comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nerunt filii usq ad partum. &.
uires non habet parturiens. Hȩc
iuxta luteram peccatis facienti¬
bus uidemus: quia cum hostes
irruunt defensores nr̃i prepa¬
rantur ł s nullatenus ad pre¬
parata conualescunt. Scriptũ
namq ẽ. Lequiescet suꝑ eum
sp̃s consilii et fortitudinis quȩ
utraq sibi necessario iuncta sunł:
quia neq uirtus sine consilio ẽẽ
dum ad prelium ꝑ fortitudinẽ
non ꝓcedunt: Afflctus ergo atq tur¬
batus ezechias rex loquitur dicenco
Dies tribulationis & blasphemiȩ dies
istȩ. Uenerunt filii usq ad partum:
et uires non habet parturiens. Bilii
quippe usq ad partum ueniuint.
quando apta consilia usq ad deside¬
rium efficiendi oꝑis ꝓcedunt. S uir¬
tutem non habet parturiens: quia
dum infirmus quisq consilia cõnci¬
pit: hȩc ad utilitatem aliquam ꝑ par¬
tum oꝑis non ꝓducit

Expanded text:
nerunt filii usque ad partum, et virenon habet parturiens. Haec juxta litteram peccatis facientibus videmus, quia cum hostes irruunt, defensores nostri praeparantur, sed nullatenus ad praeparata convalescunt. Scriptum namque est, Requiescet super eum spiritus consilii et fortitudinis. Quae utraque necessario sibi juncta quia neque virtus sine consilio esse dum ad praelium per fortitudinem non procedunt? Afflictus ergo, atque turbatus Ezechias rex loquitur dicens: Dies tribulationis, et blasphemiae dies iste. Venerunt filii usque ad partum, et vires non habet parturiens. Filii quippe usque ad partum veniunt, quando apta consilia usque ad desiderium efficiendi operis procedunt. Sed virtutem non habet parturiens, quia dum infirmus quisque consilia concipit, haec ad utilitatem aliquam per partum operis non perducit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ẽ. ut qui se illicita meminit
commisisse: a quibusdam etiã
licitis studeat astinere: quatinꝰ
ꝑ hoc conditori suo satis faciat
ut qui commisit ꝓhibita sibimae.¬
ipsi ab seidere debeat etiam con¬
cessa: et se reprehendat inmini
mis. qui se meminit in maxi¬
mis deliquisse. Nunia sunt quȩ
loquor: si hȩc ex sacri eloquii te¬
stimonio non affirmo. Dex certe
ueteris testamenti alienam uxo¬
uia. q̃r rem concupisci prohibet: a rege

Expanded text:
pere est, ut qui se illicita meminit commisisse, a quibusdam etiam licitis studeat abstinere; quatenus per hoc Conditori suo satisfaciat: ut qui commisit prohibita, sibimetipsi abscindere debeat etiam comissa, et se reprehendat in mimis qui se meminit in maximis deliquisse. Nimia sunt quae loquor, si haec ex sacri eloquii testimoniis non affirmo. Lex certe Veteris Testamenti alienam uxorem concupisci prohibet , a rege
Abbreviated transcription (Latin):
diligentib ueritas clicit. Quid
aut̃ uides festucam in ocło fr̃ĩs tui:
et trabem in ocło tuo ñ consideras :
ꝑturbatio quippe impacientiȩ festuca ẽ:
malitia uͦ in corde. trabes in ocło. Illã
namq aura temptationis agitat. hãc
aut̃ consũmata nequitia pęne immobi¬
liter portat. Recte gͦ illic subiungit᷑.
Hypochrita. eice pͥmum trabẽ de ocło
tuo: et tunc uidebis eicere festucam
de ocło frĩs tui. Ac si dicatur menti
iniquȩ interrus dolenti: et scãm se ex¬
terius ꝑ pacientiam demonstranti. Priꝰ
a te molem maliciȩ excute: et iuinc
alios de impacientiȩ leuitate rep̃hen¬
de. Ne dũ ñ studes simulationẽ uin¬
cere: peuis tͥ sit aliena pͣua tolerare.

Expanded text:
ritas dicit: Quid aunem vides festucam in oculo fratris tui, et trabem in oculo tuo non consideras ? Perturbatio quippe impatientiae festuca est, malitia vero in corde trabes in oculo. Illam namque aura tentationis agitat, hanc autem consummata nequitia pene immobiliter portat. Recte vero illic subjungitur: Hypocrita, ejice primum trabem de oculo tuo, et tunc videbis ejicere festucam de oculo fratris tui . Ac si dicatur menti iniquae interius dolenti, et sanctam se exterius per patientiam demonstranti: Prius a te molem malitiae excute: et tunc alios de impatientiae levitate reprehende; ne dum non studes simulationem vincere, pejus tibi sit aliena prava tolerare.
Abbreviated transcription (Latin):
ecursus aquarũ sunt. cotidiani
transit̾ deficientiũ popłoꝵ. Et de
semet ipsa ueritas dicit. Si in ligno uridi
hec faciunt: in arido quid fiet: Lignũ gͦ
secus decursus aquarũ ẽ: quia fructũ et
protectionẽ sui nobis umbracłi ꝓferens ap¬
paruit creator in carne. ut humanũ genꝰ
ꝑ resurrectionẽ tegeret. qͦd ꝑ defectũ cotidie¬
ibat in mortem

Expanded text:
e aquarum sunt quotidiani transitus deficientium populorum. Et de semetipsa Veritas dicit: Si in ligno viridi haec faciunt, in arido quid fiet ? Lignum ergo secus decursus aquarum est, quia fructum et protectionem sui nobis umbraculi proferens, apparuit creator in carne, ut humanum genus per resurrectionem figeret, quod per defectum quotidibat in mortem
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa nos aduersarius. aliquando autem
conterit deus. Ex contricione autẽ aduer¬
sarii. a uirtute deficimus: ꝑ contricionẽ
uͦ dm̃i fracti uitiis. ad iuitutẽ roboram᷑.
Hanc contricionẽ ꝓpħa conspexerat
cum dicebat. Reges eos in uirga ferrea.
et tanqͣm uas figuli conteres eos. In uir¬
ga nos deus regit et conterit. qͥa dispen
sationi sue forti rectitudine cũ nos inte¬
rius reficit. exterius affligit. Nam qͦ
iurtutẽ camis humiliat: intentionẽ¬
spiritus exaltat. Unde et hȩc eadem contricio
figuli uasi cõparatur: sicut et ꝑ paulũ dicitur.
Habemus tesaurum istũ in uasis fictilib. Qui si.¬
mul contritionẽ et regimen exprimens ait. Licet
is qui foris. ẽ. nr̃ homo corripitur: tñ is qui mt̾ est
renouatur de die indiem. In expositione libro¬

