comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
mino: sed ꝑacta resurrectionis gła.
gauisi sunt uiso dño: ꝙ gaudium
eorum nemo tulit ab eis: quia ꝙ si pꝰ¬
modum ꝑsecutiones ꝓxp̃i nomine
ac tormenta passi sunt: spe tamen
resurrectionis & uisionis illius ae¬
censi libent᷑ aduersa quȩq ferebant.
immo omne gaudium existimabañ.
cum intemptationes uarias incide¬
rent. Deniq cȩsi apͥncipib ut scͥp¬
tum ẽ: ibint gaudentes a conspec¬
tu concilii. qm̃ digni habiti sunt ꝓ
nomine iħu contumelias pati. Gau¬
dium eorum nemo tulit ab eis: quia ta¬
lia paciendo ꝓ xp̃o meruerunt regna¬
re sine fine cum xp̃o. S ed ꝙ omnis
eccłia ꝑ huuis uitȩ labores & angusti-¬
as ad ȩterna cȩlestium tendit p̃mia
gaudiorum. attestante apło. quia per
multas tribulationes oportet nos in¬
trare in regnum di. Qd̃ autem ait. ite¬
rum uidebo uos ꝙ gaudebit ur̃m. ui
debo uos dixit. eripiam uos ab adũ¬
sariis. coronabo uos uictores: me uos

Expanded text:
mino; sed peracta resurrectionis gloria, mino; sed peracta resurrectionis gloria, gavisi sunt viso Domino. Et gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia etsi postmodum persecutiones pro Christi nomine ac tormenta passi sunt, spe tamen resurrectionis et visionis illius accensi, libenter quaeque adversa ferebant: imo omne gaudium existimabant cum in tentationes varias inciderent. Denique caesi a principibus stum est, Ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati . Gaudium eorum nemo tollit ab eis, quia talia patiendo pro Christo meruerunt regnare sine fine cum Christo. Sed et omnis Ecclesia per hujus vitae labores et angustias, ad aeterna coelestium tendit praemia gaudiorum, attestante Apostolo: Quia per multas tribulationes oportet nos intrare in regnum Dei . Quod autem ait: Iterum videbo vos, et gaudebit cor vestrum. Videbo vos, dixit: eripiam vos ab adversariis, coronabo vos victores, me vos
Abbreviated transcription (Latin):
nato uitam futuram fidelium popło
digna exultatione repletur. ꝓ qua eiꝰ
natiuitate multum laborans & gemẽs
inp̃senti quasi parturiens dolet. Nec
nouum debet cuiquam uideri: si natꝰ
dicatur qui ex hac uita migrauerit.
Quomodo enim consuete nasci d̃r. eũ
quis de utero matris ꝓcedens hane in
lucem egreditur: ita etiam rectissime po-
test appellari natus qui solutus a uin¬
culis carnis ad lucem sublimatur. et̃¬
nan. Unde mos obtinuit eccłiasticꝰ
ut dies beatoꝵ martyrum. siue cõ¬
fessorum xp̃i. quib de scło transier̃t
natales uocitemus: eorumq sollemp-¬
nia non funebria. sed natalicia dicant᷑
Sequitur. dominus: exponens ipse pa¬
radigina: quod de muliere proposuit.
Et uos gͥ: nunc quidem tristiciam ha¬
betis. Iterum autem uidebo uos. ꝙ ga¬
udebit cor ur̃m. & gaudium ur̃m ne
mo tollet a uobis. Quod de ipsis qͥd̾e
discipłis facile intelligitur. quia tristi¬
ciam habuerunt passo ac sepulto. do¬

Expanded text:
nato in vitam futuram fidelium populo, nato in vitam futuram fidelium populo, digna exsultatione repletur, pro qua ejus nativitate multum laborans et gemens, in praesenti quasi parturiens dolet. Nec novum debet cuiquam videri si natus dicatur, qui ex hac vita migraverit. Quomodo enim consuete nasci dicitur, cum quis de utero matris procedens hanc in lucem egreditur, ita etiam rectissime potest natus appellari, qui solutus a vinculis carnis ad lucem sublimatur aeternam. Unde mos obtinuit ecclesiasticus ut dies beatorum martyrum, sive confessorum Christi, quibus de saeculo transierunt, natales vocitemus, eorumque solemnia non funebria, sed natalitia, dicantur. Sequitur Dominus exponens ipse paradigma, quod de muliere proposuit: Et vos igitur nunc quidem tristitiam habetis, iterum autem videbo vos, et gaudebit cor vestrum, et gmo tollet a vobis. Quod de ipsis quidem discipulis facile intelligitur, quia tristitiam habuerunt passo ac sepulto Do
Abbreviated transcription (Latin):
turio donec formetur. xp̃c in uobis.
Ad huuᷤ se menbra ꝑtinere testant᷑
qui cȩlestib desideriis accensi. in con¬
ditoris sur laude ꝓclamant. Atimore
tuo domine concepimus. ꝙ parturi¬
uimus. ꝙ peperimus sp̃m. Hȩc mu-¬
lier cum parit tristiciam habet. quia
uenit hora eius. Cum autem pepe¬
rerit puerum. iam ñ memiit pres-¬
surȩ ꝓpter gaudium. quia natus ẽ
homo inmundum: quia nimirum
scã ȩccłia quandui in mundo spiri¬
talium uirtutum profectib insis¬
tit: nunquam mundi temptationibꝰ
exerceri desistit. At cum deuicto la¬
borum certamine ad palmam pue¬
nerit: iam ñ meminit pressurȩ pre¬
cedentis ꝓpter gaudium ꝑceptȩ retri¬
butionis. Non sunt enim condigne
passionis huius temporis. ad suꝑuen¬
turam głam quȩ reuelabitur innob̃.
Non meminit inquit pssure ꝓpter
gaudium: quia natus ẽ homo in mun¬
dum. Sicut enim mulier nato in hune
mundum homine letatur: ita ȩccłia

Expanded text:
turio, donec formetur Christus in vobis . turio, donec formetur Christus in vobis . Ad hujus se membra pertinere testantur, qui coelestibus desideriis accensi, in Conditoris sui laude proclamabant: A timore tuo, Domine, concepimus et parturivimus, et peperimus spiritum . Haec mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Cum autem pepererit puerum, jam non meminit pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Quia nimirum sancta Ecclesia quandiu in mundo spiritualium virtutum profectibus insistit, nunquam mundi tentationibus exerceri desistit; at cum, devicto laborum certamine, ad palmam pervenerit, jam non meminit pressurae praecedentis propter gaudium perceptae retributionis: Non sunt enim condignae passiones hujus temporis ad superventuram gloriam, quae revelabitur in nobis . Non meminit, inquit, pressurae propter gaudium, quia natus est homo in mundum. Sicut enim mulier nato in hunc mundum homine laetatur, ita Ecclesia
Abbreviated transcription (Latin):
Et ecce serui mei exultabunt in leticia.
uos autem clamabitis p̃dolore cordis
ur̃i: ꝙ precontritione sp̃s ululabitis.
Sequitur. Mulier cum parit tristi¬
ciam habet. quia uenit hora eius.
Mulierem dicit eccłiam scãm uideli¬
cet ꝓpter fecunditatẽ bonorum oꝑũ.
& quia sp̃itales dõ filios gignere nũ¬
quam desinit. De qua & alibi dicit
Simile ẽ regnum celorum fermen¬
to qdđ acceptum mulier abscondit in
farinȩ sata tria: donec fermentaret᷑
totum. Mulier quippe ferm̃tum ac-¬
cepit: cum eccłia uim suꝑnȩ dilectio¬
nis & fidei domino largiente conse¬
quuta ẽ Abscondit hoc infarinȩ sa¬
ta tria. donec fermentaret᷑ totum:
cum asyȩ europȩ. & africȩ partib
uerbum uitȩ ministrauit: donec om̃s
t̃rarum t̃mini regni cȩlestis amore
flagrarent. Adhuuis mulieris men-¬
bra se ꝑtinere signabat: qui receden¬
tib quibusdam a castitate fidei tristis
aiebat filioli mei quos iterum par¬

