comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mp̃s & misericors ds̃. qui peccatoꝵ indulgen¬
tiã in c̃fessione celeri posuisti. succurre lapsis.
miserere c̃fessis. ut quos delictoꝵ catena c̃strin
tẽ. ut famulo tuo .n. peccata & facinora sua.
c̃fitenti. debita relaxare. & ueniã p̃stare dig¬
neris. & p̃teritoꝵ criminũ culpas indulgen¬
as. qui humeris tus ouẽ ꝑditam reduxisti.
qui publicam p̃cib & c̃fessione placatꝰ es. tu
ctiã dñe huic famulo tuo placatꝰ ẽẽ digneris
tu huiꝰ p̾cib benignꝰ aspira. ut inc̾fessione pla¬
cabilis ꝑmaneat. fletꝰ ciꝰ & peticio ꝑpetuã de¬
mentiã tuã celerit̃ exoret. scĩsq altarib resti¬
tutus. spei rursũ ȩternȩ cęlesti głȩ manci¬
petur. Qui uiuis & reg̃. De nide adiunge.
indulgentiã de peccatis tuis. p̃teritis p̃sen¬
dieb patrũ nr̃oꝵ rectas uias nũquã deser¬
uit. qui instituert̃ penitentib at lugentib
suas passiones. acuicia medicam̃to salutis ȩt̃ne

Expanded text:
s et misericors Deus, qui peccatorum indulgentiam, in confessione celeri posuisti, succurre lapsis, miserere confessis, ut quos dilectorum catena constring tuae majestatem, ut famulo tuo N. peccata et facinora sua confitenti, debita relaxare, et veniam praestare digneris, et praeteritorum criminum culpas indulgeas, qui humeris tuis ovem perditam reduxisti, qui publicani precibus et confessione placatus es: tu etiam Domine huic famulo tuo placatus esse digneris, tu hujus precibus benignus aspira, ut in confessione placabilis permaneat, fletus ejus et petitio, perpetuam clementiam tuam cleriter exoret, sanctisque altaribus restitutus, spei rursum aeternae ac coelesti gloriae mancipetur. Qui vivis et regnas. Deinde adjunge. indulgentiam de peccatis tuis, praeteritis, praesendiebus patrum nostrorum rectas vias nunquam deseruit, qui instituerunt poenitentibus atque lugentibus suas passiones ac vitia medicamento salutis aeternae
Abbreviated transcription (Latin):
contͣ᷑ dm̃. & creatorẽ suũ aut cogitando.
aut loquendo. aut operando. aut delectando.
aut concupiscendo. peccare potest. inom̃ib
me peccasse. & reũ in conspectu dĩ suꝑ om̃s
homines ẽẽ cognosco & confiteor. l umiliter

Expanded text:
contra Deum et creatorem suum, aut cogitando, contra Deum et creatorem suum, aut cogitando, aut loquendo, aut operando, aut delectando, aut concupiscendo peccare potest, in omnibus me peccasse, et reum in conspectu Dei super omnes homines esse cognosco, et confiteor.
Abbreviated transcription (Latin):
rgo si suꝑbus usꝙͣ mͥ fiusti. humilia te¬
ipsum inc̃spectu dĩ. Si uanã głam dilexisti.
cogita ne ꝓpt̃ transitoriã laudẽ ȩtnã ꝑdas
mercedẽ. Si inuidiȩ rubigo te huc usq con¬
sumpsit. qđ ẽ peccatũ maximũ. & suꝑom̃a de¬
testabile. quia diabolo cõparat᷑ inuidus qͥ primo
homini inuidit datũ. qđ ipse ꝑsuã culpã ꝑ¬
diderat. age penitentiã & ꝓfectũ alioꝵ tuũ
deputa. Si tristicia te superat. patientiã &
longanimitatẽ meditare. Si auariciȩ morbus
te grauat. cogita qͥa radix ẽ om̃iũ maloꝵ. &
idolatriȩ cõparatur. & ideo te largũ ẽẽ oport&
Si ira te uexat. quȩ instultoꝵ sinu requiescit
dominari debes animo tuo. & hanc ate m̃tis
tranquillitate fuga. Siuentris inglues it ad
uorandũ ꝑ trahit. sobrietatẽ sectare. Siluxu¬
riȩ. castitatẽ uoue. unc ꝓsternat se pe¬
nitens: in t̾ram. & cũ lacrimis dicat. Et in his
& in aluis uitiis quib cũq humana fragilitaᷤ

Expanded text:
rgo si superbus usque modo fuisti, humilia teipsum in conspectu Dei. Si vanam gloriam dilexisti, cogita ne propter transitoriam laudem, aeternam perdas mercedem. Si invidiae rubigo te hucusque consumpsit, quod est peccatum maximum, et super omnia detestabile: quia diabolo comparatur invidus, qui primo homini invidit datum, quod ipse per suam culpam perdiderat, age poenitentiam, et profectum aliorum tuum deputa. Si tristitia te superat, patientiam et longanimitatem meditare. Si avaritiae morbus te gravat, cogita quia radix est omnium malorum, et idololatriae comparatur, et ideo largum te esse oportet. Si ira te vexat, quae in stultorum sinu requiescit, dominari debes animo tuo, et hanc a te mentis tranquillitate fuga. Si ventris ingluvies te ad devorandum pertrahit, sobrietatem sectare. Si luxuriae, castitatem vove. Tunc prosternat se poenitens in terram, et cum lacrymis dicat: Et in his, et in aliis vitiis, quibuscunque humana fragilitas
Abbreviated transcription (Latin):
qđ in ipso peccato poenitentia esse possit
Uerbi grã si tu modo haberes cogndtã tuam.
ł urort᷑ alterius. ł aliqͥd tale qđ licitũ ñ eẽt.
& uelles in eo peccato ꝑmanere. & tam̃ inpeni.¬
tentia cẽ. uerbi grã. si hodio xl. dies in pa-¬

Expanded text:
quod in ipso peccato poenitentia esse possit. quod in ipso peccato poenitentia esse possit. Verbi gratia, si tu modo haberes cognatam tuam, vel uxorem alterius, vel aliquid tale quod licitum non esset, et velles in eo peccato permanere, et tamen in poenitentia esse: verbi gratia, si hodie quadraginta
Abbreviated transcription (Latin):
ne & aqua pęniteas. & nũ quã sis sine penlten¬
tia. Si autẽ uxor uua hoc ꝓbare potuerit qđ
tua culpa. & tuo iussu se renuente & relue¬
tante adulterata sit. sise cominere non potest.
nubat cui uoluerit tantũ in dño. Tu autem
sine uxoria spe in ꝑpetuo ꝑmancas. Illa aut̃
si consentiens fuerat. eadem ieiun&. quȩ ⁊
p̃posita sunt & sine spe coniugi ꝑmaneat.
Iccepisti uxorẽ cognatã tuã. ł quã cogna
tus habuit. separari debes ab ea. & pęnitere
uixta modũ cognationis. Quia sc̃i patres. &
scã illoꝵ statuta. in cestis coniunctionib nil
ꝓrsus uenie reserudait. neq numerũ gene¬
rationũ desiniunt. Sed id statuerunt ut nulli
xp̃iano liceat de ꝓpria consguinitate seu cog¬
natione urorẽ accipere : usq dũ generatio
rotordarem̃ur. cognosceretur autꝰ memoria
ac ꝓpria cognationo. ł quam cognatus ha¬
bunt in coniugium auxerit. anathama sit.
Qua ꝓpter scire debes. quia non est ita ut
qulti sicerdotes multos seducunt. dicentes

