comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ñ : nec tamen que sepiꝰ sumunt᷑
totaliter iterantur. ut sacram̃¬
tum altaris & unctionis: quȩ
liser
ñ iterum benedicit᷑ eãdẽ hos¬
tia uel idem oleum. ñ iterat᷑
sacramentũ cum inuiria. Sed
dicit quis. sic & baptismus non
iteratur. & si aliquis frequent̾
baptiretur: dum eadem aqͥ ñ ite¬
rũ benedicat᷑. Sed aliud est in¬
quiunt illi de benedictione aq̃
qua fit baptismus: aliud de be¬
nedictione panis & olei: potest
enu baptis mꝰ celebrari. in aqͣ
etiam non benedicta: quia ilia
benedictio ꝓ reuerentia tantũ
fit: & decore ñ uirtute sacram̃ti.
Sed corpꝰ xp̃i non potest confici
nisi de pane consecrato: nec unc¬
tio illa fieri potest. nisi de oleo
ab ep̃o scĩficato. Ideoq illa sq̃¬
ficatio: ad uirtutem sacramenti
ꝑtinere uidetur. In conuigioqͦ
secunda uxore. Si igitur cũ dicit᷑
sacramentũ ñ eẽ iterandũ. nec
inuiria ei facienda: rationẽ dicti
referas ad scĩficationem rei. qua

Expanded text:
n. Nec tamen quae saepius sumuntur, n. Nec tamen quae saepius sumuntur, totaliter iterantur, ut sacramentum altaris et unctionis; quae licet non iterum benedicitur eadem hostia, vel idem oleum, non iteratur sacramentum cum injuria. Sed, dicet quis: Sic et Baptismus non iteratur, etsi aliquis frequenter baptizetur, dum eadem aqua non iterum benedicatur. Sed aliud est, inquiunt illi, de benedictione aquae qua fit Baptismus, aliud de benedictione panis et olei, potest etiam Baptismus celebrari in aqua etiam non benedicta, quia illa benedictio pro reverentia tantum fit et decore, non virtute sacramenti. Sed corpus Christi non potest confici, nisi de pane consecrato; nec unctio illa fieri potest, nisi de oleo ab episcopo consecrato. Ideoque illa sanctificatio ad virtutem sacramenti pertinere videtur. In conjugio secunda uxore. Si ergo cum dicitur sacramentum non esse iterandum, nec injuria ei esse facienda, rationem dicti referas ad sanctificationem rei qua
Abbreviated transcription (Latin):
mationis & ordinationis: quȩ
nullatenꝰ repetenda sunt: quia
semel tantum & ñ sepius dat᷑
baptismus. confirmatio & ordi¬
natio. Sacramentũ uero altaris
& penitentiȩ & coniuigii. sepe i¬
terari uidẽt: quia sepe sacram̃¬
tum corporis ꝑcipitur: frequen¬
ter penitentia agitur: coniugi¬
um sepe contrahitur. Quare gͦ
unctio similit̾ non potest itera¬
ri᷑ Si morbus ñ reuertit᷑: medici¬
na ñ reiteret᷑. Si uero morbꝰ ñ
potest cohiberi: quare debet me
dicina ꝓhiberi: Sicut oratio i¬
terari potest: ita & unctio itera¬
ri posse uidẽt. Utraq enĩ illic
commemorat iacobus: & utrũ¬
q alteri cooꝑat: ad conferendã
alleuiationem corporis & animȩ.
Curergo negẽt unctionẽ suꝑ in¬
firmum posse iterari. ad impe¬
trandam sepus sanitatẽ m̃tis
iteranda sit oratio: Quidam
autem de omni sacramento in¬
telligiuolunt. quod ñ sit iterã¬
dum: scilicet scđm totũ illud
quod ꝑtinet ad sacramentum
dicentes. quedam sacramenta

Expanded text:
ionis, quae nullatenus sunt repetenda, quia semel tantum, et non saepius datur Baptismus, Confirmatio et Ordinatio. Sacramentum vero altaris, et Poenitentiae, et Conjugii saepe iterari videtur; quia saepe sacramentum corporis percipitur, frequenter poenitentia agitur, conjugium saepe contrahitur. Quare ergo unctio similiter non potest iterari? Si morbus non revertitur, medicina non iteretur. Si vero morbus non potest cohiberi, quare medicina debet prohiberi? Sicut oratio iterari potest, ita et unctio iterari posse videtur: utraque enim illic commemorat Jacobus, et utrumque alteri cooperatur ad conferendam allievationem corporis et animae. Cur ergo negatur unctionem super infirmum posse iterari ad impetrandam saepius sanitatem mentis iteranda sit oratio? Quidam autem de omni sacramento intelligi volunt quod non sit iterandum, scilicet secundum totum illud quod pertinet ad sacramentum, dicentes quaedam sacramenta
Abbreviated transcription (Latin):
possit eloqui. quantum diligat
membra unigeniti sui: & quan¬
to amplius unigenitum ipsum:
Deipso etiam dic̃tum est. nichilo
distieorum quȩ fecisti. Ex his ꝑxi.¬
pitur quod ds̃ omnes creaturas
suas diligat. quia sepͥtum est.
nichil odisti eorum quȩ fecisti.
omnia que fecit bona sunt. & õe
bonum diligit omnia igitur di¬
ligit que fecit: & interea magis
diligit rationales creaturas: &
de illis eas amplius quȩ sunt
membra unigentti sui: & mul¬
tomagis ipsũm uugenitum.
Ex quã intelligentia dicitur macgis
uł minus dilige̾ hec uel illa.

Expanded text:
potest eloqui quantum diligat membra Unigeniti sui, et quanto amplius Unigenitum ipsum? De ipso etiam dictum est, Sap. 11: Nihil odisti eorum quae fecisti. Ex his percipitur quod Deus omnes creaturas suas diligat, quia scriptum est: Nihil odisti eorum quae fecisti; omnia quae fecit bona sunt, et omne bonum diligit, omnia ergo diligit quae fecit; et inter ea magis diligit rationales creaturas, et de illis eas amplius quae sunt membra Unigeniti sui, et multo magis ipsum Unigenitum. 2. Ex qua intelligentia dicitur magis vel minus diligere haec vel illa.
Abbreviated transcription (Latin):
remissis adiciendũ ẽ dedi
lectione di qua ipsedilioit
nos quȩ non ẽ alia quã illã qya
diliginus eum. Dilectio autẽ
rumus. Cumq eius dilectio sit
immutabilis. & eterna: alium
tamen magis. alium minus dili¬
git. Unde augustinus. Incompre¬
hensibił ẽ dilectio atq ĩmutabib. qͣ