Expanded text:
 Ecce servi mei exsultabunt in laetitia,  Ecce servi mei exsultabunt in laetitia, vos autem clamabitis prae dolore cordis vestri, et prae contritione spiritus ululabitis . Sequitur: Mulier cum parit, tristitiam habet, quia venit hora ejus. Mulierem dicit sanctam Ecclesiam, videlicet, propter fecunditatem bonorum operum, et quia spirituales Deo filios gignere nunquam desinit. De qua et alibi dicitur: Simile est regnum coelorum fermento, quod acceptum mulier abscondit in farinae sata tria, donec fermentaretur totum . Mulier quippe fermentum accepit, cum Ecclesia vim supernae dilectionis et fidei, Domino largiente, consecuta est. Abscondit hoc in farinae sata tria, donec fermentaretur totum, cum Asiae, Europae, et Africae partibus verbum vitae ministravit, donec omnes terrarum termini regni coelestis amore flagrarent. Ad hujus mulieris membra se pertinere signabat, qui, recedentibus quibusdam a castitate fidei, tristis aiebat: Filioli mei, quos iterum par
Abbreviated transcription (Latin):
lent uidere quem diligunt: quia ꝗͣ¬
diu sunt incorpore peregrinari se
a sua patria recognoseunt: quia ꝑ
labores & certamina ad coronam᷑
sibi ꝑueniendum ẽẽ non dubitant.
Quorum tristicia uertetur in gau¬
dium cum finito agone uitȩ huius
brauium uitȩ ꝑhennis accipiunt.
De quo dicitur in psalmo. Qui se¬
minant in lacrimis. in gaudio me¬
dent. Flentib autem & contristatis
fidelib mundus gaudet. quia iure
in p̃sentib qualecumq gaudium ha¬
bent qui alteruis uitȩ uel nulla ẽẽ
gaudia sꝑant: uel se adhee ꝑtinge¬
re posse desꝑant. Quod tam̃ speci¬
aliter de ꝑsequutorib fidei xp̃ianȩ
potest intelligi: qui cruciatis occisisq
martyrib ad tempus se p̃ualiusse
gaudebant: sed non post multum
illis in occulto coronatis. ipsi penas
ꝑfidiȩ suȩ simul & homicidii subibt̃
ȩternas. Quib diuina increpatione
recte dicitur ꝑ ꝓpħam. Ecce serui mei
letabunt᷑: uos autem confundemini.¬

Expanded text:
lent videre quem diligunt. Quia qulent videre quem diligunt. Quia quandiu sunt in corpore, peregrinari se a sua patria et regno cognoscunt, quia per labores et certamina ad coronam sibi perveniendum esse non dubitant. Quorum tristitia vertetur in gaudium, cum finito agone vitae hujus bravium vitae perennis accipiunt, de quo dicitur in psalmo: Qui seminant in lacrymis, in gaudio metent . Flentibus autem et contristatis fidelibus, mundus gaudet, quia jure in praesentibus qualecunque gaudium habent, qui alterius vitae, vel nulla esse gaudia sperant, vel se ad haec pertingere posse desperant. Quod tamen specialiter de persecutoribus fidei Christianae potest intelligi, quia cruciatis occisisque martyribus, ad tempus se praevaluisse gaudebant. Sed non post multum illis in occulto coronatis, ipsi poenas perfidiae suae simul et homicidii subibant aeternas. Quibus divina increpatione recte dicitur per prophetam: Ecce servi mei laetabuntur, vos autem confundemini.
Abbreviated transcription (Latin):
autem gaudebit. uos autem contrista¬
bimini. sed tristicia ur̃a uertetur in
gaudium: & ipsoꝵ & totus ȩccł̃iȩ sta¬
tui congruit. Plorabant quippe & fle-¬
bant. amatores xp̃i. cum illum comp̃¬
hendi. ab hostib ligari. ad conciliũ duci.
dãpnari flagellari. derisui. haberi. adulti¬
mũ crucifigi. lanceari. & sepeliri uident Gau¬
debãt mũdi amatores. qͦs obinfimas cogita¬
tiones mundum uocat dominus cũ
morte turpissima condempnarent
illum. qui grauis erat eis etiam ad
uidendum. Contristabant᷑ discipłi
posito in morte dño: sed agnita eius
resurrectione tristicia illorum uersa
ẽ in gaudium. Uisa ascensionis po¬
tentia iam maiore gaudio subleuati.
laudabant & benedicebant dñm. ut
lucas euuangłista testatur. Sed et
cunctis fidelib hic dñi sermo conue¬
nit qui ꝑ lacrimas p̃ssurasq presen¬
tes ad gaudia eterna ꝑuenire conten¬
dunt. Qui merito inpresenti plorar.
flent & tristes sunt: quia necdum ua¬

Expanded text:
audebit. Vos autem contristabimini, sed tristitia vestra vertetur in gaudium. Et ipsorum, et totius Ecclesiae statui congruit. Plorabant quippe et flebant amatores Christi cum illum comprehendi ab hostibus, ligari, ad concilium duci, damnari, flagellari, derisui haberi, ad ultimum crucifigi, lanceari, et sepeliri viderent. Gaudebant mundi amatores, quos ob infimas cogitationes mundum vocat Dominus, cum morte turpissima condemnarent illum, qui gravis erat eis etiam ad videndum. Contristabantur discipuli posito in morte Domino, sed, agnita ejus resurrectione, tristitia illorum versa est in gaudium: visa ascensionis potentia, jam majori gaudio sublevati laudabant et benedicebant Dominum, ut Lucas evangelista testatur . Sed et cunctis fidelibus hic sermo Domini convenit, qui per lacrymas pressurasque praesentes ad gaudia aeterna pervenire contendunt. Qui merito in praesenti plorant, flent, et tristes sunt, quia necdum va
Abbreviated transcription (Latin):
oculos fidei iuirtute opificis huius
atcollere: atq sparsim patres testam̃¬
menti noui ac ueteris considerare.
Ecce aꝑtis eiusdem oculis fidei dauid
amos. danihelem. petrum. paulum.
matħm intueor. ꝙ sc̃s iste sp̃e qualis
sit artifex considerare uolo. sed inip¬
sa mea consideratione deficio. Implet

