comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
duo ppłi
colliduntur. humiles. silicet
et suꝑbi casti et adulteri. ma¬
sueti et irracundi begni et in¬
uidi misencordes etꝰ cupidi i
honi enim lucran uolunt ma¬
los mali nõ extingue̾ capũt
bonos bonoꝵ de sidenu ẽ nt q
mali sunt corngantur. malo
tur. unum est genus pioꝵ ali¬

Expanded text:
duo populi colliduntur, humiles scilicet et superbi, casti et adulteri, mansueti et iracundi, benigni et invidi, misericordes et cupidi. Boni enim lucrari volunt malos; mali vero exstinguere cupiunt bonos. Bonorum desiderium est, ut qui mali sunt, corrigantur: malortur. Unum est genus piorum, ali
Abbreviated transcription (Latin):
ta m̃tis ꝑ uͥsitate finit hanc iutã
qm̃ de quocunq pessimo in hac ⁊¬
inta cõstituto nõ ẽ utiq de speran¬
dum. nec pro illo in prudẽt᷑ oratũ
de quo non desperatur

Expanded text:
ta mentis peruersitate finierit hanc uitam, quoniam de quocumque pessimo in hac uita constituto non est utique desperandum nec pro illo inpatienter oratur, de quo non desperatur
Abbreviated transcription (Latin):
ra legere. tollamꝰ a nob̾ fabulas
uanas . mordaces iocos.ẜ mones
otiosos ⁊ lux unosos a uideamus si¬
nob̾ nõ remanet tꝑs in quo diuiẽ
lectiomi uacare possimꝰ. fugiamꝰ pr̃a¬
dia luxuriosa ⁊ çenas quẽ nos ao

Expanded text:
nam legere? Tollamus a nobis fabulas vanas, mordaces jocos; sermones otiosos ac luxuriosos, nobis non remaneat tempus, in quo lectioni divinae vacare possimus. Fugiamus prandia luxuriosa, quae nos o
Abbreviated transcription (Latin):
Bñ sibi ille cõ sciu
Lolo aũt uiros orare in omĩ loco
leuantes scãs manus. Ille enim¬
merito ad deum extollit manus
ille pces bona coscia fundit q pot
pure sint ab omu fraude et iniuri¬
a et rayina quas ad te erpando ma¬
nus. q̃ iusta quam in maculata la¬
bia et oĩ mẽdatio libeã. quib tibi
impetrare q postulat. Scio enĩ ali¬
quos ẽẽ quos ita nequitie et ana¬
ritie profunda caligo cecauit. ut
testimoniis fłis obtinuerunt aut
in firũ untute suꝑ abant. aut
furtum fecerint. tũc deo gratias
agunt quo opitulante talia ꝑpe
trasse se credunt cum tam iniquũ
deum iudicẽt ut pritent eu suor
sceleꝵ fuisse partice̾pe. Stulti et
miẜi usq ad deo suis pniquitat¬

Expanded text:
ne sibi ille conscius Volo autem viros orare in omni loco, levantes puras manus . Ille autem ad Deum merito extollit manus, ille preces bona conscientia fundit, qui potest purae sint ab omni fraude, et injuria, et rapina, quas ad te expando manus: quam justa, quam immaculata labia, et ab omni mendacio libera, quibus tibi, impetrare quod postulat. Scio enim esse quos ita nequitiae et avaritiae profunda caligo caecavit, ut testimoniis falsis obruerint, aut infirmum virtute superaverint, aut furtum fecerint aut rapinam; Deo gratias agant quo opitulante talia ptrasse se credunt, et tam iniquum Deum judicent, ut putent eum scelerum suorum fuisse participem. Stulti et miseri usque adeo suis iniquitat
Abbreviated transcription (Latin):
eigo protegat nos deus sb ũbra ⁊
alaru suaꝵ. qui cum maiores ftĩ
fuei̾mus. bonum est nob̾ ut et tẽ
protegat nos. ut sb̾ illo maiore i¬
semꝑnos pusilli sunus. S ẽp ẽim
ille maior est. ꝙͣtũcũq creuetimu
nemo dicat protegat me cũ puur
sum qiͣ aliqñ adtãtã magͥtudine
possit ꝑuenire qua sibi suffitiat
sine protectioẽ dei. nichil es sepab
illo protegi uelimus. tẽ sẽꝑ in illo
magͥ eẽ poteĩmus. si sẽꝑ abillo pa¬
uili fumus.

Expanded text:
ergo protegat nos Deus sub umbraculo alarum suarum. Quid cum majores facti fuerimus? Bonum est nobis ut et tunc protegat nos, ut sub illo majore semper nos pulli simus. Semper enim ille major est, quantumcumque creverimus. Nemo dicat, Protegat me, cum parvulus sum: quasi aliquando ad tantam magnitudinem possit pervenire, quae sibi sufficiat. Sine protectione Dei nihil es. Semper ab illo protegi velimus: tunc semper in illo magni esse poterimus, si semper sub illo parvuli simus.
Abbreviated transcription (Latin):
pro pͥe talis est pax. ut solatiũ mi¬
sene sit potius ꝙͣ beatituoinis ⁊¬
uis uera sit pꝑ ueꝵ boĩ finẽ ad ꝙ̃
refertur. tñ tanta est in hac uita
nem oꝑatur qr eniz deo gdẽ sb di¬
ta in hac tñ cõdictioe mortali ⁊ cõ¬
pore corruptibili ꝙ ag̃uat aĩa no
pfce iitiis inperat ratio. io negcĩa
fligẽti. siue hostib talib uirtis
sb̃ditis q dnanti. uñ sinõ facili
oꝑatioe certe labili locutioe aut
nola tili cogitatiõe pecoet᷑ et iõ
ꝙͣ diu uitiis in patur plena pax
nõ est qr et illa queresistunt pi¬
culose de bellantur p̾lio et illa q̃
uicta sunt non dum securo tri¬
hũphãtur otio. s ad huc solicito
p̾mũtur impeĩo. In hiis ergo tẽp¬
cra quis ita uiuẽ se p̾sumat i¬
nr̃a necce nõ hẽat nisi hõ elatu
nec uõ magnus s inflatus ac
tumidus cui ꝑiustitia resistit
qui grã largitur huilib ħ itaq̃¬

Expanded text:
propria talis est pax, ut solacium miseriae sit potius quam beatitudinis uis uera sit propter uerum boni finem, ad quem refertur, tamen tanta est in hac uita, nem operatur. Quia enim Deo quidem subdita, in hac tamen condicione mortali et corpore corruptibili, quod adgrauat animam, non perfecte uitiis imperat ratio, ideo necessaria nfligenti siue hostibus talibus uictis subditisque dominanti, unde si non facili operatione, certe labili locutione aut uolatili cogitatione peccetur. Et ideo, quamdiu uitiis imperatur, plena pax non est, quia et illa, quae resistunt, periculoso debellantur proelio, et illa, quae uicta sunt, nondum securo triumphantur otio, sed adhuc sollicito premuntur imperio. In his ergo tenr terram? quis ita uiuere se praesumatn necesse habeat, nisi homo elatus? Nec vero magnus, sed inflatus ac tumidus, cui per justitiam resistit qui gratiam largitur humilibus. Pr
Abbreviated transcription (Latin):
et ueĩa delictoꝵ ac de aceptis bo¬
nis graꝵ actio ꝑ soluatur. In ꝑa
çeuõ illa finali quo refetẽda est¬
et cuius adipiscenda cã hñdaẽ
calitate atq incorniptioẽ nã in
nulla erunt imꝑet s inpẽabit
deus hoĩ aĩmus corpori tãta ole¬
diendi ibi eĩt suanitas et facł¬
tas ꝙ̃ta inuẽdi regnãdi q feli¬
citas q ħ illic in oĩb atq insin¬
gulis et̾nũ eĩt. eternuq ẽẽ cer¬

