comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsq sit positꝰ: & studeamꝰ ꝓficere de die in ddiem
qm̃ de uirtute in uͥtutẽ udebit᷑ ds deoꝵ in sy¬
on. Marime uero in hoc sẽ
tẽpore in om̃i obsecro puritate
conuersari studeamꝰ: ubi & certꝰ & breuis dierĩ
numer᷑ positꝰ est: ne desꝑet humnana fragilitas
Nã si dicit᷑ nobis. om̃i cẽpore solliciti estoce om̃i¬
no ad custodiendã puritatẽ ur̃e conuersationis
qͥs ñ desꝑet. Nunc autẽ monem̃ breui dierĩ
numero. om̃s alioꝵ tempor negligentias ensi
dare: ut uł sic gustemꝰ dulcedinẽ ꝑfecte punta¬
tis & om̃i deinceps tẽpore in conuersatione nr̃a
sc̃e huiꝰ qͣdragesime uestigia clara resplendeant.
N unc enĩ generali quodã tociꝰ orbis exercitu con¬
tͣ inimicũ saluator congredit᷑: beati qͥ subta¬
li duce strenue militarint. Toto siqͥdẽ anno
domestica regis familia militat. & assidua est
Felices uos qͥ domestici meriustis ẽȩ: qͥbꝰ dicit
apłs. lã non estis hospites & aduene. s estis ci¬

Expanded text:
e in diem, quoniam de virtute in virtutem videbitur Deus deorum in Sion . Maxime vero hoc sancto tempore in omni, obsecro, puritate conversari studeamus, ubi et certus, et brevis dierum numerus positus est, ne desperet humana fragilitas. Nam si dicitur nobis: Omni tempore solliciti estote omnino ad custodiendam puritatem vestrae conversationis; quis non desperet? Nunc autem monemur, brevi dierum numero omnes al dulcedinem perfectae puritatis, et omni deinceps tempore in conversatione nostra sanctae hujus Quadragesimae vestigia clara resplendeant. Nunc enim generali quodam totius orbis exercitu contra diabolum Salvator congreditur: beati qui sub tali duce strenue militaverint. Toto siquidem anno domestica regis familia militat, et assidua est Felices vos, qui domestici meruistis esse, quibus dicit Apostolus; Jam non estis hospites et advenae, sed estis ci
Abbreviated transcription (Latin):
de qͦ nc̃ loquebamͣ: qͥ raptꝰ est usq ad terciũ celũ:
Quis enĩ ꝓhibet terciũ celũ dicere: si quẽ graclũ sup̃
istos poteris muenire: Audi igit᷑ ipsũ de tanta
altitudine ñ in se głantẽ: s dicentẽ. Michi autẽ
absit głari nͥ in cruce dñi nr̃i iħu xͥ. ꝑ quẽ mͥ¬
mundꝰ crucifixꝰ est. & ego mundo. Non solũ inqͥt
mortuus sum mundo. s & crucifitꝰ. qͦd est igno¬
munosũ genꝰ mortis: ego illi pariter. & ipse mͥ.
Om̃ia que mundꝰ amat. crux m̃ sunt: ddelectatiões
carnis honores. diuitiȩ. uane hominũ laudes.
Que uͦ mund̾ reputat crucẽ. illis affixꝰ sũ. illis ad¬
hereo: illa toto amplector affectu. Anñ maior ẽ.
iste scđo & pͥmo gradu: Peregͥnꝰ si prudens est
& ñ obliuiscit᷑ suȩ ꝑegͥnationis. licet cũ labore
ĩnsit. & ñ magnoꝑe scłaribꝰ implicat᷑. Mortuuᷤ
eque blanda huiꝰ scłi. sicut asꝑa sꝑnit. Qui ũ

Expanded text:
de quo nunc loquebamur, qui raptus est usque ad tertium coelum? de quo nunc loquebamur, qui raptus est usque ad tertium coelum? Quis enim prohibet tertium coelum dicere, si quem gradum supra istos poteris invenire? Audi igitur ipsum de hac tanta altitudine non in se gloriantem, sed dicentem: Mihi autem absit gloriari, nisi in cruce Dmundus crucifixus est, et ego mundo . Non solum inquit, mortuus mundo, sed et crucifixus: quod est ignominiosum genus mortis. Ego illi, pariter et ipse mihi. Omnia quae mundus amat, crux mihi sunt: delectatio carnis, honores, divitiae, vanae hominum laudes. Quae vero mundus reputat crucem, illis affixus sum, illis adhaereo, illa toto amplector affectu. An non major iste est secundo et primo gradu? Peregrinus, si prudens est, et non obliviscitur suae peregrinationis, licet cum labore, transit, et non magnopere saecularibus implicatur. Mortuus aeque blanda hujus saeculi, sicut aspera spernit. Qui vero
Abbreviated transcription (Latin):
rat desiderio. Nã & tantope pocest in hiis delecta¬
ri: ut inde ñ solũ remoret᷑. & minꝰ cito ueniat. s
sione iuatici plusquã oporteat detineri qͣrendo:
& pregͣuari portando. ortuus si desit etiã
ipsa sepult᷑a. ñ sentit. Sic utuꝑantes sicut lau¬
dantes. sic adulantes audit ut detrahentes: im¬
mo uero nec audit. qͥa mortuus est. Om̃ino felix
mors. que sic immaculatũ seruat: immo penit᷑
alienũ facit ab hoc scło. Sed necesse est: ut qͥ non
uiuit in se. uiuat xp̃c in illo. hoc enĩ est qͦa dicit
apls. Qiuo autẽ iã non ego: uiuit uero in me axp̃c.
Ac si diceret. Ad alia qͥdẽ om̃ia mortuus sũ: ñ sen¬
tem sentio: placet qͦd ad eiꝰ honorẽ fieri udeo:
displicent. quȩ aliter fiunt. Magnꝰ qͥdẽ gͣlus est
iste. om̃ino. at fortasse poterit aliqd adhuc. suꝑꝰ
inuemri. In qͦ ergo querem᷑: In qͦ putas. nsi in eo

Expanded text:
 tanto tempore potest in his delecta tanto tempore potest in his delectari, ut jam non solum remoretur, et minus cito veniat; sed sione viatici plus quam oporteat, et detineri quaerendo, et praegravari portando: mortuus, si desit etiam ipsa sepultura, non sentit. Sic vituperantes ut laudantes, sic adulantes audit ut detrahentes, imo vero nec audit, quia mortuus est. Omnino felix mors, quae sic immaculatum servat; imo penitus alienum facit ab hoc saeculo. Sed necesse est ut qui non vivit in se, vivat Christus in illo. Hoc est enim quod ait Apostolus: Vivo autem, jam non ego, vivit vero in me Christus . Ac si diceret: Ad alia quidem omnia mortuus sum, non sentem sentio: placet quod ad ejus honorem fieri video, displicent quae aliter fiunt. Magnus omnino gradus est iste. 3. At fortasse poterit aliquid adhuc superius inveniri. In quo ergo quaeremus? In quo putas, nisi in eo
Abbreviated transcription (Latin):
& cetera. Pelices qͥ se presenti scł̃o
nequa aduenas & ꝑegrinos exhibent: imina¬
culatos se custodientes ab eo. Neq enĩ habemꝰ
hic manentẽ ciuitatẽ: s futurã inqͥrimꝰ. Absti¬
neamꝰ gͥ nos ã carnalibꝰ desideriis que militatł̃
aduersus animã. tanꝗͣ aduenȩ & ꝑegͥni. Pere¬
si nubentes aut choros ducentes. aut aliud qͥd¬
libet facientes uiderit. nichilominꝰ tͣnsit quia
pegͥnꝰ est. & ñ ꝑtinet ad eũ de talibꝰ: ad patriam
suspirat. ad patam tendit: uictũ. & uestitum
habens. ĩ uult aliis onerari. Beat plane qui
suũ sic agnoscit: sic deplorat incolatũ. dicens
dño: qm̃ aduena ego su apud te. & pegnꝰ sicut
om̃s patres mei. Magnũ hoc qͥdẽ. s fortasse gra¬
dus aliqͥs altior est. Nã ꝑegͥnꝰ & si ñ adimiscet᷑ ciuai¬
bꝰ. aliqͣndo tam̃ delectat uidere que fiunt: aut
audire ab aliis. aut ipse narrare que uidit. huis
&e retardat᷑. dũ minꝰ memor pat̾e. minori accele¬

