comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
opinioẽs adu̾santur. ut tͥ aiã nullã mͥ contͣ om̃s artes secũ attu¬
Nc̃ enĩ agimꝰ ut appareat si potest ñ eã scdm loci spatia paruã
magnãue nõari. Eternitͥatẽ eiꝰ siulla ẽ oportune scrutabim̃.
cũ iłłd qͥ quartũ posiusti cur corꝑi fuit data quãtum fas est
tractare cepunꝰ. Qđ enĩ ad eiꝰ tale quantitatẽ attin&. semꝑ¬
ne anñ semꝑ fuit fut᷑a ne sit aut q nc̃ ꝑita. nc̃ inꝑita ẽ. cũ ⁊ longũ

Expanded text:
opiniones adversantur, ut tibi anima nullam, mihi contra omnes artes secum attuopiniones adversantur, ut tibi anima nullam, mihi contra omnes artes secum attuNunc enim agimus ut appareat, si potest, non eam secundum loci spatia parvam magnamve nominari; aeternitatem autem ejus si ulla est, opportune scrutabimur cum illud quod quartum posuisti. Cur corpori fuerit data, quantum fas est tractare coeperimus. Quid enim ad talem ejus quantitatem attinet, semperne an non semper fuerit, futurave sit, aut quod
Abbreviated transcription (Latin):
datis disciplinis. augeri dicit᷑. Cũ uͦ ea discimꝰ que mira.¬
biliora quã utibora sunt: quã quã ñ nullis reb plerũq
oportuna. suꝑ uacanea tñ ⁊ de illo scło genere numanda
sunt. N enĩ siquidã tibicen ut uarro auctorẽ: ita ppłm de¬
lectauit ut rex fier&. Idõ aĩmũ nr̃m illo artificio augendũ
putare debemꝰ. qui nec maiores quã humani sunt dente
uellemꝰ si audissemꝰ a qͦpiã qd̃ tales habuit morsu hostem
necatũ. Noxiũ uͦ iłłd ẽ genꝰ artiũ qͦ aĩ uali.¬
tudo sauciat᷑. Nã ⁊ odore ac sopore nare diui.¬
dicare pulm̃ta.⁊ qͦ lacu piscͥis captus sit
ł qdđ tenue uinũ sit nosse dicere. quedã ẽ
miseranda ꝑitia his artib cũ qͣłi creuisse aiã udetur.
q̃ nec lata m̃te defluxit in sensus nichł alaro quã tumuiᷤ
tm̃ nichł angor. ex eo q inꝑita om̃iũ rerũ ⁊ bruta ẽ aĩa. quã

Expanded text:
datis disciplinis augeri dicitur. Cum vero ea discimus, quae miradatis disciplinis augeri dicitur. Cum vero ea discimus, quae mirabiliora quam utiliora sunt; quanquam nonnullis rebus plerumque opportuna, supervacanea tamen et de illo secundo genere numeranda sunt. Non enim si quidam tibicen, ut Varro auctor est, ita populum delectavit ut rex fieret, ideo animum nostrum illo artificio augendum putare debemus: quia nec majores quam humani sunt, dentes habere vellemus, si audissemus, a quopiam, quod tales habuerit, morsu hostem necatum. Noxium vero illud est genus artium, quo animi valetudo sauciatur: nam et odore ac sapore mire dijudicare pulmenta, et quo lacu piscis captus sit, vel quotenne vinum sit, nosse dicere, quaedam est miseranda peritia; et his artibus cum quasi crevisse anima videtur, quae neglecta mente defluxittamen nihil angor ex eo quod imperita omnium rerum et bruta est anima, quam
Abbreviated transcription (Latin):
crlcere. ⁊ contra mini dediscenbo. S translato u̾bo ut suꝑiꝰ
ostendimꝰ. tantũ ilłd cauendũ ẽ ne quasi spaciũ loci maius
occupare uideat᷑ dũ dr̃ crescere S maiorã quãdã uĩ ꝑttior
quã imꝑitiot bab̾e ad augendũ. magni iñ refert qualia sit̃
alia ipła quȩ discit. quib quodãmͦ uidet᷑ augeri. Nã ut in cor¬
mentia impletur in m̃bris. alterũ suꝑfluũ. qͦ acetĩs m̃briᷤᷤ
integra ualitudine argendo aliqͥd discrepat. ꝑ qd int̾dũ eue.¬
nit ut senis digitis nascant᷑ hoiẽs.⁊ pleraq alia. quȩ cũ p̃ter
cõsuetudinẽ nimia sunt: monstruosa numantur. Teiu
naxiũ qd̃ cũ accidit. tumor uocat᷑. Nã ⁊̃ sic m̃bra crescere
dicunt᷑. ⁊ reuera locũ occupant ampliorẽ. s expugnata
bona ualitudine: ita in aĩo quedã quasi naturalia incre¬
m̃ta sunt. cũ honestis ⁊ ad bene beateq iuiuendũ a como¬

Expanded text:
crescere, et contra minui dediscendo, sed translato verbo, ut superius crescere, et contra minui dediscendo, sed translato verbo, ut superius ostendimus. Tamen illud cavendum est, ne quasi spatium loci majus occupare videatur, dum dicitur crescere; sed majorem quamdam vim peritior quam imperitior habere ad agendum. Magni tamen refert qualia sint illa ipsa quae discit, quibus quodammodo videtur augeri. Nam ut in cors; alterum superfluum, quo a caeteris membris integra valetudine augendo aliquid discrepat, per quod interdum evenit ut senis digitis nascantur homines, et pleraque alia, quae cum praeter consuetudinem nimia sunt, monstruosa nominantur; tertium noxium, quod cum accidit, tumor vocatur; nam etiam sic membra crescere dicuntur, et revera locum occupant ampliorem, sed expugnata bona valetudine: ita in animo quaedam quasi naturalia incrementa sunt, cum honestis et ad bene beateque vivendum accommo
Abbreviated transcription (Latin):
do Ita credo s tñ ñ om̃s qui hec spectant ⁊ magno studio
uituent᷑. assoqui possunt.s qui huiꝰ rei magitros patiunt᷑.
ti enĩ greci. ⁊ aliud lingue genꝰ crebriꝰ nos loquentes audiunt.
quã stini ambulũ spectant. qͥ ut linguã nram discant. quẽ¬
admodũ uos cũ ipsorũ nosse uolumꝰ sepe magistris tradunt᷑ Que
cũ ita sint miror cur aiẽ increm̃tis tͥbuere ueł qd̾ locunt᷑ hoĩeᷤᷤ
qͣ aũt in fune ambulant noł. adõ Nescio qui ista cãfũdis
Nã qui ut lingua nram discat. magistro traoitur.
altus ẽ sero ac iã uinenis inalios hoĩes incidens diliciss& loqͥ
cũ aliam linguã nullã noss&. eotpr̃ putares aiãm eiꝰ creui¬
se. quoloqui clidicerat: adõ Nũquã istud ausus sũ dicere
⁊iã cedo ratioĩ. nec puto amplioris aiẽ argum̃tũ ẽe̾. ꝗͥ loqui¬
ro iłłs sequat᷑ abfurdũ. decrescere aĩam cũ qͥdq obliuseitur aug̾¬
Bene intelligis.⁊ uerũ ut audias recte dicit᷑ aiã discendo qͣsi

