comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
fluant hec ab oculis tuis: custodi legem
atq consilium. &e erit uita animȩ tuȩ: &
gr̃a faucib tuis. Tunc ambulabis fidu¬
cialiter in uia tua: &e pes tuus non ĩpinget.
Si dormieris non timebis: quiesces. &e sua¬
uis erit sompnus tuus. Ne paueas repen¬
tino terrore. &e irruentes tibi potentias ĩ¬
piorum. dñs enim erit in latere tuo: et
custodiet pedem tuum. ne capiaris. No
cere: si uales. & ipse benefac. Ne dicas ami¬
co tuo uade ce reuertere. & cras dabo tͥ: cũ
statim possis dare. Ne moliaris amicotuo
malum: cum ille in te habeat fidutiam
Ne contendas aduersus hominem frustra.
cum ipse tibi nichil mali fecerit. Ne e¬
muleris hominem iniustum: nec unite¬
ris uias eius. quia abhominatio dñi est
omnis illusor: &e cum simplicib sermo¬
tinatio eiꝰ. Egestas a dño in domo impii.
habitacula autem iustorum benedic̃ẽt᷑.
Illusores ipse deludet: &e mansuetis dabit
grãm. Głam sapientes possidebunt: stul¬
toꝵ exultauo ignomina.¬

Expanded text:
fuant haec ab oculis tuis: Custodi legem atque consilium: Et erit vita animae tuae, et gratia faucibus tuis. Tunc ambulabis fiducialiter in via tua, et pes tuus non impinget. Si dormieris, non timebis: quiesces, et suavis erit somnus tuus. Ne paveas repentino terrore, et irruentes tibi potentias impiorum. Dominus enim erit in latere tuo, et custodiet pedem tuum, ne capiaris. Noli test: si vales, et ipse benefac. Ne dicas amico tuo: Vade, et revertere: cras dabo tibi, cum statim possis dare. Ne moliaris amico tuo malum, Cum ille in te habeat fiduciam. Ne contendas adversus hominem frustra, Cum ipse tibi nihil mali fecerit. Ne aemuleris hominem injustum, nec imiteris vias ejus: Quia abominatio Domini est omnis illusor, et cum simplicibus sermocinatio ejus. Egestas a Domino in domo impii; tabernacula autem justorum benedicentur. Illusores ipse deludet, et mansuetis dabit gratiam. Gloriam sapientes possidebunt: stultorum exaltatio, ignomin
Abbreviated transcription (Latin):
ore eius scientia &e prudentia. Custodiet
rectorum salutem: &e ꝓteget gradientes
simpliciter. Seruans semitas iusticie: &
uias sanctorum custodiens. Tunc intel¬
liges iusticiam &e iuditium &e equitatẽ:
et omnem semitã bonam. Si intrauerit
sapientia cor tuum &e scientia animȩ tuȩ
placuerit. consilium custodiet te: & pru¬
dentia seruabit te. ut eruaris a uia mala.

Expanded text:
a. Custodiet rectorum salutem, et proteget gradientes simpliciter. Servans semitas justitiae, et vias sanctorum custodiens. Tunc intelliges justitiam, et judicium, et aequitatem, et omnem semitam bonam. Si intraverit sapientia cor tuum, et scientia animae tuae placuerit: Consilium custodiet te, et prudentia servabit te, ut eruaris a
Abbreviated transcription (Latin):
uiȩ ꝑuersȩ. & in fames gressus eoꝵ. ut
eruaris a muliere aliena &e ab extranea.
quȩ mollit sermones suos: &e relinquit du¬
cem pubertatis suȩ. & pacti dei sui oblita
est. Inclinata est enim ad mortẽ domus
euis: &e ad inferos semite ipsius. Omnes qͥ
ingrediuntur ad eam. non reuerten
nec apprehendent semitas uitȩ: ut an¬
les inuia bona. & calles uistoꝵ cus¬
dias. Qui enim recti sunt. habitabi
in terra: &e simplices ꝑmanebunt in
Impii uero. de terra ꝑdentur: &e qu
ique agunt anferentur ex ea.ui

Expanded text:
ames gressus eorum. Ut eruaris a muliere aliena, et ab extranea, quae mollit sermones suos: Et relinquit ducem pubertatis suae, et pacti Dei sui oblita est. Inclinata est enim ad mortem domus ejus, et ad inferos semitae ipsius. Omnes, qui ingrediuntur ad eam, non revertentur, nec apprehendent semitas vitae. Ut ambules in via bona: et calles justorum custodias. Qui enim recti sunt, habitabunt in terra, et simplices permanebunt in ea. Impii vero de terra perdentur: et qui inique agunt, auf
Abbreviated transcription (Latin):
rit suꝑ uos tribulatio &e angustia: Gẽ
inuocabunt me ce non exaudiam: ma¬
ne consurgent. &e non inuenient me eo
quod exosam habuerint disciplinã & ti¬
morem dñi non susceperint. nec adquie¬
uerint consilio meo: & detraxerint uni¬
uerse correptioni meȩ. Comedent igitur
fructus uiȩ suȩ: suisq consiliis satura¬
buntur. Auersio paruulõꝵ interficiet
eos: ce ꝓsꝑitas stultoꝵ ꝑdet illos. Qui
autem me audierit. absq terrore requi¬
escet: et habundantia ꝑfruetur. malorũ
conderis penes te. ut audiat sapientiam
auris tua: inclina cor tuum ad agnoscen¬
dam prudentiam. Si enim sapientiam
inuocaueris. & inclinaueris cor tuum
prudentiȩ. si quesieris eam quasi peccu¬
niam. &e sicut thesauros effoderis illam:

Expanded text:
it super vos tribulatio et angustia: tunc invocabunt me et non exaudiam. Mane consurgent: et non invenient me. Eo quod exosam habuerint disciplinam: et timorem Domini susceperint: nec adquieverint consilio meo: et detraxerint universe correctioni mee. Comedent igitur fructus uiae suae suisque consiliis saturabuntur. auersio paruulorum interficiet eos et prosperitas stultorum perdet illos. qui autem me audierit, absque terrore quiescet et abundantia perfruetur malorum conderis penes te, ut audiat sapientiam auris tua: inclina cor tuum ad cognoscendum prudentiam. Si enim sapientiam invocaveris, et inclinaveris cor tuum prudentiae: si quaesieris eam quasi pecuniam, et s
Abbreviated transcription (Latin):
qui: animas possidentium rapiunt .iiii.¬
apientia foris predicat. in plateis dat
uocem suam: in capite turbarum
clamitat. in forib portarum urbis ꝓfert
uerba sua dicens. Usqueqͦ paruuli diligi¬
tis infantiam. et stulti ea quȩ sibi sunt
noxia cupiunt. &e imprudentes odibunt

Expanded text:
animas possidentium rapiunt sapientia foris praedicat in plateis dat vocem suam in capite turbarum clamitat in foribus portarum urbis profert verba sua dicens usquequo parvuli diligitis infantiam et stulti ea quae sibi sunt noxia cupiunt et inprudentes odibunt
Abbreviated transcription (Latin):
ne adquiescas eis. Si dixerint ueni
nobiscum insidiemur sanguini: abscon¬
damus ten diculas contra insontẽ frustra:
Deglutiamus eum sicut infernꝰ uiuentem
&e integrum quasi descendentẽ in lacum:
Omnem pretiosam substantiã repperiemꝰ:
implebimꝰ domos nr̃as spoliis. Sortẽ mitte
nobiscum: marsupium unum sit om̃ium
Pedes enim illoꝵ ad malum currunt:
et festinant ut effundãt sanguinem.
Frustra autẽ iacitur rete: ante oculos