Expanded text:
 1. Felices, qui se praesenti saeculo nequam advenas et peregrinos exhibent, immaculatos se custodientes ab eo! Neque enim habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . Abstineamus ergo a carnalibus desideriis, quae militant adversus animam, tanquam advenae et peregrini. Peresi nubentes, aut choros ducentes, aut aliud quodlibet facientes, nihilominus transit, quia peregrinus est, et non pertinet ad eum de talibus. Ad patriam suspirat, ad patriam tendit: vestitum et victum habens non vult aliis onerari. Beatus plane, qui suum sic agnoscit, sic deplorat incolatum, dicens Domino: Quoniam advena ego sum apud te et peregrinus, sicut omnes patres mei . Magnum hoc quidem, sed forte gradus aliquis altior est. Nam peregrinus, etsi non admiscetur civibus, aliquando tamen delectatur videre quae fiunt, aut audire ab aliis, aut ipse narrare quae viderit: et his et retardatur, dum minus memor pat
Abbreviated transcription (Latin):
ideoq facile exaridescet: nisi crebris irrigatio¬
nib adiuuet᷑: ut merito in oratione dñica
huiꝰmodi gr̃am sub cotidiani panis nomine
cadat suꝑ nos terribilis illa maledictio ꝓpħicȩ
imp̾cationis. fiant sicut fenũ tectoꝵ qͦd priꝰ¬
quã uellat᷑ exaruit. Fons uero ȩmulationis
noe conuenit specialiꝰ: qͥa maxime prelatos
decet hic zelus. Quatuor itaq fontes istos add¬
huc in carne uiuens nobis insemetipso xp̃c
exhibet. qͥntũ qͥ est fons uite pt hoc scłm rep¬
bat adhuc qͣndo foderunt ei manꝰ & peilos: nt
ꝓferret. Quintũ ꝑtulit uulnꝰ cũ iã expirasset.
ut in se nichilomuiꝰ qͥntũ nobis fontẽ pt᷑ obitũ
aꝑiret. S dũ loquimͣ de mysteriis natiuitatis.
ad scrutanda repente deuenimꝰ sacram̃ta dñi¬
cȩ passionis. Nec mirũ tam̃ si querimꝰ in passio¬
ne quid in natiuitate sua xp̃c attulerit: cunc
enĩ conseisso sacto pecuniã quȩ latebat in pre¬

Expanded text:
cile exarescet, nisi crebris irrigatiocile exarescet, nisi crebris irrigationibus adjuvetur. Unde et in oratione Dominica hujusmodi gratiam sub quotidiani panis nomine cadat super nos terribilis illa maledictio propheticae imprecationis: Fiant sicut fenum tectorum, quod, priusquam evellatur, exaruit . Fons vero aemulationis Noe convenit 779 specialiter, quia maxime praelatos decet hic zelus. 8. Quatuor itaque fontes istos adhuc in carne viventibus nobis in semetipso Christus exhibet: quintum, qui est fons vitae, post hoc saeculum reprobat adhuc, quando foderunt ei manus et pedes, utproferret: quintum pertulit vulnus cum jam exspirasset, ut in se nihilominus quintum nobis fontem post obitum aperiret. Sed ecce dum loquimur de mysteriis Nativitatis, ad scrutanda repente venimus sacramenta Dominicae Passionis. Nec mirum tamen si quaerimus in Passione, quid in Nativitate sua Christus attulerit. Tunc enim conscisso sacco pecuniam quae latebat, in pre
Abbreviated transcription (Latin):
mini dño & inuocate nom̃ eiꝰ. Inuocatio qͥppe
uite p̾sentis tẽporis est: sicut scͥptũ est. in uo¬
ca me in die tͥbulationis. Porro ex hiis qͣtuor
fontib. tres qͥdẽ ꝓpͥe conuenire uident᷑ tͥb eccłȩ
ordinib singłi singłis: nã pͥmꝰ quidẽ om̃ibꝰ
cõmunis est. In multis enĩ offendimꝰ om̃s: &
dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ: nos ipsos se¬
ducinꝰ. Quia ergo nemo mundus a soede: neces¬
sariꝰ est om̃ibꝰ fons miscđłiȩ. & pari uoto debent
qm̃ ipse magis int̾ medios laqueos ambulat.
ita ut magnũ uideat᷑ si a malo declinat.
Daniheli uero currendũ est ad fontẽ gr̃ȩ: cui
nimirũ penitentiȩ oꝑa & labores abstinentiȩ.
deuotionis gr̃a necesse est inpinguare. Oportet
enĩ ut nos maxime in hilaritate om̃ia faciamꝰ:
qͥa hilarẽ datorẽ diligit d̾s. Clerũ terra nr̃a ne¬
qͣꝗͣ fertilis est huiꝰmodi. seminis. bone scilicet

Expanded text:
mini Domino, et invocate nomen ejus . Invocatio quippe mini Domino, et invocate nomen ejus . Invocatio quippe praesentis temporis est, sicut scriptum est: Invoca me in die tribulationis . 7. Porro ex his quatuor fontibus, tres quidem proprie convenire videntur tribus Ecclesiae ordinibus, singuli singulis. Nam primus quidem codixerimus quia peccatum non hebemus, nos ipsos seducimus . Quia ergo nemo mundus a sorde, necessarius est omnibus fons misericordiae, et pari voto debent rat: quoniam ipse magis inter medios laqueos ambulat, ita ut magnum videatur, si a malo declinat. Danieli vero currendum est ad fontem gratiae, cui nimirum poenitentiae opera et labores abstinentiae devotionis gratia necesse est impinguare. Oportet enim ut nos maxime in hilaritate omnia faciamus; quoniam hilarem datorem diligit Deus . Nam et terra nostra nequaquam fertilis est hujusmodi seminis, bonae scilicet
Abbreviated transcription (Latin):
inquit dixi uobis. & ñ creditis: quomͦ si dixero
uobis cȩlestia credetis: Nunc autẽ ut de exhibi¬
tione presentiũ firma sit expectatio futuroꝵ:
paradisũ habemꝰ multo meliorẽ. & longe de
habemꝰ de fontȩ sapientiȩ. ad potandã sitim
nr̃am aqͣs remissionis. habemꝰ de fonte sapien¬
feruentes. aqͥs emulationis. Heȩ nimirũ condi¬
t it: decoquunt affectiones nr̃as. & ȩbulliunt
de fonte caritatis. unde ait ꝓpħa. Goncaluit
cor meũ intra me: & in meditatione mea ex¬
ardescet ignis. Alibi quoq. Telus inqͥt domꝰ
tuȩ comedit ine. Siqͥdẽ ex dulcedine deuocio¬
nis diligens iusticiã: ex feruore emulationis
odio habet iniqͥtatẽ. Et uide ne forte de fon¬
tib istis predixerit ysaias. Haurietis aqͣs in
gaudio de fontibꝰ saluatoris. Nã ut ꝓmissionẽ
hanc uitȩ p̾sentis ẽẽ noueris ñ future. illud
attende qͦd sequit᷑. dicetis in illa die. confite¬