Expanded text:
et uenia delictorum ac de acceptis bonis gratiarum actio persoluatur. In illa uero pace finali, quo referenda et cuius adipiscendae causa habentalitate adque incorruptione natura nulla erunt, imperet: sed imperabit Deus homini, animus corpori; tantaque obediendi ibi erit suavitas et facilitas, quanta vivendi regnandique felicitas. Et hoc illic in omnibus atque in singulis
Abbreviated transcription (Latin):
iorib peccis elymosinas demus
ut nũꝙͣ ad ip̃a crimina redeamꝰ
nõ sanitati credendum ẽ nõ eta¬
ti. ad remedium salutis sue seꝑ¬
est tardus qui uite sue ẽ incertu

Expanded text:
oribus peccatis eleemosynas demus, ut nunquam ad ipsa crimina redeamus. Non sanitati credendum est, non aetati. In remedium salutis suae semper tardus est, qui vitae suae incertus
Abbreviated transcription (Latin):
in ossib ꝑ scruptẽt et inmedulliᷤᷤ
crimina pseq̃ tur. nichil intactũ
dolor relinꝙͣt ꝙ cõtͣnoᷤ ĩ die discus¬
pente n nouũ reatu male cõsciẽ¬
tie m̃tis appeat. festinemꝰ em̃datã
uita dũo ante ꝙͣ anferatur offere
hic extinguamus mortẽ moriẽ¬
do pecc̃is. hic uita uite mei̾tis ⁊¬
acquiramus. nec nos ad tp̃o se¬
nectutis ad pẽitẽciã reẜuemus¬

Expanded text:
in ossibus perscrutentur, qui in medullis crimina persequantur. Nihil intactum dolor relinquat, quod contra nos in die discuspente novum in reatum malae conscientiae mentis appareat. Festinemus emendatam vitam Domino, antequam auferatur, offerre. Hic exstinguamus mortem moriendo peccatis; hic vitam vitae meritis acquiramus, nec nos in tempore senectutis ad poenitentiae rem
Abbreviated transcription (Latin):
Accipe qũo in tel¬
ligas dĩn oĩpotẽtem fcõrem. Oiã
que fiunt ⁊ ꝙ quisq faẽ aut ex ser
est aut exaliquo. aut nullo. hõ qr
nõ est oĩpotẽs de se filiũ facit ex a¬
liquo sic aitifex exlingno ãchã. ex
argẽto uasculum. potuit enĩ facẽ
uasculum s nõ potint facẽ argẽtũ
potuit facẽ ãcham s no potuit fa¬
cere lignum. Exnichilo ãt exeo ꝙ
prorsus nõ ẽ aliquid face̾ ut sit.ɨ
et de se filium genuit. ⁊ exnichilo
mu̾dum fecit. ⁊ exlimo hoĩem for¬
mauit.ur ꝑ istas tres pos ostẽdere
effectioẽm suam in oĩb ualẽtem. qr
de se ꝙ fecit non fecisse dicẽdus ẽ¬

Expanded text:
ccipe, quomodo intellegas deum omnipotentem factorem. omnia, quae fiunt et quod quisque facit, aut de se est aut ex aliquo aut ei nihilo. homo quia non est omnipotens, de se filium facit, ex aliquo, sicut artifex ex ligno arcam, ex argento uasculum. potuit enim facere uasculum, sed non potuit facere argentum; potuit facere arcam, sed non potuit facere lignum. ex nihilo autem, ex eo, quod prorsus non est, facere ut sit, et de se filium genuit et ex nihilo mundum fecit et ex limo hominem formauit, ut per istas tres potentias ostenderet effectionem suam in omnibus ualentem. quia de se quod fecit, nec fecisse dicendus e
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ lucidnm candore uentatis e
lidu firmitate et̾nitatis. ut ño
tiui sims e pulcaitud ine uentast
qui deus penetrata testudine ĩtelli¬
gendus est. ille enĩ ad marganitã
pam ĩam puenerat que integu¬
mentis mortalitatis qĩcõchaꝵ o
staculo in ꝓfundo huĩ scłi atq ĩt
margatite noĩe dignus est. nͥ ad
quẽ discussis est om̃ib carnalib
teguminibus ꝑuenitur. qub sũ
ꝑ uerba humana/siue ꝑ similicu¬
dines circũposita opitur ut purus
et solidus a nũꝙͣ a sedissonans
certa ratione cernatur quos tũ õs
ueros a firmos ⁊ ꝑfectos intelle¬
tuerit ꝙ margante uniꝰ ⁊ p̃tio sei
noĩe bñ significetur. p̾tium eiꝰ est
nos ip̃i qui ad eam possidendam
nõ sumꝰ liberi nisiom̃ib ꝓ nr̃a li¬
beratõe ꝯtẽptis que tpraliter po¬
ssidentur. Uenditis enĩ rebmĩs
nullu maius eaꝵ accipimus p̃¬
tium. ꝙͣ nos ipõs qr talib inplici

Expanded text:
 lucidum candore veritatis, et solidum firmitate aeternitatis, et undique sui simile pulchritudine divinitatis, qui Deus, penetrata carnis testudine, intelligendus est. Ille enim ad margaritam ipsam jam pervenerat, quae in tegumentis mortalitatis, quasi concharum obstaculo, in profundo hujus saeculi, atque inter margaritae nomine dignus est, nisi ad quem discussis omnibus carnalibus tegminibusper verba humana, sive per similitudines circumpositas operitur, ut purus, et salidus, et nusquam a se dissonans certa ratione cernatur. Quos tamen omnes veros, et firmos, et perfectos intelletuerit, quod margaritae unius et pretiosae nomine bene significetur, pretium ejus est nos ipsi: qui ad eam possidendam non sumus liberi, nisi omnibus pro nostra liberatione contemptis, quae temporaliter possidentur. Venditis enim rebusullum earum majus accipimus pretium, quam nos ipsos; quia talibus implicati,
Abbreviated transcription (Latin):
bẽrãte.. hoc ẽ ꝙdico. Siin catholi¬
ca eccłia ep̃s cõstitutꝰ non bonam
ratioem reddit de oue.sinõ quesi¬
ent hẽranitẽ agrege dei. qualem
ratioẽm redditurus est hrticus.
qui non solũ renocauic abhe̾rore
s etiam coñpulit in hẽrorem. o¬

Expanded text:
errantem? Hoc est quod dico: Si in Catholica episcopus constitutus non bonam rationem reddit de ove, si non quaesierit errantem a grege Dei; qualem rationem redditurus est haereticus, qui non solum non revocavit ab errore, sed etiam impulit in errorem?
Abbreviated transcription (Latin):
Nec dubitandũ ẽ qd
penas ipãs quib eruçiabuntur
ꝗ regnũ dei nõ possidebunt ꝑdi
uẽsitate criminu diu̾sas ẽe¬
et alias aliis actiores. ut in po
igne et̾no prodispãib podei̾b
peccoꝵ. sint dispia tormta pena¬
tum. neq eni frusta ip̃e dus ait
tollerabilius ent sodomis qua
nob̾ indie iuditii. s tñ ad non
possidẽdum regnum dei tãtu¬
dem ualet ex uitiis illis ꝙ ele¬
gent mitius. ꝙ̃tum uł plura
s grauius.