Expanded text:
dixerint, veni nobiscum, insidiemur sanguini, abscondamus tendiculas contra insontem frustra: Deglutiamus eum sicut infernus viventem, et integrum quasi descendentem in lacum. Omnem pretiosam substantiam reperiemus. implebimus domos nostras spoliis. Sortem mitte nobiscum, marsupium unum sit omnium Pedes enim illorum ad malum currunt, et festinant, ut effundant sanguinem. Frustra autem jacitur rete ante oculos
Abbreviated transcription (Latin):
Diuulgatum q est nomen dauid in unui¬
sis regionib: &e dominus dedit pauoremi
dei: tetendit q ei tabernaculum. ẽunc dixit
dauid. Illicitum est. ut a quocumq porti¬
tur archa dei. nisi a leuitis quos elegit domisꝰ
ad portandam eam &e administrandum sibi
usq in eternum

Expanded text:
Divulgatumque est nomen David in univDivulgatumque est nomen David in universis regionibus, et Dominus dedit pavorem eDei, tetenditque ei tabernaculum. Tunc dixit David: Illicitum est ut a quocumque portetur arca Dei nisi a Levitis, quos elegit Dominus ad portandum eam, et ad ministrandum sibi usque in aeternum
Abbreviated transcription (Latin):
ut quererent eum. Quod cum audisset
uid: egressus est obuiam eis. Porro phyla¬
im uenientes. diffusi sunt in ualle rapha
Consuluit q dauid dominum dicens. S
ascendam ad phylisteos. si trades eos in mi¬
nu mea: Et dixit ei dominus. Ascende a
tradam eos in manu tua. Cumq illi ason¬
derent in baal pharasim. ꝑcussit eos ibi ã
ce dixit. Diuisit dominus mimicos mei
per manum meam: sicut diuiduntur aq̾.
iccirco uocatum est nomen loci illius
alpharasim. Dereliquerunt q ibi deos su
quos dauid iussit exuri. Alia etiam uice
Consuluitq rursum dauid dominum. Et
dixit ei deus. Non ascendas post eos: recedi
ab eis ce uenies contra illos. ex aduersop¬
rorum. Cumq audierif sonitum grad¬
entis in cacumine pyrorum: tunc egredi¬
ris ad bellum: Egressus est enim deus ant
te: ut ꝑcutiat castra phylistiim. Fecit engi
dauid. sicut preceperat ei deus: oe ꝑcussita¬
stra phylistinorum de gabaon usq garati

Expanded text:
ut quaererent eum: Quod cum audisset ut quaererent eum: Quod cum audisset David, egressus est obviam eis. Porro Philisthim venientes, diffusi sunt in Valle Raphaim. Consuluitque David Dominum, dicens: Si ascendam ad Philisthaeos, et si trades eos in manu mea? Et dixit ei Dominus: Ascende, et tradam eos in manu tua. Cumque illi ascendissent in Baal-Pharasim, percussit eos ibi David, et dixit: Divisit Deus inimicos meos per manum meam, sicut dividuntur aquae: Et idcirco vocatum est nomen illius loci Baal-Pharasim. Dereliqueruntque ibi deos suos, quos David jussit exuri. Alia etiam vice Consuluitque rursum David Dominum, et dixit ei Deus: Non ascendes post eos. Recede ab eis, et venies contra illos ex adverso pirorum. Cumque audieris sonitum gradientis in cacumine pirorum, tunc egredieris ad bellum: egressus est enim Deus ante te, ut percutiat castra Philisthinorum, etc. David sicut praeceperat ei Deus, et percussit castra Philisthinorum, de Gabaon usque Gazera.
Abbreviated transcription (Latin):
sentem diem. Et timuit dominum. tũc
temporis dicens. Quomodo possum ad
me introducere archam dei: Et obhanc
causam: non eam adduxit ad se. hoc est in
ciuitatem dauid: sed aduertit in domum
obed edom getchei. Mansit ergo archa dei¬
in domo obed edom trib mensib. et bene¬
dixit dominus domui eius. et omnibus
que habebat.
i sit quoq hiram rex tyri nuntios ad
dauid &e ligna cedrina &e artifices parie¬
Itum lignorumq. ut edificarent ei domũ.
Cognouitq dauid eo quod confirmasset
eum dominus in regem super isrł: & sub¬
leuatum esset regnum suum suꝑ popu¬
lum eius isrł. Accepit quoq dauid alias
uxores in iherłm: genuitq filios &e filias.
hec nomina eorum: qui nati sunt ei in
iherłm. Samiu & sobab nathan & salo¬
mon iobar ce helisu ce eliphaleth: nog
quoq ae naphec & iapphie elimasa &e p¬
liada &e eliphaleth. Audientes autem phi
sthum. eo quod unctus esset dauid in regen
suꝑ uniuersum isrł: ascenderunt omnes

Expanded text:
sentem diem. Et timuit Deum tunc sentem diem. Et timuit Deum tunc temporis, dicens: Quomodo possum ad me introducere arcam Dei? Et ob hanc causam non eam adduxit ad se, hoc est in civitatem David, sed avertit in domum Obededom Getthaei. Mansit ergo arcin domo Obededom tribus mensibus et benedixit Dominus domui eius et omnibus quae habebat misit quoque Hiram rex Tyri nuntios ad David et ligna cedrina et artifices parietum lignorumque ut aedificarent ei domum cognovitque David eo quod confirmasset eum Dominus in regem super Israhel et sublevatum esset regnum suum super populum eius Israhel accepit quoque David alias uxores in Hierusalem genuitque filios et filias et haec nomina eorum qui nati sunt ei in Hierusalem Sammu et Sobab Nathan et Salomon Iebar et Helisu et Eliphaleth Noga quoque et Napheg et Iaphiae Elisama et Baliada et Eliphaleth audientes autem Phisthim eo quod unctus esset David in regem super universum Israel, ascenderunt omnes
Abbreviated transcription (Latin):
cuerat enim sermo: omm populo. xi¬
ongregauit ergo dauid cunctum isrła
sior egypti. usq dum ĩgrediaris emath: ut
adduceret archam dei de cariathiarim. Et
ascendit dauid & omnis uir isrł ad collem
carathiarim que est in uida. ut afferrent
inde archam domini dei sedentis super che¬
rubin: ubi inuocatum est nomen eius.
imposueruntq archam dei super plau¬
strum nouum de domo aminadab. Or a
autem &e fratres eius: minabant plaustrũ.
Porro dauid ce uniuersus isrł ludebant corã
domino omni uirtute. in canticis ce in eytha¬
ris &e psalteriis &e tympanis ce cimbalis ce
tubis. Cum autem peruenissent ad areã
chidon. tetendit oza manum suam: ut
sustentaret archam. Sos quippe lasciuiens:
paululum inclinauerat eam. Iratus est
itaq dñs contra otam &e percussit eum.
eo quod contigisset archam dei: &e morturis
est ibi coram domino. Contristatus q
dauid. eo quod diuisisset dñs otam: uoca¬
uit locum illum diuisio ora. usq in pre¬

