comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ualidu tñ iniqͥtati illoꝵ scđ̾m legẽ fec̾at obstacułu dicendo.nũꝗͥ lex nr̃a
iudicat hominẽ nͥ audierit ab ipso pͥus & ncognou̾it ꝗ faciat. iecirco nc̃
reꝑatis artibꝰ sũmo studio nitunt᷑ ilłu constituere legis adu̾sariũ. ut nemo
deinceps cont᷑ ipsoꝵ audeat mutire consiliũ. Ed enĩ arbit̾rent᷑ ñ ilłu ob
conseruanda sue mansuetudinis famã ne ppłariũ fauores amitiet. aue¬
ritatis & iusticiȩ̃ tenore declinaturũ. ⁊ tale qͥd dicturũ qͣlia dice solitꝰ erat.¬
ubi grã. nolite iudieare & ñ iudicabimini. nolite ẽdepnare & ñ ẽdep¬
nabimini. Hec nempe & huiꝰcemodi pietatis ac mansuetudinis horta¬
m̃ta pͣdicando ppłi fauores acquisisse uidebat᷑ ut piꝰ & mansuetꝰ. & hinc
eẽ q tantis cottidic t᷑bis stipabat᷑. ut uolentes eũ app̃hendẽ. metu ppłi
cohiberent᷑ Nuic ꝗͦ famȩ suȩ studentẽ dicturũ ilłu putabant ut dimit¬

Expanded text:
a judicat hominem, nisi audierit ab ipso prius et cognoverit quid faciat? » Idcirco nunc reparatis artibus summo studio nituntur illum constituere legis adversarium, ut nemo deinceps contra ipsorum audeat mutire consilium. Quid enim arbitrarentur nisi illum observandam suae mansuetudinis famam, ne popularium favorem amitteret, a veritatis et justitiae tenore declinaturum, et tale quid dicturum, qualia dicere solitus erat: « Nolite judicare et non judicabimini, nolite condemnare et non condemnabimini . » Haec nempe et hujusmodi pietatis ac mansuetudinis hortamenta praedicando, populi favores acquisivisse videbatur, ut pius et mansuetus, et hinc esse quod tantis quotidie turbis stipabatur, ut, volentes eum comprehendere, metu populi cohiberentur. Huic ergo famae suae studentem dicturum illum putabant ut dimit
Abbreviated transcription (Latin):
constansẽ qđ nemo credidit in eũ ex pͥncipibꝰ aut exphariseis. Quȩ ratio ꝗͣ
infirma. uana & in epta sit. ꝓbari nullis opꝰ ẽ argum̃tis. Ogͦ ccciduces cecoꝵ
ceci inqͣ ceris ducatũ p̃bentes. ut parit̃ in fouea cadant. Nonne pͥncipes
isti ysaia testante pͥncipes s̃ sodomoꝵ. & ppłs iste ppłs ẽ gomorre. Ex pec¬
tandi ꝗͦ s̃ tamꝗͣ scientiȩ clauim habentes. ut nemo ꝗͣ uis ocłos habens uideat.
nemo ꝗ uis aures habens audiat. nͥ huiꝰ modi pͥncipes ad iuidenđu ł ad audien¬
dum habeat p̃cessores: Numqͥd aiunt aliquis eredidit in eũ ex pͥncipibꝰ aut
exphariseis. Sed tbahȩc qͦ ñ nouit legẽ maledicti s̃. Hi delicet ꝓhoc ipso qͤ

Expanded text:
constans est, quod nemo credidit in eum ex principibus aut ex Pharisaeis. Quae ratio quam constans est, quod nemo credidit in eum ex principibus aut ex Pharisaeis. Quae ratio quam infirma, vana et inepta sit probari nullis opus est argumentis. O ergo caeci, duces caecorum, caeci, inquam, caecis ducatum praebentes, ut pariter in foveam cadant . Nonne principes isti, Isaia testante, principes sunt Sodomorum, et populus iste populus est Gomorrhae? Exspectandi ergo sunt tanquam scientiae clavim habentes, ut nemo quamvis oculos habens introeat , nemo quamvis aures habens audiat nisi hujusmodi principes ad videndum vel audiendum habeat praecessores? « Nunquid, aiunt, aliquis in eum credidit ex principibus aut ex Pharisaeis? Sed turba quae non novit legem, maledicti sunt. » Videl
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ ħo. ad gentes ibunt. & ipsis cantabunt. Nã istinimis impatientes sͣ ad au¬
diendu. nulłu deillo bonũ uolentes audire testimoniũ. Ind̾ & subdit᷑
Respondert̃ eis pharisei. Nũqͥd & uosseductiestis: Et uos inqͥunt qui ex nob̾
estis qui arbitrabam᷑ aliqͥd prudentis habere ingenii. nũꝗd tã cito seducti
estis: Quasiuꝰ iã legitimo dep̃hensũ eẽt iudicio seductionẽ eẽ qͥcqͥd audis¬
sent abhõre isto sic loqͤnte quomͦ nũꝗͥ locut ẽ ħo. Cui maligne intentioni
qͥa nulla ẽ qͦ suppeditet rationis uis: ꝓtinꝰ sub int̾rogatiõe obliqͣ illud in¬
torquent. qđ ꝓ ratione uolunt accipi. uere seductores. & ipsi amaligno
sp̃u seducũ. Numqͥd aliqͥs expͥncipibꝰ credidit incũ alit exphariscis.
de si dicent. Seductos uos ẽẽ in eo qͦd eiꝰ sermonibꝰ estis delectati. ex hoe solo

Expanded text:
est homo, ad gentes ibunt et ipsis cantabunt. Nam isti nimis impatientes sunt ad auest homo, ad gentes ibunt et ipsis cantabunt. Nam isti nimis impatientes sunt ad audiendum, nullum de illo bonum volentes audire testimonium. Unde et subditur: « Responderunt eis Pharisaei: Nunquid et vos seducti estis? » Et vos, inquiunt, qui ex nobis estis, quos arbitramur aliquid prudentis habere ingenii, nunquid tam cito seducti estis? Quasi vero jam legitimo deprehensum esse judicio seductionem esse quidquid audissent ab homine isto, sic loquente quomodo nunquam locutus est homo. Cui malignae intentioni, quia nulla est quae suppeditat rationis vis, protinus sub interrogatione obliqua illud intorquent, quod pro ratione volunt accipi, vere seductores, et ipsi a maligno spiritu seducti. « Nunquid aliquis ex principibus credidit in eum, aut ex Pharisaeis? » Ac si dicerent: Seductos vos esse in eo quod ejus estis sermonibus delectati ex hoc solo
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ tñ bona & salutaria locuti s̃. Insalicibꝰ inqͥunt inmedio eiꝰ. scilieet
baby lonis. suspendim organa nrã. ꝗa illie int̾rogauert̃ nos qͥ captiuoᷤ
duxerunt nos u̾ba cantionũ. Isti nãq hõies filios qͥđẽ hierłm se ẽẽ putaq̃.
ocłos qͦq aduidenđu & aures habere ad audiendu. legitimũq mos aycȩ
siue ꝓpħice cantilenȩ rationabilit̃ discerne ł cõp̃hendẽ sonũ. S reuera
salices s̃ babylonis uitiosa radice ripis herentes flumineis. idẽ decurrentib
uoluptatibꝰ scłi. sołu habentes inu̾boꝵ folus uirorẽ iud aice ꝓfessionis.
a fructu aut̃ boni oꝑis steriles. ita ut t̾rã qͦq tanto temꝑe frustra occupa¬
uerint. Suspendent᷑ gͦ in cis. idẽ ꝓpt̃ eos tacebunt organa ꝓpħax & om̃iũ
ueritatis p̃dicatorũ. ne audiant u̾ba cantionũ. qͦ ua̾ne int̾rogauert̃. & cũ
isto sum me diuinitatis organo. cũ isto homine qͥ sic loqͥt᷑ quomͦ nũꝗͣ locutꝰ