Expanded text:
nec dubitandum est quidem poenas ipsas, quibus cruciabuntur qui regnum dei non possidebunt, pro diuersitate criminum esse diuersas et alias aliis acriores, ut in ipso igne aeterno pro disparibus ponderibus peccatorum sint disparia tormenta poenarum. neque enim frustra ipse dominus ait: tolerabilius erit Sodomis quam uobisin die iudicii. sed tamen ad non possidendum regnum dei tantundem ualet ex uitiis illis quod elegeris mitius, quantum uel plura s grauius.
Abbreviated transcription (Latin):
naꝵ acceptioe. s causaꝵ secreray
discrectioe. Nouimus non nũꝙ
quosda uolentes etne uite fidẽ
accipere nõ adipisci. quosdam
anor prolapsos. multimo inte
tute sua in omi sc ele et dapna¬
bilitate usq ad decrepita ẽtate
ꝑ durasse.⁊ repẽte celitus inspi¬
rata salute raptos eẽ ad requi¬
em regni celoꝵ. Nonimus etiã
pariuslos quib usus liben ar

Expanded text:
e, sed causarum secretarum discretione. Novimus nonnunquam quosdam volentes aeternae vitae fidem accipere, et eam adipisci; quosdam annorum prolapsos in ultimo vitae tate sua in omni scelere et damnabilitate usque ad decrepitam aetatem perdurasse, et repente coelitus inspirata salute, raptos esse ad requiem regni coelorum. Novimus etiam parvulos, quibus usus liberi ar
Abbreviated transcription (Latin):
Nagitia
tanda. ac puniẽda st̃. qualia so¬
domitam̃ fuerunt. que si cẽs gẽte
face̾nt. eodem enminis reatũ dini¬
na lege tenẽtur/ que nõ fecir fic ho¬
nũes ut illo uterẽtur modo. uiola¬
tur quippe iya sotietas que cum do
nob̾ ẽẽ debet. cum eadẽ nã cuius i¬
ille auctor est libroinis pu̾sitate
polluitur. Que añt cot mores hoi¬
nũst̾ flagitia pro moꝵ diuersitate.
uitanda sunt. ut pactum ĩt̾ se
ciuuitatis aut gentis confuetu¬
dinc uł lege fumatum. Nulla ci¬
uis aut regnn libitline moletũ
turpis enimꝰ omĩs pars eius.uin¬
uerso suo non congruens.
quam tudeus fecisti. ⁊ ordinasti. uł
inmoderate utẽdo cocessis reb uel
uinon concessa flagrando in eũ usũ
qui est contra naturam.

Expanded text:
agitia ac semper repudianda ac punienda sunt. Qualia sodomitarum fuerunt, que si omnes gentes facerent, eodem criminis reatu dina lege tenerentur, quae non sic fecit homines, ut hoc se uterentur modo. uiolatur quippe ipsa societas, quae cum deo nobis esse debet, cum eadem natura, cuius ille auctor est, libidinis peruersitate polluitur. quae autem contra mores hominum sunt flagitia, pro morum diuersitate uitanda sunt, ut pactum inter se ciuitatis aut gentis consuetudine uel lege Armatum nulla ciuis aut peregrini libidine nioletur. turpis enim omnis pars uniuerso suo non congruens. quam tu fecisti et ordinasti, uel inmoderate utendo concessis rebus uel in non concessa flagrando in eum usum, qui est contra naturam;
Abbreviated transcription (Latin):
fanium iudicatur. Sieĩ in iqu
auidicate possidendi trãsgredili¬
mitem agroꝵ ꝙͣto est ĩiqͥus libidi¬
ne ꝯꝑ concupiscendi sb̃uertere
ꝓpinꝗtatis facerno gradi ꝓximũ
ꝙ raro ꝑ mores fiebat ꝙ ficri ꝑ lege̾
licebat. ꝙ id necdiuina ꝓhibuit ⁊
nõ dum ꝓhibuerat lex hũana u̾m
rebar illiciti et ꝙ fiebat cũ ꝯsobri¬
na pene cũ sorore fieri indebatur
et pene germani sũt. Fuit autez
antiqs pr̃ĩb religiose cure ne ip̃a
ꝓpinquitas se paulatim ꝓpaginĩ
ordinb duimes longius abiret.
et ꝓpinquitas esse desisteret/ eam
nõdum longe posicam. rursus
matrimoĩo ĩcło colligare ⁊ quo¬
dãm̃o reuocare fugiente. Uñtam
pleno hõibus orbe̾ terrar. ũde qd̾
sorores ex pr̃e uł matre / uł ambo¬
bus suis pentib natas. s tñ am¬
abant de suo gne᷑ ducere uxores.
Um as dubitabit honestiũs ħ tpr
etĩã consobrinaꝵ ꝓhibita esse cõ
finitates ne hẽat duas ncc̃itudi¬
nes una ꝑsona. cũ due possint

Expanded text:
farium iudicatur. Si enim est iniquum auiditate possidendi transgredi limitem agrorum, quanto est iniquius libidine concumbendi subuertere propinquitatis fraterno gradui proximum, quam raro per mores fiebat, quod fieri per leges licebat; quia id nec divina prohibuit, et nondum prohibuerat lex humana. Verrebatur illiciti; et quod fiebat cum consobrina, pene cum sorore fieri videbatur:et pene germani sunt. Fuit autem antiquis patribus religiosae curae, ne ipsa propinquitas se paulatim propaginum ordinibus dirimens longius abiret et propinquitas esse desisteret, eam nondum longe positam rursus matrimonii vinculo colligare, et quodammodo revocare fugientem. Unde jam pleno hominibus orbe terrarum, non quidem sorores ex patre vel matre, vel ex ambobus suis parentibus natas, sed tamen amabant de suo genere ducere uxores. Verum quis dubitet honestius hoc tempore etiam consobrinorum prohibita esse conjfinitates, ne habeat duas necessitudines una persona, cum duae possint
Abbreviated transcription (Latin):
Genere humano crescente
mictantur fraterna ꝯiugia meli¬
or tñ ꝯsuetudo ipa ta malt ex hõ¬
rore R licentia. ⁊ cũ sorores accipe
in matrimoio p̾mis humanigi̾s
tpr̃ibus oĩo licuerit. sic anferetur.
qiͣnũꝙͣ licere potuent. Ad hũanũ
eĩ sẜũ uł illicendu uł offendendũ
mos ualet płimũ quicũ in hac cã¬

Expanded text:
genere crescente ermittantur fraterna coniugia, melior tamen consuetudo ipsam malit exhorrere licentiam, et cum sorores accipere in matrimonium primis humani generis temporibus omnino licuerit, sic auersetur, quasi numquam licere potuerit. Ad humanum enim sensum uel adliciendum uel offendendum mos ualet p
Abbreviated transcription (Latin):
illicite fiunt dicũtur cogitãtur
que trãssacta etia reos tenẽt si
nõ remittãtur. Et ip̃acamis con¬
cupiscẽtia ĩ baptismo sic dimit¬
b nichil noceat rena scẽtib ex ꝗb¬
tñ si filios gignut rusus thitur
ruisus q nocetur nascẽtib nisi e¬
adem forma renasçetib remitta¬
cur. et ĩfit nichil cõfutum̃ uite i

Expanded text:
 cogitantur; quae transacta etiam reos tenent, si non remittantur. et ista ipsa carnis concupiscentia in baptismo sic dimitbus, nihil noceat renascentibus. naliter gignunt, rursus trahitur rursusquc est nocitura nascentibus, nisi eadem forma renascentibus remittatur et insit nihil obfutura uitae
Abbreviated transcription (Latin):
quas uoluit insticuere nãs sic
ei nõ est in possibile inꝗdꝗd uo¬
luit quas insticuit mutate ñas
Uñ illoꝵ quoq miracłoꝵ młti¬
tudo siluescit. que mostra osten¬
ta portenta ꝓcligia. nũcupant
mostra. san̾e dictapibent a mo¬
strando eo ꝙ aliqͥd signando de¬
mostrent. et oftenta ab often¬
dendo et portenta a portẽdẽto.i.¬

