comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ter hoꝵ ausus ei tradiderant
acidendum. Tradidit ergo eis
illum ut crucifigeret᷑. S num¬
quid aliud cupiebat quando di-¬
cebat. accipite eum uos et crucifi¬
gite: uel etiam superius. accipite
eum uos et scd̃mn legem ur̃am u-¬
dicate eumͤ Our autem illi tan¬
topere noluerunt dicentes. nob̾
non licet interficere quemquam.
tt omnimodo instantes ut non ab
nis s: a preside occideret᷑. et ideo e¬
im occulendum accipere recusan¬
ts. si nunc eum accipuint occi-¬
sendum ᷤ Aut si hoc non fit eur
lictum est tunc ergo tradidit eis
llum ut crucifigeret᷑ᷤ An aliqͥd
interestͤ Plane interest. Non est
eum dictum. tunc ergo tradidit
ls illum ut erucifigerent eum s
uit erucifigeret᷑. idest ut iuidicio
ac potestate presidis crucifigere¬
tur. S ideo illum traditum dix¬
it ewangelista ut eos crimine im¬
plicatoᷤ a quo alieni esse conaban¬
tur ostenderet. Non enim faceret
hoc pilatus. nisi ut ul qł eos eu¬

Expanded text:
ter hos ausus ei tradiderunt ter hos ausus ei tradiderunt occidendum. Tradidit ergo eis illum, ut crucifigeretur. Sed nunquid aliud ante cupiebant, quando dicebat: Accipite eum vos, et crucifigite? vel etiam superius: Accipite eum vos, et secundum legem vestram judicate eum? Cur autem hoc illi tantopere voluerunt, dicentes: Nobis non licet interficere quemquam? et omni modo instantes ut non ab eis, sed a praeside occideretur, et ideo eum occidendum accipere recusantes, si tunc eum accipiunt occidendum? Aut si hoc non sit, cur dictum est: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigeretur? An aliquid interest? Plane interest. Non est enim dictum: Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigerent eum, sed ut crucifigeretur, id est, ut judicio ac potestate praesidis crucifigeretur. Sed ideo illis traditum dicit evangelista, ut eos crimine implicatos, a quo alieni esse conabantur, ostenderet. Non enim faceret hoc Pilatus, nisi ut id quod eos cu
Abbreviated transcription (Latin):
tem gabbata. Frat autem pares¬
hora sit ilns crucifixus. ꝓpteri
uuangeliste alterius testumoni¬
um qui dixit erat autem hora
tercia et crucifixerunt eũ. qui¬
niam magna disceptatio solet is¬
oriri. cum ad ipsum locum ubi
crucifixus uarratur uentũ fiu¬
rit. ut potuerius si dñs uoli¬
erit disseremus. Quiu ergi pt
tribunali selisset pilatus dict
iudeis. Ecce rex uester. Lili autẽ
clamabant. Tolle tolle. crucifi¬
ge eum. Dixit eis pilatus. Re¬
gem uestrum crucifigam ͤ A¬
huc terrorem quem de cesare
gesserant superare conatur. le
ignominia eorum uoleus eỹsel¬
gere dicendo regem uestrumtils¬
cifigan: quos de ignouuna ts
migare non potuit:s tunore
nox iuncitur. Responderũt pon¬
asices. Non habemus regem i¬
si cesareni. Tunc ergo tradidit e¬
sillum. ut crucifigeret᷑. Apertiᷤ¬
ine quippe contra cesarem ueni¬
eeuideret᷑. si regem se non habere
unisi cesarem profitentib. alium
regem uellet intelligere. dimit¬
tendo impunitum quem prop¬

Expanded text:
m parashora sit Dominus crucifixus, propter evangelistae alterius testimonium, qui dixit: Erat autem hora tertia, et crucifixerunt eum; quoniam magna disceptatio solet oboriri, cum ad ipsum locum, ubi crucifixus narratur, ventum fuerit, ut potuerimus, si Dominus voluerit, disseremus. Cum ergo pro tribunali sedisset Pilatus, dicit Judaeis: Ecce rex vester. Illi autem clamabant: Tolle, tolle, crucifige eum. Dixit eis Pilatus: Regem vestrum crucifigam? Adhuc terrorem quem de Caesare injecerant superare conatur, de ignominia eorum volens eos frangere, dicendo: Regem vestrum crucifigam? quos de ignominia Christi mitigare non poterat, sed timore mox vincitur. Responderunt enim pontifices: Non habemus regem nisi Caesarem. Tunc ergo tradidit eis illum, ut crucifigeretur. Apertissime quippe contra Caesarem venire videretur, si regem se non habere nisi Caesarem profitentibus alium regem velit ingerere, dimittendo impunitum, quem prop
Abbreviated transcription (Latin):
dedit ei. Hoc silentium dñi nolt¬
ihesu xp̃i non semel factum colla¬
tis omnium ewangelistarũ nora¬
nonib repperit᷑. et apud prinap
sacerdotum. et apud heroddem ql̃
eum sicut lucas iudicat iuistils
pilatus audiendum et apud ip¬
sum pilatum ut non frustra de
ilo ꝓpbetia precesserit: sicut ag¬
mus coram tontlente fuit siue uo¬
ce sic non aperuit os suum. tune
utiq quando interrogantib non
respondit. Quamus entm qui¬
busdam interrogationib sepe res¬
ponderit. tamen ꝓpter illa in qͥb¬
uoluit respondere. ad hoc ilata ẽ
deagno similitudo. ut in suo silen¬
tio non reus s tnnocens haberet᷑.
Qum ergo iudicaretur ubicũq
non aperuit os suum. sicut agnꝰ
non aperuit. ilest non sicut ma¬
le sibi conscius qui de peccatis cõ¬
uiucebatur sius. s sieut mansu¬
etus qui pro percatis immolaba¬
tus alienis. Dicit ergo ei pilatus.
Michi non loqueris ᷤ Nescis qͥa
potestatem habeo crucifigere te.

Expanded text:
dedit ei. Hoc silentium Domini nostdedit ei. Hoc silentium Domini nostri Jesu Christi non semel factum, collatis omnium Evangelistarum narrationibus reperitur, et apud principes sacerdotum, et apud Herodem, quo eum, sicut Lucas indicat, miserat Pilatus audiendum, et apud ipsum Pilatum : ut non frustra de illo prophetia praecesserit, Sicut agnus coram tondente se fuit sine voce, sic non aperuit os suum ; tunc utique quando interrogantibus non respondit. Quamvis enim quibusdam interrogationibus saepe responderit; tamen noluit respondere ad hoc data est de agno similitudo, ut in suo silentio non reus, sed innocens haberetur, Cum ergo judicaretur ubicunque non aperuit os suum, sicut agnus non aperuit, id est, non sicut male sibi conscius, qui de peccatis convincebatur suis, sed sicut mansuetus, qui pro peccatis immolabatur alienis. Dicit ergo ei Pilatus: Mihi non loqueris? Nescis quia potestatem habeo crucifigere te,
Abbreviated transcription (Latin):
cite. quia deiectum uudetis. Fla¬
gellatus est. spinis coronatus ẽ:
ludibriosa ueste amictus ẽ. ama¬
ris conuiciis illusus est: alapis
cesus est. Feruet ignomina. fi¬
cat inuidia. s non frigescit. iad¬
descit potus et increscit. Cu
nun uidissent eum pontifices
ministri clamabant dicentess
cifige. crucifige. Dicit eis pilate
Accipite eum uos et crucifigite
ego enim non inuenio tn es eaus
Responderunt ei iudei. Nos liẽ
habenius. et scłm legem cdeber
ri: quia filium dei se fecit. Hatr a¬
tera maior inuidia. Parua quiis
illa uidebatur uelut affectate
cito ausu regie potestatis et tani
neutrum sibi ihc mendaciter uss¬
pauit. s utrumq uerum est. it n¬
nigenitus est det filius. et rex ab
sc̃m eius. Et utrumq nunc diee¬
straretur. nisi quanto erat pottm¬
or. tanto mallet esse patientior eEsi¬
magis timuit. Et ing̾ssus p̾triũ
iterum. dixitq ad iħm. Indees
tuͤ Lhesus autem responsitm nes

