepimꝰ om̃s. Unde re
gende sacerdotib cũ tradunt᷑. merito rectorib
subdi dicunt᷑. qͥa euanglieo choruseante man¬
o uidemꝰ nichillominꝰ eẽ p̃fixum. Non est
cuncta fratres ido nos p̃misisse debetis cognos-¬
ene. ut ostenderemꝰ nichil eẽ in hoc scło excel¬
lentiꝰ sacerdotib. nichil sublimiꝰ ep̃is repperi-
fessione. actione potius quã nomine demon-¬
stremus: ut nom̃ congruat actioni. actio res¬
pondeat nomini: ne sit nom̃ inane. & cͥmen
immane: ne sit honor sublimis. & uita pro-¬
cliuis: ne sit deifica professio. & illicita actio:
ne sit religiosꝰ amictꝰ. & irreligiosus ꝓfectus:
ne sit gradus excelsꝰ. & deformis excessus:
ne habeat᷑ in ȩccłia cathedra. sublimior. & con¬
scientia sacerdotis reperiat᷑ humilior: ne locu¬
tionẽ simulemꝰ cołubinã. & m̃tẽ habeamus
caninam: ne ꝓfessionẽ monstremꝰ ouinam.

Expanded text:
accepit, et cum illo eas nos accepimus omnes. Unde quia accepit, et cum illo eas nos accepimus omnes. Unde quia regendae sacerdotibus contraduntur, merito rectoribus suis subdi dicuntur; quia evangelico coruscante mandato videmus nihilominus esse praefixum: Non est cuncta, fratres, ideo nos praemisisse debetis cognoscere, ut ostenderemus nihil esse in hoc saeculo excellentius sacerdotibus, nihil sublimius episcopis reperirifessione, actione potius quam nomine demonstremus; ut nomen congruat actioni, actio respondeat nomini; ne sit nomen inane, et crimen immane: ne sit honor sublimis, et vita deformis: ne sit deifica professio, et illicita actio: ne sit religiosus amictus, et irreligiosus provectus: ne sit gradus excelsus, et deformis excessus; ne habeatur in Ecclesia cathedra sublimior, et conscientia sacerdotis reperiatur humilior: ne locutionem simulemus columbinam, et mentem habeamus caninam: ne professionem monstremus ovinam,
Abbreviated transcription (Latin):
noscimꝰ ueritatẽ. Dignũ ẽ enĩ ut dignitas
sacerdotalis pͥus noscatur a nobis: & sic de¬
inde seruetur a nob̾: ut psalmigraphi sen¬
tentia queat repelli a nob̾. Homo cũ in ho¬
nore eẽt ñ intellexit: comparatꝰ ẽ ium̃tis in¬
sipientib & similis factꝰ ẽ illis. Honor gͥ fĩs
& sublimitas ep̃alis: nullis poterit cõparatio.¬
nib adequari. Si regũ fulgori compares.
& pͥncipũ diademati: longe erit inferiꝰ: qͣsi
płubi metallum ad auri fulgorẽ com̃pares.
Q uippe cum uideas regum colla & pͥncipum
submitti genib sacerdotũ: & ꝑ osculatas eoꝵ
dextras. orationib illoꝵ se credant cõmuniri.
Quid etiam de plebis iam dixerim multitudi¬
ne. cui ñ sołu p̃ferri a dño meruit: s ut eam
quoq iure tueatur: pat̾o. p̃ceptis imꝑatũ est
euangłicis  Sic certe a dño ad beatũ petrũ
dicitur. Petre amas mec ᷤ  ille. Tu scis dĩe.:
qͥa amo te. Et cũ t̾cio fuiss int̾rogatꝰ & tͥna