Expanded text:
niteas, et nunquam sis sine poenitentia. Si autem uxor tua hoc probare potuerit, quod tua culpa et tuo jussu, se renuente et reluctante, adulterata sit, si se continere non potest, nubat cui voluerit, tantum in Domino. Tu autem sine uxoria spe in perpetuo permaneas. Illa autem si consentiens fuerat, eadem jejunet quae tibi proposita sunt, et sine spe conjugii permaneat. Accepisti uxorem cognatam tuam, vel quahabuit? separari debes ab ea, et poenitere juxta modum cognationis: quia sancti Patres et sancta illorum statuta incestis conjunctionibus nil prorsus veniae reservant, neque numerum generationum definiunt. Sed id statuerunt, ut nulliChristiano liceat de propria consanguinitate seu cognatione uxorem accipere, usque dum generatio recordatur, cognoscitur aut memoria de propria cognatione, vel quam cognatus habuit in conjugium duxerit, anathema sit. » Quapropter scire debes quia non est ita ut multi sacerdotes multos seducunt, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
cũq incipere possunt diabolo instigante
ꝓpt̃ nouũ annũ incipiunt. si fecisti &ł dies
Et si illa quȩ uxor tua fuit c̃scia sccleris
ñ fuit. si se continere ñ uult nubat in dno
cui uelit. Tu aut̃ & adultera sine spe con¬
cepta sacerdotis poenitentiã agie. Si ab¬
sente uxore tua in lectũ tuũ tenesciemte. &
uxore tua ignorante intrauit soror uxoris
tuȩ. & tu putasti eam uxorẽ tuã ẽẽ. & con¬
cubuisti cũ ea. si fecisti. pęnitentia pacta
legitimum tuũ conuigiũ habere poteris.
lua aut̃ adultera digna uindicta deb& af
rat. & tu posteriorẽ sororẽ prioris eẽ igno
s ꝑ legit̃ fer̃. & post potes uti legitimo con¬
iugio. i Et ille sorores si dignr penituerit.
& si se c̃tinere non ualuerint nubant in
d̾ño. Si aut̃ ñ ignorauerunt usq ad mor¬
tem peniteant. & se a conuigio abstinent.
ecisti fornicationẽ cũ aliqua femina &

Expanded text:
odcunque incipere possunt, diabolo instigante, odcunque incipere possunt, diabolo instigante, propter novum annum incipiunt? Si fecisti, quadragEt si illa quae uxor tua fuit, conscia sceleris non fuit, si se continere non vult, nubat in Domino cui velit. Tu autem et adultera sine spe concepta sacerdotis, poenitentiam agite. Si absente uxore tua in lectum tuum, te nesciente et uxore tua ignorante, intravit soror uxoris tuae, et tu putasti eam uxorem tuam esse, et concubuisti cum ea, si fecisti, poenitentia peracta, legitimum tuum conjugium habere poteris. Illa autem adultera, digna vindicta debet afrat, et tu posteriorem, sororem prioris esse ignors poenitere, et post potes uti legitimo conjugio. Et illae sorores, si digne poenituerint, et si se continere non valuerint, nubant in Domino. Si autem non ignoraverunt, usque ad mortem poeniteant, et se a conjugio abstineant. Fecisti fornic
Abbreviated transcription (Latin):
& mittunt grana ordei adhuc loco calido.
& si salierint grana. periculosũ erit. si aut̃
ibi ꝑ manscrint. bonũ erit. si fecisti. & dies
inpane & aqua pęnit᷑. Fecisti qđ quidã
faciunt. dũ uisitant aliquẽ infirmũ. cũ ad¬
ꝓpinquauerint domui ubi infirmus decũbit.
si inuenerint aliquẽ lapidẽ iuxta iacentem.
reuoliuint lapidẽ & requirunt in loco ubi ia¬
cebat lapis. si ibi sit aliqͥd subtus qđ uiuat. &
si inuenerint ibi lũbricũ. aut muscã. aut for¬
micã. aut aliqͥd qđ se moueat. tunc affirmant
egrotũ conualescere. Si aut̃ nihil ibi inuene¬
rint qđ se moueat. dicunt cũ moriturum
Si fecisti. aut credidisti. &x dies inpane & aqͣ
pęnit᷑. Iecisti pucriles arcus paruulos. &
pueroꝵ sutularia. & ꝓ iecisti siue incellariũ
siue inhorreũ tuũ. ut satyri ł pilosi cũ eis
ibi iocarentur. ut tibi alioꝵ bona cõportareds.
nocte filant. nent consuunt. om̃e opus qđ¬

Expanded text:
et mittunt grana hordei adhuc loco calido: et mittunt grana hordei adhuc loco calido: et, si salierint grana, periculosum erit; si autem ibi permanserint, bonum erit. Si fecisti, decem dies in pane et aqua poeniteas. Fecisti quod quidam faciunt, dum visitant aliquem infirmum: cum appropinquaverint domui ubi infirmus decumbit, si invenerint aliquem lapidem juxta jacentem, revolvunt lapidem, et requirunt in loco ubi jacebat lapis, si ibi sit aliquid subtus quod vivat, et si invenerint ibi lumbricum, aut muscam, aut formicam, aut aliquid quod se moveat, tunc affirmant aegrotum convalescere. Si autem nihil ibi invenerint quod se moveat, dicunt esse moriturum. Si fecisti, aut credidisti, viginti dies in pane et aqua poeniteas. Fecisti pueriles arcus parvulos, et puerorum suturalia, et projecisti sive in cellarium sive in horreum tuum, ut satyri vel pilosi cum eis ibi jocarentur, ut tibi aliorum bona comportarent, nocte filant, nent, consuunt, omnes opus qu
Abbreviated transcription (Latin):
nitates aut consensisti. quas stultȩ millieres
facere solent. dũ cadauer mortui hominis ad¬
huc indomo iacet. currunt ad aquam & ad¬
ducunt tacite uas cũ aqua & cum subleuatur
corpus mortui. canđt aquã fiudunt subtus
seretrũ & hoc obseruant dũ coetra domum
as portat᷑ sunus. ñ altius quã ad genua ele
dabunt ei inmanũ ungentũ qđ da. quasi
illo ungento post morit uulnus sanari pos¬
sit. &r sic cũ ungento sepeluint: si fecisti.
ax dies inpane & aqua peniteas
e casti aliꝗa .ł. dixisti inquocumꝙ opere
qđ incho asti ꝑ sortaᷤ logã ł magicã artem
nisi iłĩ nom̃ inuocasti᷑ si fecisti. x dies inpa¬
ne & aqua debes pęnit̃.Eccisti aliꝗd ta¬
le quale pagani fecert̃ & adhuc faciunt
in lł ianuarii. in ceruulo ł inncgula: si
fecisti. xxx dies inpane & aqua peniteas
De traxisti ł maledixisti alicui causa inuidiȩ.
locũ ubi facere solent ignẽ indomo sua.