Expanded text:
sed tamen bona et salutaria locuti sunt: « In salicibus, inquiunt, in medio ejus, » scilicet Babylonis, » suspendimus organa nostra, quia illic interrogaverunt nos, qui captivos duxerunt nos, verba cantionum . » esti namqendum, legitimumque Mosaicae sive propheticae cantilenae rationabiliter discernere, vel comprehendere sonum. Sed revera salices sunt Babylonis, vitiosa radice ripis haerentes fluminis, id est decurrentibus voluptatibus saeculi, solum habentes in verborum foliis virorem Judaicae professionis, a fructu autem boni operis steriles, ita ut terram quoque tanto tempore frustra occupaverint . Suspendentur ergo in eis, id est propter eos tacebunt organa prophetarum et omnium veritatis praedicatorum, ne audiant verba cantionum, quae vane interrogaverunt, et cum isto summae divinitatis organo, cum isto homine qui sic loquitur quomodo nunquam locutus
Abbreviated transcription (Latin):
semetipso. idẽ sciens & uidens ꝓposuit cetꝰ pharisaicꝰ ꝑmanẽ in peccõ suo.
onne & hocuerũ ẽ qͥa noluit intellige̾ ut bene ag̾et: Foccine ẽ uelle intellig̾e
audiendi suggestionẽ ł legalis iudicii m̃tionẽ ñ posse sustine: Nomo pha¬
riscus & pͥnceps iudeoꝵ ausus intali causa face̾ legitimi iudicii m̃tionẽ. uno
dicto suũ corã illisodorẽ fete fecit. & hostili całupniȩ patuit. Honenĩ paruã
odii spirat habundantiã. qđ tã cito dicł ẽ galileus. eo qđ hõi galileo fauere
uideret᷑. Iam qͥpƿe ꝓpt odiũ iħu ipsũ nom̃ galileȩ putebat illis. nares sub

Expanded text:
in peccato suo? Nonne et hoc verum est, quia « noluit intelligere ut bene ageret? » Hoccine est velle intelligere audiendi suggestionem, vel legalis judicii mentionem non posse sustinere? Homo Pharisaeus et princeps Judaeorum, ausus in tali causa facere legitimi judicii mentionem, uno dicto suum coram illis odorem fetere fecit, et hostili calumniae patuit. Non enim parvam odii spirat abundantiam, quod tam cito 226 dictus est Galilaeus, eo quod homini Galilaeo favere videretur. Jam quippe propter odiu
Abbreviated transcription (Latin):
tiam. nũqͥd ait lex nr̃a iudicat hominẽ. nͥ audierit ab ipsopͥus. & cognouerit
qͥd faciat: Honutiq s econt᷑ p̃cipit ñ facile credenđu ẽẽ qđ audieris. Sideł hoc
dicto coargui ñ potẽ uelle ñ defendere hominẽ. cũ u̾ba sonent. potiꝰ iuste &
sc̃ȩ legis defensionẽ. Iusta qͥppe ñ eẽt lex. si iudicia fieri iuberet aut ꝑmitte̾t.
taq timidus quidẽ s ꝓuidus intutã confugit arcẽ. dũ ꝓ hõie loqͦns ꝓlege
uidet᷑ patͦnã ferre sententiã. At tñ quõ intentio eiꝰ callid̾a audientiũ nequitiã

Expanded text:
tiam. « Nunquid, ait, lex nostra judicat hominem, nisi audtiam. « Nunquid, ait, lex nostra judicat hominem, nisi audquid faciat? » Non utique, sed econtra praecipit non facile credendum esse quod audieris. Videlicet hoc dicto coargui non potest, velle defendere hominem, cum verba sonent potius justae ac sanctae legis defensionem. Justa quippe non esset lex, si praejudicia fieri juberet aut permitteret. Itaque timidus quidem, sed providus in tutam confugit arcem, dum pro homine loquens pro lege videtur patronam ferre sententiam. Attamen quoniam intentio ejus callidam audi
Abbreviated transcription (Latin):
Turba enĩ hȩc. ut sup̃ dictũ ẽ. multatudo ꝗͤ deciuitatibꝰ⁊ regionibꝰ c̃uenerat.
addi ẽ festũ hic intelligi debet. qͦs falsi illi & fallentes iherosolimitani penes
Dicit ad eos nichodemꝰ ille qͥueñ adeũ nocte. qui unꝰ erat ex ipsis. Num qͥd
lex nr̃a iudieat hominẽ. ñ audierit ab ipso pͥus: & cognou̾it qͥd faciat:
Cur hie ñ apta defensione dix̃ qđ sentiebat. ⁊ q dudu ueniens ad eũ nocte
dixerat. uideł ꝗ ñ seductor ẽẽt s magister ado uenisset: cet̾a. Hideł qͥa
timiditatis nox ad huc incorde eiꝰ erat. & nec đu securitatis dies illux erat. Nec
cirto necðudeuentre eiꝰ siue apłoꝵ. flumina aqͦ uiue saltẽ usq ad publicũ cir¬
cuitũ unꝰ synagoge fluere poterant. qͦ iħugłificato & spũdato usq indisꝑsio¬
nem qͦq gentiũ fluere habebant. Ergo causa ł inuisã ñ ausus pała defendere
ꝑsonã. s rursus ñ ferens impudentẽ malieiã tantã usurpare in iusticiȩ licen¬

Expanded text:
 dictum est, multitudo, quae de civitatibus et regionibus convenerat ad diem festum, hic intelligi debet, quos falsi illi et fallentes Hierosolymitani, penes« Dicit ad eos Nicodemus, ille qui venit ad eum nocte, qui unus erat ex ipsis: Nunquid lex nostra judicat hominem, nisi audierit ab ipso prius, et cognoverit quid faciat? » Cur non hic aperta defensione dixit quod sentiebat, et quod dudum veniens ad eum nocte dixerat, videlicet quod non seductor esset, sed Magister a Deo venisset , etc. Videlicet, timiditatis nox adhuc in corde ejus erat, et necdum securitatis dies illuxerat. Nec circo necdum de ventre ejus, sive apostolorum flumina aquae vivae saltem usque ad publicum circuitum unius Synagogae fluere poterant, quae Jesu glorificato et Spiritu dato usque in dispersionem quoque gentium fluere habebant. Ergo causam, vel invisam non ausus palam defendere personam, sed rursus non ferens impudentem, malitiam tantum usurpare injustitiae licen
Abbreviated transcription (Latin):
requiẽ. & hoc facto reparatũ ꝑ apłos suos habit᷑us erat cũ adu̾saniis sus
aꝑtȩ p̃dicationis confuctum. Et om̃is ppłs ueniebat adcũ. Et sedens
docebat. qa uideł sic futurũ erat ut pͥus stans idẽ inpassione agonihans
clamaret sic̃ suꝑiꝰ dictũ ẽ. & pꝰmodũ głam suã ing̾ssus atq addext̾am
patͥs residens. misso spũ uitatis. docẽt nos omnẽ ueritatẽ. Adducunt
aut̃ sc̾be ⁊ pharisei mulierẽ in adultio dep̃hensã. & statuunt eã in me