Expanded text:
cite, quia dejectum videtis. Flacite, quia dejectum videtis. Flagellatus est, spinis coronatus est, ludibriosa veste amictus est, amarissimis conviciis illusus est, alapis caesus. Fervet ignominia, frigescat invidia. Sed non frigescit, inardescit potius et increscit. Cum enim vidissent eum pontifices et ministri, clamabant dicentes: Crucifige, crucifige. Dicit eis Pilatus: Accipite eum vos et crucifigite eum. Ego enim non invenio in eo causam. Responderunt ei Judaei: Nom legem debet mori, quia Filium Dei se fecit. Ecce altera major invidia. Parva quippe illa videbatur, velut affectatae illicito ausu regiae potestatis; et tamen neutrum sibi Jesus mendaciter usurpavit; sed utrumque verum est, et unigenitus est Dei Filius, et rex ab sanctum ejus: et utrumque nunc demonstraret, nisi quanto erat potentior, tanto mallet esse patientior. VEmagis timuit; et ingressus est praetorium iterum, et dicit ad Jesum: Unde es tu? Jesus autem responsum non
Abbreviated transcription (Latin):
renla. sic paulisper occultata tre¬
menda potentia commendabat᷑
prius imitanla patientia. sic reg¬
num qđ de hoc mundo non erat
superbum mundum non atroci¬
tate pugnandi s patiendi humi¬
litate iuncebat. sic illud granum
multiplicandum seminabat᷑ hor¬
ribili contumelia. ut mirabili pul¬
lularet in gła. Exiit iterum pila¬
tus foras. et dicit eis. Ecre ad du¬
co eum foras. ut cognoscatis quia
I nullam sausam inuenio. Ex¬
iit argo ih̾e portans spineam coro¬
nam. et purpureum uestimentũ.
Et dicit eis. Hece homo. Hiic ap¬
paret non ignorante pilato hec a
militib facta. siue tusserit ea siue
permiserit: illa scilicet causa qũa
supradiximus. ut hec eiꝰ ludibria
imici libentissime biberent. et
ulterius sanguinem non sitirent.
Egreditur ad eos iħ̾c portans spi¬
neam coronam et purpureum ueꝰ¬
timentum. non clarus imperio s
plenus opprobrio et dicit eis. He¬
ce homo. Si regi inudetis. ĩa par¬

Expanded text:
renda; sic paulisper occultata trerenda; sic paulisper occultata tremenda potentia, commendabatur prius imitanda patientia; sic regnum quod de hoc mundo non erat, superbum mundum non atrocitate pugnandi, sed patiendi humilitate vincebat; sic illud granum multiplicandum seminabatur horribili contumelia, ut mirabili pullularet in gloria. 2. Exiit iterum Pilatus foras, et dicit eis: Ecce adduco eum foras, ut cognoscatis quia in eo nullam causam invenio. Exiit ergo Jesus portans spineam coronam et purpurEt dicit eis: Ecce homo. Hinc apparet non ignorante Pilato haec a militibus facta, sive jusserit ea, sive permiserit, illa scilicet causa quam supra diximus, ut haec ejus ludibria inimici libentissime biberent, et ulterius sanguinem non sitirent. Egreditur ad eos Jesus portans spineam coronam et purpureum vestimentum; non clarus imperio, sed plenus opprobrio, et dicitur eis: Ecce homo. Si regi invidetis, jam par
Abbreviated transcription (Latin):
tune apprehendit pilatus ihesu
et flagellauit. usq ad id suscepe
sent non ihm sibi
a pilato dimitti
uelle per pascha
s barrabban latͦ¬
nem. non saluatorem s iiterfec¬
torem. non latorem uite s ad emp¬
torem. tunc apprehendit pilatus
ih̾m et flagellauit. Hoc pilatus
non ob aliud fecisse credendus
est. insi ut eius iniuriis iudei sa¬
tiati. sufficere sibi existimarent.
et usq ad eius mortemi seiure de¬
sisterent. Ad hoc pertinet qd̃ idẽ
preses etiam cohortem suam per¬
misit facere que sequunt᷑ aut for¬
tassis et iussit. quamius hoc exã¬
gelista tacuerit. Dixit enum qͥd
deinde fecerint milites. pilatũ
tamen ul uississe non dixit. Et mi¬
lites inquit plectentes coronam
de spinis imposuerunt capiti eiꝰ.
et ueste purpitrea circumdeder̃t
eum. et ueniebant ad eum et ili-¬
cebant. Aue rex iudeorum. Et da¬
bant ei alapas. Sic implebantur
que de se predixerat xp̃e. sic mar¬
tyres informabaut᷑ ad omia que
per secutores libuisset facere ꝑfe¬

Expanded text:
 apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit; usque ad id, Suscepesent, non Jesum sibi a Pilato dimitti velle per Pascha, sed Barabbam latronem; non salvatorem, sed interfectorem; non datorem vitae, sed ademptorem: Tunc apprehendit Pilatus Jesum, et flagellavit. Hoc Pilatus non ob aliud fecisse credendus est, nisi ut ejus injuriis Judaei satiati sufficere sibi exiset usque ad ejus mortem saevire desisterent. Ad hoc pertinet quod idem praeses etiam cohortem suam permisit facere quae sequuntur; aut fortassis et jussit; quamvis hoc evangelista tacuerit. Dixit enim quid deinde fecerint milites, Pilatum tamen id jussisse non dixit. Et milites, inquit, plectentes coronam de spinis, imposuerunt capiti ejus, et veste purpurea circumdederunt eum. Et veniebant ad eum et dicebant: Ave, rex Judaeorum. Et dabani ei alapas. Sic implebantur quae de se praedixerat Christus: sic martyres informabantur ad omnia quae persecutores libuisset facere, pe
Abbreviated transcription (Latin):
qui sine peccato hic uiuere non ua¬
lemus: Quid enum iudetur in hac
altitudine sacramenti dñs signifi¬
care cum dicit exemplũ eñi dedi uob
i quemadmodũ ego feci uobia
act uos faciatis. nisi qd apertissi¬
siquis aluersus aliqũe habet
uerelam. sicut et dñs lonauit uo
ita et uos: Itaq in uicem nobis
sducta donenius. et ꝓ nr̃is delictis
noddo inuicem pedes nr̃os lauemꝰ.
qm̃i est donante ipso minsteriũ
caritatis et humilitatis adhibere.
alius est exaudire ac nos ab omni
pectatorum contaminatione mun¬
lare per xp̃m et in xp̃o. ut qł aliis
mam limittimus: hoc est in terra
siliumus. soluatur in celo. oooo¬