Expanded text:
credo: sed tamen non omnes qui haec spectant et magno studio intuentur, assequi possunt, sed qui hujus rei magistros patiuntur. ti enim Graeci et aliud genus linguae crebrius nos loquentes audiunt, quam funambulum spectant; qui ut linguam nostram discant, quemadmodum nos cum ipsorum nosse volumus, saepe magistris traduntur. Quae cum ita sint, miror cur animae incrementis tribuere velis quod loquuntur homines; quod autem in fune ambulant, nolis. E. Nescio quomodo ista confundis: nam qui ut linguam nostram discat, magistro traditur, altus est, sero ac jam juvenis in alios homines incidens loqui didicisset, cum aliam linguam nullam nosset? eo tempore putares animam ejus crevisse, quo loqui didicerat? E. Nunquam isthuc ausim dicere; et jam cedo rationi, nec puto amplioris animae argumentum esse quod loquiro, illud sequetur absurdum, decrescere animam cum quidque obliviscitursi
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ equidẽ nega¬
uim. S cũ iã int̾ nos cõste ññiullos hores tales eẽ posse. q̃so co¬
gites si ex ħ genẽ masculꝰ ⁊ femina iungerent᷑. atq ui aliquã
qͦcũq casu delati solitudinẽ. uͥ tñ iuu̾e ualerant: ꝗignerenti
filiũ ñ surdum. quẽ admodũ ee̾t cũ parentib iste locuturꝰ. adõ
Quẽadmno dũ censes. nͥ ut parenies ei dabant. ista gestu signa red¬
diturũ : S tñ puer paruus. ne hoc quidẽ pofł&. re illa ratio
mã man& integra. Ad enĩ refert utrũ loqui angestũ facere
crescendo assequatur. cũ ad aĩam utrũq ꝑtineat. qt̾iã fateri no¬
lumꝰ crescere: aug̾ lã mͥ uideris etiã cũ infune quisq ambu.¬
lat ampliorẽ crede hc̃ hab̾e aĩam. ꝗͣ eos qͥ id facere nequuutit.
dõ. Hoc aliud ẽ.Quis enĩ ħ nõ uideat ẽe̾ artis⁊tregꝰ Cu
Cur oble¬

Expanded text:
Non equidem negaverim: sed cum jam inter nos constet nonnullos tales homines esse posse; quaeso cogites, si ex hoc genere mas et femina jungerentur, atque in aliquam quocumque casu delati solitudinem, ubi tamen vivere valerent, gignerent filium non surdum, quemadmodum esset cum parentibus iste locuturus? E. Quemadmodum censes, nisi ut parentes ei dabant, ita gestu signa redditurum? Sed tamen puer parvus ne hoc quidem posset: quare illa ratio mea manet integra. Quid enim refert utrum loqui, an gestum facere crescendo assequatur, cum ad animam utrumque pertineat, quam fateri nolumus crescere? 32. A. Jam mihi videris etiam cum in fune quisque ambulat, ampliorem credere hunc habere animam, quam eos qui id facere nequeunt. E. Hoc aliud est: quis enim hoc non videat esse artis? A. Cur, obse
Abbreviated transcription (Latin):
nolo me hoc int̾roges. qd fie¬
riñ potẽ. Qui enĩ tales hoiẽs int̾ quos quequã natũ cogita¬
re possit : aũg Itane tu ñ udisti mediolani ad olescentẽ
honestissimi corꝑis. ⁊ elegantissime urbanitatis. mutũ tnͣ
ita atq surdũ ut neq alios nͥ motu corpis intelligare. neq
ipse aliter q̃ uell& significar&: Hic enĩ ẽ notissimꝰ. Nã ego
noui rusticnͣ q̃ndã soquẽtẽ. de loq̃nte uxore filios horẽs ma¬
res. atq feminat. qͣtuor fere aut eõ ãpliꝰ. ñ satis eni nc̃ cõme.¬
mini muto surdosq genuisse. Nã ex eo q loqui ñ poterant mu.¬
it. ex eo aũt qd nulla signa nͥ ocuł colligebant. & surdi intellige¬
bant᷑. adõ Illũ uͦ ego bene noui.⁊ de istis uescio quib credo t.¬

Expanded text:
fieri non potest. Qui enim tales homines, inter quos quemquam natum cogitare possim? A. Itane tu non vidisti Mediolani adolescentem honestissimi corporis et elegantissimae urbanitatis, mutum tamen atque ita surdum, ut neque alios nisi motu corporis intelligeret, neque ipse aliter quae vellet significaret? hic enim est notissimus. Nam ego novi rusticum quemdam loquentem, de loquente uxore, filios omnes mares atque feminas quatuor fere, aut eo amplius non enim satis nunc commemini mutos surdosque genuisse. Nam ex eo quod loqui non poterant, muti; ex eo autem quod nulla signa nisi oculis colligebant, etiam surdi intelligebantur. E. Illum vero ego bene novi, et de istis nescio quibus credo t
Abbreviated transcription (Latin):
numeroꝵ. sanę ocultoꝵ ⁊ difficiliũ ad cognoscendũ. quanto ma.¬
gniꝰ arbitrandũ ẽ longo tẽpr aiam fieri longiorẽ. quia eã uide

Expanded text:
numerorum sane occultorum, et difficilium ad dignoscendum: quanto mnumerorum sane occultorum, et difficilium ad dignoscendum: quanto minus arb
Abbreviated transcription (Latin):
uetͣ. augꝰ desme mirari. Nã i hic tͥ simili ranoẽ respõdeo. Ut enĩ
m̃brorũ magnitudo idõ nichł affert argum̃ti cur aĩam adiuu&. qͥ
młti exhiliorib breuioribq m̃bris prudentiores inueniuntur.
qͥb dã magna mole corꝑis p̾diiis. ita qm̃ uniores nõnullos senio.¬
rib plerisq magis industrios.aiq strenuos uidemꝰ. ñ uideo cur
putanda suit spatia tẽꝑis in etatib increm̃ta. ut corꝑib sic aĩs
dare. cũ ⁊ ipsa corꝑa quib ꝑ tempꝰ crescere. atq ampliora spatia
tenere cõcessũ ẽ: sepe sint annosiora ac breuiora. ñ mͦ seniba q̃
magnitudine tẽꝑis cõtrabunt᷑ atq minuunt᷑. s ⁊̃ puerorũ qͣs
aĩadutimꝰ his breuiores ẽe̾ corꝑe. quib sunt etate maiores: Si
ꝗͥ porrecta in plurimũ cotꝑa. ne ipsis quidẽ temꝑib magnitu.¬
dͦinis affert̾ causam. s om̃is illa seminis uisẽ ⁊ quorũdã nature

Expanded text:
im membrorum magnitudo ideo nihil affert argumenti cur animam adjuvet, quod multi exilioribus brevioribusque membris prudentiores inveniuntur quibusdam magna mole corporis praeditis; ita quoniam juniores nonnullos senioribus plerisque magis industrios atque strenuos videmus, non video cur putanda sint spatia temporis in aetatibus incrementa ut corporibus, sic animis dare; cum et ipsa corpora, quibus per tempus crescere atque ampliora spatia tenere concessum est, saepe sint annosiora breviora, non modo senilia, quae magnitudine temporis contrahuntur atque minuuntur; sed etiam puerorum, quos animadvertimus his breviores esse corpore quibus sunt aetate majores. Si igitur porrecta in plurimum tempora, ne ipsis quidem corporibus magnitudinis afferunt causam; sed omnis illa seminis vis est, et quorumdam naturae
Abbreviated transcription (Latin):
Uidõ te dũ de
uno filio dĩ inquireris. duos introducere uoluisse. ut dicas siluĩ
filio dĩ. unã dĩtatis. alta̾m hrmanitatis. ñ duas ꝑsonas. Gsi
drcerimꝰ duas esse ꝑsonas. introducimꝰ duos filios dĩ Et iã
ñ erit tͥnitas. s quat̾nitas. fecto enĩ ꝑ id quͦo eratꝰ equał seꝑ̃¬