Expanded text:
n corde. Dignum est enim ut dignitas sacerdotalis prius noscatur a nobis, et sic deinde servetur a nobis; ut psalmographi sententia queat repelli a nobis: Homo cum in honore esset, non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est i sublimitas episcopalis nullis poterit comparationibus adaequari. Si regum fulgori compares et principum diademati, longe erit inferius, tamquam si plumbi metallum ad auri fulgorem compares, quippe cum videas regum colla et principum submitti genibus sacerdotum, et exosculata eorum dextra, orationibus eorum credant se communiri. Quid jam de plebeia dixerim multitudine, cui non solum praeferri a Domino meruit, sed ut eam quoque jure tueatur patrio, praeceptis imperatum est evangelicis? Sic certe a Domino ad beatum Petrum dicitur: Petre, amas me? Et ille: Tu scis, Domine, quia amo te . Et cum hoc tertio fuisset interrogatus, et trina
Abbreviated transcription (Latin):
uulgus qͦd iugit̾ monere consueui. s ad ip¬
sos iam p̃dicatores uulgi mea u̾ba conũto.
& meis conseruis. uelut obediens seruus.i.
p̃dicare salutis cõmunia ñ tardabo: nec p̃¬
rogatiua memet scientiȩ si liȩc meis consa¬
cerdotib caritatis intuitu p̃rogẽ uendica¬
bo: aut ꝑfectȩ uite me eẽ fateor. cũ de uita
ꝑfecta alios moneo: s potus cũ hȩc ad illos
facultate qua ualeo: & illoꝵ p̃cib adiutus
ad qͦs nr̃ respicit sermo desideratũ capiam it̃.¬
& in gremio quasi consacerdotũ positꝰ. ipsos
alloquor sacerdotes. Audite me dilectis s imi
patres. & qui signũ ducitis scĩssim fratres:
dite me rogantẽ uos parit᷑ & timentẽ. & com¬
modis cõmonitionib solito consulentẽ. et

Expanded text:
loquor vulgus, quod jugiter monere consuevi, sed ad iploquor vulgus, quod jugiter monere consuevi, sed ad ipsos jam praedicatores vulgi mea verba converto: et meis conservis velut obediens servus, idpraedicare salutis commonitoria non retardabo. Nec praerogativam mihimet scientiae, si haec meis consacerdotibus charitatis intuitu praerogem, vindicabo, aut vitae perfectae me esse fateor, cum de vita perfecta alios moneo: sed potius cum haec ad illos facultate qua valeo, et eorum precibus adjutus, ad quos noster respicit sermo, desideratum carpam iter, et in gremio quasi 359 consacerdotum positus, ipsos alloquar sacerdotes. Audite me, beatissimi patres, et si dignum ducitis, sanctissimi fratres. dite me rogantem vos pariter et timentem, et commodis communibus sollicite consulentem, et
Abbreviated transcription (Latin):
q suscepimꝰ: ñ sine ingentis ꝑicli nera nos
credimus euasuros. si sed̾m hunc modu uiua-¬
mꝰ: aut & siminime p̃dicemꝰ. Et licet adhȩc
p̃dicanda nos retardet uitȩ huiꝰ imꝓbitas:
inuitat nos tam̃ p̃cepti necessitas. Et ue¬
etiam mͥ ẽ. siminime p̃dicauero: & si sus¬
ceptũ thesaurũ in t̾ra defossum .i. in me
dio corde diu occultauero: & lucernã di
uni u̾bi compressam sub modio reten¬
tauero: & non suꝑ candelabrũ ꝓpositum
cunctoꝵ ocłis manifestauero: & claustra
humanȩ imꝑitiȩ ꝑ claue̾ illas regni cȩloꝵ.
qͣs in beato pet᷑ apło cuncti suscepimꝰ sacer¬
dotes. minime reserauero: ut audire ꝑ hȩc
merear ꝓ linguȩ meȩ modulo. Euge serue
bone & fidelis: qͥa in pauca fuisti fidelis.
fupra multa te constituã: intra in gaudi-¬
um dm̃i tui. Unde uerens his increpationi-¬
b & suppliciis sũb dĩ timore pene ꝑcussus:¬
& amore frat̾no inuitatꝰ. ñ iam ad subditũ

