comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
serant. qͣndo in terra dñs unã
querebat: quia rationalis cre¬
aturȩ numerus. angłorum ui-¬
delicet et hominũ. qui aduiden-
dum dm̃ conditus fuerat. ꝑeun-¬
te homine. erat imminutus: &
ut ꝑfecta summa ouium inte¬
graret᷑ in cęlo: homo ꝑditus
querebat᷑ in terra. Nam qd̾ hic
euanglista dicit in deserto. a¬
lius dicit in montib. ut signi¬
ficet in excelsis: quia nimirum
oues quȩ ñ ꝑierant. in sublimi¬
bus stabant. Et cum inuenerit.
ouem: imponit in humeros
suos gaudens. Ouem in hume¬
ros suos imposuit: quia huma¬
nam naturã suscipiens. pecca¬
ta nr̃a ipse portauit. Et ueni¬
ens domũ: conuocat amicos
et uicinos dicens eis. Congra
tulaminimͥ: quia inueni ouẽ
mum rediit: quia pastor nr̃
reparato homine ad regnũ
cȩleste rediit. Ibi amicos & ui¬
cinos inuenit. illos uidelicet.
angłorum choros. qui amici
eius sunt: quia uoluntatẽ eiꝰ
continue in sua stabilitate cu-¬

Expanded text:
serant, quando in terra Dominus unam serant, quando in terra Dominus unam quaerebat, quia rationalis creaturae numerus, angelorum videlicet et hominum, quae ad videndum Deum 1602 condita fuerat, pereunte homine erat imminutus, et ut perfecta summa ovium integraretur in coelo, homo perditus quaerebatur in terra. Nam quod hic evangelista dicit in deserto, alius dicit in montibus, ut significet in excelsis , quia nimirum oves quae non perierant in sublimibus stabant. Et cum invenerit ovem, imponit in humeros suos gaudens. Ovem in humeris suis imposuit, quia humanam naturam suscipiens peccata nostra ipse portavit. Et veniens domum, convocat amicos et vicinos, dictulamini mihi quia inveni ovem mum rediit, quia pastor noster, reparato homine ad regnum coeleste rediit. Ibi amicos et vicinos invenit, illos videlicet angelorum choros. Qui amici ejus sunt, quia voluntatem ejus continue in sua stabilitate cu
Abbreviated transcription (Latin):
quatinus qd̃ erant agnoscereũ.
cȩlestis eos medicus blandis fo¬
mentis curat. Benignum pa¬
radigina obicit: et in eorum
corde uulneris tumorẽ p̃mit.
Ait nãq. Qͥs ex uobis homo qͥ
habet centum oues. et si ꝑdide¬
rit unam exillis. nonne dimit¬
tit nonaginta nouem in deser¬
to: et uadit ad illam quȩ ꝑi¬
erat: Ecce mira dispensatio¬
ne pietatis. similitudinem ue¬
ritas dedit: quã et inse ipse
homo recognosceret: et tamen
hec specialit̾ ad ipsum auctorẽ
hominum ꝑtineret. Quia enim
est.ipse centum oues habuit.
cum angłorũ substantiã et ho¬
minũ creauit. S una ouis tunc
periit:quando peccando ho¬
mo pascua uite dereliqͥt. Dimi-¬
sit autẽ nonaginta nouẽ oues
in deserto:quia illos sũmos an¬
głorum choros reliquit in celo.
Cur autẽ celũ desertũ uocatur:
nisi qd̾ desertũ dr̃ derelictum:
Tunc autẽ celũ homo deseruit.
cum peccauit. In deserto autẽ
nonaginta nouẽ oues reman¬

Expanded text:
quatenus quod erant agnoscerent, quatenus quod erant agnoscerent, coelestis eos medicus blandis fomentis curat, benignum paradigma objicit, et in eorum corde vulneris tumorem premit. Ait namque: Quis ex vobis homo qui habet centum oves, et si perdiderit unam ex illis, nonne dimittit nonaginta novem in deserto, et vadit ad illam quae perierat? Ecce mira dispensatione pietatis similitudinem Veritas dedit, quam et in seipso homo recognosceret, et tamen haec specialiter ad ipsum auctorem hominum pertineret. Quia enim erus, ipse centum oves habuit cum angelorum substanttam et hominum creavit. Sed una ovis tunc periit quando peccando homo pascua vitae dereliquit. Dimisit autem nonaginta novem oves in deserto, quia illos summos angelorum choros reliquit in coelo. Cur autem coelum desertum vocatur, nisi quod desertum dicitur derelictum? Tunc autem coelum homo deseruit cum peccavit. In deserto autem nonaginta novem oves reman
Abbreviated transcription (Latin):
te peccatorib indignari. S ali¬
ud est qd̾ agitur tẏpo suꝑbiȩ:
aliud qͦd zelo discipline. De¬
dignantur etenĩ. s non de-¬
dignantes. desꝑant s ñ despe-¬
rantes :ꝑsecutionẽ cõmouent.
s amantes: quia et si foris in¬
crepationes ꝑ disciplinam ex¬
aggerant. intus tam̃ dulcedi-¬
nem ꝑ caritatẽ seruant. Prepo¬
nunt sibi m animo ipsos ple-¬
rũq quos corrigunt meliores
existimant eos quoq quos iu¬
dicant. Qd̃ uidelicet agentes:
et ꝑ disciplinã subditos. & ꝑ
humilitatẽ custodiunt sema&e¬
ipsos. At contra hii qui de fal-¬
sa iusticia suꝑbire solent. cete¬
ros quosq despiciunt : nulla
infirmantib miscđia condes-¬
cendunt. et quo se peccatores
ẽẽ ñ credunt. eo deterius pecca¬
tores fiunt. De quoꝵ ꝓfecto
numero pharisei extiterant:
qui duudicantes dñm qd pec-¬
catores susciperet:arenti cor¬
de ipsum fontẽ miscđiȩ repre¬
hendebant. Sed quia egri e¬
rant ita ut egros se ẽẽ nescirent:

Expanded text:
te peccatoribus indignari. Sed aliud est quod agitur typho superbiae, aliud quod zelo disciplinae. Dedignantur etenim, sed non dedignantes; desperant, sed non desperantes; persecutionem commovent, sed amantes, quia etsi foris increpationes per disciplinam exaggerant, intus tamen dulcedinem per charitatem servant. Praeponunt sibi in animo ipsos plerumque quos corrigunt, meliores existimant eos quoque quos judicant. Quod videlicet agentes, et per disciplinam subditos, 1601 et per humilitatem custodiunt semetipsos. At contra hi qui de falsa justitia superbire solent , caeteros quosque despiciunt, nulla infirmantibus misericordia condescendunt; et quo se peccatores esse non credunt, eo deterius peccatores fiunt. De quorum profecto numero Pharisaei exstiterant, qui, dijudicantes Dominum quod peccatores susciperet, arenti corde ipsum fontem misericordiae reprehendebant 3. Sed quia aegri erant ita ut aegros se esse nescirent,
Abbreviated transcription (Latin):
stiuum tempꝰ
quod corpori
meo ualde
contrariũ est:
loqui me de
expositione
euangłii. longa mora interue¬
miente ꝓhibuit. S non quia
lingua tacuit: ardere caritas
cessauit. Hoc etenim dico: qd
apud se ur̃m unusqͥsq cognos¬
cit. Pierumq caritas quibdã
occupationib prepedita. et in
tegra flagrat incorde: ettamen
ñ monstratur inopere. Quia
et sol cum nube tegitur non
uidetur interra: ettamen ar-¬
det incelo. Sic sic ẽẽ occupata
caritas solet ÷ et intus uim sui
ardoris exerit: & foris flãmas
oꝑis non ostendit. S quia nc̃
adloquendũ tẽpus rediit. ur̃ã
me studia accendant ÷ ut mͥ
tanto amplius loqui libeat:
qͣnto hoc urẽ mentes desidera¬
bilius expectant. Audistis in
lectione euangłica fr̃s mei. quia
peccatores et publicani accesse¬
runt adredemptorẽ nr̃m: et ñ
solum adcolloquendũ s etiam
ad conuescendũ recepti sunt.