Expanded text:
 nos adversarius, aliquando autem conterit Deus. Ex contritione autem adversarii, a virtute decidimus; per contritionem vero Domini fracti a vitiis in virtute roboramur. Hanc contritionem Propheta prospexerat, cum dicebat: Reges eos in virga ferrea, et tanquam vas figuli conteres eos . In virga nos fesationis suae forti rectitudine cum nos interius reficit, exterius affligit. Nam quo virtutem carnis humiliat, intentionespiritus exaltat. Unde et haec eadem contritio figuli vasi comparatur, sicut et per Paulum dicitur: Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Qui simul contritionem et regimen exprimens, ait: Licet is qui foris est noster homo corrumpitur, tamen is qui intus est renovatur de die in diem .
Abbreviated transcription (Latin):
men delinquentes sic ꝑsecutus ẽ.
quos amauit: ut eos etiam dño par¬
cente ꝓsterneret. Utrobiq legatus
fortis: utrobiq mediator ammira¬
bilis. Causam populi apud deum p̃¬
cibus: causam dei apud populum
gladiis alligauit. Intus amans. di¬
uinȩ irȩ supplicando obstitit: foris
seuiens. culpas feriendo consumpsit.
Succurrit citius omnibus. osten¬
sa morte paucorum. Et iccirco om.¬
nipotens deus fidelem famulum
suum citius exaudiuit agentem
pro populo: quia uidit quid super
populum eẽt acturus ipse pro deo.
In regimine ergo populi utrumq
moyses miscuit: ut nec disciplina
de ẽẽt misericordie: nec misericor¬
dia disciplinȩ¬

Expanded text:
men delinquentes sic persecutus est, men delinquentes sic persecutus est, quos amavit, ut eos etiam Domino parcente prosterneret. Utrobique legatus fortis, utrobique mediator admirabilis, causam populi apud Deum precibus, causam Dei apud populum gladiis allegavit. Intus amans, divinae irae supplicando obstitit; foris saeviens, culpam feriendo consumpsit. Succurrit citius omnibus, ostensa morte paucorum. Et idcirco omnipotens Deus fidelem famulum suum citius exaudivit agentem pro populo, quia vidit quid super populum acturus esset ipse pro Deo. In regimine ergo populi utrumque Moyses miscuit, ut nec disciplina deesset misericordiae, nec misericordia disciplin
Abbreviated transcription (Latin):
noxam: aut si non facis. dele me
de libro tuo quem scripsisti.
Pensemus ergo quibus uiscerib
eundem populum amauit: ꝓ
cuius uita de libro uitȩ se dele
ri petiit. Ed tamen iste qui tas¬
do eius populi amore constrin¬
gitur: contra eius culpas pen¬
semus quanto zelo rectitudi¬
nis accendatur. Mox enim in
dem populum ueniens ait. Po¬
nat uir gladium suꝑ femur su¬
um. Ite et redite de porta usq ad
portam. ꝑ medium castrorum: et
occidat unusquisq frẽm et ami¬
cum suum. & proximum. Cecide¬
runtq indie illo quasi uiginti
tria milia hominum. Ecce qui ui¬
tam omnium etiam cum suas
morte petiit. paucorum uitam
gladio extinxit: intus arsit igni¬
bus amoris: foris accensus ẽ. zelo
seueritatis. Tanta fuit pietas ut se
pro illis coram domino morti offer¬
re non dubitaretͥ tanta seueritas
ut eos quos diuinitus feriri timu¬
erat: ipse uidicii gladio feriret.
SSic amauit eos quibus prefuit.
ut pro eis nec sibi parceret: et ta¬

Expanded text:
noxam; aut si non facis, dele me noxam; aut si non facis, dele me de libro tuo quem scripsisti . Pensemus ergo quibus visceribus eumdem populum amavit, pro cujus vita de libro vitae deleri se petiit. Sed tamen iste, qui tanto ejus populi amore constringitur, contra ejus culpas pensemus quanto zelo rectitudinis accendatur. Mox enim ut dem populum veniens, ait: Ponat vir gladium suum super femur suum. Ite et redite de porta usque ad portam per medium castrorum, et occidat unusquisque fratrem, et amicum, et proximum suum. Cecideruntque in die illo quasi viginti tria millia hominum . Ecce qui vitam omnium etiam cum sua morte petiit, paucorum vitam gladio exstinxit. Intus arsit igne amoris, foris accensus est zelo severitatis. Tanta fuit pietas, ut se pro illis coram Domino morti offerre non dubitaret; tanta severitas, ut eos quos divinitus feriri timuerat, ipse judicii gladio feriret. Sic amavit eos quibus praefuit, ut pro eis nec sibi parceret; et ta
Abbreviated transcription (Latin):
erga subditos discretione¬
pietatis. ac seueritatis modera
etiam iuxta hẏstoriam potest:
si ꝑpendas quomodo bonis rec¬
toribus mixta sit. et regendi aue¬
toritas. et benignitas consolan¬
di. Disciplina enim uel miseri¬
cordia multum destituitur: si
una sine altera teneatur. Sed cir¬
ca subditos suos inesse rectoribus
debet. et iuste consolans miseri¬
cordiaꝰ et pie seuiens disciplina.
Intueri namq libet. in moysi pe¬
ctore misericordiam cum seueri¬
tate sociatam. Sideamus aman¬
tem pie: et districte seuientem.
Certe cum israheliticus populus
ante dei oculos pene inueniabilẽ
contraxisse offensam. ita ut eius
rector audiret. descende peccauit
populus tuus: ac si ei diuina u¬
uox diceret: qui in tali peccato
lapsus ẽ. iam meus non ẽ: atq
subungeret dimitte me ut iras¬
catur furor meus contra eos et
deleam eosł faciamq te in gentẽ
magnam: ille semel et iterum
pro populo cui preerat obicem
se ad impetum dei irascentis op¬
ponens ait. Aut dimute eis haic

Expanded text:
erga subditos discretionis ac severitatis moderametiam juxta historiam potest, si perpendat quomodo bonis rectoribus mixta sit et regendi auctoritas, et benignitas consolandi. Disciplina enim vel misericordia multum destituitur, si una sine altera teneatur. Sed circa subditos suos inesse rectoridebet, et justa consulens misericordia, et pia saeviens disciplina. Intueri namqctore misericordiam cum severitate sociatam. Videamus amantem pie, et districte saevientem. Certe cum Israeliticus populus ante Dei oculos pene inveniabilem contraxisset offensam, ita ut ejus rector audiret: Descende, peccavit populus tuus ; ac si ei divina mox diceret: Qui in tali peccato lapsus est, jam meus non est, atque subjungeret: Dimitte me, ut irascatur furor meus contra eos, et deleam eos, faciamque te in gentem magnam; ille semel et iterum pro populo cui praeerat 642 obicem se ad impetum Dei irascentis opponens, ait: Aut dimitte eis hanc
Abbreviated transcription (Latin):
um de mo
uerum sacrificium ueniret
in ipsa litcerȩ explanatione te¬
nuerunt: in quo nos sacrificio
si morale aliquid querimu.
inuenimus. Nos enim ipsi in
omnipotentis dei sacrificio eẽ
turtur debemus: ita ut caput
nr̃m retorqueatur ad pennu.¬
las: id ẽ. sensus ad uirtutes.
Non enim in merito ꝑ caput
mentem intelligimus: quia si¬
cut caput corpus: ita mens ac-¬
tiones regit. S caput collo in-¬
hereat et non funditus abscida¬
tur quia uidelicet mens nr̃a¬
a carnis delectatione abseiden¬
da ẽ: s a carnis cura necessari¬
a incidenda non ẽ. Hinc enim
scriptum ẽ. Carnis curam ne
fȩceritis in desideriis. Quȩ er¬
go indesideriis fienda non ẽ:
procularibio in necessitate fi¬
enda ẽ. Caput ergo turturie.
ex parte abscisum sit. et ex
parte collo inhereatł ut sicut
dictum ẽ. & a uoluptate car¬
nis mens nr̃a incisa sit: et
tamen a necessitate non sit
abscisa¬