Expanded text:
culos fidei in virtute opificis hujus attollere, sparsimque Patres Testamenti Novi ac Veteris considerare. Ecce apertis eisdem oculis fidei David, Amos, Danielem, Petrum, Paulum, Matthaeum intueor, et sanctus iste Spiritus qualis sit artifex considerare volo, sed in ipsa mea consid
Abbreviated transcription (Latin):
se se ꝑhibet. quia qui inuisibili sẽꝑ
potestate preerat. corporali iam ui¬
sione recedebat. Paraclytus autem
sp̃e sc̃s quem mitcet pater in nomi¬
ne meo. ille uos docebit omnia. et
suggeret omnia quȩcumq dixero
uobis. Nostis plurimi fr̃s mei. qđ
greca loquutione paraclytus. lati¬
na aduocatus qr uel consolator
Qui ideireo aduocatus dicitur: qͥa
ꝓ errore delinquentiũ. apud iusti.¬
ciam patris interuenit. Qunius
substantie cum patre & filio exora
re ꝓ delinquentib ꝑhibetur. quia
eos quos repleuerit exorantes facit.
Unde ꝙ paulus dicit. Ipse enim
sp̃c postulat pro nobis: gemitib in¬
enarrabilib. Minor uero ẽ qui po¬
stulat. quam qui postulatur. Quo¬
modo ergo sp̃e postulare dicitur.
qui minor non ẽ: Sed ipse sp̃e po¬
stulat. quia ad postulandum eos¬
eos quos repleuerit in flammat.
Consolator autem idem sp̃e uoeat᷑.
quia depeccati ꝑpetratione meren¬
tib dum spem ueniȩ preparat. ab

Expanded text:
se perhibet, quia qui invisibili semper se perhibet, quia qui invisibili semper potestate praesens erat, corporali jam visione s, quem mittet Pater in nomine meo, ille vos docebit omnia, et suggeret vobis omnia quaecunque dixero vobis. Nostis plurimi, fratres mei, quod Graeca locutione paraclitus Latina advocatus dicitur, vel consolator. Qui idcirco advocatus dicitur, quia pro errore delinquentium apud justitiam Patris intervenit. Qui unius sure pro delinquentibus perhibetur, quia eos, quos repleverit, exorantes facit. Unde et Paulus dicit, Ipse enim Spiritus postulat pro nobis, gemitibus inenarrabilibus . Minor vero est qui postulat quam qui postulatur; quomodo ergo Spiritus postulare dicitur qui minor non est? Sed ipse Spiritus postulat, quia ad postulandum eos quos repleverit inflammat. Consolator autem idem Spiritus vocatur, quia de peccati perpetratione moerentibus, dum spem veniae praeparat, ab
Abbreviated transcription (Latin):
disiungitur. quanto inferius delec¬
tatur. Unde & adhuc subditur. Q
non diligit me. sermones meos non
seruat. Ad uosmetipsos ergo frrs
km̃i introrsus redite. si dm̃ uere a¬
matis exquirite. Nec tamen sibi a-¬
liquis credat: quicquid sibi animꝰ
sine oꝑis attestatione responderit.
De dilectione conditoris. lingua. meis.
& uita requiratur. Nunquam est
di amor ociosus. O ꝑatur etenim
magna si ẽ Si uero oꝑari rennuit.
amor non ẽ. Et sermonem quem au¬
distis ñ ẽ m̃s: sed eius qui misit me
loquitur unigenitus filius. uerbũ
ido sermo quem loquitur filius. ñ
ẽ filii sed patris. quia ipse filius uer¬
bum est patris. Hȩc loquutus sum
uob̾: apud uos manens. Quando
non maneret apud eos: qui ascensu¬
rus cęlum promittt. dicens. ecce
ego uobcum sum omnib diebus.
usq ad consummationẽ scłi: Sed
uerbum in carnatum. & manet et
recedit. Recedit corpore. manet di¬
uinitate. Apud eos gͦ tune mansis¬

Expanded text:
disjungitur, quanto inferius delecdisjungitur, quanto inferius delectatur. Unde et adhuc subditur: Qui non diligit me, sermones meos non servat. Ad vosmetipsos ergo, fratres charissimi, introrsus redite; si Deum vere amatis, exquirite; nec tamen sibi aliquis credat, quidquid sibi animus sine operis attestatione responderit. De dilectione conditoris, lingua, meus, et vita requiratur. Nunquam est Dei amor otiosus. Operatur etenim magna, si est; si vero operari renuit, amor non est. Et sermonem quem audistis non est meus, sed ejus qui misit me loquitur unigenitus Filius Verbum ideo sermo quem loquitur Filius non est Filii, sed Patris, quia ipse Filius Verbum est Patris. Haec locutus sum vobis apud vos manens. Quando non maneret apud eos, qui ascensurus coelum promittit, dicens: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi ? Sed Verbum incarnatum et manet et recedit: recedit corpore, manet divinitate. Apud eos ergo tunc se mansis
Abbreviated transcription (Latin):
pud eum faciemus. Pensate frs kini.
te si domum urãm quisquam diues
aut prepotens amicus intraret. om¬
ni festinantia domus tota munda¬
retur: nequid fortasse ẽẽt. quod ocu¬
lum amici intrantis offenderet. Ter¬
gat ergo sordes praui opis: qui deo p̃¬
parat domum mentis. Sed iuidete qͥd
ueritas dicat. Ueniemus. & mansio¬
nem apud eum faciemus. Inquorũ¬
dam etenim corda uenit. & mansio¬
nem non facit: quia ꝑ compunctio¬
nem quidem dei respectum ꝑcipiua:
sed temptationis tempore. hoc ip¬
sum qđ compuncti fuerant obluus¬
cuntur. sicq ad ꝑpetranda pecca¬
ta redeunt: ac si hȩe minume planx¬
issent. Qui ergo dm̃ uere diligit. qͥ
eius mandata custodit: in eius corde
dñs & uenit & mansionẽ facit. quia
sic eum diuinitatis eius amor pene.¬
trat: ut ab hoc amore temptationis
tempore non recedat. Ille ergo uere
amat: cuius uidelicet mentem de¬
lectatio praua exconsensu non suꝑat
Nam tanto quisq a suꝑno amore

Expanded text:
pud eum faciemus. Pensate, fratres cpud eum faciemus. Pensate, fratres cte si domum vestram quisquam dives ac praepotens amicus intraret, omni festinantia domus tota mundaretur, ne quid fortasse esset quod oculos amici intrantis offenderet. Tergat ergo sordes pravi operis, qui Deo praeparat domum mentis. Sed videte quid Veritas dicat: Veniemus, et mansionem apud eum faciemus. In quorumdam etenim corda venit, et mansionem non facit, quia per compunctionem quidem Dei respectum percipiunt, sed tentationis tempore hoc ipsum quod compuncti fuerant obliviscuntur; sicque ad perpetranda peccata redeunt, ac si haec minime planxissent. Qui ergo Deum vere diligit, qui ejus mandata custodit, in ejus corde Dominus et venit et mansionem facit, quia sic eum divinitatis amor penetrat, ut ab hoc amore tentationis tempore non recedat. Ille ergo vere amat, cujus videlicet mentem delectatio prava ex consensu non superat. Nam tanto quisque a superno amore
Abbreviated transcription (Latin):
uerba lectionis sub breuita¬
te transcurrere: ut post di¬
utius liceat in contempla¬
tione tantȩ sollempnitatis
uit. & foris apparentib linguis ig¬
neis. untus facta sunt corda flamnã¬
tia. quia dum dm̃ in ignis uisionȩ sus¬
cipiunt. ꝑ amorem suauiter arserunt
quisquam posset dm̃ diligere: si eũ
quem diligit non haberet. Sed ecce
unus quisq ur̃m reqͥritur an diliga
dm̃ tota fidutia. & secura mente res¬
pondet. Diligo. In ipso autẽ lections
exordio audistis: qđ ueritas dixit.
Siquis diligit me. sermonem meũ
seruabit. ẜrobatio ergo dilectionis.
exhibitio ẽ oꝑis. Hinc in epła sua idẽ
iohannes dicit. Qdicit qm̃ diligo de¬
um. & mandata eiꝰ non custodit in
dar ẽ. Uere enim diligimus: si ad man¬
data eius a nr̃is nos uoluptatib coar¬
tamus. Nam qui adhuc ꝑillicita de¬
sideria diffluit. profecto dm̃ non a-¬
mat: quia ei in sua praua uoluptate
contradicit. Et pater m̃s diliget eũ.
& ad eum ueniemꝰ: & mansionem a¬