Expanded text:
stivum tempus quod corpori meo valde contrarium est, loqui me de expositione Evangelii longa mora interveniente prohibuit. Sed nunquid quia lingua tacuit, ardere charitas cessavit? Hoc etenim dico, quod apud se vestrum unusquisque recognoscit. Plerumque charitas quibusdam occupationibus praepedita, et in tegra flagrat in corde, et tamen non monstratur in opere, quia et sol cum nube tegitur, non videtur in terra, et tamen ardet in coelo. Sic sic esse occupata charitas solet, et intus vim sui ardoris exerit, et foris flammas operis non ostendit. Sed quia nunc ad loquendum tempus rediit, vestra me studia accendunt, ut mihi tanto amplius loqui libeat, quanto hoc vestrae mentes desiderabilius exspectant. 2. Audistis in lectione evangelica, fratres mei, quia peccatores et publicani accesserunt ad redemptorem nostrum; et non solum ad colloquendum, sed etiam ad convescendum recept
Abbreviated transcription (Latin):
studium uertite ÷ quã celerrime
huius uitȩ tempora fugiant con¬
siderate: qͣm districtus iudex
ueniat attendite. Hunc ante o
ut. inquantũ uires suppetunt
si annuntiare eum ñ neglegitis:
uocari ab eo angłi cum iohanne
ualeatis. Q uod ipse p̾stare dig¬

Expanded text:
studium vertite: quam celerrime studium vertite: quam celerrime hujus vitae tempora fugiant, considerate: quam districtus veniat judex attendite. Hunc ante ocut inquantum vires suppetunt, si annuntiare eum non negligitis, vocari ab eo Angeli cum Joanne valeatis; quod ipse praestare dig
Abbreviated transcription (Latin):
ẽẽ considerat. ut. secũ ueniat in¬
uitat. Ipsa ergo terrena actio
uos urã conueniat: et si ad dm̃
tenditis. curate ne ad eum soli
ueniatis. Hinc eteni scriptum
ẽ. Qui audit. dicat ueni: ut qͥ
iam incorde uocem suꝑniamo¬
ris acceꝑit: foras etiam ꝓximis
uocẽ ex̾ortationis reddat. Et
fortasse pa em ut indigenti
elemosinã porrigat ñ habet:
s maius ẽ qd̾ tͥbuere ualet. qͥ
linguã habet. Plus ẽ eñi uerbi
pabulo uicturã in ꝑpetuum
mentem reficere:quã uentrẽ
moriturȩ. carnis t̾reno pane sa¬
here: mecum uos moneo ab oti¬
oso sermone parcamus. Inu¬
tiliter loqui declinemus : in¬
quantũ reniti lingue p̃uale¬
mus. inuentum uerba non de¬
fluant: cũ iudex dicat. Omẽ
uerbũ otiosũ quod loquuti
fuerint homines: reddent de
eo rationem in die iudicii. Otio¬
sum qͥ ppe uerbũ ẽ: qd̃ aut uti¬
litate rectitudinis. aut ratioe
iustȩ necessitatis caret. Otiosa
ergo colloquia. ad edificationis

Expanded text:
esse considerat ut secum veniat inesse considerat ut secum veniat invitat. Ipsa ergo terrena actio vestra vos conveniat, 1456 et si ad Deum tenditis, curate ne ad eum soli veniatis. Hinc etenim scriptum est: Qui audit, dicat: Veni ; ut qui jam in corde vocem superni amoris acceperit, foras etiam proximis vocem exhortationis reddat. Et fortasse panem, ut indigenti eleemosynam porrigat, non habet; sed majus est quod tribuere valeat, qui linguam habet. Plus enim est verbi pabulo victuram in perpetuum mentem reficere, quam ventrem moriturae carnis terreno pane sahere. Mecum vos admoneo, ut ab otioso sermone parcamus, inutiliter loqui declinemus. Inquantum reniti linguae praevalemus, in ventum verba non defluant, cum judex dicat: Omne 1457 verbum otiosum quod locuti fuerint homines, reddent de eo rationem in die judicii . Otiosum quippe verbum est, quod aut utilitate rectitudinis, aut ratione justae necessitatis caret. Otiosa ergo colloquia ad aedificationis
Abbreviated transcription (Latin):
ortari idoneus ñ sum. Quan¬
tum potes exhibe:ne male
seruando qd̃ acceꝑas. intorm̃¬
tis exigaris. Neq eñi plusquã
unum talentũ acceperat: qui
hoc abscondere magis studuit
quã erogare. Et scimus qd̃ in
facti sunt. ꝑ fialas quippe doc¬
trina exuberans: ꝑ cyatos ue¬
ro parua atq angusta desig¬
natur. Alius doctrina uerita¬
tis plenus:audientiũ mentes
inebriat. ꝑhoc ergo quoddi¬
cit: ꝓfecto fialam porrigit. A¬
lius explere qd sentit non ua-¬
let̾. s quia hoc utcũq denunti¬
at: ꝓfecto ꝑ cyatum gustũ pre-¬
bet. In dei ergo tabernaculo id
ẽ in scã eccła positisi ꝑ doctri-¬
ne sapientiã ministrare fialas
minime potestis: inquantũ
ꝓ diuina largitate sufficitis.
ꝓximis ur̃is bomi uerbi cyatos
date. In quantũ uos ꝓfecisse pen¬
satis. etiamalios trahere uob̃
re socios desiderate. Siquis
ur̃m fr̃s ad forum aut fortasse
ad balneũ ꝑgit: quẽ otiosum

Expanded text:
ortari idoneus non sum. Quanortari idoneus non sum. Quantum potes exhibe, ne male servatum quod acceperas in tormentis exigaris. Neque enim plus quam unum talentum acceperat qui hoc abscondere magis studuit quam erogare. Et scimus quod infacti sunt . Per phialas quippe doctrina exuberans, per cyathos vero parva atque angusta designatur scientia. Alius, doctrina veritatis plenus, audientium mentes inebriat. Per hoc ergo quod dicit profecto phialam porrigit. Alius explere quod sentit non valet, sed quia hoc utcunque denuntiat, profecto per cyathum gustum praebet. In Dei ergo tabernaculo, id est in sancta Ecclesia, positi, si per doctrinae sapientiam ministrare phialas minime potestis, in quantum pro divina largitate sufficitis proximis vestris boni verbi cyathos date. In quantum vos profecisse pensatis, etiam vobiscum alios trahite, re desiderate. Si quis um, fratres, ad forum aut fortasse ad balneum pergit, quem otiosum
Abbreviated transcription (Latin):
digne dici possit audiamus.
Sequitur. Hic est: dequo scͥptũ
est. Ecce ego mitto angłm meũ
ante faciem tuã: qui p̃parabit
uiam tuam ante te. Quod enĩ
grece angłs. hoc latine nunti-¬
us dicitur. Recte ergo qui nun¬
tiare suꝑnum iudicem mitti¬
tur. angłs uocatur: ut digni-¬
tatem seruet in nomine. quã
explet. in oꝑatione. Altum qui-¬
quia om̃s qui sacerdotii noĩe
censentur. angłi uocantur: pro¬
pheta attestante qͥ ait. Labia
sacerdotis custodiunt scientiã:
et legem requirunt ex ore eius.
qͥa angłs dnĩ exercituum est.
S huius altitudinẽ nominis:
etiam uos si uultis potestis eme¬
reri. Nam unusqͥsq ur̃m inqͣn¬
tum sufficit. inquantũ gr̃am
suꝑne aspirationis accepit. si
a prauitate ꝓximũ reuocat: fi
exortari adbene oꝑandũ curat:
si et̾̃num regnũ uel supplicium
erranti denuntiat: cũ uerba¬
sc̃ẽ annuntiationis impendit.
ꝓfecto angłs existit.Et nemo
dicat ammonere ñ sufficio: ex¬