Expanded text:
um de modverum sacrificium veniret, in ipsa litterae expletione tenuerunt, in quo nos sacrificio, si morale aliquid quaeramus, invenimus. Nos enim ipsi in omnipotentis Dei sacrificio esse turtur debemus, ita ut caput nostrum retorqueatur ad pennulas, id est sensus ad virtutes. Non enim immerito per caput mentem intelligimus, quia sicut caput corpus, ita mens actiones regit. Sed caput collo inhaereat, et non funditus abscindatur, quia videlicet mens nostra carnis delectatione incidenda est; sed a carnis cura necessaria incidenda non est. Hinc enim scriptum est: Carnis curam ne feceritis in desideriis . Quae ergo in desideriis fieri prohibetur, procul dubio in necessitate conceditur. Caput ergo turturis ex parte abscissum sit, et ex parte collo inhaereat; ut, sicut dictum est, et a voluntate carnis mens nostra incisa sit, et tamen a necessitate non sit abscis
Abbreviated transcription (Latin):
rem dei. Quem scilicet si ꝑfecte arripit.
mundũ etiam plene derelinquit. et
eo funditus tem poralib moritur. quo
ad suꝑnam uitam altius afflatu ȩter¬
nitatis animatur. An non robore suo
dinis infirmata. ipso quo absorbetur.
desiderio liquatur. et inde se apud
semet ipsam fessam inuenit. unde se
ẽẽ conspicit fortitudinẽ quã conscen¬
dit. Hinc propħa cum uisionẽ dĩ
conspexisse se diceret: adiungit. ẜ¬
langui et egrotaui ꝑ dies plurimos:
quia cũ ad uirtutẽ mens stringitur
a fortitudine propra caro lassatur. Hinc
iacob qui angłmn tenuit. uno mox po¬
de claudicauit: quia qͥ uero amore sub¬
lumia respicit. iam in hunc mundum
duplicib incedere desideriis nescit. Nno
enim pede innititur: qui solo dĩ amo¬
re roboratur. Et necesse ẽ. ut alius mar-¬
ceat. qr mentis uirtute crescente. opor¬
tet ꝓculdubio ut carnis fortitudo tor¬
pescat. Ii¬

Expanded text:
rem rem mundum etiam plene derelinquit, et eo funditus temporalibus moritur, quo ad supernam vitam altius afflatu aeternitatis animatur. Annon robore suo dinis infirmata ipso, quo absorbetur, desiderio liquatur; et inde se apud semetipsam fessam invenit, unde ultra se conspicit fortitudinem, quam conscendit. Hinc propheta, cum visionem Dei conspexisse se diceret, adjungit: Elangui et aegrotavi per dies plurimos : quia cum ad virtutem mens adstringitur, a fortitudine propria caro lassatur. Hinc Jacob, qui angelum tenuit, uno mox pede claudicavit, quia qui vero amore sublimia respicit, jam in hunc mundum duplicibus incedere desideriis nescit. Uno enim pede innititur, qui solo Dei amore roboratur, et necesse est ut alius marcescat, quia mentis virtute crescente, oportet procul dubio ut carnis fortitudo torpescat.
Abbreviated transcription (Latin):
in salutari tuo anima mea. arco.¬
Dm̃is qui in hoc mundo fortes sunt:
robore quasi fortes sunt. ñ robore de¬
fessi. Qui uero in auetoris sui amore
roborantur: quo magis in concupi¬
ta dei fortudine conualescunt: eo a
propria uirtute deficiunt: et quo ro.¬
bustius ȩt̃na appetunt. eo a tempora¬
lib salubri defectione lassantur. Hinc
gͦ palmista amoris sui robore fessus.
dicebat. Defecit in salutari tuo anima
mea. In salutari enim dei proficiendo
defecerat: quia eternitatis lucem conspi-¬
ciens a carnis iam fidatia fractus anhe¬
labat. Hinc rursum dicit. Concupiuit
et defecit anima mea in atria dñi. Qui
nimirum cum diceret concupiuit. rec¬
te subdidit. et defecit. quia ualde mi¬
nor ẽ. est diuinitatis concupiscentia.
quã non mox etiam proprius sequit᷑
defectus. Qui eni ad adp̃hendenda et̃¬
nitatis atria accenditur. dignũ profec¬
to ẽ. ut ab hoc temporalitatis amore
lassetur. ut tanto frigescat ab studio
scłi. quanto surgit ardentius in amo¬

Expanded text:
in salutari tuo anima mea. --Omnes, qui in hoc mundo fortes sunt robore, quasi fortes sunt, non robore defessi. Qui vero in auctoris sui amore roborantur, quo magis in concupita Dei fortitudine convalescunt, eo a propria virtute deficiunt, et quo robustius aeterna appetunt, eo a temporalibus salubri defectione lassantur. Hinc ergo Psalmista amoris sui robore fessus dicebat: Defecit in salutari tuo anima mea. In salutari enim Dei proficiendo defecerat: quia aeternitatis lucem conspiciens, a carnis jam fiducia fractus anhelabat. Hinc rursum dicit: Concupivit et defecit anima mea in atria Domini . Qui nimirum, cum diceret: Concupivit, recte subdidit: Et defecit: quia valde minor est divinitatis concupiscentia quam non mox etiam proprius sequitur defectus. Qui enim ad appetenda aeternitatis atria accenditur, dignum profecto est ab hoc temporalitatis amore lassetur, ut tanto frigescat a studio saeculi, quanto surgit ardentius in amo
Abbreviated transcription (Latin):
lero. qͥ acłhuc in conũsatione boni oꝑis rudes
st̃: ita ego qͦ ab ułł tolerat᷑ sũ. qͥ me intimore
dñi p̃cesserunt. Portauerunt ut portatꝰ porta¬
re discere. S ipsi qͦ: a maiorib portati st̃. La¬
pides uͦ qͥ in sũmitate atq extremitate fa¬
brice ponũt᷑. ip̃i qͥdẽ portant᷑ ab aliis. s ali¬
os nequaꝗͣ portant: qr et hi qͥ infine excle
ide. in extremitate mundi nascituri st̃. to¬
lerant᷑ quidẽ a maiorib. ut eoꝵ mores ad̃ bo¬
na merita cõponãtur. S cũ eos ñ secunt᷑ qͥ
ꝑillos ꝓficiant. nullos suꝑ se fideł fabrice
ia lapides portant. Nũc itaq alii portant᷑
a nob: nos uͦ portati sumꝰ ab aliis. Dnñe aut̃
ponciꝰ fabrice funcdam̃tũ portat: qi mores si¬
mul omniũ solꝰ redẽptor nr̃ tolerat. De qͦpau¬
tat fundam̃ tũ lapides. et a lapidib ñ por¬
tat᷑: qͥa ret̾eptor nr̃ omĩa nr̃a tolerat. s in