Expanded text:
nitates aut consensisti quas stultae mulieres nitates aut consensisti quas stultae mulieres facere solent, quae, dum cadaver mortui hominis adhuc in domo jacet, currunt ad aquam, et adducunt tacite vas cum aqua, et, cum sublevatur corpus mortui, eamdem aquam fundunt subtus feretrum, et hoc observant, dum extra domum asportatur funus, ut non altius quam ad genua elevDant ei in manum unguentum quoddam, quasi illo unguento post mortem vulnus sanari possit, et sic cum unguento sepeliunt. Si fecisti, XX dies in pane et aqua poeniteas. Fecisti aliquid vel dixisti in quocunque opere quod inchoasti per sortilegam vel magicam artem, nisi Dei nomen invocasti? Si fecisti, X dies in pane et aqua debes poenitere. Fecisti aliquid tale quale pagani fecerunt et adhuc faciunt in Kalend. Januarii, in cervulo, vel in vegula? Si fecisti, triginta dies in pane et aqua poeniteas. Detraxisti vel maledixisti alicui causa invidiae? locum ubi facere solent ignem in domo sua,
Abbreviated transcription (Latin):
ne & aqua poeniteas. Conspirasti cũ alus
insidiatorib contra ep̃m niũ. aut aduersus
eo operatores suos. ita dico. ut docirinã ł p̃cepta
Comedisti aliqđ de idolo thido. iđ de oblatio¬
mibus quȩ in quib dã locis ad sepulchra mor¬
tuorũ fuint. ⁊ ad fontes. aut ad arbores. aut
ad lapides. aut ad biuia. aut cõportasti in aggȩ¬
nt᷑ lapides. aut capitis ligaturas adcruces. quȩ
inbiius ponuntur. si fecisti. aut c̃sentiens in
isisti filium iuũ ł filiã tuã suꝑ teciũ. aut
suꝑ fornaeẽ ꝓ aliqua sanitate. ł incendisti
grana ubi mortuus homo erat. ł cingulum
mortui ꝓ damno alicuiꝰ innodos conligasti. ł
pectines quib mulierculȩ lanã ae scerpere
solent. supra funus cõplosisti. ł quando effereba¬
tur funus adomo. plaustrũ induo iliuidisti.
& funus ꝑ mediã aiusionẽ plaustri asportare
secisti ÷ Si fecisti. aut consentiens fuisti. x&x dies
inpane & aqua pęniteas. ecisti illas ua¬

Expanded text:
ne et aqua poeniteas. Conspirasti cum aliis ne et aqua poeniteas. Conspirasti cum aliis insidiatoribus contra episcopum tuum, aut adversus cooperatores suos, ita dico ut vel doctrinam vel praecepta a poeniteas. Comedisti aliquid de idolothyto, id est de oblationibus quae in quibusdam locis ad sepulcra mortuorum fiunt, vel ad fontes, aut ad arbores, aut ad lapides, aut ad bivia, aut portasti in aggerem lapides, aut capitis ligaturas ad cruces quae in biviis ponuntur? Si fecisti, aut consentiens in isisti filium tuum vel filiam super tectum aut super fornacem pro aliqua sanitate, vel incendisti grana ubi mortuus homo erat, vel cingulum mortui pro damno alicujus in nodos colligasti, vel pectines quibus mulierculae lanam discerpere solent supra funus complosisti, vel, quando efferebatur funus e domo, plaustrum in duo dividisti, et funus per mediam divisionem plaustri asportare fecisti? Si fecisti, aut consentiens fuisti, XX dies in pane et aqua poeniteas. Fecisti illas va
Abbreviated transcription (Latin):
& bebessit. qui hȩc om̃a quȩ insolo sp̃ũ fiunt.
&iã in corpore accidere arbitret᷑: Cũ ere¬
chi el ꝓpheta uisionis dñi in spũ ñ in corpore
quit fiu inspũ. Et paulus ñ aud& sedicere
raptũ in corpore. Om̃ib itaq publice an¬
nunciandũ est. qđ qui talia & his similia cit¬
dit fidẽ ꝑdit. & qui fidẽ reetã indo ñ hab&.
hienon est eiꝰ.s illius inquẽ credit. iđ dia
boui.Nam de dño nr̃o scriptũ est. Om̃ia
ꝑipsũ facta sunt. & sinc ipso factũ c̃ nihil
Bicredidisti has uanitates. duos annos pe
funeris. i int̃ fiusti uigiluis cadauerum
mort̾uorũ ubi xp̃ianoꝵ corpora ritu paga¬
norũ custodiebant᷑ & cantasti ibi diabolica
carmina. & fecisti ibi salutationes quas paga¬
ni diabolo docenit ad inuenerunt. & ibi bi¬
tate & affectu caritatis post posito. quasi de
filacteria diabolica. ł caracteres diabolicos
quos quidã diabolo suadente facere solent.

Expanded text:
et hebes sit, qui haec omnia quae in solo spiritu fiunt, et hebes sit, qui haec omnia quae in solo spiritu fiunt, etiam in corpore accidere arbitretur, cum Ezechiel propheta visiones Domini in spiritu non in corpore quit, fui in spiritu? Et Paulus non audet dicere se raptum in corpore. Omnibus itaque publice annunciandum est, quod qui talia et his similia credit fidem perdidit, et qui fidem rectam in Domino non habet, hic non boli. Nam de Domino nostro scriptum est: « Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. » Si credidisti has vanitates, duos annos perfuneris, id est interfuisti vigiliis cadaverum mortuorum ubi Christianorum corpora ritu paganorum custodiebantur, et cantasti ibi diabolica carmina, et fecisti ibi saltationes quas pagani diabolo docente adinvenerunt; et ibi bitate et affectu charitatis postposito quasi de phylacteria diabolica, vel caracteres diabolicos quos quidam diabolo suadente facere solent,
Abbreviated transcription (Latin):
spacia intẽpestę noctis silentio ꝑtransire eiꝰq
iussionib ł ut domigȩ obedire. & certis noctib
adeiꝰ seruiciũ euocari : Sed utinã he solę. in
ꝑfidia sua perissent. & ñ multos secũ in insirmi¬
titis interitũ ꝑtraxissent. Nam innumera mul¬
ntudo hac falsa opinione decepta. hȩc uera
eẽ credit. & credendo a recta fide deuiat. &
merrore paganoꝵ uoluit᷑. cũ aliꝗd diuinitatis
aut numinis. extra unũ d̾m eẽ arbitratur.
Seddiabolus transformat se indiuersarũ ꝑ¬
sonarũ speces atq similitudines. & mente quã
ciptiuã tenet in somnis deludens. modo lȩta.
modo tristia. modo cognitas. mͦ in cognitas ꝑ¬
sonas ostendens. ꝑ deuia quȩq deducit. & cũ
solus sp̃s hoc patitur. infidelis mens hȩc ñ in
animo ẜ incorpore euenire opiniatur. Quis enĩ
non in somnis & nocturnis uisionib extra se ip¬
sum educitur : & multa uidet dormiendo. quȩ
nũquã uiderat uigilando. Quis uͦ tam stultꝰ