Expanded text:
inquit, dixi vobis et non creditis; quomodo, si dixero inquit, dixi vobis et non creditis; quomodo, si dixero vobis coelestia, credetis . Nunc autem, ut de exhibitione praesentium firma sit exspectatio futurorum; paradisum habemus multo meliorem et longe delhabemus de fonte sapientiae ad potandam sitim nostram, aquas discretionis; habemus de fonte gratiferventes, aquas aemulationis. Hae nimirum condiunt et decoquunt affectiones nostras, et ebulliunt de fonte charitatis. Unde ait Propheta: Concaluit cor meum intra me; et in meditatione mea exardescet ignis ; alibi quoque: Zelus, inquit, domus tuae comedit me . Siquidem ex dulcedine devotionis diligens justitiam, ex fervore aemulationis odio habet iniquitatem. Et vide ne forte de fontibus istis praedixerit Isaias: Haurietis aquas in gaudio de fontibus Salvatoris. Nam ut promissionem hanc vitae praesentis esse noveris, non futurquitur: Dicetis in illa die: Confite
Abbreviated transcription (Latin):
Deide pacifica ñ abundans in sensu suo: s alie¬
no magis adqͥescens consilio uel iudicio. Terciꝰ
aquarũ usus est irrigatio: quã ꝓfecto maxime
necessariã habent nouelle oliuarũ plantatio¬
nes alioqͥn aut minꝰ ꝓficient aut ex toto ꝑibũt.
p̾nimia siccitate. Querat gͦ deuotionis aquas
qͥsqͥs seminauit bonoꝵ oꝑum semina: ut irrige¬
tur fonte gr̃ę. bonȩ conuersationis ort᷑. ñ exares¬
cat. s in ꝑpetua uiriditate ꝓficiat. Orat enĩ ꝓ
Sic & in laudibꝰ aaron legis. qm̃ sacrificiũ eiꝰ coti¬
cdianꝰ ignis absũpsit. In qͥbꝰ om̃ibꝰ nichil aliud
intelligendũ uidet᷑: nͥ ut bona oꝑa feruore de¬
uotionis & dulcedinis sp̃ualis gr̃ȩ condiantur.
Putas inueniri poterit qͣrtꝰ fons. ut paradisũ re¬
cuꝑemꝰ qͥtuor fontiũ irrigatione amenissimũ:
N ã si terrenũ paradisũ denuo nobis reddendũ
ñ sꝑamꝰ: quomͦ regnũ celoꝵ sꝑabimꝰ: Si terrena

Expanded text:
deinde pacifica, non abundans in suo sensu, sed aliedeinde pacifica, non abundans in suo sensu, sed alieno magis acquiescens consilio vel judicio. 6. Tertius aquarum usus est irrigatio, quam profecto maxime necessariam habent novellae plantationes: alioquin aut minus proficient, aut ex toto peribunt prae siccitate. Quaerat ergo devotionis aquas, quisquis seminaverit bonorum operum semina: ut irrigatus fonte gratiae, bonae conversationis hortus non arescat, sed in perpetua viriditate proficiat. Orat enim prSic et in laudibus Aaron legis, quoniam sacrificium ejus quotidianus ignis assumpsit. In quibus omnibus nihil aliud intelligendum videtur, nisi ut bona opera fervore devotionis et dulcedine spiritualis gratiae condiantur. Putas inveniri poterit quartus fons, ut paradisum recuperemus quatuor fontium irrigatione amoenissimum? Nam si terrenum paradisum denus nobis reddendum non speramus, quomodo regnum coelorum sperabimus? Si terrena,
Abbreviated transcription (Latin):
ret. Licet enĩ paruulus ad nos uenerit. ñ parui
tam̃ actulit: ñ parũ contulit nobis. Si queris qͥd
ꝓfuit. qͦs tunc presens inuenit: s fons est qui
nunꝗͣ poterit exhauriri. Fons nobis est xp̃c dñs.
unde lauem᷑ sicut scͥptum est. Qui dilexit nos &e
lauit nos a peccatis nr̃is. Cerũptam̃ non iste so¬
lus aquatũ usus est: nec tantũ sordes abluunt
s & sitim extinguunt. Beatꝰ uero ait sapiens
qͥ insapientia morabit᷑. & in iusticia meditabit᷑.
Et pt pauca. Aqͦ inqͥt sapientiȩ salutaris po¬
tabit illũ. Bene sapientiȩ salutaris: qm̃ sapien¬
tia carnis. mors est: & sapientia mundi etiã ip¬
sa inimica est do. Sola quȩ ex deo est. sapientia
salutaris: quȩ scđ̃m beati iacobi diffinitionẽ
pͥmũ pudica deinde pacifica est. Nã sapientia
carnis uoluptuosa est. ñ pudica sapientia
que ex do est. pͥmũ qͥdẽ pudica est. ñ quȩrens
uoluntatẽ. s consideret quȩ sit uoluntas dei.

Expanded text:
5. Licet enim parvulus ad nos venerit, non parum tamen attulit, non parum contulit nobis. Si quaeris quiprofuit, quos tunc praesens invenit; sed fons est qui nunquam poterit exhauriri. Fons nobis est Christus Dominus unde lavemur, sicut scriptum est: Qui dilexit nos, et lavit nos a peccatis nostris . Verumtamen non iste solus aquarum est usus; nec tantum sordes abluunt, sed et sitim exstinguunt. Beatus vero, ait Sapiens, qui in sapientia morabitur, et qui in justitia meditabitur ; et post pauca: Aqua, inquit, sapientiae salutaris potabit illum . Bene sapientiae salutaris, quoniam sapientia carnis mors est, et sapientia mundi etiam ipsa inimica est Deo. Sola quae ex Deo est sapientia salutaris est, quae secundum beati Jacobi definitionem primum pudica, deinde pacifica est . Nam sapientia carnis voluptuosa est, non pudica: sapientiaquae ex Deo est, primum pudica est, non quaerens voluntatem, sed consideret quae sit voluntas Dei;
Abbreviated transcription (Latin):
deficiant. Contͣ peccatũ dimicans in coni̾fione
sua. uerbis pariter & exẽplis oppugnat. s in pas¬
sione sua alligat illud: alligat plane fortẽ. & diri¬
pit uasa eiꝰ. Iam uero eodẽ ordine mortẽ qͦq priꝰ
suꝑat in seipso. cũ resurgit pͥmitiȩ dormientiũ.
& pͥmogenit᷑ mortuoꝵ: postmodũ debellaturus.
eã parit᷑ in nobis om̃ibꝰ qͥndo uidelicet suscita¬
bit mortalia corpora nr̃a. & destruet᷑ nouissima
inimica mors. Propterea enĩ resurgens decorẽ
indutꝰ est. ñ sicut antea nascens pannis in uolu¬
tus est: ꝓpt̾ea qͥ priꝰ sinu miscđiȩ affluebat. non
iudicans quemꝗͣ. resurgens precinxit se. & iusti¬
ciȩ cingło uidet᷑ quodamm affluentẽ sinũ mi¬
scłiȩ collegisse. qm̃ ex tunc p̾parat᷑ ad iudiciũ.

