comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
immutat. consumat. qͥd p̃cipit efficit
Idõq in eo quod suꝑferri dr̃ nota magitis
dignitatem. nutͥtoris affectũ. uiuificatoru
p̃sidiũ. caritatis inp̃ssionem. asfmitatem
nature. beniuolentiã gr̃ȩ Et pͥmo goẽ
iux. deinde dies. pꝰea firmam̃tũ. ouarto
loco magna illa luminaria. Facta narrant
euia pͥma illa anglĩca natura uigens.
absq ruine ꝑiculo de glã sua om̃ino secura.
Nullũ uitra habet ad malũ accessũ. eiua ita
luci supiori cont̾minata ẽ & adeo ex illo fulgoe
splendore. ut lucem q̃ ipsa ẽ uulliꝰ caliginis
uapor int̾polet Est gͥ lux illuminans dĩ. lux
illumita angłs. firmam̃tum radicatus ĩ dõ
rationalis naturȩ affectus Est gͥ pͥma dies
intellectualis uł fp̃ualis naturȩ institutio
Scdã corporał. & uisibilis rerũ creanio Tertia
rerũ ab inuicem distinctio. & earundẽ
scdm̃ genus suũ fructifĩcatio Quarta ꝑ

Expanded text:
invitat consummat, quod praecipit efficit. invitat consummat, quod praecipit efficit. Ideoque in eo quod superferri dicitur, nota magisterii dignitatem, nutritoris affectum, vivificatoris praesidium, charitatis impressionem, affinitatem naturae, benevolentiam gratiae. Et primo quidem lux, deinde dies, postea firmamentum, quarto loco illa magna luminaria facta narrantur, quia prima illa angelica natura vigens babsque ruinae periculo, de gloria sua omnino secura nullum ultra habet ad malum accessum, quia ita est luci superiori conterminata, et adeo ex illo fulget splendore, ut lucem quae ipsa est nullius caliginis vapor interpolet. Est igitur lux illuminans, Deus; lux illuminata, angelus; firmamentum, radicatus in Deo rationabilis affectus. Est igitur prima dies, intellectualis vel spiritualis naturae institutio; secunda, corporalis et visibilis rerum creatio; tertia, rerum ab invicem distinctio, et earumdem secundum genus suum fructificatio; quarta, per
Abbreviated transcription (Latin):
lestia & terrena intelligat euȩ ꝑ eueda spatia
Quasi ꝑ dies & noctes. scͥptura diftinguit &
sꝑat: & ne quid desit. ne quid causetur
infirmitas. suꝑfertur sp̃s dĩ fouens. & for¬
matis rationabiles appetitus. adiuuans in.¬
firmitatem. feciuroas sterilitatem. excitas
deuotionẽ. oꝑiens excessus. & distracta
restaurans. Hic ẽ. sp̃s multiplex. unicꝰ.
stabilis mobilis. hirmnanus. benignus. qͥ ubi
iult spirat. & docet & replet & suggerit
om̃ia de cuiꝰ in exhausta plenitudine. &
manatione fincera repleta corda fideliũ
unius moris in domo. coedificata ĩ habita¬
culũ dĩ. eructuauerunt ĩ ecclã dĩ uerbũ
bonũ. iniuncibili eloguentia. & ĩ spabili
constantia. subiectis c̃tradictoribꝰ cũ re¬
pente facto cęlitus sono. illicterati & roio¬
te facti sunt frdĩ assertores. & pisca̾res dis¬
pitatores. Hic absq emendicatis alumb
Suffragiis euos conpungit. mungit. quoꝰ

Expanded text:
lestia et terrena intelligat: quae per quaedam spatia, lestia et terrena intelligat: quae per quaedam spatia, quasi per dies et noctes Scriptura distinguit et separat, et ne quid desit, ne quid causetur infirmitas, superfertur spiritus Dei, fovens et formans rationabiles appetitus, adjuvans infirmitatem, fecundans sterilitatem, excitans devotionem, operiens excessus, et distracta restaurans. Hic est spiritus multiplex, unicus, stabilis, mobilis, humanus, benignus, qui ubi vult spirat, et docet, et replet et suggerit omnia, de cujus inexhausta plenitudine et manatione sincera repleta corda fidelium, unius moris in domo coaedificata in habitaculum Dei, eructaverunt in Ecclesia verbum bonum, invincibili eloquentia et insuperabili inconstantia subjectis contradictoribus, cum repente, facto coelitus sono illitterati et idiotae facti sunt fidei assertores, et piscatores disputatores . Hic, absque emendicatis aliunde suffragiis, quos compungit inungit, quos
Abbreviated transcription (Latin):
suo sensu s: ui̾ritatis ȩt̾nȩ auctoritate
firmem᷑. Suinta uͦ dies collucta ratiois
cũ concupiscentiis euasi cũ reptilibꝰ
ĩnumeris giubꝰ resistit humana ĩ fir¬
mitas in guibꝰdam guidẽ menbrĩ suiᷤ.
actionibꝰ huiꝰ sclĩ affixa: in quibꝰdã ͦi
concupiscentiis. & tumpho de huiꝰ mun¬
di uictoria celebrato. mundo corde &
pacifico spũ cognitio & contẽplatio dĩ
ꝑ euã deponentes imaginẽ t̾reni. &
ueterẽ hominem exuentes reformamꝰ.
& in ͤsimilitiromẽ dĩ & ĩmaginẽ tnͣ¬
simus. i maginẽ quidẽ expͥmentes. sig¬
naculo caritatis. similitudine uͦ stabi
litate lib̾tatis & pacis Ad ħ considãirda
siue implenda. pͥma lux .i. cognitio ue¬
ritatis quasi inqͥsitorẽ suũ humanũ
dirigit intellectũ manifestans ei singulas rerũ
sp̃es. ħ est distinguens dies & noctes. illuminas
egressum de ignorantia. ad cognoscendũ ordi¬
nem rerũ. ut in nomine odi & terrȩ om̃ia ce¬

Expanded text:
suo sensu, sed veritatis aeternae auctoritate suo sensu, sed veritatis aeternae auctoritate firmetur; quinta vero dies, colluctatio rationis cum concupiscentiis, quasi cum reptilibus innumeris quibus resistit humana infirmitas, in quibusdam quidem membris suis actionibus hujus saeculi affixa, in quibusdam veconcupiscentiis et triumpho de hujus mundi victoria celebrato, mundo corde et pacifico spiritu cognitio et contemplatio Dei, per quam deponentes imaginem terreni, et veterem hominem exuentes reformamur, et in similitudinem Dei et imaginem transimus, imaginem quidem exprimentes signaculo charitatis, similitudinem vero stabilitatis et pacis. Ad haec consideranda sive contemplanda, prima lux, id est cognitio veritatis, quasi inquisitorem suum humanum dirigit intellectum, manifestans ei singulas rerum species, hoc est distinguens dies ac noctes, illuminans egressum de ignorantia, ad cognoscendum ordinem rerum, ut in nomine coeli et terrae omnia coe
Abbreviated transcription (Latin):
inaccessibilem Ipse non ẽ lux q̃ facta ẽ
s: lux pͥmoediał illuminas or̃a .i. causa¬
liuin rationum. euas apo se habebat
reconditas manifestans efficientiã con¬
spicabile faciens gͦo sͥ tantũ intelli¬
gibile erat. & ẽ pͥma illa lux repellens
tenebras. & conftituens dies. abigens
ignorantiã & purificans intellectũ. dĩ sapĩa
ꝑhanc enĩ om̃iũ rerũ constitutio disposita ẽ
& ipsarũ constitutionũ cognitio. dies uocat᷑
Est itaq pͥma dies ipsius sapĩȩ intellectus
S edã corꝑalis dispositio creaturȩ Tertia
Segregatis tenebris a luce utilitatis rerũ
certa cognitio. Qua in admirabili ordine
& pulchriticore c̃sidãta. in admirationẽ
creationis trahim᷑ inuiisibilia ipsiꝰ ꝑ ea qͣ
facta sunt contẽplantes. ita ut ꝑħ ĩnotes¬
cat nobis sẽpit̾na eiꝰ uirtus & diuinita ᷤ
Quarta uͦ dies. eccliastica doctͥna. & sptu¬
ra scã diuinitus ispirata. in qua certaᷤᷤ
frdĩ regulas ĩuenimꝰ. ut non quisq