Expanded text:
noctis silentio pertransire, ejusque jussionibus velut dominae obedire, et certis noctibus ad ejus servitium evocari. Sed utinam hae solae in perfidia sua perissent, et non multos secum in infidelitatis interitum pertraxissent. Nam innumera multitudo, hac falsa opinione decepta, haec vera esse credit, et credendo a recta fide deviat; et in errorem paganorum revolvitur, cum aliquid divinitatis aut numinis extra unum Deum esse arbitratur.ico transformat se in diversarum personarum species atque similitudines, et mentem quam captivam tenet in somnis deludens, modo laeta, modo tristia, modo cognitas, modo incognitas personas ostendens, per devia quaeque deducit. Et cum solus spiritus hoc patitur, infidelis mens haec non in animo, sed in corpore evenire opinatur. Quis enim non in somnis et nocturnis visionibus extra seipsum educitur, et multa videt dormiendo, quae nunquam viderat vigilando? Quis vero tam stultus
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt᷑ dm̃ s. plus ꝓpt̾ honorẽ terrenũ inhian¬
tes. ceci diuina sapientia. Detalib dixit.
gregorius nat añnꝰ. Limeo hoc qđ canes assec¬
tant᷑ officiũ pastorale. maxime cũ scmetipsis
nihił pastoralis pparauerint disciplinȩ. He¬
chiel nãꝙ ait. De pastorib isrł qͥ pascebant
semetipsos & ñ gregẽ. lac bibebant. & latus
coꝵ operiebant᷑. & qđ crassũ fuit manduca¬
bant. qđ fraciũ fuit ñ alligabant. & reliq̃. Itẽ
eiechieł ait. Ue sacerdotib qui comedunt. pec¬
cata popłi mei. hoc ẽ sibi eoꝵ sum̃tes uictimaᷤᷤ
& ñ orantes ꝓ eis comedentes hostias. & non
corripientes qui ubi morituros homines au¬
dunt. inde guident. & p̃parant se ad p̃dã.
quasi corui ad cadauera mortuoꝵ. Nc̃ ergo
o fr̃s qͥ uoluerit sacerdotis nom̃ habere. in
pͥmis ꝓpt̃ dm cogite. ut discat ea quȩ ei ne¬
cessaria sunt antequã manꝰ ep̃i caput eiꝰ tan¬
gat . lđ psalteriũ. lectionariũ : cũ euangłiis:

Expanded text:
pter Deum, sed plus propter honorem terrenum inhiantes, caeci divina sapientia. De talibus dixit Gregorius Nazianzenus: Timeo hoc, quod canes assectantur officium pastorale: maxime cum semetipsis nihil praeparaverint disciplinae. Ezechiel namque ait: Vae pastoribus Israel, qui pascebant semetipsos, et non gregem. Lac bibebant, et lanis eorum operiebantur, et quod crassum fuit, manducabant, quod fractum fuit, non alligabant, et reliqua. Item Ezechiel ait: Vae sacerdotibus, qui comedunt peccata populi mei, hoc est sibi eorum sumentes victimas, et non orantes pro eis: comedentes hostias, et non corripientes; qui ubi morituros homines audiunt, inde gaudent, et praeparant se ad praedam quasi corvi ad cadavera mortuorum. Nunc ergo, o fratres, qui voluerit sacerdotis nomen habere, in primis propter Deum cogitet, ut discat ea quae ei necessaria sint, antequam manus episcopi caput ejus tangat: Id est, Psalterium, Lectionarium, cum Evangeliis,
Abbreviated transcription (Latin):
De ordinatis. siante uel pꝰ ordinationẽ in
criminalib petcatis dep̃hensi fuerint.
e his ergo uisũ ÷ uobis conseribi. qui sacros
ordines habent. & ante uel post orchinationem
contaminatos in capitalib criminib se esst
profitentur. Inqͥb ut mͥ uidet᷑ hȩc distantia
e̾tꝰ deb& ut hi qͥ de p̃hensi uelcapti fuerint pub¬
blicȩ in ꝑurio furto atq formcationt & ceteris
huiꝰmodi criminib scłm sacrox canonũ instituta.
agradu ꝓpͥo deponant᷑ qͥa scandalũ ÷ popłodĩ
tales ꝑsonas suppositas habere. quas ultra modũ
uitiosas constat e̾t̾. nẽpe mat detrabunt homi¬
nes sacrificio dĩ. sic̃ quanda filus heli peccan¬
tib fecisse legunt. & rebelles hinc atq contra¬
ru existentes eoꝵ prauis exemplis cotidit peiores
fuint. Qui autẽ de p̃dictis u is ꝑ occultã confes

Expanded text:
si ante vel post ordinationem in criminalibus peccatis deprehensi fuerint. De his ergo visum est nobis conscribi qui sacros ordines habent, et ante vel post ordinationem contaminatos in capitalibus criminibus se esse profitentur, in quibus ut mihi videtur haec distantia esse debet, ut hi qui deprehensi vel capti fuerint publice in perjurio, furto, atque fornicatione, et caeteris hujusmodi criminibus, secundum sacrorum canonum instituta a gradu proprio deponantur: quia scandalum est populo Dei, tales personas super se positas habere, quas ultra modum vitiosas constat esse. Nempe inde detrahuntur homines a sacrificio Dei, sicut quondam filiis Heli peccantibus fecisse leguntur, et rebelles hinc atque contrarii existentes, eorum pravis exempli quotidie pejores fiunt: qui autem de praedictis viris per occ
Abbreviated transcription (Latin):
motũ fecerit usq ad partũ. A partu post. xxxiii
dies si filuiꝰ ÷ Si autẽ filia post Lui.¬
pęnit̃. & nũq mut&. nisi in die am̃ca. Mulier
autt̃ pauꝑcula si fecerit ꝓdifficultate nutri

Expanded text:
motum fecerit, usque ad partum, a partu post, XXXIII motum fecerit, usque ad partum, a partu post, XXXIII dies si filius est, si autem filia, post LVI.poeniteat, et nunquam mutet, nisi in die Dominico. Mulier autem paupercula si fecerit pro difficultate nutrie
Abbreviated transcription (Latin):
& testam hominis combusserit. & bet
Comĩa iuiro suo ad potandũ dederit.
It his oeniã suꝑ quib int̾̃rogasti hoc ÷ de iia st¬
nina quȩ m̃struũ suũ sanguinẽ inmiscuit cibo
uel potui & dedit uro suo ut comeder&. & de illa
quȩ sem̃ uirisui in potu bibit. & de ea quȩ testã
hominis cõbusit igni & uiro suo dedit ꝓ infirmitate
uitanda quali penitentu sint plectende ut nobis
uidet᷑ tali sententia st̃ feriendȩ sic̃ magi & arioli
quia magicã artẽ exercuisse noscunt᷑. slã de his
qͥ magicã artem exercuisse noscunt᷑ & qui au¬
guria attendunt & diumationes obseruant:
theodori archi ep̃i gentis angloꝵ constitutiones
habemꝰ. in qͥb scriptũ ẽ. Qui immolat demonus
dare uel confessionẽ audire nisi ep̃s
cplestis traditę sunt. sio nec pęnitentiũ uidi¬
cia alausurpare debent. Item extodem
ad scam cõmunionẽ conuigati ab uxorib¬
se debent. nec illis dieb copulari quã diu