Expanded text:
qui sine peccato hic vivere non vaqui sine peccato hic vivere non valemus? Quid enim videtur in hac altitudine sacramenti Dominus significare, cum dicit, « Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego feci vobis; ita et vos faciatis; » nisi quod apertissisi quis adversus aliquem habet querelam, sicut et Dominus donavit vobis, ita et vos » ! Invicem itaque nobis delicta donemus, et pro nostris delictis modo invicem pedes nostros lavemus. Nostrum est, donante ipso, ministerium charitatis et humilitatis adhibere, illius est, exaudire, ac nos ab omni peccatorum contaminatione mundare per Christum et in Christo, ut quod aliis etiam remittimus, hoc est, in terra solvimus, solvatur in coelo.
Abbreviated transcription (Latin):
dimutimꝰ debitorib nris. Quomͦ¬
ergo ad hunc intellectum poterit
ꝑtinere hoc quł ipse postea dlocuit
ubi sui facti exposuit rationem dli¬
cens si ego laui pedes ur̃os ilũs et
magister: debetis et uos alter alte¬
rius lauare pedes. exemplũ enun
dedi uobis ut quemadmoilũ ego si¬
a delicti poterit contagione munaa¬
re: Imo uero ud etiã nos esse ainno¬
nitos in huius dñici operis altitu¬
dine nouerimus. ut confessi inui¬
cem delicta nr̃a oremus ꝓ nobis. si¬
cut xp̃c interpellat ꝓ nob̾. Audia¬
mus apłm iacobum hoc ipsũ eui¬
dentissime precipientem ac dicen¬
tem. Confitemini inuicem pecca
ta ur̃a et orate ꝓ uobis. quia et ail
hoc dñs nobis dedit exemplũ. Si
enun ille qui ullum peccatũ nec ha¬
bet nec habuit nec habebit orat ꝓ
peccatis nr̃is: quanto magis nos in¬
uicem pro nris orare debemꝰ  Et
si limittit nobis ille cui non habe¬
mus qd dimittamus. quantoma¬
gis dimutere debenius inuicẽ nos

Expanded text:
dimittimus debitoribdimittimus debitoribergo ad hunc intellectum poterit pertinere hoc quod ipse postea docuit, ubi sui facti exposuit rationem, dicens: Si ego lavi pedes vestros Dominus et Magister, debetis et vos alter alterius lavare pedes. Exemplum enim dedi vobis, ut quemadmodum ego vor fratrem a delicti poterit contagione mundare? Imo vero id etiam nos esse admonitos in hujus dominici operis altitudine noverimus, ut confessi invicem delicta nostra oremus pro nobis, sicut et Christus interpellat pro nobis . Audiamus Apostolum Jacobum hoc ipsum evidentissime praecipientem et dicentem, Confitemini invicem delicta vestra, et orate pro vobis . Quia et ad hoc Dominus nobis dedit exemplum. Si enim ille qui ullum peccatum nec habet, nec habuit, nec habebit, orat pro peccatis nostris; quanto magis nos invicem pro nostris orare debemus? Et si dimittit nobis ille cui non habemus quod dimittamus; quanto magis dimittere nobis debemus invicem,
Abbreviated transcription (Latin):
tem. Si igitur ille homo eloquen¬
tissimus in ueritate arrogantiam
non timeret: quomodo arroganti¬
am ipsa ueritas tuet: Bicat se do¬
minũ qui dñs est dicat uerũ quia
ueritas est. ne non discam ego qł uti¬
le est. dum tacet ille qd est. Seatissi¬
mus paulus non urq uingenitus
sei filius. s unigeniti dei filii seruus
iapłs: non ueritas s particeps ue¬
nitatis ait libere et constanter. Et
siuoluero gloriari. non ero insipiẽs.
ueritatem enun dicam. Neq enim
in se ip̃o s in ipsa ueritate que supe
meret insipientiã si gloriari uellet
amator sapientie. et in gla sua time¬
uet insipientiam ipsa sapientia. Non
linuit arrogantiam qͥ dixit in dño
laudabitur anuna mea. et in lau¬
de sua timeret arrogantiam. potes¬
tas ilm̃i in qua lauilat᷑ anuna serui:
Uos inquit uocatis me magister et
dñe. et benelicitis. Sum etenim.
Ideo benedicitis. quia sum. Mam
si non essem qđ dicitis maledicere¬

Expanded text:
rem » . Si igitur ille homo eloquenrem » . Si igitur ille homo eloquentissimus in veritate arrogantiam non timeret, quomodo arrogantiam ipsa veritas timet? Dicat se Dominum qui Dominus est, dicat verum qui veritas est; ne non discam ego quod utile est, dum tacet ille quod est. Beatissimus Paulus, non utique unigenitus Dei Filius, sed unigeniti Dei Filii servus et apostolus; non veritas, sed particeps veritatis; ait libere et constanter, Et si voluero gloriari, non ero insipiens; veritatem enim dico . Neque enim in seipso, sed in ipsa veritameret insipientiam, si gloriari vellet amator sapientiae, et in gloria sua timeret insipientiam ipsa sapientia? Non timuit arrogantiam, qui dixit: In Domino laudabitur anima mea ; et in laude sua timeret arrogantiam potestas Domini, in qua laudatur anima servi? Vos, inquit, vocatis me, Magister, et Domine: et bene dicitis; sum etenim. Ideo bene dicitis, quia sum: nam si non essem quod dicitis, male dicere
Abbreviated transcription (Latin):
reretur. et mors et ultra non domi¬
naretur. Moriturum quippe do¬
minum pro iusticia. quomodo ia
fuerant seruturi adhuc marty¬
rio nou morituri: Aut iterũ ido¬
iuium ad inmortalitatem caruiᷤᷤ
quomodo iam fuerant secuturi
quandolibet morituri s in secu¬
li fine resurrectiͦ: Aut iterũ do¬
muium ad sinum patris nec re¬
licturum eos unde nec recessit
cum uenisset ad eos quomodo
iam fuerant secuturi: cum esse
nemo possit in illa felicitate nͥ
perfictus in caritate: Ideoq: do¬
cens quomodo idonei esse possĩt
pergere quo ille antececlebat:m̃ã¬
datum inquit nonunt do uobis
ut diligatis inuicem. Hii sunt
gressus quib sequenilus ẽ xp̃s.
s de hiis sermo uberior in aliua
tempus est differenilus. coaes¬