Expanded text:
cuerat enim sermo omni populo. Ccuerat enim sermo omni populo. Congregavit ergo David cunctum Israel, a Sior Aegypti, usque dum ingrediaris Emath, ut adduceret arcam Dei de Cariath-Jarim. Et ascendit David, et omnis vir Israel, ad collem Cariath-Jarim, qui est in Juda, ut afferret inde arcam Domini Dei, sedentes super cherubim, ubi invocatum est nomen ejus. Imposueruntque arcam Dei super plaustrum novum, de Domo Abinadab: Oza autem, et frater ejus, minabant plaustrum. Porro David, et universus Israel, ludebant coram Deo omni virtute in canticis, et in citharis, et psalteriis, et tympanis, et cymbalis, et tubis. Cum autem pervenissent ad Aream Chidon, tetendit Oza manum suam, ut sustentaret arcam: bos quippe lasciviens paululum inclinaverat eam. Iratus est itaque Dominus contra Ozam, et percussit eum, eo quod tetigisset arcam: et mortuus est ibi coram Domino. Contristatusque est David, eo quod divisisset Dominus Ozam: Vocavitque locum illum: Divisio Oza, usque in prae
Abbreviated transcription (Latin):
sed et omines reliqui ex isrł uno corde erant.
ut rex fieret daurd. fuerunt q ibi apud
dauid trib dieb comedentes &e bibentes.
Preparaueru̾nt enim eis fratres sui: sed & qͥ
iuxta eos erant usq ad ysachar ce zabulo
ce neptalim. afferebant panes in asinis ce ca¬
melis ce mulis &e bubus ad uescendum. fa¬
rinam phalatas uuam passam uinum ole¬
um boues &e arietes: ad omnem copiam.
Gaudium quippe erat: inisrł. Iniit autẽ¬
consilium dauid. cum tribunis & centu¬
rionib &e uniuersis principib: &e ait ad
omne cetum isrł. Si placet uobis &e a
domino deo nostro egredietur sermo quẽ
loquor. mittamus ad fratres nostros reli¬
quos in uniuersas regiones isrł: &e ad sacer¬
dotes & ad leuitas quihabitant in suburba¬
nis urbium. ut congregentur ad nos: &e re¬
ducamus archam dei nostri ad nos. Non enĩ
requisiuimꝰ eam: in dieb saul. Et respondit
uniuersa multitudo: ut ita fierer. Pla¬

Expanded text:
Sed et omnes reliqui ex Israel, uno corde erant, Sed et omnes reliqui ex Israel, uno corde erant, ut rex fieret David. Fueruntque ibi apud David tribus diebus comedentes et bibentes. Praeparaverant enim eis fratres sui. Sed et qui juxta eos erant, usque ad Issachar, et Zabulon, et Nephthali afferebant panes in asinis, et camelis, et mulis et bobus, ad vescendum: farinam, palathas, uvam passam, vinum, oleum, boves, arietes ad omnem copiam. Gaudium quippe erat in Israeis, et centurionibus, et universis principibus, et ait ad omnem coetum Israel: Si placet vobis, et a Domino Deo nostro egreditur sermo, quem loquor: mittamus ad fratres nostros reliquos in universas regiones Israel, et ad Sacerdotes, et Levitas, qui habitant in suburbanis urbium, ut congregentur ad nos, et reducamus arcam Dei nostri ad nos: non enim requisivimus eam in diebus Saul. Et respondit universa multitudo, ut ita fieret: pla
Abbreviated transcription (Latin):
dia parte tribus manasse decem &e octo mi¬
lia singuli per nomina sua uenerunt:
ut constituerent regem dauid. De filiis qͦ
isachar. uiri eruditi. qui nouerant singła
tempora ad precipiendum quid facere debe¬
ret isrł: principes ducenti. Omnis autem
reliqua trib eoꝵ: consilium sequebatur.
Dorro de ⁊abulon qui egrediebantur ad p̃¬
lium. &e stabant in acie instructi armis bel¬
licis. quĩ quaginta milia uenerunt in au¬
xilium ñ in corde duplici: oe de nepthalim
principes mille. & cum eis instructi dypeo
rati ad prelium. iuginti octomilia sexcento¬
rum: &e de aser egredientes ad pugnam. et
inacie ꝓuocantes quadraginta milia. ẽran
iordanem autem de filiis ruben &e gad &e di¬
midia parte tribus manasse instructi armis
bellicis. centum uiginti milia. Omnes isti
uiri bellatores expediti ad pugnandum. cor¬
de perfecto uenerunt in hebron. ut consti¬
tuerent regem dauto super uniuersum isrł:

Expanded text:
dia parte tribus Manasse decem et octo midia parte tribus Manasse decem et octo milia singuli per nomina sua venerunt ut constituerent regem David de filiis quoque Isachar viri eruditi qui norant singula tempora ad praecipiendum quid facere deberet Israhel principes ducenti omnis autem reliqua tribus eorum consilium sequebatur porro de Zabulon qui egrediebantur ad proelium et stabant in acie instructi armis bellicis quinquaginta milia venerunt in auxilium non in corde duplici et de Nepthali principes mille et cum eis instructa clypeorata ad proelium viginti octo milia sescentorum et de Aser egredientes ad pugnam et in acie proJordanem autem de filiis Ruben, et de Gad, et dimidia parte tribus Manasse, instructi armis bellicis, centum viginti millia. Omnes isti viri bellatores expediti ad pugnandum, corde perfecto venerunt in Hebron, ut constituerent regem David super universum Israel;
Abbreviated transcription (Latin):
xilium dauid: aduersum latrunculos. Omnes
enim erant uiri fortissimi. &e facti sunt pͥnci¬
pes in exercitu: sed &e ꝑsingulos dies uenebãt
ad dauid ad auxiliandum ei. usq dum fieret
grandis numerus: quasi exercitus dei: x.¬
ste quoq est numerus principium exercitus.
qui uenerunt ad dauid cum esset in hebron
ut transferrent regnum saulad eum uixta uer¬
bum domini. filii iuda portantes clypeum et
hastam sex milia octingenti expediti ad p̾liũ.
Defiliis symeon uirorum fortissimorum ad
pugnandum septem milia centum. De filis
leui: quattuor milia sexcenti. Ioiada quoq
princeps de stirpe aaron. & cum eo tria milia
seytingenti. Sadoc etiam puer egregie in do¬
lis e domus patris eius principes uiginti.iͦ.
De filiis autem beniamin fratrib saul: tria
milia. Magna enim pars eorum adhuc seque¬
batur dom um saul. Porro de filiis ephraim
liginti milia octingenti fortissimi robore un
nominati. in cognationib suis: &e ex dimi¬