Expanded text:
ideo te, dum de uno Filio Dei inquireres, duos introducere voluisse, ut dicas Filium Filio Dei, unam deitatis, alteram humanitatis, non duas personas. Igitur, si dixerimus duas esse personas, introducemus duos filios; et jam non erit Trinitas, sed quaternitas. Profecto enim per id quod Deus e
Abbreviated transcription (Latin):
Ic& młti doctissimi. ⁊ ꝓbatissimi uiri diu̾so quidem
stilo. s nõ diu̾sa fide innuabilia opꝰcła edid̾int. itaut
difficile sit eoꝵ oiã docimita legere. ea tñ quȩ legunt᷑ ꝓpterelo¬
quii uenustatẽ ⁊ difficillumas questionũ ꝓlixitates. minime
intelligrntur. Reuera enĩ dũ cogunt᷑ ꝑꝑ altitudinẽ scriptẽ
diuine occultã ui am caꝑe. paruitati nr̃ȩ ambiguitatẽ nõ

Expanded text:
icet multi et probatissimi viri diverso quidem stilo, sed non diversa fide innumerabilia opuscula ediderint, ita ut difficile sit eorum omnia legere; ea tamen quae leguntur, propter eloquii venustatem et difficillimas quaestionum perplexitates, minime intelliguntur. Revera enim, dum coguntur propter altitudinem Scripturae divinae occultam viam carpere, parvita
Abbreviated transcription (Latin):
ic enĩ scriptũ ẽ. Ex utero inquit ant̃ luciferum genuite. Nõ quod
ds̃ pater utm̃n ħat sic̃ nos. aut corꝑeus ẽę credend̾ꝰ sit. S ꝑ utm sub¬
stantiam intelligi uoluit. de qua natus ẽ filius. Qd̃ ẽ pater. ħ ge¬
nuit ds̃ dm̃. lux lucem. Igit᷑ sic̃ hõ hominẽ gignit. ⁊ canis canẽ
qua substantia. s de se ipso genuit filium. orosiꝰ. De ꝑsonari
distinctioẽ. ł d geniti filii ꝑsona. satis mͥ factũ eȩ̃ arbitror. Nc̃ quę
dixerimꝰ ingenitum. duos ptres affirmare iudebim. Siaut̃ ge¬
nitũ. duos filios crede culpam᷑. S quod certa fides ten&. nec inge¬

Expanded text:
uod Deus Pater uterum habeat sicut nos, aut corporeus esse credendus sit; sed per uterum substantiam intelligi voluit, de qua natus est Filius. Quod est Pater, hoc genuit: Deus Deum, lux lucem. Igitur, sicut homo hominem, et canis canem I. De personarum distinctione, vel de geniti Filii persona satisfactum mihi esse arbitror: nunc quaero dixerimus ingenitum, duos patres affirmare videbimur: si autem genitum, tunc duos filios credere culpabimur. Sed quod certa fides tenet, nec inge
Abbreviated transcription (Latin):
tiis satifficimꝰ. qui p̃clare eoꝵ scientie nõ equam̾. ut eos sic̃ illi intel¬
ligẽ ualeamꝰ. Qua ꝓpter gͦ queso te ꝑcontanti mͥ respoiroeas.⁊ q̃
te utrũ ds̃ trinitas sit. ⁊ quib testimoniis approbes nosse desi¬
dero. augꝰ. Principiũ geneseos hoc eiudenter ostendit. Ait n.
Inprincipio fecit ds̃ celu ⁊ terrã. Quid aliud pͥncipuũ intelli

Expanded text:
sicut illi intelligere valeamus. Quapropter quaeso te ut percontanti mihi respondeas, et quae te, utrum Deus Trinitas sit; et quibus testimoniis approbes, nosse desidero. RESP. Principium Geneseos evidenter ostendit. Ait enim: In principio fecit Deus coelum et terr
Abbreviated transcription (Latin):
queramꝰ uixũ crescentis cũ corꝑe aĩ certũ argum̃tũ sit qͥ eta.¬
tã abscessu s aptior humane cõsuetadini hõ. ⁊ in ea magisma¬
gisq ꝑitus e. ad oduage ut place Nã ⁊ ego id genꝰ docendi ac
discendi maxime ꝓbo. Nescio qͦenĩ mͦ cũ id qͦ uesaens querebam
ipse respondeo. fit ipsa inuentio ñ mͦ re s amiratioẽ &̃ dultior auit̾¬
ic & utrũ iͥ mauis ⁊ melius duo quedã aũnũ atq idẽ ee iudeat.
duob nõib appellatũ. adõ Scio aliud ee̾ qd̾ maiꝰ. aliud qõ
meliꝰ dicimꝰ. aug̃ Qd hor duorũ ẽ cuiꝰ eꝰ putes quantitatem :

Expanded text:
quaeramus, utrum crescentis cum corpore animi certum argumentum sit, quod aetatis accessu aptior humanae consuetudini homo, et in ea magis magisque peritus est. E. Age ut placet; nam et ego id genus docendi ac discendi maxime probo: nescio quo enim modo cum id quod nesciens quaerebam ipse respondeo, fit ipsa inventio non modo re, sed admiratione etiam dulcior. CAPUT utrum tibi majus et melius duo quaedam, an unum atque idem esse videatur duobus nominibus appellatum? E. Scio aliud esse quod majus, aliud quod melius dicimus. A. Quid horum duorum est cujus esse putes quantitatem?
Abbreviated transcription (Latin):
u̾b quȩ suȩ memoriȩ inherebant. ⁊ quasi eiugilans infidẽ fuã. u̾sũ illuĩ sac¬
dotis nr̃i foue p̃cantes trinitas leta effudit atq subiecit Hęc ẽ nullo am¬
bigente b̾ata uita. quȩ uita ꝑfecta ẽ. ad quã nos festinantes posse ꝑduci
sola fide. alacri spe. flagranti caritate. p̃sumendũ ẽ. Ergo in quã qm̃ modꝰ
ipse nos ãmonet. ⁊ coniuuium aliquo int̃uallo dierũ diftinguere. quantas¬
prourib possũ grãs ago sũmo ⁊uͦ dõ patri. chño lib̾ator animarũ deind̃
uob̾ qui concordit᷑ inuitatorẽ multis etiã me cumulastis munerib nã tãtũ
innrm sermonẽ contulistis. ut me negare non possim ab inuitatis meis ẽẽ
saciatũ: hic omĩb gaudentib ⁊ laudantib dm̃i. Quã uellem inqͥt trigetiꝰ

Expanded text:
uae memoriae penitus inhaerebant, et quasi euigilans in fidem suam uersum illum sacerdotis nostri: foue precantes, trinitas, laeta effudit atque subiecit: Haec est nullo ambigente beata uita, quae uita perfecta est, ad quam nos festinantes posse perduci solida fide alacri spe flagranti caritate praesumendum est. Ergo, inquam, quoniam modus ipse nos admonet et conuiuium aliquo interuallo dierum digo summo et uero deo patri, domino liberatori animarum, deinde uobis, qui concorditer inuitati multis etiam me cumulastis muneribus. nam tantum in nostrum sermonem contulistis, ut me negare non possim ab inuitatis meis esse satiatum.— Hic omnibus gaudentibus et laudantibus deum: Quam uellem, inquit Trygetius,
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ẽẽ nichẽ aliuo quã non egeret. hoc ẽẽ sapientẽ. Si aũt queritis qͥd sit sapien¬
tia. iã ⁊ ipsam ratio quantũ inp̃sentia potuit ẜuoluit atq eruit. nicħ enĩ ẽ
alnid quã modꝰ animi. hoc ẽ aquo sese animꝰ librat. ut ͣ: excurrat innimiũneq
infra quã plenũ ẽ crartet᷑. Exeurrit aut̃ inliturias. dominationes: su ꝑbias. cetaq
id genꝰ quib immodatoꝵ miseroꝵq animi sibi leticias atq potentias cõparari
prtant: cocatat᷑ aut̃ sordib timorib merore. cupiduate. atq aliis quȩcũq sunt
quib miseros homines miseros etiã miseri confitent᷑. Cum uono sapientiam con¬
templat᷑ imientã. cumq ut huiꝰ pueri u̾bo utar ad ipsã setenet. nec se ad simula¬
cior fallatiã. quoꝵ pondꝰ amplexꝰ adõ suo cade atq deniergi solet: uilla cõmotꝰ

