comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
pestatis: ne quis ea uel fortuitu uel cari¬
sis tantũmodo corporalib uł etiã spũa¬
lib. tam̃ precer uoluntatẽ di. existen¬
tib agi crederet. continuo subiecit. q̃
faciunt uerbu eius: s his ut dicere
ceꝑam exceptis. alia sunt illa quȩ ꝙͣuis¬
ex eade materia corporali ad aliqͥd tam̃
diuinitꝰ annunciandu nr̃is sensib am¬
mouent᷑. quȩ ꝓprie miracła & signa
dicunt᷑. Nec in omnib quȩ nob̾adno
d̾o annunciant᷑: ipsius di ꝑsona susci¬
pit. Cum aũ suscipitur. aliqͣndo in an¬
gelo demonstratur: aliqͣnͣdo in ea spe¬
cie quȩ ñ est qd̾ angłs: quamus ꝑ an¬
gelũ disposita ministret᷑. Rursꝰ cum
inea specie suscipitur quȩ ñ est qd̾ angłs:
aliqͣndo iam erat ipsum corpꝰ. & ad hoc
demonstrandu in aliquã mutatio¬
nẽ assumit᷑: aliqͣndo ad hoc exoritur.
& re ꝑacta rursus assumit᷑. sicut etiã
cũ homines annunciant. aliqͣndo ex
sua ꝑsona uerba di locunt᷑. sicuti cũ

Expanded text:
tu, vel causis tantummodo corporalibus, vel etiam spiritualibus, tamen praeter voluntatem Dei existentibus agi crederet, continuo subjecit, Quae faciunt verbum ejus. Sed his, ut dicere coeperam, exceptis, alia sunt illa quae, quex eadem materia corporali, ad aliquid tamen divinitus annuntiandum nostris sensibus admoventur, quae proprie miracula et signa dicuntur, nec in omnibus quae nobis a Domino Deo annuntiantur, ipsius Dei persona suscipitur. Cum autem suscipitur, aliquando in angelo demonstratur, aliquando in ea specie quae non est quod angelus, quamvis per angelum disposita ministretur: rursus cum in ea specie suscipitur quae non est quod angelus, aliquando jam erat ipsum corpus, et ad hoc demonstrandum in aliquam mutationem assumitur; aliquando ad hoc exoritur, et re peracta rursus absumitur. Sicut etiam cum homines annuntiant, aliquando ex sua persona verb
Abbreviated transcription (Latin):
abrabȩ uͦ ꝑ seipsum᷑ At hoc ab ste¬
phano ñ queramꝰ: ipsum librũ unde
stephanꝰ ista narrauit interrogemꝰ.
Numqͥd enĩ quia scͥptum ẽ. & dixit
dñs ds ad abraham. & paulopost. &
uisus ẽ dñs ds abrahȩ. propt̾ea ista non
ꝑangłos facta funt. cum alio loco si.¬
milit̾ dicat. uisus ẽ autẽ ei ds. ad ilicẽ
m̃abrȩ sedenti ad ostium tabernacłi
sui. meridie: & tam̃ consequent̾ adiun¬
gat. respiciens aũ ocłis suis uidit. &
ecce tres uiri stabant suꝑ eum. de quib
iã diximꝰ: Quom̾ enim poterunt isti
qui uł a uerb̃ ad intellectũ nolunt as¬
surgere. uł facile se ab intellectu in u̾¬
ba p̾cipitant. qmͦ potert̃ explicare
uisum eẽ dͥm in uiris trib: nisi eos
sicut etiã consequentia docent. ange¬
los fuisse fateantur: An qͥa ñ dictũ
est. angłs ei locutus ẽ. uel apparuit :¬
ꝓpterea dicere audebunt moysi quid̾e
illã uisionẽ acuocem ꝑ angłm factã.
qͥa ita scriptũ est. abrahȩ aũ quia cõ¬