Expanded text:
xilium David adversum latrunculos omnes xilium David adversum latrunculos omnes enim erant viri fortissimi et facti sunt principes in exercitu sed et per singulos dies veniebant ad David ad auxiliandum ei usque dum fieret grandis numerus quasi exercitus Dei iste quoque est numerus principum exercitus qui venerunt ad David cum esset in Hebron ut transferrent regnum Saul ad eum iuxta verbum Domini filii Iuda portantes clypeum et hastam sex milia octingenti expediti ad proelium de filiis Symeon virorum fortissimorum ad pugnandum septem milia centum de filiis Levi quattuor milia sescenti Ioiada quoque princeps de stirpe Aaron et cum eo tria milia septingenti Sadoc etiam puer egregiae indolis et domus patris eius principes viginti duo de filiis autem Beniamin fratribus Saul tria milia magna enim pars eorum adhuc sequebatur domum Saul porro de filiis Ephraim viginti milia octingenti fortissimi robore viri nominati in cognationibus suis et ex dimi
Abbreviated transcription (Latin):
quo morabatur dauid: egressusq est dauid
abuians eis. & ait. Si pacifice uenistis ad me
it auxiliemini mͥ: cor meum ungatur uobĩ.
hiautem insidiamini mͥ pro aduersariis meis
cum ego iniquitatem in manib meis non
habeam: uideat deus patrum nostrorum ⁊
udicet. Sp̃s uero induit amisai pͥncipem inter
triginta: ce ait. Tui sumus o dauid: & tec̃
sili ysai. Paxpax tibi. & pax adiutorib tuis.
te enim adiuuat deustuus. Suscepit ergo
tauid eos: &e constituit principes turmȩ. Por¬
tode manasse tranfugerunt ad dauid quan¬
do ueniebat cum phylistiim aduersum saul
ut pugnaret. & non dimicauit cum eis: qr
inito consilio remiserunt eum principes phy¬
ustinoꝵ dicentes. Periculo capitis nostri reuer-¬
tetur ad dominum suum saul. Quando igitur
reuersus est in siceleg transfugerunt ad eũ
de manasse ednas ce iosebad & iedihelae mi¬
chael & ioradab &e heliui &e salathi prinei¬
pes militum in manasse. hii prebuerunt au-¬

Expanded text:
quo morabatur David. Egressusque est David quo morabatur David. Egressusque est David obviam eis, et ait: Si pacifice venistis ad me, ut auxiliemini mihi, cor meum jungatur vobis: si autem insidiamini mihi pro adversariis meis, cum ego iniquitatem in manibus meis non habeam, videat Deus patrum nostrorum, et judicet. Spiritus vero induit Amasai principem inter triginta et ait: Tui sumus, o David, et tecum, filii Isai: pax, pax tibi, et pax adjutoribus tuis. Te enim adjuvat Deus tuus. Suscepit ergo eos David et constituit principes turmae porro de Manasse transfugerunt ad David quando veniebat cum Philisthim adversum Saul ut pugnaret et non dimicavit cum eis quia inito consilio remiserunt eum principes Philisthinorum dicentes periculo capitis nostri revertetur ad dominum suum Saul quando igitur reversus est in Siceleg transfugerunt ad eum de Manasse Ednas et Iozabad et Iedihel et Michahel et Iozabad et Heliu et Salathi principes milium in Manasse hii praebuerunt au
Abbreviated transcription (Latin):
nithes fortissimus inter triginta. & suꝑ gf̃
maria ce saphathia arophites heleana & iti
ce arahel ce ioerer ce iesbaam de carein: io¬
hel quoq & gabadia filii iheroam de gedoꝵ
Sed &e de gaddi tranfugerunt ad dauid cun
lateret in deserto. uiri robustissimini et pus¬
natores optimi tenentes clypeum ce hastam
facies eorum quasi facies leonis: &e ueloces qͥl
capreȩ̃ in montib. Ezer princeps obdias seib
heliab tercius. masmana quartus. iheremias qͥ¬
tus. hetthei sextus. helihel septimus. iohanan
octauus. helz ebad nonus. iheremias decimib.
bacchannai undecimus. hi de filiis gad pͥn¬
ceps exercitus nouissimus centum milib ple¬
erat & maximus mille: isti sunt qui transis¬
runt iordanem mense primo. quando inundi¬
re consueuit super ripas suas. & omnes fugall¬
runt qui morabantur in uallibus ad orientas
pagam & occidentalem. Uenerunt autem
e de beniamin &e de uida ad presidium. in

Expanded text:
onites fortissimus inter triginta et super onites fortissimus inter triginta et super maria et Saphatia Aruphites Helcana et Iesia et Azrahel et Ioezer et Iesbaam de Careim Ioeela quoque et Zabadia filii Ieroam de Gedor sed et de Gaddi transfugerunt ad David cum lateret in deserto viri robustissimi et pugnatores optimi tenentes clypeum et hastam facies eorum quasi facies leonis et veloces quasi capreae in montibus Ezer princeps Obdias secundus Eliab tertius Masmana quartus Hieremias quintus Hetthi sextus Helihel septimus Iohanan octavus Helzebad nonus HMachbanai undecimus. Hi de filiis Gad principes exercitus: novissimus centum militibus praeerat, et maximus, mille. Isti sunt qui transierunt Jordanem mense primo, quando inundare consuevit super ripas suas; et omnes fugaverunt qui morabantur in vallibus ad orientalem plagam, et occidentalem. Venerunt autem et de Benjamin, et de Juda, ad praesidium in
Abbreviated transcription (Latin):
filius ui apher mechurathites ahia phellon¬
tes asrai carmelites noonarai filius atbi iohea
frater nathan mabar filius agarai. sellec ãmo¬
nites. noorai berothites armiger ioab. fili sn¬
uiȩ uas iethreus gareb iethreus urias hebe
⁊adab filius sooli adina filius sera rubenti
princeps rubenitarum. & cum eo triginta
banan filius maacha &e iosaphat matchan
tes. orias astharothites. Semina & aihel fili u¬
tham aroerites iedihel filius samri &e iocha
frater eius thosaites helihel maumites et in¬
bai ce iosaia filii helnaem &e iethina moabm
helihes ce obeth & iasihel de masobia. hii qͥ
uenerunt ad dauid insiceleg cum adhue fu¬
geret saul filium cis. qui erant fortissimie
egregii pugnatores tendentes arcum. & una
manu fundis saxa iacientes &e dirigentes si¬
gittas. De fratrib saul ex tribu beniamin pi¬
ceps abieter ce ioas filii isamaa gabathite
iatihel & phaleth filii atmoth &e baracu
&e ieu anathothites. Samaias quoq galu¬