Expanded text:
verba lectionis sub brevitate transcurrere, ut post diutius liceat in contemplatione tantae solemnitatis vit, et foris apparentibus linguis igneis, intus facta sunt corda flammantia, quia dum Deum in ignis visione suscipiunt, per amorem suaviter arserunt.quisquam posset Deum diligere, si 1575 eum quem diligit non haberet. Sed ecce, si unusquisque vestrum requiratur an diligat Deum, tota fiducia et secura mente respondet, Diligo. In ipso autem lectionis exordio audistis quid Veritas dicat: Si quis diligit me, sermonem meum servabit. Probatio ergo dilectionis, exhibitio est operis. Hinc in Epistola sua idem Joannes dicit: Qui dicit, Dilige Deum, et mdax est . Vere enim diligimus, si ad mandata ejus nos a nostris voluptatibus coarctamus. Nam qui adhuc per illicita desideria defluit, profecto Deum non amat, quia ei in sua voluptate contradicit. 1576 2. Et Pater meus diliget eum, et ad eum veniemus et mansionem a
Abbreviated transcription (Latin):
non sine hesitatione susceperant. tan¬
tum de ascensione dñi ꝓfecerunt: ut
quicquid illis pͥus intulerat metum.
uerteret᷑ in gaudium. Totam enim cõ¬
templationẽ animi. in diuinitatẽ ad
patris dexteram consedentis erexer̃t
nec tamen corporee uisionis tardeban¬
tur obiectu: quo minus in id aciem m̃¬
tis intenderent: quod nec a patre des¬
cendendo abfuerat nec adiscipłis as
filius hominis dei filius excellentius
sacraciusq in notuit. cum in paterne
maiestatis głam se recepit. ꝙ in effa¬
bili mͦ cepit eẽ diuinitate p̃sentior: qͥ
factus ẽ humanitate longinquior. Te
ad equalem patri filium. eruditor fi¬
des gressu cepit mentis accedere: et
contrectatione corporeȩ in xp̃o substã¬
fides credentium uocabatur: ubi ũ
carnali manii. sed spiritali intellecti¬

Expanded text:
non sine haesitatione susceperant, tannon sine haesitatione susceperant, tantum de ascensione Domini profecerunt, ut quidquid illis prius intulerat metum, verteretur in gaudium. Totam enim contemplationem animi in Divinitatem ad Patris dexteram consedentis erexerant, nec jam corporeae visionis tardabantur objectu, quominus in id aciem mentis intenderent, quod nec a Patre descendendo abfuerat, nec a discipulis afilius hominis, Dei Filius, excellentius sacratiusque innotuit, cum in paternae majestatis gloriam se recepit et ineffabili modo coepit esse Divinitate praesentior, qui factus est humanad aequalem Patri Filium eruditior fides gressu coepit mentis accedere, et contrectatione corporeae in Christo substanfides credentium vocabatur, ubi non carnali manu, sed spiritali intellect
Abbreviated transcription (Latin):
fecit mansurus inpatris dextera.
donec tempora multiplicandis ȩccłȩ
filiis diuinitus prestituta paguntur.
& adiudicandos uiuos ac mortuos in
eadem carne inqua ascendit adue¬
niet. Qđ itaq redemptoris nr̃i cõ¬
spicuum fuit. in sacram̃ta tͣnsiuit. Et
ut fides excellentior ẽẽt ac firmior: ui¬
sioni doctrina successit. cuius auctori¬
tatem suꝑnis illuminata radiis creden¬
tium corda sequerent᷑. Hanc fidem as
non ignes. aut laniatus ferarum. nec
exquisita ꝑsequentiũ erudelitatibus
supplicia truerunt. Ero hac fide per
uniũsum mundũ ñ solum uiri. sed eti¬
am feminȩ nec tam̃ inpubes pueri.
sed etiam tenere uirgines usq ad effusi.¬
onem sui sanguinis decertauerunt.
Hȩc fides demonia eicit: egritudines
depulit: mortuos suscitauit. Unde ꝙ
ipsi beati apłi qui tot miraculis confir¬
mati. tot sermonib eruditi. attrocita¬
tem tamen dominicȩ passionis expa¬
uerant. & ueritatẽ resurrectionis eiꝰ

Expanded text:
fecit, mansurus in Patris dextera, fecit, mansurus in Patris dextera, donec tempora multiplicandis Ecclesiae filiis divinitus praestituta peragantur, et ad judicandos vivos et mortuos in eadem carne in qua ascendit adveniat. Quod itaque Redemptoris nostri conspicuum fuit, in sacramenta transivit; et ut fides excellentior esset ac firmior, visioni doctrina successit, cujus auctoritatem supernis illuminata radiis credentium corda sequerentur. CAP. III. Hanc fidem ascnon ignis, non laniatus ferarum, nec exquisita persequentium crudelitatibus supplicia terruerunt. Pro hac fide per universum mundum, non solum viri, sed etiam feminae, nec tantum impubes pueri, sed etiam tenerae virgines, usque ad effusionem sui sanguinis decertarunt. Haec fides daemonia ejecit, aegritudines depulit, mortuos suscitavit. Unde et ipsi beati apostoli, qui tot miraculis confirmati, tot sermonibus eruditi, atrocitate tamen Dominicae passionis expaverant, et veritatem resurrectionis ejus
Abbreviated transcription (Latin):
dinem potestatum. addi patris est
ꝓuecta consessum. Quo ordine oꝑum
diuinorum nos fundati. nos edificati
sumus. ut mirabilior fieret gr̃a dei.
cum remotis aspectui hominum qͤ
merito reuerentiam sui sentiebant᷑
indicere fides non diffideret. spes ñ
fluctuaret. caritas non teperet. Mag¬
narum enim hic uigor mentium. &
ualde fidelium ẽ hoe lumen animoꝵ.
incunctant̃ credere quȩ corporeo non
uident᷑ intuitu. q ibi figere desidi¬
um. quo nequeas inferre conspectũ.
Hȩc autẽ pietas. unde in nr̃is cordib
nasceretir: aut quomͦ quisquam iusti¬
ficaretur ꝑ fidem: sii his tantum sa-¬
lus nr̃a consisteret. quȩ obtutibus
subiacerent: Unde & illi uiro qui
de resur rectione xp̃i uidebat᷑ ambi¬
gere: nisi in ipsius carne. uestigia pas¬
ces ẽẽ possimus: expletis omnib quȩ
euuangłicȩ p̃dicationi & noui testa¬
menti mysteriis congruebant: dñs
in cęlum. corporalis p̃sentiȩ modũ