Expanded text:
reretur, et mors ei ultra non domireretur, et mors ei ultra non dominaretur . Moriturum quippe Dominum pro justitia quomodo jam fuerant secuturi, adhuc martyrio non maturi? Aut iturum Dominum ad immortalitatem carnis, quomodo jam fuerant secuturi, quandolibet morituri, sed in saeculi fine resurrecturi? Aut iturum Dominum ad sinum Patris, nec relicturum eos, unde nec recessit cum venisset ad eos, quomodo jam fuerant secuturi; cum esse nemo possit in illa felicitate nisi perfectus in charitate? Ideoque docens quomodo idonei esse possint pergere quo ille antecedebat, Mandatum, inquit, novum do vobis, ut diligatis invicem . Hi sunt gressus quibus sequendus est Christus: sed de his sermo uberior in aliud tempus est differendus. TRA
Abbreviated transcription (Latin):
Prgo sequentia uideamus. Que¬
ritis me: et sieut dixi uuleis quo
ego uado uos non potestis uenire.
et uobis dico modo: hoc est moido
non potestis. Ludeis autẽ cũ hec
diceret. non addidit modo. Isti
itaq uenire non poterant tunc
quo ille ibat. s poterant postea.
Nam hoc apło petro apertissime
paulopost ait. Cum entmn dixis¬
set ille dñe quo uadis: responddit
ei. Quo ego uado non potes me mͦ
sequi. sequeris autem postea. S
hoc quid sit non negligent̾ ẽ pre¬
tercundũ. Quo enum sequi tune
non poterant discipuli dñm. seil
postea poterant: Si dixerimus
ad mortem homni nato qđ inue¬
nitur. tempus quo ad moriendũ
non sit idoneus quando quidem
talis est in corpore incorruptibili
hominum sors ut non sit in ea fa¬
cilior uita quam mors: Hon igit᷑
ad hoc minus idonei erant sequi
dñm ad mortẽ: s muiꝰ ionei erãt
sequi dñm ad uitam que non ha¬
bet mortem. Illo quippe ibat dñs¬
ut surgens a mortius iam non mo¬

Expanded text:
Ergo sequentia videamus. 4. QuaeErgo sequentia videamus. 4. Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venireet dico vobis modo. Hoc est, modo non potestis. Judaeis autem cum haec diceret, non addidit modo. Isti itaque non poterant venire tunc quo ille ibat, sed poterNam hoc apostolo Petro apertissime paulo post ait. Cum enim dixisset ille: Domine, quo vadis? respondit ei: Quo ego vado, non potes me modo sequi, sequeris autem postea. Sed hoc quid sit non negligenter est praetereundum. Quo enim sequi tunc non poterant discipuli Dominum, sed postea poterant? Si dixerimus ad mortem, homini nato quod invenitur tempus quo ad moriendum non sit idoneus, quandoquidem talis est in corpore corruptibili hominum sors, ut non sit ea facilior vita quam mors? Non igitur adhuc minus idonei erant sequi Dominum ad mortem, sed minus idonei erant sequi Dominum ad vitam quae non habet mortem. Illo quippe ibat Dut surgens a mortuis jam non mo
Abbreviated transcription (Latin):
horum quis eligat. eum fude non
lingat. Necui autem uudeatur
abhorrere iste sensus a uero quo
licimus dñm mortalis carnis cõ¬
munionem in qua cum discipu¬
lis usq ad passionem fuit signi¬
sicare potusse dicendo adhue mo¬
licum uobiscum sum: apud ali¬
um quoq euuange listam post re¬
sirrectionem uerba eius attenilat
ibiait hec locutus sum uobis cũ
al uudentib. tangentib. colloq̃n¬
alb. Quiad ergo est cum alhuc es¬
an uobiscum. nisi cũ achuc essẽ
in carne mortali in qua estis ⁊ uoͤ:
Tunc enim in ealem carne qͥdem
resuscitatus erat. s cum illis in
eadem mortalitate iam non erat.
Ouappt̾ sicut ibi tam in mortali¬
tate carnis indutus ueraciter ait
cum adhuc essem uobiscũ ubi in¬
chil aluid intelligere possumus
nisi cum adhuc essem in cariuis
mortalitate uobiscum: ita et hic
non absurde dixisse intelligitur
adhuc modicum uobiscum sum.
tanquam diceret adhuc modicũ
sicut uos estis mortalis sum ego.

Expanded text:
horum quis eligat, cum fide non horum quis eligat, cum fide non litigat. Ne cui autem videatur abhorrere iste sensus a vero, quod dicimus Dominum mortalis carnis communionem, in qua cum discipulis usque ad passionem fuit, significare potuisse dicendo: Adhuc modicum vobiscum sum, apud alium quoque evangelistam post resurrectionem ejus verba attendat, ubi ait: Haec locutus sum vobis, cum tibus, videntibus, tangentibus, colloquentibus. Quid est ergo cum adhuc essem vobiscum, nisi: Cum adhuc essem in carne mortali, in qua estis et vos? Tunc enim in eadem carne quidem resuscitata, erat, sed cueadem mortalitate jam non erat. Quapropter sicut ibi jam immortalitate carnis indutus veraciter ait, cum adhuc essem vobiscum; ubi nihil aliud intelligere possumus, nisi, cum adhuc essem in carnis mortalitate vobiscum: ita et hic non absurde dixisse intelligitur, Adhuc modicum vobiscum sum, tanquam diceret, adhuc modicum sicut vos estis, mortalis sum ego.
Abbreviated transcription (Latin):
consummationem scł̃i. Hoc certe
non est ailhuc modicum uobis¬
cum sum: non enun modicũ est
usq ad consummationem seculi.
Aut si hoc modicum est: uolat
enim etas et in oculis dei mille
anui sieut dies unus: aut sic ut
est nunc. quando quidem secutꝰ
adiunxit: queritis me et sicut
dixi uudeis quo ego uado uos ñ
potestis uenire. Utiq post hocins¬
dicum qđ uobiscum sum queri¬
tis me: ⁊ quo ego uado uos ñ polda¬
tis uenire. Numquul post cõsũ¬
mationem scłi quo ipse uadit ue¬
ire non poterunt: Et ubi ẽ q̃
aliquando post in hoc ipso sermo¬
ne adicturus est. pater uolo ut ubi
igo sum et ipsi sint mecũ: Non gͦ
de illa sua cum sius presentia qua
cum illiᷤ ẽ usq ad consummatio¬
nem seculi minc locutus est ubi
ait adhuc modicum uobiscũ sũ:
ẜ uel de infirmitate mortali qua
cum illis erat usq ad passionem
suam. aut de presentia corporali
qua cum illis futurus erat usq
al ascensionem suam. Quo ellibet