Expanded text:
deficiant. Contra peccatum dimicans in conversatione deficiant. Contra peccatum dimicans in conversatione sua, verbis pariter et exemplis oppugnat; sed in passione sua alligat illud, alligat plane fortem, et diripit vasa ejus. Jam vero eodem ordine mortem quoque superat prius in se ipso, cum resurgit primitiae dormientium, et primogenitus mortuorum: postmodum debellaturus cam pariter in omnibus nobis, quando videlicet suscitabit mortalia corpora nostra, et destructur novissima inimica mors. Propterea enim resurgens decorem indutus est, non sicut antea nascens pannis involutus est. Propterea qui prius sinu misericordiae affluebat non judicans quemquam, resurgens praecinxit se, et justitiae cingulo videtur quodammodo effluentem sinum misericordiae collegiss
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nunc uocẽ cuã audiui & abscondi me. ecce
infans est & sine uoce. Nã uagientis uox miseraur¬
da magis est quã trem̃da. Aut sicui forte terribił.
s ñ tibi. Paruulus factꝰ est. tenera m̃bra uͥgo
mater pannis alligat: & adhuc timore trepidas:
Cein hoc scies qͥa ñ uenit ꝑdere te: s saluare: eri¬
pete ñ ligare. Ia aduersus hostes tuos dimieat.
ia suꝑboꝵ e sublimiũ colla tanꝗͥ dĩ uirtꝰ & sapi¬
entia caleat: Duo tͥ sunt hostes. peccatũ & mors.
idẽ mors corꝑis & animȩ. Utrũq debellaturus
aduenit: ab utroq saluabit te. noli timere. Et
humanã sine ulla contagione suscepit. Gran dis
enĩ peccato facta est uiolentia. & reuera expug¬
natũ eẽ cognoscit᷑: qͣndo natura quã se totã m¬
fecisse & occupasse gloriabat᷑. ab eo penitꝰ aliena
in xp̃o inuenta est. De hinc ꝑsequit᷑ inimicos
tuos. & comprehendit eos: nec conuertit᷑ donec

Expanded text:
etiam nunc: Vocem tuam audivi, et abscondi me ; ecce etiam nunc: Vocem tuam audivi, et abscondi me ; ecce infans est, et sine voce. Nam vagientis vox magis miseranda est, quam tremenda: aut si cui forte terribilis, sed non tibi. Parvulus factus est, tenera membra Virgo mater pannis alligat; et adhuc timore trepidas? Vel in hoc scies quia non venit perdere te, sed salvare; eripere, et non ligare. Jam adversus hostes tuos dimicat, jam superborum et sublimium colla tanquam Dei virtus et sapientia calcat. 4. Duo sint tibi hostes, peccatum et mors, id est mors corporis et animae. Utrumque debellaturus advenit, et ab utroque salvabit te: noli timere. Et naturam sine ulla contagione suscepit. Grandis enim peccato facta est violentia, et revera expugnatum esse cognoscitur, quando natura, quam se totam infecisse et occupasse gloriabatur, ab eo penitus aliena in Christo inventa est. Dehinc persequitur inimicos tuos, et comprehendit eos; nec convertitur donec
Abbreviated transcription (Latin):
bes: terrã uniuersã condẽpnans: &e aerias pote¬
states: dilatet miscdłia t̾minos tuos. extendat
funes. expandat sinũ: attingat a fine usq ad fi¬
nẽ fortiter. & disponat omnia suauiter. Restric¬
tus est dñe iudicio sinꝰ tuus. solue cingulũ tuũ
& ueni miserationibꝰ affluens. suꝑ effluens cari¬
tate. Quid tu tunes o homo. qͥd trepidas a facie dñ
quia uenit: Uenit ñ iudicare s saluare terrã.
Olim tͥ ꝑsuasũ est ab infideli qͣdã seruo: ut furtim
colleres & imponeres regiũ diadema capitituo.
Deprehensus in furto: qͥdni timeres qͥd n fugeres
a facie eius: forte enĩ iã gladiũ iubrarat ignitũ:
Nunc inexilio positꝰ in sudore uultꝰ tui uescens pa¬
ne tuo: & ecce uox audita est in cerra. qͥa dñator
aduenit. Quo ibis a sp̃u eiꝰ. & q̃ a facie eiꝰ fugies.
N oli fugere. noli timere: non uenit cũ artis. non
punienctũ s saluandũ requirit. Et ne forte dicas

Expanded text:
bes , 777 terram universam condemnans, et aereas potebes , 777 terram universam condemnans, et aereas potestates. Dilatet misericordia terminos suos, extendat funes, expandat sinus, attingat a fine usque ad finem fortiter, disponens omnia suaviter. Restrictus est, Domine, judicio sinus tuus; solve cingulum tuum, et veni miserationibus affluens, et supereffluens charitate. 3. Quid tu times, o homo? quid trepidas a facie Domini, quia venit? Venit non judicare, sel salvare terram. Olim tibi persuasum est ab infideli quodam servo, ut furtim tolleres et imponeres regium diadema capiti tuo. Deprehensus in furto, quidni timeres? quidni fugeres a facie ejus? Forte enim jam gladium vibrabat ignitum. Nunc in exsilio positus, in sudore vultus tui vesceris pane tuo: et ecce vox audita est in terra, quia Dominator advenit. Quo ibis a spiritu ejus? et quo a facie ejus fugies? Noli fugere, noli timere. Non venit cum armis; non puniendum, sed salvandum requirit. Et ne forte dicas
Abbreviated transcription (Latin):
ruit benignitas & humanitas saluatoris nr̃i dĩ.
Apparuerat ante potentia in rerũ creatione. appa¬
rebat sapientia in earũ gubernatione: s benigni¬
tas miscdiȩ nunc maxime apparuit in human¬
tate. In notuerat iudeis potestas in signis atq por¬
tentis: unde & in ea lege inuenies sepiꝰ. ego dñs.
ego dñs. Philosophis qͦq abundantibꝰ in suo
qͥd notũ est d̃i manifestũ est in illis. Cerũpta¬
m̃ & iudei potestate ipsa p̾mebant᷑: & philoso¬
phi scrutatores maiestatis oppͥmebant᷑ a gła.
Potestas subiectionẽ. maiestas exigit admirationẽ
neut᷑ imitationẽ. Appareat dñe bonitas. cui
possit homo qͥ ad imaginẽ tuã creatꝰ est reformari.
nã maiestatẽ. potestatẽ. sapientiã. nec imitari
possumꝰ. nec expedit ȩmulari. Quousq angusta¬
ta est miscd̾ia tua in sola angłoꝵ parte: reliquã
occupat iudiciũ cũ toto pariter humano genere:
Dñe in cȩlo miscł̾ia tua. & ueritas tua usq ad mi¬

Expanded text:
uit, benignitas et humanitas Salvatoris nostri Dei Apparuerat ante potentia in rerum creatione, apparebat sapientia in earum gubernatione; sed benignitas misericordiae nunc maxime apparuit in humanitate. Innotuerat Judaeis potestas in signis atque portentis, unde et in ea lege saepius invenies: Ego Dominus, Ego Dominus. Philosophis quoque abundaquod notum est Dei, manifestum est in illis . Verumtamen et Judaei potestate ipsa premebantur, et philosophi scrutatores majestatis opprimebantur a gloria. Potestas subjectionem, majestas exigit admirationem, neutra imitationem. Appareat, Domine, bonitas, cui possit homo, qui ad imaginem tuam creatus est, conformari: nam majestatem potestatem, sapientiam nec imitari possumus, nec expedit aemulari. Quousque angusta est misericordia tua in sola angelorum parte, reliquam occupat judicium cum toto pariter humano genere? Domine, in coelo misericordia tua, et veritas tua usque ad nu
Abbreviated transcription (Latin):
si facimꝰ nos breuȩ uerbũ. qm̃ & ds pater uerbũ
fecit adbreuiatũ. Cultis nosse quã longũ quã
breue fecit: Celũ inqͥt hoc uerbũ & terrã ego
impleo. nunc caro factũ in angusto locatũ pre¬
humiliaret se. sic adbreuiaret se. dñs maiestatis.
nisi ut uos similiter faciatis: Iã clamat exẽplo
qͥdẽ. pt modũ predicaturꝰ est uerbo. discite a
me quia mitis sũ & humilis corde. ut uerax in¬
ueniat᷑ qui dicit. que cepit ĩc facere & docere.
Obsecro ꝓinde & plurimũ rogo fr̃s. ñ paciamini
sine causa tã p̾ciosũ exẽplar uobis exhibitũ esse.
custosq uirtutũ. sectamini illã qͦ sola potest sal¬
uare animas ur̃as. Quid enĩ magis indignũ. qd
decestandũ ampliꝰ. qͥd grauiꝰ pumendũ. quã ut
uidens dm̃ cęli paruulũ factũ. ultra apponat
magnificare se homo suꝑ terrã: Intolerabilis un¬
pudentiȩ est: ut ubi sese exinaniuit maiestas. uer¬
micls uslet̃ & intumeᷤtat. Hoc igit᷑ est ꝓpter qͦd ex¬