Expanded text:
esse nihil est aliud quam non egere, hoc est esse sapientem. Si autem quaeritis quid sit sapienesse nihil est aliud quam non egere, hoc est esse sapientem. Si autem quaeritis quid sit sapientia nam et ipsam ratio, quantum in praesentia potuit, evolvit atque eruit; nihil est aliud quam modus animi, hoc est, quo sese animus librat, ut neque excurrat in nimium, neque infra quam plenum est coarctetur. Excurrit autem in luxurias, dominationes, superbias, caeteraque id genus, quibus immoderatorum miserorumque animi sibi laetitias atque potentias comparari putant. Coarctatur autem sordibus, timoribus, moerore, cupiditate, atque aliis, quaecumque sunt, quibus homines miseros etiam miseri confitentur. Cum vero sapientiam contemplatur inventam, cumque, ut hujus pueri verbo utar, ad ipsam se tenet, nec se ad simulacrorum fallaciam, quorum pondus amplexus a Deo suo cadere atque demergi solet, ulla commotus
Abbreviated transcription (Latin):
quasi rei nimiũ exub̾antis effusto. qđ cũ euenit ult᷑ quã satis ẽ. et iã ibi desidat᷑
modꝰ ⁊ res quȩ nimia ẽ. modo eget: gͦ nec ab ipsa redeuntia egestas aliena est:
amooo aut̃ ⁊ plus minus aliena sunt: Ipsam & ĩa opulentiã si discutias. inuenie
eã nich aliuo tenere quã modũ: nã non nisi ab ope dicta ẽ Opulentia. quomodo
modo eget obnoxiũ ẽ egestati. Modꝰ gͦ animi sapientia ẽ. enĩ sapientia contiaria
stulticię non negat᷑: ⁊ stulticia egestas. Egestati aut̃. contraria plenitido sapientu
gͥ plenitudo. Inplenitudine aut̃ modꝰ modꝰ gͥ animo in sapientia ẽ. Unde illis
p̃darũ ẽ ⁊ non inmerito diffamat᷑. hoc pͥmũ inuita ẽẽ utile. ut ne qͥd nimis. dixe¬
ramꝰ aut᷑ in exordio hodiernȩ disputationis nr̃ȩ qđ si inueniremꝰ nicħ ẽẽ ahus mi¬
seriã quã egestatẽ. eũ batum ẽẽ fat̾em̃ qui non eg̾et ẽ aut̃ inuentũ. Ergobea¬

Expanded text:
usio. quod cum euenit ultra quam satis est, etiam ibi desideratur modus et res, quae nimia est, modo eget. ergo nec ab ipsa redundantia egestas aliena est, a modo autem et plus et minus aliena sunt. ipsam etiam opulentiam si discutias, inuenies eam nihil aliud tenere quam modum. nam non nisi ab ope dicta est opulentia. quomodo modo eget, obnoxium est egestati. modus ergo animi sapientia est. etenim sapientia contraria stultitiae non negatur et stultitia egestas, egestati autem contraria plenitudo: sapientia igitur plenitudo. in plenitudine autem modus: modus igitur animo in sapientia est. unde illud praeclarum est et non inmerito diffamatum: hoc primum in uita esse utile, ut ne quid nimis. Dixeramus autem in exordio hodiernae disputationis nostrae, quod, si inueniremus nihil esse aliud miseriam quam egestatem, eum beatum e
Abbreviated transcription (Latin):
putaris eẽ saprentiã nisi ueritatẽ : etiam hoc in dictũ ẽ. ego sum uenitas. Ueritis
est̃ ut sit  fit ꝑaliqũe sũmũ modũ aquo procedit : ⁊ inquẽ semꝑfactas coriitus
Ipsi aũ sumo modo: nullus alius modus imponit᷑. Siii sũmus modꝰ ꝑ summũ
modũ medus ẽ. ꝑ se ipsũ modus ÷: sed etiã sũmus modus necee᷑ ẽ ut uerus
modus sit. Ut igit᷑ ueritas mͦ gignit᷑: ita modus ueritate oognoscit᷑:
Naq gͥ ueritas sine modo : neq modus sine ueritate unq fuit. Quis est dĩ
sibsi dictũ ẽ. ueruats. Nis ẽ qui non ht̃ patrẽ ⁊ quis aliꝰ quã sũmꝰ modꝰ n¬

Expanded text:
itas autem ut sit, fit per aliquem summum modum, a quo procedit, et in quem se perfecta convertit. Ipsi autem summo modo nullus alius modus imponitur: si enim summus modus per summum modum modus est, per seipsum modus est. Sed etiam summus modus necesse est ut verus modus sit. Ut igitur veritas modo gignitur, ita modus veritate cognoscitur. Neque igitur veritas sine modo, neque modus sine veritate unquam fuit. Quis est Dei Filius? Dictum est, Veritas. Quis est qui non habet patrem, quis alius quam summus mod
Abbreviated transcription (Latin):
q cognoscẽ. a quo inducaris inueritatẽ. qr u̾itate ꝑfruaris. ꝑ quid coneo¬
taris sũmo modo. Quȩ tria: unũ dm̃ intelligentib unamq substan

Expanded text:
que cognoscere, a quo inducaris in ueritatem, qua ueritate perfruaris, per quid conecque cognoscere, a quo inducaris in ueritatem, qua ueritate perfruaris, per quid conectaris summo modo. quae tria unum deum intellegentibus unamq
Abbreviated transcription (Latin):
.i. dõ ꝑfru. cȩc̃a ii quã uis ado habeant᷑: non habent dm̃. Ammonicio uaũ
quedã quȩ nob̃cum agit ut diñ recordemur.ut eũ queramus. ut eũ pulso
somni fastidio sitiamus de ipso ad nos fonte ueritatis emanat. Hoc int̾io¬
rib baminib nr̃is iubar sol ille secretꝰ infundit: huiꝰ ẽ uerũ ome qđ lo¬
quimͣ. &ĩã quando adhuc ł minus sanis. uł repente aꝑtis ocuł audacter
cou̾ti: ⁊ totũ intueri trepideiꝰ. Nicħq aliud etiã hoc apparet ẽẽ: quã dm̃
nulla de gn̾ati impediente ꝑfectũ. nã ibi totũ atq ome ꝑfectũ ẽ simulq
ẽ omĩ potentissimꝰ ds̃. S tam̃ quã du querimꝰ. nondũ ipso fonte atq
ut illo u̾bo utar plenitudine saturati. nondũ ad nr̃m modũ nosꝑue¬
nisse fateam̃. & idõ quis iam dõ adiuuante. nondũ tam̃ sapientes
ac batissimꝰ. Illa ẽ gͥ plena sacieras animoꝵ. ħ:÷ b̾ata urea. pie ꝑfecte¬