Expanded text:
emissis adjiciendum est de lectione Dei, qua ipse diligit nos: quae non est alia quam illa qua diligimus eum. Dilectio autem ruimus. Cumque ejus dilectio sit immutabilis et aeterna, alium tamen magis, alium minus diligit. Unde August.: Incomprehensibilis est dilectio Dei atque immutabilis, qua
Abbreviated transcription (Latin):
tamen multa corpora xp̃i: sed
unum corpus & unus sangup.
Ideoq siue plus siue minus qͥs
inde ꝑcipiat: omnes equaliter
corpus xp̃i integerrime sumũt:
Post consecrationem igit nonẽ
ibi substantia panis uel uini:
licet̃ species remaneat. Est enim
ibi species panis & uini. sicut¬
& sapor. Unde aliud iudetur:
ub alia autem alia spi¬
specie tribus de causis ear¬
nem & sanguinem tradidie xp̃c.
& deinceps sumendum institu¬
it iut fides scilicet haberet meri¬
tum quȩ ẽ de his quȩ ñ uident᷑:
quia fides non habet meritum.
cui humana rõ prebet exꝑimentũ:
&etiã id̃o ne abhorreret animꝰ q̃d
cerneret oculus: quia non habe¬
mus in usum carnem crudam
nob̾ commendauit: & etiã i deo
ne ab incredulis religaa exp̃ra¬

Expanded text:
tamen multa corpora Christi, sed tamen multa corpora Christi, sed unum corpus et unus sanguis. Ideoque sive plus sive minus quis inde percipiat, omnes aequaliter corpus Christi integerrime sumunt. Post consecrationem ergo non est ibi substantia panis vel vini, licet species remaneant. Est enim ibi species panis et vini, sicut et sapor. Unde aliud videtur, ub alia autem specie tribus de causis carnem et sanguinem tradidit Christus, et deinceps sumendum instituit, ut fides, scilicet, haberet meritum, quae est de his quae non videntur, quia fides non habet meritum, ubi humana ratio praebet experimentum. Et ideo etiam, ne abhorreret animus quod cerneret oculus, quia non habemus in usu carnem crudam nobis commendavit. Et etiam ideo, ne ab incredulis religioni chr
Abbreviated transcription (Latin):
remanere: & il idem corpus xp̃i
eẽ & sanguinem: & hac ratione
dici illam substantiam fieri is¬
tami quia ubi est hec ẽ & illa
quod mirum ẽ & ipsam substã¬
tiam panis uel uini dicunt eẽ
sacramentũ. Sed quod ñ sit ibi
substantia nisi corpus xp̃i & san¬
guis: ex predictis & exsubditis a¬
perte ostenditur. Ait enim amb̃.
decoctus in ara crucis. Panise
nim angeloꝵ. fac̾tus est cybus
Et item Panis quem ego dabo.
caro mea ẽ pro mundi uita. Ex
his itaq duabus sententiis
aꝑte datur intellusi. quia panis
ule & iste. non duo sed unus pa.¬
nis & una caro. proculdubio u¬
num efficitur corpus: Illud uere.
illud sane. quod sumptum ẽ de
uirgine: quod resurrexit. & in ce¬
lum ascendit. Item augustinꝰ.
possit. in ipsa immolatioĩs hora.
Lodem mom.& in celum ra¬
tiandi m corpori xp̃i: & anteo¬
culos sacerdotis in altari uidet᷑.
Sicut diuinitas uerb ttũ im¬
plet mundũ: ita multis locis
illud corpus consecratur: nec st̃

Expanded text:
remanere, et ibidem corpus Christi remanere, et ibidem corpus Christi esse et sanguinem, et hac ratione dici illam substantiam fieri istam, quia ubi est haec, est et illa, quod mirum est; et ipsam substantiam panis vel vini dicunt esse sacramentum. Sed quod non sit ibi substantia, nisi corpus Christi et sanguis, ex praedictis et subditis aperte ostenditur. Ait enim Ambrospassionis decoctus in ara crucis. Panis enim angelorum factus est cibus et iterum: Panis quem ego dabo, caro mea est, pro mundi vita. Ex his namque duabus sententiis aperte datur intelligi quia panis ille et iste, non duo, sed unus panis, una caro procul dubio unum efficitur corpus. Illud vere, illud sane quod sumptum est de Virgine, quod resurrexit, et in coelum ascendit. Item Greg. possit in ipsa immolationis hora aEodem momento et in coelum raciandum corpori Christi, et ante oculos sacerdotis in altari videtur. Sicut divinitas Verbi totum implet mundum, ita multis locis illud corpus consecratur. Nec sunt
Abbreviated transcription (Latin):
quod erat panis modo ẽcorpꝰ
xp̃i.manens enim prnis. non
est corpus xp̃ i. sed mutata. idest
io quod ficta ẽ. ẽ corpus xp̃ĩ. Nec
dicimus substantiam panis uł
iun. materiam eẽ corporis uel
sanguinis: quia non de ea. ite
de materia formatur corpus:
sed ipsa for natur in illud: &
efficitur illud. Unde augusti
quoddex frugibus terre acceptũ
& prete mistica onsecratũ su¬
mimus.in memoram domini¬
ce pa sionis. uod cũ ꝑ manꝰ
homi s ad: sair uisibilem spe¬
ciem ꝑducatur: non icĩficatur.
uidam uero sic dicunt cõ¬
uersionem illã ẽẽ intelli¬
gendam. ut sub illis accidenti¬
guinis: sic tamen ut non eis af¬
ficiatur. & sic asserunt dictũ
panem transire in corpus xp̃i:
quia ubi erat panis. nunc ẽ cor¬
pus xp̃ĩ. Quod si est. quid ergo
fit de substantia panis uel ui¬
niꝰ Iui dicunt uel in preiacentẽ
materiam resclui: uel in nichilũ
redigi. N lii uero pitauerunt
ibi substantiam panis & uini

Expanded text:
quod erat panis, modo est corpus quod erat panis, modo est corpus Christi. Manens enim panis non est corpus Christi, sed mutata in id quod facta est, est corpus Christi. Nec dicimus substantiam panis vel vini materiam esse corporis vel sanguinis Domini, quia non de ea ut de materia conformatur corpus; sed ipsa formatur in illud, et efficitur illud, unde Aug., inquod ex fructibus terrae acceptum, et prece mystica consecratum sumimus in memoriam dominicae passionis. Quod cum per manus hominis ad illam visibilem speciem perducatur, non sanctificaQuidam vero sic dicunt conversionem illam esse intelligendam, ut sub illis accidentioris et sanguinis; sic tamen, ut non eis afficiatur, et sic asserunt dictum panem transire in corpus Christi quia ubi erat panis, nunc est corpus Christi. Quod si est, quid ergo sit de substantia panis et vini? Illi dicunt vel in praejacentem materiam resolvi, vel in nihilum redigi. Alii vero putaverunt ibi substantiam panis et vini
Abbreviated transcription (Latin):
uelsar iguirii: riec auceti
corpus xp̃i ues sanguis Si uͦ
sit: breuiter respondeo misteriũ
fidei credi salubriter potest᷑ in¬
uestigari salubriter non pot̃.
Quod ergo corpus xpi muta
tatur. nec sangus ex uĩni con¬
uersione eius uoluntati & po¬
tentiȩ asirau ir̃: qui ĩdem
corpus eduxit deuirgine. fit
igitur substantia illã ista. sine
huiꝰ augm̃to. Nec tamen concedt̃
quidam. quod substantia pa¬
nis. aliquando sit caro xp̃i. &
si fiat caro xp̃i. Sicut farina
facta ẽ panis. & aqua facta
ẽ uinum: nec tamen dicitur
fauna est panic e aqua ẽ ui¬
num. Alii uero concedunt il¬
lud quod erat panis uel uinũ.
post consecrationem eẽ corpus
& sangiunm: nec tamen seqͥt᷑
panis est caro xp̃i. uel uinum
ẽ sanguis. Quia substantia
panis uel uini. postquã fac¬
ta ẽ xp̃i caro uel sanguis. non
est substantia panis uel uini.
sed caro & sanguis. Ieo dis¬
Enguendum uidẽt᷑. cum dix¬
ci .i substantia panis. uel id