Expanded text:
quas uoluit instituere, sic ei non est inpossibile, in quidquid uoluerit, quas instituit, mutare naturas. Unde illorum quoque miraculorum multitudo siluescit, quae monstra ostenta, portenta prodigia nuncupantMonstra sane dicta perhibent a monstrando, quod aliquid significando demonstrent, et ostenta ab ostendendo, et portenta a portendendo
Abbreviated transcription (Latin):
pro cõ dictiõe redde̾ debeamus obse¬
quia. ut pote ẜin dño famuli deo.
sb̾iecti potẽti. mãcipia reddẽptori
amicitiaꝵ nob̾ p̾mia repromittit
ut a uob̾ obsequia debita ẜuntutiꝰ
extorqueat. ut quos nolle ẜuire
cõspicit spõte. suoꝵ bñfitioꝵ possit
promissionib inuitare et quorũ
nolũtates a se cõspicit alienas i
eoꝵ mẽtes pͥmior liberalitatibus
cõstituat suas. Namun freꝙ̃ t̾ aut
in uitat p̾mio aut t̾ret supplitior
nisi ut begnignitatis cõ silio a ser
formato hoi consulat reddepto ꝓ¬
uideat. ut qui nõ t̾ret᷑ supplitio. in¬
utet᷑ ỹinio. et ꝙ metus a peccatiꝰ
reuocare nõ potest promissionu̇ be¬
iugnitatis possit. Cupit enĩ etiã
cõtẽpuãt. Amat enim cornigi pec¬
catores. ꝗ uiuitã nõ in mortẽ apͥn¬
cipio cõstituit hoĩes. ipe eĩ in fert¬

Expanded text:
pro conditione reddere debeamus obsequia, utpote servi Domino, famuli Deo, subjecti potenti, mancipia redemptori; amicitiarum nobis praemia repromittit, ut a nobis obsequia debita servitutis extorqueat: ut quos nolle servire conspicit sponte, suorum beneficiorum possit promissionibus invitare; et quorum voluntates a se conspicit alienas, eorum mentes praemiorum liberalitatibus constituat suas! Nam unde frequenter aut invitat praemio, aut terret supplicio, nisi ut benignitatis consilio, a se formato homini consulat, redempto provideat; ut qui non terretur supplicio, invitetur praemio; et quem metus a peccato revocare non possit, promissionum benignitas possit? Cupit enim etiam contemnant. Amat enim corrigi peccatores, qui in vitam, non in mortem, a principio constituit homines. Ipse enim sibi infert
Abbreviated transcription (Latin):
menbru xp̃i nisi aut bacismate ĩ xp̃o
aut morte pro xp̃o. Uñ ⁊ latro ille ñor
an ctuce dm̃ sectator s in cruce ꝯfessoͬ
de quo nõ nũꝙͣ pre iudiciu captaturi
siue cẽptatur ꝯ̾batis sacrau̾itu acypr
iano scõ int̾ mͣres conputatur q suo sã¬
guine baptizãtur. ꝙ płisq uõ bapticatiᷤᷤ
fernente ꝑ secutione ꝓuenit. Tantor
nãq pondere appensuzẽ tãcumq ualu¬
it apud ceum qui ħ nouit appendere ꝙ
confessus e dñm cruciffixu ꝙͣtu si fiu¬
ss pro to ͦ ancifixus. Tume enĩ fides eiꝰ
de ligno floruit qnͣ discipuloꝵ marcu¬
it. ut cuĩ mortis t̾iore marcuerat eiꝰ
resrectõne reuinisceret.Illi enĩdispa¬
muerũt de moriente. ille spanit ĩ mor¬
iente. Refugerunt illi aucro e inte
rogauit ille consortem pene. Dolu¬
quitem oculis dñi clarũ fuit q nõ haꝑ¬
tizato s tamꝙͣ martirii sanguine ab lu

Expanded text:
membrum Christi nisi aut baptismate in Christo aut morte pro Cliristo. Vnde et latro ille non ante crucem domini sectator, sed in cruce confessor, de quo nonnumquam praeiudicium captatur siue temptattur, qui suo sanguine baptizantur, quod plerisque non baptizatis feruente persecutione prouenit. tanto namque pondere appensum est tantumque ualuit apud eum, qui haec nouit appendere, quod confessus est dominum crucifixum, quantum si fuisset pro domino crucifixus. tunc enim fides eius de ligno floruit, quando discipulorum marcuit, nisi, cuius mortis terrore marcuerat, eius resurrectione reuiresceret. illi enim desperauerunt de moriente, ille sperauit in commoriente; refugerunt illi auctorem uitae, rogauit ille consortem poenae; doluquidem oculis domini clarum fuit, qui non baptizato tamquam niartj-rii sanguin
Abbreviated transcription (Latin):
c̃i nr̃m quis nõ consiteret quata fide i
quata spe ꝙͣta caritate mortẽ pro xp̃o
inuente suscipe potuit qui uita amo¬
nente quesiuit. Huc accechit qr non
incredibiliter dicitur. lattonem ꝗtũc
creclidit inxͣ dũm crucifixu a qua illa
que de nuluere lateris eius emanauit
tamꝙͣ sacratissimo baptis mo fuisse ꝑ¬
saluatoris precepto. huĩlatronis ex ⁊ nõ
baptizatis ꝑnulis nemo promictatda
pnalione regnuq celoꝵ quietis uł fe¬
licitatis cuĩsib atq ubilib mediu locu quasi

Expanded text:
nostrum quis non consideret, quanta fide, quanta spe, quanta caritate mortem pro Christo uiuente suscipere potuit, qui uitam in moriente quaesiuit? hue accedit, quia non incredibiliter dicitur latronem qui tunc credidit iuxta dominum crucifixum aqua illa, quae de unlnere lateris eius emicuit, tamquam sacratissimo baptismo fuisse psaluatoris praecepto huius latronis exemplo et non baptizatis parunlis nemo promittat inter damnationem regnumque caelorum quietis uel felicitatis cuiuslibet atque ubilibet quasi
Abbreviated transcription (Latin):
tnũ olim primus hõ ꝑ pessus dũ suis
incõ sulte utit᷑ boĩs cadẽs inp̃nan¬
catioĩs pro funda demesus nichil qͥ
admodũ exinde reẜge̾ posset ĩuenit
suaq inefnu libẽtate deceptus huiꝰ
ruine latuisset opp̃ssus nisi eum po¬
scea xp̃i prosua grã releuasset auẽtꝰ¬

Expanded text:
trium olim ille perpessus dum suis inconsultius utitur bonis, cadens in praeuaricationis profunda demersus nihil, quem ad modum exinde surgere posset. inuenit suaque in aeternum libertate deceptus huius ruinae latuisset oppressu, nisi eum post Christi pro sua gratia releuasset aduent
Abbreviated transcription (Latin):
se se ht usiratus ordo singulis ce¬
aturarũ generib atubutus. Non
enĩ quia in aqua uinũ cũ uoluiti
dũs repẽte conuẽsa est. io nõ dele¬
mus quidꝙͣ aqua ualeat in cłor õ¬
dine proprio abistius diuini opis
rantate uł potius singulantate di¬
mortius omñs qñ uult tesget aut
narũ limites reꝵ. alia oiuinañ sig¬
na uirtutũ. alia sunt que natua l
alia q mirabilr suint quãuis es
nẽ ds ad fit ut fir et miraculiꝰ nã
non desit. non igitur putandum
est uiuoꝵ reb quoslibet in terẽẽ
posse de funtos. qm̃ qui bydam sa¬
nãdis nl adiuuandis martires
qd sunt. s ĩo potius intelligedu
est q pẽ diumna potẽtiam mãtĩe
uiuoꝵ reb int̾sunt. qm̃ defucti ꝑ¬
non possunt quam ꝙͣ ista qõ uire
intelligẽtie mec uincat. que ad¬
modum oppitulẽtur maitires his
quos per cos çerum est ad iuuare.⁊
ntrum ip̃i ꝑ se ipos ad sint uno tr̃e
tam diuẽsis locis et tanta ĩt̾se lon¬
gimquitate discretis sine ubi sũt