Expanded text:
dinem potestatum ad Dei Patris est dinem potestatum ad Dei Patris est provecta consessum. Quo ordine operum divinorum nos fundati, nos aedificati sumus: ut mirabilior fieret gratia Dei, cum remotis a conspectu hominum, quae merito reverentiam sui sentiebantur indicere, fides non diffideret, spes non fluctuaret, charitas non tepesceret. Magnarum enim hic vigor est mentium, et valde fidelium hoc lumen est animarum, incunctanter credere quae corporeo non videntur intuitu, et ibi figere desiderium, quo nequeas inferre conspectum. Haec autem pietas unde in nostris cordibus nasceretur, aut quomodo quisquam justificaretur per fidem, si in iis tantum salus nostra consisteret, quae obtutibus subjacerent? Unde et illi viro qui de resurrectione Christi videbatur ambigere, nisi in ipsius carne vestigia pasces esse possemus, expletis omnibus quae evangelicae praedicationi et novi Testamenti mysteriis congruebant, Dominin coelum , corporalis praesentiae modum
Abbreviated transcription (Latin):
acramentum dilectissi¬
mi salutis nr̃e quam p̃¬
do sanguinis sui uniũsi¬
tatis conditor estimauit.
adie corporalis ortus usq
adexitum passionis: ꝑ dispensatio¬
nem humilitatis impletum ẽ. Et li¬
cet multa etiam informa serui di¬
uinitatis signa radiauerint: ꝓpͥe
tamen illus temporis actio addemon¬
strandam suscepti hominis ꝑtinuit
ueritatẽ. Post passionem uero ruptis
mortis uinculis quȩ uim suam in eũ
qui peccaq erat nescius incedendo
ꝑdiderat. infirmitas inuirtutem. mor¬
talitas ineternitatẽ. ꝙ contumelia
multorum declarauit aspectui: donec
triumphum uictoriȩ quem reporta-¬
rat amortuis. inferret & cȩlis. Sicut
gͦ in sollempnitate paschali resurrec¬
tio nob dñi fuit causa letandi.ita ascen¬
sio eiꝰ incȩlum. p̃sentium nobis ẽ ma¬
teria gaudiorum: recolentib illum
diem & rite uenerantib quo nr̃ȩ na-¬
tura humilitatis in xp̃o supͣ omnem
militiam cȩli supra omnes ordines an¬
głorum: & ultra cunctarum altitu¬

Expanded text:
acramentum, dilectissimi, salutis nostrae, quam pretio sanguinis sui universitatis 293 conditor aestimavit, a die corporalis ortus usque ad exitum passionis, per dispensationem humilitatis impletum est. Et licet multa etiam in forma servi Divinitatis signa radiaverint, proprie tamen illius temporis actio ad demonstrandam suscepti hominis pertinuit veritatem. Post passionem vero, ruptis mortis vinculis, quae vim suam in eum qui peccati erat nescius incedendo pandiderat: infirmitas in virtutem, mortalitas in aeternitatem, contumelia e documentis , multorum declaravit aspectibus, donec triumphum victoriae, quem reportarat a mortuis, inferret et coelis. Sicut go in solemnitate paschali resurrectio Domini fuit nobis causa laetandi, ita ascensio ejus in coelos praesentium nobis est materia gaudiorum, recolentibus illum diem et rite venerantibus, quo natura nostrae humilitatis in Christo super omnem coeli militiam, supra omnes ordines angelorum, et ultra omnium altitu
Abbreviated transcription (Latin):
denegauit: sed impioꝵ malum in bo¬
num credentiũ u̾tit. ut mirabilior fie¬
ret gratia di: non scd̃m merita homi
nem redemptoris. reciꝑet unda baptis.¬
matis. Nam sicut scͥptura quȩ apłoꝵ
actus continet. loquitur. cum p̃dica¬
tio beati petri apłi uideorum corda cõ¬
pungeret ꝙ agnita impietate sui fa-¬
cinoris dicerent. quid faciemus uiri
fratres: idem apłs ait Penitentiã agite.
ꝙ baptizetur unusquisq in nomine iħu¬

Expanded text:
denegavit, sed impiorum malum in bodenegavit, sed impiorum malum in bonum credentium commutavit: ut mirabilior fieret gratia Dei, non secundum merita hominnem Salvatoris, reciperet unda baptismatis. Nam, sicut Scriptura, quae apostolorum actus continet, loquitur, cum praedicatio beati Petri apostoli Judaeorum corda compungeret, et agnita impietate sui sceleris dicerent: Quid faciemus, viri fratres? idem Apostolus ait: Poenitentiam agite, et baptizetur unusquisque vestru
Abbreviated transcription (Latin):
runt fieri. Nunquid iniqͥtas ꝑ sequen¬
tium xp̃m ex dĩ ẽ orta consilio. ꝙ illud
facinus qđ omni maius ẽ criminȩ ma¬
nus diuinȩ p̃parationis armauit: Nõ
hoc plane de sũma iusticia sentiendũ
ẽ. quia multũ diu̾sum. multũq contra¬
rium ẽ. id qđ in uidoꝵ malignitate p̃
cognitum. & quod in xp̃i ẽ passione
dispositum. Non inde ꝓcessit uolun¬
tas interficiendi. unde moriendi. nec de
uno extitit sp̃u attrocitas sceleris ꝙ do¬
lerantia redemptoris. Impias furentiũ
manus ñ immisit in se dñs. sed animi¬
sit: nec p̃sciendo qd̃ faciendum eẽt
coegit ut fieret cum tam̃ ad hoc car¬
nem suscepisset ut fieret. Deniq inter
crucifixum & crucifigentes. tam dis¬
pares causȩ sunt: ut quod axp̃o sus¬
ceptũ ẽ non possit resolui: qđ ab illis
commissũ possit ab oleri. Qui enim
uenit peccatores saluos facere. ne ip¬
sis quidem int̾fectorib suis miscdiã

Expanded text:
runt fieri . Numquid iniquitas persequenrunt fieri . Numquid iniquitas persequentium Christum ex Dei est orta consilio, et illud facinus quod omni majus est crimine manus divinae praeparationis armavit? Non hoc plane de summa justitia sentiendum est, quia multum diversum multumque contrarium est id quod in malignitatcognitum, et quod in Christi est passione dispositum. Non inde processit voluntas interficiendi, unde moriendi; nec de uno exstitit spiritu atrocitas sceleris, et tolerantia Redemptoris. Impias furentium manus non immisit in se Dominus, sed admisit; nec praesciendo quod faciendum esset, coegit ut fieret, cum tamen ad hoc carnem suscepisset ut fieret. CAP. III. Denique inter crucifixum et crucifigentes tam dispares causae sunt, ut quod a Christo susceptum est, non possit resolvi; quod ab illis commissum, possit aboleri. Qui enim venit peccatores salvos facere , nec ipsis quidem interfectoribus suis misericordiam
Abbreviated transcription (Latin):
sumpturꝰ. merito sub eius ꝑsona p̃mit¬
titur hystoria crucis. qui in se gerebat
corpoream originem saluatoris. Uere
ante p̾dicta sint ut non tam de futu¬
ris quam dep̃teritis ꝓpheticus sit ser¬
mo contextus: quid aliud nob̃ quam
sempit̾narũ dispositionũ di in commu¬
tabilis ordo reseratur. apud quem ꝙ
discernenda iam diuidicata. & futu¬
ra ian facta sunt: Cum enim et qͣ¬
litates actionum nr̃arum & effectus
omniũ uoluntatũ scientia diuina p̃¬
ueniat: quantomagis nota sunt do.¬
oꝑa sua. & recte placuit quasi facta
recoli. quȩ ñ poterant omnino non fi¬
eri. Unde ꝙ apł̃i sp̃u di pleni. cum
inimicoꝵ xp̃i minas seuiciãq pateren¬
tur. unanimi ad dm̃ uoce dixerunt.
Conuenerũt enim uere in ciuitate ista¬
adũsum scm̃ puerum tuum iħm quẽ
unristi. herodes ꝙ pontus pylatus
cum gentib ꝙ popłis israhel. facere
quȩ manus tua & consilium decreue