Expanded text:
 perfrui. cetera enim quamuis a deo habeantur, non habent deum. Admonitio autem quaedam, quae nobiscum agit, ut deum recordemur, ut eum quaeramus, ut eum pulso omni fastidio sitiamus, de ipso ad nos fonte ueritatis emanat. hoc interioribus luminibus nostris iubar sol ille secretus infundit. huius est uerum omne, quod loquimur, etiam quando adhuc uel minus sanis uel repente apertis oculis audacter conuerti et totum intueri trepidamus, nihilque aliud etiam hoc apparet enam ibi totum atque omne perfectum est simulque est omnipotentissimus deus. sed tamen quamdiu quaerimus, nondum ipso fonte atque, ut illo uerbo utar, plenitudine saturati nondum ad nostrum modum nos peruenisse fateamur et ideo quamuis iam deo adiuuante nondum tamen sapientes ac beati sumus. illa est igitur plena satietas animorum, hoc est beata uita, pie perfecte
Abbreviated transcription (Latin):
metendũ ẽ neab eis eisitgem̾. qđ incuriose utim̾ u̾b̾. qui res suas nob̾ aduten
E dedit̃ Vbicum arrisissent. Orgo qr mentes ur̃as inꝗ cum intenties¬
uis indm̃ uelut quedã oracula non contẽpnere statui. uideamꝰ qͥd sibi
uelit hoc nomen nani nullũ ad cõmodatiꝰ eẽ arbitror ueritati ꝓlenitudo
gͥ & egestas contͣria sũt. at etiã hic similit̾ ut unequitia & frugalitate
apparent illa duo ẽẽ ᷤ non ẽẽ. & si egestas ẽ ipsa stulricia. plenitudo erat sa¬
penta. merito etiã om̃nim uirtutũ matrem multi frugalitatẽ eẽ dixert̃.
Quib consentiens tulleꝰ &iam inpopulari orarione ait ut uolet quisq accipiat.
Ego ram̃ frugaltetitẽ idẽ modestiã ⁊ temꝑantiã uircuc̃o maximã iudico. Prorsus
doctassime ac decentissime considauit n frugem u. aluo qđ ẽẽ dicimꝰ eui est non¬

Expanded text:
metuendum est, ne ab eis castigemur, quod incuriose utimur uerbis, qui res suas nobis ad utendum dederunt. - Ubi cum adrisissent: Ergo quia mentes uestras, inquam, cum intenti estis in deum, uelut quaedam oracula non contemnere statui, uideamus, quid sibi uelit hoc nomen; nam nullum adcommodatius esse arbitror ueritati. plenitudo igitur et egestas contraria sunt; at etiam hic similiter, ut in nequitia et frugalitate, apparent illa duo, esse et non esse, et, si egestas est ipsa stultitia, plenitudo erit sapientia. merito etiam uirtutum omnium matrem multi frugalitatem esse dixerunt. quibus consentiens Tullius etiam in populari oratione ait: ut uolet quisque accipiat; ego tamen frugalitatem, id\' est modestiam et temperantiam, uirtutem maximam iudico : prorsus doctissime ac decentissime; considerauit enim frugem, id est illud, quod es
Abbreviated transcription (Latin):
dõ nonest. Prerre uoluntas saprentiã nõpotẽ. que ẽ silnis. Igitur priꝰe
rationabiliter sapere. quamnationabiliter uelle. Namquidam min cũ
eũ inteirogassoe heretitus. utrũ uolens annolens genuerit paterfili¬
um. laudabiliter respõdisse fertur: dic inquit utuheretice: Ds̃ pater
necessitate est ds̃ anuoluntare: quia sidixiss necessitate: sequebatur eũ
grindis absurditas Si autẽ uoluntate. respõdebatur illi Ergo uolunta¬
te ẽ ds̃. nõ nat᷑a: sit dum laqueum uoluit ponere. ipse incidit in laqueũ:¬

Expanded text:
Deo non est. Praeire voluntas Sapientiam non potest. Igitur prius est rationabiliter sapere quam rationabiliter velle. Nam quidam nostrum cum eum interrogasset haereticus utrum volens an nolens genuerit Pater Filium? Laudabiliter respondisse fertur: Dic, inquit, et tu, haeretice, Dnecessitate est Deus, an voluntate? Quod si dixisset, Necessitate; sequebatur illum grandis absurditas. Si autem, Voluntate; respondebatur illi, Ergo voluntate est Deus, non natura: et ita in laqueum quem volebat ponere, ipse incidit; e
Abbreviated transcription (Latin):
uñ sit aĩa : Utrũne quasi regioẽm eiꝰ ł patriã unͣ huc uenit noᷤ¬
se desidas :  an uͦ quȩ sit eiꝰ substantia requiris : adõdatꝰ ẜqui.
Equi.¬
dẽ utrũq scire uellem. s quid sit sciendũ priꝰ. tuo udicio malo

Expanded text:
a? Utrumnam quasi regionem ejus et patriam, unde huc venerit, nosse desideras; an vero quae sit ejus substantia, requiris E. Equidem utrumque scire vellem, sed quid scit sciendum prius, tuo judicio malo
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ hodie longũ ẽ ut queramus. quare peto ne fastidio uob̾ sie ad
istã mensã cras etiã conuenire. Qđ cum om̃s se libentissime hab̾ẽ
dxissent. surreximus:
b̃sicnis aut̃ dies disputationis nr̃e matutimuͦis nibes que nos cogebãt
inbalneas dissipauit. tempꝰ que promeridianũ candidissimũ reodi¬
dit ꝓlacuit gͦ inpratuli propinqua descende. atq omĩb nob̃ ubi cõ¬
modũ uisum est considentib reliqͣus ita sermo paratͦ est. Omĩa
poene inꝗ quȩ int̾roganti mͥ concedi auob̃ uolui. habeo ac teneo.
Quare hodierno die quo possimus tandẽ hoc nr̃m coniuiuũ aliqͦ int̾¬
uallo dierũ distinguere. aut nicħ aut non multũ erit ut opinor
qđ mͥ uos responde necesse sit: dictũ enĩ erat a matre nicħ eẽ aliud
nuseriã qͣm egestatẽ conuenit int̃ nos qui egeant miseros ẽẽ sed
utrũ om̃s etiã miseri egeant nonnulla questio ẽ. quã e̾st̾no die noi

Expanded text:
autem hodie longum, ut quaeramus; quare peto, ne fastidio uobis sit ad autem hodie longum, ut quaeramus; quare peto, ne fastidio uobis sit ad istam mensam cras etiam conuenire. — Quod cum omnes se libentissime habere dixissent, surreximus. Tertius autem dies disputationis nostrae matutinus nubes, quae nos cogebant in balneas, dissipauit tempusque pomeridianum candidissimum reddidit. placuit ergo in pratuli propinqua descendere atque omnibus nobis, ubi commodum uisum est, considentibus reliquus ita sermo peractus est: Omnia paene, inquam, quae interroganti mihi concedi a uobis uolui, habeo ac teneo; quare hodierno die, quo possumus tandem hoc nostrum conuiuium aliquo interuallo dierum distinguere, aut nihil aut non multum erit, ut opinor, quod mihi uos respondere necesse sit. dictum enim erat a matre nihil esse aliud miseriam quam egestatem conuenitque inter nos, qui egeant miseros esse. sed utrum omnes etiam miseri egeant, nonnulla quaestio est, quam hesterno die non
Abbreviated transcription (Latin):
beatꝰ est. Si hoc cogit ratio inqͥt. non posium negare. Ista gͥ distribu¬
tio erit ut om̃is qui iam dm̃ inuenit.⁊ propiciũ dm̃ habeat. &
b̾atus sit. Omĩs aut̃ qui dm̃ querit. propiciũ dm̃ habeat. s nondũ
sit batus: iam uͦ quisqͥs uiciis atq peceacis adõ sealienat. nominͦ b̾at̾
sit. seo ne dõ quidẽ uiuat propicio. Qđ cum placixiss omĩb: bene ht̃
inqua. S adhuc uereor illud neuos moueat. qđ iam suꝑiꝰ concessera¬
mus miserũ ẽẽ quisqͥs batus non eẽt.cui conseqñs erit ẽẽ miserum
hominẽ qui ꝓpt̃ aliqu̾e beatũ. anuͦ qđ ait tulliꝰ multoꝵ int̾rris p̃¬
dioꝵ dominos diuites appellamꝰ. om̃nã uirtutũ possessores pauꝑes no¬
minabimꝰ : sed illud uidete utrũ quomͦ uerum est qđ omĩs egens mi¬
ser sit.ita sit uerũ qđ omuĩs miser egeat. ita n erit uerũ. nicħ eẽ aliud
miseriã quã egestatẽ qđ me nc̃ cum diceret᷑ laudare sensistas. hoc