Expanded text:
se habet usitatus ordo singulis creaturarum generibus adtributus. non enim quia in uinum aqua, cum uoluit dominus, repente conuersa est, ideo non debemus, quid aqua ualeat in elementorum ordine proprio, ab istius diuini operis raritate uel potius singularitate dimortuus omnis, quando uult, surgit aut narum limites rerum, alia diuinarum signa uirtutum; alia sunt, quae naturaliter, alia, quae mirabiliter fiunt, quamuis et naturae deus adsit, ut sit, et miraculis natura non desit. non igitur ideo putandum est uiuorum rebus quoslibet interesse posse defunctos, quoniam quibusdam sanandis uel adiuuandis martyres adsunt, sed ideo potius intellegendum est, quod per diuinam potentiam martyres uiuorum rebus intersunt, quoniam defuncti non possunt. Quamquam ista quaestio uires intellegentiae meae uincit, quemadmodum opitulentur martyres his, quos per eos certum est adiuuari: utrum ipsi per se ipsos adsint uno tempore tam diuersis locis et tanta inter se longinquitate discretis, siue ubi sunt
Abbreviated transcription (Latin):
am libero arbituo male utens hõ.
ci se pdidit et ipm. Sicut enĩq se
occidit. utiq uiuendo se occidit.
sedse occiso nõ niuit nec seip̃z
potert resuscit.are cũ occiderit. itacũ
libero hõ peccauit arbittio. uictore¬
e peccato admissũ est cilibern arb¬
itium. Aquo eĩ quis denictus

Expanded text:
 Libero arbitrio male utens homo et se perdidit et ipsum. Sicut enim qui se occidit, utique vivendo se occidit, sed se occidendo non vivit, nec se ipsum poterit resuscitare cum occiderit, ita cum libero peccaret arbitrio, victore peccato amissum est et liberum arbitrium. A quo enim quis
Abbreviated transcription (Latin):
gramor sit qui originali delicto
etia propria cõuincenit et tãto
singulis grauior. ꝙ togranius
quis peccauit. tñ ⁊̃ illuo solũ ꝙ o
riginalit̾ tractũ est. si tm̃ arogno
dei sepat quo ꝑuuli sine acep̾ta
xp̃i grã de fũcti intrare no possunt¬
neꝵ etiã ad salute et uita eterna
façit alienos. q̃ nulla alia ẽẽ pot i
pt᷑ regnum dei. quo sola xͥ societas
introducit. Ac ꝑ hoc abadam in
nõ illius tmͣ originał. s etia cete¬
roꝵ q̃ ip̃i addidimus pecc̃oꝵ renuꝰ
exuno delicto si nõ remittit᷑ .i. ori¬
ginali. incõdẽpnatioe pot ducere
gr̃a uõ exmultis delictis remissis
boc est nõ solu originali. ueꝵ etiã
Sien ob unius delictum mors

Expanded text:
gravior sit, eorum qui originali delicto etiam propria conjunxerunt: et tanto singulis gravior, quanto gravius quis peccavit, tamen etiam illud solum quod originaliter tractum est, non tantum a regno Dei separat, quo parvulos sine accepta Christi gratia defunctos intrare non posse i et a salute ac uita aeterna facit alienos, quae nulla esse alia potest praeter regnum dei, quo sola Christi societas introducit. Ac per hoc ab Adam, inon illius tantum originalis sed etiam ceterorum, quae ipsi addidimus, peelicto, si non remittitur, id est, originali, in condemnationem jam potest ducere: gratia vero ex multis delictis remissis, hoc est, non solum originali, verum etiam Si enim ob unius
Abbreviated transcription (Latin):
Angłi
annũtiant ⁊ pastores głificant. ce¬
li enãrant et magi desiderant ide
reges formidant. iudei demostrãt
gentes adorant. frustantur seuien¬
tes coronantur infantes admirant
credences. que est ista hũilis celsitu¬
do. infirmi forcitudo. ꝑ uuli mag̾¬
tudo. ꝑfecto istud uerbum fecitħ¬
omĩa. u̾bum ꝙ longe erat anobis
caro fcm̃ ẽ ut habitaret in nob̾. Agͦ¬
lia premia desideremus eterna. In¬

Expanded text:
Angeli annuntiant, pastores glorificant, coeli enarrant, Magi desiderant, reges formidant, Judaei demonstrant, Gentes adorant: frustrantur saevientes, coronantur infantes, admirantur credentes. Quae est ista humilis celsitudo, infirmi fortitudo, parvuli magnitudo? Profecto illud Verbum fecitomnia. Verbum quod longe erat a nobis, caro factum est, ut habitaret in nobis . Agnolia, praemia desideremus aeterna.
Abbreviated transcription (Latin):
Sciat nichil sibi
prodesse uerba dei que ore pronũ¬
tiat siꝙ dicit ip̃e non facit. uerũ¬
tñ aliis prodesse qui etiam ꝑma¬
los audiunt et fatiunt ꝙ dñs in

Expanded text:
sciat nihil sibi prodesse uerba dei quae ore pronuntiat, si quod dicit ipse non facit, uerumtamen aliis prodesse qui etiam per malos audiunt et faciunt. quod
Abbreviated transcription (Latin):
gunt cum p̾dicatoris oꝑa aple¬
dicationis discrepare nͥbis cõspi¬
tiunt. Nũꝙͣ fit efficax cõstituẽtiᷤ
auctoritas. nisi eam effcũ opis i
cordi infixerit audientis p̃ẜtim
hibẽ puipendit. Unde et ipedns ĩ
cuangelio de doctrina pit et deu̾bo
nec dicens. Qḋ sisal euanuenti
quo sallietur. hoc ẽ. si dooctor ẽra¬
uent aquo iterum doctore em̃da
riit oculus. quis amanu uł ape¬
de.ul areliquo corpore illd̾ nũste¬
num exiget. Qua pꝑrectores co¬
gitent ne ampliori iundicte sb¬
iaceant.si plurimis ꝑdictionis
occasioem habundantius p̾stent
nam et salõndum multe sapie
transgressiõe in cunt totius ⁊¬
isrłice plebis regni dispẽsioe soliꝰ
sui menito p̾stitit. Quib eroo ꝯ¬
mictuntur multa maiora per d̃t
sinon recte dispẽsauerint rectori
sui mnunẽa que ꝑcepenint. Cui
enim plꝰ cõmittitur plus ab eo

Expanded text:
unt, cum praedicatoris opera a praedicationis verbis discrepare conspiciunt. Numquam enim fit efficax constituentis auctoritas, nisi eam effectu operis cordi affixerit audientis, praesehibere parvipendit. Unde et ipse Dominus in Evangelio de doctrina pariter et bonnebat, dicens: Quod si sal evanuerit, in quo salietur ? Hoc est, si doctor erraverit, a quo iterum doctore emendarit, quis a manu, vel a pede, vel a reliquo corpore illud ministerium exiget? Quapropter doctores cogitent, ne ampliori vindictae subjaceant, si plurimis perditionis occasionem abundantius praestent. Nam et ipse Salomon dum multae sapientiae transgressionem incurrit, totius Israeliticae plebis regni dispersionem solius sui merito praestitit. Quibus ergo committuntur multa, majora perdunt; si non recte dispensaverint rectoris sui munera, quae perceperunt. Cui enim plus committitur ab eo plus
Abbreviated transcription (Latin):
Q uod ait apłs prudẽtia camis ĩimi¬
ca ẽ deo. noli sic accipẽ qͣsi inimica
ista possit ledẽ deu. renstẽdo umi¬
ca ẽ nõ nocẽdo illi nõ nocet. in quo
est prudẽtia cãnis. qruitiũ nature
nu et nullũ sanu inue̾nit. iõ mag
medicus uenit