Expanded text:
estam hominis combusserit, et haec omnia viro suo ad potandum dederit. De his etiam super quibus interrogasti, hoc est, de illa femina, quae menstruum suum sanguinem immiscuit cibo vel potui, et dedit viro suo ut comederet, et de illa quae semen viri sui in potu bibit, et de ea quae testam hominis combussit igni, et viro suo dedit pro infirmitate vitanda, quali poenitentia sint plectendae, ut nobis videtur, tali sententia sunt feriendae, sicut magi et arioli: quia magicam artem exercuisse noscuntur. Nam de his qui magicam artem exercuisse noscuntur, et qui auguria attendunt, et divinationes observant, Theodori archiehabemus, in quibus scriptum est: « Qui immolat daemoniidare vel confessionem audire, nisi episcoelestis traditae sunt: sic nec poenitentium judicia alii usurpare debent. CAP. 154.-- Dad sanctam communionem. Cse debent. Item nec in illis diebus copulari quandiu g
Abbreviated transcription (Latin):
quã tẽporis constituti expectant explecionẽ.
& si carniũ & uini useis int̃dictꝰ ÷ mutata non
uoluntate s eiusdem crbi aut potꝰ ꝑceptione
in tantũ delicus sius indulgent. ut deliciosius
his int̃dictis alioꝵ cyboꝵ uel potionũ appetita
uiuere cognoscant᷑ Spũalis auit̃ abstinentia
que in prmeentib potissimũ uigere deb& quoxła¬

Expanded text:
expletionem, et si carnium et vini usus eis interdictus est, mutata non voluntate, sed ejusdem cibi aut potus perceptione, in tantum deliciis suis indulgent, ut deliciosius his interdictis, aliorum ciborum vel potionum appetitu vivere cognoscantur. Spiritalis autem abstinentia, quae in p
Abbreviated transcription (Latin):
& pondera in iusta & aciuib non conlaud aca
Ilucri causa dart pręsumat.
sacer conuientꝰ statut. sic om̃ib nob̃ obstruart
placoe. Et siqͥs iustas m̃suras ee uista pondera lucri
ci si mutare paiferit. in pane & aqui xx dies
penõ De mgtre quę infantẽ suũ uixta ignẽ
posuerat. & psua negligentia mortuuꝰ

Expanded text:
t pondera injusta, et a civibus non collaudata, lucri causa dare praesumat. sacer conventus statuit, sic omnibus nobis observare placet. Et si quis justas mensuras et justa pondera lucri causa mutare praesumpserit, in pane et aqua 20 dies 159. - De matre quae infantem suum juxta focum posuerit, et sua neg
Abbreviated transcription (Latin):
obtentu copulã dissolurre uis. tantũ ne simu¬
late fiat concedimꝰ Nam lice sit scriptũ. quod
ds̃ coniunxit homo ñ separo: ds tamen & ñ
homo feparat. quando dnuni amoris intuita.
ex consensu utriusq coniugis matrimonia dis¬
soluuntur. Si gͦ hoc mͦ uis gratuito ꝑmitti᷑
animo: celeremq prebemus assensum. alit
aut̃ fieri mutuã separationem nr̃am ꝓhibemꝰ.
C seniores secuti fugeruit ⁊ uxores suas domi
alium ducatum sru ꝓuincia fugerit᷑. Ouxor
eius cum ual&̾ & potest amore parentum
aut rerũ suarũ eum sequi noluerit. ipsa om̃i
tempore quãdiu uir riꝰ quem seputa non fuit
suã patriam se reutrsurum sꝑat. si se contines
non potest. aliam uxorem accipiat. tamen cũ

Expanded text:
obtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simuobtentu copulam dissolvere vis, tantum ne simulate fiat concedimus. Nam, licet sit scriptum: Quod Deus conjunxit homo non separet , Deus tamen, et non homo separat, quando divini amoris intuitu ex consensu utriusque conjugis matrimonia dissolvuntur. Si ergo hoc modo vis, gratuito permittimus animo, celeremque praebemus assensum; aliter autem fieri mutuam separationem vestram prohibe seniores secuti fuerint, uxoribus suis domi alium ducatum seu provintiam fugerit, et uxor ejus cum valet et potest amore parentum aut rerum suarum eum sequi noluerit, ipsa omni tempore, quandiu vir ejus quem secuta non fuit, suam patriam se reversurum sperat, si se continere non potest, aliam uxorem accipiat, tamen cu
Abbreviated transcription (Latin):
controuersus requiruntur H ec idcuto dicim
ut ostendamus quẽ legum conflictũ lothariuꝰ
congredi posse autumat. cũ ꝑsona quã in
sus penetralib cotidie fatigat & conterit.
Quando uult adiudiciũ educit. quando uult
ad claustra reducit. Et quando educta fugrit.
ac potestate illius cũ quo initur conflictus
oport& liberari. atq suis liberaliter uti: &
suspectas ꝑsonas cum uenit dedinare. quȩ
se ab obirctis ostendere cupit in imuntm.
coniugem tuã tamquã ꝓpriã carnẽ fouere
ac diligere ꝓcurato & ne illã ate ullo pacto
consensias discedere. iugilanter adtende
Unde siuult ate discedere corripe. inmo¬
corrige eam. & atali intentione ꝑ om̃ia reuoca¬
resatage. lani uõ si amore pudicitiȩ separa¬
tionem quęrit. & coniuigalis conubr solutio¬
ntm efflagitat. certũ ẽ. apło dicente. quia
mulier sui corporis potestatẽ ñ habe sed uir.
Uerũ si & ipse pudicitiã sectatus religionis

Expanded text:
controversiis requiruntur. Haec idcirco diximus, controversiis requiruntur. Haec idcirco diximus, ut ostendamus quem legum conflictum Lotharius congredi posse autumat, cum personam, quam in suis penetralibus quotidie fatigat, et conterit, quando vult ad judicium educit, quando vult ad claustra reducit: et quando educta fuerit, ac potestate illius, cum quo initur conflictus, oportet liberari, atque suis liberaliter uti, et suspectas personas convenit declinare, quae se ab objectis ostendere cupit immunem. CAonjugem tuam tanquam propriam carnem fovere ac diligere procurato, et ne illam a te ullo pacto consentias discedere, vigilanter attende. Unde si vult a te discedere, corripe, icorrige eam, et a tali intentione per omnia revocare satage. Jam vero si amore pudicitiae separationem quaerit, et conjugalis connubii solutionem efflagitat, certum est, Apostolo dicente, quia mulier sui corporis potestatem non habet, sed vir . Verum si et ipse pudicitiam sectatus religionis
Abbreviated transcription (Latin):
N lotharuiꝰ moltꝰ:. conthathi& birgã ixore
onomachiam uõ in lege non ad sumimꝰ. suã
quam p̃ceptam suisse ñ reptrius. Quã lic&
inisse quosdam legamus. sicut sem̃ dđ̃ & goliã
sacraꝑdit historiaͦ nusquã tameii ut ꝓlege
teneatur alicubi diuina sancit auctoritas:
cum hoc & huiꝰcemodi sectantes dm̃i solũ mͦ¬
de ad ultĩo in culpata. sicũ marito deb& in ire
certamen legale sue potestati pͥus deba ad temp
Sreterea siue de conuigii federe. slue restitui¬
de adulterii crunine uidicium si agitan.¬
lothario posso in ire conflictum. ł legitimũ
controuersie in ire certamen: nisi prius
ad tempus suerit suȩ potestati. & consan¬
guineis ꝓprus libere sociata. lter quos anã
loͦ cus ꝓindendus ẽ. in quo nulla sit ius mul¬
tudinis formidanda & nonsit difficile testes
ꝓducere. ł ꝯtas ꝑsonas quȩ tam astĩs canonib
quã auenerandis romanis legibus in hui madi