Expanded text:
ro per se ipsum? At hoc a Stephano non quaeramus: ipsum librum unde Stephanus ista narravit, interrogemus. Numquid enim quia scriptum est, Et dixit Dominus Deus ad Abraham ; et paulo post, Et visus est Dominus Deus Abrahae : propterea ista non per Angelos facta sunt? Cum alio loco similiter dicat, Visus est autem ei Deus ad ilicem Mambre, sedenti ad ostium tabernaculi sui meridie; et tamen consequenter adjungat, Respiciens autem oculis suis vidit, et ecce tres viri stabant super eum; de quibus jam diximus . Quomodo enim poterunt isti, qui vel a verbis ad intellectum nolunt assurgere, vel facile se ab intellectu in verba praecipitant, quomodo poterunt explicare visum esse Deum in viris tribus, nisi eos, sicut etiam consequentia docent, angelos fuisse fateantur? An quia non dictum est, Angelus ei locutus est, vel, apparuit; propterea dicere audebunt, Moysi quidem illam visionem ac vocem per angelum factam, quia ita scriptum est; Abrahae autem, quia com
Abbreviated transcription (Latin):
xit. sicut iam demonstramimꝰ: s ꝓpt̃
eos qui cum scͥptura illic angłm noĩat.
ipsum ꝑseipsum filiũ di uolunt intelli¬
gi. qͥa ꝓpter annunciationẽ paternȩ
ac suȩ uoluntatis a ꝓpħa dictus ẽ angłs:
ꝓpterea uolui ex hac epła manifestius
testimoniũ dare: ubi ñ dictum est per
in actib apłoꝵ eo more narrat hec: quo
etiam in ueterib libris conscripta st̃.
Uiri fr̃s & patres: audite inqͥt. D̾s glie
apparuit abrahȩ patri nr̃o: cum esset
in mesopothanua syrie. Ne quis aũ
arbitraret᷑ tunc dđm głe ꝑ id quod in
seipso est cuiusqͣm ocłis apparuisse
mortaliũ: in consequentib dicit. qd̾
moysi angłs apparuerit. Fugit inqͥt
moyses in uerbo isto. & factus ẽ in¬
quiliuuꝰ in terra madian: ub genuit
filios duos. Et completis illic anniᷤ¬
quadraginta: apparuit illi in deserto
montis syna angłs dñi in flamina
ignis in rubo. Moyses autẽ uidens:

Expanded text:
xit, sicut jam demonstravimus. Sed propter xit, sicut jam demonstravimus. Sed propter eos, qui cum Scriptura illic angelum nominat, ipsum per se ipsum Filium Dei volunt intelligi, quia propter annuntiationem paternae ac suae voluntatis a propheta dictus est angelus: propterea volui ex hac epistola manifestius testimonium dare, ubi non dictum est, perin Actibus Apostolorum eo more narrat haec, quo etiam in Libris veteribus conscripta sunt: Viri fratres et patres, audite, inquit: Deus gloriae apparuit Abrahae patri nostro, cum esset in Mesopotamia . Ne quis autem arbitraretur tunc Deum gloriae, per id quod in se ipso est, cujusquam oculis apparuisse mortalium, in consequentibus dicit, quod Moysi angelus apparuerit. Fugit, inquit, Moyses in verbo isto, et factus est inquilinus in terra Madian, ubi genuit filios duos. Et completis illic quadraginta annis, apparuit illi in deserto montis Sina angelus Domini in flamma ignis in rubo. Moyse
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ angłos dictus sermo factus est
firmꝰ. & om̃is preuaricatio re in obedi¬
entia iustam accepit mercedis retͥ¬
butionẽ: quomͦ nos effugiemꝰ tantã
negligentes salutem: Et quasi que.
reres quã salutem. ut ostenderet se
de nouo testam̃to iam dicere. id ẽ ser
raret᷑ ꝑ dnm. ab his qui audiert̃ in noᷤ
confirmata ẽ: contestante do signis &
ostentis & uariis uirtutib & sp̃c scĩ
diuisionib scđm suam uoluntatẽ.x.
ed ait aliqͥs. Cur gͦ scͥptum ẽ. dixit
dns ad moysen. & non potiꝰ dixit
angls ad moysen: Quia cum uerba iu¬
dicis preco ꝓnunciat: ñ scribitur in
gestis. ille preco dixit. s ille iudex. Sic
etiam loquente ꝓpħa scõ. & si dicamꝰ
ꝓpb̃a dixit: nicħ aliud qͣm dñm dix¬
isse intelligi uolumꝰ. Et si dicamus
dns dixit. ꝓpħam ñ subtrahimꝰ. s qͥs
ꝑ eum dixerit ammonemꝰ. Et illa qui¬
dem scͥptura sepe aꝑit angłm ẽẽ d̾ni.
qͦ loquente identidem dicitur. dns di¬