Expanded text:
digne dici possit audiamus. digne dici possit audiamus. Sequitur: Hic est de quo scriptum est: Ecce ego mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam ante te . Quod enim Graece angelus, hoc Latine nuntius dicitur. Recte ergo qui nuntiare supernum judicem mittitur angelus vocatur, ut dignitatem servet in nomine, quam explet in operatione. Altum quiquia omnes qui sacerdotii nomine censentur angeli vocantur, propheta attestante, qui ait: Labia sacerdotis custodiunt scientiam, et legem requirunt ex ore ejus, quia angelus Domini exercituum est . Sed hujus altitudinem nominis, etiam vos, si vultis, potestis mereri. Nam unusquisque vestrum in quantum sufficit, in quantum gratiam supernae aspirationis accepit, si a pravitate proximum revocat, si exhortari ad bene operandum curat, si aeternum regnum vel supplicium erranti denuntiat, cum sanctae annuntiationis verba impendit, profecto angelus existit. Et nemo dicat: Admonere non sufficio, exh
Abbreviated transcription (Latin):
Quamuis hoc quod ioħes ñ eẽ
uestitus mollib dicitur: ꝑ sig¬
nificationẽ intelligi et aliter po¬
test. Mollib enim uestitus non
fuit: quia uitam peccantium
non blandimentis fouit: sed
rigore aspere inuectionis incre¬
pauit. dicens. Genimina uipe-¬
rarum: qͥs uobis demonstra-¬
uit fugere auentura ira : Un¬
de et ꝑ salomonem dicit᷑. Uer-¬
ba sapientium quasi stimuli:¬
et sicut claui maltũ defixi.
Clauis quippe atq stimulis. sa¬
pientiũ uerba comparantur:
qͥa culpas delinquentiũ nesci¬
unt palpare. s pungere.S qͥd
existis uidere in de tũ: ꝓpħam:
ł tiam dico uob: & plusꝙͣ ꝓpħam.
uentura predicere: ñ etiam de¬
monstrare. Iohannes ergo plꝰ
quam ꝓpha ẽ: quia eum quẽ
precurrendo ꝓpħauerat. etiam
ostendendo monstrabat.S qͥa
harundo uento agitata ẽẽ de¬
negatur. quia ñ ẽẽ uestitus mol¬
lib dicit᷑ quia ꝓpħȩ nom̃ huic
impar ẽẽ ꝑhibetur: iam quid

Expanded text:
Quamvis hoc quod Joannes non esse Quamvis hoc quod Joannes non esse vestitus mollibus dicitur, per significationem intelligi et aliter potest. Mollibus enim vestitus non fuit, quia vitam peccantium non blandimentis fovit, sed vigore asperae invectionis increpavit, dicens: Genimina viperarum, quis vobis demonstravit fugere a ventura ira? Unde et per Salomonem dicitur: Verba sapientium quasi stimuli,et sicut clavi in altum defixi . Clavis quippe atque stimulis sapientum verba comparantur, quia culpas delinquentium nesciunt palpare, sed pungere. 5. Sed quid existis videre in desertum? Prophetam? Etiam dico vobis, et plus quam ventura praedicere, non etiam demonstrare. Joannes ergo plus quam propheta est, quia eum quem praecurrendo prophetaverat etiam ostendendo monstrabat. Sed quia arundo vento agitata esse denegatur, quia non esse vestitus mollibus dicitur, quia prophetae nomen huic impar esse perhibetur, jam quid
Abbreviated transcription (Latin):
nullus fauor inclinet. Non
nos ꝓsꝑa eleuent. ñ aduersa
ꝑturbent: ut qͥ in soliditate fi¬
dei figimur: nequaquã rerũ
tͣnseuntiũ mutabilitate moue¬
amur. Adhuc autem: de eius
expressione subiungitur. Sed
quid existis uidere in desertũ:
hominem mollib uestitum:
Ecce qui mollib uestiuntur:
in domib regum sunt. Came¬
lorũ etenim pilis ut scitis: ue¬
stitus iohannes fuisse descͥbit᷑.
Et qͥd ẽ dicere. ecce qui mollib
uestiunt᷑ in domib regum st̃.
nisi aꝑta sententia demonstra¬
re. quia non cȩlesti s terreno
regno militant. hi qui ꝓ deo
ꝑpeti asꝑa fugiunt: sed solis
exteriorib dediti. p̃sentis uitȩ
molliciẽ. & delectationẽ querunt:
Nemo ergo existimet influxuat
q studio p̃ciosarum uestium pec¬
catum de eẽ. quia si hoc culpa¬
ñ eẽt: nullo modo iohannem
dñs de uestimenti sui asꝑitate
appetitu compesceret dicens.
uiros appetere:a quo curauit
pastor ȩccł̃iȩ. & feminas ꝓhibere.

Expanded text:
nullus favor inclinet. Non nullus favor inclinet. Non nos prospera elevent, non adversa perturbent, ut qui in soliditate fidei figimur, nequaquam rerum transeuntium mutabilitate moveamur. 3. Adhuc autem de ejus expressione subjungitur: Sed quid existis in desertum videre? Hominem mollibus vestitum? Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt. Camelorum etenim pilis contextis vestitus Joannes fuisse describitur. Et quid est dicere: Ecce qui mollibus vestiuntur in domibus regum sunt, nisi aperta sententia demonstrare quia non coelesti, sed terregno militant hi qui pro Deo perpeti aspera fugiunt, sed solis exterioribus dediti, praesentis vitae mollitiem et delectationem quaerunt. Nemo ergo exique studio pretiosarum vestium peccatum deenon esset, nullo modo Joannem Dominus de vestimenti sui asperitate appetitu compesceret, dicens:viros appetere, a quo curavit pastor ecclesiae et feminas prohibere.
Abbreviated transcription (Latin):
existis uidere in desertum: ha
rundinem uento agitatam:
Quod uidelicet ñ asserendo: s
negãdo intulit. Harundinẽ qͥppe.
mox ut aura contigerit: in par¬
tem alterã flectit. Et quid ꝑ ha-¬
rundinẽ. nisi carnalis animus
designatur: Qui mox ut fauore
uel detractione tangitur. statĩ
in partem quamlibet inclina¬
tur. Si enĩ abhumano ore au¬
ra fauoris flauerit: hilarescit:
ex tollitur: totũq se quasi ad
gratiam inflectit. S sunde uen-¬
tus detractionis eruperit. un-¬
de laudis aura ueniebat: mox
hunc quasi inpartem alterã
adiuim furoris inclinat.S ha¬
rundo uento agitata.iohan¬
nes ñerat: quia hunc nec blan¬
dum gr̃a. nec cuilibet detrac-¬
tio in ira asꝑum faciebat. Nec
sa nouerant inclinare. Harũ
nulla rerũ uarietas inflectebat.
solidemus animũ. inter auras
linguarũ positũ.Stet inflexi-¬
bilis: status mentis. Nulla
nos detractio ad irã ꝓuocet:
atq ad remissionẽ inutilis gr̃e