Expanded text:
Quod ergo ait, Prudentia carnis inimica in Deum, noli sic accipere, quasi inimica ista possit laedere Deum. Resistendo inimica est, non occidendo. Illi autem nocet, in quo est prudentia carnis: quia vitium naturae num, nullum sanum invenit, ideo magnus medicus venit
Abbreviated transcription (Latin):
De calogus legis decez p̾cepta ht
.que .x. precep̾ta sic sunt distri¬
buta ut tria ꝑ tineant ad deum
gis prima corda qua unus coli¬
tur deus. ⁊ cecroit bestia suꝑ sti-¬
tionis. Tangis ẜam. qua non
hõra patrem tuum et matrem
tuã. Tangis quartã. ut honoer
parentib deferas. et cecidi bestia
impietatis. Nõ mecchabens ta¬
gis quintã corda. et occidis be¬
criaz libidinis. sõ occides. tan¬
gis sestam et cecroit bestia cru¬
delitatis. sõ furtum facies. tã¬
gis septima et cecidit bestia i¬
fraudis. son falsum testimoi̾¬
ni dices. tangis octana. et ce
adstine cogicationis non con¬
cupisces rem proximi tui. tãgis
decimam. et cecidit bestia cupi¬
ditatis. et ita cadẽtib oĩb bestii
securus et innoçes indileçtione
et humana sotictate uersaris.

Expanded text:
Decalogus enim Legis decem praecepta habet: quae decem praecepta sic sunt distributa, ut tria pertineant ad Deumgis primam chordam qua unus colitur Deus, cecidit bestia superstitionis. Tangis secundam, qua non ora patrem tuum et matrem tuam, tangis quartam chordam, ut honorem parentibus deferas, et cecidit bestia impietatis. Non moechaberis, tangis quintam chordam, cecidit bestia libidinis. Non occides, tangis sextam chordam, cecidit bestia crudelitatis. Non furtum facies, tangis septimam chordam, et cecidit bestia rapacitatis. Non falsum testimonium dices, tangis octavam chordaadulterinae cogitationis. cupisces rem proximi tui, tangis decimam chordam, et cecidit bestia cupiditatis. Ita cadentibus omnibus bestiis, securus, et innocens in Dei dilectione et humana societate versaris.
Abbreviated transcription (Latin):
antea nũꝙͣ aduterant ubi enim
ad trasgrediẽdum p̃ceptũ audaxi
quidnam tacto uectito seq̃returi
cum noxia libertate habenas ꝓhi¬
batioĩs rũpẽ delectata pro babiliꝰ
extimãs non ẽẽ mortẽ ꝙͣ timuerat
secutura. Tale quippe ponum credẽ¬
dum est fuisse in illa arbore/cuius
geneĩs poma inaliis arborib ĩnoxi
senxerunt. uñ magio crediderunt
din posse ꝓeccantib facile iugno soe
ꝙ uatient̾ tulerunt. non cõgniosce

Expanded text:
antea nunquam adverterant. Ubi enim ad transgrediendum praeceptum audax quidnam tacto vetito sequeretur, et noxia libertate habenas prohibitionis rumpere delectata, probabilius existimans non esse mortem, quam timuerant, secuturam: tale quippe pomum credendum est fuisse in illa arbore, cujus generis poma jam in aliis arboribus innoxia senserant; unde magis crediderunt Deum posse peccantibus facile ignoscere, quam patienter tuler
Abbreviated transcription (Latin):
trasgressi sunt intrunsecus gr̃a de¬
runt ea que motu quẽ nõ nouerat
cocupierant ad ħ ergo aꝑti sunt ocu¬
li ad ꝙ antea nõ pafebant ꝙͣ uis co
alia paterent.

Expanded text:
transgressi sunt intrinsecus gratia derunt eaque motu eo, quem non nouerant, concupiuerunt. ad hoc ergo aperti sunt oculi, ad quod antea non patebant, quamuis ad alia paterent.
Abbreviated transcription (Latin):
Ds quos inoꝑa im pietatis et
mortis p̃sciuit nõ pordinauit.ñ
impulit in quib deum ad iracũ
auc deo iudice non possunt uł
ut fatiat ea que non conueni

Expanded text:
 quos in operibus impietatis et mortis praescivit, non praeordinavit, nec impulit: in quibus Deum ad iracundaut Deo judice non possunt, veut faciant ea quae non conveni
Abbreviated transcription (Latin):
ũtur alicer ꝑ prudentiam boni alit̾
ꝑ cxpienciam mali. ꝑ pnidentiR
bomi malũ scitur. ⁊ si nõ sentitur
tenetur eĩ bonu. ne ãmissione
senciatur malum. Itẽ ꝑ expientia

Expanded text:
untur aliter per prudentiam boni, aliter per experientiam mali? Per prudentiam boni malum scitur, etsi non sentitur. Tenetur enim bonum, ne amissione ejus sentiatur malum. Item per experientiam
Abbreviated transcription (Latin):
moriuntur penitus morerẽtur. ad
nichilũ sine dubio ꝑuenirent. set
tm̃ moriuntur quantũ minus esse
participant. ꝙ breuius ita dici pot̾
tanto magis moriunt᷑ quanto mĩ¬
nus sunt. Corpus auit minus est
quam uita quelibet qm̃ quã tulã¬
cumq manet in syem periuca ma¬
net sine qua unu̇qꝙ animal non

Expanded text:
erentur, ad nihilum sine dubio pervenirent; sed tantum moriuntur, quanto minus essentiae participant. Quod brevius ita dici potest: tanto magis moriuntur, quanto minus sunt. Corpus autem minus est, quam vita quaelibet, quoniam, quantulumcunque manet in specie, per vitam manet, sive qua
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ rep̾hẽdit iob cor ein
mẽbus eius. ⁊nõ ht̃ a reprehedat
infidelitatem eius.ita nec ini
uita sua .i.infide sua acorde suo
rep̾henditur. et sine pecco nõ con¬
ĩcetur. Quod et ip̃e iob de se cõ¬
ficetur ubi dic̃. Nichil telatuit
pocoꝵ meoꝵ. Signasti miquitate
meas in saccuso et anotasti sigo
inuitus trasgressus sum.