Expanded text:
consummationem saeculi . Hoc certe consummationem saeculi . Hoc certe non est Adhuc modicum vobiscum sum. Non enim modicum est usque ad consummationem saeculi. Aut si et hoc modicum est , enim aetas, et in oculis Dei mille anni sicut dies unus, aut sicut vest nunc, quandoquidem secutus adjunxit, Quaeretis me, et sicut dixi Judaeis, quo ego vado, vos non potestis venire. Utique post hoc modicum quo vobiscum sum, Quaeretis me, et quo ego vado, vos non potestis venire. Numquid post consummationem saeculi, quo ipse vadit, venire non poterunt? Et ubi est quod aliquanto post in hoc ipso sermone dicturus est: Pater, volo ut ubi ego sum, et ipsi sint mecum ? Non ergo de illa sua cum suis praesentia, qua cum illis est usque ad consummationem saeculi, nunc locutus est, ubi ait, Adhuc modicum vobiscum sum: sed vel de infirmitacum illis erat usque ad passionem suam; aut de praesentia corporali, qua cum illis futurus erat usque ad ascensionem suam. Quodlibet
Abbreviated transcription (Latin):
censurus in celum s adhuc modi¬
cum uobiscum sum. Sicut enim
scriptum est in actib apłoꝵ fecit
cum eis post resurrectionem qua¬
draginta dies intrans et exiens
manilucans et bibens. non qui¬
dem habens esuriendi ac siten¬
di egestatem. s usq ad ista carnis
insinuans ueritatem que ciban¬
di ac potandi iam non habebat ne¬
cessitatem s potestatem. Hos ergo
quadraginta dies significauit di
cendo alhuc modicum uobiscum
sum an aliquid aliuil: Potest e¬
nim et sic intelligi adhuc mocdi¬
cum uobiscum sum: ailhuc sicut
uos in hac infirmitate carnis eti¬
am ipse sum: donec scilicet more¬
retur atq resurgeret. quia postu¬
quam resurrexit cum illis qui¬
ilem fuit dieb ut dictum est qua¬
il raginta exhibitione corporalis
presentie. s non cum illis fuit õ¬
sortio infirmitatis humane. Est
et alia diuina p̾sentia sensib ig¬
nota mortalib. de qua item dicit
Ecce ego uobiscum sum usq ail

Expanded text:
censurus in coelum, sed adhuc modicensurus in coelum, sed adhuc modicum vobiscum sum. Sicut enim scriptum est in Actibus Apostolorum, fecit cum eis post resurrectionem quadraginta dies intrans et exiens, manducans et bibens : non quidem habens esuriendi ac sitiendi egestatem, sed usque ad ista carnis insinuans veritatem, quae cibandi ac potandi jam non habebat necessitatem, sed potestatem. Hos ergo quadragicendo: Adhuc modicum vobiscum sum; an aliquid aliud? Potest enim et sic intelligi: Adhuc modicum vobiscum sum, adhuc sicut vos in hac infirmitate carnis etiam ipse sum, donec scilicet moreretur, ac resurgeret, quia posteaquam resurrexit, cum illis quidem fuit diebus, ut dictum est, quadraginta, exhibitione corporalis praesentiae, sed non cum illis fuit consortio infirmitatis humanae. Est et alia divina praesentia sensibus ignota mortalibus, de qua item dicit: Ecce ego vobiscum sum usque ad
Abbreviated transcription (Latin):
tenda est karissi¬
ni dñicorum uer¬
borum orilinata co¬
nexio. Cum enim
superiꝰ dixisset postea qͣ uidas egres¬
sus est et ab illa sanctoꝵ etiam cor¬
porali conuersatione seunctus ẽ.
nunc clarificatus est filius homi¬
nis. et deus clarificatꝰ ẽ in eo: qł
siue futurum regnum significas¬
dixit quando mali separabunt᷑
a bonis siue quod eius resurrec¬
tio tunc futura esset idest diffe¬
renda non esset siue in fine secu¬
li nr̃a differtur. ac deinde addi-¬
disset si deus clarificatus est in
eo et deus clarificauit eum in se¬
metipso et continuo clarificauit
cum. quod sine ulla ambiguita¬
te de sua resurrectione continuo
futura testatus est: adiecit ⁊ ait.
Filioli. adhuc modicum uobiscũ
sum. Ne putarent ergo qł sic e¬
um clarificaturus esset deus ut
non eis conuingeretur ulterus
ea conuersatione qua in terra in
terra est: adhuc modicum inquit
uobiscum sum. Tanꝙͣ diceret. con¬
tinuo quulem resurrectione cla¬
rificabor. non tamen continuo as¬

Expanded text:
tenda est, charissimi, dominicorum verborum ordinata connexio. Cum enim superius dixisset, posteaquam Judas egressus est, et ab illa sanctorum etiam corporali conversatione sejunctus est, Nunc clarificatus est Filius hominis, et Deus clarificatus est in eo: quod sive futurum regnum significadixit, quando mali separabuntur a bonis, sive quod ejus resurrectio tunc futura esset, id est, differenda non esset, sicut in finem saeculi nostra differtur: ac deinde addidisset, Si Deus clarificatus est in eo, et Deus clarificabit eum in semetipso, et continuo clarificabit eum, quod sine ulla ambiguitate de sua resurrectione continuo futura testatus est: adjecit, atque ait, Filioli, adhuc modicum vobiscum sum. Ne putarent ergo quod sic eum clarificaturus esset Deus, ut non eis conjungeretur ulterius ea conversatione qua in terra est; Adhuc modicum, inquit, vobiscum sum: tanquam diceret, Continuo quidem resurrectione clarificabor; non tamen continuo as
Abbreviated transcription (Latin):
per quos uideri sp̃e sanctus nisi¬
inuisibiliter non potest. Uos autem
inquit cognoscetis eum. qͥa apl̃ uos
manebit. et in uobis erit. Erit in eiᷤᷤ
ut maneat. non manebit ut sit. Pri¬
us enim est esse alicubi qua mane¬
re. S ne putarent qił ilictum est a¬
pud uos manebit ita clictũ quem¬
almodum apud hominem hospes
uisibiliter manere consueuit. ex¬
posuit quid dixerit apud uos ma¬
nebit. cum adiunxit et dixit ⁊ in
uobis erit. Ergo inuisibiliter ui¬
detur. nec si non sit in nobis potest
esse in nobis eius scientia. Sic eñi
a nobis uidetur in nobis. et nostra
conscientia. Nam faciem uidemꝰ
alterius. nostram uidere non pos¬
sumus. Conscientiam uero nr̃ãm
uidemus. alterius non uidemus.
Seil conscientia numqͣ est nisi in
nobis. sp̃e autem sẽs potest esse si¬
ne nobis. Datur quippe ut sit et
in nobis. s iuderi et sciri quemad
a nobis si non sit in nobis¬