Expanded text:
us erat cum adversariis suis aperte praedicationis conflictum . « Et omnis populus veniebat ad eum, et sedens docebat, » quia videlicet sic futurum erat ut prius « stans, » id est in passione agonizans clamaret, sicut superius dictum est, et postmodum gloriam suam ingressus, atque ad dexteram Patris residens, misso Spiritu veritatis doceret nos omnem veritatem . « Adducunt autem Scribae et Pharisaei mulierem in adulterio depre
Abbreviated transcription (Latin):
gusto. ut desc̾beret᷑ uniu̾ susorbis. & ituri eẽnt om̃s ut ꝓfit̾e̾nt᷑ singłi in suã
ciuitatẽ. & q ascensurꝰ eẽt ioseph degalilea in ciuitatẽ dauid qͦ uoeat᷑ bethle¬
hem ut ꝓfitet᷑ cũ aaria desponsata s uxore p̃gnante. & cũ eẽnt ibi implen¬
di forent dies ut pareret. Hoc mͦ m̃sa sua ñc eos illa qͦ auit. qͥa uideł ocłos
suos cõp̃ssert̃ ne uiderent. ⁊ aures suas a gq̃uauert̃ ne audirent. Ecce enĩ
p̃t̾ita ñ respicientes & p̾sentia tm̃ ocłis neꝗͣ aspicientes. laqueũ gͥmet hoc mͦ
nasci deb̾e.⁊ cundẽ ingalilea nc̃ habitare. Scrutent᷑ qͥ sc̃ptas & uideant ipsi

Expanded text:
iterentur singuli in suam civitatem, et quod ascensurus esset Joseph de Galilaea in civitatem David, quae vocatur Bethlehem, ut profiteretur cum Maria desponsata sibi uxore praegnante, et cum essent ibi, implendi forent dies ut pareret . Hoc modo mensa sua nunc eos illaqueavit, quia videlicet oculos suos compresserunt ne viderent, et aures suas aggravaverunt ne audirent . Ecce enim praeterita non respicientes, et praesentia tantum oculis nequam aspicientes, laqueum sibimet hoc mnasci debere, et eumdem in Galilaea nunc habitare? Scrutentur ergo Scripturas ipsi
Abbreviated transcription (Latin):
peri stare in illo tali templo. & corã inimicis mala s dicentibꝰ qͥ sẽct
ł unde obꝓbria ex ꝓbrantiũ sͥrecepturus edicere. Igͥ ut uerę beatitu¬
dinis participes simꝰ. suꝑ ħe egenũ & pauꝑem intellige̾ studcamꝰ. &
tẽ nos uerũ lectionis intellectũ assecutos arbitrem᷑. cũ mala qͥ audit.¬

Expanded text:
peri stare in illo tali templo, et coram inimicis mala sibi dicentibus quis esset peri stare in illo tali templo, et coram inimicis mala sibi dicentibus quis esset vel unde opprobria exprobrantium sibi recepturus edicere . Igitur, ut verae beatitudinis participes simus, super hunc egenum et pauperem intelligere studeamus, et tunc nos
Abbreviated transcription (Latin):
factus ẽ Ipse namq in eođe psalmoꝰ loqͥt᷑
nes meos magnificauit̾ suꝑ me supplan¬
cordis ocłm ñ intelligat ꝗͣ ñ parui aut leuis sit tertaminis hoc ipsũ
qđ stans in medio suꝑꝰboꝵ. ac diuitũ inimicoꝵ suoꝵ mala sͥ dicentiũ. egonꝰ
& pauꝑ iste. apud cogitationes illoꝵ ꝓsua contemptꝰ pauꝑtate diui
nitatis suȩ diuitias ore ꝓpͥo cogebat᷑ p̃dicare & de se ipso testimoniũ
ꝑ bibere . Si enĩ subsilentio semetipsũ absconderet. Ftustra nob̾ adue¬
nisset. qr ui deł sine p̃dicante nemo nr̃m audissit. nemo credidisset.
atq ita nemini aduent̾ eiꝰ ꝓfusset. Laborabat qͦ sustinens semetipsũ
p̃dicare. Hoc enĩ faciens. apud suꝑbos qͣnte putas subi acebat in ui¬
diȩ. Quicũq ab ipso didicit mitisẽẽ & humilis corde. & iccires tanto
magis grauat᷑ suã uirtutẽ p̃dicare. qͣntomagis humilit̃ sentiens odit
uentũ iꝰactantiȩ. ipse sentit. ut cũq qͣni laboris sit huic egeno & pau¬

Expanded text:
factus est . » Ipse namque in eodem psalmo loquitur, nes meos, magnificavit super me supplancordis oculum, non intelligat quam non parvi aut levis sit certaminis hoc ipsum, quod stans in medio superborum ac divitum inimicorum suorum, mala sibi dicentium, egenus et pauper iste apud cnitatis suae divitias ore proprio cogebatur praedicare, et de seipso testimonium perhibere? Si enim sub silentio semetipsum absconderet, frustra nobis advenisset, quia videlicet sine praedicante nemo nostrum audisset, nemo credidisset , atque ita nemini adventus ejus profuisset: laborabat ergo sustinens semetipsum praedicare. Hoc enim faciens apud superbos, quantae putas subjacebat invidiae? Quicunque ab ipso didicit mitis esse et humilis corde , et idcirco tanto magis gravatur suam virtutem praedicare, quanto magis humiliter sentiens odit ventum jactantiae, ipse sentit utcunque quanti laboris sit huic egeno et pau
Abbreviated transcription (Latin):
Nam & hoc seqͥgͣ Quid̾a aut̃ uolebant app̃hendere cũ. s nemomisit
suꝑ ilłu manꝰ. Nã reuera uolentes eũ tenere. timebant ne forte tumultꝰ:
dixert̃ eis illi. Quare ñ adduxistis eũ: Non paruã expectationẽ ł at¬
dic̾t iħm. cui ꝓtinꝰ ad ducendo ut putabant pała erat p̃sentẽ in hiare

Expanded text:
 Quidam autem volebant apprehendere eum, sed nemo misit  Quidam autem volebant apprehendere eum, sed nemo misit per illum manus. » Nam revera volentes eum tenere timebant, « ne forte tumultus dixerunt eis illi: Quare non adduxistis eum? » Non parvam exspectationem, vel atdicere Jesum, cui protinus adducendo, ut putabant, palam erat praesentem inhiare c
Abbreviated transcription (Latin):
medio eoꝵ uideł uolente idno ut seruaret᷑ siẽ enĩ inqͥt testificatꝰ es deme
in hiero solimis. sic te oportet me romȩ testificari. Immo sic & uniu̾sa¬
lit̃ sc̃ȩ eccłiȩ comigit. qͥa du uniu̾sȩ inigͥtatis multitudo in multas
hereses diuisa ẽ. & adũsus altutrũ discordans semetipsã impugnat.
euadit ꝑ medias diuisiones una fides katholica. Id etiã uet̾i miracło.
p̃figuratũ ẽ saluo altioris qͦ sacm̃ti intellectu. qͣn ad inq̾ssũ filioꝵ
psalmo scͥptũ ẽ. Qui diuisit mare rubrũ indiuisiones. ꝑ qđ plures di
uisiones docent᷑ facte. scđ̾m singłaꝵ tͥbuũ uiã. Qđ qͦ in eccłia sua fu¬
turũ erat. uideł ut int̃dissidentes hereticoꝵ sectas catholica fides
in colomis ꝑsisteret. hoc inse ipsoxͦ p̃figurare dignatꝰ ẽ. đu ubi mise¬
rant pͥncipes & pharisei ministros ut app̃henderent eũ. ad p̃dictũ
clamorẽ illi dissensio int᷑ba ꝓpt̃ eũ facta ẽ. & ipse app̃hensus ñ ẽ.