Expanded text:
filius Ur Apher Mechurathites Ahia Phellonifilius Ur Apher Mechurathites Ahia Phellonites Asrai Carmelites Noorai filius Azbi Iohel frater Nathan Mabar filius Agarai Sellec Ammonites Noorai Berothites armiger Ioab filii Sarviae Iras Iethreus Gareb Iethreus Urias Ettheus Zabad filius Ooli Adina filius Seza Rubenites princeps Rubenitarum et cum eo triginta Hanan filius Maacha et Iites, Ozia Astarothites, Samma et Jaiel filii Hotham Arorites, Jediel filius Samri, et Joha frater ejus Thosaitesribai et Iosaia filii Elnaem et Iethma Moabites Elihel et Obed et Iasihel de Masobia hii quoque venerunt ad David in Siceleg cum adhuc fugeret Saul filium Cis qui erant fortissimi et egregii pugnatores tendentes arcum et utraque manu fundis saxa iacientes et dirigentes sagittas de fratribus Saul ex Beniamin princeps Ahiezer et Ioas filii Sammaa Gabathites et Iazihel et Phallet filii Azmoth et Baracha et Ieu Anathothites Samaias quoque Gaba
Abbreviated transcription (Latin):
niuis. & ipse percussit uirum egyptium cu¬
us statura erat quinq cubitorum & ha¬
bebat lanceam ut liciatorium texentium.
Descendit ergo ad eum cum uirga. et rapu¬
it hastam quam tenebat manu: & interfe¬
cit eum hasta sua. hec fecit banaia filius
ioiade. qui erat inter tres robustos nomina¬
tissimus. inter .xxx. primus: uerumtamen
ad tres usq non ꝑuenerat. Posuit autem
eum dauid: ad auriculam suam. Porro fortiᷤ¬
simi in exercitu a sahel frater ioab &e helea¬
nam filius patrui eius. de bethleem: sẽmoth
arothites helles phallonites ias filius egceᷤ
thecuites abieter anathothites sobbocai aro¬
thites halothites marai nethophathites he¬
leb filius baana nethophatites & hai filius ri¬
bai de gabaath filiorum beniamin banaia
pharathonites ⁊ uiri detorrente gasabial ara¬
bathites at moth bauromites eliaba salabo¬
nites filii iasom geronites ionathan fili sega
arathites ahiam filius saar ararites helipha

Expanded text:
nivis. Et ipse percussit virum Aegyptium, cunivis. Et ipse percussit virum Aegyptium, cujus statura erat quinque cubitorum, et habebat lanceam ut liciatorium texentium. Descendit igitur ad eum cum virga, et rapuit hastam, quam tenebat manu, et interfecit eum hasta sua. Haec fecit Banaias filius Joiadae, qui erat inter tres robustos, nominatissimus, inter triginta primus, verumtamen ad tres usque non pervenerat: Posuit autem eum David ad auriculam suam. Porro fortissimi in exercitu, Asael frater Joab, et Eleanam filius patrui ejus de Beth-Leem, Semmoth Arorites, Helles PhThecuites Abiezer Anathothites Sobbochai Asothites Ilai Ahoites Marai Netophathites Heled filius Baana Netophathites Ethai filius Ribai de Gabaath filiorum Beniamin Banaia Pharathonites Uri de torrente Gaas Abial Arabathites Azmoth Bauramites Eliaba Salabonites filii Asom Gezonites Ionathan filius Sega Ararites Ahiam filius Sachar Ararites Eliphal
Abbreviated transcription (Latin):
leem. Desiderauit igitur dauid: & dixit.
O siquis daret mͥ aquam de cisterna beth.¬
leem: que est in porta Tres ergo hii per
media castra phylistinorum perrexerũt
&e hauserunt aquam de cisterna bethleem.
que erat inporta: ce attulerunt ad dauit
ut biberet. Qui noluit: sed magis liba¬
uit illam domino dicens. Absit ut in
conspectu deimei hoc faciam. & sangui¬
nem uiroꝵ istorum bibam: quia in peri¬
eulo animarum suarum attulerunt mi¬
chi aquam. Et obhane causam: noluit
bibere. hec fecerunt tres robustissimi.
Abisai quoq frater ioab. ipse erat princepᷤᷤ
trium. & ipse leuauit hastam suam eont᷑
trecentos uulneratos: ce ipse erat inter treᷤ
nominatissimus. inter tres sccłs. inclytus
ce princeps eorum. Uerumtamen usq ad
tres primos non ꝑuenerat. Banaias filius
ioiade uiri robustissimi. qui multa opera
perpetrauerat de cabsehel. ipse pereussit
duos arihel ce moab: & ipse descendit et
interfecit leonem in media cisterna temꝑe

Expanded text:
-Leem. Desideravit igitur David, et dixit: -Leem. Desideravit igitur David, et dixit: O si quis daret mihi aquam de cisterna Beth-Leem, quae est in porta. Tres ergo isit per media castra Philisthinorum perrexerunt, et hauserunt aquam de cisterna Beth-Leem, quae erat in porta, et attulerunt ad David ut Liberet: Qui noluit, sed magis libavit illam Domino, dicens: Absit ut in conspectu Dei mei hoc faciam, et sanguinem virorum istorum bibam, quia in periculo animarum suarum attulerunt mihi aquam. Et ob hanc causam noluit bibere. Haec fecerunt tres robustissimi. Abisai quoque frater Joab ipse erat princeps trium, et ipse levavit hastam suam contra trecentos vulneratos, et ipse erat inter tres nomanatissimus, inter tres secundos inclytus, et princeps eorum: Verumtamen usque ad tres primos non pervenerat. Banaias filius Joiadae viri robustissimi, qui multa opera perpe opera rarat, de Cabseel: Ipse percussit duos Ariel Moab, et ipse descendit, et interfecit leonem in media cisterna tempore
Abbreviated transcription (Latin):
ebatq dauid uadens &e crescens. ce domiꝰ
exercituum erat cum eo. hii principes ui¬
rorum fortium dauid. qui adiuuerunt
eum ut rex fieret super omnem isrł. iux¬
ta uerbum domini quod locutus est ad
isrł: &e iste numeriis robustoꝵ dauid. Ies¬
baam filius achamoni princeps inter tͥn¬
taginta. Iste leuauit hastam suam suꝑ
trecentos uulneratos unauice: &e post eũ
eleatar filius patrui eius ahoites. qͥ erat
inter tres potentes. Iste fuit cum dauid
gregati sunt ad locum illum in prelium.
ce ager erat regionis illius plenis hordeo:
fugerat quippe populus a facie phylisti¬
norum. hic stette in medio agri: &e defen¬
dit eum. Cumq ꝑcussisset phylisteos: dedit
dominus salutem magnam populo suo.
Descenderunt autem tres de. xxͣx. princi¬
ꝑib ad petram. in qua erat dauid ad spelũ¬
cam modollam: quando phylistum fuerant
castra metati in ualle raphaim. Porro dauid
erat in presidio. & statio phylistinoꝵ in bech¬

Expanded text:
ebatque David vadens et crescens, et Dominus ebatque David vadens et crescens, et Dominus exercituum erat cum eo. Hi principes virorum fortium David, qui adjuverunt cum, ut rex fieret super omnem Israel, juxta verbum Domini, quod locutus est ad Israel. Et iste numerus robustorum David: Jesbaam filius Achamoni princeps inter triginta: iste levavit hastam suam super trecentos vulneratos una vice. Et post eum Eleazar filius patrui ejus Ahohites, qui erat inter tres potentes. Iste fuit cum David Philisthim congregati sunt ad locum illum in praelium, et erat ager regionis illius plenus hordeo, fugeratque populus a facie Philistinorum. Hi steterunt in medio agri, et defenderunt eum. Cumque percussissent Philisthaeos, dedit Dominus salutem magnam populo suo. Descenderunt autem tres de triginta principibus ad petram, in qua erat David, ad speluncam Odollam quando Philisthim fuerant castrametali in valle Raphaim. Porro David erat in praesidio, et statio Philisthinorum in Beth
Abbreviated transcription (Latin):
dius tercius cum adhuc regnaret saul. tu eras
nseducebas & introducebas isrł. ẽibi enim dix̃.
dominus deus tuus. Tu pasces populum meũ
isrł: &e tu eris princeps super eum. ix¬
enerunt ergo om̃smaiores natu isrł ad re¬
gem in ebron: &e miit dauid cum eis fedus
coram domino. Unxerunt q eum in regem
super isrł. iuxta sermonen domini quem
locutus est in manu samuhel. abiit quoq
dauid. & omnis irł in hierłm. Hec est iebꝰ
ubi erant iebus ei habitatores terre. Dixe¬
runt ꝙ quiꝰ abitabant in iebus ad dauid.
Non ingredieris huie. Porro dauid cepit
arcem syon: que est ciuitas dauid. Dixit q.
Omnis qui percusserit iebuseum: in pͥmis
erit princeps ce dux. Ascendit igitur prinꝰ
ioab filius saruiȩ: & factus est princeps.
habitauit aittem dauid in arce. & iccireo
appellata est ciuitas dauid: edificauit q
urbem in circuitu. a mellousq ad gyrum.
Ioab autem reliqua urbis extruxit: ꝓfici¬