Expanded text:
ilem . Ipsemet est lux, quae facta est, sed lux primordialis illuminans omnia, id est causalium rationum quas apud se habebat reconditas, manifestans efficientiam, conspicabile faciens quod tamen sibi intelligibile erat. Et est illa prima lux repellens tenebras, et constituens dies, abigens ignorantiam, et purificans intellectum sapientia. Per hanc enim omnium rerum conditio disposita est, et ipsarum constitutionum cognitio dies vocatur. Est itaque prima dies ipsius sapientiae intellectus; secunda, corporalis dispositio creaturae; tertia, segregatis tenebris a luce, utilitatis rerum certa cognitio, qua in admirabili ordine et pulchritudine considerata in admirationem Creatoris trahuntur invisibilia ipsius, per ea quae facta sunt contemplantes, ita ut per hoc innotescat nobis sempiterna ejus virtus et divinitas ; quarta vero dies, ecclesiastica doctrina et Scriptura sancta divinitus inspirata, in qua certas fidei regulas invenimus, ut non quisque
Abbreviated transcription (Latin):
futurũ ẽ. nomine temꝑis censeantur. nicħo¬
minus tempꝰ dicitur. estas & hiemps. & alia
similia quȩ ad intellectuum uolubilitatem
aptata. rerum uarietates. & finem unitatẽq
diusorũ reouctis ad suũ pͥncipiũ causis
& coniunctis partibꝰ expͥmunt. Idẽ ꝑ annoᷤᷤ
licet diffusius intelligitur. in quibꝰ sic̃ &
dies & temꝑa conclirountur. & iysi anni
extentountur in scla. ita uerbũ dĩ lux
et̾na. om̃ia ꝑ scͥpturam scam intimat. &
cõphendit. Loguitur Moyses reuelante

Expanded text:
is censeatur, nihilois censeatur, nihilominus tempus dicitur aestas et hiems, et alia similia, quae ad intellectuum volubilitatem aptata, rerum varietates et finem unitatemque diversorum, reductis ad suum principium causis, et conjunctis partibus exprimunt. Idem per annos, licet diffusius intelligitur, in quibus sicut et dies, et tempora concluduntur, et ipsi anni extenduntur in saecula, ita Verbum Dei, lux aeterna, omnia per Scripturam sanctam intimat et comprehendit. Loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
de nuptiis & coniugii fedẽ disputa¬
ret apls Agar & sara duo signifieãt
& multa huiꝰcemodi in signũ alicuĩ
rei scã scpͥtura ponẽ confueuit d & tẽ¬
porũ & annorũ reuolutio. & discursus
de uno ad altm̃. uolubilitatẽ mutabiliũ
& et̾nitatis stabilitatẽ distinguit. qr
feruenti circuitu. rõnis desidĩum ad
pͥncipiũ suũ recurrens festinat. uͥ nec
antui. nec teniꝑa nec aliquȩ nuttabiles
ucissiticoines. s uua tm̃ ẽ dies c̃sum¬
matio & plenitudo scoꝵ lux ñ errati¬
ca. ds̃ omĩa in om̃ibꝰ. ꝓpetua illuminatio
omiũ Circũcisio: in signũ expoliatioñ earnis
pectati. baptismus. sepulturȩ. opus altaris. cru¬
aifixionem carnis uisibił unctio. sc̃ificatio¬
in habitaculũ sp̃s scl. Significat templũ ñtis
Dies sunt horũ & similiũ congrui intellectꝰ
Temꝑa sunt collectio. & concordia nouoiũ &
& nocturna spatia. ad certas metas. finesq

Expanded text:
de nuptiis et conjugii foedere idem disputade nuptiis et conjugii foedere idem disputaret Apostolus. Agar et Sara duo significant et multa hujusmodi in signum alicujus rei sancta Scriptura ponere consuevit. Sed et temporum et annorum revolutio, et discursus de una ad alteram, volubilitatem mutabilium, et aeternitatis stabilitatem distinguit, quia ferventi circuitu rationis desiderium ad principium suum recurrens festinat, ubi nec anni, nec tempora, nec aliquae mutabiles vicissitudines, sed una sancta est dies consummatio et plenitudo sanctorum, lux non erratica, Deus omnia in omnibus, perpetua illuminatio omnium. Circumcisio in signum est exspoliationis carnis peccati, baptismus sepulturae, opus altaris crucifixionem carnis, visibilis unctio sanctificatum habitaculum Spiritus sancti significat; templum mentis dies sunt, horum et similium congrui intellectus. Tempora sunt, collectio et concordia novorum et na spatia ad certas metas finesque
Abbreviated transcription (Latin):
stelle uocantur. Quitam enĩ exem¬
plo. qͥdam & ubo pficiunt & exem¬
plo Diutdit hẽc scͥptura ĩter diem
& noctem. Seꝑans a sinceritate doc¬
tnȩ catholice herericoꝵ inqͥnam̃ta. & amo¬
ribus sc̃or eradicans quecũq ñ cõpetunt
honestati. Lux ista seꝑat uĩtatem a
mendatio. a nugis seria. a pace discor¬
dia. a xp̃o idola. a puritate religionis
euecũq turpia. & obscena. Lux ista cor
uundũ & a peccati amore diuifũ. pͥmũ
pitoicum. deinde pacificũ.
ad contemplationis diinȩ ꝑducit
archanum: Descͥptio hierłm in latẽ
& ꝑ hiezechiel aduersus ciuitate ordi¬
nata obsidio. sartago ferrea ꝓ muro
erecta. & reliqua funt signũ domui
ifrł. Lũbare iuxta eut̃ratẽ abscondi¬
tũ & put᷑factũ oculi animaliũ & pen-¬
Ne quarũ aliȩ uolant. alie caput & pedes
Sedentis in throno abscondunt. ĩ signũ
magne rei ab isaia sunt posite & ꝑ aplm̃¬
ĩ xꝑo & in ȩcclã signatur sacͣmentũ. cũ