Expanded text:
 reprehendit cor eius, membris eius et non habet quam reprehendat infidelitatem eius. ita nec in uita sua, id est in fide sua a corde suo reprehenditur et sine peccato non esse conuincitur. quod et ipse Iob de se confitetur, ubi dicit: nihil te latuit peccatorum meorum. signasti iniquitates meas in sacculo et annotasti, si quid inuitus transgressus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃e. cocupisciẽtias nras exerteamuᷤ.
et postremo in se nec tute malorui
slequeso talia cogitamus. qr sũma i¬
iitium est separe nos adeo. Ideo in¬
quam ne ralia cogitemus cum nesci¬
amus qua die moritun sumus. ne¬
mo enim hominũ nouit diẽ exitus
sui. Non oẽs moriunt᷑ insenectute

Expanded text:
nis, concupiscentias nostras exerceamus, et postremo in senectute malorum Ne quaeso taliter cogitemus, quia summa gitationes separant nos a Deo . Ideo, inquam, ne talia cogitemus, cum nesciamus qua die morituri sumus. Nemo enim hominum novit diem exitus sui. Non omnes in senectute
Abbreviated transcription (Latin):
de aliis taceam me ip̃m pia matẽ
nulla nocte deẜẽt que t̾ra mari q
secuta ẽ ut mecum uiueret. absit
te. diẽ mortiᷤᷤ
ponite. ad emẽ¬
testis festina¬
te. Nolite ne¬
cãtes sustinet.
expectat ut e¬
mẽdetis. tãto
grauiꝰ iudica¬
bit si neglexe¬
ritis. Gi foite
nis mũdi car

Expanded text:
de aliis taceam, me ipsum pia mater nulla nocte desereret, quae terra marique secuta est, ut mecum uiueret. absit te; diem mortis ponite; ad ementestis festinate; nolite necantes sustinet, expectat ut emendetis, tanto gravius vindicabit si neglexeritis. Si forte nis mundi tar
Abbreviated transcription (Latin):
enim ut fra sit uita felitiori ciute¬
lis usq adeo ut qn aliqd angit co
meum nec triste̾ filiũ cõsoletur ꝙͣ
dilexit unice. ꝙ nuꝙͣ uoluir me¬
stum uidere. s profc̃o ꝙ sacer p̃s ꝑ
sonat uenĩ est qm̃i pater mens
et mater mea derelinquerunt me
dñs aut assiufit me. Si ergo deli¬
querunt nos parẽtes nostri quo i
nrĩs curis et reb int̾sunt. Siaũt
parẽtes nõ int̾sunt qui sunt alii
mortuoꝵ qui nouerint quid aga
quidue patiam̃.¬

Expanded text:
enim, ut facta sit uita feliciore crudelis usque adeo ut, quando aliquid angit cor meum, nec tristem filium consoletur, quem dilexit unice, quem numquam uoluit maestum uidere. sed profecto quod sacer psalmus personat, uerum est: quoniam pater meus et mater mea dereliquerunt me, dominus autem adsumpsit me. si ergo dereliquerunt nos parentes nostri, quomodo nostris curis et rebus intersunt? si autem parentes non intersunt, qui sunt alii mortuorum, qui nouerint, quid agamus quidue patiam
Abbreviated transcription (Latin):
sima. hiis septem dieb pascauo¬
bis celebrare concessum est. utd
hiis seꝑtem aliqui dies aꝑascene
usq ad reẜrectionem dni cõdio¬
antur. ut nec teitia decima apassi¬
one sit nec quarta decima in reẜre¬
cione aut qutadecima. nec añ prim¬
numerantur qua deus mũdim¬
pia et oramenta conposuit. Sex
em̃diebus mũdu aptauit scꝑti¬
ma cessauit quã sabbatu appeil¬
auit. Hiis eni septem dicbus
nt nuime  tempoꝵ post sabbatũ
enĩ apͥmo die repetit semꝑ usq
indiem sempit̾uu .i. in sabbatũ
ut reẜrectio dñi p̃madie incho a¬
ti mudi frã discantur qui dies i¬
u. qui uespe in septẽnarñ mͣ e¬
⁊ ab mitio est ꝑꝑ sacram̃tu incarna¬
tiomis dñi ⁊ passionis et reẜrectio¬
absolutũ est nõ nos lunam co̾leit
s nume qui ꝑ lune cursũ ĩstitu¬
tus est custodire.

Expanded text:
imam, his septem diebus pascha nobis celebrare concessum est, ut de his septem aliqui dies a parasceue usque ad resurrectionem domini concludantur, ut neque tertia decima in passione sit neque quarta decima in resurrectione aut quinta decima ne ante primnumerantur, qua deus mundi membra et ornamenta conposuit. sex enim diebus mundum aptauit et septima cessauit, quam sabbatum appellauit. his enim septem diebus nt numerum temporum. post sabbatum enim a primo die repetit semper usque in diem septimum, id est sabbatum, ut resurrectio domini primo die inchoati mundi facta discatur, qui dies dum, qui uespere in septenarium numerum e ab initio est propter sacramentum incarnationis domini et passionis et resurrectioAbsolutum est, non nos lunam colere; sed numerum, qui per lunae cursum institutus est, custodire.
Abbreviated transcription (Latin):
nccitatib ꝓcedis ad publicũ. das nũ¬
quins. ħ est emere. Nam sinich a
reclitate acquisisti. Qñ ant aliad
aliqd amictis ut aliqd hẽas tũc e¬
mis ꝙ hẽs ẽptum est ꝙ amictis pre¬
tiuzẽ. quõ ꝑlis nũmos ut emas¬

Expanded text:
itatibus procedis ad publicum, das numquiris; hoc est emere. Nam si nihil reditate acquisisti. Quando autem aliquid amittis ut aliquid habeas, tunc emis: quod habes, emptum est; quod amittis, pretium est. Quo
Abbreviated transcription (Latin):
ẽe possumꝰ. ⁊̃ si ꝓ illo usq ad sangͥ¬
uinem martyriu duximus. ille eiꝰ¬
potãtem hũit ponendi aĩam sua
et iteꝵ sum̃di eam. nos autez nec
ꝙͣtum uolumꝰ uiuim̾ et morimur
ã si uolumus. ille moriens mox
in se occidit ⁊ mortem. Nos ꝑ ein
mortem liberamur a morte illiꝰ
caro nõ uidit corruptione nr̃a p̾
torruptionẽ in fine scłi ꝑ illũ ĩdu¬
it ĩ coruptioe. Ille nob̾ nõ indigu¬
it ut nos sal uos faceret. nos si
illo nich possum̃ facere: Ille se ieno¬

Expanded text:
e possimus, si pro illo usque ad sanguinem martyrium duxerimus. Ille potestatem habuit ponendi animam suam, et iterum sumendi eam ; nos autem nec quantum volumus vivimus, et morimur etiamsi nolumus: ille moriens mox in se occidit mortem; nos in ejus morte liberamur a morte: illius caro non vidit corruptionem ; nostra post corruptionem, in fine saeculi per illum induetur incorruptionem: ille nobis non indiguit ut nos salvos faceret; nos sine illo nihil possumus facere: ille se no
Abbreviated transcription (Latin):
inmortalis phibeatur ht̃ tñ ꝙ̃dam
mortẽ suam. nam ĩo dicitur ĩ morta¬
lis qr modo quodam ꝙͣ tũlocumq nõ de¬
sinit uiue̾ atq sentire. corpus ĩo mor
ꝑ se ip̃m aliquatenus nuuit. Mors g̃
desit corpus. ita enim nec exdeo iuuͭ
ip̃a nec corpus exip̃a. huiꝰ aut totius
hoĩs mortẽ illa sequitur. quã ẜã mõ¬
tẽ diuinoꝵ eloqoꝵ applłat antoritas¬

Expanded text:
a mortem suam. Nam ideo dicitur inmortalis, quia modo quodam quantulocumque non desinit uiuere adque sentire; corpus autem idper se ipsum aliquatenus uiuit. Mors igitur deserit corpus. Ita enim nec ex Deo uiuit ipsa nec corpus ex ipsa. Huius modi autem totius hominis mortem illa sequitur, quam secundam mortem diuinorum eloquiorum appellat auctorita
Abbreviated transcription (Latin):
bidem. Siu̾o usitata et ꝑuulis
congnientia spe repetere fastidimꝰ
uidebuntur. tm̃ eñ ualet aĩmi cõ¬
patientis affcũs. ut cũ illi afficiũt᷑
nob̾ loꝙͣ tibus et nos illis discẽtib
hĩtemus inuicẽ atq ita ⁊ illa que
aud iũt qĩloꝙͣtur in nobis ⁊ nos
millis discamus quoclãmo que do