Expanded text:
dius tertius cum adhuc regnaret Saul tu eras dius tertius cum adhuc regnaret Saul tu eras qui educebas et introducebas Israhel tibi enim dixit Dominus Deus tuus tu pasces populum meum Israhel et tu eris princeps super eum venerunt ergo omnes maiores natu Israhel ad regem in Hebron et iniit David cum eis foedus coram Domino unxeruntque eum regem super Israhel iuxta sermonem Domini quem locutus est in manu Samuhel abiit quoque David et omnis Israhel in Hierusalem haec est Iebus ubi erant Iebusei habitatores terrae dixeruntque qui habitabant in Iebus ad David non ingredieris huc porro David cepit arcem Sion quae est civitas David dixitque omnis qui percusserit Iebuseum in primis erit princeps et dux ascendit igitur primus Ioab filius Sarviae et factus est princeps habiappellata est civitas David. Aedificavitque urbem in circuitu a Mello usque ad gyrum, Joab autem reliqua urbis exstruxit. Profici
Abbreviated transcription (Latin):
cum. & amputassent caput armisq nudas¬
sent: miserunt in terram suam. ut cireum¬
furetur & ostenderetur ydolorum templi
e populis. Arma autem eius consecrauer̾t
in fano dei sui. & caput affixerunt in tem¬
plodagon. hoc cum audissent uiriiabesga¬
laad. omnia scilicet que phylistiim fecerant
super saul: consurrexerunt singuli uirorum
fortium. &e tulerunt cadauera saul ce filiorũ
eius. Attulerunt q ea in iabes. & sepelierunt
ossa eorum subter quercum que erat iniabe̾.:
ce ieiunauerunt septem dieb. Mortuus est
engo saul propter iniquitates suas. eo quod p̃¬
uarieatus sit mandatum domini quod preceꝑ¬
at &e non custodierit illud: sed insuꝑ etiam phi¬
tonissam consuluerit. nec sperauerit in dño.
Propter quod et interfecit eum. & transtulit
regnum eius ad dauid filium ysai. Congregatꝰ
est igitur omnis isrł ad dauid in hebron dicens.
ostuum sumus &e caro tua. Heri quoq & mui¬

Expanded text:
eum, et amputassent caput armisque nudaseum, et amputassent caput armisque nudassent, miserunt in terram suam, ut circumferretur, et ostenderetur idolorum templis, et populis: Arma autem ejus consecraverunt in fano Dei sui, et caput affixerunt in templo Dagon. Hoc cum audissent viri Jabes Galaad, omnia scilicet quae Philisthim fecerant super Saul, consurrexerunt singuli virorum fortium, et tulerunt cadavera Saul et filiorum ejus: Attuleruntque ea in Jabes, et sepelierunt ossa eorum subter quercum, quet ieiunaverunt septem diebus mortuus est ergo Saul propter iniquitates suas eo quod praevaricatus sit mandatum Domini quod praeceperat et non custodierit illud sed insuper etiam pythonissam consuluerit nec speraverit in Domino propter quod et interfecit eum et transtulit regnum eius ad David filium Isai congregatus est igitur omnis Israhel ad David in Hebron dicens os tuum sumus et caro tua heri quoque et nu
Abbreviated transcription (Latin):
quassent phylistei ꝑsequentes saul ce fillos
eus. ꝑcusserunt ionathan &e aminadab & mł¬
chisue filios saul: & ad grauatum est p̃luim
contra saul. Inuenerunt q eum sagitta¬
nii & uulnerauerunt iaculis. Et dixit saul:
ad armigerum suum. Euagina gladium
uum. & interfice me: ne forte uen̾ant incir¬
cuncisi isti. & illudant mͥ. Noluit autem
atmiger eius hoc facere ei: timore ꝑterritus.
Ampuit igitur saul ensem: &e irruit in eum.
Quoo cum uidisset armiger eius. uidelicet
mortuum esse saul: irruit etiam ipse in gla¬
dium suum. & mortuus est. Interiit ergo saul.
ae tres filii eius: & omnis domus illius parit̾
ioncidit. Quod cum uidissent filii isrł qui
babitabant in campestrib. mortuum uide
ucet saulce filios eius fugerunt &e derelique¬
nunt urbes suas. &e huc illucq dispersi sunt:
ueneruntq phylistiim & habitauerunt in
eis. Die igitur altero detrahentes phylistiim
spolia cesorum. inuenerunt saul &e filios eius
iacentes in monte ielboe. Cumq spoliassent

Expanded text:
l et filios eius percusserunt Ionathan et Abinadab et Melchisuae filios Saul et adgravatum est proelium contra Saul inveneruntque eum sagittarii et vulneraverunt iaculis et dixit Saul ad armigerum suum evagina gladium tuum et interfice me ne forte veniant incircumcisi isti et inludant mihi noluit autem armiger eius hoc facere timore perterritus arripuit igitur Quod cum vidisset armiger ejus, videlicet mortuum esse Saul, irruit etiam ipse in gladium suum, et mortuus est. Interiit ergo Saul, et tres filii ejus, et omnis domus illius pariter concidit. Quod cum vidissent viri Israel, qui habitabant in campestribus, fugerunt: et Saul ac filiis ejus mortuis; dereliquerunt urbes suas, et huc illucque dispersi sunt: Veneruntque Philisthim, et habitaverunt in eis. Die igitur altero detrahentes Philisthim spolia caesorum, invenerunt Saul, et filios ejus jacentes in monte Gelboe, Cumque spoliassent
Abbreviated transcription (Latin):
nauis in medio mari. et uiam uiri in ado¬
lescentia. ẽalis est uia mulieris adulterȩ:
quȩ comedit &e tergens os suum. dicit ñ
sum oꝑata malum. Per tria mouetur ter¬
ra: ce quartum non potest sustinere. Per
seruum cum regnauerit. per stultũ cum
saturatus fuerit cibo: ꝑ odiosam mulie¬
rem. cum in matrimonio fuerit assump¬
ta. et ꝑ ancillam cum heres fuerit dñȩ
suȩ. Quattuor sunt minima terre: &e ip¬
sa sunt sapientiora sapientib. Formicȩ
populus infirmꝰ: quȩ preparant in messe
cibum sibi. Lepusculus plebs inualida: qͥ
collocat in petra cubilȩ suum. Regem lo¬
custa non habet: et egreditur uniuersa ꝑ
turmas suas. Stellio manib nitit᷑: et mo¬
ratur in hedib regum. eria sunt quȩ be¬
ne gradiuntur: & quartum quod incedit
feliciter. Heo fortissimus bestiarum: ad nul¬
lius pauebit occursum. Gallus succinetꝰ
lumbos: & aries. nec ẽ rex qui resistat ei.
Et qui stultus apparuerit. postquã eleue
est in sublime: si enim intellexisset. ori s