Expanded text:
sumpturus, merito sub ipsius persona praemitsumpturus, merito sub ipsius persona praemittitur historia crucis, qui in se gerebat corpoream originem Salvatoris. Vere ante praedicta sint, et non tam de futuris quam de praeteritis propheticus sit sermo contextus, quid aliud nobis quam sempiternarum dispositionum Dei incommutabilis ordo reseratur, apud quem et discernenda jam dijudicata, et futura jam facta sunt? Cum enim et qualitates actionum nostrarum, et effectus omnium voluntatum scientia divina praeveniat, quanto magis nota Deo sunt opera sua? Et recte placuit quasi facta recoli, quae non poterant omnino non fieri. Unde et apostoli Spiritu Dei pleni, cum inimicorum Christi minas saevitiamque paterentur, concordi ad Deum voce dixerunt: Convenerunt enim vere in adversus sanctum puerum tuum Iesum, quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus cum gentibus et populis Israel facere que manus tua et consilium tuum
Abbreviated transcription (Latin):
Em e er quidem dilectis¬
simi. fidelium mentes in
diuinoꝵ oꝑum decet ad¬
miratione uersari. ꝙ rati¬
onales animos his maxi¬
me cogitationib in herere ꝑ quas in¬
crem̃tum fidei consequantur. Cum
enim pii cordis intentio. uel ad gene¬
ralia beneficia. uel ad specialia gr̃e
uanitates abigit. & a corporalib cu¬
ris in quoddam secretum spiritale
secedit. S hoc intempore dominicȩ
passionis multo auidius excellenti¬
usq faciendum ẽ: ut ea quȩ sacris
sunt lectionib recensita sane intel¬
ligentiȩ suscipiantur auditu. & qͥ mag.¬
na sunt uerbis appareant maiora
mysteriis. Prima namq erigendi
sursum nr̃i cordis ẽ ratio. quod ea
quȩ euuangłica ueritas enarrauit
uoces prophetiȩ. non tanquam ge¬
renda. sed tanquamgesta cecinert.
& quod humane aures nondum
p̃dicabat impletum. Nam rex dauid
quȩ sibi memorat illata. ꝑpessus est.
S quia ꝑ os eius ille Ioquȩbatur. qͥ
carnem passibilẽ ex ipsius erat stẏrpe

Expanded text:
emper quidem, dilectissimi, fidelium mentes in divinorum operum decet admiratione versari, et rationales animos iis maxime cogitationibus inhaerere, per quas incrementum fidei consequantur. Cum enim pii cordis intentio, vel ad generalia beneficia, vel ad specialia ipsiuvanitates abigit, et a corporalibus curis in quoddam secretum spiritale secedit. Sed hoc in tempore Dominicae passionis multo avidius excellentiusque faciendum est, ut ea quae sacris sunt lectionibus recensita, sanae intelligentiae suscipiantur auditu, et quae magna sunt verbis, appareant majora mysteriis. Prima namque erigendi sursum nostri cordis est ratio quod ea quae etiam evangelica veritas enarravit, voces propheticae non tamquam gerenda, sed tamquam gesta cecinerunt; et quod humanae aures nondum nctus praedicabat impletum. Nam rex David,quae sibi memorat illata perpessus est. Sed quia per os ejus ille loquebatur qui carnem passibilem ex ipsius erat stirpe
Abbreviated transcription (Latin):
omnia simplicit᷑ aspiciunt: ce in his
queuident rapacitatis studio non
trahuntur. At contra miluus ce non
columba ad fenestras suas ẽ: quia
ad ea quȩ oculis considerat: rapine
desiderio anhelat. Quia gͦ fr̃s km̃t
mus. Ostendat nĩȩ obsequium de¬
uotionis: immutate sollempnitas
mentis. Despiciamus que terrena st̃
relictis temporalib mercemur eter¬
na. Si autem necdum possumus re¬
linquere propria: saltem non concu-¬
piscamus aliena. Si necdum mens
nr̃a accenditur igne caritatis. in am¬
bitione sua habeat frenum timoris:
ut ꝓfectus sui passib uegetata: dum
abalienorum appetitir compescitur.
quandoq ad ꝓpria contempnenda ꝑ¬
ducatur: prestante domino nr̃o iħu¬

Expanded text:
omnia simpliciter aspiciunt, et in his omnia simpliciter aspiciunt, et in his quae vident rapacitatis studio non trahuntur. At contra milvus et non columba ad fenestras suas est, qui ad ea quae oculis considerat rapinae desiderio anhelat. Quia ergo, fratresmus. Ostendat nostrae obsequium devotionis immutatae solemnitas mentis; despiciamus quae terrena sunt, relictis temporalibus, mercemur aeterna. Si autem necdum possumus relinquere propria, saltem non concupiscamus aliena. Si necdum mens nostra accenditur igne charitatis, in ambitione sua habeat frenum timoris, ut profectus sui passibus vegetata, dum ab alienorum appetitu compescitur, quandoque ad propria contemnenda perducatur, adjuvante Domino no
Abbreviated transcription (Latin):
piseimus: hoc ꝓculdubio. primis
inuidemus. Uidetur enim quia no¬
bis desit. qđ alter assequitur. Et qͥa
semꝑ inudia abona uoluntate dis¬
eordat: mox ut hec mentem ceperit
illa discecdit. Unde oe predicatores
scĩ ut possint ꝓximos ꝑfecte dilige¬
restuauerunt in hoc scło nichil ama¬
re: nichil unquam appetere: nichilꝙ
suo appetitu possidere. Quos bene
ysaias intuens ait. Qui sunt isti qui
ut nubes uolant: & quasi columbe
ad fenestras suas. Uidit quippe¬
eos terrena despiçere: mente celesti
b ꝓpinquare: uerbis pluere: mira¬
culis coruscare: Et quos a terrenis.
contagiis. & sc̃a p̾dicatio. & sublins
uita suspenderat hos uolantes pa
riter & nubes appellat. fenestrȩ au¬
tem nr̃e sunt oculi. quia ꝑ ipsos ani¬
ma respicit: quod exterius concupiscit
Columba uͦ simplex ẽ animal. atq a
malitia fellis alienum. Quasi colum¬
be gͦ ad fenestras suas sunt. quia ni¬
chil in hoc mundo concupiscunt. qui