Expanded text:
existis in desertum videre? existis in desertum videre? Arundinem vento agitatam? Quod videlicet non asserendo, sed negando intulit. Arundinem quippe mox ut aura contigerit, in partem alteram flectit. Et quid per arundinem nisi carnalis animus designatur? Qui mox ut favore vel detractione tangitur, statim in partem quamlibet inclinatur. Si enim ab humano ore aura favoris flaverit, hilarescit, extollitur, totumque se quasi ad gratiam inflectit. Sed si inde ventus detractionis eruperit, unde laudis aura veniebat, mox eum quasi in partem alteram ad vim furoris inclinat. Sed arundo vento agitata Joannes non erat, quia hunc nec blandum gratia, nec cujus libet detractio ira asperum faciebat. Nec sa noverant inclinare. Arundonulla rerum varietas inflectebat. solidemus animum inter auras linguarum positum, stet inflexibilis status mentis. Nulla nos detractio ad iram provocet, atque ad remissionem inutilis gratiae
Abbreviated transcription (Latin):
in me. Uisis tot signis tantisq
uirtutib. ñ scandalizari quisq
potuit: s ammirari.S infide-¬
lium mens graue in illo scan-¬
dalum ꝑtulit: cum eũ et post
tot miracula morientẽ uidit.
tem predicamus xp̃m crucifixũ⁊
iudeis quidem scandalum: gen-¬
tib autẽ stulticiam. Stultum qͥp¬
pe hominib uisum ẽ: ut ꝓ hoĩb
auctor uitȩ moreretur. Et inde
contra eũ homo scandalũ sũpsit:
unde ei amplius debitor fieri
debuit. Nam tanto ds̃ ab homini¬
bus dignius honorandus esset:
qͣnto ꝓ hominib & indigna sus-¬
ceꝑat. Quid ẽ ergo dicere. beatꝰ¬
est qui ñ fuerit scandalizatus
in me. nisi aꝑta uoce abiectio¬
nem mortis sue humilitatẽq
signare: Acsi patent̃ dicat. Mi¬
ra quidem facio: s abiecta ꝑpeti
ñ dedignor. Quia ergo morien¬
do te subsequor: cauendum ual-¬
de est hominibus ne in me
mortẽ despiciant. qui signa ue¬
nerantur. S dimissis ioħis dis¬
cipulis: qͥd de eodem iohanne
turbis dicat audiamus. Quid

Expanded text:
is enim tot signis tantisque virtutibus, non scandalizari quisquam potuit, sed admirari. Sed infidelium mens grave in illo scandalum pertulit, cum eum et post tot miracula morientem vidit. tem praedicamus Christum crucifixum, Judaeis quidem scandalum, gentibus autem stultitiam . Stultum quippe hominibus visum est ut pro hominibus auctor vitae moreretur; et inde contra eum homo scandalum sumpsit, unde etiam plus debitor fieri debuit. Nam tanto Deus ab hominibus dignius honorandus est, quanto pro hominibus et indigna suscepit. Quid est ergo dicere: Beatus qui non fuerit scandalizatus in me, nisi aperta voce abjectionem mortis suae humilitatemque signare? Ac si patenter dicat: Mira quidem facio, sed abjecta perpeti non dedignor. Quia ergo moriendo te subsequor, cavendum valde est hominibus, ne in me mortem despiciant, qui signa venerantur. 2. Sed dimissis Joannis discipulis, quid de eodem Joanne turbis dicat audiamus: Quid
Abbreviated transcription (Latin):
fiam: et uenturũ inferno te nun-¬
tiem: quẽ iam uenisse mundo
enuntiaui. Unde et in quisitus
dñs enumeratis potentie suȩ
miraculis: de mortis sue ꝓti¬
nus humilitate respondit di¬
cens. Ceciuident: claudi ambu¬
lant: leprosi mundantur. Sur-¬
di audiunt: mortui resurgunt:

Expanded text:
fiam, et venturum inferno te nunfiam, et venturum inferno te nuntiem, quem jam venisse mundo nuntiavi. Unde et inquisitus Dominus enumeratis potentiae suae miraculis, de mortis suae protinus humilitate respondit, dicens: Caeci vident, claudi ambulant, leprosi mundantur, surdi audiunt, mortui
Abbreviated transcription (Latin):
dicens. ecce agnus dei. ecce qui
tollit peccata mundi: qui & hu¬
militatẽ suã et diuinitatis eiꝰ
potentiam considerans dicit.
qui de terra est. de terra loqui¬
tur: qͥ autẽ de celo uenit suꝑ om̃s
est: cur in carcere positus. mit¬
tens discipłos reqͥrit. Tu es qui
uenturus es. an alium expecta¬
mus. tãquam si ignoraret quẽ¬
ostenderat: et an ipse sit nes-
soluitur: si geste rei tempꝰ et
ordo pensatur. Adiordanis em̃
fluenta positus. quia ipse re
missus uero in carcerẽ. an ip
ipsum ẽẽ. mundi redẽptorem
dubitat: sed querit ut sciat
si is qui ꝑ se inmundum ue¬
nerat: ꝑse eciam ad inferni
claustra descendat. Quem enĩ
p̃currens mundo nuntiauerat:
hunc moriendo & ad inferos pre¬
currebat. Ait ergo. Tu es qui uen¬
turus es. analium expectamus:
Acsi aꝑte dicat. Sicut ꝓ hominib
nasci dignatus es. an etiam pro
hominib mori digneris insinu¬
a: ut qui natiuitatis tuȩ precur-¬
sor extiti. mortis etiam p̃cursor

Expanded text:
 ecce qui tollit peccatum mundi ; qui et humilitatem suam, et divinitatis ejus potentiam considerans, dicit: Qui de terra est de terra loquitur, qui autem de coelo venit super omnes est ; cur in carcere positus, mittens discipulos suos, requirit: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? taostenderat, et an ipse sit nescisolvitur, si gestae rei tempus et ordo pensetur. Ad Jordanis enim fluenta positus, quia ipse RedMissus vero in carcerem, utrum ipsum mundi Redemptorem dubitat, sed requirit, ut sciat si is qui per se in mundum venerat, per se etiam ad inferna claustra descendat. Quem enim praecurrens mundo nuntiaverat, hunc moriendo et ad inferos praecurrebat. Ait ergo: Tu es qui venturus es, an alium exspectamus? Ac si aperte dicat: Sicut pro hominibus nasci dignatus es, an etiam pro hominibus mori digneris insinua, ut qui nativitatis tuae praecursor exstiti, mortis etiam praecursor
Abbreviated transcription (Latin):
antur. Audite quid sapiens sa¬
lomon dicat. Quodcũq pot̃
manus tua facere instant̾ ope¬
rare:quia nec sapientia. nec
scientia. nec ratio. nec opus
erunt apud inferos quo tu
ꝓꝑas. Quia ergo et uenturȩ
mortis tempus ignoramus.
& post mortẽ oꝑari non possu¬
mus:suꝑ est ut ante mortem
tempora indulta rapiamus.
Sic enim sic mors ipsa cũ uene¬
rit uincitur: si priusquã ue¬
niat semꝑ timeatur.¬