Expanded text:
is in medio mari, et viam viri in adolescentia. Talis est et via mulieris adulterae, quae comedit, et tergens os suum dicit: Non sum operata malum. Per tria movetur terra, et quartum non potest sustinere: Per servum cum regnaverit: per stultum cum saturatus fuerit cibo: Per odiosam mulierem, cum in matrimonio fuerit assumpta: et per ancillam cum haeres fuerit dominae suae. Quatuor sunt minima terrae, et ipsa sunt sapientiora sapientibus. Formicae populus infirmus, quae praeparant in messe cibum sibi: Lepusculus plebs invalida, qui collocat in petra cubile suum: Regem locusta non habet, et egreditur universa per turmas suas: Stellio manibus nititur, et moratur in aedibus regis. Tria sunt, quae bene gradiuntur, et quartum, quod incedit feliciter: Leo fortissimus bestiarum, ad nullius pavebit occursum: Gallus succinctus lumbos: et aries: nec est rex, qui resistat ei. Et qui stultus apparuit postquam elevatus est in sublime: si enim intellexisset, ori suo
Abbreviated transcription (Latin):
Mrus sermo dei ignitus. clypeus est sꝑ¬
antib in se. Ne addas quicquã u̾hisilliꝰ: &e
arguaris. inuemarisq mendax. Duo roga¬
ui terne deneges mͥ antequam moriar. Ua¬
nitatem &e uerba mendatia lõge fac a me:
mendicitatẽ &e diuitias ne dederis mͥ. tribue
tantum uictui meo necessaria. ne forte sati.¬
atus illitiar ad negandum &e dicam quis ẽ¬
dominus. & egestate compulsus furer. ⁊
peierem nomen dñi mei. Ne accuses ser¬
uum ad dñm suum: ne forte maledicat¬
tͥ. et moriaris. Generatio quȩ patri suo
men non est lota. a sordib suis: Generatio
cuiꝰ excelsi sunt oculi: &e palpebrȩ eiꝰ non¬
sunt in altum porrectȩ: Generatio quȩ ꝓ
dentib gladios habet. & quod mandit mo
larib suis. ut comedat in opes de terra:
et pauꝑes ex hominib. Sanguisugȩ duȩ
sunt filiȩ dicentes: affer affer. Tria sunt
insaturabilia: &e quartum quod numqͣm
dicit sufficit. Infernis &e os uuluȩ: et terra
que non satiatur aqua. Ignis uero: nũquã

Expanded text:
mnis sermo Dei ignitus, clypeus est sperantibus in se. Ne addas quidquam verbis illius, et arguaris, inveniarisque mendax. Duo rogaui, ne deneges mihi antequam moriar: uanitatem et uerba mendacia longe fac a me. mendicitatem et diuitias ne dederis mihi: tribue tantum uictui meo necessaria, ne forte saturatus inliciar ad negandum et dicam: quis edominus ? et egestate copulaus furer et periurem nomen dei mei. ne accuses seruum ad dtibi, et corruas Generatio, quae patri suo men non est lota a sordibus suis. Generatio, cujus excelsi sunt oculi, et palpebrae ejus in alta surrectae. Generatio, quae pro dentibus gladios habet, et commandit in molaribus suis, ut comedat inopes de terra, et pauperes ex hominibus. Sanguisugae duae sunt, filiae dicentes: Affer, affer. Tria sunt insaturabilia, et quartum, quod numquam, dicit: Sufficit, Infernus, et os vulvae, et terra, quae non satiatur aqua: ignis vero numquam
Abbreviated transcription (Latin):
& auaritiam: quȩ est simulacrorum seruitus.
Propter quȩ uenit ira dei suꝑ filios incredulitati:
in quib et uos ambulastis aliquando cum ui¬
ueritis iillis. Nunc autem deponite et uos
omnia: iram. indignationem. malinam. blas¬
phemiam: turpis sermo de ore ur̃o non ꝓcedat.
Nolite mentiri inuicem. expoliantes ueterem
hominem cum actib suis: et induentes nouũ.¬
eum qui renouatur in agnitione dei: scd̃m ima
ginem eiꝰ qui creauit eum. Ubi non est gentilis
et seyta. seruus et liber: sed omnia et in om̃ib
ti sancti uiscera miscłiȩ benignitatem. humi¬
litatem. modestiam. pacientiam. subportantes
inuicem: et donantes uobismet ipsis. Siquis
aduersus aliquem habet querelam. sicuit et do¬
minus donauit uobis ita et uos. Suꝑ omnia
autem hec: caritatem habete. quod est uincłm
dilectionis: et pax iħu xp̃i exultet in cordib ur̃ĩs.
in quo et uocati estis in uno corꝑe. ⁊ grati estote.:

Expanded text:
tiam, quae est idolorum seruitus: propter quae uenit ira dei super filios incredulitatis. in quibus et uos ambulastis aliquando, cum uiueretis in illis; nunc autem deponite st uos omnia, iram, indignationem, malitiam, blasphNolite mentiri invicem. Exuite vos veterem hominem cum actibus ejus, et induite novum, qui renovaturginem eius, qui creauit eum. Ubi non est masculus et Scyta, seruus dilecti viscera misericordiae benignitatem humilitatem modestiam patientiam subportantes iaduersus aliquem habet querellam: sicut dominus donauit uobis, ita et uos. super omnia autem haec caritatem habete, quod est uinculum perfectionis. et pax Christi exultet in cordibus uestris, in qua et uocati estis in uno corpore:
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xpisti semꝑ ꝓ uobis orantes. audientes fidẽ
ur̃am in xp̃o iħu ce dilectionem quam habetis
in sanctos omnes omnes. ꝓpter spem quȩ reposita
est uobis in cęlis. quam audistis in uerbo uerita¬
tis euuangelii quod ꝑuenit ad uos: sicut et in
uniuerso mundo est & fructificat et creseit. si¬
cut in uobis ex ea die qua audistis & cognouistiꝰ
grãm dei in ueritate. sicut didicistis ab epafra
kam̃o conseruo nr̃o qui est fidelis ꝓ uobis minist̾
xp̃i iħu: qui etiam manifestauit nobis dilecti¬
onem ur̃am in sp̃u. Ideo ⁊ nos ex qua die au¬
diuimus non cessamus ꝓuobis orantes et pos¬
tilantes. ut impleamini agnitione uolunta¬
tis eius in omni sapientia &e intellectu spirita¬
li: it ambuletis digne deo ꝑ omnia placentes
in omni oꝑe bono fructificantes. et crescentes