Expanded text:
beatus est. - Si hoc cogit ratio, inquit, non possum negare. — Ista igitur. inquam, distributio erit. ut omnis, qui iam deum inuenit, et propitium deum habeat et beatus sit, omnis autem, qui deum quaerit. propitium deum habeat sed nondum sit beatus, iam uero quisquis uitiis atque peccatis a deo se alienat, non modo beatus non sit sed ne deo quidem uiuat propitio. Quod cum placuit omnibus: Bene habet, inquam, sed adhuc illud uereor, ne uos moueat quod iam superius concesseramus, miserum esse quisquis beatus non esset; cui consequens erit esse miserum hominem, qui ∗∗∗∗∗∗ aliquem beatum. an uero, quod ait Tullius, multorum interrispraediorumdominos diuites appellamus, omnium uirtutum poss\'essores pauperes nominabimus? sed illud uidete, utrum, quomodo uerum est, quod omnis egens miser sit, ita sit uerum, quod omnis miser egeat. ita enim erit uerum nihil esse aliud miseriam quam egestatem, quod me nunc, cum diceretur, laudare sensistis. hoc
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. Egestati aut̃ de qua questio ẽ. qͥd putamꝰ eẽ contrariũ: Hic cũ aliquantũ
cunctarent᷑: si dicã inquit trigetius diuitias. iudeo his pauꝑtatẽ ẽẽ contra¬
nã. est quidẽ inꝗ uicinũ. nã pauꝑtas ⁊ egestas unũ atq idem accipi
solet. tam̃ aliud uerbũ inueniendum c̃ ne meliori parti desit unũ uo¬
cobulũ. ut cum illa pars pauꝑtatis ⁊ egestatis nomine habundet. ex
hac parte solum opponatur diuitiaꝵ nom̃ine. nicħ n absurdiꝰ quã hiuie
sit egestas uocabuli. ubi est contiaria pars egestati. Plenitudo inquit licen¬
iꝰ sidici pot̃. uidet᷑ mͥ recte opponi egestati. Post ea inꝗ de u̾bo queremꝰ
prtasse diligentiꝰ. Non enĩ obscurandũ est inconꝰquisitione ueritatis : qu̾a¬
uis eniꝰ salustiꝰ letissimꝰ pensator uboꝵ egestati õpposuerit opulentrã. dam̃

Expanded text:
esse. egestati autem, de qua quaestio est, quid putamus esse contrarium? - Hic, cum aliquantum esse. egestati autem, de qua quaestio est, quid putamus esse contrarium? - Hic, cum aliquantum cunctarentur: Si dicam, inquit Trygetius, diuitias, uideo his paupertatem esse contrariam. — Est quidem, inquam, uicinum; nam paupertas et egestas unum atque idem accipi solet. tamen aliud uerbum inueniendum est, ne meliori parti desit unum uocabulum, ut, cum illa pars paupertatis et egestatis nomine abundet, ex hac parte solum opponatur diuitiarum nomen. nihil enim absurdius, quam ut hic sit egestas uocabuli, ubi est contraria pars egestati. — Plenitudo, inquit Licentius, si dici potest, uidetur mihi recte opponi egestati. Postea, inquam, de uerbo quaeremus fortasse diligentius; non enim hoc curandum est in conquisitione ueritatis. quamuis enim Sallustius, lectissimus pensator uerborum, egestati opposuerit opulentiam, tamen
Abbreviated transcription (Latin):
qͥsqͥs miser ẽ eget. nicħ aliud miseriã quã egestatẽ eẽ conficimꝰ : Qđ eũ om̃s ita
eĩ faterent᷑: illud iã inquã seq̃r ut uideam̾ quis non egeat Is enĩ erit sa¬
pens ⁊ batus. Egestas aut̃ stulticia est egestatis quȩ nom̃. hoc aũt u̾bũ
scerilitatẽ quandã ⁊ inopiã solet significare. Attendite queso altiꝰ quanta
cura priscoꝵ hominũ siue omĩa siue qđ manifestũ ẽ quedã u̾ba creata st̃.
caꝵ perũ maxime quarũ erat noticia ꝑ necessaria. Iam enĩ concedicis omẽm
stultũ egere.⁊ omẽm qui egeat stultũ eẽ credo uos etiã cͥorde animũ stultũ
eẽ uiciosũ. omĩaq animi uitia uno stulticie nomine indudi. Primo aũ
die huiꝰ disputationis nr̃e nequitiã dixeramꝰ eẽ ab eo dictã. qđ nec qͥcͥꝗͣ sit.
cui cont̾riã frugalitatẽ a fruge fuisse nominatã. Ergo in his duobus
contrariis. hoc ẽ frugalitate atq nequitia. illa duo uident᷑ eminere. ee̾ ⁊ noi

Expanded text:
iam quam egestatem esse conficimus? Quod cum omnes ita esse faterentur: Illud iam, inquam, sequitur, ut uideamus, quisnonegeat; is enim erit sapiens et beatus. egestas autem stultitia est egestatisque nomen; hoc autem uerbum sterilitatem quandam et inopiam solet significare. adtendite ergo altius, quanta cura priscorum hominum siue omnia siue, quod manifestum est, quaedam uerba creata sunt earum rerum maxime, quarum erat notitia pernecessaria. iam enim conceditis omnem stultum egere et omnem qui egeat stultum esse; credo uos etiam concedere animum stultum esse uitiosum omniaque animi uitia uno stultitiae nomine includi. primo autem die huius disputationis nostrae nequitiam dixeramus esse ab eo dictam, quod necquicquam sit, cui contrariam frugalitatem a fruge fuisse nominatam. ergo in his duobus contrariis, hoc est frugalitate atque nequitia, illa duo uidentur eminere, esse et non
Abbreviated transcription (Latin):
ta cũ ineo nichil manet nuicħ ł paruo spatio tẽpr̃is
ht̃. Eodẽ modo legitur si inmortalis ẽ ratio ⁊ ego
qͣ ista om̃ia ł discerno ł conecto ratiosũ. Illud quo
mortał appellor nõ ẽ meũ. Aut si aĩa ñ idẽ qͥ ratio
& tam̃ ratiõe utor ⁊ꝑrationẽ meliorsũ. adeteriore
admeli. amortali ad inmortale fugiendũ ẽ. ħ ⁊ alia
multa secũ ania b̾ne erudita loquit᷑ atq agit. ⁊ q̃
ꝑseqͥ uolo necũ ordinẽ uos docere cupio modiĩ excedã qͥ
pat̾ ẽ ordinis. Gradatĩ enĩ se ⁊ admores uitãq obtimã
nõiã sola fide s certa ratioẽ ꝑduc̃. Cui numeroꝵ
uĩ atq potentiã diligent̃ intuenti nmis indignũ ui

Expanded text:
ita, cum in eo nihil manet, nihil uel paruo spatio temporis ita, cum in eo nihil manet, nihil uel paruo spatio temporis habet eodem modo. igitur si inmortalis est ratio et ego, quae ista omnia uel discerno uel conecto, ratio sum, illud, quo mortale appellor, non est meum; aut si anima non id est, quod ratio, et tamen ratione utor et per rationem melior sum, a deteriore ad melius, a mortali ad inmortale fugiendum est. haec et alia multa secum anima bene erudita loquitur atque agitat, quae persequi nolo, ne, cum ordinem uos docere cupio, modum excedam, qui pater est ordinis. gradatim enim se et ad mores uitamque optimam non iam sola fide sed certa ratione perducit. cui numerorum uim atque potentiam diligenter intue
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝗ. dentibꝰ ⁊ palato acõ modamꝰ ut exore luterȩ
ac u̾ba ꝓrũpãt nec tam̃ cogitamꝰ cũ loquim᷑. quo
motu oris id facere debeamus. de ind̾ quis bonꝰ canta-¬
tor ȩtiã simusicȩ sit imꝑitꝰ nõ ipso sensu naturali & ri.¬
thinũ & melos ꝑceptũ memoria custodiat incanẽdo
quoquid fieri numerosiꝰ potest. ħ nescit indoctus
s tñ fac̃ oꝑante natura. Quando aũ melior &
peccoribꝰ pp̃o nendꝰ quando nouit q faciat. ad iuchil
aliudine peccori p̃ponit nͥ q̃rationał & mortale qͥddã¬
eẽ dfinior. Anratio nõ ẽ in mortalis s unũ ad duo łduo
ad quatuor uerissima ratio ẽ. Nec magis heri fuit
illa ratio uera ꝗ hodie nec magis eras aut p̾ aimũ
erit uera nec si om̃is iste mundus cõcidat pot̾it ista
ratio nõ eẽ. Ita enĩ sẽꝑ talis ẽ mundus aũt iste nec
heri habuit nec cras habebit qd ht̃ hodie. nec hodier¬
no ipsodie ł spatio uniꝰ hore eodẽ loco solẽ habuit