Expanded text:
Quidam enim exemplo, quidam et verbo proficiunt et exemplo. Dividit haec Scriptura inter diem et mortem, separans a sinceritate doctrinae catholicae haereticorum inquinamenta et a moribus sanctorum eradicans quaecunque non competunt honestati. Lux ista veritatem separat a mendacio, a nugis seria, a pace discordiam, a Christo idola, a puritate religionis quaecunque impia et obscena. Lux ista cor mundum, et a peccati amore divisum, primum pudicum, deinde pacificum usque ad contemplationis divinae perducit arcanum. Descriptio Jerusalem in latere, et per Ezechiel adversus civitatem ordinata obsidio, sartago ferrea pro muro erecta et reliqua signum sunt Domini Israel lumbare, juxta Euphratem absconditum et putrefactum, oculi animalium, et pennae quarum aliae volant, aliae caput et pedes sedentis in throno abscondunt, in signum magnae rei ab Isaia sunt positae, et pisto et in Ecclesia signatur sacramentum, cum
Abbreviated transcription (Latin):
intelligibilia uniu̾sis. & repulsa
multitudine exemplariũ unũ pro
om̃ibꝰ oĩa continens & excedens. &
cuiꝰ plenitiroinẽ om̃is illa inchoa¬
tio figurabat. scm̃ & rõnabile suꝑfuit
holocaustũ. uniis ordo. una distinctio. nuda
uĩtas pura caritas Iam non una tribꝰ leui¬
tica ad sacra mistia seꝑatur. nec de sola
tͥbu uida regalis ꝑsona eligitur. una ẽ tͥbꝰ¬
& xꝑc rex nr̃. & pontifex regni & sacer¬
dotii pauꝑibꝰ spu p̾buit diguitatẽ Iam
uitȩ puritas non signifieatur. s osten¬
ditur. iam agnus dĩ digito demons¬
trat᷑. messias non expectatur. nobiscũ
emmanuel conũsatur Fulget ĩ exeła
sol iusticiȩ. rex in decore suo uidr̃. ꝓpa¬
lata ẽ sc̃õꝵ uia. et̾na redemptione in¬
uenta. Nich ẽ ad homin ꝑfectionẽ
Qͦa non ħ duo doceant testam̃ta.
om̃ia legis sacram̃ta simplicitas eugliea
exponit. & ꝓfunditatem ꝓpheticã ex¬
planat apłs. & manifeste ad lucem

Expanded text:
intelligibilia universis, et repulsa intelligibilia universis, et repulsa multitudine exemplarium, unum pro omnibus omnia continens et excedens, et cujus plenitudinem omnis illa inchoatio figurabat, sanctum et rationabile superfuit holocaustum, unus ordo, una distinctio, nuda veritas, pura charitas. Jam non tantum tribus Levitica ad sacra mysteria separatur, nec de sola tribu Juda regalis persona eligitur, una est rex noster et pontifex regii sacerdotii pauperibus tribuit dignitatem. Jam vitae puritas non significatur, sed ostenditur. Jam Agnus Dei digito demonstratur, Messias non exspectatur. Jam nobiscum Emmanuel conversatur, fulget in Ecclesia Sol justitiae, Rex decore suo videtur. Propalata est sanctorum via aeterna redemptione inventa . Nihil est ad hominis perfectionem quod non haec duo doceant testamenta: omnia legis sacramenta simplicitas evangelica exponit, profunditatem propheticam explanat Apostolus. Et manifeste ad lucem
Abbreviated transcription (Latin):
p̃cepta conscͥpsit .s ut ait apls lirmi¬
nare illito legis. neminẽ ad ꝑfectũ ad¬
dux̃. Eritouiit sub tinore quasi peda¬
gogus teneram ecclẽ nascentis infantĩã &
lasciuentem pmȩ etatis in solentiã oppssit
seruilit̾ donec in p̾finito tempore a patre
ꝓuectus. intelligentia sp̃itali populꝰ dĩ
alleiuauit omis. & exprrante ihũ in
patibulo rupta sunt illa uelamina.
iam ñ tantũ aaron & filiis eiꝰ illiro pͥ¬
uilegiũ mansit. s unui̾sitati fi deliũ
alieno sanguine bonoñi pontifex fu¬
turorũ & dato illo magno p̾tio sangui¬
nis iuluit aurũ legis & ueniens sc̃s
ui deorũ. Luminare minus fulge
ta mandatorũ uix etiã pauci illiꝰ tẽ¬
poris caꝑent. ubi uͦ lux gr̃ẽ maiꝰ euan¬
gli̾ luminare effulsit. nullus fuit
qͥ se a calore eiꝰ poss abscondẽ Dis¬
rupta sunt illa figurarũ ĩtigum̃ta
illa ũboꝵ inuolucra & facta funt
oĩa munda munrdis. accessibilia &

Expanded text:
praecepta conscripsit . Sed, ut ait Apostolus, lumipraecepta conscripsit . Sed, ut ait Apostolus, luminare illud legis neminem ad perfectum perduxit . Erudivit sub timore quasi paedagogus teneram Ecclesiae nescientis infantiam, et lascivientem primae aetatis insolentiam oppressit serviliter donec in praefinito tempore a Patre provectus in intelligentia spiritali populus Dei alleviavit onus, expirante Jesu in patibulo, rupta sunt illa velamina. Jam non tantum Aaron et filiis ejus illud privilegium mansit, sed universitati fidelium alieno sanguine bonorum pontifex futurorum, et dato illo magno pretio sanguinis, viluit aurum legis, et veniens Sanctus Judaeorum. Luminare minus fulgebta mandatorum vix etiam pauci electi illius temporis caperent. Ubi lux gratiae Evangelii luminare effulsit, nullus fuit qui se a calore ejus posset abscondere. Dirupta sunt illa figurarum integumenta, illa verborum involucra, et facta sunt omnia munda mundis, accessibilia et
Abbreviated transcription (Latin):
humanȩ naturȩ in earoem ꝑsona unitũ
consortiũ. Ab adam usq ad moysen.
natura uł lex a cerimoniarũ. libera ser¬
uititte sub familiari mandato pͥmituũ
plm̃ docebat & regebat. s ficut diximꝰ
doctͥna ħ quia ñ muniebatur diffini¬
tione auctoritatis. labi poterat ꝑ fuc¬
cessiones uel corrũpi. idõq accessit lex
scͥpta quasi luminare minis in enigina¬
tibꝰ & figuris. uniꝰ qutõe dĩ cultũ & ue¬
nerationem exigens. s ad exercitationẽ
ritoium animoꝵ sub multplici ũboꝵ
uelamine. rerum uĩtatem occultans
f ecit moyses tabnacłm. & m̃sam ppositi¬
onis. & archam testam̃ti & uelam̃tũ añ¬
scã sc̃oꝵ & cherubin glę obumbrantia
ꝓpitiatoriũ. multa de circũcisionis ritu
de mundatione leprȩ. de lege ⁊ elotipie.
de sac̾dotũ uel leuitarũ officiis. de unc¬
tione pontificis. de ciuitatibꝰ refugioꝵ
de iuolatoribꝰ sabbatoꝵ. de generib
holocaustors & de aliis legis decretis

Expanded text:
rsona unitum consortium. Ab Adam quippe usque ad Moysem naturalis lex a caeremoniarum libera servitute sub familiari mandato primitivum populum docebat et regebat; sed, sicut diximus, doctrina haec, quia non muniebatur definitione auctoritatis, labi poterat per successiones vel corrumpi: ideoque accessit lex scripta quasi luminare minus in aenigmatibus et figuris, unius quidem Dei cultum et venerationem exigens, sed ad exercitationem rudium animorum sub multiplici verborum velamine, rerum veritatem occultans. Fecit Moyses tabernaculum et mensam propositionis, et arcam testamenti et velamentum ansanctorum et cherubim gloriae obumbrantia propitiatorium ; multa de circumcisionis ritu, de mundatione leprae, de lege zelotypiae, de sacerdotum vel levitarum officiis, de unctione pontificis, de civitatibus refugiorum, de violatoribus Sabbatorum, de generibus holocaustorum, et aliis legis decretis
Abbreviated transcription (Latin):
ma ni ic minima confumunt᷑ & tota
illa mundi fabrica. siue ulla ruine for¬
midine. ex tam dissimilib partib unitor-¬
mis. ex tam diu̾as una. ex tam contrariis
quieta so lida & concors in sua lege & or
ñ habut quo diuertant. nec ullũ patet
effugiũ a pͥncipe nisi in uidicẽ. & a uidi.¬
ce iniundicem. Ex ipso simꝰ natura &¬