Expanded text:
lero, qui adhuc in conversatione boni operis rudes lero, qui adhuc in conversatione boni operis rudes sunt: ita ego quoque ab illis toleratus sum, qui me in timore Domini praecesserunt et portaverunt, ut portatus portare discerem. Sed ipsi quoque a majoribus portati sunt. Lapides vero qui in summitate atque extremitate fabricae ponuntur, ipsi quidem portantur ab aliis, sed alios ne quaquam portant: quia et hi qui in fine Ecclesiae, id est in extremitate mundi nascituri sunt, tolerantur quidem a majoribus, ut eorum mores ad bona merita componantur; sed cum eos non sequuntur qui per illos proficiant, nullos super se fidelis fabricae jam lapides portant. Nunc itaque alii portantur a nobis, nos vero portati sumus ab aliis: omne autem pondus fabricae fundamentum portat, quia mores simul omnium solus Redemptor noster tolerat, de qtat fundamentum lapides, et a lapidibus non portatur, quia Redemptor noster omnia nostra tolerat, sed in
Abbreviated transcription (Latin):
edificat᷑ scilicet sc̃a eccła. quȩ regnat᷑a in
celo. adhuc laborat in t̾ra. Quiꝰ ciuib pe.¬
trus dic̃. Et uos tãꝙͣ lapides uiui: suꝑ¬
edificamini. Et paulꝰ ait. Dĩ agriculta
dĩ edificatio estis. Quȩ uidelicet ciuitas
ht hic in scoꝵ morib magnũ. iã edificiũ
suũ. In edlificio qͥppe lapis lapidẽ portar
ꝙ lapis suꝑ lapidẽ ponit᷑. Et qͥ portat al.¬
alt̾o. Nã uicissim se ꝓximm tolerant. ut
ꝑ eos edificiũ caritatis surgat. mc em̃ par¬
lus admonet dicens. Inuicẽ onera ur̃a por¬
tate. et sic ad implebitis legẽ xͥ. Quiꝰ legis¬
uirtutẽ denũtiãns ait. Plenitudo legs
caritas. Si enĩ ego uos portare negligo in
morib ur̃s. et uos me tolerare contemns
in morib meis. caritatis int̃ nos edificrm
uncde surgit. qͦs uicaria dilectio ꝑ pacientiã
ñ coniungit: In edificio aut̃ ut p̃diximꝰ la.¬
pis qͥ portat poitat᷑: qͥa sic̃ ego iã eoꝵ mores to¬

Expanded text:
, scilicet sancta Ecclesia, quae regnatura in coelo adhuc laborat in terra. Cujus civibus Petrus dicit: Et vos tanquam lapides vivi superaedificamini . Et Paulus ait: Dei agricultura, Dei aedificatio estis . Quae videlicet civitas habet hic in sanctorum moribus magnum jam aedificium suum. In aedificio quippe lapis lapidem portat, quia lapis super lapidem ponitur; et qui portat alaltero. Nam vicissim se proximi tolerant, ut per eos aedificium charitatis surgat. Hinc enim Paulus admonet, dicens: Invicem onera vestra portate, et sic adimplebitis legem Christi virtutem denuntians, ait: Plenitudo legis charitas . Si ego enim vos portare negligo in moribus vestris, et vos me tolerare contemnitis in moribus meis, charitatis inter vos aedificium unde surgit, quos vicaria dilectio per patientiam non conjungit? In aedificio autem, ut praediximus, lapis qui portat, portatur, quia sicut ego jam eorum mores to
Abbreviated transcription (Latin):
met. in flyxu atq studio uestiũ pec¬
catũ deẽẽ. Ea si hoc culpa ñ eẽt: nullo modo
ioħem dñs de uestim̃ti sui asꝑitate laudas¬
cõpesceret dicens. Non in ueste p̃ciosa. Pen¬
sate gͦ. quȩ culꝑa sit hoc etiã uiros appetere
a ꝗuo curauit pastor eccłs. et feminas ꝓhib̾e.¬

Expanded text:
met in luxu atque in studio vestium peccatum deesse, quia si hoc culpa non esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate laudascompesceret, dicens; Non in veste pretiosa . Pensate ergo quae culpa sit hoc etiam viros appetere, a quo curavit Pastor Ecclesiae et feminas prohibe
Abbreviated transcription (Latin):
iunctum ẽ. Nonne cum par.¬
uulus esses in oculis tuisł ea¬
put de constitui intribubus
quia tantum una queq anima
preciosior ẽ ante oculos dei. qͣn¬
tum ꝓ amore ueritatis despec¬
tior fuerit ante oculos suos.
Hine ad saul dicitur. Nonne
cum eẽs paruulus in oculis tu¬
isł caput te constitui in tribub
isrł: Ac si aꝑte diceret. Magnꝰ
fuisti michi. quia despectus ti¬
bi: s nunc quia magnus es ti
bi. factus es despectus michi.
qui sapientes estis in oculie.
et coram uobismet ipsis pru¬
den¬
tes. Tanto ergo fit quisq
or deo. quanto preciosior si¬
tanto preciosior deo. quanto
propt̃
eum uilior sibiͥ quia humi¬
lia res¬
picit. et alta alonge cognos¬
cit.

Expanded text:
itur: Nonne cum parvulus esses in oculis tuis, caput te constitui in tribubus quia tanto unaquaeque anima pretiosior est ante oculos Dei, quanto prae amore veritatis despectior fuerit ante oculos suos. Hinc ad Saul dicitur: Nonne cum esses parvulus in oculis tuis, caput te constitui in tribubus Israel? Ac si aperte diceret: Magnus mihi fuisti, quia despectus tibi; sed nunc quia magnus tibi es, factus es despectus mihi. qui sapientes estis in oculis et coram vobismetipsis prudentes . Tanto ergo fit quisque or Deo, quanto pretiosior sitanto pretiosior Deo quanto propter eum vilior sibi: quia humilia respicit, et alta a longe agnoscit
Abbreviated transcription (Latin):
nat᷑: Ini qui enĩ cũ dolos quos bonis
excogitant. machinationib occultant:
quasi in pharetra sagntas parant. Et in
hac p̃sentis uitȩ caligine uelut in obscu-¬
ro rectos corde feriunt: quia malitiosa
eoꝵ iacula et sentiri ꝑuulnus possunt. et
tam̃ uenientia dephendi ũ possunt. Item¬

Expanded text:
 Iniqui enim cum dolos quos bonis excogitant secretis machinationibus occultant, quasi in pharetra sagittas parant, et in hac praesentis vitae caligine, velut in obscuro, rectos corde feriunt, quia malitiosa rum jacula et sentiri per vulnus possunt, et tamen venientia deprehendi non possunt. I
Abbreviated transcription (Latin):
corporeos ad tempus ex aere assumptis
ꝑangłos loquitur deus: sicut abraham
non solum tres uiros uidere potuit. s
etiam habitaculo terreno suscipereͥ
nec solum susciꝑe. s eorum usibus eti¬
am cibos adhibere. Nisi enim angli
quedam nobis interna nuncian¬
tes ad tempus exaere corpora sume¬
rent: exterioribus ꝓfecto nr̃is ob-¬
tutibus non apparerent. Nec ci-¬
bos cum abraham caperent: nisi
propter nos solidum aliquid ex
cȩlesti elemento gestarent. Nec
mirum quod illic sit ipsi qui
suscepti sunt. modo angłi. modo
dñs uocantur: quia angłorum
uocabulo exprimuntur qui ex¬
terius ministrabant: et apella-¬
tione dñi ostenditur qui eis in¬
terius preerat: ut ꝑ hoc presiden-¬
tis imꝑium: et ꝑ illud claresceret
officium ministrantium¬