Expanded text:
vel sanguini, nec augetur vel sanguini, nec augetur corpus Christi vel sanguis. 3. sit, breviter respondeo: Mysterium fidei credi salubriter potest, investigari salubriter non potest. Quod ergo corpus Christi, tatur, nec sanguis ex vini conversione, ejus voluntati et potentiae adscribatur, qui idem corpus de Virgine eduxit; fit ergo substantia illa sine ejus augmento. Nec tamen concedunt quidam quod substantia panis aliquando fit caro Christi, etsi fiat caro Christi: sicut farina facta est panis, et aqua facta est vinum, nec tamen dicitur: Farina est panis, et aqua vinum. Alii vero concedunt, illud quod erat panis vel vinum, post consecrationem esse corpus et sanguinem; non tamen sequitur: Panis est caro Christi, vel: Vinum est sanguis, quia substantia panis vel vini postquam facta est caro Christi vel sanguis, non est substantia panis vel vini, sed caro et sanguis. Ideo dnguendum videtur, cum dicitur: Substantia panis, vel id
Abbreviated transcription (Latin):
esce uidetm substantialis: Sicentibꝰ
sic substantiam conuerti in sub.¬
btantiam: ut hec essentialiter
fiat illa. Cui sensui premisse
auctoritates consentire uident᷑.
sic opponitur ab aliie.
Si subl tar itia
panis iriquiur it
pel uirñ conuertit
substantialiter in corpii et sone.¬
est aliquid corpus xp̃i. quod
heri non erat: & cotidie auget᷑
corpus xp̃i: atq format᷑ de ma¬
teria de qua in canceptione ñ
fuit factum. Ouib hoc mõdo
responderi potest: quia ñ ea ra¬
tione dicitur corpus xp̃i confici
uerbo celesti. quod ipsum corpꝰ
in conceptii uirginis formatum
deinceps formetur: sed quia sub¬
stantia panis uel uini. quȩ an¬
de non fuerat corpus xp̃i uel
sanguis uerbo celesti fit corpꝰ
& sanguis: & ideo sacerdotes e¬
dicuntu conficere corpus chriõti
et sanguinem: quia eorum
minis terio subs t̾antia panis
fit caro ⁊ et subs tantia uini fit
sariquis Christi. Rec x.¬
tam̃en aliquid additur corpori y¬

Expanded text:
esse videtur substantialis, dicentibus esse videtur substantialis, dicentibus sic substantiam converti in substantiam, ut haec essentialiter fiat illa. Cui sensui praemissae auctoritates consentire videntur.sic opponitur ab aliis: Si substantia panis, inquiunt, vel vini convertitur substantialiter in corpus veest aliquid corpus Christi, quod heri non erat: et quotidie augetur corpus Christi atque formatur de materia, de qua conceptione non fuit factum. Quibus hoc modo responderi potest: quia non ea ratione dicitur corpus Christi confici verbo coelesti, quod ipsum corpus in conceptu Virginis formatum deinceps formetur, sed quia substantia panis vel vini, quae ante non fuerat corpus Christi vel sanguis, verbo coelesti fit corpus et sanguis. Et ideo sacerdotes dicuntur conficere corpus Christi et sanguinem, quia eorum ministerio substantia panis fit caro, et substantia vini fit sanguis Christi; nec tamen aliquid additur corpori
Abbreviated transcription (Latin):
ranone oomini. itt inciperent ẽ
sermonon erant: quantomagi
ꝯpatorius ẽ. ut sint quȩ erant &
in alud committentur. Et sic
quod erat panis ante consecra¬
tionẽ. iã corpus xp̃iẽ post con¬
secrationem: quia sermo xp̃i cre¬
aturam mutat: & sic ex pane
aqua in calicem missim sit
sanguis. consecrtione uerbi ce¬
tur: ita ꝑ eunde mn. ex fudstantia
panis & uini idem corpus xp̃i
& sanguis consecratur. Corpuᷤ
id quod exterius sentit᷑. Item
eusebius emondi. Inuisibilis sa¬
cerdos: uisibiles crẽaturas in sub¬
stantiam corporis & sanguinis
siii. uerbo suo secreta potestate
commutat. Ex his alusq plu¬
rib constat. uerum corpie xp̃i
& sangunem in altari ẽẽ ĩmo
integrum xp̃m sub utraq spe¬
cie & substantiam panis in
corpus uiniq substantiam in
illa conuersio an forria¬
lis an subltantialis uel alterue
ae aexi disfinre non sufficio
Sormalem tamen nonese
o nosco÷ quia syecies rerũ
que ante fuerant remanent.
et fapor et pondus. Quibuldaᷤ

Expanded text:
 ut inciperent esse quae non erant: quanto magis operatorius est, ut sint quae erant, et in aliud commutentur? Et sic quod erat panis ante consecrationem jam corpus Christi est post consecrationem, quia sermo Christi creaturam mutat, et sic ex pane aqua in calice missum fit sanguis consecratione verbi ctur, ita per eumdem ex substantia panis et vini idem corpus Christi et sanguis consecratur. Corpus id quod exterius sentitur. Item Eusebius Emisenus: Invisibilis sacerdos visibiles creaturas in substantiam corporis et sanguinis sui, verbo suo, secreta potestate, commutat. Ex his aliisque pluribus constat verum corpus Christi et sanguinem in altari esse; imo integrum Christum ibi sub utraque specie, et substantiam panis in corpus, vinique substantiam in illa conversio: an formalis, an substantialis, vel alterius generis, definire non sufficio. Formalem tamen non esse cognosco, quia species rerum quae ante fuerant remanent, et sapor, et pondus. Quibusdam
Abbreviated transcription (Latin):
atq ꝑficitur humane redet ap¬
tionis sponsio. facta ab antiquo.
filiz ergo missio est ipsa incarna¬
tio. Eoinim missus est quõd in
forma hominis iitdouisibilis
apparuit: de quo supra suffici¬
enter dictum est. ua filius
caruem assumpsit. ñ pater ues

Expanded text:
atque perficitur humanae redemptionis sponsio facta ab antiquo. Filii ergo missio est ipsa Incarnatio. Eo enim missus est, quod in forma hominis mundo visibilis apparuit, de quo supra sufficienter dictum est. 2. Quare Filius carnem assumpsit, non Pater, ve
Abbreviated transcription (Latin):
tia: diuina scilicet & humana.
Cum essec ꝑseipsum inuisibilis:
uisibilis in hoĩe apparuit: quẽ de
femina suscipere dignatus est.
num uerum hominem suscepisse
credimus & in ipso uisibiliter in¬
uisibilem hominib apparuisse.
in ipso inter homines conuersa¬
tum fuisse: in ipso ab hominib
humana ꝑtulisse: in ipso homines
docuisse. hylarius quoq indecimo
libro de trinitate ait. Quomodo
dei filius natus ex maria matreẽ
nisi quod uerbum caro factum est
scilicet quod filius d cum in for¬
ma dei esset. formam serui accepit.
Unum tamen eundemq non
de defectione sed hominis assũp¬
tione ꝓfitemur: & in forma dei
fuisse non fuit habitus ille tam̃
hominis. sed ut hominis: neꝙ
litudine carnis peccati. Audistis
tres scđ̾m diuersos positas senten¬
tias: & ꝓ singłis inducta testimo
testimoniis intelligentias propo