Expanded text:
 dentibus et palato adcommodamus, ut ex ore litterae ac uerba prorumpant, nec tamen cogitamus, cum loquimur, quo motu oris id facere debeamus. deinde quis bonus cantator, etiamsi musicae sit imperitus, non ipso sensu naturali et rhythmum et melos perceptum memoria custodiat in canendo, quo quid fieri numerosius potest? si nescit indoctus, sed tamen facit operante natura. quando autem melior et pecoribus praeponendus ? quando nouit, quod faciat. nihil aliud me pecori praeponit, nisi quod rationale adefinior? an ratio non est inmortalis ? sed unum ad duo uel duo ad quattuor uerissima ratio est nec magis heri fuit ista ratio uera quam hodie nec magis cras aut post annum erit uera nec, si omnis iste mundus concidat, poterit ista ratio non esse. ista enim semper talis est, mundus autem iste nec heri habuit nec cras habebit, quod habet hodie, nec hodierno ipso die uel spatio unius horae eodem loco solem habuit;
Abbreviated transcription (Latin):
quã moliebar necessariũ putaui. Erat ȩtiã nobiscũ etate muumꝰ
om̃iũ. s cuiꝰ ingeniũ si amore nonfallor. magnũ quiddã pollicet᷑.
adõ datus filiꝰ m̃s: quibꝰ attentis. sic cȩpi. Manifestũ uob uid¬
tur. exanuna ⁊ corpore nos eẽ cõpositos. Cũ om̃s cõsentirẽt
naiugiꝰ se ignorare respondit. Cui ego. nichlne omĩno scis in¬
quã an intͣ aliqͣ quȩ ignoras &iã ħ numerandũ ẽ : Non puto me
inquit om̃ia nescire. Potes ne nobis dicere. aliꝗͥ eoꝵ q̃ nosti.
scis ne inꝗ saltẽ te uiuere : Scio inquit. Scis gͦ habere te ui
corpuste hab̾e : Assentiebat᷑. Ergo iã scis te constare excorpe
& uita. Scio interim. s utrũ ħ sola suit incertussũ Ergo duo
quod ad cõplendũ ac ꝑficiendũ hominẽ uale̾t᷑. Ita inquit. ħ qͣle
sit alias sipossumꝰ queremꝰ inꝗ. Nũc illud iã exoĩbꝰ quȩro.

Expanded text:
quam moliebar, necessarium putaui. erat etiam nobiscum aetate minimus quam moliebar, necessarium putaui. erat etiam nobiscum aetate minimus omnium, sed cuius ingenium. si amore non fallor, magnum quiddam pollicetur, Adeodatus filius meus. quibus adtentis sic coepi. Manifestum uobis uidetur ex anima et corpore nos esse compositos? — Cum omnes consentirent. Nauigius se ignorare respondit. — Cui ego: Nihilne omnino scis, inquam, an inter aliqua, quae ignoras, etiam hoc numerandum est ? — Non puto me, inquit, omnia nescire. — Potesne nobis dicere aliquid eorum, quae nScisne, inquam, saltem te uiuere? — Scio, inquit. — Scis ergo habere te uit. — Scis etiam corpus te habere? — Adsentiebatur. — Ergo iam scis te constare ex corpore et uita. — Scio interim, sed utrum haec sola sint incertus sum. — Ergo duo quod ad conplendum ac perficiendum hominem ualet. — Ita, inquit. — Hoc quale sit, alias, si possumus, quaeremus, inquam. nunc illud iam ex omnibus quaero,
Abbreviated transcription (Latin):
nõ assequar. timere nõ possũ. Fortunȩ uͦ sublunitatẽ : multo minꝰ
Apͣte it uere quãuis sit magna : scđa ẽ. Nã quibꝰ dñatur eosdẽ ipsoᷤᷤ
scdos facit. S iã quid afferã queso attende. Liber UN. supͣ.¬
Dib NOUẼ iribus mͥ natalis dies erat: pꝰ tãtenue prandiũ ut
abeo nicħ ingenioꝵ impediret᷑. om̃s qͥ simł nõ modillo die. s
cotidie cõiuuabam̃ : inbalneas ad consedendũ uocaui: Nã his tpri aptꝰ
loc secret᷑ occinrerat. Prãt aũt. ñ i uereor eos singulari bnignitati
tuȩ notos interim nominibꝰ facere: In pͥmis nr̃a mat̾. cuiꝰ meriti
credo eẽ oe ꝗ uiuo. N auigiꝰ fr̃ nĩs. Urigeciꝰ.⁊ licentiꝰ ciues & disci¬
płi mei nec lartidianũ & rusticũ cõsobrinos meos. quã uis nullũ
ł gramaticũ passi sint de eẽ uolui. ipsũq eoꝵ sensũ cõmunẽ adrẽ

Expanded text:
non adsequar, timere non possum; fortunae uero sublimitatem multo minus. non adsequar, timere non possum; fortunae uero sublimitatem multo minus. apud te enim uere, quamuis sit magna. secunda est; nam quibus dominatur, eosdem ipsos secundos facit. sed iam quid adferam, quaeso adtende. Idibus Nouembribus mihi natalis dies erat. post tam tenue prandium, ut ab eo nihil ingeniorum inpediretur, omnes, qui simul non modo illo die sed cottidie conuiuabamur, in balneas ad consedendum uocaui; nam is tempori aptus locus secretus occurrerat. erant autem — non enim uereor eos singulari benignitati tuae notos interim nominibus facere — in primis nostra mater, cuius meriti credo esse omne, quod uiuo, Nauigius frater meus, Trygetius et Licentius ciues et discipuli mei; nec Lartidianum et Rusticum consobrinos meos, quamuis nullum uel grammaticum passi sint. deesse uolui ipsumque eorum sensum communem ad rem,
Abbreviated transcription (Latin):
de aĩa questio nutut & fluctuat: Quare obsecrote ꝑuirtu¬
tẽ tuã. ꝑ humanitatẽ. ꝑ animarũ int̾se uinculũ atq cõmer¬
tiũ. ut dexterã poirigas. ħ aut̃ ut me ames.⁊ ame iuicissi
te amari credas. carũq haberi. Quod si impetrauero : ad ipsã
beatã uitã cuite iã herere p̾sumit. paruo conatu facillime acce-¬
dã: Quid aũ agã. q uoue mͦ adistũ portũ necessarios mõs cõgre¬
ge̾ ut cognoscas . & exceo animũ meũ. neq enĩ alia signa inuenio
quib me ostẽdã pleniꝰ intelligas disputationũ mearũ quod mͥ
uidet᷑ religiosiꝰ euasisse. atq tuo titulo digniꝰ adte scͥbendũ pu¬
taui & ipso tuo nomine dedicandũ aptissime sane: Nã debeata
uita quęsiuimꝰ int̾ nos. nichilq aliud iudeo qͦmagis dĩ donũ uo¬
candũ sit. Eloquentia tua teiritꝰ nõ sũ. Quicqͥd it amo. quã uis