Expanded text:
piscimus, hoc procul dubio proximis piscimus, hoc procul dubio proximis invidemus. Videtur etenim quia nobis desit quod alter assequitur. Et quia semper invidia a bona voluntate discordat, mox ut haec mentem ceperit, illa discedit. Unde praedicatores sancti ut possent proximos perfecte diligere studuerunt in hoc saeculo nihil amare, nihil unquam appetere, nihil vel sine appetitu possidere. Quos bene Isaias intuens, ait: Qui sunt isti, qui ut nubes volant, et quasi columbae ad fenestras suas ? Vidit quippe terrena eos despicere, mente coelestibus propinquare, verbis pluere, miraculis coruscare. Et quos a terrenis contagiis sancta praedicatio et sublimis vita suspenderat, hos volantes 1453 pariter et nubes appellat. Fenestrae autem nostri sunt oculi, quia per ipsos anima respicit quod exterius concupiscit. Columba vero simplex est animal, atque a malitia fellis alienum. Quasi columbae ergo ad fenestras suas sunt, qui nihil in hoc mundo concupiscunt, qui
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ uacua manus amunere. si fuerit
archa cordis repleta bona uolunta¬
te Hine etenim psalmista dicit. In
nera offerenda non habeo. intrame¬
met ipsum tamen in uenio. quod
in ara tuȩ laudis impono: quia qui
nr̃a datione non pasceris: oblatione
cordis melius  placaris. Nichil
quippe offertur do dicius uoluntate
bona. Uoluntas autem bona est: sic
adu̾sa alterius. sicut nr̃a ꝑtimescere.
sic dde prosꝑitate ꝓximi. sicut de nr̃o
ꝓfectu gratulari. Aliena dampna
nr̃a credere. aliena lucra nr̃a depu¬
tare. Amicum non ꝓpter mundum
sed ꝓpt̃ dm̃ diligere inimicum au¬
tem amando tolerare. Nulli quod
pati non uis. facere nulli quod tibi
iuste impendi desideras denegare
Quid gͦ isto holoc austo locupletius
quando ꝑ hoc qdđ dło immolat in ara
cordis anima semet ipsam mactat:
Sed hoc bone uoluntatis sacrifici¬
um nunquam plene ꝑsoluitur: nisi
mundi huuis eupiditas ꝑfecte. dese¬
ratur. Nam quiequid in eo coneu¬

Expanded text:
est vacua manus a munere, si fuerit est vacua manus a munere, si fuerit arca cordis repleta bona voluntate. Hinc etenim Psalmista dicit: In nera offerenda non habeo, intra memetipsum tamen invenio quod in ara tuae laudis impono, quia qui nostra datione non pasceris, oblatione cordis melius placaris. Nihil quippe offertur Deo ditius voluntate bona. Voluntas autem bona est sic adversa alterius sicut nostra pertimescere, sic de prosperitate proximi sicut de nostro profectu gratulari, aliena damna nostra credere, aliena lucra nostra deputare, amicum non propter mundum, sed propter Deum diligere, inimicum etiam amando tolerare, nulli quod pati non vis 1452 facere, nulli quod tibi juste impendi desideras denegare,Quid ergo isto holocausto locupletius, quando per hoc quod Deo immolat in ara cordis anima semetipsam mactat? 4. Sed hoc bonae voluntatis sacrificium nunquam plene persolvitur, nisi mundi hujus cupiditas perfecte deseratur. Nam quidquid in eo concu
Abbreviated transcription (Latin):
ficiunt: cor namq & non substanti¬
am pensat Nec ꝑpendit quantũ
in eius sacrificio: sed ex quanto pro¬
feratur: slam si exteriorem substan¬
tiam ꝑpendamus: ecce sc̃i negocia¬
tores nr̃i ꝑpetuam angłorum uitã
datis retib & naui mercati sunt.
Estimationẽ quippe preci non ha¬
bet: sed tamen regnum di tanti
ualet quantum habes. Ualuit
namꝙ zacheo dimidium substan¬
tiȩ: quia dimidium aliud adhoc
quod iniuste abstulit: restituendũ
inquadruplo reseruauit. Ualuit
petro & andrea dimissis retib
& naui: ualuit uiduȩ duob minu¬
tis. ualet alteri calicem aquȩ frigi¬
tanti ualet quantum habes. Pen
quid carius cum possidetur. Sed
fortasse nec calix aquȩ frigide sup¬
petit. qui indigenti prebeatur eti¬
am t̃c securitatem nobis. ꝓmittit.
sermo diuinus. Redemptore ete¬
nim nato celi ciuies ostensi sunt.
qui clamarent gła in excelsis do.
& interra pax hominib bone uo¬
luntatis. Ante dĩ oculos nunquã

Expanded text:
ficiunt. Cor namque et non substantificiunt. Cor namque et non substantiam pensat nec perpendit quantum in ejus sacrificio, sed ex quanto proferatur. tia‹m› perpendamus, ecce sancti negotiatores nostri perpetuam angelorum vitam datis retibus et navi mercati sunt. Aestimationem quippe pretii non habet, sed tamen regnum Dei tantum valet quantum habes. Valuit namque Zacchaeo dimidium substantiae, quia dimidium aliud ad hoc quod injuste abstulit restituendum in quadruplum reservavit . Valuit Petro et Andreae dimissis retibus et navi , valuit viduae duobus minutis , valuit alteri calice aquae frigiantum valet quantum habes. 3. Pquid charius cum possidetur. Sed fortasse nec calix aquae frigidae suppetit qui indigenti praebeatur, etiam tunc securitatem nobis promittit sermo divinus. Redemptore etenim nato, coeli cives ostensi sunt, qui clamarent: Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis . Ante Dei namque oculos nunquam
Abbreviated transcription (Latin):
km̃i quid iudicio dicturi sumus.
qui ab amore p̾sentis scłi nec precep¬
tis flectimur. nec uerberib emen¬
damur: Sed fortasse aliquis tacitis
sibi cogitationib dicat. Ad uocem
dominicam ut̾q iste piscator. quid
aut quantum dimisit. qui pene
nichil habuit: Sed hac inre fr̃s km̃
affectum debemus potius pensare
quam censum. Multum reliquit
qui sibi nichil retinuit. Multum
reliquit: qui quamlibet parum
totum deseruit. Certe nos & habta
cum amore possidemus. & ea quȩ
minime habemus. ex desiderio que¬
desidium habendi dereliquit. Mu¬
tum dimisit. qui cum possessis. ea¬
am concupiscentiis renuntiauit.
Asequentib ergo. tanta dimissa
sunt: quanta a ñ sequentib con¬
cupisci potuerunt. Nemo gͦ etiam
cum quosoam conspicit multum
reliquisse apud semetipsum dicat.
Imitari mundi huius contemptores
uolo: sed quod relinquam non habeo
Multa fr̃s relinquitis. si desideruis
carnis renuntiatis. Exteriora enim¬
nr̃a domino quamlibet parua suf¬

Expanded text:
ejus judicio dicturi sumus, qui ab amore praesentis saeculi nec praeceptis flectimur, nec verberibus emendamur? 2. Sed fortasse aliquis tacitis sibi cogitationibus dicat: Ad vocem dominicam uterque iste piscator quid aut quantum dimisit, qui pene nihil habuit? Sed hac in re, fratres charissimi, affectum debemus potius pensare quam censum. Multum reliquit qui sibi nihil retinuit, multum reliquit qui, quantumlibet parum, totum deseruit. Certe nos et habita cum amore possidemus, et ea quae minime habemus ex desiderio quaedesideria habendi derelinquit. Multum dimisit, qui cum re possessa etiam concupiscentiis renuntiavit. A sequentibus ergo tanta dimissa sunt, quanta a non sequentibus concupisci potuerunt. Nemo igitur, etiam cum quosdam conspicit multa reliquisse, apud semetipsum dicat: Imitari mundi hujus contemptores volo, sed quod relinquam non habeo. Multa, fratres, relinquitis, si desideriis terrenis renuntiatis. nostra Domino quamlibet parva suf
Abbreviated transcription (Latin):
domini preceptum hoc qđ posside¬
re uidebantur obliti sunt. Quanta
nos eiꝰ miracula uidimus. quot Na¬
gellis affligimur quantis minarĩ
asꝑitatib deterremur & tamen uo¬
cantem sequi contempnimus. In
cȩlo iam sedet: qui de conu̾sione nos
ammonet. Iam ugo fidei colla gen¬
tium subdidit. iam mundi glam
strauit: iam ruinis eius crebrescen¬
tib districti sui uidicii propinquita¬
tem denuntiat: & tamen suꝑba meis