Expanded text:
tia, divina scilicet et humana tia, divina scilicet et humana Cum esset per seipsum invisibilis, visibilis in homine apparuit quem de femina suscepit, de qua natus est. Deum verum hominem suscepisse credimus, et in ipso visibiliter invisibilem hominibus apparuisse, in ipso inter homines conversatum fuisse, in ipso ab hominibus humana pertulisse, in ipso homines docuisse. » Hilarius quoque in libro De Trinitate ait: « Quomodo Dei Filius natus ex Maria est, nisi quod Verbum caro est, scilicet quod Filius Dei, cum in forma Dei esset, formam servi accepit, unum tamen eumdem, non Dei defectione, sed hominis assumptione, profitemur et in forma Dei fuisse. Non fuit habitus ille tantum hominis, sed ut hominis; neque litudine carnis peccati, ad Rom. 8. Audistis tres secundum diversos positas sententias, et pro singulis inducta testimonTESTIMONIIS, INTELLIGENTIAS PROPO
Abbreviated transcription (Latin):
deum dici factum hominem se¬
cundum habitum: qui etiam
ipsius incarnationis modum
modo facta sit ipsum uerbum d̃i
dico carnem factum. id est homi¬
nem factum: non tamen in hoc
quod factum est conuersum atꝙ
mutatum: sed carne ut carnalib
congruenter appareret indutum.
Ita sane factum. ut ib sit nontã¬
tum uerbum dei & hominis caro:
sed etiam rationalis hominis a¬
nima. atq hoc totum & deus di¬
catur propter deum: & homo ꝓ¬
pter hominem. Quod si difficile
intelligitur: mens fide purgetur
a peccatis abstinendo & bona
operando. difficilia enim hec st̃.
Deĩ filius cum sit deus eternus &
uerus: pro nobis factus est homo
uerus & plenus. In eo uerus: quia
ueram habet deus ille humanã
naturam. In eo uere plenus. qͥa¬
& carnem humanam suscepit
& animam rationalem. Itẽm. non
nitio: nisi forme seruilis idest na¬
turȩ humane susceptio. Utraq igi¬
tur est in xp̃o forma: quia utraq̃
uera & plena est in xp̃o substan¬

Expanded text:
Deum dici factum hominem seDeum dici factum hominem secundum habitum. Qui etiam ipsius Incarnationis modum modo facta sit, ipsum Verbum Dei dico carnem factum, id est, hominem factum; non tquod factum est conversum atque mutatum, sed carne ut carnalibus congruenter apparerIta sane factum ut ibi sit non tantum Verbum Dei et hominis caro, sed et rationalis anima hominis, atque hoc totum et Deus dicatur propter Deum et homo propter hominem. Quod si difficile intelligitur, mens fide purgetur a peccatis abstinendo et bona operando; difficilia enim sunt haecDei Filius cum sit Deus aeternus et verus, pro nobis factus est homo verus et plenus. In eo verus, quia veram habet ille humanam naturam: in eo vere plenus, quia carnem humanam suscepit et animam rationalem. » Item. nitio, nisi formae servilis, id est, naturae humanae susceptio: utraque ergo est in Christo forma, quia utraque vera et plena est in Christo substan
Abbreviated transcription (Latin):
induta. Induta enim membris
accipit formam quam non ha¬
bebat exuta. Quod genus con¬
gruit huic comparationi. Deus
sed formam serui accipiens: neq
conuersus atq transmutatus in
homine. amissa incommutabili
stabilitate: sed insimilitudinẽ hõĩ¬
nũ factꝰ ẽ ipse susceptor. uerũ hõi¬
nẽ suscipiendo. &e habitu inuentꝰ ẽ
ut hõ. id ẽ habendo hoĩnẽ inuentꝰ ẽ
ruit. Quod autem dicit ut homo.
ueritatem exprimit. Nomine er¬
go habitus satis significauit aph̃.
qualiter dixerit in similitudinẽ
hominum factus: quia non tranꝰ¬
figuratione in hominẽ. sed habity
factus est. cum indutus est homi¬
nem: quem sibi uniens quodam¬
modo atq conformans. immor¬
talitat eternitatiq sociaret. Non
ergo oportet intelligi mutatũ
esse uerbum susccptione bomi¬
nis i sicut nec membra ueste in¬
duta mutantur: quamus uia
susceptio ineffabiliter susceptũ
suscipienti copularet His uerbis
aꝑte innuere uidetur augustinꝰ.

Expanded text:
induta. Induta enim membris induta. Induta enim membris accipit formam quam non habebat exuta; quod genus congruit huic comparationi. Deus sed formam servi accipiens; neque conversus aut transmutatus in hominem amissa incommutabili stabilitate, sed in similitudinem hominum factus est ipse susceptor, verum hominem suscipiendo habitu inventus est ut ruit. Quod autem dicit ut homo, veritatem exprimit. Nomine ergo habitus satis significavit Apostolus qualiter dixerit in similitudinem hominum factus, quia non transfiguratione in hominem, sed habitu factus est, cum indutus est hominem, quem sibi uniens quodammodo atque conformans immortalitati aeternitatique sociaret. Non ergo oportet intelligi mutatum esse Verbum susceptione hominis, sicut nec membra veste induta mutantur: quamvis illa susceptio ineffabiliter susceptum suscipienti copularet. His verbis aperte innuere videtur August.
Abbreviated transcription (Latin):
tum est ab illo uerbo quod est
habere. Habitus ergo in ea redici¬
tur quȩ nobis ut habeatur uel
accidit uel accedit. Uerumtam̃
hoc inter est quia quedam eoꝵ
quȩ accedunt uel accidunt ut ha¬
bitum faciant non mutantur
sed ipsa mutant. in se integra &
inconcussa manentia: sicut sapi¬
entia accedens homini non ipsa
mutatur. sed hominem mutat:
quem de stulto sapientem facit.
Quedam uero sic accedunt uel
accidunt. ut mutent & muten¬
tur: ut cybus qui amittens
spẽm suam in corpus uertituR:
& nos cybo refecti ab exilitate at¬
ꝙ languore in robur atq ualen¬
tiam mutamur. Tercium genꝰ
est. cum ea que accidunt uel ac¬
cedunt. nec mutant ea quibus
accidunt nec ab eis ipsa mutan-¬
tur: asicut anulus positus in di¬
gito quod genus rarissime reperi¬
tur. Quartum genus est. cumea
quȩ accidunt mutantur non a
sua natura. sed aliam spẽm &
formam accipiunt. ut est uesti.
quȩ deiecta atq deposita. non ha¬
bet eam formani quam sumto.