Expanded text:
antur. Audite quid sapiens Saantur. Audite quid sapiens Salomon dicat: Quodcunque potest manus tua facere, instanter operare, quia nec opus, nec scientia, nec ratio, nec sapientia erunt apud inferos, quo tu properas . Quia ergo et venturae mortis tempus ignoramus, et post mortem operari non possumus, superest ut ante mortem tempora indulta rapiamus. Sic enim sic mors ipsa cum venerit vincetur, si priusquam veniat semper timeatur
Abbreviated transcription (Latin):
poralis uitȩ ꝓuidentia incer-¬
ta cogitare: terrenarum rerũ
uos cura ñ ad grauet. Quantis¬
libet enim auri et argenti mo¬
libus circundetur. quib libet
p̃ciosis uestib induatur caro:
qͥd ẽ aliud quã caro: Nolite gͦ
attendere qͥd habetis: s quid
estis. Uultis scire qͥd estis: epħa
indicat dicens. Uere fenum
est popłs. Si enim fenum popls
non est. ubi sunt illi qui ea quȩ
hodie colimus. uobiscum tͣn-¬
sacto anno beati felicis natali-¬
tia celebrauerunt: O qͣnta et
qualia depresentis uite ꝓuisi-
one cogitabant: s subripien¬
te mortis ar ticulo. repente in
hisque p̾uidere nolebãt in¬
uenti sunt: et cuncta simul tẽ¬
poralia. que tractata quasi sta¬
biliter tenere uidebantur. ami¬
serunt. Si gͦ tͣnsacta multitudo
generis humani. ꝑ natiuitatẽ
uiruit in carne: ꝑ mortẽ aru¬
it impuluere: uidelicet fenũ
fuit. Quia igitur momentis su-¬
ut in boni oꝑis mercede tene¬

Expanded text:
poralis vitae providentia incerporalis vitae providentia incerta cogitare. Terrenarum rerum vos cura non aggravet. Quantislibet enim auri et argenti molibus circumdetur, quibuslibet pretiosis vestibus induatur caro, quid est aliud quam caro? Nolite ergo attendere quid habetis, sed quid estis. Vultis audire quid estis? Propheta indicat, dicens: Vere fenum est populus . Si enim fenum populus non est, ubi sunt illi qui ea quae hodie colimus nobiscum transacto anno beati Felicis natalitia celebraverunt? O quanta et qualia de praesentis vitae provisione 1485 cogitabant, sed, subripiente mortis articulo, repente in his quae praevidere nolebant inventi sunt, et cuncta simul temporalia quae congregata quasi stabiliter tenere videbantur amiserunt. Si ergo transacta multitudo generis humani per nativitatem viruit in carne, per mortem aruit in pulvere, videlicet fenum fuit. Quia igitur momentis suut in boni operis mercede tene
Abbreviated transcription (Latin):
similitudine. etiam exhortatio
sub infertur: cum dicitur. Et
uos estote parati: quia qua ho¬
ra ñ putatis filius hominis ue¬
niet. Nesciente enĩ patrefami¬
lias. fur domum ꝑfodit: quia
dum a sui custodia sp̃s dormit.
inprouisa mors ueniens.car¬
nis nr̃e habitaculũ irrumpit:
et eum quẽ dñm domus inue¬
nĩt dormientẽ necat: quia cũ
uentura dampna sp̃s minime
p̾̃uidet: hunc mor̾ ad suppli¬
cium nescientẽ rapit. Furi
autẽ resisteret si uigilaret:
quia aduentũ iudicis qui occul¬
te animam rapit precauens. ei
penitendo occurreret:ne impe¬
nitens periret. Horam uero
ultimã dñs ñr idcirco nobis
uoluit ẽẽ incognitã. ut semꝑ
possit ẽẽ suspecta: ut dũ illã
p̃uidere ñ possumus: ad illã
sine int̾missione p̾paremur.
Minde fr̃s mei inconditione
mortalitatis ur̃e mentis oculos
figite: uenienti uenient uos
iudici ꝑfletus cotidie et lam̃¬
ta p̃parate. Cum certa mors
maneat omĩb. nolite de tem¬

Expanded text:
hortatio subinfertur, cum dicitur: Et vos estote parati, quia nescitis qua hora filius hominis veniet. Nesciente enim patrefamilias fur domum perfodit, quia dum a sui custodia spiritus dormit, improvisa mors veniens carnis nostrae habitaculum irrumpit, et eum quem dominus domus invenerit dormientem necat, quia cum ventura damna spiritus minime praevidit, hunc mors ad supplicium nescientem rapit. Furi autem resisteret, si vigilaret, quia adventum judicis, qui occulte animam rapit, praecavens ei poenitendo occurreret, ne impoenitens periret. Horam vero ultimam Dominus noster idcirco nobis voluit esse incognitam, ut semper possit esse suspecta, ut dupraevidere non possumus, ad illam sine intermissione praeparemur. Proinde, fratres mei, in conditione mortalitatis vestrae mentis oculos figite, venienti vos judici per fletus quotidie et lamenta praeparate. Et cum certa mors maneat omnibus, nolite de tem
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑuenit. Uos ad tẽpus queritis
obsequia hominũ: illa despec¬
ta ab hominib. inuehit socios
choros angłoꝵ. Discite gͥ fr̃s tẽ¬
poralia cuncta despicere: disci-¬
te honorẽ transeuntẽ contemp.¬
nere:eternã głam amare.ho¬
norate quos pauꝑes cernitis:
et quos foris conspicitis despec¬
tosscłi: intus arbitramini amicos
di. Cum his participamini qđ
habetis: ut qͣndoq dignentur
uobiscũ participari qd̃ habent.
Pensate qd̾ ore magistri gentiũ
dicitur. In hoc tẽpore. ur̃a ha¬
bundantia illoꝵ in opiã supple-¬
at: ut & illoꝵ habundantia. ue¬
stre inopie sit supplementum.
Pensate qd̃ ipsa ꝑse ueritas dicit.
Quã diu fecistis uni de his fr̃ib
meis minimis: mͥ fecistis. Ad tribu¬
gitis. sedenti incelodatis: Sed¬

Expanded text:
pervenit. Vos ad tempus quaeritis pervenit. Vos ad tempus quaeritis obsequium hominum, illa despecta ab hominibus invenit socios choros angelorum. Discite ergo, fratres, temporalia cuncta despicere, discite honorem transeuntem contemnere, aeternam gloriam amare. Honorate quos pauperes videtis, et quos foris conspicitis despectos saeculi intus arbitramini amicos Dei. Cum his participamini quod habetis, ut hoc quandoque dignentur vobiscum participari quod habent. Pensate quod ore magistri gentium dicitur: In hoc tempore vestra abundantia illorum inopiam suppleat, ut et illorum abundantia vestrae inopiae sit sPensate quid ipsa per se Veritas dicat: Quandiu fecistis uni de his fratribus meis minimis, mihi fecistis. Ad tribugitis, sedenti in coelo datis. C
Abbreviated transcription (Latin):
sonitus. &odoris suauitas elon¬
gata. finiret᷑. hec gͥ quã diu
uixit incorpore: qͥs illã habe¬
ret in honorẽ: Indigna cunc.¬
tis: omĩb despecta uidebatur.
Qͥs ad illã accedere: qͥs illam
uidere dignaret᷑: S latebat
insterquilinio: margarita di.
Sterqͥliniũ fr̃s. hanc ipsã corrup¬
tibilitatẽ corꝑis appello. Ster¬
quiliniũ: abiectionẽ pauꝑtatis
nomino. Assũpta ẽ gͦ margari¬
ta. q̃ iacebat insterqͥlinio: & po¬
sita in celestis regis ornam̃to. Iã
int̃ suꝑnos ciuesemicat: iã int̾
ignitos illos lapides et̾ni dia¬
dematis choruscat. Ouos qͥ in
hoc mundo uos diuites aut ẽẽ
creditis aut estis. cõparate si po¬
testis falsas diuicias ur̃as. ueris
diuitiis romulȩ. Uosinhuius
mundi uia. omĩa amissuri pos-¬
sidetis: illa nichil quesiuit in
itinere: et omĩa inuenit inꝑuen¬
tione. Uos letam uitã ducitis.
tͥstem mortẽ timetis: illa tristẽ
uitam ꝑtulit: ad letam mortẽ