Expanded text:
m , » videlicet volente Domino ut servaretur: « Sicut enim, inquit, testificatus es de me in Hierosolymis, sic te oportet Romae testificari . » Imo sic vel universaliter sanctae Ecclesiae contigit, quia, dum universae iniquitatis et multitudo in multas haereses divisa est, et adversus alterutrum discordans semetipsam impugnat, evadit per medias divisiones fides catholica. Quod etiam veteri miraculo praefigurapsalmis scriptum est: Qui divisit mare Rubrum in divisiones visiones docentur factae secundum singularum tribuum viam. Quod ergo in Ecclesia sua futurum erat, videlicet ut inter dissidentes haereticorum sectas catholica fides incolumis persisteret, hoc in seipso Christus praefigurare dignatus est, dum ubi miserant principes et Pharisaei ministros, ut apprehenderent cum, ad praedictum clamorem ejus dissensio 225 in t
Abbreviated transcription (Latin):
sp̃m. inꝗͣ emusit ł tradidit. potestate quã habebat animã suã ponendi. q: passus
ẽ. ñ nͥ qͣntũ uoluit. hora qͣuoluit mortẽ admittens sp̃m emisit. Iudei ꝗͦ ꝓpt̃ pa¬
rasceuen erat. ut ñ remanerent incruce corpora sabbo. erat enĩ magnꝰ ille dies sabti
rogauert̃ pilatũ. ut frangerent᷑ etx crura. & tollerent᷑. Iud ei labus religiosi
corde aut̃ eruenti. & ađo longintui legitimã habuere curã demagno diȩ sab̃bi
paschalis. Magnifici honoratores dĩ. cũ inc̾scientia mala reposuissent sangunẽ
iusti. inore &inlabis suis firmiter tenuert̃ mandatũlegis. Qd enĩ lex dicit.
Qñdo in qͥt peccauerit homo qͦd morte plectenou ẽ. & adiudicatꝰ morti appensus sue

Expanded text:
m, emisit vel tradidit, potestate quam habebat animam suam ponendi, quia passus non nisi quantum voluit, hora qua voluit mortem admittens, spiritum emisit. « Judaei ergo, quia parasceve erat, ut non remanerent in cruce corpora Sabbato erat enim magnus ille dies Sabbati rogaverunt Pilatum, ut frangerentur eorum crura, et tollerentur. » Judaei, labiis religiosi, corde autem cruenti, et a Deo longinque legitimam habuere curam de magno die Sabbati paschalis. Magnifici honoratores Dei, cum in conscientia mala reposuissent sanguinem justi, in ore et in labiis suis firmiter tenuerunt mandatum legis. Quid enim lex dicit? « Quando, inquit, peccaverit homo quod morte plectendum est, et adjudi
Abbreviated transcription (Latin):
tionis opꝰ notissimũ atq celeberrimũ factũ ẽ. Prima nanq resurrittio de qͣhic idẽ iolt̃s ait.
audierint uiuent. Hac resurrectione mulier hȩc pͥma om̃iũ ł notissima rtspirauit
q cũ eft inciuitate pectata ferentior male fame putorib qͣm fuerat ft̃ siuuis laharꝰ¬

Expanded text:
tionis opus notissimum atque celeberrimum factum est. Prima namque resurrectio, de qua hic idem Joannes ait: « tionis opus notissimum atque celeberrimum factum est. Prima namque resurrectio, de qua hic idem Joannes ait: « audierint, vivent. » Hac resurrectione mulier haec prima omnium vel notissima respiravit, quia, cum esset in civitate peccatrix fetentior malae famae putorib
Abbreviated transcription (Latin):
cemodi tam diligent᷑ enarrauit. Et c̃tinuo subiungit. Abiert̃ qͦ discpłi adsemetipsos.
rgo inqͥt qi ñ du sciebant scͥpturas iccͥeo abiert ailsemetipsos. nã ct̃tra ubi scͥpturas intellea tr̃t̃
inspe: qũo ñ derelinꝗͣs animã meã in inferno. nec dabis sc̃m tuũ uidere corruptio¬
nẽ. Et his similia. Maria aut̃ stabat admonum̃tũ foris plorans. More suo sẽs eu.¬
ut intentio qͦ resurgentis ꝑ eiꝰ narrationẽ facile legentib elucescat. ab euntib discpłis ad
se metipsos mariã refert soła stetisse admonum̃tũ foris plorantẽ. & int̾ fletꝰ inclinatã
uidisse duos angłos unũ ad cap̃t & unũ ad pedes &deinde c̃usam rttrorsũ uidise
d̃nm & het ab illo audisse. Noli me tangere. ñdu ascendi ad patrẽ meũ. uade ad
si qͥđe hanc p̃om̃ib mulierẽ manꝰ resurgentis pio desiderio ligatã ad sepulchrũ
suũ retinuit. ut scde resurrettionis ipsa nuntia fieret. inqͣ prime resurret¬

Expanded text:
quam cursum hujuscemodi tam diligenter enarravit. Et continuo subjungit. « Abierunt ergo discipuli ad semetipsos. » Ergo, inquit, quia « nondum sciebant Scripturas, idcirco abierunt ad semetipsos. » Nam econtra ubi Scripturas intellexerunt, in spe. Quoniam non derelinques animam meam in inferno, nec dabis sanctum tuum videre corruptionem , » et iis similia. « Maria autem stabat ad monumentum foris plorans. » More suo sanctus evaut intentio quoque resurgentis per ejus narrationem facile legentibus lucescat. Abeuntibus discipulis ad semetipsos, Mariam refert solam stetisse ad monumentum foris plorantem, et inter fletus inclinatam vidisse duos angelos, unum ad caput, et unum ad pedes, et deinde conversam retrorsum, vidisse Dominum, et haec ab illo audisse: « Nolisiquidem hanc prae omnibus mulierem manus resurgentis pio desiderio ligatam ad sepulcrum suum retinuit, ut secundae resurrectionis ipsa nuntia fieret; in qua primae resurrec
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ resurgens ca mortuis c̃sessionẽ adecorẽ immortalitatis attyincorruptio¬
nis inauisti. laud abunt inquã it fr̃s aamici tui. coheredes a cõparticiptꝰ
stenitiu. unde laudabunt. ł qͥl laudlantes clamabunt: Hanꝰ tua i¬
niscix cornua inmanibꝰ tus s̃. &ecce nẽ egredit᷑ qͣn ibi abscondita c̃ forutudo tua
Quom sultinerent litee eeruices inimicoꝵ tu& ut ñ ponerent᷑ scabellu ped̃utuoꝵ:

Expanded text:
qui resurgens ex mortuis, confessionem et decorem immortalitatis atque incorruptionis induisti . Laudabunt te fratres et amici tui, cohaeredes et comparticipes regni tui. Unde laudabunt, vel quid laudantes clamabunt? « Manus tua, inis eorum cornua in manibus tuis sunt, et ecce nunc egreditur quae ibi abscondita fuerat fortitudo tua. Quomodo sustinerent luteae cervices inimicorum tuorum, ut non ponerentur scabellum pedum tuorum?
Abbreviated transcription (Latin):
ratũ ẽ. Noc iam tunc in his duobꝰ agi ceptũ ẽ. du alteri cura mandat᷑ de pascen¬
dis dñicis ouibꝰ. alter supͣ pectꝰ dñi recumbens uerbi incarnati noticia plenꝰ
imbuit᷑. Sic gͦ recte sc̃a eccła rubentes amplectit᷑ martyru rosas. ut nichil omi¬
nus concelebret amica xp̃o randidȩ c̃fessionis hilia. Sequit᷑. Hic ẽ discpłs¬
ille qͥ testimoniũ ꝑͥhibet de his. & scripsit hec. Et scimꝰ qͥa uerũ ẽ testimoniũ eiꝰ.