Expanded text:
Jesu Christi, semper pro vobis orantes: audientes fidem vestram in Christo Jesu, et dilectionem, quam habetis in sanctos omnes, propter spem, quae reposita est vobis in coelis: quam audistis in verbo veritatis Evangelii: quod pervenit ad vos, sicut et in universo mundo est, et fructificat, et crescit, sicut in vobis, ex ea die, qua audistis, et cognovistis grcarissimo conservo nostro qui est fidelis pro vobis minister Christi Iesu qui etiam manifestavit nobis dilectionem vestram in Spiritu ideo et nos ex qua die audivimus non cessamus pro vobis orantes et postulantes ut impleamini agnitione voluntatis eius in omni sapientia et intellectu spiritali ut ambuletis digne Deo per omnia placentes in omni opere bono fruc
Abbreviated transcription (Latin):
nerationib nunc autem manifestum est
sc̃is eus: quib uoluit deus notas facere dui¬
tias głȩ sacramenti huiꝰ in gentib. quod est
xp̃c inuobis spes glȩ quem nos annuntiamu.
corripientes omnem hominem &e docentes om¬
nem hominem in omni sapientia. ut exhibea¬
mus omnem hominem ꝑfectum in xp̃o iħu¬
dño nostro: in quo et laboro certando. scdm
oꝑationem eiꝰ quam oꝑatus est in me in uirtu
olo enim uos scire. qualem sollicitu. Ete.¬
binem habeam ꝓuobis. et pro his qui sunt
lao diciȩ: et quicumq non uiderunt faciem
meam in carne. ut consolentur corda ipsorum
instructi in caritate. et in ommes diuitias ple¬
nitudinis intellectus. in agnitionem misterii
dei patris iħu xp̃i: in quosunt omnes thesauri
sapientiȩ &e scientiȩ absconditi. Hoc autem dico.
ut nemo uos decipiat: in subtilitate sermonũ.
Nam et si corꝑe absens sum. sed sp̃u uobiseum sũ:
gauoens et uidens ordinem ur̃m. et firmamen¬

Expanded text:
nerationibus. Nunc autem manifestum est nerationibus. Nunc autem manifestum est Sanctis ejus: quibus voluit Deus notas facere divitias gloriae sacramenti hujus in gentibus, quod est Christus, in vobis spes gloriae, quem nos annuntiamus, corripientes omnem hominem, et docentes omnem hominem in omni sapientia, ut exhibeamus omnem hominem perfectum in Christo Jesu. In quo et laboro, certando secundum operationem ejus, quam operatur in me, in virtuem sollicitudinem habeam pro vobis et pro his qui sunt Laodiciae et quicumque non viderunt faciem meam in carne ut consolentur corda ipsorum instructi in caritate et in omnes divitias plenitudinis intellectus in agnitionem mysterii Dei Patris Christi Iesu in quo sunt omnes thesauri sapientiae et scientiae absconditi hoc autem dico ut nemo vos decipiat in subtilitate sermonum nam et si corpore absens sum sed spiritu vobiscum sum gaudens et videns ordinem
Abbreviated transcription (Latin):
primogenitus ex mortuis: ut sit in omnib ip̃e
primatum tenens. quia in ipso complacuit
omnem plenitudinem inhabitare: et per eum
reconciliare omnia ĩnpso pacificans ꝑsangui¬
nẽ crucis eiꝰ. siue q̃ in terris: siuie q̃ in celis sunt.
Et uos cum essetis aliquando alienati a fide¬
et inimici sensu in oꝑib malis. nunc autem
reconciliauit in corꝑe carnis eiꝰ. ꝑ mortem ex¬
hibere uos sanctos et immacłatos et in repre¬
hensibiles coram ipso. si tamen ꝑmanetis in¬
ipso: et in fide fundati et stabiles ce immobileᷤ
ab spe euuangelii quod audistis. quod predi¬
catum est in uniuersa creat᷑a quȩ subi celo est
cuius factus sum ego paulus minister qui ño
gaudeo in passionib ꝓuobis. & adimpleo ea
quȩ desunt passionum xp̃i in carne mea ł pro
corꝑe eius quod est eccłia: cuius factus sum mi
nister ego scđm dispensationem dei. quȩ data
est mͥ in uobis: ut impleam uerbum dei. minis¬
terium quod absconditum fuit a seculis et ge¬

Expanded text:
omnibus ipse primatum tenens quia in ipso conplacuit omnem plenitudinem habitare et per eum reconciliare omnia in ipsum pacificans per sanguinem crucis eius sive quae in terris sive quae in caelis sunt et vos cum essetis aliquando alienati et inimici sensu in operibus malis nunc autem reconciliavit in corpore carnis eius per mortem exhibere vos sanctos et inmaculatos et inreprehensibiles coram ipso si tamen permanetis in fide fundati et stabiles et inmobiles ab spe evangelii quod audistis quod praedicatum est in universa creatura quae sub caelo est cuius factus sum ego Paulus minister qui nunc gaudeo in passionibus pro vobis et adimpleo ea quae desunt passioncorpore ejus quod est Ecclesia. Cujus factus sum ego minister: Secundum dispensationem Dei: que data est mihi in vos: ut impleam verbum Dei mysterium quod absconditum fuit a seculis et ge
Abbreviated transcription (Latin):
ro nos cum essemus in angulo pome¬
rii. uidentes iniquitatem: cucurrimꝰ
ad eos. & uidimus eos pariter cominis¬
ceri. Et illum quidem non quiuimꝰ
comprehendere. quia fortior nobis
erat: & apertis ostiis exiliuit. hanc
autem cum apprehendissemus inter¬
rogauimꝰ quisnam esset adolescens: &
noluit indicare nobis. Huiꝰ rei testes su¬
mus. Credroit eis multitudo quas sen
uerunt eam ad mortem. Exclamaun
autem uoce magna susanna: & dixit.
Deus eterne qui absconditoꝵ cognitor
qui nosti omnia autequam fiant: tus
aduersum me. Exaudiuit aittem dñs
uocem eius. Cumq duceretur ad mor¬
tem: suscitauit deus sp̃m sanctum pu¬
eri iunioris: cui nomen danihel. Et ȩi
sanguine huius. Et conuersus omni
populus ad eum: dixit. Quis est iste se¬
mo. quem locutus es: Qui cum starei
medio eorum: ait. Sic fatui filii isrł.a
iudicantes neq quod uerum est cognoe¬
tes: condempnastis filiam isrł. Reuertn¬

Expanded text:
lo pomarii, videntes iniquitatem, cucurrimus ad eos, et vidimus eos pariter commisceri. Et illum quidem non quivimus comprehendere, quia fortior nobis erat, et apertis ostiis exsilivit: hanc autem cum apprehendissemus, interrogavimus, quisnam esset adolescens, et noluit indicare nobis: hujus rei testes sumus. Credidit eis multitudo, quasi clamavit autem voce magna Susanna, et dixit: Deus aeterne, qui absconditorum es cognitor, qui nosti omnia antequam fiant, tu sadversum me. Exaudivit autem Dominus vocem ejus. Cumque duceretur ad mortem, suscitavit Dominus spiritum sanctum pueri junsanguine huius." Et conuersus omnis populus ad eum, dixit: "Quis est iste sermo quem locutus es?" Qui cum stares in medio eorum ait: "Sic fatui uiri Israel, non iudicantes, neque quod uerum est cognoscentes, condemnastis filiam Israel? Reuert