Expanded text:
sonitus, et odoris suavitas elonsonitus, et odoris suavitas elongata finiretur. 12. Haec ergo quandiu vixit in corpore, quis illam haberet in honore? Indigna cunctis, despecta omnibus videbatur. Quis ad illam accedere, quis illam videre dignaretur? Sed latebat in sterquilinio margarita Dei. Sterquilinium, fratres, hanc ipsam corruptibilitatem corporis appello, sterquilinium abjectionem paupertatis nomino. Assumpta est ergo margarita quae jacebat in sterquilinio, et posita in coelestis Regis ornamento, jam inter supernos cives emicat, jam inter ignitos illos lapides aeterni diadematis coruscat. O vos qui in hoc mundo divites aut esse creditis, aut estis, conferte, si potestis, falsas divitias vestras veris divitiis Romulae. Vos in hujus mundi via omnia amissuri possidetis; illa nihil quaesivit in itinere, et omnia invenit in perventione. Vos laetam vitam ducitis, tristem mortem timetis; illa tristem vitam pertulit, ad laetam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
redemptã suoꝵ moꝵ magistrã.
blanda uoce consolari dicens.
Noli timere mat̾: ñ morior mͦ.
Cũq hoc crebro diceret: paula¬
tim lux quȩ fuerat emissa sub¬
tracta ẽ: s is qui subsecutus ẽ
odor remansit: sicq dies scds̃
et t̾ciꝰ tnͣsiit: ut asꝑsa fraglantia
odoris remaneret. Nocte gͥ qͣr¬
ta: eandem magistrã suã it̾m
uocauit. Qua ueniente: uaticũ
petiit et accepit. Necdum uero
eadẽ redẽptauł alia eiꝰ discipu¬
la a lectulo iacentis abscesserãt:
et ecce subito inplatea ante eiꝰ¬
dem cellulȩ ostiũ. duo chori
psallentiũ constituert̃: et sic̃
se dicebant sexus ex uocibus
discreuisse: psalmodie cantꝰ
dicebant uiri. et femme respõ¬
debant. Cũq ante fores cellule
exhiberentur celestes exequiȩ:
scã illa aĩa carne soluta ẽ. Qua
ad celũ ducta: qͣnto chori psal¬
lentiũ altius ascendebant. tan¬
to cȩpit psalmodia leniuis au¬
diri: qͦusq et eidẽ psalmodie

Expanded text:
Redemptam, suorum morum magistram, Redemptam, suorum morum magistram, blanda voce consolari, dicens: noli timere, mater, non morior modo. Cumque hoc illa crebro diceret, paulatim lux quae fuerat immissa subtracta est, sed is qui subsecutus est odor remansit. Sicque dies secundus et tertius transiit, ut aspersi fragrantia odoris remaneret. Nocte ergo quarta eamdem magistram suam iterum vocavit. Qua veniente 1661 viaticum petiit, et accepit. Necdum vero eadem Redempta et alia ejus discipula a lectulo jacentis abscesserant, et ecce subito in platea ante ejusdem cellulae ostium duo chori psallentium constiterunt, et sicut ipsae se dicebant sexus ex vocibus discrevisse, psalmodiae cantus dicebant viri, et feminae respondebant. Cumque ante fores cellulae exhiberentur coelestes exsequiae, sancta illa anima carne soluta est. Qua ad coelum ducta, quanto chori psallentium altius ascendebant, tanto coepit psalmodia lenius audiri, quousque et ejusdem psalmodiae
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem tempore agnoui.Cũ¬
q noctis medio. lectulo iacen¬
tis assisterent. subito celitus
lux emissa. omne illius cellule
spaciũ impleuit: et splendor
tanta claritatis emicuit. ut cor¬
da assistentium inestimabili
pauore ꝑstringeret: atq ut pꝰ
ipse referebant. omne ineis cor-¬
pus obrigesceret. et insubito
stupore remanerent. Cepit
nãq quasi cuiusdã magne
multitudinis ingredientis so¬
nitus audiri: hostiũ cellulȩ
concuti: acsi ingredientiũ tur-¬
ba p̾meretur. Atq ut dicebant.
intͣntiũ multitudinẽ sentiebãt:
s nmietate timoris ce luminis. ui¬
dere nichil poterant: qr eoꝵ ocu¬
los et pauor dep̃sserat. et ipsa
tanti luminis claritas reuerbe¬
rabat. Qm lucẽ ꝓtinus mirio¬
doris ẽ fraglantia subsecuta:
ita ut earũ animum quia lux
emissa t̾ruerat: odoris suauitas
refoueret.S cũ ium claritatis il¬
lius ferre ñ possent. cepit eadẽ
romula assistentẽ & trementẽ

Expanded text:
que eodem tempore agnovi. Cumque eodem tempore agnovi. Cumque noctis medio, lectulo jacentis assisterent, subito coelitus lux emissa omne illius cellulae spatium implevit; et splendor tantae claritatis emicuit, ut corda assistentium inaestimabili pavore perstringeret, atque, ut post ipsae referebant, omne in eis corpus obrigesceret, et in subito stupore remanerent. Coepit namque quasi cujusdam magnae multitudinis ingredientis sonitus audiri, ostium cellulae concuti, ac si ingredientium turba premeretur. Atque, ut dicebant, intrantium multitudinem sentiebant, sed nimietate timoris et luminis videre nil poterant, quia earum oculos et pavor depresserat, et ipsa tanti luminis claritas reverberabat. Quam lucem protinus miri odoris est fragrantia subsecuta, ita ut earum animum, quia lux emissa terruerat, odoris suavitas refoveret. Sed cum vim claritatis illius ferre non possent, coepit eadem Romula assistentem sibi et trementem
Abbreviated transcription (Latin):
necdum ꝑfecte sculpta sigilla
conspicimꝰ. & iam quasi ꝑfecta
laudamus. que adhuc artifex
considerat et limat. laudari
iam audit et tamen ea tunde-¬
re meliorando ñ desinit: hec
quã prediximus romula. ea
quã greco uocabulo medici pa¬
ralisin uocant. molestia corpo¬
rali ꝑcussa est. Multisq annis
in lectulo decubans. pene oĩ
iacebat membrorum officio
destituta: nec tamen hec eadẽ
eius mentem ad in pacientiã
flagella ꝓduxerant. Nam ip-¬
sa ei detͥmenta membrorum.
facta fuerant incrementa fu-¬
erant uirtutũ: quia tanto sol¬
licitius ad usum orationis excre¬
uerat. quanto et aliud qͦa lib&
agere. nequaquã ualebat. Noc¬
te igitur quadam. eandem re-¬
demptã quã prefatus sum. ꝗͣͦ
utrasq discipulas suas filiarũ
loco nutriebat: uocauit dicens.
Mat̾ ueni: mat̾ ueni. Quȩ mox
cũ alia eiꝰ condiscipula surrex̃:
sicut utrisq referentib & mul-¬
tis res eadem claruit. & ego qͦ¬