Expanded text:
ma nec minima consumuntur: nec tota ma nec minima consumuntur: nec tota illa mundi fabrica sine ulla ruinae formidine ex tam dissimilibus partibus uniformis, ex tam diversis una, ex tam contrariis quieta, et solida et concors in sua lege persenon habent quod divertant; nec ullum patet effugium a principe, nisi in judicem et a judice in vindicem. Ex ipso et per
Abbreviated transcription (Latin):
loca uel temꝑa. omnino minoe ẽ auctori¬
tate uniuersitas. & quic ꝗͥo temporale ẽ
ad instar puncti intra se c̾eliroit et̾nitaꝰ.
Conplectitur oĩa intͣ solidans. extra ꝓte¬
gens. supͣ fouens. inf̾ra sustinens. arte in¬
uestigabili ligans diuersa temꝑatura mi¬
rabili. astringens in pacem & in unum
iungens contraria. p̾mens leuia ne efflu¬
ent. Sustiens ponderosa: ne ruant
In eodem corꝑe ignẽ & aquã uideas c̃ueni¬
re. terrȩ aerem circũ fusũ. illãq molem
ummobilẽ firmis radicibꝰ leui & subtili fun¬
dam̃to initi A quas labiles. & supͣ ferri.
& ardoribꝰ non confumi. ut ĩ h sapientia.
& oĩpotentia artificis ꝓpensiori admiratiõe
considrrata. nos in sui reuẽntiã trahat.
qͦ nichil ei inpossibile utoemꝰ cuiꝰ moddã¬
mine diuersa contraria inunitatẽ pacis conue¬
niunt. & mobilia et errantia. ad certũ car¬
dinem reuocantur. nec intumescunt maxi¬

Expanded text:
loca vel tempora, omnino minor est auctorloca vel tempora, omnino minor est auctore universitas, et quidquid temporale est, ad instar puncti, intra se concludit aeternitas. Complectitur omnia, intra solidans, extra protegens, supra fovens, infra sustinens, arte investigabili ligans diversa, temperatura mirabili astringens in pacem et in unum jungens contraria, premens levia, ne effluant, sustinens ponderosa ne ruant. In eodem corpore ignem et aquam videas convenire, terrae aerem circumfusum, illamque molem immobilem firmis radicibus levi et subtili fundamento inniti, aquas labiles et supra ferri, et ardoribus non consumi, ut in hoc sapientia et omnipotentia artificis propensiori admiratione considerata, nos in sui reverentiam trahat quo nihil ei impossibile videmus. Cujus moderamine diversa et contraria in unitatem pacis conveniunt et immobilia et errantia ad certum ordinem revocantur; nec intumescunt maxi
Abbreviated transcription (Latin):
pͥmere. uł dilationibꝰ sclãribꝰ neggligẽ
tante excellentie fundam̃ta cũ dilatio
opis inchoati. nicħ sibi. nichil creaturȩ
conferret. qr de incõpositioe oꝑis sui
nulla eẽt glã conditori. neq ipsa cre¬
atura insensibilis & ĩ animata. uł oe¬
fectũ in ħ uel ꝓfectũ haberet. cui sine aliquo
siui dãpno illa informitas uł inutilitas eẽt
Unde constat aptata rerũ pͥmoectia uerbo dĩ sic̃
ait apls. ut ex iusibilibꝰ uisibilia fierent. &
patẽt. sub distinctionibꝰ & formis. uniu̾si¬
tatis cõplexio. in dissolubili connexione. iN
illa mente diuiua ab ęt̾no astricta. Aꝑta
ẽ iama. & egressa de illa ẽ. antiqua ar-¬
cha testam̃ti multitudo innumerabilis.
iusibiliũ & iniusibiliũ sꝑualiũ & corꝑaliũ.
modũ omĩa circũscͥptioni obnoxia sunt.
p̾ter illam solam naturã quȩ p̾cedit. &¬
excedit omia & intra se uniuersa conclu¬
dit. Circa illã ineffabilem & in mensu¬
rabilem magnitudinẽ uane cogitat hõ.

Expanded text:
mere, vel dilationibus saecularibus negligere tantae excellentiae fundamenta, cum dilatio corporis inchoati nihil sibi, nihil creaturae conferret, quia in imperfectione operis sui nulla esset gloria Conditori; neque ipsa creatura insensibilis et inanimata vel defectum in hoc vel profectum haberet, cui sine aliquo sui damno illa informitas vel inutilitas esset: unde constat aptata rerum primordia, verbo Dei, sicut ait Apostolus, ut de invisibilibus visibilia fierent , et placeret sub distinctionibus et formis universitatis implexio indissolubili connexione in illa mente divina, ab aeterno astricta. Aperta est janua, et egressa est de illa antiqua arca testamenti multitudo innumerabilis visibilium modum omnia circumscriptioni obnoxia sunt, praeter illam solam naturam, quae praecedit et excedit omnia, et intra se universa concludit. Circa illam ineffabilem et immensurabilem magnitudinem vane cogitat homo
Abbreviated transcription (Latin):
qoͦ erat inpͥncipio apua dm̃. & ds̃ erat
uerbũ. & ioem uerbũ caro factũ habi¬
tauit in nobis. filiꝰ patris locutus ẽ. &
non in tabulis laptoeis. s: uoce iuua pͥdicaũ
euanglm̃. scribens intus in cordibꝰ clamas
extra in auribꝰ. Ego sum uia u̾itas & uita
n his duobꝰ testam̃tis locutus ẽ ds̃ multi¬

Expanded text:
erat in principio apud Deum, et Deus erat Verbum, et idem Verbum caro factum est, et habitavit in nobis : Filius Patris locutus est, et non in tabulis lapideis, sed voce viva praedicavit Evangelium scribens intus in cordibus, clamans extra in auribus: Ego sum via, veritas et vita . In his duobus testamentis, locutus est Deus multi
Abbreviated transcription (Latin):
sc̃õ oramꝰ: quando inspiratione diuma
cõpuncti. suꝑnum petimꝰ auxilium:
ad ꝑficienda bona que ex nobis ip¬
sis nequimus. Ita gͥ nos ammonet
beatus uidas. suꝑedificare nosmetip¬
sos suꝑ fundamentũ scẽ fidei: ita
nos ad domũ d̃i que est eccłia lapides
uiuos adiungere. ita in dilectione dĩ
seruare precepit: ut nũquam de
tuͥtionis adiutoriũ speremꝰ. Ne quis
iuxta dogna pelagianũ. a se ipso se