Expanded text:
tum est ab illo verbum quod est tum est ab illo verbum quod est habere. Habitus ergo in ea re dicitur, quae nobis ut habeatur vel accidit vel accedit. Verumtamen hoc interest, quia quaedam eorum quae accidunt vel accedunt, ut habitum faciant non mutantur, sed ipsa mutant in se integra et inconcussa manentia; sicut sapientia accedens homini, non ipsa mutatur, sed hominem mutat, quem de stulto sapientem facit. Quaedam vero sic accedunt vel accidunt, ut mutent et mutentur, ut cibus qui amittens speciem suam in corpus vertitur, et nos cibo refecti, ab exilitate atque languore in robur atque valentiam mutamur. Tertium genus est, cum ea quae accidunt vel accedunt, nec mutant ea quibus accidunt, nec ab eis ipsa mutantur, sicut annulus positus in digito; quod genus rarissime reperitur. Quartum genus est cum ea quae accidunt vel accedunt, mutantur non a sua natura, sed aliam speciem et formam accipiunt; ut et vestis, quae dejecta atque deposita non habet eam formam quam sumit
Abbreviated transcription (Latin):
De autem & isti de suo influi¬
ere uideantur: testimoniis
in medium produc̾tis quod ch¬
cunt confirmant. Ait enim augus¬
tinus in libro de gracia noui testa¬
menti. Sicut non augetur nume¬
rus ꝑsonarum. cum caro accedit
animȩ. ite sit unus homo: sic non
augetur numerus ꝑsonaꝵ. cũ
homo accedit uerbo. ut sit unꝰ
ut intelligamus huus ꝑsone sin¬
gularitatem: non ut suspicemur
incarnem mutatam diuinita¬
est ut homo: manifeste ostendit
deum dici factum esse hominẽ.
uel esse hominem sed̾m habitũ:
ita inquiens. Multis modis ha¬
bitum dicimus: uel habituma¬
numi. sicut discipline ꝑceptionẽ
usu firmatam: uel habitum cor¬
poris. sicut dicimus alium alio ua¬
lidiorem: uel habitũ eorum quȩ
membris accommodantur extͥn¬
secus: ut cum dicimus aliquem
uestitum calciatum: & huius¬
modi. In quib omnib generib
manifestum est in ea redici habi¬
tum que accidit uel accedit ali¬
cui. ita ut eam possit etiam non
habere:hoc autem nomen duc¬

Expanded text:
e autem et isti de suo sensu iluere videantur, testimoniis in medium productis quod dicunt confirmant. Ait enim August., in lib. de Gratia novi Testamenti: Sicut non augetur numerus personarum, cum caro accedit animae ut sit unus homo, sic non augetur numerus personarum, cum homo accedit Verbo, ut sit unusut intelligamus hujus personae singularitatem, non ut suspicemur in carnem mutatam divinitaHabitu inventus est ut homo, manifeste ostendit Deum dici factum esse hominem, vel esse hominem secundum habitum ita inquiens, q. 73: Multis modis habitum dicimus: vel habitum animi, sicut disciplinae perceptionem usu firmatam; vel habitum corporis, sicut dicimus alium alio validiorem; vel habitum eorum quae membris accommodantur extrinsecus, ut cum dicimus aliquem vestitum vel calceatum, et hujusmodi. In quibus omnibus generibus manifestum est in ea re dici habitum, quae accidit vel accedit alicui, ita ut eam possit etiam non habere. Hoc autem nomen duc
Abbreviated transcription (Latin):
aliquibus seruis suis: ut tan¬
ta uis eẽt in baptismo serui.
quanta ẽ in baptismo domini.
s noluit: ne seruus in seruospẽ
poneret. Baptizat seruus ut
minister aptrat dominit̾ ta¬
quam potestatem habens: qͣm
Ni daret seruis. itt scilicet ipłoꝵ
eẽt quod domini erat: tot eent
baptismi quot serui: ut sicut
dictus ẽ baptismus iohannis.
sic diceretur baptismus petri
uel pauli: quod ne fieret. tenu¬
it sibi dominus potestatem
baptismi: seruis ministeriũ
dedit. Si ergo dicit seruus se
baptuare. recte dicit. s tamqͣm
muinister baptiiat: & ideo ñ dif¬
fert siue bonus siuie malus bap¬
trret. Inde etiam nemo dicit
baptismus meus. cum tamen
dicat euangelium meũ. pru¬
dentia mea. licet hec sint adeo:
in quib differentia ẽ. Alius e¬
nim alio melius oꝑatur in euã¬
gelirando: & alius alio pruden¬
tior ẽ.: alius autem alio magis
minus ue baptrratus. siue ab ĩ¬
feriore siue a maiore baptiretur.
dici non potest.
Quȩ fuit pote¬

Expanded text:
aliquibus servis, ut tanta vis esset in Baptismo servi quanta est in Baptismo Domini; sed noluit, ne servus in servo spem poneret. Baptizat servus ut minister, baptizat Dominus tanquam potestatem habens; quam si daret servis, ut scilicet ipsorum esset quod Domini erat, tot essent Baptismi quot servi; ut sicut dictus est baptismus Joannis, sic diceretur baptismus Petri vel Pauli. Quod ne fieret, retinuit sibi Dominus potestatem Baptismi, servis autem ministerium dedit. Si ergo servus dicit se baptizare, recte dicit, sed tanquam minister baptizat, et ideo non differt sive bonus sive malus baptizet. Inde etiam nemo dicit, baptismus meus, cum tamen dicat Evangelium meum, prudentia mea, licet sint haec a Deo in quibus differentia est. Alius enim alio melius operatur in evangelizando, et alius alio prudentior est. Alius autem alio magis minusve baptizatus sive ab inferiori sive a majori baptizetur, dici non potest. 3. Quae fuit pote
Abbreviated transcription (Latin):
tantum habent non po¬
testatem baptismi. ꝑ otestatẽ
enim sibi retinuit: quod nouit
iohannes cum udit columbã
descendentem suꝑ xp̃m. Unde
hannes baptista: d̾ñm. Quid
non nouerat: P otestatem do¬
minici baptismi in nullum ho¬
minem a domino transituram:
sed ministeriũ plane tͣnsiturũ: po¬
testatem a dno inneminem: sed
ministerium in bonos & malos.
Non exhorreat columba mi¬
iusterium maloꝵ: respiciat do¬
mini potestatem. Quid facit
tibi minister malus: ubi bonꝰ
computatur: sed non contami¬
natur donum xp̃i: quod ꝑ illũ
fluit purum ẽ. ꝑlapideum
canalem transit aqua ad arro¬
las: in canali lapideo nichi
generatur: sed ortus fructus
plurimos affert. Habentig
ħ ministerium baptirandi. s
neutri potestatem baptis mi:
Ministerium enum dedit xp̃c
seruis: sed potestatem sibi ret¬
nuit: quam si uellet poterat
serus dare: ut seruus daret
baptismum suum tamquam