Expanded text:
 Lotharius molitus est contra Thietbirgam uxorem  Lotharius molitus est contra Thietbirgam uxorem suam. Monomachiam vero in lege non assumimus, quam praeceptam fuisse non reperimus. Quam licet iniisse quosdam legamus, sicut sanctum David et Goliam sacra prodit historia, nusquam tamen ut pro lege teneatur alicubi divina sanxit auctoritas: cum hoc et hujuscemodi sectantes Deum solumde adulterio inculpata, si cum marito debet inire certamen legale, suae potestati debet ad tempeterea, sive de conjugii foedere, sive de adulterii crimine judicium sit agitanLothario posse inire conflictum, vel legitimum controversiae inire certamen, nisi prius ad tempus fuerit suae potestati et consanguineis propriis libere sociata; inter quos etiam locus providendus est in quo nulla sit vis multitudinis formidanda, et non sit difficieras personas, quae tam a sanctis canonibus, quam a venerandis Romanis legibus in hujusmodi
Abbreviated transcription (Latin):
manere de regina ⁊bi& birga quȩ causare¬
Eligionis aregia dignitate disceđe uoluerat.
cripsit nobis thiaebirga regina. regia
se uelle dignitate seu copula exui. o solam
priuata uita eẽ. contentã desiderare. Cuinos
scripsimus. ñ hoc aliter fieri posse nisi eandẽ
uitam coniumx eiꝰ lotharus elegerit. Et post
pauca. Decreto acta conũsa thiod hirga ñ deba
ulterius aditeratam responsionẽ ꝓuocari. Qđ¬
qua bene semel definitũ ẽ. & int̾positis iuram.¬
tis deliberatum: nulla deb& iteratione nisi
fortassis ubi fuerit maior auctoritas retractari.
si quidem can prestigus falsitatis suȩ potuerit
ixhibrre. quasi ñ fuerit legitima sua uxor.
uult cam penitus a se sequestrare. Sinaut̃.
uult eam tanꝗ ꝓpriam uxorem dimittere.
sed deinde quasi mechata suerit insimulare.
aditiono machinã inpellere. & slhonio ipsius
reguix ceciderit dispondt hanc sine dilatione
ꝑutiere. Quȩ quantũ sint om̃idiuiuȩ legi
contraria. magnitudo prudentiȩ ur̃e credimꝰ.

Expanded text:
 De regina Thietbirga, quae causa religionis a regia dignitate discedere voluerat. Scripsit nobis Thietbirga regina, regia se velle dignitate seu copula exui, et solam privata vita fore contentam desiderare. Cui nos scripsimus non hoc aliter fieri posse, nisi eamdem vitam conjux ejus Lotharius elegerit. Et post pauca: De retroacta controversia Thietbirga non debet ulterius ad iteratam responsionem promoveri. Quod bene semel definitum est, et interpositis juramentis deliberatum, nulla debet iteratione, nisi fortassis ubi fuerit major auctoritas, retractari.si quidem eam praestigiis falsitatis suae potuerit exhibere, quasi non fuerit legitima sua uxor, vult eam penitus a se sequestrare. Sin autem, vult eam tanquam propriam uxorem admittere, sed deinde quasi moechata fuerit, 242 insimulare, ad monomachiam impellere, et si homo ipsius reginae ceciderit, disponit hanc sine dilatione perimere. Quae quantum sint omni divinae legi contraria, magnitudo prudentiae vestrae credimus
Abbreviated transcription (Latin):
Iui uxorem suam pmiserit uelare. aliam
incapite miferit si uiro placuerit. recipi& eam
suũ contra uoluntatẽ suã in monasterio
urbici abbatis eẽ. conuersum. Quod quia ad
ciusdem abbatis culpam. M iniudiam ñ ẽ. dubiũ
ꝑtinere exꝑicutiȩ tuȩ p̃cipimus ut diligenti
in quisitione discutiat. ne sorte cũ eiꝰ uolunta.¬
tem conuersus sit. ł ipsa se mutare ꝓmiserit.
Et si boc repererit. cillum in monasterio ꝑ¬
maentre ꝓuideat: & hanc sicut ꝓmisit mitare
compellat. Si uõ nihil horũ ẽ. nec quodclam
fornicationis crimieii ꝓpter uiro lic& uxorẽ
relinquere p̃dictam mulierem cõmisisse cog¬
noueris: ne illius conutrso uacori relictȩ m
scło ficripossit pditionis ocoisio. uolumus ut
maritũ suũ illi si iam tonsurat᷑ ẽ. reddis om̃i
excusatione cessante. Nam ixcepta fornicatio¬
nis causa. uirũ uxorẽ relinqutre nulla rationi
conceditur quia postq copulationt conuigu.

Expanded text:
ui uxorem suam permiserit velare, aliam caput miserit, si viro placuerit, recipiet eam suum contra voluntatem suam in monasterio urbici abbatis esse conversum. Quod quia ad ejusdem abbatis culpam et invidiam non est dubium pertinere, experientiae tuae praecipimus ut diligenti inquisitione discretiat, ne forte cum ejus voluntate conversus sit, vel ipsa se mutare promiserit. Et si hoc repererit, et illum in monasterio permanere provideat, et hanc sicut promisit mutare compellat. Si vero nihil horum est, nec quoddam fornicationis crimen propter quorelinquere praedictam mulierem commisisse cognoveris, ne illius conversio uxori relictae in saeculo fieri possit perditionis occasio, volumus ut maritum suum illi, et si jam tonsuratus est, reddas omni excusatione cessante. Nam, excepta fornicationis causa, virum uxorem relinquere nulla ratione conceditur; quia postquam copulat
Abbreviated transcription (Latin):
tiam alteri nupserit. ꝓcul dubio adulteraenit.
nec recipitur apud dm̃ eiꝰ modi uiri conucrsio:
cuiꝰ sequitar conuigalis fȩderis prostitutio. Tales
igitur sinr culpa sequuntur xpm̃ relicto sło¬

Expanded text:
tiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit; tiam alteri nupserit, procul dubio adultera erit; nec recipitur apud Deum ejusmodi viri conversio, quam sequitur conjugalis foederis prostitutio. Tales igitur tunc sine culpa sequuntur 254 Christ
Abbreviated transcription (Latin):
lgitur si uir aliã uult acciꝑe uxorẽ. manifesta
ratio pat& quia succendente diabolo odu fomi¬
tem: exosam tam habuit. & idcico illam dimit.¬
tere mendatu falsitate molitur. Qđ si mulier
cansctur & dicit. uolo mat̾. eẽ. o filios ꝓcrcare.
ut̃q eoꝵ septima manu ppinquorũ. tactis
sacro sanctis reliquus uire iurando dicat. ut
numquã ꝑcõmixcionem carnis comuneti una
caro effecti suissent. tunc uiditur mulrerem¬
secundas posse contrahere nuptias. Humanũ
dico ꝓpt̃ infirmitatem carnis eorã. Tliraut̃
qui frigidȩ nature ẽ : maneat sint conuige.
Quod si ce illt aliam copulam acceꝑit. tunc
hi qui urauerint. ꝑ uru crimine rei teneantur.
& pęnitentia ꝑ acta. priora cogantur exciꝑt
iquis uult conuigatus conuerti desiđant.¬
Iad monasteruĩ. nonẽ. recipiendus. nisi
p̃rius aconuige castimoniam ꝑsitente suerit
absolut᷑ Nam si illa uiuente illo ꝑ incontinen¬