Expanded text:
ne ingenti periculo noxam nos credimus evasuros, si non secundum hunc modum vivamus, aut etiam si minime praedicemus. Et licet ad haec praedicanda nos retardet vitae hujus improbitas, invitat nos tamen praecepti necessitas. Et vae jam mihi est, si minime praedicavero, et si susceptum thesaurum in terra defossum, id est, in meo corde diu occultavero, et lucernam 358 divini verbi compressam sub modio retentavero, et non super candelabrum propositam, cunctorum oculis manifestavero; et claustra humanae imperitiae per claves illas regni coelorum, quas in beato Petro apostolo cuncti suscepimus sacerdotes, minime reseravero; ut audire per haec merear pro linguae meae modulo: Euge, serve bone et fidelis, quia in pauca fuisti fidelis, supra multa te constituam: intra in gaudium Domini tui . Unde verens iis increpationibus et suppliciis subdi, timore poenae perculsus, amore fraterno invitatus, non jam ad subditum
Abbreviated transcription (Latin):
roꝵ scõꝵ orationib adiuuam᷑. Age nunc
iam scĩ ficus sp̃c. qͥ nos in hoc oꝑe diuinis
inspirationib adiuuasti. cunctos sacer¬
dotes adiuua: & prã in hoc ut faciant opꝰ-
ut eis una mecũ tͥbuas scłoꝵ regna: qͣ
scĩs tuis in regno scłoꝵ dare ꝓmisisti.¬

Expanded text:
 orationibus adjuvamur. Age jam nunc, sanctificus Spiritus, qui nos in hoc opere divinis inspirationibus adjuvisti, cunctos sacerdotes adjuva, et praesta ut faciant quae ut eis una mecum tribuas coelorum regna, quae sanctis in fine saeculorum dare promisisti
Abbreviated transcription (Latin):
iquis frat̃ oracłm remi¬
niscat᷑. qͦ frugi famulum
deseruata sͥ pecunia qua
ad p̃rogandu susceperat
inerepauit dñs dicens:
tu dedisses pecuniã meã.
& ego ueniens cũ usuris exegissem ilła: ñ
iam ociosꝰ auditor collatã sͥ diuini mune¬
ris grãm suis tantũ usib reseruabit: sed¬
cunctis eã cõmunicabilẽ faciens. copiosiꝰ
p̃rogando securiꝰ possidebit: ut sͥ ꝑ hec et
plurimis ȩdificationis exibeat fructũ: et
uelut decora arbor pomis referta. ñ infrue¬
tuosȩ ꝓbat᷑ occupare tr̃am du uiuit. eum &¬
in se ip̃a suiᷤ pomis adhornat᷑. & om nis qͥ ex

Expanded text:
quis, fratres, oraculi reminiscatur quo frugi famulum, de reservata sibi pecunia quam praerogandam susceperat, increpavit, dicens: Tu dedisses pecuniam meam, et ego veniens cum usuris exigerem eam ; non jam otiosus auditor collatam sibi divini muneris gratiam suis tantum usibus reservabit: sedcunctis eam communicabilem faciens, copiosius praerogando securius possidebit, ut sibi per haec et plurimis aedificationis exhibeat fructum, et velut decora arbor, pomis referta, non infructuosa probatur occupare terram, dum vivit, cum et ipsa suis pomis ornatur, et om
Abbreviated transcription (Latin):
lit̾ ammonendi sunt seminan¬
tes uirgia.: atq aliter pacifici.
Ammonendi namq sunt qui
iurgia seminant: ut cuius sint sequa¬
ces agnoscant. De apostata quippe
angło scriptum est. cum bonȩ mes
sizirania fuissẽt inserta: inimicus

Expanded text:
liter admonendi sunt seminantes jurgia, atque aliter pacifici. Admonendi namque sunt qui 71 jurgia seminant, ut cujus sint sequaces agnoscant. De apostata quippe angelo scriptinibus zizania fuissent iniecta: Inimicus