Expanded text:
tantum habent, non potestatem Baptismi. Potestatem enim sibi retinuit. Quod novit Joannes cum vidit columbam descendentem super Christum; unde annes Baptista? Dominum. Quid non noverat? potestatem dominici Baptismi in nullum hominem a Domino transituram, sed ministerium plane transiturum; potestatem a Domino in neminem, sed ministerium in bonos et malos. Non exhorreat columba ministerium malorum; respiciat potestatem Domini. Quid facit ibi minister malus, ubi bonuscomputatur, sed non contaminatur donum Christi; quod per illum fluit, purum est. Per lapideum canalem transit aqua ad areolas; in canali lapideo nil generatur, sed hortus fructus plurimos affert. Aug., tramali, ministerium baptizandi, sed neuter potestatem Baptismi. Ministerium enim dedit Christus servis, sed potestatem sibi retinuit, quam si vellet poterat servis dare, ut servus baptismum suum tanquam
Abbreviated transcription (Latin):
potuisse assumere: quia gracia
tantum assumpta ẽ anima illa
& caro a uerbo dei. Ut enim ait
ortĩs illa summa gracia ẽ. qd̾
homo in unitate ꝑsone conuinc¬
tus ẽ deo. Potuit igitur d̾s ali¬
am animam & aliam carnem
sumere: & carnem utiq aliunde
quam de genere adam. Unde
ds̃ hominem aliunde susciꝑe.
ĩ qͦ eẽt medrator dĩ ⁊ hominũ. ñ de
genere illius adam. qui peccato
suo obligauitgenus huma¬
num: sicut ipsum quem pͥmo
creauit. non degenere alicuius
creauit. Poterat ergo uel sic uł

Expanded text:
potuisse assumere quia gratia potuisse assumere quia gratia tantum assumpta est anima illa et caro a Verbo Dei. Ut enim ait ortis illa summa gratia est, quod homo in unitate personae conjunctus est Deo. Potuit ergo Deus aliam animam et aliam carnem assumere, et carnem utique aliunde quam de genere Adam. Unde Deus hominem aliunde suscipere, in quo esset mediator Dei et hominum, non de genere illius Adam, qui peccato suo obligavit genus humanum; sicut ipsum quem primo creavit, non de genere alicujus creavit. Poterat ergo vel sic,
Abbreviated transcription (Latin):
aliquando di filius. quod non¬
dum habuit ide ipse ħo filuis:
quia nondum erat homo. Item ĩ
nec nos eramus: nec ipse mediator
puer ille creauit stellas. Et xp̃c dĩc
se eẽ pͥncipium: & esse ante abra¬
ham. ¶ His igitur auctoritati¬
bus in nullo resultantes dicimus
hominem illum in quantũ homo
est cepisse: in quantum uerbum
est semꝑ fuisse: hic enim absq di¬
stinctione non ẽ referenda respon¬
sio. Nam & ipse augustinus huiꝰ¬
modi utitur distinctione in plu¬
rib locis dicens ꝑ xpm̃ omnia
esse facta in quantũ uerbum ẽ:
eẽ fac̾tum & glificatum. Sugit᷑
ad ꝑsonam respicias confident᷑
dic hominem illum semꝑ fuisse:
si uero ad naturam hominis: cõ¬
cede eum cepisse.
hominem assumere potuit uel
aliunde quam de genere adẽ
olet etiam queri: utrum a¬
lium hominem. uł aliund¬
hominem quam de genere illiꝰ
adam. d̾s assumere potu̾it. Ad
quod sane dici potest. ipsum &
aliamanimam & aliam carnẽ

Expanded text:
aliquando Dei Filius quod nonaliquando Dei Filius quod nondum habuit idem ipse hominis filius, quia nondum erat homo. Item, sinec nos eramus, nec ipse mediator puer ille creaverit stellas, et ipse Cse esse principium, et esse ante Abraham. His ergo aliisque auctoritatibus in nullo resultantes, dicimus hominem illum in quantum homo est, coepisse; in quantum Verbum est, semper fuisse. Hic enim absque distinctione non est referenda responsio. Nam et ipse Aug. hujusmodi utitur distinctione in pluribus locis, dicens per Christum omnia esse facta in quantum Verbum est;esse factum et glorificatum. Si ergo ad personam respicias, confidenter dic hominem illum semper fuisse; si vero ad naturam hominis, concede eum coepisse.hominem assumere potuit vel aliunde quam de genere Adae. Solet etiam quaeri utrum alium hominem vel aliunde quam de genere illius Adam Deus assumere potuerit. Ad quod sane dici potest ipsum et aliam animam et aliam carnem
Abbreviated transcription (Latin):
post ipstm. Exbis euidenter tra¬
ditur: qua intelligentia accipiẽ¬
dum sit. cum dicitur xp̃c factus
uel simpliciter uel cum ad dita¬
mento. ut factura scilicet uelcre¬
atura. non ad assumentem dm
sed ad assumptum hominem
referatur: In deo enim creatura
ẽẽ non potest: ut ambrosius ait¬
quid dicto factus ẽ xp̃c: numqͥd
mandato creatus ẽ xp̃c: Quo¬
modo autem creatura eẽ in deo
potest: Et enim d̾s naturȩ sim¬
plicis ẽ. non coniuncte atq com¬
posite. cui nichil accidat: sed soby
quod diuinum ẽ in natura habe¬
creatura: nec ex eo quod xp̃c scd̃m
hominem dicitur ẽẽ creatura: po¬
test quis ꝓgredi sic argum̃tando:
uel rationalis uel non. uel que ẽ
se ẽ: & sdeo si scd̾m hominem ẽ
aliqua fubstantia ñ diuinã. ẽ
utiq aliquid ñ diuinum. Sed ex
tropicis loquutionib. non ẽ rec¬
ta argumentationis processio.
fuerit: sicut simpliciter enuntia
mus xp̃m uel di filium semper
fuisse nec cepisse. De hoc augusti¬

Expanded text:
post ipsum. Ex his evidenter traditur qua intelligentia accipiendum sit, cum dicitur Christus factus vel simpliciter, vel cum additamento, ut factura, scilicet, creatura non ad assumentem Deum, sed ad assumptum hominem referatur. In Deo enim creatura esse non potest, ut Ambros. aitquid dicto factus est Christus? Numquid mandato creatus est Christus? Quomodo autem creatura esse in Deo potest? Etenim Deus naturae simplicis est, non conjunctae atque compositae, cui nihil accidat, sed solum quod divinum est in natura habecreatura. Nec ex eo quod Christus secundum hominem dicitur esse creatura, potest quis progredi sic argumentando: vel rationalis, vel non; vel quae est se est. Et ideo si secundum hominem est aliqua substantia non divina, est utique aliquid non divinum. Sed ex tropicis locutionibus non est recta argumentationis processio. fuerit; sicut simpmus Christum, vel Dei Filium semper fuisse nec coepisse. De hoc Augusti
Abbreviated transcription (Latin):
raliter & gracia filius. Quod ue¬
ronaturaliter sit hominis filiꝰ
augustinus ostendit in libro
de fide ad petrum. Ille scilicet
deus. factus est naturaliter ho¬
minis filius: qui est naturalit̾
filius unigenitus dei patris. Qd̃
autem non sit adoptiuus filiꝰ.
& tamen gracia sit filiꝰ ex subditiᷤ
ꝓbatur testimoniis. Ieromimus¬
xp̃o iħu scriptũ ẽ. quia semper
cum patre fuit: & numquã eũ
ut eẽt uoluntas paterna pre¬
cessit: & ille quidem natura filiꝰ
est. nos uero adoptione. Ille nũ¬
antequam essemus predestinati
sumus: & tunc sp̃m adoptionis
accepimus: quando credidimus
um. non solo nomine contestatꝰ
est se ẽẽ filiũ: s etiã ꝓprietate.
Nos filii di sumus: sed non talis
hic filius Hicenim uerus & pro¬
prius est. filius origine non ad¬
optione: ueritate non nuncupa¬
tione: natiuitate non creatiõe.