Expanded text:
Igitur si vir aliam vult accipere uxorem, manifesta Igitur si vir aliam vult accipere uxorem, manifesta ratio patet, quia succendente diabolo odii fomitem, exosam eam habuit, et idcirco illam dimittere mendacii falsitate molitur. Quod si mulier causatur, et dicit, Volo mater esse et filios procreare, uterque eorum septima manu propinquorum tactis sacrosanctis reliquiis, jurejurando dicat ut nunquam per commistionem carnis conjuncti una caro effecti fuis sent, tunc videtur mulieremsecundas posse contrahere nuptias. Humanum dico propter infirmitatem carnis eorum. Vir autem qui frigidae naturae est, maneat sine conjuge. Quod si et ille aliam copulam acceperit, tunc hi qui juraverint perjurii crimine rei teneantur, et poenitentia peracta, priora cogantur recipere quis vult conjugatus converti ad monasterium, non est recipiendus, nisi prius a conjuge castimoniam profitente fuerit absolutus. Nam si illa, vivente illo, per incontinen
Abbreviated transcription (Latin):
niti sunt ⁊ concumbere non possunt.
đ aut̃ in t̾rogasti dehis qui matrimonio
iunctisunt & nubere ñ possunt. si
ille aliã ł illa aliũ ducere possit: quib scrip¬
tũ ẽ Ulir & mulier si se conuinxerint. & postea
dixerit mulitr de uiro quod ñ possit coire cũ
ea. si potest ꝓbare ꝑ iustũ iudiciũ qđ utrũ sit.
accipiat aliu̾m. si aut̃ ille aliã acceꝑit separent᷑.¬
quod uir sius numꝗ cũ ea coissor exeant
inde ad crucem o sluerũ suerit separentur.
Stempore: & ipsa fenuna dicit. quod nõ
coiss& cum ea. cnlle uir dicit qđ sic fecit in
concumbere cũ ea mon ualens. & sraterei
clanculo eam intiauerit & grauidã reddiderit.
separentur. Considerata aut̃ in becillicitate.
rȩ dicunt se non posse in inuicem oꝑan
carius dantes cominisceri. Iste uõ si non potest
ea nti puxore habeat quasi sxorem. Q uodsi
retinaculum iugale uolunt rescindere. mane¬
ant utriq innupti. Nam si huic ñ potuit
naturaliter concordare quomͦ alteri ꝯuenioo

Expanded text:
juncti sunt, et concumbere non possunt. Quod autem interrogasti de his qui matrimonio juncti sunt, et nubere non possunt, si ille aliam, vel illa alium ducere possit, quibus scriptum est: Vir et mulier si se conjunxerint, et postea dixerit mulier de viro, quod non possit coire cum eo, si potest probare per justum judicium quod verum sit, accipiat alium: si autem ille aliam accequod vir suus numquam cum ea mansisset, exeant inde ad crucem; et si verum fuerit, separentur, tempore, et ipsa femina dicit quod non coisset cum ea, et ille vir dicit quod sic fecit, in concumbere cum ea non valens, et frater ejus clanculo eam vitiaverit, et gravidam reddiderit, separentur. Considerata autem imbecillitate, rae se dicunt non posse in invicem operam carnis dantes commisceri: Iste vero si non potest ea uti pro uxore, habeat quasi sororem. Quod si retinaculum jugale volunt rescindere, maneant utrique innupti: nam si huic non potuit naturaliter concordare, quomodo alteri conveniet?
Abbreviated transcription (Latin):
roinde placuit atq statutũ ẽ a sacro
conuentu ut si aliquis sponsam alt̾rs rapu.¬
trit. publica penitentia multetur. & sine
spe conuigii maneat. & si ipsa eidt̃ crimini
constatiens non fuit. licentia nubendi alu
non negctur. Qđ si ae ipsi post hȩc st con¬
uis illata constiterit.De eađ Re.
uoluntate parentũ sub p̃fato desponsionis
⁊docalicii nomine in conuigium sup̃tas habent.
qͣndo. inomĩum aures hȩe fuerit constituto
ꝓmiulgata. ab tarũ coniunctone separentur.
& publicȩ penitentiȩ subigantur. Raptȩ
autena parentib legaliter restituantur. Post
actã uõ publicam p̾xiutentiã si aetas & in con¬
tinentia ecegerit: legitimo & ex utrisq par.¬
tib placito coniugio socuntur Nam in hisñ
regulam constitumus. sed ut uerbis magni
leonis utamur : quid sit tolerabilius estimamꝰ
Qđ si unꝰ ex coniugatis obierit is qui publicã
pęnitentiã egerit & suꝑstes txtiterit. uterare
coniuigium non p̃sumat̾. nͥ forte ep̃s p̃uiderit¬

Expanded text:
roinde placuit atque statutum est a sacro conventu ut, si aliquis sponsam alterius rapuerit, publica poenitentia mulctetur, et sine spe conjugii maneat. Et si ipsa eidem crimini consentiens non fuit, licentia nubendi alii non negetur. Quod si et ipsi post haec se convis illata constiterit. CAP. 39.--voluntate parentum sub praefato desponsionis, vel dotalitii nomine in conjugium sumptas habent, quando in omnium aures haec fuerit constitutio promulgata, ab earum conjunctione separentur, et publicae poenitentiae subigantur; raptae autem parentibus legaliter restituantur. Post actam vero publicam poenitentiam, si aetas et incontinentia exegerit, legitimo et ex utrisque partibus placito conjugio socientur. Nam in his non regulam constituimus; sed, ut verbis magni Leonis utamur, quid sit tolerabilius aestimamus. Quod si unus ex conjugatis obierit, is qui publicam poenitentiam egerit, et superstes exstiterit, iterare conjugium non praesumat, nisi forte episcopu
Abbreviated transcription (Latin):
ad illud tempus ꝑuenire ñ uala. qđ expectat.
quasi anteq dies illius impleantur perit
Qđ tam̃ intelligere & alit̃ possumꝰ. Plerũꝙ.
enĩ quosđa cernimꝰ o ꝑuerst agtre de usq
ad senectutt̃ ultimã ꝑuenire. Quomͦ enim