Expanded text:
culos ad tempus ex aere assumptis per angelos loquitur Deus, sicut Abraham non solum tres viros videre potuit, sed etiam habitaculo terreno suscipere: et non solum suscipere, sed eorum usibus etiam cibos adhibere. Nisi enim angeli quaedam nobis in terra nuntiantes, ad tempus ex aere corpus assumerent, exterioribus profecto nostris obtutibus non apparerent, nec cibos cum Abraham sumerent, nisi propter nos solidum aliquid ex coelesti elemento gestarent. Nec mirum quod illi ipsi qui suscepti sunt, modo angeli, modo Dominus vocatur, quia angelorum vocabulo exprimuntur, qui exterius ministrabant, et appellatione Domini ostenditur, qui eis interius praeerat, ut per hoc praesidentis imperium, et per illud claresceret officium ministrandi
Abbreviated transcription (Latin):
uod oculoꝵ nomine uis inten¬
tionis exprimitur: ꝑ euangłm
ueritas attestatur dicens. Si oculus cuus
lucidum erit. quia uidelicet si oꝑa¬
tionem nrãm intentio munda pre¬
uenerit. quãlibet alit̃ hominib ui¬
deatur: interni tam̃ udicis ocłis
mundũ subsequentis actionis corpꝰ
ostenditur.

Expanded text:
uod oculorum nomine vis intentionis exprimitur, per Evangelium Veritas attestatur, dicens: Si oculus tuus lucidum erit . Quia videlicet si operationem nostram intentio munda praevenerit, quaelibet aliter hominibus videatur, interni tamen judicis oculis mundum subsequentis actionis corpus ostenditur.
Abbreviated transcription (Latin):
uod ꝓpħarum filii dum in
iordane ligna cederent. uni
eorum securis ex manubrio
in ꝓfundum lapsa disparuit:
in quo iactato ꝑ helyseum
manubrii ligno ad eum fer¬
rum rediit.¬
ies tribulationis et increpa¬
tionis. et blasphemiȩ dies istȩ.
uenerunt filiȩ usq ad par¬
tum. & uires non habet par¬
turiens.

Expanded text:
ophetarum filii dum in Jordane ligna caederent, uni eorum securis ex manubrio in profundum lapsa disparuit. In quo jactato per Elisaeum manubrii ligno, ad eum ferrum rediities tribulationis, et increpationis, et blasphemiae, dies iste; venerunt filii usque ad partum, et vires non habet parturiens.
Abbreviated transcription (Latin):
II. De filio sunamitis quem puer
ab helyseo missus cum bacu¬
lo non resuscitat: ꝑ semet ip¬
sum uero helyseus ueniens.
seq suꝑ mortuum sternens.¬

Expanded text:
III.-- De filio Sunamitis, quem puer ab Elisaeo missus cum baculo non resuscitat, per semetipsum vero Elisaeus veniens, seque super mortuum sternens
Abbreviated transcription (Latin):
mnes tenentes gladios et ad bella doc¬
tissimi. Quid namq in diuina scͥp¬
tura ꝑgladium siguretur: paulus apu¬
habentes gladios. s tenentes: quia uide¬
licet uerbum dei non ẽ mirabile solũ¬
modo scire s facere. Habet quippe s non
tenet gladium: qui diuinum eloquium
nouit. s scd̃m illud uiuere negligit. Et
doctus ẽẽ ad bella non ualet: qui spũalẽ
quem habet gladium minime erercet.
Nam resistere temptationib omnino ñ
sufficit: qui hunc uerbi dei tenere gladi

Expanded text:
mnes tenentes gladios, et ad bella doctissimi . Quid namque in divina Scriptura per gladium figuretur, Paulus aperuhabentes gladios, sed tenentes, quia videlicet verbum Dei non est mirabile solummodo scire, sed facere. Habet quippe, sed non tenet gladium, qui divinum quidem eloquium novit, sed secundum illud vivere negligit. Et doctus esse ad bella jam non valet, qui spiritalem quem habet gladium minime exercet. Nam resistere tentationibus omnino non sufficit, qui hunc verbi Dei tenere gladi
Abbreviated transcription (Latin):
nec tam̃ sermonẽ scientiȩ porleat. idẽ doc¬
trine fulciat᷑: qi sentire atq inuenire suf¬
ficit. etiã qͦd ꝑdiscendi studiũ ñ app̃hendit.
Ille sermone scientie polleat. nec tam̃ in ũ¬
bo sapientiȩ cõualescat. qͥa et sufficit exple¬
re qͣntũ didicit. et tam̃ ad senciendũ a semet.¬
ipso subtile aliqͥd ñ assurgit. Iste ꝑ fidẽ et
elementis imꝑat. nec tam̃ ꝑsanitatũ grã m
infirmitates corpoꝵ curat. Ille orationis
ope morbos subtrahit: nec tam̃ arenti terrȩ
u̾bo pltuuas reddit. Iste oꝑatione uirtutũ
acd p̃sentẽ uitã etiã mortuos reuocat. et
ignorat. Ille uentura queq uelut p̃sentia
attendit: et tam̃ in nulla signoꝵ oꝑatiõe
se erexent. Iste ꝑdiscretionẽ spñi subtilit̃¬
m̃tes conspioit: s tam̃ diũsi generis linguas
nescit. Ille diu̾si generis linguas gxamnat.
s tñ in reb similib dissimilia corda ñ pen¬
sat. Aliꝰ in una lingua qͣm nouit. sermonũ

Expanded text:
id est doctrinae, fulcitur, quia sentire et invenire sufficit etiam quod per discendi studium non apprehendit. Ille sermone scientiae fulget, nec tamen in verbo sapientiae convalescit, quia et sufficit explere quantum didicit, et tamen ad sentiendum ex semetipso subtile aliquid non assurgit. Iste per fidem et elementis imperat, nec tamen per sanitatum gratiam infirmitates corporum curat. Ille orationis ope morbos subtrahit, nec tamen arenti terrae verbo pluvias reddit. Iste operatione virtutum ad praesentem vitam etiam mortuos revocat, etignorat. Ille ventura quaeque velut praesentia attendit, et tamen in nulla signorum operatione se exerit. Iste per discretionem spiritmentes conspicit; sed tamen diversi generis linguas nescit. Ille diversi generis linguas examinat, sed tamen in rebus similibus dissimilia corda non pensat. Alius vero in una lingua, quam novit, sermonum
Abbreviated transcription (Latin):
Icũ luce sua nr̃as mentes irradiat: etia
teptationes adũsarii dispensando modifi¬
cat. Ut simul multȩ ñ uemiant. ut ip̃e tan¬
tũmͦ qͦ ferri posst̃: illustratã iã dõ animã tan¬
gant. Nt c̃ tactꝰ sui arcdore nos cruciãt: ꝑ

Expanded text:
cum luce sua nostras mentes irradiat, etiam tentationes adversarii dispensando modificat, ut simul multae non veniant, aut ipsae tantummodo quae ferri possunt illustratam jam a Deo animam tangant, ut cum tact
Abbreviated transcription (Latin):
tate ueritas dicit. Non omnes capi¬
unt uerbũ hoc. Quod eo in notuit
summũ: quo denegauit omnium.
Et dum predicit quia difficile capi¬
tur. audientib innuit. ceptũ cum qͣ
cautela teneatuR. In¬