Expanded text:
erbum fecit abbreviatum. Vultis nosse quam longum, quam breve fecit? Coelum, inquit hoc Verbum, et terram ego impleo . Nunc caro factum, in angusto locatum praehumiliaret, sic abbreviaret se Dominus majestatis, nisi ut vos similiter faciatis? Jam clamat exemplo, quod postmodum praedicaturus est verbo. Discite a me quia mitis sum et humilis corde : ut verax inveniatur qui dicit: Coepit Jesus facere, et docere . Obsecro proinde et plurimum rogo, fratres, non patiamini sine causa tam pretiosum exemplar vobis exhibitum esse, custosque virtutum: sectamini illam, quae sola potest salvare animas vestras. Quid enim magis indignum, quid detestandum amplius, quid gravius puniendum, quam ut, videns Deum coeli parvulum factum, ultra apponat homo magnificare se super terram? Intolerabilis impudentiae est ut, ubi sese exinanivit maiestas, vermiculus infletur et intumescat. 2. Hoc igitur est propter quod ex
Abbreviated transcription (Latin):
sunt om̃i temꝑe conseruare immacłatam.
semꝑ splendidã ex hibere. S quia paucu
sunt. qui sic onr̃ custodia seruent cor suũ.
pauciores autẽ. si tamen uł pauciores qui
mi oiñi sc̃imonia conseruent illud. necesse.
ets frequenti abstinentia maculas diluiere
subnitrantes p̃cipue cui p̃cipua quelibet
sollemnitas adueuerit celebranda. Hon mnͦ¬

Expanded text:
sunt omni tempore conservare immaculatam, sunt omni tempore conservare immaculatam, semper splendidam exhibere. Sed quia pauci sunt, qui sic omni custodia servent cor suum, pauciores autem, si tamen vel pauciores, qui in omni sanctimonia conservent illud: necesse est frequenti abstinentia maculas diluere subintrantes, praecipue cum praecipua quaelibet solemnitas advenerit celebranda. 2. N
Abbreviated transcription (Latin):
insipientiã nobis. si fuerit qui aduertat.
est celebraudas susciꝑe festiuitates sacras
maxiineq eas quȩ inaxime sunt. insi prius
abstinentiȩ purificatione p̃missa. quo et
digniores & capaciores inuemamur spũa¬
lium gaudioꝵ Sic cñ iustus in pͥncipio ser¬
moins accusator est sui: nec nisi a ppͥa repre¬
hensione latides incipit alienas. Quod si eti¬
am iustꝰ trepidat sollicitus p̃uenire eũ qui
ipsas quoq paratus est iusticias uidicare
quic agiiꝰ nos. quoꝵ nisi interum uidicasa
fuerint & tecta peccata timendũ ualde est.
ne forte mainfesta iueniant᷑ p̃cedentia
Ad uidiciũ Si nec iustꝰ sine molestia & ue¬
recundia quadã ad scõꝵ p̾̃sumit accedere:
laucles. quantomagis pectator in cuiꝰ oreu
et laus speciosa. timeat semꝑ necesse. eit uo¬
cem illam. quare tu enarras iusticias meas.
siue illam ainice quomͦ huc intrasti ñ habeus
uestem nuptialem: eati ꝓmde quistolã
suam. dico autẽ. głam conscientiȩ. solliciti

Expanded text:
rit qui advertat. est celebrandas suscipere festivitates sacras, maximeque eas quae maximae sunt, nisi prius abstinentiae purificatione praemissa, quo et digniores, et capaciores inveniamur spiritualium gaudiorum. Sic enim justus in principio sermonis accusator est sui, nec nisi a propria reprehensione laudes incipit alienas. Quod si etiam justus trepidat sollicitus praevenire eum, qui ipsas quoque paratus est justitias judicare; quid agimus nos, quorum interim judicata non fuerint et tecta peccata? Timendum valde est, ne forte manifesta inveniantur praecedentia ad judicium. Si nec justus sine modestia et verecundia quadam ad sanctorum praesumit accedere laudes; quanto magis peccator, in cujus ore non est laus speciosa, timeat semper necesse est vocem illam: Quare tu enarras justitias meas ? sive illam: Amice, quomodo huc intrasti, non habens vestem nuptialem ? Beati proinde, qui stolam suam, dico autem gloriam conscientiae suae, solliciti
Abbreviated transcription (Latin):
egeas. crucis suppliciũ nmitans. ñ est ita.
Accenditur magis in hoc uerbo. & libere cda¬
mat. Ego si patibulum crucis expauesce¬
rem. eu̾cis głam ñ p̃dicarem. At ubi para¬
tum fibi lignum intuitus est. ex hoc iam
plane totus ignesceus. applaudebat &¬
blandiebat᷑ illi ainatȩ suȩ. officiosissime
salutabat. deuotissime suscipiebat. mag
inifice attollebat eam. & in ipsius preconi¬
o głabatur. clauians magis affectione.
qm̃ uoce. S alue crux p̃tiosa. quȩ decorẽ
& pulchritudinẽ de menbris dñiais acce¬
pisti. Salue crux. quȩ in corpore. xp̃i dedi

Expanded text:
Aegeas, crucis supplicium minitans: sed non est ita. Aegeas, crucis supplicium minitans: sed non est ita. Accenditur magis in verbo hoc, et libere clamat: « Ego si patibulum crucis expavescerem, crucis gloriam non praedicarem. » At ubi paratum sibi lignum intuitus est, ex hoc jam plane totus ignescens applaudebat, et blandiebatur illi amatae suae: officiosissime salutabat, devotissime suscipiebat  alias, suspiciebat; magnifice attollebat eam, et in ipsius praeconio gloriabatur, clamans magis affectione quam voce: « Salve, crux pretiosa, quae decorem et pulchritudinem de membris Dominicis accepisti! Sa
Abbreviated transcription (Latin):
Tui sensum lericiȩ natura negauit. hiuic si qͥd
pualet. gaudiũ omne exterminat. ingeriti
dolorem. Amator ait tuus semꝑ fui.&. de¬
sideraui amplecti te. Tũs igins uibrans est.
ñ liugua loquens. & si lingua certe ignea est.
Carbones sunt ignis illius. quẽ de excelso
xp̃c miserat in ossib eiꝰ Atq utinã desola¬
toru nobis sunt. consumentes & exurentes
quicqͥd in nobis est carualis affectionis.
Quales entm scintillȩ sunt iste: aut a qnͣto
interiori incendio micant: Plane beate
audaca grantim sinapis est fides tua. qͣ
tam isꝑatum ubi teri cepit. cepit ex se
ꝓferre feruorem. Quid si paulo ampliꝰ
tereret᷑: Quis feruorẽ illum animꝰ quis
uerba illa sustinere posset auditus: Dũ
em̃ minꝰ mnnaret᷑ egeas. ad huc graniun
me misit ad istam ꝓuinciã. in qua non
paruum ꝓpłm acquisiui. Accedat cõmi¬
nationis pistulum. longe iam acriꝰ sapiet.
constanti q loquetur. Gerrendũ eũ putat