Expanded text:
necdum perfecte sculpta sigilla necdum perfecte sculpta sigilla conspicimus, et jam quasi perfecta laudamus, quae adhuc artifex conjam audit, et tamen ea tundere meliorando non desinit; haec quam praediximus Romula ea quam Graeco vocabulo medici paralysin vocant molestia corporali percussa est, multisque annis in lectulo decubans, pene omni jacebat membrorum officio destituta, nec tamen haec eadem ejus mentem ad impatientiam flagella perduxerant. Nam ipsa ei detrimenta membrorum facta fuerant incrementa virtutum, quia tanto sollicitius ad usum orationis excreverat, quanto et aliud quodlibet agere nequaquam valebat. Nocte igitur quadam eamdem Redemptam quam praefatus sum, quae utrasque discipulas suas filiarum loco nutriebat, vocavit dicens: Mater, veni, mater, veni. Quae mox cum alia ejus discipula surrexit, sicut utrisque referentibus et multis res eadem claruit, et ego quo
Abbreviated transcription (Latin):
dam redempta nomine. in scĩ¬
moniali habitu constituta. in
urbe hac iuxta beatȩ marie
semꝑ uirginis eccłiam mane¬
bat. hec illius herundinis dis¬
cipula fuerat: quȩ magnis uir¬
tutib pollens. suꝑ prenestinoᷤ
montes uitã heremiticam
duxisse ferebatur. huic duȩ
in eodem habitu discipule in¬
erant. una nomine romula:
et altera quȩ nunc ad huc suꝑ¬
est: quã quidem facie scio. sed
nomine nescio.Tres itaq hȩ
in uno habitaculo commanen¬
tes: morum quidem diuiciis
plenam sedtamen reb paupe¬
rem uitã ducebant. Hȩc autẽ
quã prefatus sũ romula: aliã
quã predixi condiscipulam
suam magnis uitȩ meritis an-¬
te ibat. Erat qͥppe mirȩ pacien-¬
tiȩ. summe obedientiȩ: custos
oris sui ad silentium: studiosa
ualde. ad continue orationis u¬
sum. S quia plerumq hii qͦs
iamꝑfectos homines estimant.
ad huc in oculis sũmi opificis
aliqͥd inꝑfectionis habent: si¬
cut sepe imperiti homines

Expanded text:
aedam, Redempta nomine, in sanctiaedam, Redempta nomine, in sanctimoniali habitu constituta, in urbe hac juxta beatae Mariae semper virginis ecclesiam manebat . Haec illius Herundinis discipula fuerat, quae, magnis virtutibus pollens, super Praenestinos montes vitam eremiticam duxisse ferebatur. Huic duae in eodem habitu discipulae adhaerebant: una nomine Romula, et altera, quae nunc adhuc superest, quam quidem facie scio, sed nomine nescio. Tres itaque hae in uno habitaculo commanentes morum quidem divitiis plenam, sed tamen rebus pauperem vitam ducebant. Haec autem, quam praefatus sum, Romula aliam quam praedixi condiscipulam suam magnis vitae meritis anteibat. 1660 Erat quippe mirae patientiae, summae obedientiae, custos oris sui ad silentium, studiosa valde ad continuae orationis usum. Sed quia plerumque hi quos jam perfectos homines aestimant adhuc in oculis summi opificis aliquid imperfectionis habent, sicut saepe imperiti homines
Abbreviated transcription (Latin):
siqua rep̃hensibilia ẽẽ eorum
uideantur: nolite despicere: qͥa
fortasse quos morũ infirmitas
uulnerat. medicina pauꝑtatis
curat. Quoꝵ siqua sunt talia qͦ
debeant iure reprehendi: hȩc
si uultis adusũ ur̃e mercedis
inflectitis: ut ex ipsis eorũ uiciis
cumulent᷑ uobis incrementa
pietatis: quatinus panem pa-¬
riter detis & uerbum: panem
refectionis cũ ũbo correptionis.
Et duo a uobis alim̃ta ꝑcipi-¬
at. qui unum querebat: dum
exterius cibo. & interius satiat᷑
eloquio. Pauꝑ ergo cum rep̃hen¬
sibilis cerntur moneri debet:¬
et despici ñ debet. Si uero repre¬
hensionis nichil habet: uene¬
rari summoꝑe sicut int̾cessor
debet. S ecce multos cernimus:
quis. cuius sit meriti nescimus.
Om̃s ergo uenerandi sunt:tan-¬
toq necesse ẽ. ut omĩb te hu-¬
miliare debeas. quanto quis sit
is qui p̃sto ẽ fr̃ et com pb̃r m̃s
speciosus nouit. Eodẽ tẽpore.
qͦ monasterium petii:anus q̃¬

Expanded text:
si qua reprehensibilia eorum esse si qua reprehensibilia eorum esse videantur, nolite despicere, quia fortasse quos morum infirmitas vulnerat, medicina paupertatis curat. Quorum si qua sunt talia quae debeant jure reprehendi, haec, si vultis, ad usum vestrae mercedis inflectite, ut ex ipsis eorum vitiis cumulentur vobis incrementa pietatis, quatenus panem pariter detis et verbum, panem refectionis cum verbo correptionis; et duo a vobis alimenta percipiant qui unum quaerebant, dum et exterius cibo, et interius satiantur eloquio. Pauper ergo cum reprehensibilis cernitur, moneri debet, despici non debet. Si vero reprehensionis nihil habet, venerari summopere sicut intercessor debet. Sed ecce multos cernimus, quis cujus sit meriti nescimus. Omnes ergo venerandi sunt, tantoque necesse est ut omnibus te humiliare debeas, quanto quis eoruis qui praesto est frater et compresbyter meus Speciosus novit. Eodem tempore quo monasterium petii, anus qu
Abbreviated transcription (Latin):
de ipsa rei gestȩ consideratione
dixisse sufficiat: s uos fr̃s kmĩ.
et requiem lazari. et penã diui-¬
tis cognoscentes. sollerter agite:
culparũ ur̃arum intercessores
querite: atq aduocatos uobis
indie iudicii pauperes ꝓcura¬
te. Multos etenim nunc. lararos
habetis : ante ianuas urãs iacent:
atq his indigent. quȩ uobis ĩa
saciatis. cotidie demensa cadt̃.
Uerba sacre lectionis debent
nos instruere: ad implenda
mandata pietatis. Cotidie lata¬
rum si querimus. inuenimus:
cotidie lazarũ et si ñ querimꝰ
cernimus. Ecce importune se
pauꝑes offerunt:rogant nos.
qui tunc ꝓ nobis int̾cessores ue¬
niant. Certe nos omĩno roga¬
re debuimus: sedtamen roga¬
mur. Widete si negare debemꝰ
qđ petimur: qͣndo patroni st̃
qui petunt. Nolite ergo mise-¬
ricordiȩ tempora ꝑdere: noli¬
te accepta remedia dĩsimulare.
Ante supplicium: cogitate de sup¬
plicio. Cum quoslibet in hoc
mundo abiectos aspicitis: etiã¬