Expanded text:
cto oramus, quando inspiratione divina compuncti supernum petimus auxilium, ad percipienda bona quae ex nobis ipsis habere nequimus. Ita ergo nos admonet beatus Judas superaedificare nosmetipsos super fundamentum sanctae fidei, ita nos ad domus Dei, quae est Ecclesia, lapides vivos adjungere, ita nos in dilectione Dei servare praecepit, ut nunquam de tuitionis adjutorium speremus, ne quis juxta dogma Pela
Abbreviated transcription (Latin):
res mundi. nichil habent. nisi hec
tria quib onĩia uicioꝵ genera com¬
p̃henduntur. Concupiscentia car¬
nis est. desiderium om̃ium quȩ
ad uoluptatẽ corꝑis. & delicias car¬
nis ꝑtinent: ut cib potus. concu¬
bitus. & huiusmodi. Concupiscen¬
tia ocłoꝵ est. om̃is curiositas. q̃ fit
contẽplandis spectaculis t᷑pib. in
suꝑuacius adquirendis reb t̾ꝑalibꝰ.
in dinoscendis etiã carpendisq ui¬
ciis ꝓximoꝵ. Suꝑbia uite est. cum
qͥs se iactat in honorib. magnas
familias expetit.
Per hȩc tria. uictus est adam. qr ci¬
sciens bonũ & malũ. uoluit ẽẽ sic̃

Expanded text:
res mundi nihil habent, nisi haec res mundi nihil habent, nisi haec tria quibus omnia vitiorum genera comprehenduntur. Concupiscentia carnis est desiderium omnium, quae ad voluptates et delicias corporis pertinent, ut cibus, potus concubitus, et hujusmodi; concupiscentia oculorum est omnis curiositas, quae fit contemplandis spectaculis turpibus, in supervacuis acquirendis rebus temporalibus, in dignoscendis, in carpendisque vitiis proximorum; superbia vitae est cum quis se jactat in honoribus, et magnas familias expetit. Per haec tria visus est Adam, quia cisciens bonum et malum, id est sicut
Abbreviated transcription (Latin):
Tres sunt qui testimonium dant
in terra. sp̃s. aqua. & sangus. Ueni¬
eus dñs circuincisionẽ & alia baptis¬
mata fecit cessare. Baptismum uͦ insti¬
tuit. in quo tria p̃dicta quasi testimo¬
nium xꝑianitatis in terra dantia oꝑa¬
ri uoluit. Audi qͦmͦ. Sanguis xꝑi faẽ.
& signum est. ut moriam᷑ peccato. scd̃m
apłm. An ignoratis. qm̃ qͥcumq bap¬
tirati sumus in xxp̃o iħu: in morte
ipsius baptrrati sumus Aqua quȩ qͥ¬
si quoda tumulo corpus ineludit.
signum est. ut ultra non seruiamus
peccato. Consepulti enĩ sumuz cũ
ipso ꝑ baptismum in mortem Sp̃s
uiuificat & facit ut q̃ in illo elem̃to
aquaꝵ sepelim᷑. renouati ꝑ ipsum
hii tres quia unum oꝑantur. unũ
sunt: sicut ioh̃s dicit. U̾num in
nistio. non in natura. Sangius qͥ¬
festis est mortis. aqua sepulture:
crum: sp̃s m̃tẽ renouat. Sanguis
diũi nos redemit. sacri fontis unda
nos abluit. spiritus ꝑ adoptionem
filios dei nos fecit
piscentia oculoꝵ est. Omnes dilecto¬

Expanded text:
Tres sunt qui testimonium dant in terra, spiritus, aqua et sanguis . Veniens Dominus circumcisionem et alia baptismata fecit cessare: baptismum vero instituit, in quo tria praedicta, quasi testimonium Christianitatis in terra dantia operari voluit. Audi quomodo sanguis Christi facit, et signum est ut moriamur peccato, secundum Apostolum: An ignoratis quia quicunque baptizati sumus in Christo Jesu, in morte ipsius baptizati sumus? Aqua, quae quasi quodam tumulo corpus includit, signum est ut ultra non serviamus peccato: Consepulti enim sumus cum ipso per baptismum in mortem. Spiritus vivificat et facit, ut qui in illo aquarum elemento sepelimur, renovati per ipsum hi tres quia unum operantur, unum sunt, sicut dicit Joannes. Unum in mysterio, non in natura. Sanguis igitur testis mortis, aqua sepulturae, crum, Spiritus mentem renovat. Sanguis Domini nos redemit, sacri fontis unda nos abluit, Spiritus per adoptionem filios Dei nos facitpiscentia . Omnes dilecto
Abbreviated transcription (Latin):
in hac sententia sicut & in p̃cedente
pͥmo reminiscendũ. quia iħ̃s dñs nrͣ¬
preuaricatores angłos puniut. Qui
enĩ homo in fine scłoꝵ ex uirgine
natꝰ iħs. nomͣ angło dictante accepit
ipse ante omnia secła natus ex patre
deus. omem̃ creaturam cũ patre quan¬
do uoluit disposuit: & a prinripio
suꝑbientes anglos ia sub caligine
aeris huius dampnauit. ut eosdẽ
in diem uidicii. grauiores reseruet
ad penas. Et ideo iure sunt damp¬
nandi. qui lħ̃m xpm non deũ uerũ
S hominem fuisse tantũ ex utitq sex
ii ꝓgenitũ contendunt. Deide in

Expanded text:
in hac sententia, sicut in praecedente, primo reminiscendum, quod Jesus praevaricatores angelos punivit. Qui enim homo in fine saeculorum de Virgine natus, Jesu nomen angelo dictante, accepit, ipse ante omnia saecula natus ex Patre Deus, omnem creaturam cum Patre, ut voluit, disposuit, et a principio superbientes angelos ita sub caligine aeris hujus damnavit, ut eosdem in die judicii graviores reservaret ad poenas. Et ideo jure sunt damnandi qui Christum Jesum non Deum verum, sed hominem fuisse tantum, et de utroque sexu progenitum contendunt
Abbreviated transcription (Latin):
litus. & terrȩ & arborũ fructificatio o¬
bedientia ẽ. creaturȩ in gne suo. Duo
luminaria in cȩlo: de sursũ eẽ indicãt
ouic quid in utroq legitur testam̃to
Lux firmam̃ti: intellectus ẽ testam̃ti
Reptilia & uolatilia ex aquis ꝓoucta.
actiuos & contemplatiuos ex eadem
massa ouri significant. Hȩc simul dici
omnino ñ possunt. sunil ẽẽ. non ẽ gui
ambigat
aciamus inquit hominem ds̃ ad
imaginem & similitudinem nrãm

Expanded text:
littus, et terrae et arborum fructificatio, olittus, et terrae et arborum fructificatio, obedientia est creaturae in genere suo. Duo luminaria in coelo, desursum esse indicant quidquid in utroque legitur testamento. Lux firmamenti intellectus est testamenti. Reptilia et volatilia ex aquis producta activos et contemplativos ex eadem massa oriri significant. Haec simul dici omnino non possunt; simul esse non est qui ambigat. Faciamus, inquit Deus, hominem ad imaginem et similitudinem n
Abbreviated transcription (Latin):
humana. ꝙ̃ temꝑalibꝰ int̾uallis f̃cemant᷑.
rerum uniu̾sitas expͥmi potuit. & gͦo
apõ om̃ in quo tempꝰ non ẽ. uł spatiũ¬
Nimirum idem moyses qui pͥmum &
scdm̃ & t̃cium diem & reliquas tam
fubtili distinguit libramine unam
ex̃ diem. qua cȩlum & t̾ra & om̃e uir¬
gultũ. & ħba creata funt. & ut &̃ in
cetĩs roem intelligas. statim pꝰ enume¬
ratas dierum distinctiones subiung̃
Iste sunt generationes cȩli & t̾rȩ in
die quo. fecit ds̃ celum & t̾ram & om̃e
uirgultũ agri omnemq hba regionis
Uide qm̃ manifeste creationem om̃iũ
una die factam moyses dicit. qͥ tam̃
sex dierum oꝑa mirabili subtilitate de¬
sub cęli nomine accepimus. diuinȩ defuit
iuĩtatis intuitus. neq humanȩ ꝗ̃ ꝑ t̾ram
expͥmitur. quasi lux diuidens int̾ diem
& noctem rationabilis intellectus Fir¬
mam̃tum diurdens aquas ab aguis ꝑ¬
seuerans ẽ ab ȩt̾no int̾ scõs & impios dis¬
ciplina. Congregatio aquarũ intra unũ