Expanded text:
ratum est; hoc jam tunc iis duobus agi coeptum est, dum alteri cura mandatur de pascenratum est; hoc jam tunc iis duobus agi coeptum est, dum alteri cura mandatur de pascendis Dominicis ovibus, alter supra pectus Domini recumbens, Verbi incarnati notitia plenius imbuitur. Sic ergo recte sancta Ecclesia rubentes amplectitur martyrii rosas, ut nihilominus concelebret amica Christo candidae confessionis lilia. Sequitur: « Hic est discipulus qui testimonium perhibet de his, et scr
Abbreviated transcription (Latin):
Ad hec inqͣm. An non calicẽ dñi bibit. qͥ inhora qͣdns ipse bibebat iuxta erucẽ
cũ matre eiꝰ stetit : Si ñ matͥsđni animã iuxta ꝓpħiam symeonis gladius ꝑt̃n¬
suut. nec iste dilectꝰ discpls amarũ calicẽ eiꝰbibit. Igit᷑ & ñ materiali cruce ł
ꝗladio disepłs iste martyriũ duxit. tam̃ dnici calicis eapers ñ fuit. Ceterũ ñ sine
magno dumnitatis c̃silio factũ ẽ. ut hic dilectꝰ note uirginitatis candore insig¬
nis tum ꝓbałe ꝓpru martyru purpurã ñ ꝑciperet. Etoc enĩ anĩ aduerso qͥs in ȩcda
solos honore dunos arbitret᷑ martirũ triumphos Ecce isti duo petrus & ioħs
templatuie p̾nitet pulchritudo. Et enĩ qͦd in martha satagente cirta freqͣns
ministeriũ. & in maria sedente secus pedes dni &audiente u̾bũ illiꝰ p̃figu¬

Expanded text:
Adhaec, inquam: « Annon calicem Domini bibit, qui in hora qua Dominus ipse bibebat, juxta crucem Adhaec, inquam: « Annon calicem Domini bibit, qui in hora qua Dominus ipse bibebat, juxta crucem cum matre ejus stetit? » Si non matris Domini animam, juxta prophetiam Simeonis, gladius pertransivit , nec iste dilectus ejus discipulus amarum ejus calicem bibit. Igitur et si non materiali cruce vel gladio discipulus iste martyrium duxit, Dominici tamen calicis expers non fuit. Caeterum non sine magno Divinitatis consilio factum est ut hic dilectus notae virginitatis candore insignis, triumphalem proprii martyrii purpuram non perciperet. Hoc enim animadverso, quis in Ecclesia solos honore dignos arbitretur martyrum triumphos? Ecce isti duo Petrus et Joantemplativae praenitet pulchritudo. Etenim quod in Martha satagente circa frequens ministerium, et in Maria sedente secus pedes Domini et audiente verbum illius , praefigu
Abbreviated transcription (Latin):
iret. nͥ ille qͣ parit̃ txiret qͦd petrus moriẽndo sequeret᷑. uł seqͣndo moreittur.
Et qͥđe ille sermo int̃ fr̃s uͦ exiret eaiut intellectu. s in isto qͦd discpłs ille
ñ morit᷑. error fuit meliore sensu corrigendus. Pinde prudens euglista sub¬
sequit᷑. Et non ilixit ei ilłt ñ morit᷑. s sic tũ uolo mayͣt. donec ueniã qͥd adte.
Aliud nempe ẽ qͦd cũ det̾minatione dixit. sic eũ uolo mareere donet ueniã qͥd ad
te. q̃si hoc sołumꝰ dixisset sic eũ uolo manere. Nã eomodo ipse fecisset intelligi
hunc discpłm ñ e̾t moriturũ. nc xͦ cũ det̾minat sic dic̃ndo. donec ueniã. maniꝰ¬
feste asserit inpace ilłu t̾e moriturũ. Dicit aliqͥs. Si uolebat dns hunc dilectũ
.discpłm donec ipse uenirẽt manere sic. iđ ñ coacta s naturali morte finiri. cur
duobꝰ filiis hebedei quix unꝰ hic erat naturalit̾ loqͣns. calicẽ inqͥt meũbibetiᷤ:

Expanded text:
res, nisi ille quoque pariter exiret quod Petrus moriendo sequeretur, vel sequendo moreretur. Et quidem ille sermo inter fratres vero exivit intellectu, sed in isto quod discipulus ille non moritur, error fuit meliori sensu corrigendus. Proinde prudens evangelista subsequitur: « Et non dixit Jesus, non moritur, sed sic eum volo manere donec veniam, quid ad te? » Aliud nempe est, quod cum determinatione dixit. Sic eum volo manere donec veniam, quid ad te? quam si hoc solummodo dixisset; sic eum volo manere. Nam eo modo ipse fecisset intelligi hunc discipulum non esse moriturum. Nunc vero cum determinat, sic dicendo: « Donec veniam, » manifeste asserit in pace illum esse moriturum. Dicet aliquis: Si volebat Dominus hunc dilectum discipulum, donec ipse veniret manere sic, id est, non coacta, sed naturali morte finire, cur duobus filiis Zebedaei, quorum unus hic erat pluraliter loquens, « calicem, inquit, meum bibetis? »
Abbreviated transcription (Latin):
quibus hec pauca ꝓtestimonio non sufficiunt. nec multa proderunt. sedeat
nunc emeritus testis. quia beniuolis auditoribus sat̾is factum est. ilt ar

Expanded text:
quibus haec pauca pro testimonio non sufficiunt, nec multa proderunt, sedeat quibus haec pauca pro testimonio non sufficiunt, nec multa proderunt, sedeat nunc emeritus testis, quia benevolis auditoribus satis factum est, Jesum
Abbreviated transcription (Latin):
supͣ pectꝰ &dixit. dne qͥs ẽ qͥ tradet te: ipse ẽ qͥtestimoniũ ꝑhibet dehis. &
scripsit heç Et si recta udicatis filu hominũ. talis discpłs testis idoneus ẽ:
Et quo incontione legitima tam qui scribit qͣm & qͥ subscribit pares habeq̃s.¬
Quos quicunq hoc testimoniũ accipitis. ur̃a hȩc subscriptio sit. quã subscribo ego
ꝓuobis om̃ib & scimꝰ quia uerũ ẽ testimoniũ ciꝰ. ut om̃s pariter ego &uos incontio¬
ne cęli audiamur. Sunt autt̃ &alia multa quȩ fecit istc quȩ si scribant᷑
ꝑsingula nec ipsũ arbitror mundu capere cos qui scribendi sunt libros.
Dot inrefiagabiliter uerũ est. Ecce enĩ hunc sołu librũ qui ab hoc discipulo
scriptus est mundus capere non potest C&ũ unus homuntio pugillo eũ con¬
tinere queat. uniuersitas hominũ totã mysteriorũ eius ꝓfunditatẽ captre
non ualet. quantomagis si uniuersa conscriberent᷑ non caperet mundus
& adquerendum fastidiosus. & ad intelligendu obtusus: Igitur quia

Expanded text:
 « Domine, quis est qui tradet te, » ipse est qui testimonium perhibet de his, et qui scripsit haec. Et si recte judicatis filii hominum, talis discipulus testis idoneus est. Et quoniam in concione legitima tam qui scribit quam qui subscribit, pares habenturvos, quicunque hoc testimonium accipitis, vestra haec subscriptio sit, quam subscribo ego pro vobis omnibus, et scimus quia verum est testimonium ejus, ut omnes pariter, ego et vos, in concione coeli audiamus. « Sunt autem et alia multa quae fecit Jesus, quae si scribantur per singula, nec ipsum arbitror mundum capere eos qui scribendi sunt libros. » Hoc irrefragabiliter verum est. Ecce enim hunc solum librum, qui ab hoc discipulo scriptus est, mundus capere non potest, et cum unus homuncio pugillo cum continere queat, universitas hominum totam mysteriorum ejus profunditatem capere non valet. Quanto magis si universa conscriberentur, non caperet mundus, et ad quaerendum fastidiosus, et ad intelligendum obtusus. Igitur quia
Abbreviated transcription (Latin):
& scdmlucã ñ sołu dixit. udete manꝰ meas & pedes meos qr ego ipse sũ. s palpate inqͥt
credendu. Nã seqͥt᷑ lucas &dicit. Adhuc aut̃ illis ñcridentib & mirantil p̃gandio.
dixit. Eabetis hic aliqͥd qͦd manducet᷑ : In qͦ gͦ thomas magis incredulus cȩtis. si
purã hic hystoriã tenere uelis. nͥ forte qͥahis qͥ uiderant eũ resurrexisse ñ credidit:
Nimirũ nec illi suis facilt credider̃t oculis. Igit᷑ ut p̃dictũ t̃. imanu sap̾iȩ ci sua
exci̧t̾ioꝵ. cõꝑatione apłoꝵ. quã iudaitꝰ ppłs incredulitatis arguit᷑ excõꝑatione q̃ntiũ.
Nos enĩ ñuidimꝰ & credimꝰ dic̃ntes illi. ds auribꝰ nr̃is audiumꝰ patresnr̃i annuntiautrt̃¬