Expanded text:
de ipsa rei gestae consideratione de ipsa rei gestae consideratione dixisse sufficiat. 10. Sed vos, fratres, et requiem Lazari, et poenam divitis cognoscentes, solerter agite, culparum vestrarum intercessores quaerite atque advocatos vobis in die judicii pauperes procurate. Multos etenim nunc Lazaros habetis; ante januas vestras jacent, atque his indigent, quae vobis jam satiatis quotidie de mensa cadunt. Verba sacrae lectionis debent nos instruere ad implenda mandata pietatis. Quotidie Lazarum, si quaerimus, invenimus; quotidie Lazarum, etsi non quaerimus, cernimus. Ecce importune se pauperes offerunt, rogant nos, qui tunc pro nobis intercessores venient. Certe nos omnino rogare debuimus, sed tamen rogamur. Videte si negare debemus quod petimur, quando patroni sunt qui petunt. Nolite ergo misericordiae tempora perdere, nolite accepta remedia dissimulare. Ante supplicium cogitate de supplicio. Cum quoslibet in hoc mundo abjectos aspicitis, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
suos sequaces estimabat: un¬
de et respondit diues. Non pa¬
ter mi: sed siquis ad eos ex mor¬
tius ierit. credent. Cui mox
ueraci sententia dicitur.Si mo¬
ysen et ꝓpħas non audiunt: ne-¬
q siquis ex mortuis resurrexerit.
credent ei. Quia nimirũ qui uer¬
balegis despiciunt: redemptoris
p̃cepta. qui ex mortius resurrex̃
quanto subtiliora sunt. tanto
hȩc difficilius implebunt. Minꝰ
est enim qͥcqͥd ꝑ legem dicitur:
la enĩdari decimas precipit:
redẽptor uͦ nr̃ ab his qͥ ꝑfectio¬
nẽ sequunt᷑ omĩa dimitti iu-¬
bet. Illa peccata carnis resecat:
redẽptor uͦ nr̃ illicitas etiã cogi¬
tationes dampnat. Si gͦ moy¬
sen et ꝓphas ñ audiunt: neq
siquis ex mortuis resurrexerit.
credent er:quia hi qui uiliora
legis p̃cepta implere negligunt:
saluatoris nr̃i mandatis altiori-¬
b obedire qͣndo conualescunt:
E t nimirum constat. quia cui
implere dicta renuunt: ei ꝓcul
dubio credere recusant. hȩc nos

Expanded text:
suos sequaces existimabat. Unsuos sequaces existimabat. Unde et respondit dives: Non, pater mi; sed si quis ex mortuis ierit ad eos, credent. Cui mox veraci sententia dicitur: Si Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit, credent ei, quia nimirum qui verba legis despiciunt Redemptoris praecepta, qui ex mortuis resurrexit, quanto subtiliora sunt, tanto haec difficilius implebunt. Minus est enim quidquid per legem dicitur ,la enim dari decimas praecipit, Redemptor vero noster ab his qui perfectionem sequuntur omnia dimitti jubet. Illa peccata carnis resecat, Redemptor vero noster illicitas cogitationes etiam damnat . Si ergo Moysen et prophetas non audiunt, neque si quis ex mortuis resurrexerit credent, quia hi qui viliora legis praecepta implere negligunt Salvatoris nostri mandatis altioribus obedire quando convalescunt? Et nimirum constat quia cujus implere dicta renuunt, ei procul dubio credere recusant. Haec nos
Abbreviated transcription (Latin):
in aliis. quid ipsi ꝑpeti si eẽnt
derelicti potuerunt. Nec illã
tante beatitudinis claritatẽ.
apud iustorũ animum fuscat
aspecta pena repborum:quia
ubi iam compassio miserie ñ
erit: minuere ꝓculdubio bea¬
torum leticiã ñ ualebit. Q dau¬
tem mirum. si dũ iusti iniustoꝵ
tormenta conspiciunt. hoc e¬
is eueniat in obsequio gaudi¬
orum: quando et inpictura ni¬
ger color substernit᷑. ut albus
uel rubeus darior uidebatur:
Sicut dictum est. tanto bonis
sua gaudia excrescunt: quan¬
to eorũ oculis dampnatoꝵ ma¬
la subteriacent quȩ euaserunt
Et quãuis eis sua gaudia ad
ꝑfruendum plene sufficiant:
mala tamen repborũ absq du¬
bio semꝑaspiciunt: quia qui
conditoris sui claritatẽ uident.
nichil increatura agitur. qd̾
uidere non possint. Petentiau¬
tem diuiti ut lazarus mittat᷑:
ab abraham ꝓtinus responde¬
tur. Habent moysen et ꝓphas:
audiant illos.S qui uerba dei
despexerat. hec audire ñ posse

Expanded text:
in aliis, quid ipsi perpeti, si essent in aliis, quid ipsi perpeti, si essent relicti, potuerunt. Nec illam tantae beatitudinis claritatem apud iustorum animum fuscabit aspecta pena repubi jam compassio miseriae non erit, minuere procul dubio beatorum laetitiam non valebit. Quid autem mirum si dum justi injustorum tormenta conspiciunt, hoc eis veniat in obsequium gaudiorum, quando et in pictura niger color substernitur, ut albus vel rubeus clarior videatur? Nam sicut dictum est tanto bonis sua gaudia excrescunt, quanto eorum oculis damnatorum mala subterjacent quae evaserunt. Et quamvis eis sua gaudia ad perfruendum plene suffmala tamen reproborum absque dubio semper aspiciunt; quia qui creatoris sui claritatem vident, nihil in creatura agitur quod videre non possint. 9. Petenti autem diviti ut Lazarus mittatur, ab Abraham protinus respondetur: Habent Moysen et prophetas; audiant illos. Sed qui Dei verba despexerat haec audire non posse
Abbreviated transcription (Latin):
tormentoꝵ Qua in re notandũ
est: ardenti diuiti quanta ad
supplicium cumulantur. Ad
penam nanq suam: ei et cog¬
nitio seruatur et memoria.
Cognoscit enĩlazarum quem
despexit: fr̃m quoq suorum
meminit. quos reliquit. ꝑfecta
quippe ei ultio de paupere ñ
ẽẽt. si hunc in retributione non
recognosceret: & ꝑfecta pena
in igne ñ ẽẽt. si non hoc qd ip¬
se patitur. etiam in suis timer&.
Ut ergo peccatores in supplicio
ampluis puniant᷑ : et eoꝵ ui-¬
dent głam quos contẽpserunt:
& de illoꝵ etiã pena torquent᷑.
quos inutilit̾ amauerunt. Cre¬
dendum uero est. qd̃ ante retͥ¬
butionem extremi iudicii. in¬
iusti in requiem. quosdã iu¬
stos aspiciunt: ut eos uiden¬
tes in gaudio ñ solum de suo
supplicio sed etiã de illorum
bono crucientur: Iusti enim.
intormentis semꝑintuentur
iniustos. ut hinc eoꝵ gaudi¬
um crescat: quia malũ conspi¬
ciunt qđ miscdĩter euaserunt.
Tantoq maiores ereptori suo
grãs referunt: quanto uident

Expanded text:
etc. Qua in re notandum est, ardenti diviti quanta ad supplicium cumulantur. Ad poenam namque suam ei et cognitio servatur et memoria. Cognoscit enim Lazarum quem despexit, fratrum quoque suorum meminit, quos reliquit; perfecta quippe ei ultio de paupere non esset, si hunc in retributione non cognosceret, et perfecta poena in igne non esset, si non hoc quod ipse patitur, etiam suis timeret. Ut ergo peccatores in supplicio amplius puniantur, et eorum vident gloriam quos contempserunt, et de illorum etiam poena torquentur, quos inutiliter amaverunt. Credendum vero est, quod ante retributionem extremi judicii, injusti in requie quosdam justos conspiciunt, ut eos videntes in gaudio, non solum de suo supbono crucientur. Iusti vero in tormentis semper intuentur iniustos, ut hinc eorum gaudium crescat, quia mala conspiciunt, quae misericorditer evaserunt, tantoque maiores ereptori suo gratias referunt, quanto vident