Expanded text:
tate Veritas dicit: Non omnes capiunt verbum hoc . Quod eo innotuit summum, quo denegavit omnium; et dum preadicit quia difficile capitur, audientibus innuit captum cum qua cautela teneatur.
Abbreviated transcription (Latin):
erte impios et non erunt. Con¬
uersi namq impii non erunt:
sentia: s scilicet non erunt in un
pietatis culpa. Tunc ergo nos met¬
ipsos relinquimus: tunc nos met¬
ipsos ab negamusł cum uitamus
quod ꝑuetustatem fuimus: et ad
hoc nitimur. quod ꝑ nouitatem
uocamur

Expanded text:
erte impios, et non erunt . Conversi namque impii non erunt, sentia, sed scilicet non erunt omnino in impietatis culpa. Tunc ergo nosmetipsos relinquimus, tunc nosmetipsos abnegamus, cum vitamus quod per vetustatem fuimus, et ad hoc nitimur quod per novitatem vocamur
Abbreviated transcription (Latin):
ui ambulat simpliciter: ambu¬
lat confidenter. Fiducia quip¬
pe magnȩ securitatis ẽ: simplicitas
actionis. Quasi tempestas transiens
non erit impius. Cumq infirmus
quisq ꝑuersorem florere conspicit:
hunc ꝑuersitatis pelagus unda mi¬
sore unitationis mergit. In exposit̾¬

Expanded text:
ui ambulat simpliciter, ambulat confidenter : fiducia quippe magnae securitatis est simplicitas actionnon erit impius . Cumque infirmus quisque perversos florere conspicit, hunc in perversitatis pelagus unda miserae imitationis mergit. Sequit
Abbreviated transcription (Latin):
pus interimit : sic ab amore rerũ
corporaliũ ȩt̾̃nȩ uitȩ caritas occi¬
dit. Nam quem ꝑfecte ab sorbue¬
rit: ad t̾rena foris desid̾ia uelut
in sensibilem reddit

Expanded text:
s interimit, sic ab amore rerum corporalium aeternae vitae charitas occidit: nam quem perfecte absorbuerit, ad terrena foris desideria velut insensibilem reddit
Abbreviated transcription (Latin):
eretici ut facile Capit.li.¬
ualeant ꝑuersa suadere:
dictis suis quȩdam recta ꝑmiscent.
ut animas audientiũ ex rectis sen¬
sib trahant. et ꝑuersis feriant. Qͥ¬
LI
in preceptis dei. quia sana insanaꝙ
locutione uariant᷑: bene in euange¬
lio decẽ leprosoꝵ sunt specie designa.¬
ti. Quoꝵ colori sano dũ uitiosus can¬
dor asꝑgitur: ummoderato hoc cando¬
re feclantur. Unde admonemꝰ non
plus saꝑe qͣm oportet saꝑe: s sapere
ad sobrietatem. Qui etiam quia nec
dm̃ diligunt. de quo male sentiunt.
nec proximũ aquo diuidunt᷑. decalo¬
gi p̃ceptis aduersi sunt. atq ideo ad
deprecandum dñm decem ueniunt.
Ero eo autẽ quod sanis insana miscu¬
erunt: coloris diu̾sitate uariantur.
S quia in eius p̃ceptis offenderant.
id illũ unde offenderant uocant di-¬
centes. Iħu preceptor. Unde et inox
curari meruerunt

Expanded text:
eretici, ut facile valeant perversa suadere, dictis suis quaedam recta permiscent, ut animas audientium ex rectis sensibus trahant, et perversis feriant. Qui in praeceptis Dei, quia sana insanaque locutione variantur, bene in Evangelio decem leprosorum sunt specie designati: quorum colori sano dum vitiosus candor aspergitur, immoderato hoc candore foedantur. Unde admonemur: Non plus sapere quam oportet sapere, sed sapere ad sobrietatem . Qui etiam quia necdum Deum diligunt, de quo male sentiunt: nec proximum, a quo dividuntur, Decalogi praeceptis adversi sunt, atque ideo ad deprecandum Dominum decem veniunt. Pro eo autem quod sanis insana miscuerunt, coloris diversitate variantur. Sed quia in ejus praeceptis offenderunt, id illum unde offenderant, vocant, dicentes: Jesu praeceptor . Unde et mox curari meruerunt
Abbreviated transcription (Latin):
rum fiant. Quid ꝑ annum quintũ
ac uicesimum in quo flos iuuentu¬
tis oboriturͥ nisi ipsa contra unum¬
quodq uitium bella signantur.
Et quid ꝑ quinquagesimum in quo
iubelei requies continetur: nisi inter¬
na quies edomito bello mentis expri-¬
mitur: Quid uero ꝑ uasa tabernacłi:.
nisi fidelium animȩ figurantur:
Leuitȩ ergo ab anno uicesimo et q¬
quinto tabernaculo seruiunt: et a
quinquagesimo custodes uasorum
fiunt: ut uidelicet qui ad huc un¬
pugnantium uitiorum certamina
ꝑ consensum delectationis tolerant:
aliorum curam suscipere non pre¬
sumant. E lecti enim eum ad huc
intemptatione sunt. subẽe eoc ac
seriuire necesse ẽ: et obsequiis labori¬
busq fatigari. Cum uero temp¬
tationum bella subegerint: quo
apud se iam de intima tranquil¬
litate securi sunt: animarum
custodiam sortiantur. Mentis.
quippe tranquilla dum calor
recesserit temptationis. custodes
uasorum sunt: quia doctores a¬
nimarum fiunt

Expanded text:
mmendata. » Quid per annum quintum ac vicesimum, in quo flos juventutis oboritur, nisi ipsa contra unumquodque vitium bella signantur? Et quid per quinquagenarium, in quo jubilaei requies continetur, nisi interna quies e domito bello mentis exprimitur? Quid vero per vasa tabernaculi, nisi fidelium animae figurantur? Levitae ergo ab anno vigesimo et quinto tabernaculo serviant, et a quinquagesimo custodes vasorum fiant, ut videlicet qui adhuc impugnantium vitiorum certamina per consensum delectationis tolerant, aliorum curam suscipere non praesumant. Electi enim cum adhuc in tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari. Cum vero tentationum bella subegerint, quo apud se jam de intima tranquillitate securi sunt, animarum custodiam sortiantur: mentis quippe aetate tranquilla, dum calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt
Abbreviated transcription (Latin):
uit dñs ds adam: et dixit ei Ubi es:
Quid ẽ. quod dñs adam post lapsum
requirit ubi es: Numquidnam diui-¬
na potentia nesciebat. post culpam ser-¬
uus ad quȩ latibula fugerat: S quia
uidit inculꝑa lapsum. iam sub peccato
uelut ab oculis ueritatis absconditum:
quia tenebras erroris eius non apꝑbat.
quasi ubi sit peccator ignoratͥ eumq et
uocat & requirit dicens. Adam ubi es:
ꝑhoc quod uocat signum dat: quia
ad penitentiam reuocat. ꝑ hoc quod
requirit. aꝑte insinuat: quia peccatores
iure damnandos ignorat.