Expanded text:
 Lucam non solum dixit: « Videte manus meas et pedes meos, quia ego ipse sum, sed palpate, inquicredendum. » Nam sequitur Lucas et dixit: « Adhuc autem illis non credentibus et mirantibus prae gaudio, dixit: Habetis hic aliquid quod manducetur? » In quo autem Thomas magis incredulus, si puram hic historiam tenere velis, nisi forte quia his qui viderant eum resurrexisse, non credidit? Nimirum, nec illi suis facile crediderunt oculis. Igitur, ut praedictum est, in manu sapientiae Dei sua ex caeterorum comparatione apostolorum quam Judaicus populus incredulitatis arguitur, ex comparatione gentium, nos eni
Abbreviated transcription (Latin):
diceret᷑. ped̃u inressu. dnm sequebat᷑. simulq & in uissus ille aliꝰ discpłs. Quart
suimet mentionẽ fecerit. diẽndo qͣm diligebat iltt. hic tantũ insui de¬
incena ñ potesme mͦ seqͥ. sequeris aut̃ pꝰta: Itoc nẽpe tõdictũ ẽ. qͣndo suꝑ pectꝰ

Expanded text:
diceretur, pedum incessu Dominum sequebatur, simulque injussus ille alius discipulus. Quare diceretur, pedum incessu Dominum sequebatur, simulque injussus ille alius discipulus. Quare suimet mentionem fecerit, dicendo, quem diligebat Jesus, hic tamen in sui dein coena, non potes me modo sequi, sequeris autem postea? Hoc nempe tunc dictum est, quando s
Abbreviated transcription (Latin):
ait ille ut supͣdictũ ẽ adhuc uinior: Etiã si oportuerit me mori tetũ. ñ it ne¬
gabo. Ptuiꝰ inqͣm c̃certationis dns benigne meminit dic̃s. Seqͣre me. Acsi dicĩt.
Lam de eo qͦd dixi tͥ qͦ ego uado ñ potes me mͦ seqͥ. tu negando ter ueracẽ mt t̾e cõ¬
ꝓbasti. suꝑ ẽ ut nichilominꝰ de eo qͦd adieti: seqͣris aut̃ pꝰea. m̃s sermo uerus ap
partat. Seqͣre qͦ iđ imitare me. deinceps enĩ paratꝰ tris ꝓme &in carcerẽ &in
mortẽ ire. Paratꝰ in qͣm & foris eris. & sic̃ paulo ante tunica succingens &mutens
te inmare. fiducialit̃ adlitꝰ ꝑuenisti. sic instudio p̃dicationis accinctꝰ sp̃u for¬
titudinis ꝑmediũ tͥbulationis currens inlitore quietis et̾ne metũ stabilieris.
Conuersus petrus. uidit illũ discpłm qͣm diligebat itt seqͣntẽ. qͥ & recubuit in¬
cena suꝑ prctꝰ eiꝰ. &dixit. đne qͥs ẽ qͥ tradet te : Nesciens adhuc petrus. qͥd

Expanded text:
ctum est, adhuc junior: « Etiam si oportuerit me mori tecum, non te negabo . » Hujus, inquam, concertationis Dominus benigne meminit, dicens: « Sequere me. » Ac si diceret: Jam de eo quod dixi tibi, quo ego vado, non potes me modo sequi, tu negando ter veracem me esse comprobasti; superest, ut nihilominus de eo quod adjeci; sequeris autem postea, meus sermo veme. Deinceps enim paratus eris pro me, et in carcerem et in mortem ire; paratus, inquam, et fortis eris, et, sicut paulo ante tunica succingens et mittens te in mare, fiducialiter ad littus pervenisti; sic in studio praedicationis accinctus spiritu fortitudinis, per medium tribulationis currens in littore quietis, aeterne mecum stabilieris. « Conversus Petrus vidit illum discipulum, quem diligebat ctus ejus, et dixit: Domine, quis est qui tradet te? » Nesciens adhuc Petrus quid
Abbreviated transcription (Latin):
De qͦ eiꝰ minisitrio nc̃ mystice dictũ ẽ. Et aceꝙit panẽ &dat eis. &piscẽ siilit̃. Quid
iste ẽ panis. nͥ dulcedo diuine uisionis : Et qͥd assus piscis. nͥ natura filu hominis
ex cocta igne passionis : Itrũq accipit &dat illis. qr utusq nat᷑e uisine reficit
c̃sortes regni sui. sic̃ ꝓmittens alioloco. & ego dispono inqͥt uob̾ sic̃ disposuit mpat̃¬

Expanded text:
De quo ejus ministerio nunc mystice dictum est: « Et accepit panem, et dat eis, et piscem similiter. » Quis De quo ejus ministerio nunc mystice dictum est: « Et accepit panem, et dat eis, et piscem similiter. » Quis est iste panis nisi dulcedo divinae visionis? Et quis assus piscis, nisi natura filii hominis excocta igne passionis? Utrumque accipit, et dat illis, quia utriusque naturae visione reficiet consortes regni sui, sicut promittens alio loco: « Et ego, inquit, dispono
Abbreviated transcription (Latin):
&accepit panẽ &edat eis. Et piscẽ similiter. Vnde uenit ł qͦuenit. ut panẽ opiscẽ
ministraret illis: Hoc plane scđm literã suꝑfluũ iudicaret᷑ .s insensu mystico ñ nichil
oꝑat᷑. Sic enĩ hic dictũ ẽ uenit &accepit panẽ &dedit eis. sic alio loco deseruis ex¬
spectantibꝰ dnm suũ. cũ p̾missũ e̾et. faciet illos discũbere. statĩ subiunctũ ẽ. & tran¬
siens ministrabit illis. Et enĩ q̃ndo dicet stans inlitore. uenit prandete. immo di¬
cet sedins insede maiestatis suȩ. uenite benedicti patͥsmei ꝑcipite regnũ. tͦ uidebt
tũ etiã sinistri pisces mali. qͥ m anteriori piscatione multiplicati s̃ suꝑnumerũ &
retia rũꝑunt. Tc̃ inꝗ̃ uidebit cũ om̃is ocłs. &qͥeũ pupugert̃. S transibit. sueniet
intꝰ. s clausis ianuis & istis foras ex pulsis. suos discubere faciet. & ministrabit illis.