Expanded text:
Illi sensum laetitiae natura negavit: huic si quid praevalet, gaudium omne exterminat, ingeritque dolorem. « Amator, » ait, « tuus semper fui, et desideravi amplecti te. » Fratres, ignis vibrans est, non lingua loquens: et si lingua, certe ignea est. Carbones sunt ignis illius, quem de excelso Christus miserat in ossibus ejus. Atque utinam desolatorii nobis sint, consumentes et exurentes quidquid in nobis est carnalis affectionis! Quales enim scintillae sunt istae, aut a quanto interiori incendio micant? 4. Plane, beate Andrea, granum sinapis est fides tua, quae tam insperatum, ubi teri coepit, coepit ex se proferre fervorem. Quid si paulo amplius tereretur? Quis fervorem illum animus, quis verba illa sustinere posset auditus? Dum enim minus minaretur Aegeas, adhuc granum « me misit ad istam provinciam, in qua non parvum ei populum acquisivi. » Accedat comminationis pistillum; longe jam acrius sapiet, constantiusque loquetur. Terrendum eum putat
Abbreviated transcription (Latin):
bulationes multas. oportet nos introrre in
regnũ di : Indignꝰ quippe sollemi letucoa
est: qui statuia uigilie abstinentiã non ob¬
seruat. Plane inquã si renuis afflgere
ammã tuam in uigilia. indignꝰ iure ceuse¬
nis reqiie & exultatione festiua.Est autẽ
umuersum p̃sentis penitentie tempꝰ uigi¬
lia queda sollemnitatis magne. &s eaeis ab
sat barisin que prestolamur. Bet uausabis
uigilia longiorẽ. si ȩcermtatẽ festiuitatis¬

Expanded text:
bulationes oportet nos introire in regnum Dei? Indignus quippe solemni laetitia est, qui statuta in vigiliae abstinentiam non observat. Plane, inquam, si renuis affligere animam tuam in vigilia, indignus jure censeris requie et exsultatione festiva. Est autem universum praesentis poenitentiae tempus, vigilia quaedam solemnitatis magnae, et aeterni sabbatismi quem praestolamur. Nec causaberis vigiliam longiorem, si aeternitatem festi
Abbreviated transcription (Latin):
uł ieiunemꝰ Nam & ipsum cũ biduo peude¬
ret in cruce. etiã ieuinasse quis dubitet.
Inuemam̃ g ut in exiguo cõmumcautes pas¬
nioni eiꝰ & si ñ simul affixi patibulo. simul
affucti ieusnio. ut miserante dõ etiã coro¬
ne participes fimꝰ & in p̃senti ꝙͦ sp̃ualium¬

Expanded text:
vel jejunemus. Nam et ipsum cum biduo penderet in cruce, etiam jejunasse quis dubitet? Inveniamur ergo vel in exiguo communicantes passioni ejus, et si non simul affixi patibulo, simul afflicti jejunio: ut miserante Deo etiam coronae participes simus; et in praesenti quoqu
Abbreviated transcription (Latin):
tis oruata. Merito ꝓinde cracis amatore
uenerant᷑. quicũq sunt serui crucis. s
ab iis ampliorẽ iure deuotionẽ exigit.
qui sꝑecialiꝰ ꝓposuerunt tollere cruce su¬
am. Uobis hoc & de uobis dico fũs mei.
qui ñ surda aure audistis illam euugli¬
cam tubam. qui ñ bauilat crucẽ suam &
sequit᷑ me. ñ potest meus eẽ discipulus.
Parati estote. totam anum diligentiã huic
adhibere sollemnitati. & corde magno ce¬
lebrate eam. quia magnꝰ om̃ino consola¬
doms pariter & exhortationis thesaurꝰ
ud  repositus est i ea: si fuerit qui
fodiat & scrutetyr.

Expanded text:
ito proinde crucis amatorem venerantur quicunque sunt servi crucis: sed ab his ampliorem jure devotionem exigit, qui specialius proposuerunt tollere crucem suam. Vobis hoc et de vobis dico, fratres mei, qui non surda aure audistis illam evangelicam tubam: Qui non bajulat crucem suam, et sequitur me, non potest meus esse discipulus . Parati estote totam animi diligentiam huic adhibere solemnitati, et corde magno celebrare eam; quia magnus omnino consolationis pariter et exhortationis thesaurus vobis repositus est in ea, si fuerit qui fodiat et scrutetur.
Abbreviated transcription (Latin):
suaplici tã ue hementer nouimꝰ exultasse :
A utni erit iȩta festiuitas: ubi & erarx apsa ũ¬
plena gaudio: Si quiose & festiuũ solemus
nominare qͥel letum est: & crux a craciatu
neiq dicit᷑. aut certe cruciatus a cruee:
Quanta ꝓnide exultatione unuerise uu tar
cdebranis tante nouitatis miraculum tam
magni ficũ opꝰ diuinȩ uir tutis: Audueas
homo erat similis nobis. & tã uehementi ai
A scłis gauclio cͥpudiabat. cũ paratum sibi
eimus patibulum conspexisset. Ocrix inãe¬

Expanded text:
supplicii tam vehementer novimus exsultasse? An non erit laeta festivitas, ubi et crux ipsa plena est gaudio? Siquidem et festivum solemus nominare quod laetum est; et crux a cruciatu utique dicitur, aut certe cruciatus a cruce. Quanta proinde exsultatione universae terrae celebrandum tantae novitatis miraculum, tam magnificum opus divinae virtutis? Andreas homo erat similis nobis, passibilis, et tam a saeculis gaudio tripudiabat, cum paratum sibi eminus patibulum conspexisset. «
Abbreviated transcription (Latin):
ut custodiã mandata tua. Hec mode semel
aut in parte. s paratum cor meũ ds para¬
tum cor meũ: paratum ad utrũq. & in nul¬
lo tue pͣscribens dispositiomi. Porte hoc cu¬
pio & sp̃italiter & uehementer. s ne illud¬
quidẽ recuso: sicut fuerit uoluntas in celo
sic fiat. Desiders requiẽ. s ñ recu¬
so laborem. fiat uoluntas tua.

Expanded text:
ut custodiam mandata tua . Nec modo semel, ut custodiam mandata tua . Nec modo semel, aut in parte; sed paratum cor meum, Deus, paratum cor meum ; paratum ad utrumque, et in nullo tuae praescribens dispositioni. Forte hoc cupio, et specialiter et vehementer: sed ne quidem illud recuso; sicut fuerit voluntas in coelo, sic fiat. Desidero requiem, sed non recuso laborem, fiat voluntas tua.
Abbreviated transcription (Latin):
dicentẽ. ubi transfiguratus est corã uobis.
duẽ. bonum est nosꝰ hic eẽ. faciamꝰ hic tria
tab̾nacula. Hon est hoc: si adhuc ppło tuo
sum necessarius. ñ recuso laborẽ. Paratum
securitas. magna in uisione xp̃i desiderau¬
da & tam feruenter ac singłariter desule¬
rauda ꝑfectio repperit᷑. s iđ quidẽ longe
amplius ꝑ omnẽ modum. qͦd qui mori non
metius. immo qui tanto desiderio p̃sentiam
dñi concupiscis. uiuere quoq ñ reimuis. &
expectatione molestissima fatigari. In quo
eim alio ñ obȩdire potuerat. qui in hoc
tanto articulo tam deuote clamabat. fiat
uoluntas tua : Hȩc gͦ pars nr̃a sit fr̃s in
conuuio hodierno. hanc nobis obȩdienti¬
am in mensa pauꝑis. immo iam diuitis hu¬
ius appositam diligenter consideremꝰ. scien¬
tes qm̃ ipsa eit quȩ a nobis exigitur. ipsa
quã oportet nos pͣparare. ut singłi quiq
dicamꝰ. quia paratus sum & ñ sum turbatꝰ