Expanded text:
vit Deus Adam, et dixit ei: Ubi es ? Quid est quod Dominus Adam post lapsum requirit, dicens: Ubi es? Nunquidnam divina potentia nesciebat post culpam servus ad quae latibula fugerat? Sed quia vidit in culpa lapsum, jam sub peccato velut ab oculis veritatis absconditum, quia tenebras erroris ejus non approbat, quasi ubi sit peccatovocat, et requirit, dicens: Adam, ubi es? Per hoc quod vocat, signum dat, quia ad poenitentiam revocat. Per hoc quod requirit, aperte insinuat, quia peccatores jure damnandos ignorat.
Abbreviated transcription (Latin):
ctum est. Factus ẽ. esau uir gnarus
uenandi. et homo agricola: iacob au¬
tem uir simplex habitabat in taber¬
naculis. uel sicut in alia translatione
qrt habitabat domi. Quid ꝑ uenationẽ
esau. nisi eorum uita figuraturͥ qui
in exterioribus uoluptatibus fusi car¬
nem sequuntur: Qui etiam agrico
la ẽẽ describitur: quia amatores hu¬
uis scłi. tantomagis exteriora inco¬
luntꝰ quanto interiora sua inculta
derelinquunt. Iacob uero uir sim¬
plex in tabernaculis uel in domo ha¬
bitare ꝑhibetur: quia nimiruim o¬
omnes qui incuris exterioribus
spargi refugiunt: simplices in co¬
gitatione atq in conscientiȩ suȩ ha-¬
bitatione consistunt. Intabernaculis
enim aut in domo habitare ẽ. se con¬
tra mentis secreta restringere: et ne¬
quaquam ex terius ꝑ desideria dissipa.¬
re ne dum ad multa foras inhiant.
a se ipsis alienatis cogitationibus re¬
cedant.

Expanded text:
ptum est: Factus est Esau vir gnarus venandi, et homo agricola; Jacob autem vir simplex habitabat in tabernaculis . Vel sicut in alia translatione dicitur, Habitabat domi. Quid enim per venationem Esau, nisi eorum vita figuratur, qui in exterioribus voluptatibus fusi carnem sequuntula esse describitur, quia amatores hujus saeculi, tanto magis exteriora incolunt, quanto interiora sua in culpa derelinquunt. Jacob vero vir simplex in tabernaculis vel in domo habitare perhibetur, quia nimirum omnis qui in curis exterioribus spargi refugiunt, simplices in cogitatione, atque in conscientiae suae habitatione consistunt. In tabernaculis enim aut in domo habitare, est se intra mentis secreta restringere, et nequaquam exterius per desideria dissipare, ne dum ad multa foras inhiant, a seipsis, alienatis cogitationibus, recedant.
Abbreviated transcription (Latin):
positũ. adhuc extrinsecus carnis infirmi¬
tas p̃mit. bene abacuc iterum unã sen
tentiam protulit.: adutraq seruientem.
Ait enĩ. Et introuut tremor in ossa mea
et subtus me turbata ẽ. uirtus mea.
Ac si diceret. Non mea uirtꝰ ẽ. in qua su¬
perius raptus inꝑturbabilis maneo et
mea uirtus ẽ. in qua inferius turbor.
Ipse ergo suꝑ se inꝑturbabilis. ipse
sub se ꝑturbabilis. quia suꝑ se ascen

Expanded text:
positum adhuc extrinsecus carnis infirmipositum adhuc extrinsecus carnis infirmitas premit, ut tentiam protulit ad utraque servientem. Ait enim: Et introivit tremor in ossa mea, et subtus me turbata est virtus mea . Ac si diceret: Non mea virtus est in qua superius raptus imperturbabilis maneo, et mea virtus est in qua inferius turbor. Ipse ergo super se imperturbabilis est, ipse sub se perturbabilis, quia super se ascen
Abbreviated transcription (Latin):
externis motib tandem intentionẽ suã
quusi quendã secretissimũ secessũ petiit.
Ibiq incominutabilis in hȩrens et muta¬
bilia corda transcendens. ipsa iã tranqͥl¬
lita te quietis. suȩ. in mundo et extra mũ¬
ctũ ẽ. Excedit profecto ima omĩa intenti¬
one summoꝵ. et cunctis reb quas ñ appe¬
tit. lib̾tate quandã suꝑ eẽ se sentit. Nec
tempestatẽ rerum temporaliũ intus susti¬
net. quã intuet᷑ foras. quia terrena omĩa
quȩ concupita opprimere mentẽ poterãt.
despecta subterracent. Unde bene ꝑ pro¬
pħam dicit᷑. Sta in specula. Utdum qͥsq
speculatur summa: suꝑ emineat. in in¬
fimis. Hinc etiam abachuc dicit. Suꝑ cu¬
stodiam meam stabo. Stat quippe super
custodiam suam. quia per solerciam dis
ciplinȩ. terrenis desideriis non subcum¬
bit. s sciꝑ eminet. ut dum semꝑ stantẽ
appetit ȩternitatem. infra sit ei omẽ
libet uirtute profecerit. eum in hac tuta

Expanded text:
externis motibus eamdem intentionem suam externis motibus eamdem intentionem suam quasi quemdam secretissimum secessum petit, ibique incommutabili inhaerens, et mutabilia cuncta transcendens, ipsa jam tranquillitate quietis suae in mundo extra mundum est. Excedit profecto ima omnia intentione summorum, 715 et cunctis rebus quas non appetit libertate quadam se superesse sentit, nec tempestatem rerum temporalium intus sustinet, quam intuetur foris. quia terrena omnia, quae concupita opprimere mentem poterant, despecta subterphetam dicitur: Statue tibi speculam , ut dum quisque speculatur summa, superemineat infimis. Hinc etiam Habacuc dicit: Super custodiam meam stabo . Stat quippe super custciplinae terrenis desideriis non succumbit, sed supereminet, ut dum semper stantem appetit aeternitatem, infra sit ei omne libet virtute profecerit, eum in hac vita
Abbreviated transcription (Latin):
ad imaginẽ dĩ ambulet hõ: tam̃ uane
conturbabit᷑. Plerumq agitur. ut et tur¬
betur uir sc̃s exterius: et imꝑturbabilis
duret interius. Et quod uane conturba¬
ri potest de infirmitate possit carnis sit.
quamuis quod ad imaginẽ dei ambu¬
lat de uirtute mentis: quatinus et robo¬
retur int᷑ diuino adiutorio et tam̃ ad¬
huc foris sarcina p̃matur humana.¬
Magna namq ẽ. securitas cordis. nil cõ¬
cupiscentie habere secularis. Nam si ad
terrena adipiscenda cor inhiat. securũ
tranquillũꝙ ẽẽ nullatenus potest: qr
aut ñ habita concupiscit ut habeat. aut
adepta metuit ne amittat. Et dũ in
aduersis sperat prosꝑa. in ꝓsꝑis formi¬
dat aduersa huc illucq quasi quib¬
dam fluctib uoluitur. ac ꝑ modos
uarios rerum alternantiũ mutabilitete¬
mutabilitate uersatur. At si semel in
appeticione suꝑnȩ patriȩ forti stabilita¬
te animꝰ figitur: minus rerũ tempora¬
lium ꝑturbatione uexat᷑. Acunctis qͥppe