Expanded text:
humana quae temporalibus intervallis formantur, rerum universitas exprimi potuit, et quod apud Deum in quo tempus non est vel spatiuNimirum idem Moyses qui primum et secundum et tertium diem, et reliquas tam subtili distinguit libramine, unam esse diem qua coelum et terra et omne virgultum, et herba creata sunt, ut et in caeteris idem intelligas, statim post enumeratas dierum distinctiones subjungit: Istae sunt generationes coeli et terrae, in die quo fecit Deus coelum et terram et omne virgultum agri, et omnem herbam regionis . Vide quam manifeste creationem omnium una die factam Moyses dicit, qui tamen sex dierum opera mirabili subtilitate desub coeli nomine accepimus, divinae defuit veritatis intuitus, nec humanae, quae per terram exprimitur, quasi lux dividens inter diem et noctem rationabilis intellectus. Firmamentum dividens aquas ab aquis, perseverans est ab aeterno inter sanctos et impios disciplina. Congregatio aquarum intra unum
Abbreviated transcription (Latin):
ni ingenii uel rationis ꝑ se poss expiri ca¬
pacitas. Condidit itaq artifex sapĩa
duo luminaria magna. & constituit ins
firmam̃to. & qͦo intrmaiãt ex parte ꝑ
mentũ pͣostĩtati. diurni auctoritas.
nec errandi locum. aut ignorandi. aut
ꝑuertendi uerũ. hereticorũ habẽt impietas
Conueniunt sane ĩ unũ naturȩ & legis de¬
creta . s inaius pontus ẽ. ubi doctor d̾s
ẽ. euã ubi inquisitor ẽ animus. Moysi

Expanded text:
ni ingenii vel rationis per se posset experiri cani ingenii vel rationis per se posset experiri capacitas. Condidit itaque sapientia duo luminaria magna, et constituit in firmamento; et quod intimaverat ex parte per set posteritati divina auctoritas, nec errandi locum, aut ignorandi, aut pervertendi verum haereticorum haberet impietas. Conveniunt sane in unum naturae et legis decreta: sed majus pondus est, ubi doctor est Deus, quam ubi inquisitor est a
Abbreviated transcription (Latin):
& recedentibꝰ tep̃tam̃tis om̃iq sp̃itali
nequitia. quasi intra fuũ pelagus re¬
collecta exficcatis paludibꝰ uoluptatũ t̾ra
fecunda. herbã uirentem. & ligna fructi¬
fera uitalibꝰ g̾minat increm̃tis. qr a cordibꝰ
electorũ abst̾sa peccati illuiue de iurore
fidĩ. ad fastigiũ spei. & ad ipsũ culmã ꝑue¬
niunt caritatis. rxdicati sic̃ arbores bone
in xꝑo. & fructificantes scdm̃ m̃surã donati¬
onis eiꝰ. unusquisq ingnẽ suo Nomine
herbarũ uirrdũ. simplices. & humiles pos¬
m̃tum littẽ non auellan d
onstitutio corporalis uł spũał. uisibi¬
lis. & inuisibilis creaturȩ quȩ quasi
p̃ma huiꝰ mundi dies. illuminante m̃tẽ
uerbo dĩ. intelligibili rõne cognita ẽ. s opor¬
tebat ut eandem lucem ĩtellectus. lux
copiosior & ipsiꝰ ueritatis. iuuatioribꝰ do¬
cum̃tis. accendẽt. & accutiora & subtiliora
ꝑ se dictaret dognata uĩtas. oũa huma¬

Expanded text:
et recedentibus tentamentis omnique spirituali et recedentibus tentamentis omnique spirituali nequitia quasi intra suum pelagus recollecta, exsiccatis paludibus voluptatum, terra fecunda herbam virentem et ligna fructifera talibus germinat incrementis: qui a cordibus electorum abstersa peccati illuvie de virore fidei, ad fastigium spei, et ad ipsum culmen perveniunt charitatis, radicati sicut arbores bonae in Christo, et fructificantes secundum mensuram donationis ejus, unusquisque in genere suo. Nomine herbarum viridium simplices et humiles posmentum litterae non avellant. Constitutio corporalis vel spiritalis visibilis et invisibilis creaturae, quae est quasi prima hujus mundi dies, illuminante mentem Verbo Dei, intelligibili ratione cognita est. Sed oportebat ut eamdem lucem intellectus lux copiosior ipsius veritatis vivacioribus documentis accenderet, et acutiora et subtiliora per se dictaret dogmata veritas, quam huma
Abbreviated transcription (Latin):
agni resistẽ. & confusũ & uictũ repelle
ĩ gehennã Et ex pͥis illusionibꝰ quibꝰ
Seruos dĩ irritat & appetit: & ip̃e reꝑcu¬
titur & illuditur fitq ipẽ occasio coronȩ¬
& glȩ. eiubꝰ uoluit eẽ transgressioñ la¬
queus & riunȩ. S & si aliquando p̾des¬
tinatoꝵ aliquis. ad eiꝰ flatũ in fectus con¬
tabuit. armis penitentiȩ accinctus. forti¬
or securiorq surrex̃. & exꝑtus admissi
turpitiroinẽ. hostem suggestiorẽ. & se
consentaneũ mira irdignatiõe exhorru¬
it & rursũ cautior & munitior. ad con¬
flictũ accessit ꝑ fligati itaq & repulsi
ad se ipsos conũtunt᷑. & in maris sui sal¬
fuginem. h ẽ ꝓͥa cruciantur inurdia. & ĩ¬
efficatis malitiȩ dolor tabescunt. Hoc ẽ
mare magnũ & spatiosũ. in quo sunt
reptilia quorũ ñ ẽ mimerus. in qͦ draco
ille antiquus. quasi cȩte imm̃sũ ꝑambu¬
opꝰ diuinũ. non destruitur.s ꝓbatur