Expanded text:
accipit panem, et dat eis: Et piscem similiter. » Unde venit vel quo venit, ut panem et piscem ministraret illis? Hoc plane secundum litteram superfluum judicaretur, sed in sensu mystico nonnihil operatur. Sic enim hic dictum est, « venit et accepit panem, et dedit eis; » sicut alio loco de servis exspectantibus Dominum suum, cum praemissum esset, faciet illos discumbere, statim subjunctum est, et transiens ministrabit illis . Etenim quando dicit, stans in littore, venite, prandete imo quando dicet, sedens in sede majestatis suae: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum , » tunc videbunt eum etiam sinistri pisces mali, qui in anteriori piscatione, multiplicati sunt super numerum, et retia ruperunt; tunc inquam, videbit eum omnis oculus , et qui eum pupugerunt, sed transibit, sed veniet intus, sed clausis januis, et istis foras expulsis, suos discumbere faciet, et ministrabit illis.
Abbreviated transcription (Latin):
dirit. pasce oues tres subaudire oꝑe p̃ciũ ẽ. ut ita sint᷑ inpascuis symonis petri
Nã seqͥt᷑. Dicit ei t̾tio. Symon iolłis. amas me  Contͥstatꝰ petrus ꝙ dirit ei t̾rio
amas me. dicit ei. Dñe tu om̃ia scis. tu scrs qͥa amote. Dicit ei. Pasce ouesmraꝰ.
indigent. & eox qͥiã grandiusculi siue anniculi scͥptiuarũ pabula cape nor̃t
utrũq inqͣm agnix gregẽ regere possunt. & ita qͥđe eis qͥb ꝓd et̾ queunt.¬
in sup̃mo numeratis̃. utiq pauciores s digniores s̃. Igit᷑ qͥd significatũ fuerit. ineo
qͦd petrus ei modi rete int̾iam traxit. ibente dño. claret inhoc pascende& agnis.
ł ouium imꝑio. Siqͥđẽ ide dñs p̃nuntians qͣlit̃ petrus sua tc̃tunica surcinctus
pꝰta sit cingendus. Amen amen dico tͥ cũ t̾e̾s iunior cingebas te & ambulabas

Expanded text:
dicit: « Pasce oves meas, » tres subaudire operae pretium est, ut ita sint in pascuis Simonis Petri,dicit: « Pasce oves meas, » tres subaudire operae pretium est, ut ita sint in pascuis Simonis Petri,Nam sequitur: « Dicit ei tertio: Simon Joannis, amas me? Contristatus Petrus, quia dixit ei tertio, amas me. Dicit ei: Domine, tu omnia scis, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pasce oves meas. indigent, et eorum qui jam grandiusculi sive anniculi, Scripturarum pabula carpere norunt, utrumque, inquam, agnorum gregem regere possunt. Et ita quidem eis quibus ii quinquaginta in summo numerati utique pauciores, sed digniores sunt. Igitur quid significatum fuerit in in eo quod Petrus ejusmodi rete in terram traxit, jubente Domino, claret in hoc pascendorum agnorum vel ovium imperio. Sequitur idem Dominus, praenuntians qualiter Petrus sua tunc tunica succinctus, postea sit cingendus: « Amen, amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas
Abbreviated transcription (Latin):
tt̃ qͥdẽ imporiunã dilectionis eiꝰ fidutiã rep̃ssit dic̃s. ante qͣm gallus cantet
ter me negabis. nc̃ aut̃ int̾rogando diligisme plus his. c̃scientiã eiꝰ gratanter
app̃hendit bene sciens q de inceps timore suꝑato qͣntũ diligat pała facturꝰ sit.
Picit ei iterũ. Symon iosłis. diligisme plus his: Dicit ei. Etiã dñe. tuscis q amo
it. Dicit ei. Pasce agnos meos. Maiusculos hic agnos intelligi c̃uenit. tanto
minusculos agnos suꝑantes qͣnto metliocritas qͥnqͦginta pisciũ habundãtiore
centũ pisciũ multitudine uixta suꝑiꝰdictũ spuałe sensũ dignior ẽ. Nã sic̃ trac¬
to reteͥ int̾ram centũ qͥnqͣginta trespisces distincte numerati s̃. ita &ñc inpasto¬
raliscurȩ. distinctione pͥmo centũ agnos. deinde qͥnqͣginta agnos. tandẽq: cũ

Expanded text:
tunc quidem importunam dilectionis ejus fiduciam repressit, dicens: « Antequam gallus cantet, tunc quidem importunam dilectionis ejus fiduciam repressit, dicens: « Antequam gallus cantet, ter me negabis; » nunc autem interrogando, « diligis me plus his, » conscientiam gratanter apprehendit bene sciens quia deinceps timore superato, quantum diligit palam facturus sit. « Dicit ei iterum: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: « Pasce agnos meos. » Majusculos hic agnos intelligi convenit, tanto majusculos agnos superantes, quantum mediocritas quinquaginta piscium abundantiore centum piscium multitudine, juxta superius dictum spiritualem sensum, dignior est. Nam, sicut tracto reti in terram quinquaginta et tres pisces distincte numerati sunt, ita et nunc in pastoralis curae distinctione, primo centum agnos, deinde quinquaginta agnos, tandemque, cum
Abbreviated transcription (Latin):
me plushis : Oportunt satis ascito nomine pat̾no. symonẽ ioh̃is idẽ obedientẽ
di gr̃e nẽ illũ appellauit. Nam ille celerit᷑̃ suecingendo & inmare mutendo se.
itẽq rete int̾ram trahendo. tociꝰ obedientie quã fiue uiuendo siue moriendo su¬
biturus typũ fortit̃ ex pssit. Quare uͦ dicturꝰ pasce agnos meos p̃misit int̾rogando¬
diligis me plus his: Uideł q dilectione opẽ ei. qͥ pascendos rationales agnos
suscipit. illa utiq dilectione qua ipse pͥnceps pastx pͥmꝰ animã suã posuit ꝓo
uibꝰ suis. Et pulchre agnos uocat. quix salutẽ nc̃ recens immolatꝰ ut aries insan¬
quine suo genuerat. Quare uͦ tũ dic̃. diligis me. adiungit plus his: Scił na
dic̃ndo suauuissime inmentẽ reducit huic illud qͦd suꝑiꝰ tanꝗͣ diligendo plus
rȩtis dixit. Et si om̃s scandalihati fuerint inte. egonunꝗͣ scandalihabor. Et

Expanded text:
me plus his? » Opportune satis ascito nomine paterno, Simonem Joannis, id est obedientem me plus his? » Opportune satis ascito nomine paterno, Simonem Joannis, id est obedientem Dei gratiae, illum appellavit . Nam ille celeriter succingendo, et in mare mittendo se, itemque rete in terram trahendo, totius obedientiae, quam sive vivendo sive moriendo subiturus erat, typum fortiter expressit. Quare vere dicturdelicet quia ex dilectione opus est ei qui pascendos rationales agnos suscipit, illa utique dilectione qua ipse princeps pastorum primus animam suam posuit pro ovibus suis . Et pulchre agnos vocat, quorum salutem nunc recens immolatus ut aries in sanguine suo genuerat. Quare vero cum dicit, « diligis me, » adjungit, « plus his? » Scilicet ita dicendo, suavissime in mentem reducit huic illud superius, tanquam diligendo plus caeteris dixit: « Et si omnes scandalizati fuerint in te, ego nunquam scandalizabor . » Et
Abbreviated transcription (Latin):
qͥcunq tribꝰistis ñ credit. nec multis alus si c̃scriberent᷑ p̃beret auditũ fiłi. nc̃
demũ ẽtentꝰ eo qͦd fidelib satis sit ita c̃ludit. Rociam tercio manifestauit
se ilłc discpłis sius. cũ resurrearisset amortius. Seqͥt᷑. Ei umgͦ prandissent. dicit
symoni petro iłe. Symon ioffis diligis me plushis: Dicit ei. Etiã dne tuscis qͥa
amote. Dicit ei Pasce agnosmeos. Symoni petro nescienti qͥd ꝑrũ dns
ipsius ascendit & traxit rete int̾ram plenũ tantis pistib nescienti inqͣm actꝰ
sui misteriũ. uł qͥd sibi uellet talis t̃pliciter distinctꝰ numerus pisciũ ipse dñs
& magister qͥ hȩc di sposuerat de inceps aꝑire incipit. Et pͥmo qͥdẽ qͦd triõ illi
pastoris offmn iniungit dit̾ndo. bis. pasce agnos meos tercio pasce oues meas. ar¬
chanã pisciũ causã respicit & indeinde dic̃ndo. cũ t̾es unior cingebaste. &cȩta
p̃nuntiat qͥd cingendo se licet nesciens p̃sigurauerit. Symon ioħis inqͥt diligi