Expanded text:
ero si usitata et parvulis congruentia saepe repetere fastidimusvidebuntur. Tantum enim valet animi compatientis affectus, ut cum illi afficiuntur nobis loquentibus, et nos illis discentibus, habitemus in invicem; atque ita et illi quae audiunt quasi loquantur in nobis, et nos in illis discamus qu
Abbreviated transcription (Latin):
remus doctorẽ gẽtium in fide ⁊
uẽĩtate. ꝗ plus oĩb suis coapłis
la borauit. et plurib epłis ppłos
dei nõ eos tm̃ qui p̾sẽtes abillo
iudebãtur. ueꝵ illos qui futun
p̾uidebãtur instrux̃ illũ inquã
uerum athletã xp̃i. doctum abil¬
in theatro humis mũdi cuius spe¬
taculum fc̃s ẽ ⁊ angłis ⁊ hoĩbus
legime magnũ agonẽ certãtez
et palmã supnenocatõi᷑ ĩ ant̾iora
sectãtẽ occłis fidei libẽtissime i¬
spectemuus gaude cum gaudẽ¬
tib. flere cum flentib foris ha¬
bẽte pugnas. intus timores ⁊
nos ut aliꝙ̃ fructũ heant ĩ illis
sic̃ et inceteis gẽtib enula tem
corĩthios et ĩip̃a emulatioe me¬
tuentẽ. ne seoucãt᷑ eoꝵ mẽtes
litis hutẽ. ꝙ ignorantes dei in¬
stitia et uolẽtes cõstituẽ iusti¬
tie dei nõ essent sbiecti nec solũ
dolorẽ uerum etiã luctu suum
denutiãtẽ ꝗbdam qui ante ɨ¬
peccauerunt et non egerũt peĩ¬

Expanded text:
mus, doctorem gentium in fide et ueritate, qui et plus omnibus suis coapostolis laborauit et pluribus epistulis populos Dei, non eos tantum, qui praesentes ab illo uidebantur, uerum etiam illos, qui futuri praeuidebantur, instruxit; illum, inquam, uirum, athletam Christi, doctum ab ilin theatro huius mundi, cui spectaculum factus est et angelis et hominibus, legitime magnum agonem certantem et palmam susectantem , oculis fidei libentissime spectant, gaudere cum gaudentibus, flere cum flentibus , foris habentem pugnas, intus timores ; nos, ut aliquem fructum habeat et in illis, sicut et in caeteris gentibus ; aemulantem Corinthios, et ipsa aemulatione metuentem, ne seducantur eorum mentes litis habentem, quod ignorantes Dei iustitiam et suam uolentes constituere iustitiae Dei non essent subiecti; nec solum dolorem, uerum etiam luctum suum denuntiantem quibusdam, qui ante peccauerunt et non egerunt paeni
Abbreviated transcription (Latin):
aut ut in hoĩe assũpto nõ solum ĩ¬
uisibił uideret᷑. ⁊ patri coet̾nus tero¬
ralit᷑ na sceretur. uerum etiam in¬
cotrectabilis teneretur. in suꝑabił
ligno suspedẽtur. inuiolabilis ⁊¬
clauis cõfigeretur. et uita ⁊ ĩ mor¬
talis in cruce moreretur et ĩmonr¬
m̃to sepelliret᷑. hoc totũ dei filius
ex hoĩe natum. neꝵ etiam usq ad
mortem et sepul turam humana
passum et corde credamus adiusti¬
tiam. ⁊ ore cõfiteamur ad salutẽ.⁊
Cum enim sit totus filius imicuᷤ¬
dei. u̾bum et hõ. atq ut exp̃ssiuo
dicam. u̾bũ. aĩa. ⁊ caro. ad totum
refẽtur ꝙ in sola aĩa tristis fuit
usq ad mortẽ. / qr filius dei unicus
iħus xp̃s triste fuit ad totũ refert̃
ꝙ in solo hoĩe cruci fixus est. qm̃
filius dei unicus iħus xp̃s crucifi¬
sus est. ad totũ refẽtur ꝙ in sola i¬
enim cepimus dicẽ crete̾ nos ĩ iħũ
xp̃m filium eiuo unicũ dñm nostrr̃¬

Expanded text:
autem ut in homine assumpto, non solum invisibilis videretur, et Patri coaeternus temporaliter nasceretur; verum etiam incontrectabilis teneretur, insuperabilis ligno suspenderetur, inviolabilis clavis configeretur, et vita et immortalis in cruce moreretur, in monumento sepeliretur: hoc totum Dei Filius ex homine natum, verum etiam usque ad mortem et sepulturam humana passum, et corde credamus ad justitiam, et ore confiteamur ad salutem. Cum enim sit totus Filius Dei uVerbum et homo, atque ut expressius dicam, Verbum, anima, et caro; ad totum refertur quod in sola anima tristis fuit usque ad mortem ; quia Filius Dei unicus Jesus Christus fuit: ad totum refertur quod in solo homine crucifixus est, quoniam Filius Dei unicus Jesus Christus crucifixus est: ad totum refertur quod in sola enim coepimus dicere credere nos in Jesum Christum Filium ejus unicum Dominum nostr
Abbreviated transcription (Latin):
naniuit formam ẜui accipiẽs in
simmilitudine̾ hoĩum fc̃s ꝗ hĩtu in¬
uẽrus ut hõ. sic̾ eum credimus
ꝙ natus sit de sp̃ũ sco ⁊ uĩgine n¬
maĩa.Utraq enim eius natiuita
mira est et diuinitatis ⁊ humani¬
tatis. Illa est de patre sine matre
Ista ẽ dematre sine patre. Illa est
sine aliquo tp̃re. ista inaceptabili
tp̃re. Illa etema ista opportuna. ill
sine corpore in sinu patris istacũcõ¬
pore quo nõ uolata est uirginitas
matris. illa sine ullo sẽsu. ista siẽ
ullo uirili cõplexii. Ideo autẽ dicii
quia cum scã uirgo in quisiuisset
ab angło quõ fiet istud. ille respõ
deus dei filius. non tm̃u̾bũ eẽt. ser¬

Expanded text:
 formam servi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo : sic in eum credimus quod natus sit de Spiritu sancto et virgine Maria. Utraque enim ejus nativitas mira est, et divinitatis et humanitatis. Illa est de Patre sine matre, ista de matre sine patre: illa est sine aliquo tempore, ista in acceptabili tempore: illa aeterna, ista opportuna: illa sine corpore in sinu Patris, ista cum corpore, quo non violata est virginitas matris: illa sine ullo sexu, ista sine ullo virili complexu. Ideo autem dicimus quia cum sancta virgo inquisisset ab angelo, Quomodo fiet istud? ille respondDeus Dei Filius non tantum Verbum es
Abbreviated transcription (Latin):
ut bñ sit deẜtori bomi. Neq ulloi
mo fieri pot ut ita sit s aliꝙͣdo ami¬
ssi suꝑioris boni nõ sentit᷑ in alum
cũ hẽtur ꝙ amatuẽ inferiꝰ bonu.
creator ubiq laudetur. ad huc eñ
lonu qd dolet ãmissum bomĩ. Na¬
si nõ aliꝙ bonũ remansiss in na᷑
nulliꝰ boni ãmissi dolor esset ĩ pena
Cui aut sine mali expim̃to placet
at eligat tenere ne ãmictat sr̃ om̃s
hoĩes preclicatus est.

Expanded text:
ut bene sit desertori boni? Neque ullo modo fieri potest ut ita sit: sed aliquando amissi superioris boni non sentitur malum, cum habetur quod amatum est inferius bonum. naturarum creator ubique laudetur. Adhuc enim est bonum quod dolet amissum bonum: nam nisi aliquod bonum remansisset in natura, nullus boni amissi dolor esset in poena. 32. Cui autem sine mali experimento placet at, eligat tenere ne amittat, super omnes homines praedicandus est.