Expanded text:
agni resistere, et confusum et victum repellere agni resistere, et confusum et victum repellere in gehennam. Et ex propriis illusionibus quibus servos Dei irritat et appetit, ipse repercutitur et illiditur, fitque ipse occasio coronoluit transgressionis laqueus et ruinae. Sed et si aliquando praedestinatorum aliquis ad ejus flatum infectus contabuit, armis poenitentiae accinctus fortior securiorque surrexit, et expertus admissi turpitudinem, hostem suggestorem et se consentaneum mira indignatione exhorruit, et rursum cautior et munitior ad conflictus accessit. Profligati itaque et repulsi ad seipsos convertuntur, et in maris sui salsugine, hoc est propria cruciantur invidia, et inefficacis malitiae dolore tabescunt, hoc est mare magnum et spatiosum in quo sunt reptilia quorum non est numerus, in quo draco ille antiquus quasi cete immensum perambuopus divinum non destruitur, sed probatur,
Abbreviated transcription (Latin):
ero similis altissimo iam neq in gregẽ
porcorũ. audet introire nisi ꝑmissus.
s capistrata ceruice hac atq illa c
euantũ cathene longitudo aitingit.
spimans & fremens relambit qͦo e¬
uomit. & nichil uiriũ habet illa ma¬
litia nichil effectus illa uesania. nisi
euantũ. uł ad ꝓbardũ uel ad puniendũ
iustos uł iniustos. iusticia diuina ꝑmit¬
tit. Habent & ipsi fub pͥncipe demonior
leges officior. & ministĩa distͥbuta. &
ouantũ inrdulget potestas fuꝑior dico
scõrũ angloꝵ. sub suis potestatibꝰ mi¬
litant. & egrediunt᷑ & circueunt. Et
suscitant tempestates. abscondunt
laqueos tendunt muscipulas. & exqͥ¬
sitis artibꝰ. mͦ iuolentiam. mͦ simulati¬
onem intertount. E fuadent & sugge¬
runt confiliatores dolosi quecũq tur
pia. euecũq inpudica. nicbꝰ agunt potes¬
tatiue in animas. ĩ quarũ potiꝰ ẽ potestate¬
& uoluntate. ĩ forma crucis & sanguine

Expanded text:
ero similis Altissimo ; jam neque in gregem ero similis Altissimo ; jam neque in gregem porcorum audet intrare nisi permissus ; sed capistrata cervice hac atque illac quantum catenae longitudo attingit, spumans et fremens relambit quod evomuit, et nihil virium habet illa malitia, nihil effectus illa vesania, nisi quantum vel ad probandum, vel ad puniendum justos vel injustos justitia divina permittit. Habent et ipsi sub principe daemoniorum leges officiorum et ministeria distributa, et quantum indulget potestas superior, dico sanctorum angelorum, sub suis potestatibus militant et egrediuntur, et circumeunt, et suscitant tempestates, abscondunt laqueos, tendunt muscipulas, et exquisitis artibus modo violentiam, modo simulationem intentant. Persuadent et suggerunt consiliatores dolosi quaecunque pia, quaecunque impudica: nihil agunt potestative in animas, in quarum potestate potius et voluntate est in forma crucis et sanguine
Abbreviated transcription (Latin):
buntur. Uisitatio ħ non ẽ indulgentię
s seũitatis. & iusticiȩ. sicut sepe uisitan¬
tur a custodibꝰ qui in carteribꝰ sunt. ñ ut
liberentur s ut custooiti diutiꝰ & acriꝰ
crucientur. Sunt & aliȩ scͥpturarũ aue¬
tores ouas ille quasi de conuallibꝰ rapuit.
& statim ad eas cũ clamore concurrit.
& itm̃ animas ad noua coeꝑa reu̾suraᷤ
& ex alio pͥncipio. itm̃ aliũ iiuroum
re ẽ criminis.
E igitur detrusis has inferiores partes
malignis sp̃itibꝰ si eadem passim conũ¬
fatio demonũ. & homiũ. liber & frequen¬
tatus accessus & conflictus assiduus hoi
eẽt in uige. & ꝑtinax scandalũ. & nulla
pacis forma eẽt. ubi in defessa manifestario
urgeret. seorsum pars repba impetus infor¬
tunos ouasi amarissimos fluctus. p̃fixis
t̾muinis. dõ p̃cipiente intra se collidẽ
coacta ẽ. & dictũ ẽ ei. Huc uisq uenies
& ibi confriuges: tumentes fluctus tuoᷤ.
Qui dixerat sedebo in monte testam̃ti

Expanded text:
. Visitatio haec non est indulgentiae, sed severitatis et justitiae, sicut saepe visitantur a custodibus, qui in carceribus sunt non ut liberentur, sed ut custoditi diutius et acrius crucientur. Sunt et aliae Scripturarum auctoritates quas ille quasi de convallibus rapuit, et statim ad eas cum clamore cucurrit. et iterum animas ad nova corpora reversuras, et ex alio principio iterum alium mundum: re criminis est. Ne igitur detrusis in has inferiores partes malignis spiritibus, si eadem passim conversatio daemonum esset hominum, liber et frequentatus accessus, et conflictus assiduus homini esset in juge et pertinax scandalum, et nulla pacis forma esset, ubi indefessa infestatio urgeret, seorsum pars reproba impetus importunos quasi amarissimos fluctus praefixis terminis Deo praecipiente intra se collidere coacta est, et dictum est ei: Usque huc veniens, et hic confringes tumentes fluctus tuos . Qui dixerat: Sedebo in monte testamenti,
Abbreviated transcription (Latin):
Est enĩ una eaꝵ pͥma iacobi. Petra
duȩ. Iohĩs tres: Iude una. Quȩ si ut
ab eis digeste sunt: ita quoq ab inter¬
p̃tib fideliter in latinũ eloqͥum uer
terentur: nec ambiguitatẽ legentib
facerent. Nec sernionũ sese uarietas
ĩpugnara. illo p̃cipue loco. ubi de¬

Expanded text:
Est enim prima earum una Jacobi, Petri duae, Joannis tres, et Judae una. Quae si, ut ab eis digestae sunt, ita quoque ab interpretibus fideliter in Latinum verterentur eloquium, nec ambiguitatem legentibus facerent, nec sermonum sese varietas impugnar
Abbreviated transcription (Latin):
Quia in circũcisione ordinatus
erat iacob apłs. curauit eos qͥ
ex circũtisione erant sicut pre¬
sentes colloquendo docere. sic
& absentes ꝑ epłam consolari.
increpare. instruere. corrigere.

Expanded text:
 in circumcisione ordinatus erat Apostolus, curavit eos qui ex circumcisione erant, sicut praesentes colloquendo docere, sic et absentes per Epistolam consolari, instruere, increpare, corrigere.
Abbreviated transcription (Latin):
clausula patri & filio coequalem
& coeternam. per omia & ante om¬
ma secula gloriam refert ac reg¬
num. & eorum quoq qui minorem
ac posteriorem. patre filium credunt
coarguit errorem. cum dicit. deo pat̾
gloriam. magnificentiam imperium
s potestatem esse per ihm̃ xpm dnm̃¬

Expanded text:
clausula et Patri et Filio coaequalem et coaeternam per omnia et ante omnia saecula, gloriam refert, ac regnum. Et eorum quoque qui minorem aut posteriorem Patre Filium credunt coarguit errorem, cum dicit Deo Patri gloriam, magnificentiam, imperium et potestatem, esse per Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
blasphemiam dicere noluit. s mocis¬
to illũ sermone coercuit. quantonas
hominib om̃ibꝰ blasphemia cauendi
est. & maxime ne maiestatẽ creatori:
uerbo indisciplinato offendant.
penaiosũ & efficax. ꝑ exempla. Et ne a¬
uquid doctne deeẽt. secuta ẽ forma q̃
idõ ad ultima dilata ẽ: ut quia piȩ hẽ¬
ditatis testam̃tũ. filii suꝑstites eo deuo¬
tiꝰ amplecterent᷑: quo xͦ sanguine con¬
scͥpta pͥuilegia sua uident. & imp̾ssã
obedientiȩ eiꝰ imagine. bulla imputͥ¬
bulis exhiberet. Id̃oq ex illa cathedra
crucis. qͦddam deutõnonuũ dictatũ
ẽ: in qͦ recapitulatis breuit quae
multa plixitate diffusa erant. sate¬
git simił magist᷑ bonꝰ facẽ & docẽ
& exemplo consũmare doct᷑nã: nec
tam uitatis p̾ceptor. eẽ. qu̾a testis. Modo
ultͦ eloquitur qͥ paulo ante ad herodis
& puati inqͥsitiones conticuit. curiosita¬
ꝑes de patibulo edocet. ibiq scolã religi¬