Expanded text:
in imagine Dei ambulet homo, tamen vane conturbatur , plerumque agitur, ut et turbetur exterius, et imperturbabilis perduret interius; et quod vane conturbari potest, de infirmitate carnis sit, quamvis quod in imagine Dei ambulat, de virtute mentis, quatenus et roboretur intus divino adjutorio, et tamen adhuc foris sarcina pMagna namque est securitas cordis nil concupiscentiae habere saecularis. Nam si ad terrena adipiscenda cor inhiat, securum tranquillumque nullatenus esse potest, quia aut non habet, et concupiscit, ut habeat; aut adepta metuit ne amittat, et dum in adversis sperat prospera, in prosperis formidat adversa, huc illucque quasi quibusdam fluctibus volvitur, ac per modos varios rerum alternantium mutabilitate versatur. Si vero semel in appetitione supernae patriae forti stabilitate animus figitur, minus rerum temporalium perturbatione vexatur. A cunctis quippe
Abbreviated transcription (Latin):
domini: ex quisita in omnes uolun¬
tates eius. Sic quippe eius oꝑa m
magna sunt: ut ꝑ omne quod ab
hominibus agitur. eius uoluntas
exquiratur. Nam sepe inde ꝑficit᷑.
unde repelli putabatur. Hinc r¬
rursum dicit. Omnia quecumq¬
uoluit dominus fȩcit. in tcȩlo et
in t̾ra. Hine salomon ait. Non ẽ
sapientia. non ẽ. prudentia: ñ ẽ
consilium contra dominum.
Restat ergo ut in cunctis quȩ a¬
gimus: uim suꝑne uoluntatis
inquiramus. Eui uidelicet cog¬
nitȩ. debet nr̃a actio deuote fa¬
mulari: et quasi ducem sui iti¬
neris ꝑsequil ne ei etiam nolens
seruiat. si hanc suꝑbiens declinat.
Nitari enim uis suꝑni consilii
nequaquam potest: s magna
sibi uirtute hanc temꝑat. qui
se sub eus nutibus refrenat:
eiusq sibi pondera leuigat. qui
hȩc ex subiecto cordis humero
uolens portat.

Expanded text:
Domini, exquisita in omnes volunDomini, exquisita in omnes voluntates eius. Sic quippe eius opera magna sunt, ut per omne quod ab hominibus agitur eius voluntas exquiratur, nam sepe inde perficitur, unde repelli putabatur. Hinc rursum dicit: Omnia quaecumluit Dominus fecit in caelo et in terra. Hinc Salomsapientia, non est prudentia, non est consilium contra Dominum . Restat ergo ut in cunctis quae agimus vim supernae voluntatis inquiramus, cui videlicet cognitae debet nostra actio devote famulari, et quasi ducem sui itineris persequi, ne ei etiam nolens serviat, si hanc superbiens declinat. Vitari enim vis superni consilii nequaquam potest; sed magna sibi virtute hanc temperat, qui se sub ejus nutibus refrenat: ejusque sibi pondera levigat, qui hanc subjecto cordis humero volens portat.
Abbreviated transcription (Latin):
uocauit. Certe cum ad redemptorie.
nr̃i miracula credentium turba
conflueret: cum sacerdotes popłi
inuidiȩ facibus accensi. mundũ
tes. uidetis quia nichil ꝓficimus.
ecce mundus totus post eum abi¬
it: ut ab illo ium tante coneur¬
sionis absciderent. finire eius po¬
tentiam morte conati sunt dicen¬
tes: expedit ut unus homo mori¬
atur: et non tota gens ꝑeat. S
redemptoris mors ad coniunctio¬
nem sui corporis id ẽ. eccłiȩ ualu¬
it: non ad separationem. Redigit
ergo et hoc ad pietatis suȩ obsequi¬
um: quod contra illum humana
crudelitas ex arsit. Iustus nanq
et misericors mortalium acta dis¬
ponens: alia concedit ꝓpitius. ali
a ꝑmittit iratus: atq ea quȩ ꝑmit¬
tit sic tolerat. ut hȩc in sui consilii
usum uertat. Unde miromodo fit.
ut et quod sine uoluntate dei a¬
gitur. uoluntati dei contrarium
non sit: quia dum in bonum usũ
mala facta uertuntur: eius consi¬
lio militant. etiam quȩ eius con¬

Expanded text:
vocavit. Certe cum ad Redemptoris vocavit. Certe cum ad Redemptoris nostri miracula credentium turba conflueret, cum sacerdotes populi invidiae facibus accensi mundum tes: Videtis quia nihil proficimus? ecce mundus totus post eum abiit ; ut ab illo vim tantae concursionis abscinderent, finire ejus potentiam morte conati sunt, dicentes: Expedit ut unus homo moriatur, et non tota gens pereat ; sed Redemptoris mors ad conjunctionem sui corporis, id est Ecclesiae valuit, non ad separationem. Redegit ergo et hoc ad pietatis suae obsequium, quod contra illum humana crudelitas exarsit. Justus namque et misericors mortalium acta disponens, alia concedit propitius, alia permittit iratus, atque ea quae permittit, sic tolerat, ut haec in sui consilii usum vertat. Unde miro modo fit, ut et quod sine voluntate Dei agitur, voluntati Dei contnon sit, quia, dum in bonum usum mala facta vertuntur, eius consilio militant etiam, quae eius con
Abbreviated transcription (Latin):
tentiam missus: quia electis gentibus
uideam deseri timuit. predicationis
officium implere recusauit: nauim
peciit: fugere tharsis elegit: s ꝓtinus
tempestas exoritur. sors mutitur: ut
uidelicet cognosceretur. cuius mare
culpa turbetur. Ionas in culpa depre¬
henditur: in profundum mergitur:
cȩte sorbente deuoratur: atq illuc ges¬
tante belua ꝑuenit. quo ire sponte cõ
inuenit: sors ligat: mare suscipitͥ be¬
lua inglutit: et quia auctoris uoci o¬
bedire renititur. ad locum quo missus
fuerat. suo reus carcere portatur. Iu¬
bente deo ministrare homo ꝓphetiã
noluit: aspirante deo belua propħ am
uomit. Comprehendit ergo dominus
sapientes in astutia eorum. Intorquae¬
ergo dñs prudentiam hominum ad
ministerium suum: quando &e hoc
in usum suȩ uoluntatis redigit: per
quod sibi uoluntas humana contra¬
dicit. ꝑserutemur ad huc hebreorum
sapientiam: ut uideamus quid ꝓui¬
dendo prohibuit: quid prohibendo pro

Expanded text:
tentiam missus, quia electis gentibus tentiam missus, quia electis gentibus Judaeam deseri timuit, praedicationis officium implere recusavit, navem petiit, fugere Tharsis elegit; sed protinus tempestas exoritur, sors mittitur, ut videlicet cognoscatur, cujus culpa mare turbetur. Jonas in culpa deprehenditur, in profundum mergitur, ceto sorbente devoratur, atque illuc gestante bellua pervenit, quo ire sponte continvenit, sors ligat, mare suscipit, bellua includit, et quia auctoris voci obedire renititur, ad locum quo missufuerat, suo reus carcere portatur. Jubente Deo ministrare homo prophetiam noluit, aspirante Deo bellua prophetam vomit. Comprehendit erge Dominus sapientes in astutia eorum, quaergo Deus prudentiam hominum ad ministerium suum, quando et hoc in usum suae voluquod sibi voluntas humana contradicit. 32. Perscrutemur adhuc Hebraeorum sapientiam, ut videamus quid providendo prohibui