Expanded text:
quicunque tribus istis non credit, nec multis aliis, si conscriberentur, praeberet auditum fidei, nunc demum contentus eo quod fidelibus satis sit, ita conclusit: « Hoc jam tertio manifestavit se Jesus discipulis suis, cum resurrexisset a mortuis. » Sequini Petro Jesus: Simon Joannis, diligis me plus his? Dicit ei: Etiam, Domine, tu scis quia amo te. Dicit ei: Pasce agnos meos. » Simoni Petro nescienti quid per eum ipsius « ascendit, et traxit rete in terram, » plenum tantis piscibus; nescienti, inquam, actus sui mysterium, vel quid sibi vellet talis tripliciter distinctus numerus piscium, ipse Dominus et magister, qui haec disposuerat, deinceps aperire incipit. Et primo quidem, quod tertio pastoris illi officium injungit, dicendo bis: « Pasce agnos meos, » tertio: « Pasce oves meas, » arcanam piscium causam respicit. Et deinde dicendo: « Cum esses junnuntiat quid cingendo se, licet nesciens, praefiguraverit. « Simon Joannis, inquit, diligis
Abbreviated transcription (Latin):
ot aut̃ dixit significans qua morte s clarificatur᷑ eẽt dđm. Sensus qͥđe iste
ẽ. Cũ et̃s uimor & tanꝗ subryro num militans ꝑicula belli nđu exꝑtus fuisses.
cingebas te iđ de tua forutud ine plurimũ c̃fidebas. & sine duce ambulas ubi
uolebas. Dixisti enĩ. Tetũ paratꝰ sum. & incarcerẽ &inmortẽ irt. Itẽ. Etiã siopor¬
tuerit me mori terũ. ñ te negabo. Illic tanꝗͣ iunior &imꝓuidus te ipsũ accin¬
sensus incanuerint. tunc uadens metũ &intarcerẽ & inmortẽ. extendes manꝰ
a eratȩ senectutis cũ uirtꝰ tua defecerit. iđ de tua uirtute nichil p̃sũpseris. dires
tu ñ immemor qͦd mortẽ tim̃do uitã ncgaueris. dicent om̃s qͥcunq suã infir
mitatẽ bene cognoscunt. S ipsi in nob̃ ipsis responsũ mortis habuimꝰ ut ñ simꝰ.
in nob̾ fidentes s in dõ qͥsuscitat mortuos. qͥ eruit nos de tantis ꝑiculis &cruet.
dixisset. dicit ei. Sequere me. Iira cũ suauitate ueraa &mansuetꝰ dns p̃te

Expanded text:
a morte clarificaturus esset Deum. » Sensus iste est: Cum junior, et tanquam sub tirocinio militans, pericula belli nondum expertus fuisses, « cingebas te, » hoc est tua fortitudine plurimum confidebas, et sine duce ambulabas ubi volebas. Dixisti enim: « Tecum paratus sum in carcerem et in mortem ire . » Item: « Etiam si oportuerit me mori tecum, non te negabo . » Illic tanquam junior et improvidus, teipsum accinsensus incanuerit, tunc vadens mecum et in carcerem, et in mortem , extendes manus illa aetate senectutis cum virtus tua defecerit , id est, de tua virtute nihil praesumpseris, dices tu non immemor, quod mortem timendo vitam negaveris, dicnobisipsis responsum mortis habuimus, ut non simus in nobis fidentes, sed in Deo qui suscitat mortuos, qui eruit nos de tantis periculis, et erdixisset dicit ei: Sequere me. » Mira cum suavitat
Abbreviated transcription (Latin):
bitis ducentis. Discpłs illc quẽ diligebat iltc &alii qͥ nauigio uentr̃t̃ illos significant
& ipse ꝑmedios fluctꝰ tͥhulationũ festinant &currunt addñm trahentts rete pisciũ.
uł scͥptis suis suit laborib om̃imodis c̃tinentes ł ꝓpuignantes fidẽ gentiũ. Nonem̃
longe s̃ abilla uiuentiũ t̾ra inqͣ dñs immortalit᷑ stat. sic̃ longe erant᷑ antiqͥtꝰ sub
lege laborantes ante ꝗͣ ueniret gr̃a. s ꝓpe s̃ qͣsi cubitis ducentis. liberi uideł acunt¬
tis legalib terimonus. solaq adꝑueniendũ opꝰ habentes. dilectione di & ꝓxrimi.
Ut aut̃ de scendirt̃ int̾ram. uidert prunas positas. &piscẽ suꝑ positũ &panem.
egnũ btatitudinis qͦd unũ a ȩtnũ prandiũ. una & ꝑpetua cęna ẽ. in illo litore

Expanded text:
bitis ducentis. Discipulus ille quem diligebat Jesus, et alii qui navigio venerunt, illos significant bitis ducentis. Discipulus ille quem diligebat Jesus, et alii qui navigio venerunt, illos significant t currunt ad Dominum, trahentes rete piscium, id est, scriptis suis sive laboribus omnimodis continentes vel propugnantes fidem gentium. Non enim longe sunt ab illa viventium terra, in qua Dominus immortaliter stat, sicut longe erant antiquitus sub lege laborantes, antequam veniret gratia, sed prope sunt quasi cubitis ducentis, liberi videlicet a cunctis legalibus caeremoniis, solaque ad perveniendum opus habentes dilectione Dei et proximi. « Ut autem descenderunt in terram, viderunt prunas positas, et piscem superpositum et paneprandium, una et perpetua coena est, in illo littore,
Abbreviated transcription (Latin):
niret ad ilfa suꝑ aqͣs ambulantẽ sołu. s uidens uentũ ualidu uenientẽ timuit. &¬
in ipso timort suo pene submirsus ẽ. Nc̃ aut̃ stante dño inlitore. sponte ude mit¬
tit se in mare a ñtimet. nichilq ꝑiculi passus ẽ. Qd aut̃ hoc ẽ. nͥq itẽpestate u¬
daica quã dns suꝑ ambulans uicit. petrus negaturꝰ erat. timore mortis. a nc̃ forut̃
agere habebat. in mediis fluctib romani imꝑirin magna tẽpestate seui neronis.
Bene gͦ qͥ ante passionẽ dmi timuit & pene mersus ẽ. nͦ pꝰciꝰ resurrertionẽ mutens se
inmare. ꝑuenit ad portũ feliciter: Alii aut̃ discpłi nauigio uenert̃. Nonenĩ lon¬
ge erant at̾ra. s. quasi cubitis ducentis. trahentes reit piscium. Ordo littere ẽ.
Ali discpłi nauigio uenert trahentes rete pisciũ. ñ enĩ longe erant at̾ia. s qͣsi cu¬

Expanded text:
niret ad Jesum super aquas ambulantem solum, sed videns ventum validum venientem, timuit, et niret ad Jesum super aquas ambulantem solum, sed videns ventum validum venientem, timuit, et in ipso timore suo pene submersus est. Nunc autem stante Domino in littore, sponte se idem mittit in mare, et non timet, nihilque periculi passus est. Quid est hoc, nisi quia tempestate Judaica quam Dominus superambulans vicit, Petrus negaturus erat, timore mortis, et nunc fortiter agere habebat in fluctibus Romani imperii in magna tempestate saevi Neronis? Bene ergo, qui ante passionem Domini timuit, et pene mersus, nunc post ejus resurrectionem mittens se in mare, pervenit ad portum feliciter. « Alii autem discipuli navigio venerunt. Non enim longe erant a terra, sed quasi cubitis ducentis, trahentes retAlii discipuli navigio venerunt, trahentes rete piscium, non enim longe erant a terra, sed quasi cu