Expanded text:
de anima quaestio nutat et fluctuat? quare obsecro te per uirtude anima quaestio nutat et fluctuat? quare obsecro te per uirtutem tuam, per humanitatem, per animarum inter se uinculum atque conmercium, ut dexteram porrigas, hoc autem est, ut me ames et a me uicissim te amari credas carumque haberi. quod si inpetrauero, ad ipsam beatam uitam, cui te iam haerere praesumo, paruo conatu facillime accedam. quid autem agam quoue modo ad istum portum necessarios meos congregem ut cognoscas et ex eo animum meum — neque enim alia signa inuenio, quibus me ostendam — plenius intellegas, disputationum mearum quod mihi uidetur religiosius euasisse atque tuo titulo dignius, ad te scribendum putaui et ipso tuo nomine dedicandum. aptissime sane; nam de beata uita quaesiuimus inter nos nihilque aliud uideo, quod magis dei donum uocandum sit. eloquentia tua territus non sum. quidquid enim amo, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
lataq cũ eis quantũ potui &iã illoꝵ auctoritate qui diuina
misteria tradiderũt: sic exarsi ut om̃s illas uellẽ anchoras rũꝑe
nͥ me noͣ nulloꝵ hominũ existimatio cõmoueret. Quid gͥ rest¬
bat aluid. nͥ ut in moranti mͥ suꝑ fluis : tẽpestas quȩ putatꝰ
adu̾sa succiurefet : Itaq tantũ me amipuit peccatoris do¬
lor: ut illiꝰ ꝓ fessioĩs honꝰ sustinere nõ uales. qua mͥ uelfica¬
bã fortasse ad sirenas. abicerẽ omĩa. optatȩ tranqͥllitati uł
quassatã nauẽ fessãq ꝑducerẽ. Ergo uides inqua phylosophia
quasi inportu nauigẽ. S &iã ipse late patet eiꝰq magnitu¬
do quãuis iã minꝰ ꝑiculosũ. nõ tam̃ pęnitꝰ eccludit errorẽ.
⁊ ã cui parti teirȩ quȩ ꝓfecto una b̾ata ẽ me ammoueã eãq
cõtinguã : ꝓrsus ignoro. Q uid enĩ solidũ tenui. cui adhuc

Expanded text:
lataque cum eis, quantum potui, etiam illorum auctoritate, qui diuina lataque cum eis, quantum potui, etiam illorum auctoritate, qui diuina mysteria tradiderunt, sic exarsi, ut omnes illas uellem ancoras rumpere, nisi me nonnullorum hominum existimatio commoueret. quid ergo restabat aliud, nisi ut inmoranti mihi superfluis tempestas, quae putatur aduersa, succurreret? itaque tantum me arripuit pectoris dolor, ut illius professionis onus sustinere non ualens, qua mihi uelificabam fortasse ad Sirenas, abicerem omnia et optatae tranquillitati uel quassatam nauem fessamque perducerem. Ergo uides, in qua philosophia quasi in portu nauigem. sed etiam ipse late patet; eius magnitudo quamuis iam minus periculosum non tamen penitus excludit errorem. nam cui parti terrae, quae profecto una beata est, me admoueam eamque contingam, prorsus ignoro. quid enim solidum tenui, cui adhuc
Abbreviated transcription (Latin):
on adsentiebar: s putabã eos magnũ aliquid tegere illis inuo¬
luehris. qđ eẽnt aliqño aꝑturi. At ubi discusso eos euasi. ma¬
xime traiecto isto mari. diu gub̾nacła m̃a repugnantia oĩbꝰ
uentis. in mediis fluctibus achademici tenuer: Se inde ueni
inhas t̾rras hi septẽ trionẽ cume credorẽ didic̃i. Ani ad ũti it
& sepe in sac̃dotis nr̃i ⁊ aliqño insermonibus tius. cũ dedeo cogi
taret᷑ nicł om̃ino corꝑis ẽẽ cogitandũ. neq cũđ aĩa. Nã idem
unũ inrebꝰ pocimũ deo. S ne inphilosophiȩ ge̾muĩ celerit᷑
aduolarẽ : fateor uixoris honorisq illecebra detinebar. Ut cũ ħ
ẽẽm cõsequutꝰ. tũ demũ me quod paucis felicissimis licuit. tori
uelis om̃ibꝰ remis. inillũ sinũ raꝑem ibiq cõquiescerẽ. Lectis
aũ platoniᷤᷤ paucissimis libris. cui te eẽ studiosissimũ accepi. col¬

Expanded text:
on adsentiebar sed putabam eos magnum aliquid tegere illis inuoon adsentiebar sed putabam eos magnum aliquid tegere illis inuolucris, quod essent aliquando aperturi. at ubi discussos eos euasi maxime traiecto isto mari, diu gubernacula mea repugnantia omnibus uentis in mediis fluctibus Academici tenuerunt. deinde ueni in has terras; hic septentrionem cui me crederem didici. animaduerti enim et saepe in sacerdotis nostri et aliquando taretur, nihil omnino corporis esse cogitandum, neque cum de anima; nam id est unum in rebus proximum deo. sed ne in philosophiae gremium celeriter aduolarem, fateor, uxoris honorisque inlecebra detinebar, ut, cum haec essem consecutus, tum demum me, quod paucis felicissimis licuit, totis uelis, omnibus remis in illum sinum raperem ibique conquiescerem. lectis autem Plotini paucissimis libris, cuius te esse studiosissimum accepi, con
Abbreviated transcription (Latin):
sint. accipe mitheodore : nanq adid ꝗ desido te unũ intueo
teq aptissimũ sẽꝑ ammiror: Accipe inquã. & quod illoꝵ trium
genꝰ hominũ me tͥ dederit. ⁊ quo loco mͥ eẽ udear: ⁊ abste cuiꝰ
modi auxciliũ certus excpectẽ. Ego abusq unde uice simo anno eta
tis meȩ pꝰquã inseo la rethoris librũ illũ cyceronis qͥ ortensiꝰ uoca¬
tur accepi : tanto amore phylosophye suc census sũ ut statim adẽ¬
am me fene meditarer. S neq mͥ nebulȩ defuerũt. quibꝰ confun¬
deret᷑ cursus m̃s. & diu fateor quibꝰ ieirorẽ ducerer labentia mocea¬
nũ astra suspexi. Nã ⁊ suꝑsticia quȩdã puerilis me ab ipsa inqͥsitio¬
ne teirebat: & ubi factus erectior illã caliginẽ dispuli : mq ꝑsua¬
si docenuibꝰ poitꝰ ꝗ iubentibꝰ eẽ cȩdendũ. incidi in homines quibus
lua ista quȩ ocłis cernit᷑ int̾ sũme duuna colenda uideretur :¬

Expanded text:
sint, accipe, mi Theodore — namque ad id, quod desidero, te unum intueor sint, accipe, mi Theodore — namque ad id, quod desidero, te unum intueor teque aptissimum semper: admiror — accipe, inquam, et quod illorum trium genus hominum me tibi dederit et quo loco mihi esse uidear et abs te cuius modi autis meae, postquam in schola rhetoris librum illum Ciceronis, qui Hortensius uocatur, accepi, tanto amore philosophiae succensus sum, ut statim ad eam me ferre meditarer. sed neque mihi nebulae defuerunt, quibus confunderetur cursus meus, et diu, fateor, quibus in errorem ducerer, labentia in Oceanum astra suspexi. nam et superstitio quaedam puerilis me ab ipsa inquisitione terrebat et, ubi factus erectior illam caliginem dispuli mihique persuasi docentibus potius quam iubentibus esse cedendum, incidi in homines, quibus lux ista, quae oculis cernitur, inter summe diuina colenda uideretur. n