Expanded text:
raliter, et gratia filius. » Quod veraliter, et gratia filius. » Quod vero naturaliter sit hominis filius, Augustinus ostendit in libro De fide ad Petrum. Ille, scilicet Deus factus est naturaliter hominis filius, qui est naturaliter Filius unigenitus Dei Patris. Quod autem non sit adoptivus filius, et tamen gratia sit filius, ex subditis probatur testimoniis. Hierosu scriptum est quia semper cum Patre fuit, et nunquam eum ut esset voluntas paterna praecessit; et ille quidem natura Filius est, nos vero adoptione. Ille nunantequsumus; et tunc spiritum adoptionis accepimus, quando in Filium Dum , non solo nomine contestatus est se esse Filium, sed et proprietate. Nos filii Dei sumus, sed non talis est hic filius. Hic enim verus et proprius filius est origine, non adoptione; veritate, non nuncupatione; nativitate, non creatione.
Abbreviated transcription (Latin):
hoc opponitur sic xp̃c fi¬
lius hominis est idest filius uir¬
ginis.aut gracia aut natura:
uel utroq modo. Si uero natura:
aut diuina aut humana. Sẽd
diuina non ergo aut huma¬
na natura aut non natura
est filius hominis. Si non na¬
tura. ergo gracia tantum. &
sietiam natura humana:non
ideo minus ꝑ graciam.Si ergo
gracia filius uirginis est. ad¬
optiuus filius esse uidetur: ut
idem sit naturalis filiꝰ patris: &
adoptiuus filius uirginis. Ad
quod dic potest. xp̃m filium uir¬
ginis esse natura uel naturalit̾
& gracia:. nec tamen adoptiuus
filius uirginis est: quia non per
adoptionem. sed ꝑ unionem fi¬
lius uirginis esse dicitur. Filius
enim uirginis dicitur. eo quod
in uirgine hominem accepit
inunitatem ꝑsone: & hoc fute
grę non naturȩ. Unde augusti¬
genitus est equalis patri: non ẽ
gracie. sed nature. Quod autem
in unttatem ꝑsone unigeniti
assumptꝰ est homo graciȩ est non
minis est adoptiuus filius: sed
dĩnaturaliter & hominis natu¬

Expanded text:
hoc opponitur sic: Christus filius hominis est, id est, Virginis, aut gratia, aut natura, vel utroque modo. Si vero natura, aut divina, aut humana: sed divina non; ergo aut humana natura, aut non natura est filius hominis. Si non natura, ergo gratia tantum; et si etiam natura humana, non ideo minus per gratiam. Si ergo gratia filius hominis est, adoptivus filius esse videtur; ut idem sit naturalis Filius Patris, et adquod dici potest Christum filium virginis esse et natura, vel naturaliter, et gratia, nec tamen adoptivus filius Virginis est, quia non per adoptionem, sed per unionem filius Virginis esse dicitur. Filius enim Virginis dicitur, eo quod in Virgine hominem accepit in unitatem personae; et hoc fuit gratiae, et non naturae. Unde Augustgenitus est aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae. Quod autem in unitate personae unigeniti assumptus, gratiae est non minis est adoptivus filius, sed Dei naturaliter, et hominis natu
Abbreviated transcription (Latin):
& est sine ambiguo uerum. ean¬
dem si esset & non unita uerbo
turꝰ eam etiam unitã uer¬
bo posse peccare quia liberum
arbitrium habet: & ita potest
flecti in utramq partem. Qd̃
friuolũ ẽ cum & angeli liberũ
arbitrium habeant: & tamen
gr̃a adeo sunt confirmati. ut
peccare nequeant. Quantoma¬
gis ergo ille homo: cui spẽ est
datus sine mensura. Inducunt
quoq auctoritatem: ad ꝓban¬
dum idem. Scͥptum est enimi
libro sapientiȩ. Qui potuit tͣns¬
gredi. & non est transgressus: fa¬
cere malum & non fecit. S hoc
accipiendum est scđ̾m membra:.
uel partim decapite partim de
membris. De capite. non est tͣns¬
gressus & non fecit malũ: de
membris. potuit transgredi &
facere malum.
Si d̾s potuit assu

Expanded text:
et est sine ambiguitate verum, eamet est sine ambiguitate verum, eamdem, si esset et non unita Verbo, tur etiam eam unitam Verbo posse peccare, quia liberum arbitrium habet, et ita potest flecti in utramque partem, quod frivolum est; cum et angeli liberum arbitrium habeant, et tamen gratia a Deo sunt confirmati ut peccare nequeant; quanto magis ergo ille homo, cui Spiritus est datus sine mensura. Inducunt quoque auctoritatem ad probandum idem. Scriptum est enim in libro Sapien.: Qui potuit transgredi, et non est transgressus; facere malum, et non fecit. Sed hoc accipiendum est secundum membra, vel partim de capite, partim de membris. De capite, non est transgressus, et non fecit malum. De membris, potuit transgredi, et facere malum. 5. Si Deus potuerit assu
Abbreviated transcription (Latin):
Sed melius iudicauitia dee ipso
qutod. n fuerat genere assu¬
mere hominem. ꝑ quem homi¬
nis uinceret iniicũ. & tamen
ex iuirgins cullio conceptum sp̃c
non caro. fides non libido pre¬
uenit: nec int̾fuit carnis concupiᷤ¬
ientia. qua ceteri concipiuntur.
qui originale trahunt peccatũ:
sed credendo non concumbendo
scã ẽ fecundata uirginitas. Ex hiᷤ
aꝑte ostenditur: & alium & ali¬
unde hominem dm̃ assumeRe
ille homo potuerit peccare: uel ñ
esse ds. Si enim potuit peccare:
& potuit dampnari. Si potuit
dampnari: potuit non eẽ deus.
Ergo si potuit peccare : potuit ñ
esse ds: qͥa eẽ dm̃ ce posse & uelle
iniquitatem. simul esse nequeunt.
Hic distinctione opus est: utrum
de ꝑsona an de natura agatur.
nec deus non ẽẽ potuit. Si uero
ea tamquam ñ untta uerbo &
tamen enti:idest an de ea sed̾m¬
quod fuit unita uerbo: ande
ea scđm quod eẽ potuit & non
unita uerbo. Non est enim am¬
biguum animam illam entẽ
unitam uerbo peccare ñ posse:

Expanded text:
Sed melius judicavit, et de ipso quod victum fuerat genere assumere hominem, per quem hominis vinceret inimicum. Et tamen ex Virgine, cujus conceptum Spii ritus, non caro; fides, non libido praevenit; nec interfuit carnis concupiscentia qua caeteri concipiuntur, qui originale trahunt peccatum, sed credendo, non concumbendo facta est fecundata virginitas. Ex his aperte ostenditur et alium, et aliunde hominem Deum assumereille potuerit peccare vel non esse Deus. Si enim potuit peccare, et potuit damnari. Si potuit damnari potuit non esse Deus; ergo si potuit peccare, potuit non esse Deus, quia esse Deum, et posse velle iniquitatem, simul esse nequeunt. Hic distinctione opus est, utrum de persona, an de natura agatur. nec Deus non esse potuit. Si vero ea tanquam non unita Verbo, et tamen enti; id est, an de ea quod fuit unita Verbo, an de ea secundum quod esse potuit, et non unita Verbo. Non est enim ambiguum animam illam entem unitam Verbo peccare non posse;
Abbreviated transcription (Latin):
uxoris obitũ. cũ commatre uxoris
conuigio copulari. nulla ratio
Non enim ꝑ carnis unionẽ: ad
unionem sp̃c ꝑtransitur. Sed
sciendum ẽ: quod auctoritas
nicholai de illo agit. qui uxori
suȩ debitum reddidit: postquã¬
illius commater extitit. Alie uͦ
auctoritates de illo agt̃. cuius
uxor postꝗͣ auiro suo derelinqͥt
illius commater efficitur: nec
post compat̾nitatẽ a uiro suo
eognoscitur: uel de illo potuis
agunt. cuius uxor ante defun¬
gitur. quam ab eo eognoscat᷑.
Si uir et uxor possint si multen̾e
beat in baptismo suscipere pu¬
erum. De hoc urbanꝰ ita scͥbit.
Quod uxor cum marito in bap¬
tismo simul dẽbeat ñ suscipere
puerum: nulla auctoritate reꝑi
sp̃ualis pat̾nitatis ab omni la¬
be & infamia conseruẽt ĩmuni
decreuimus ut utriq simulad
hoc aspirare ñ psumant. Quia
uero piaculare flagitiũ cõmi¬
sit. qui duab commatribus
uelut sororib nupsit: magna

Expanded text:
uxoris obitum, cum commatre uxoris conjugio copulari, nulla ratio Non enim per carnis unionem, ad unionem spiritus transitur. Sed sciendum quod auctoritas Nicolai de illo agit, qui uxori suae debitum reddidit postquam commater illius extitit. Aliae vero auctoritates de illo agunt cujus uxor postquam a viro suo derelinquitur, illius commater efficitur, nec post compaternitatem a viro suo cognoscitur; vel de illo potius agunt cujus uxor ante defungitur quam ab eo cognoscatur. 8. Si vir et uxor possint simul tenerebeat in Baptismo suscipere puerum. De hoc Urbanus ait, ibid.: Quod uxor cum marito in Baptismo simul non debeat suscipere puerum, nulla auctoritate videtspiritualis paternitatis ab omni labe et infamia conservetur immunis, decrevimus ut utrique simul ad hoc aspirare non praesumant. Quia vero piaculare flagitium commisit, qui duabus commatribus vel sororibus nupsit, magna
Abbreviated transcription (Latin):
rit pio uilis uel nulla. Preclaraᷤᷤ
exequias in conspectu hominỹ.¬
purpurato uli diuiti exhibuit
turba famuloꝵ: sed multo
claniores in conspectu dñi. ulce¬
roso illi pauꝑi ministeriũ ex¬
hibuit angeloꝵ: qui eũ extuler̃t
ñ in marmoreũ tumulũ: sed in
abrahe gremũi. Sit tam̃ cura
mortuos sepeliendi. & sepulchra
construendi: quia hec in sacris
scͥpturis inter bona oꝑa depu¬
tata sunt: ñ solũ in corporibus
patriarchaꝵ alioꝵq scõrum:
s etiam in ipsiꝰ domini corpore
qui ista fecert̃ laudatist̃ Impleãt
igitur hec homines erga suos
officia postremi muneris.: & sui
humani lenimenta meroris.
uerum illa que adiuuant spi¬
ritus defunctoꝵ. scilicet obla¬
tioneᷤᷤ ⁊ orationes: multo obser

Expanded text:
rit pio vilis, vel nulla. Praeclaras rit pio vilis, vel nulla. Praeclaras exequias in conspectu hominpurpurato illi diviti exhibuit turba famulorum; sed multo clariores in conspectu Domini, ulceroso illi pauperi ministerium exhibuit angelorum, qui eum extulerunt non in marmoreum tumulum, sed in Abrahae gremium. Sit tamen cura mortuos sepeliendi, et sepulcra construendi, quia haec in Scripturis sanctis inter bona opera deputata sunt; nec solum in corporibus patriarcharum aliorumque sanctorum, sed etiam in ipsius Domini corpore qui ista fecerunt, laudati sunt. Impleant igitur homines erga suos officia postremi muneris, et sui humani lenimenta moeroris. Verum illa quae adjuvant spiritus defunctorum, scilicet, oblationes, orationes, multo observ
Abbreviated transcription (Latin):
duntur: cuius dum hic essent
pignore caruerunt: ñ miscdiam
sibi thesauritantes s itã. Non
gͦ mortius noua merita cõpa¬
rantur: cum pro eis aliquid bo¬
ni oꝑantur sui: s eoꝵ precedẽ¬
tib consequentia ista reddun¬
tur. Nam istam quisq finiens
uitã. nͥ qd in ea meruerit non
poterit habere post eam. Fece
quib & qualiter prosint illa.
quȩ pro defunctis frequentat
eccła. Mediocrit̃ malis suf-¬
fragantur. ad pene mitigatio¬
nem: medriocriter bonis adple¬
nam absolutionẽ: Qui ñ hñt
tante ꝑfectionis merita ut nõ
indigeant iuiuari ꝑ pauperes
quorum ẽ regnum cȩloꝵ: quoᷤᷤ
sibi fecerunt amicos de mam
& martyres. Ut enim ait augꝰ¬
tinus. inuiria ẽ pro martyrẽ ĩ
tionibus commendari: ꝓ aliis
autem defunctis oratur.De.
mina exequiaꝵ. sumptuos a
diligentia sepulturȩ uiuoꝵ st̃
qualia cumq solatia: ñ aduito¬
ria mortuoꝵ. Si aliquid ꝓdest
impio sepultura preciosa: obe¬

Expanded text:
duntur; cujus, dum hic essent, duntur; cujus, dum hic essent, pignore, caruerunt, non misericordiam sibi thesaurizantes, sed iram. Non go mortuis nova merita comparantur, cum pro eis aliquid boni operantur sui, sed eorum praecedentibus consequentia ista redduntur. Nam istam quisque fimens vitam, nisi quod in ea meruerit, non poterit habere post eam. Ecce quibus et qualiter prosunt illa quae pro defunctis frequentat Ecclesia. Mediocriter malis suffragantur ad poenae mitigationem; mediocriter bonis ad plenam absolutionem; qui non habent tantae perfectionis merita, ut non indigeant juvari per pauperes quorum est regnum coelorum, quos sibi fecerunt amicos de mammet martyres. Ut enim ait August.: Injuria est pro martyre orartionibus commendari; pro aliis autem defunctis oratur. 3. mina exequiarum, sumptuosa diligentia sepulturae, vivorum sunt qualiacumque solatia, non adjutoria mortuorum. Quia si aliquid prodest impio sepultura pretiosa, obe