Expanded text:
per quos videri Spiritus sanctus, nisiper quos videri Spiritus sanctus, nisiinvisibiliter non potest. 5. Vos autem, inquit, cognoscetis eum, quia apud vos manebit, et in vobis erit. Erit in eis ut maneat, non manebit ut sit: prius est enim esse alicubi, quam manere. Sed ne putarent quod dictum est, apud vos manebit, ita dictum quemadmodum apud hominem hospes visibiliter manere consuevit; exposuit quid dixerit, apud vos manebit, cum adjunxit et dixit, in vobis erit. Ergo invisibiliter videtur: nec si non sit in nobis, potest esse in nobis ejus scientia. Sic enim a nobis videtur in nobis et nostra conscientia: nam faciem videmus alterius, nostram videre non possumus; conscientiam vero nostram videmus, alterius non videmus. Sed conscientia nunquam est, nisi in nobis: Spiritus autem sanctus potest esse etiam sine nobis; datur quippe ut sit et in nobis. Sed videri et sciri quemadma nobis, si non sit in nobis
Abbreviated transcription (Latin):
enum ipse duuditur sp̃e. s dona ꝑ
spiritum. Nam diuisiones dona¬
tionum sunt: idem autem spiritꝰ.
Quod uero ait rogabo patrem et
alium paraclytum dabit uob̃. os¬
tendit et seipsum esse paraclytũ.
Paraclytus enim. latine dicitur
aduocatus. Et dictum est de xpisto.
aduocatum habemus ad patrem
ihesum xp̃m iustum. Sic autem
mundum dixit non posse accipe¬
dentia carnis inimica est in deũ.
Hegi enim dei non est subiecta. nͦ
enim potest. uelut si dicamus in¬
iusticia uista esse non potest. Mun-¬
dum quippe hoc loco mundi signi¬
ficans dilectores. que dilectio non
est a patre. Et ideo dilectioni huiꝰ
mundi de qua satis agimus. ut
minuatur et consumatur in nob̾
contraria est dilectio dei. que dif¬
funditur in cordib nr̃is per spi¬
ritum sc̃m qui datus est nobis
Nundus ergo eum accipere non
potest. quia non uidet eum neq
scit eum. Non enun habet inui¬
sibiles oculos mundana dilectio.

Expanded text:
enim ipse dividitur Spiritus, sed dona per enim ipse dividitur Spiritus, sed dona per Spiritum: nam divisiones donationum sunt, idem autem Spiritus . 4. Quod vero ait, Rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ostendit et seipsum esse paracletum. Paracletus enim latine dicitur advocatus: et dictum est de Christo, Advocatum habemus ad Patrem, Jesum Christum justum . Sic autem mundum dixit non posse accipePrudentia carnis inimica est in Deum: legi enim Dei non est subjecta; nec enim potest ; velut si dicamus, Injustitia justa esse non potest. Mundum quippe ait hoc loco, mundi significans dilectores, quae dilectio non est a Patre . Et ideo dilectioni hujus mundi, de qua satis agimus ut minuatur et consumatur in nobis, contraria est dilectio Dei, quae diffunditur in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis. Mundus ergo eum accipere non potest, quia non videt eum, neque scit eum. Non enim habet invisibiles oculos mundana dilectio,
Abbreviated transcription (Latin):
us quanto illũ percipimus ani¬
plius. Prouide non solũ ñ habels¬
ti. uerum etiam habenti ñ incasse
promitit᷑. non habenti quidem
ut habeatur. habenti aut̃e ut am¬
plius habeatur. Mam si ab alio mi¬
nis ab alio ampliꝰ non haberetur.
ss helyseus sc̃o helye non diceret.
sp̃e qui est ui te duplo sit in me.
Quando autem ait ioħes baptis¬
ca non enim ad mensuram dat d̃s
sp̃m de ipso dei filio loquebatur.
mui non est clatus sp̃e ad mensurã.
quia in illo inhabitat omins ple¬
nitudo diuinitatis. Neq enim si¬
nitus equalis patri. non est gratie
sel nature. Quod autem in uni-¬
tte persone unigeniti assumptꝰ
est homo. gr̃a est non natura: con¬
ftente euuangelio atq dicente.
quer autem crescebat et conforta¬
batur plenus sapientia. ⁊ gratia
deierat in illo. Ceteris autẽ acl
mensuram datur et datus acdili-¬
dir. donec unicuiq pro modo sue
per fectionis ꝓpria mensura com
partitus est mensuram fidei. neq

Expanded text:
us, quanto illum percipimus amus, quanto illum percipimus amplius. Proinde non solum non habenti, verum etiam habenti, non incassum promittitur: non habenti quidem, ut habeatur; habenti autem, ut amplius habeatur. Nam nisi ab alio minus, ab alio amplius haberetur, sanctus Elisaeus sancto Eliae non diceret: Spiritus qui est in te, duplo sit in me . 3. Quando autem ait Joannes Baptista, Non enim ad mensuram dat Deus Spiritum , de ipso Dei Filio loquebatur, cui non est datus Spiritus ad mensuram; quia in illo inhabitat omnis plenitudo divinitatis . Neque enim sinitus aequalis Patri, non est gratiae, sed naturae: quod autem in unitatem personae Unigeniti assumptus est homo, gratiae est, non naturae, confitente Evangelio atque dicente, Puer autem crescebat et confortabatur plenus sapientia, et gratia Dei erat in illo . Caeteris autem ad mensuram datur, et datus additur, donec unicuique pro modo suae perfectionis propria mensura comppartitus est mensuram fidei . Neque
Abbreviated transcription (Latin):
nobis. Maui et ipsan manifestam
inpertionem sp̃e sẽi. non semel seu
bis numero dñs egit. Mox enim
ut resurrexit a mortius insufflane
ait. Accipite sp̃m sc̃m. Num quia
igitur quia tunc dedit ideo non m¬
sit etiam postea qũa promisit: Aur
non idem ipse est sp̃c sc̃s. qui er t̃r
est insufflatus ab ipso: et post ab
ipso missus e celoꝰ Qua ꝓpt̾ eur ip¬
sa que facta est euidenter donatio
eius bis facta fuerit alia questio ẽ
Portassis enim ꝓpter duo precepta
dilectionis hoc est proximi et der
ut commendaretur ad sp̃m scm̃
pertinere dilectio. hec eius gemi¬
na est in manifestatione facta do¬
natio. Et si alia causa querendaẽ.
non nunc eius inquisitione in lon¬
giorem quam oportet moilum ser¬
mo iste mutendus est: dum tam̃
constet sine spiritu sc̃o xp̃m nos ili¬
ligere et eius mandata seruare ñ
posse. et id nos posse atq agere tan¬
tominus. quanto illum percipi¬
mus minus: tanto autem ampll¬

Expanded text:
nobis . Nam et ipsam manifestam nobis . Nam et ipsam manifestam impertitionem Spiritus sancti non semel, sed bis numero Dominus egit. Mox enim ut resurrexit a mortuis, insufflans ait: Accipite Spiritum sanctum . Numquid igitur quia tunc dedit, ideo non misit etiam postea quem promisit? Aut non idem ipse est Spiritus sanctus, qui et tunc est insufflatus ab ipso, et postea ab ipso missus e coelo ? Quapropter cur ipsa quae facta est evidenter donatio ejus, bis facta fuerit, alia quaestio est: fortassis enim propter duo praecepta dilectionis, hoc est proximi et Dei, ut commendaretur ad Spiritum sanctum pertinere dilectio, haec ejus gemina est in manifestatione facta donatio. Et si alia causa quaerenda est, non nunc ejus inquisitione in longiorem quam oportet modum sermo isto mittendus est: dum tamen constet, sine Spiritu sancto Christum nos diligere et mandata ejus servare non posse; et id nos posse atque agere tanto minus, quanto illum percipimus minus; tanto autem ampli
Abbreviated transcription (Latin):
Quomodo igit᷑ diligebant nisi in
spiritu sc̃o: Et tamen eis prius im¬
perat᷑ ut diligant eum et eius man¬
data conseruent. ut accipiant spi¬
ritum sanctum. quem nisi habe¬
rent ꝓfecto diligere et mandata ser¬
uare non possent. Restat ergo ut
intelligamus spiritũ scm habere
qui diligit. et habendo mereri ut
plus habeat. et plus habendo plus
diligat. Iam itaq habebant sp̃m
discipuli quem dñs ꝓmittebat.
sine quo eum lñm non dicebant:
nec tamen eum adhuc habebant si¬
cut eum dñs ꝓmittebat. Et habe¬
bant ergo et non habebant. qͥ quan¬
tum habendus fuerat nondũ ha¬
bebant. Habebant itaq minus.
dandus erat eis amplius. Eabe¬
bant occulte: accepturi fuerãt ma-¬
nifeste: quia et hoc ad maius do¬
num sc̃i sp̃e pertinebat. ut eis in¬
notesceret qil habebant. De quo
munere apls loquens ait. Nos au¬
tem non spiritũ huius mundi
accipunus. s sp̃m qui ex deo est.
ut sciamus que a deo donata sunt