Expanded text:
dicentem, ubi transfiguratus est coram vobis: dicentem, ubi transfiguratus est coram vobis: Domine, bonum est nos hic esse; faciamus hic tria tabernacula . Non est hoc, « Si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem. » Paratum securitas; magna in visione Christi desideranda, et tam ferventer ac singulariter desideranda perfectio reperitur: sed id quidem longe amplius per omnem modum, quod qui mori non metuis, imo qui tanto desiderio praesentiam Domini concupiscis, vivere quoque non renuis, et exspectatione molestissima fatigari. In quo enim alio non obedire potuerat, qui in hoc tanto articulo tam devote clamabat: « Fiat voluntas tua? » Haec ergo pars nostra sit, fratres, in convivio hodierno, hanc nobis obedientiam in mensa pauperis, imo jam divitis hujus appositam diligenter consideremus, scientes quoniam ipsa est quae a nobis exigitur, ipsa quam oportet nos praepara re, ut singuli quique dicamus: Quia paratus sum, et non sum turbatus,
Abbreviated transcription (Latin):
recuso laborem. fiat uoluntas tua : Optu¬
listi plaue ysaae unicũ illum quẽ diligis
qͦd in te est uigulasti. immolasti singłare
gaudiũ tuum. pia deuotione paratus re¬
dire iterũ in ꝑicula. inuouare certainina.
denuo subire laborẽ. sustinere tribula¬
tionẽ ꝓlongare temptationẽ. deinde dif¬
ferri adhue ab illa tanta felicitate. & dui
desiderata societate spuum beatoꝵ. atq
in huiꝰ mortalitatis erumnas ab ipso in¬
troitu glȩ reuocari. postremo qͦd maximũ
est a xp̃o tuo ꝑegrinari duitiuis. si mͦ ipse
uoluisset. Nec sane dubium quim ampli¬
orem grãm mereatur. qui paratũ se exhibe.
etiam ante mandatũ. qm̃ qui obędire sata¬
git post maudatum. Magna quidẽ obȩdi
pace ur̃a. nescio an inueniatur in uobis qͥs¬
qm̃ paratus in tale aliqnͣdo mnisteriũ int¬
ti. in quo uecesse habeat ñ uidere faciem
patͥs. Magnum est petre. qͦd dñm secutu¬
rus omĩa reliquisti: s audiui te in monte

Expanded text:
recuso laborem, fiat voluntas tua! Obturecuso laborem, fiat voluntas tua! Obtulisti plane Isaac; unicum illum quem diligis, quod in te est, jugulasti; immolasti singulare gaudium tuum pia devotione, paratus redire iterum in pericula, innovare certamina, denuo subire laborem, sustinere tribulationem, prolongare tentationem, deinde differri adhuc ab illa tanta felicitate, et diu desiderata societate spirituum beatorum, atque in hujus mortalitatis aerumnas ab ipso introitu gloriae revocari; postremo, quod maximum est, a Christo tuo peregrinari diutius, si modo ipse voluisset. Nec sane dubium quin ampliorem gratiam mereatur, qui paratum se exhibeat etiam ante mandatum quam qui obedire satagit post mandatum. Magna quidem obedienpace vestra, nescio an inveniatur in vobis quisquam paratus in tale aliquando ministerium mitti, in quo necesse habeat non videre faciem Patris. Magnum est, Petre, quod Dominum secuturus, omnia reliquisti; sed audivi te in monte
Abbreviated transcription (Latin):
Comedite iam amici. bibite & mebriamini
sp̃s ur̃i. Hisi forte beatos p̃dicat sermo di¬
uinus. qui mortuos suscitant. cecos illu¬
minant. morbidos sauant. leꝓsos mun¬
dant. paraliticos curant. demonib imꝑail
futura p̃uuntiant. miraculis chorus cant:
& ñ magis pauꝑes spũ. mites. lugentes. esu¬
rientes & sitientes iusticiã. misericordes.
munidicordes. pacificos. ꝑsecutionẽ. ꝓpter
iusticiã sustinentes. Ignoscite michi fr̃s
ex emplum obȩdientiȩ: paulominꝰ p̃teruii.
qͦd quidẽ uł solum uixta ꝓpositũ ordiuẽ
in orartino quoq uobis comienit exhibe¬
ri. Sane moram facimꝰ. s ut arbitror bo¬
num est nos hic ẽẽ. tardius em̃ hodie ue¬
nimꝰ ad orartinum. Dñe inquit si adhue
ppło tuo sum necessariꝰ. ñ recuso laborem.
fiat uoluntas tua. Ouere scĩssimã aniiã.
o mestimabilem caritatẽ. o obedientia m
singłarem. Bonum certamen certasti. cur¬
sum consummasti: fidẽ seruasti. de reli

Expanded text:
Comedite jam, amici, et bibite; et inebramini, Comedite jam, amici, et bibite; et inebramini, ta spiritus vestri. Nisi forte beatos praedicat sermo divinus, qui mortuos 1055 suscitant, caecos illuminant, morbidos sanant, leprosos mundant, paralyticos curant, daemonibus imperant, futura praenuntiant, miraculis coruscant; et non magis pauperes spiritu, mites, lugentes, esurientes et sitientes justitiam, misericordes, mundicordes, pacificos, persecutionem propter justitiam sustinentes. 17. Ignoscite mihi, fratres: exemplum obedientiae paulo minus praeterivi, quod quidem vel solum juxta propositum ordinem in Martino quoque nobis convenit exhiberi. Sane moram facimus, sed, ut arbitror, bonum nos hic esse: tardius enim hodie venimus ad Martinum. « Domine, inquit, si adhuc populo tuo sum necessarius, non recuso laborem, fiat voluntas tua. » O vere sanctissimam animam! o inaestimabilem charitatem! o obedientiam singularem! Bonum certamen certasti, cursum consummasti, fidem servasti; de reliq
Abbreviated transcription (Latin):
mͦ apud uilianũ augustum cuutate uan-¬
gionum iutrepitus. immo & illato terrore
constantior custodie mancipatus est: ut
mnermis postero die barbaris opponeret᷑
quomͦ circa alpes sub securi quã inuerti¬
cem eiꝰ latro uibrabat securissimꝰ fuit:
quomͦ illum mediolam auxentiꝰ arrianus
grauiter unsectatus. multisq appetitum
inuriis. tandẽ de ciuitate exturbauit. qͦ¬
dotum acerrime pugnaus. supplicus affectꝰ
publice uirgis eesus. inde quoq exire com¬
pulsus est. quomͦ in cuiꝰdam fam euersione
cũ gentilis eum stricdo gladio peteret. nudã
ceruicẽ p̃buit ꝑcussuro. donec ille extolleus
ad istum dexteram cecidit resupinꝰ. quomo¬
do alter eum cultro ferire uoluit. s ferrum
de manib eiꝰ elapsum repente disparuit.
Pro quib om̃ib dubium ñ est multipliciter
coronari eum. qui quidẽ & si ñ semel effec¬
tu consummate passionis. s tociens fuit
martyr affectu deuotissimȩ uoluntatis.