Expanded text:
Domini praeceptum hoc quod possidere videbantur obliti sunt. Quanta nos ejus miracula vidimus? quot flagellis affligimur? quantis minarum asperitatibus deterremur, et tamen vocantem sequi contemnimus. In coelo jam sedet, qui de conversione nos admonet; jam jugo fidei colla gentium subdidit, jam mundi gloriam stravit, jam ruinis ejus crebrescentibus, districti sui judicii diem propinquantem d
Abbreviated transcription (Latin):
peccatum tuum. Longe ẽ inferior
meritis peccator penitens iste quã
paulus. Sed quid adhuc hac in re
de saulo loquimur: incredulitatẽ
necis anhelante: Liceat audenter
dicere. quia saulus ꝓpter supbiam
uocem increpationis: iste uero ꝓpr
humilitatẽ. uocem consolationis au¬
diuit. Hunc quia humilitas straue¬
rat. diuina pietas erigebat illum
quia suꝑbia erexerat diuma seueritas
humiliabat. Habete ergo fiduciam
fr̃s mei: demiscłia conditoris nr̃i. Co¬
gitate quȩ facitis: recogitate quȩ feci¬
stis. Largitatem suꝑnę pietatis aspici¬
te. & ad misericordem iudicem dum
adhuc expectat cum lacrimis uenite
Considerantes namq quod iustus sit.
peccata ur̃a nolite negligere. Consi¬
derantes uero quod pus sit. nolite
magna penitentib. quia aduocatus

Expanded text:
peccatum tuum. Longe est inferior peccatum tuum. Longe est inferior meritis peccator iste poenitens quam Paulus. Sed quia adhuc in hac re de Saulo loquimur crudelitatem necis anhelante, liceat audenter dicere quia Saulus propter superbiam vocem increpationis, iste vero propter humilitatem vocem consolationis audivit. Hunc quia humilitas straverat, divina pietas erigebat, illum quia superbia erexerat, divina severitas humiliabat. Habete ergo fiduciam, fratres mei, de misericordia conditoris nostri; cogitate quae facitis, recogitate quae fecistis. Largitatem supernae pietatis aspicite, et ad misericordem judicem, dum adhuc exspectat, cum lacrymis venite. Considerantes namque qpeccata nostra non neglegamus; considerantes vero, quod pius sit, non magna penitentibus, quia advocatus
Abbreviated transcription (Latin):
ne ꝓstratus iacebat: tantaꝙ se il¬
lo in loco claritas sparsit. ut pars
regionis illius exeacłe luce igne can¬
desceret. Quam abbas ut uidit.:
tremens fugit. Cumq post longũ
horȩ spacium isdem frater ad mo¬
nasterium redisset: abbas eius ut
disceret an suꝑ se effusionẽ tanti lu¬
minis agnouisset: requirere eum
studuit dicens. Ubi fuisti: At ille
latere posse se credens: in monaste¬
rio se fuisse respondit. Quo negan¬
te: abba compulsus ẽ dicere quid
uidisset. At ille uidens se ẽẽ depre¬
hensum hoc quoq quod abbatẽ
latebat. aꝑuit adiungens. Quando
etiam pariter uenit dicens. Dimissũ
ẽ peccatum tuum. Et quidem omp̃s
d̾s peccatum eiꝰ potuit tacendo lara¬
re. sed loquendo ꝑ uocem. radiando
lo prostrauit. decȩlo allocutus est.
Ecce nr̃is quoq temporib peccator
& penitens: uocem de cȩlestib audi¬
uit. Illi dictum ẽ quid me ꝑseqͣris:
iste uers audire meruit dimissũ ẽ

Expanded text:
ne prostratus jacebat; tantaque se ilne prostratus jacebat; tantaque se illo in loco claritas sparsit, ut tota pars regionis illius ex eadem luce candesceret; quam abbas ut vidit, intremuit, et fugit. Cumque post longum horae spatium idem frater ad monasterium rediisset, abbas ejus, ut disceret an super se effusionem tanti luminis agnovisset, requirere eum studuit, dicens: Ubi fuisti, frater? At ille, latere posse se credens, in monasterio se fuisse respondit. Quo negante, abbas compulsus est dicere quid vidisset. At ille videns se esse deprehensum, hoc quoque quod abbatem latebat aperuit adjungens: Quando etiam pariter venit, dicens: Dimissum est peccatum tuum. Et quidem omnipotens Deus peccatum ejus potuit tacendo laxare; sed loquendo per vocem, radiando lo prostravit, de coelo allocutus est. Ecce nostris quoque temporibus peccator et poenitens vocem de coelestibus audivit. Illi dictum est: Quid me persequeris? Iste vero audire meruit: Dimissum est
Abbreviated transcription (Latin):
annisu cruciare carnem uolupta¬
tes ꝓprias frangere: furtuias ora¬
tiones querere cotidianis se lacri¬
mis lauare. despectum sui appete¬
re: oblatam afr̃ib uenerationem
timere. Hie itaq nocturnas fr̃m
iugilias preuenire consueuerat. et
quia mons in quo monasterium
situm ẽ ex uno latere insecretiori
parte prominebat. illue consuetu¬
dinem fecerat. ante uigilias egre¬
di. ut se cotidie infletu penitentiȩ
quanto secretius: tanto liberius
mactaret. Comtemplabatur nãq
districtionem uenturi udicis sui etiã
eidem udici concordans. puniebat
in lacrimis reatum facinoris sui.
Quadam uero nocte abba mona¬
sterii uigilans. hunc latenter egre¬
dientem intuitus foras: Lento pe¬
de secutus ẽ. Quem cum in secreto
montis latere cerneret in oratione
prostratum: expectare uoluit qͣn¬
do surgeret: ut ipsam quoq lon¬
ganimitatem orationis eius explo¬
raret. Cum subito cę̧litus lux emis¬
sa. suꝑ eum fusa est. qui in oratio¬

Expanded text:
adnisu cruciare carnem, voluntaadnisu cruciare carnem, voluntates proprias frangere, furtivas orationes quaerere, 1611 quotidianis se lacrymis lavare, despectum sui appetere, oblatam a fratribus venerationem timere. Hic itaque nocturnas fratrum vigilias praevenire consueverat; et quia mons in quo monasterium situm est ex uno latere in secretiore parte prominebat, illuc consuetudinem fecerat ante vigilias egredi, ut se quotidie in fletu poenitentiae quanto secretius, tanto liberius mactaret. Contemplabatur namque districtionem venturi judicis sui, et, jam eidem judici concordans, puniebat in lacrymis reatum facinoris sui. Quadam vero nocte abbas monasterii vigilans hunc latenter egredientem intuitus lento foras pede secutus est. Quem cum in secreto montis latere cerneret in oratione prostratum, exspectare voluit quando surgeret, ut ipsam quoque longanimitatem orationis ejus exploraret, cum subito coelitus lux emissa super eum fusa est qui in oratio