Expanded text:
Quomodo igitur diligebant, nisi in Quomodo igitur diligebant, nisi in Spiritu sancto? Et tamen eis prius imperatur ut diligant eum, et ejus mandata conservent, ut accipiant Spiritum sanctum: quem nisi haberent, profecto diligere et mandata servare non possent. 2. Restat ergo ut intelligamus Spiritum sanctum habere qui diligit, et habendo mereri ut plus habeat, et plus habendo plus diligat. Jam itaque habebant Spiritum discipuli, quem Dominus promittebat, sine quo eum Dominum non dicebant: nec tamen eum adhuc habebant, sicut eum Dominus promittebat. Et habebant ergo, et non habebant, qui quantum habendus fuerat, nondum habebant. Habebant itaque minus, dandus erat eis amplius. Habebant occulte, accepturi fuerant manifeste; quia et hoc ad majus donum sancti Spiritus pertinebat, ut eis innotesceret quod habebant. De quo munere loquens Apostolus ait: Nos autem non spiritum hujus mundi accepimus, sed Spiritum qui ex Deo est, ut sciamus quae a Deo donata sunt
Abbreviated transcription (Latin):
amus diligere non ualemꝰ: Aut
quomodo mandata seruabimus
ut eum accipiamus: quem nisi ha¬
beamus. mandata seruare non pos¬
sumus: An forte precedit in nob̾
iam precesserat s cłi patris diffun¬
datur incorilib nr̃is per sp̃m san¬
ctum qui datus est nobis: Peru¬
sa est ista sententia. Qui enim se
filium diligere credit et patrem
non diligit. profecto nec filium di-¬
ligit. s quod sibi ipse confuixit.
Deinde aplĩca uox est. nemo di-
dicit: Si eo modo dicit quo intel
ce dicunt. corde autem et factis ne¬
gant. sicut de talib ait. Confiten¬
tur autem se nosse deum. factis
autem negant. Si negatur fac¬
tis proculdubio etiam dicit᷑ fac¬
tis. Nemo itaq dicit dñs ih̾c ani¬
mo. uerbo. facto. corde. ore. opere.
nemo dicit dñs iħ̾e: nisi in spiritu
si eo modo dicebant ut non ficte di¬
cerent ore confitentes. corde et fac¬
tis negantes: prorsus si ueraciter
hoc dicebant. ꝓculdubio diligebãt.

Expanded text:
amus, diligere non valemus? aut amus, diligere non valemus? aut quomodo mandata servabimus ut eum accipiamus, quem nisi habeamus, mandata servare non possumus? An forte praecedit in nobisjam praecesserat, sed Dei Patris diffundatur in cordibus nostris per Spiritum sanctum qui datus est nobis? Perversa est ista sententia. Qui enim se Filium diligere credit, et Patrem non diligit; profecto nec Filium diligit, sed quod sibi ipse confinxit. Deinde apostolica vox est, Nemo dicidicit, si eo modo dicit quo Apostoce dicunt, corde autem et factis negant: sicut de talibus ait, Confitentur enim se nosse Deum, factis autem negant . Si negatur factis, procul dubio etiam dicitur factis. Nemo itaque dicit, Dominus Jesus, animo, verbo, facto, corde, ore, opere, nemo dicit, Dominus Jesus, nisi in Spiritu nus Jesus: et si eo modo dicebant, ut non ficte dicerent, ore confitentes, corde et factis negantes; prorsus si veraciter hoc dicebant, procul dubio diligebant.
Abbreviated transcription (Latin):
ad nos uel omnia que hie queren¬
la sunt querere. uel oĩa qͥ hie que¬
rimus inuenire. Terumptamen
quantum nobis dñs donare dig¬
natur pro nr̃a et ur̃a capacitate
quid dicere debeamus. et quid au¬
illo qł non possumus poscite Spi¬
ritum paracłytum xp̃c ꝓmisit a¬
postolis. Quo autem modo ꝓmi¬
serit aduertamus. Si diligitis
me inquit me manclata mea ser¬
uate. et ego rogabo patrem et ali¬
um paraclytum ilabit uobis. ut
spiritum ueritatis. Hic est utiq
in trinitate spiritꝰ sanctus. quem
patri et filio consubstantialem et
peternum fides catholica confite¬
nir. Ipse est de quo dicit apls. ca¬
litas dei diffusa est in cordib no¬
sris. per spiritum sanctum qui
latus est nobis. Quomodo ergo
sũs dicit si diligitis me. manda¬
sa mea seruate. et ego rogabo patre
stalium paraclytum dabit uob̃.
sm hoc dicat de spiritu sco. quẽ
usi habeamus nec diligere deũ
pissumus. nec eius mandata ser¬
uare;Quomodo diligius ut
eum accipiamus. quem nisi habe¬

Expanded text:
quaerenda sunt quaerere, vel omnia quae hic quaerimus invenire. Verumtamen quantum nobis Dominus donare dignatur, pro nostra et vestra capacitate, quid dicere debeamus, et quid auillo quod non possumus poscite. Spiritum paracletum Christus promisit Apostolis; quo autem modo promiserit, advertamus. Si diligitis me, inquit, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis, ut Spiritum veritatis. Hic est utique in Trinitate Spiritus sanctus, quem Patri et Filio consubstantialem et coaeternum fides catholica confitetur: ipse est de quo dicit Apostolus, Charitas Dei diffusa est in cordibus nostris per Spiritum sanctum, qui datus est nobis . Quomodo ergo Dominus dicit, Si diligitis me, mandata mea servate: et ego rogabo Patrem, et alium Paracletum dabit vobis; cum hoc dicat de Spiritu sancto, quem nisi habeamus, nec diligere Deum possumus, nec ejus mandata serQuomodo diligimus ut eum accipiamus, quem nisi habe
Abbreviated transcription (Latin):
todiendos dedit. non cdeait sinre
ipso cui dedit: s dedit homiisi¬
lio non sine cdeo. eulem ipso utie
filio. Sequit᷑ ergo filius et dici
Quos dedisti michi custodui ar
nemo ex hiis periit nisi filius pt¬
ditionis. ut scriptura impleat.¬