Expanded text:
blasphemiam dicere noluit, sed modesblasphemiam dicere noluit, sed modesto illum sermone coercuit, quanto magis hominibus omnis blasphemia cavenda est, et maxime ne majestatem Creatoris verbo indisciplinato offendant. pendiosum et efficax per exempla. Et ne aliquid doctrinae deesset, secuta est forma: quae ideo ad ultimum dilata est, ut quasi piae haereditatis testamentum filii superstites eo devotius amplecterentur, quo Christi sanguine conscripta privilegia sua viderent, et impressam obedientiae ejus imaginem bulla imputribilis exhiberet. Ideoque ex illa cathedra crucis quoddam Deuteronomium dictatum est, in recapitulatis breviter quae multa prolixitate diffusa erant, satagit simul Magister bonus facere et docere et exemplo consummare doctrinam, nec tam veritatis praeceptor esse, quam testis. Modo ultro eloquitur, qui paulo ante ad Herodis et Pilati inquisitiones conticuit , curiosita de patibulo edocet, ibique scholam religi
Abbreviated transcription (Latin):
bat a dextris eius ut adu̾saretur .
Et dixit dñs ad satan. Increpet in te
dñs satan. & inccepet dñs inte qui
elegit ierusalem. D hoc in loco facili¬
me intelligit᷑ quod iħs sacerdos desidi¬
rabat populũ ifrael de captiutate ba¬
bilonia liberari. atq ad patriam ter¬
ram redire. Resistebat autẽ ei satanas
noleus ppłm di liberari. s magis hostib¬
hoc est gentilibꝰ mancipari. Ideoqilli
angłs qui ppłi adutor erat inerepa¬
bat. atq ab inuiria eiusdem ppłi reno¬
uebat. S quando de moysi corpore
tentionẽ cũ diabolo nichael habur¬
rit: incertũ habemꝰ. At tamen nol
desunt qui dicant eundẽ d̃ĩ pplm̃
moysi corpus appellatũ. eo quod
ipse moyses illius ppłi porcio fuent.
ideoq uidas quod de ppło factum
legerat. recte de moysi corpore facio
dicere possit. D ubicumq hec alie
catio angłi cũ diabolo facta fuerit
disigenter intuendum: quia si michl¬
el archangłs diabobo sibi adu̾santi

Expanded text:
bat a dextris ejus ut adversaretur ei. bat a dextris ejus ut adversaretur ei. Et dixit Dominus ad Satan: Increpet Dominus in te, Satan, et increpet Dominus in te, qui elegit Jerusalem . Sed hoc in loco facillime intelligitur quod Jesus sacerdos desiderabat populum Israel de captivitate Babyloniae liberari, atque ad patriam terram redire. Resistebat autem illi Satanas, nolens Dei populum liberari, sed magis hostibus et gentibus mancipari; ideoque illum angelus qui populi adjutor erat, increpabat, atque ab injuria ejusdem populi removebat. Sed quando de Moysi corpore contentionem cum diabolo Michael habuerit, incertum habemus. Attamen non desunt qui dicant eumdem Dei populum Moysi corpus appellatum, eo quod ipse Moyses illius populi portio fuerit; ideoque Judas, quod de populo factum legerat, recte de Moysi corpore factum dicere possit. Sed ubicunque ecta angeli cum diabolo fuerit, diligenter intuendum, quia si Michael archangelus diabolo sibi adversanti
Abbreviated transcription (Latin):
Qͦ ꝑ gratiam adoptionis filii dĩ effec¬
ti sunt s reliquerunt suũ domici¬
liũ. id est ecclie unitatem. in qua dõ
renati sunt: uel certe sedes regni
celestis quas accepturi erant. si fidem
seruarent. & ante uidiciũ grauiter.
& grauius in uidicio uniu̾sali damp¬
nabit. Sicut sodoma & gomorra
nicate. & cetera. Quia dederat exem¬
plum dampnationis in eos qui non
tu. uel populi murmurantis & infide¬
lis in deserto. uel erigentiũ se contra
auctorem nequam angl̃oꝵ. ita dat
memorans incendiũ sodomorum.
Dimilit᷑ & hii qui carnem quidem
sicut sodomite. qui carnem macula¬
uerunt. Sicut popls non credens
qͥ maiestatem diuine potentie blas¬
phemabat. sicut angłi qui do¬
minationem sui creatoris sꝑnebat᷑.
altercaret᷑: non est ausus iudicium
inferre blasfemie: s dixit. imperet
hoc testimoniũ assumpsit. non fa¬
cile patet. S tam̃ sciendũ quia
simile his aliquid in zacharia ꝓ¬
ph̃a repperimus. Ipse enĩ dicit. quia

Expanded text:
i effecti sunt, sed dereliquerunt suum domicilium, id est Ecclesiae unitatem in qua Deo renati sunt, vel certe sedes regni coelestis, quas accepturi erant si fidem servarent, et ante judicium graviter, et gravius in judicio universali damnabit. Sicut Sodoma et Gomorrha,  etc. Quia dederat exemplum damnationis in eos qui solutu vel populi murmurantis et infidelis in deserto, vel erigentium se contra auctorem nequam angelorum, ita dat memorans incendium Sodomorum. Similiter et ii carnem quidem sicut Sodomitae, qui carnem maculaverunt, sicut populus non credens qui majestatem divinae potentiae blasphemabat, sicut angeli qui dominationem sui Creatoris spernebant. re non est ausus iudicium inferre blasphemiae sed dixit imperet  testimonium hoc assumpserit, non facile patet. Sed tamen sciendum quia simile his aliquid in Zacharia propheta reperimus. Ipse enim dicit: Quia
Abbreviated transcription (Latin):
tes. Tanto amplius quisq murmurat.
& querit᷑: de presentib eccłie laborib:
quanio minus in se desideria carnis
extinxit. At contra sanctꝰ damiel &
ceteri celestiuĩ desiderioꝵ uiri. quan¬
to obnixe suꝑna sola desiderant:
tanto contẽptim transitoria cunc¬
ta que uident᷑ adu̾sa despiciunt.
Hii sunt qui segregant semecipsos.¬
semetipsos reprobi segregant. a sor¬
te iustoꝵ. ideo sunt anmales. id est
ꝓprias animȩ suȩ concupiscentias
sequentes: quia sꝑm unitatis qͦ
eccłia congregatur. quo sꝑitalis
efficitur. habere non meruerunt.
Ideo defluunt: quia coagulũ non
habent caritatis. Uos autẽ kinĩ¬

Expanded text:
tc. Tanto amplius quisque murmurat, et queritur de praesentibus Ecclesiae laboribus, quanto minus in se desideria carnis exstinxit. At contra sanctus Daniel et caeteri coelestium desideriorum viri, quantum obnixe superna sola desiderant, tantum contemptius transitoria cuncta quae videntur adversa despiciunt. Hi sunt qui segregant semetipsosemetipsos reprobi segregant a sorte justorum, ideo sunt animales, id est, proprias animae suae concupiscentias sequentes, quoniam Spiritum unitatis quo Ecclesia congregatur, quo spiritualis efficitur, habere non meruerunt. Ideo diffluunt, quia coagulum non habent charitatis. Vos aute