Expanded text:
ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, ad illud tempus pervenire non valet quod exspectat, quasi antequam dies illius impleantur perit. Quod tamen intelligere et aliter possumus. Plerumque enim quosdam cernimus, et perverse agere, et usque ad senectut
Abbreviated transcription (Latin):
sulla quȩ m hoc mundo hominib fiunt ab sq
Uomnipotentis dĩ occulto consilio ueniunt.
Nam cuncta dr̃ secutura p̃sciens. ante scła
decreuit qualit̃ ꝑscta disponatur. de eadẽ re¬
NNIet ꝓpheta igitur faliax. quia tempꝰ mortis
innotuit. quo uir ille mori merebatur. nec
dm̃ca statuta conuul sa sunt. quia ut ex lar¬
gitate di anni uitȩ crescerent: hod qđ ante
sola p̃fixũ fuit . atq spaciũ uitꝑ qđ mopinate¬
ut nec minui nec augeri possint.
Irȩfroi dies singulis ab intorna dĩ p̃sor¬
entia. nec augeri possunt neo minui. nisi
dontingat ut ita p̃sciantur: ut aut cũ op¬
timis operib longiores sint: aut cũ pessimis
breuiores: sicut exechias augm̃tũ dierũ
meruit mpensiont lacrim arũ. & sicut de
ꝑuersis scriptũ ẽ. in disciplinatis obuiat
mors. S sepe miquis quãuis inocculta dĩ
p̃scientia longa uitȩ tempora ñ sint p̃des¬
tinata : ipse tam̃ qui. carnalit̃ uiuere
appetit. Longos animo dies ꝓponit: & quia

Expanded text:
- Nulla quae in hoc mundo hominibus fiunt, absque omnipotentis Dei consilio occulto veniunt. Nam cuncta Deus secutura praesciens, ante saecula decrevit, qualiter per saecula disponantur. Statutum nec propheta igitur fallax, quia tempus mortis innotuit, quo vir ille mori merebatur, nec Dominica statuta convulsa sunt, quia ut ex largitate Dei anni vitae crescerent, hoc quoque ante saecula praefixum fuit, atque spatium vitae, ut nec minui, nec augeri possint. Praefixi dies singulis ab interna Dei praescientia, nec augeri possunt nec minui, nisi contingat ut ita praesciantur, ut aut cum optimis operibus longiores sint, aut cum pessimis breviores, sicut Ezechias augmentum dierum meruit impensione lacrymarum, et sicut de perversis scriptum est, indisciplinatis obviat mors. Sed saepe iniquus quamvis in occulta Dei praescientia longa vitae ejus tempora non sint praedestinata, ipse tamen quia carnaliter vivere appetit, longos animo dies proponit, et quia
Abbreviated transcription (Latin):
ipse considerat. U̾niuersoꝵ nomme. & clectos
uoluit & reꝓbos comp̃hendi. Nã bona faciens
& ordinans dĩ. mala non facuens. s ab imquis facta
ne ordinatȩ ueniant ipse disponens. considerat
uniuersoꝵ finẽ & patient̃ tolerat omma. atq
intuctur maloꝵ terminũ. quo ex malo mutent᷑
adbonũ. Intuetur &iam reꝓboꝵ finẽ. quo de
malo opere digni trahantur ad suppliciũ.
Uidit finẽ ꝑsequentis sauli. uidit finẽ quasi
obsequentis discipuli. qđ ꝓ cõmisso scelere
guttur laqueo stringer&. seq & peccantẽ
punir&. & deterius puniendo deciper&.
Uidit nini uitas delinquentes. s considerauit
finem adolm quentiũ: peaitentiã correctoꝵ¬
Uidit gentilitatis fint̃. qđ possessa iniquitatũ
tenebris: quandoq fidei luce clarescer&.
quã tenebat. obduratȩ ꝑsidiȩ tenebris cęxaret᷑¬

Expanded text:
onsiderat. Universorum nomine, et electos voluit et reprobos comprehendi. Nam bona faciens et ordinans Deus, mala non faciens, sed ab iniquis facta, ne inordinate veniant ipse disponens, considerat universorum finem, et patienter tolerat omnia, atque intuetur malorum terminum, quo ex malo mutentur ad bonum. Intuetur etiam reproborum finem, quo de malo opere, digni trahantur ad supplicium. Vidit finem persequentis Sauli, vidit finem quasi obsequentis discipuli, quod pro commisso scelere guttur laqueo stringeret, seque et peccantem puniret, et deterius puniendo deciperet. Vidit Ninivitas delinquentes: sed consideravit finem delinquentium, poenitentiam correctorutenebris, quandoque fidei luce claresceret.quam tenebat, obduratae perfidiae tenebris caecaret
Abbreviated transcription (Latin):
pculdubio cuncta qui futura ds̃ e̾ẽ p̃noscit.
heoꝵ quȩdã de libero ꝓficiscuntur arbitrio.
que quãuis tuemant existendo: tam̃ naturã
ꝓpriã non amittunt. Quia priusq furent.
Ied quia bratus iob scõ ꝑternitatis spũ im¬
pletur. & fuisse &rfuturũ e̾t̾ ȩt̃ntas non hab&.
cui mimirũ nec p̃terita transeunt. nec quȩ fu¬
tura sunt uenunt. quia cuncta ꝑ p̃sens iuid&.¬

Expanded text:
procul dubio cuncta quae futura Deus esse praenoscit, procul dubio cuncta quae futura Deus esse praenoscit, sed eorum quaedam de libero proficiscuntur arbitrio, quae, quamvis eveniant existendo, tamen naturam propriam non amittunt, quia priusquam fiereob sancto aeternitatis Spiritu impletur, et fuisse vel futurum esse aeternitas non habet; cui nimirum nec praeterita transeunt, nec quae futura sunt veniunt, quia cuncta per praesens vid
Abbreviated transcription (Latin):
prorsus atq ab solutũ uideri. Dut sunt &enim
necessitates. simplex una. ueluti quia necesse
ẽ om̃s homines esse mortales. Altera conditi¬
onis: ut si aliquẽ ambulare quis scit: eũ ambu.¬
lare necesse ÷. Onod enim quisq nouit: idẽẽ
alit̃ ac notũ ÷ nequit. S hec minime secũ illã
simplicẽ trahit. Nanc enim necessitatt̃ non
ꝓpria facit natura. s conditionis adiectio.
Nulla enim necessitas cogit uoluntate gradi.¬
entem. quãuis eũ tũ cũ graditur. incedere
necessariũ sit. Todem igitur modo siquid ꝓ.¬
uidentia p̃sens uid& idẽt̾ necesse. ẽ. tam̃ &¬
si nuliã nature habrat necessitatẽ. At qui ds̃
ea futura quȩ ex arbitru libertate ꝓuemunt.
p̃sentia contuetar. Llec igit᷑ ad int̾uitũ relata
dunnũ necessario fumt ꝑ dispositionẽ diumȩ
notionis. ꝑse uero considerata : ab absoluta na
turȩ suȩ lib̾tate non desinunt. Fient igitur

Expanded text:
prorsus atque absolutum videri. Duae sunt etenim prorsus atque absolutum videri. Duae sunt etenim necessitates, simplex una, veluti qua necesse est omnes homines esse mortales: altera conditionis, ut si aliquem ambulare quis scit, eum ambulare necesse est. Quod enim quisque novit, id esse aliter ac notum est, nequit. Sed haec minime secum illam simplicem trahit. Hanc enim necessitatem non propria facit natura, sed conditionis adjectio. Nulla enim necessitas cogit incedere voluntate gradientem: quamvis cum tum cum graditur, incedere necessarium sit. Eodem igitur modo si quid providentia praesens videt, id esse necesse est, tametsi nullam naturae habeat necessitatem. Atqui ea futura quae ex arbitrii libertate proueniunt praesentia contuetur. Haec igitur ad intuitum relata diuinum necessaria fiunt per conditionem diuinae notionis, per se uero conturae suae libertate non desinunt. Fient igitur