Expanded text:
todiendos dedit, non dedit sine todiendos dedit, non dedit sine ipso cui dedit, sed homini Filio non sine Deo, eodem ipso utique Filio. Sequitur ergo Filius, et dicit: Quos dedisti mihi, ego custodivi, et nemo ex his periit, nisi filius perditionis
Abbreviated transcription (Latin):
in nomine meo dabit uob̃̾. Neq
hoc tam carnaliter debemus acci¬
pere uelut uicissim nos seruent
pater et filius. amborum in nob̃
custodiendis alternante custodia.
quasi succedat alus quando lis¬
cesserit alius. Simul enun nos
custoduint pater et filius et sp̃c
sanctus. qui est unus uerus bea¬
tus deus. S scriptura nos non
leuat nisi descendat ad nos. sicur
uerbuni caro factum descendit ut
leuaret. non cecidit ut iaceret. Si
descendentem cognouimꝰ. cũ leuan¬
te surgamus: et intelligamꝰ en
ita loquitur personas eum dis¬
guere. non separare naturas. q
ergo seruabat discipulos suasq
lius presentia corporali. non era¬
tabat pater ad custodiendũ sug¬
dere filio discedenti. s eos anboi
seruabant potentia spirituali.
Et quando ab eis abstulit filius
presentiam corporalem. tenur nũ
patre custodiam spiritualem. qͥ
et custodiendos quando filius
mo accepit custodie paterne non
eos abstulit. et cum pater filio re¬

Expanded text:
in nomine meo, dabit vobis . Neque in nomine meo, dabit vobis . Neque hoc tam carnaliter debemus accipere, velut vicissim nos servent Pater et Filius, amborum in nobis custodiendis alternante custodia, quasi succedat alius quando discesserit alius: simul enim nos custodiunt Pater et Filius et Spiritus sanctus, qui est unus verus et beatus Deus. Sed Scriptura nos non levat, nisi descendat ad nos: sicut Verbum caro factum descendit ut levaret, non cecidit ut jaceret. Si descendentem cognovimus, cum levante surgamus; et intelligamus, cum ita loquitur, personas eum distinguere, non separare naturas. Quando ergo servabat discipulos suos Filius praesentia corporali, non exspectabat Pater ad custodiendum succedere Filio discedenti; sed eos ambo servabant potentia spirituali: et quando ab eis abstupraesentiam corporalem, tenuit cum Patre custodiam spiritualem, quia et custodiendos quando Filius homo accepit, custodiae paternae non eos abstulit; et cum Pater Filio cus
Abbreviated transcription (Latin):
stra unum sumus. Quol procul
dubio uerum non iliceret. nisi se¬
cundum hoc diceret qł euisdem
nature deus est cuius et pat̾ se¬
cundum qd alibi dixit ego et pa¬
ter unulsi funius. non scłm ud
quod etiam homo ẽ. Nam sccl̾m
hoc pater maior me est dixit. S
qm̃ una eacdemq persona est łs
et homo. intelligius hominem
in es qił rogat. intelligimus aũ
deum in eo qil unum sunt et ip¬
se et ille quem rogat. S est adhuc
in consequentib locus. ubi de hac
re diligentius disputandum est.
Hic autem sequitur cum essem
cum eis. ego seruabam eos in no¬
mine tuo. Meinquit uenien
te serua eos in nomine tuo in quo
eos quando cum eis eram et ipse
seruabam. In nomine patris ser¬
uabat discipulos suos filius. ho¬
mo cum eis humana presentia cõ¬
stitutus. s etiam pater in nomine
filii seruabat. quos in nomine fi¬
lii petentes exaudiebat. Hiis qͥp¬
pe ulem filius dixerat. amen am̃
dico uobis. si quid petieritis patre

Expanded text:
stra unum sumus. Quod procul stra unum sumus. Quod procul dubio verum non diceret, nisi secundum hoc diceret, quod ejusdem naturae Deus est cujus et Pater, secundum quod alibi dixit, Ego et Pater unum sumus : non secundum id quod etiam homo est; nam secundum hoc, Pater major me est , dixit. Sed quoniam una eademque persona est Deus et homo, intelligimus hominem in eo quod rogat: intelligimus autem Deum in eo quod unum sunt et ipse et ille quem rogat. Sed est adhuc in consequentibus locus ubi de hac re diligentius disputandum est. 6. Hic autem sequitur: Cum essem cum eis, ego servabam eos in nomine tuo. Me, inquit, veniente ad te, serva eos in nomine tuo, in quo eos quando cum eis eram, et ipse servabam. In nomine Patris servabat discipulos suos Filius homo, cum eis humana praesentia constitutus: sed etiam Pater in nomine Filii servabat quos in nomine Filii petentes exaudiebat. His quippe idem Filius dixerat: Amen, amen dico vobis, si quid petieritis Patrem
Abbreviated transcription (Latin):
futuram. illorum autem tariliꝰ.
per hoc ostendens qil̃ se iam non
hic esse illos autem hic esse dixit.
cum et ipse hic et illi adhuc eẽnt.
Sic enim est locutus homo cõgru-¬
ens hominib ut mos loquendi
sese habet humano usu. An non
orilie dicimus iam non est hie
de aliquo quaintotius abituroͤ Et
maxime hoc de morituris solet di¬
ci. quamquam et ipse dñs tanqͣ
preuidens quid lecturos moue¬
re posset. adiecit ego ad te uenio.
sic exponens quodammodo cur
dixerit iam non sum in mundo.
Commendat ergo patri eos quoᷤᷤ
corporali absentia relicturus est
dicens. pater sc̃e serua eos in noie
tuo quos dedisti michi. Nempe
sicut homo deum rogat pro disci¬
pulis suis quos accepit a deo. S
attende quod sequitur. Et sint in¬
quit unum sicut et nos. Hon ait
ut nobiscum sint unum. aut mt
nus unum tpsi et nos sicut unũ
sumus nos. sed ait ut sint unum
sicut et nos: ipsi utiq in natura
sua sint unum. sieut et nos in no¬

Expanded text:
futuram, illorum autem tardius, futuram, illorum autem tardius, per hoc ostendens, quod se jam non hic esse, illos autem hic esse dixit, cum et ipse hic et illi adhuc essent. Sic enim est locutus, homo congruens hominibus, ut mos loquendi sese habet humanus. An non quotidie dicimus, Jam non est hic, de aliquo quantocius abituro? Et maxime hoc de morituris solet dici. Quanquam et ipse Dominus tanquam praevidens quid lecturos movere posset adjecit, Et ego ad te venio: sic exponens quodammodo cur dixerit, Jam non sCommendat ergo Patri eos quos corporali absentia relicturus est, dicens: Pater sancte, serva eos in nomine tuo, quos dedisti mihi. Nempe sicut homo Deum rogat pro discipulis suis quos accepit a Deo. Sed attende quod sequitur: Ut sint, inquit, unum, sicut et nos. Non ait: Ut nobiscum sint unum; aut: Ut simus unum et ipsi, et nos, sicut unum sumus nos; sed ait: Ut sint unum, sicut et nos. Ipsi utique in natura sua sint unum, sicut et nos in no