Expanded text:
omodo apud Julianum Augustum in civitate Wanomodo apud Julianum Augustum in civitate Wangionum intrepidus, imo et illato terrore constatior, custodiae mancipatus est, ut inermis postero die barbaris opponeretur; quomodo circa Alpes sub securi, quam in verticem ejus latro vibrabat, securissimus fuit; quomodo illum Mediolani Auxentius Arianus graviter insectatus, multisque appetitum injuriis, tandem de civitate exturbavit; qudiam acerrime pugnans, suppliciis fuit affectus, publice virgis caesus, inde quoque exire compulsus est; quomodo item in cujusdam fani eversione, cum gentilis eum stricto gladio peteret, nudam cervicem praebuit percussuro, donec ille extollens ad ictum dexteram, cecidit resupinus; quomodo alter eum cultro ferire voluit, sed ferrum de manibus ejus elapsum, repente disparuit. Pro quibus omnibus dubium non est multipliciter coronari eum, qui quidem etsi non semel effectu consummatae passionis, sed toties martyr fuit affectu devotissimae voluntatis.
Abbreviated transcription (Latin):
ti crimmnis de medio tolleret᷑. Nam miscdẽm
eum in pauꝑe se exꝑtum saluator ipse apuid
angłos głabatur: datam sibi mnedietatẽ uestis
ostentans. Utinam autẽ nobis etiã miseris
apud summũ uidicẽ. in cuiꝰ admirabile tab̾¬
naculum introuut. miscłiam illam exhibere
diguet᷑. qua & illos olim morti destiuatos &
tormentis uarus deputatos eripuit. ꝓ quib
ante terrem uidicis ianiuam nocte media scri¬
bitur iacuisse. Quomͦ eiñ ñ audiet eum nuuc
qui tunc fecit audiri: Porro mundiciam
cordis illud uł maxime iudicat. qͦd ñ est con¬
fusus rimico loquens in porta. nichil in me
funeste repperies. abrahe me sinus recipiet.
Nam in oꝑe pacificoꝵ feliciter plane consum¬
mans labores suos. licet dierũ suoꝵ finem
ñ ignoraret. clericos adut dissidentes. ii¬
ter quos reformata pace. in pace ipse qui¬
euit. Ceterũ ꝑsecutiones quas sustinuit
ꝓpter iusticiam. longum est numerare. qͦ¬

Expanded text:
ti criminis de medio tolleretur. Nam misericordem ti criminis de medio tolleretur. Nam misericordem eum in paupere se expertem Salvator ipse apud angelos gloriabatur, datam sibi medietatem vestis ostentans. Utinam nobis etiam miseris apud summum judicem, in cujus admirabile tabernaculum introivit, misericordiam illam exhibere dignetur; qua et illos olim morti destinatos, et tormentis variis deputatos eripuit pro quibus ante terreni judicis januam nocte media scribitur jacuisse. Quomodo enim non audiet eum nunc, qui tunc quoque fecit audiri? Porro munditiam cordis ejus illud vel maxime indicat, quod non est confusus inimico loquens in porta: « Nihil in me, funeste, reperies; Abrahae me sinus recipiet. » Nam in opere pacificorum feliciter plane consummans labores suos, licet dierum suorum finem non ignoraret, clericos tamen adiit dissidentes, inter quos reformata pace, in pace ipse quievit. 16. Caeterum-persecutiones, quas sustinuit propter justitiam, longum est numerare, qu
Abbreviated transcription (Latin):
delirũ queris ꝓspice eminꝰ. ecce celũ
solito sicut amens respicit. Crebro si quidẽ.
homo dĩ ut pote terrã despiciens. cęlũ suspici¬
ebat. N empe sciebat ad hoc sese ut supra
memiinmꝰ. rectam & in ipso corꝑe accepisse
staturã. sciebat illic et̃ thesaurũ suũ. sciebat
desiderabat assecuturũ. Unde & hocipsũ
qͣd delirus uocabat᷑ in terra. merito non
actendit. cuiꝰ minirũ comiersatio eẽt in
celis cuiꝰ oculi in capite suo Saue illuc etiã
lacrimȩ eiꝰ a maxilla ascendere consueue¬
rant. quib sic habuudabat. ut soleret ꝓ
iloꝵ quoq qui obtrectatores sui uidebant᷑
flere peccatis. Sane qñtum iusticiã esurie¬
rit. dum in cęteris ciꝰ actib tum specialiter
in ydolał̾t ꝑsecutione ꝓbatum est. in tem¬
ploꝵ destructione. in statuarũ deiectione.
in succisione lucoꝵ. Ubi se quoq aliquando
ñ est ueritus dare discrimini. ut occasio tau¬

Expanded text:
delirum quaeris, prospice eminus; ecce coelum delirum quaeris, prospice eminus; ecce coelum solito sicut amens respicit. Crebro siquidem homo Dei, utpote terram despiciens, coelum suspiciebat. Nempe sciebat ad hoc sese ut supra meminimus rectam et in ipso corpore accepisse staturam. Sciebat illic esse thesaurum suum, sciebat desiderabat assecuturum. Unde et hoc ipsum, quod delirus vocabatur in terra merito non attendit, cujus nimirum conversatio esset in coelis, cujus oculi in capite suo. Sane illuc etiam lacrymae ejus a maxilla ascendere consueverant, quibus sic abundabat, ut soleret pro illorum quoque, qui obtrectatores sui videbantur, flere peccatis. 15. Sane quantum justitiam esurierit, tum in caeteris ejus actibus, tum specialiter in idololatriae persecutione probatum est, in templorum destructione, in statuarum dejectione, in succisione lucorum. Ubi se quoque aliquando non est veritus dare discrimini, ut occasio tan
Abbreviated transcription (Latin):
deret᷑. sciens minirũ qͦd humiliorẽ ordinati¬
onẽ minime repudiaret. Pauꝑ fuit. ueste
sordidus. erine incultus. facie despicabilis. qͦ
quidẽ licet in electione eiꝰ a quib̾dã maliuo¬
lis obiecta fussent. & in ipso tam̃ ep̃atu sicut
meruit. nominari. Audi uero mansuetudinẽ.
eiꝰ. suo illo sulpitio sic scribente. Tantã aduer¬
sus om̃s inuurias pacientiã assumꝑserat: ut
cũ eẽt sumniꝰ sacerdos impine etiã ab uufinus
clericis lederet᷑. nec ꝓpter id eos aut loco um¬
qm̃ amouerit. aut a sua qnͣtum in ipso fuit
caritate reppulerit. Quod quidẽ in suictio ma¬
uifeste. ꝓbatum. om̃s uos arbitror memiuisse
E um nempe ex om̃ib sibi successorẽ elegit.¬
& de tanta post futura aduersitate p̾monuit.
postremo in fide & lenitate ipsius sc̃m fecit
illum. ad cuiꝰ os aures suȩ fuerant. cũ respon¬
deret honinii. qui de eo sciscitabat᷑. Si illum

Expanded text:
deretur, sciens nimirum quod humiliorem ordinatideretur, sciens nimirum quod humiliorem ordinationem minime repudiaret. Pauper fuit, veste sordidus, crine incultus, facie despicabilis: quae quidem licet in electione ejus a quibusdam malevolis objecta fuissent, 1054 in ipso tamen episcopatu, sicut per et modicus meruit nominari. Audi vero mansuetudinem ejus, suo illo Sulpitio sic scribente: « Tantam adversus omnes injurias patientiam assumpserat ut cum esset summus sacerdos, impune etiam ab infimis clericis laederetur: nec propter in eos aut loco unquam amoverit, aut a sua, quantum in ipso fuit, charitate repulerit : » quod quidem in Briccio manifeste probatum, omnes vos arbitror meminisse. Eum nempe ex omnibus sibi successorem elegit, et de tanta post futura adversitate praemonuit: postremo in fide et levitate ipsius sanctum fecit illum, ad cujus os aures suae fuerant, cum responderet homini, qui de eo sciscitabatur: Si illum