Expanded text:
per angelos dictus sermo factus est firmus et omnis praeuaricatio et inoboedientia iustam accepit mercedis retributionem, quo- . modo nos effugiemus tantam neglreres quam salutem, ut ostenderet se de Novo Testamento jam dicere, id est, sermraretur per Dominum, ab iis qui audierunt, in nos confirmata est, contestante Deo signis et portentis, et variis viam voluntatem . 23. Sed, ait aliquis, cur ergo scriptum est, Dixit Dominus ad Moysen; et non potius, Dixit Angelus ad Moysen? Quia cum verba judicis praeco pronuntiat, non scribitur in gestis, Ille praeco dixit; sed, Ille judex: sic etiam loquente propheta sancto, etsi dicamus, Propheta dixit, nihil aliud quam Dominum dixisse intelligi volumus. Et si dicamus, Dominus dixit, prophetam non subtrahimus, sed quis per eum dixerit admonemus. Et illa quidem Scriptura saepe aperit angelum esse Dominum, quo loquente identidem dicitur, Dominus di
Abbreviated transcription (Latin):
surã fidei: & credimꝰ ꝓpter qd & loqui¬
mur. Extat enim auctoritas diumnaꝵ
scͥpturaꝵ. unde mens nr̃a deuiare
ñ debet: nec relicto solidam̃to diuini
eloquii. ꝑ suspicionũ suaꝵ abrupta
precipitari: ubi nec sensus corporis
regit. nec ꝑspicua ratio ueritatis eli-¬
cet. Aptissime quippe scͥptum ẽ in
epła ad hebreos. cum dispensatio no¬
ui testam̃ti a dispensatione ueteris
testam̃ti scđm congruentiã scłorũ
ac tp̃rm distingueretur: ñ tantũ illa
uisibilia. s ipsum etiã sermonẽ per
angłos factum. Sic enĩ dicit. Ad quẽ
aũ angłoꝵ dixit aliquando sede ad
dexteram meã: quoadusq ponã ini¬
inicos tuos scabellũ pedum tuoꝵ:
Nonne om̃s sunt ministri sp̃c ad mini¬
strationẽ missi: ꝓpter eos qui futͥ st̃
hereditate possidere salutem᷑. Hic os¬
tendit illa omĩa ñ solum ꝑ angłos
facta. s etiam ꝓꝓter nos facta. id est
uitȩ: sicut ad corinthios etiam scrip¬

Expanded text:
suram fidei , et credimus, propter quod et loquisuram fidei , et credimus, propter quod et loquimur . Exstat enim auctoritas divinarum Scripturarum, unde mens nostra deviare non debet, nec relicto solidamento divini eloquii per suspicionum suarum abrupta praecipitari, ubi nec sensus corporis regit, nec perspicua ratio veritatis elucet. Apertissime quippe scriptum est in Epistola ad Hebraeos, cum dispensatio Novi Testamenti a dispensatione Veteris Testamenti secundum congruentiam saeculorum ac temporum distingueretur, non tantum illa visibilia, sed ipsum etiam sermonem per Angelos factum. Sic enim dicit: Ad quem autem Angelorum dixit aliquando: Sede ad dexteram meam, quo usque ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum? Nonne omnes sunt ministri spiritus, ad ministrationem missi, propter eos qui futuri sunt haereditate possidere salutem ? Hinc ostendit illa omnia non solum per Angelos facta, sed etiam propter nos facta, id est,editas vitae aeternae. Sicut ad Corinthios etiam scrip
Abbreviated transcription (Latin):
tissimis. quȩ incęlis quid̾e sunt ñ inue¬
stigamꝰ: quo rerũ genere & corpora an¬
głica. scđm ꝓpriam dignitatẽ. & eoꝵ
queda corporał actio continetur: scdm
& imꝑtitã eius grãm m̃tib nr̃is audeo
qd̃ est. atq idipsum est. ullo mͦ ẽẽ muta¬
tam̃ uisibilia. sicut nr̃e cogitationes &
memorie. & uoluntates: & om̃is in¬
corporea natura. Uisibile aũ quicquã
ñ est: qd̾ ñ sit mutabile. Quaꝓpter
substantia uł si melius dicitur essen¬
tia di. ubi ꝓ modulo nr̃o ex qͣntulacũq
mutabilis est: nullomodo potest ipsa
ꝑ semet ipsam ẽẽ uisibilis. Proinde
illa omĩa que patrib uisa sunt: cũ
d̾̃s illis scd̃m suã dispensationẽ tpr̃ib¬
congruã presentaret᷑: ꝑ creaturã facta
ẽẽ manifestũ est. Et si nos latet quomͦ
ea ministris angłis fecerit: ꝑ angłos
tam̃ eẽ facta non ex nr̃o sensu dicimꝰ.
ne cuiquã uideam plus saꝑe preter¬
ꝑantiã. sicut d̾s nob̾ partitus ẽ men¬

Expanded text:
tissimis ? quae in coelis sunt quidem, non investigamus, quo rerum genere et corpora angelica secundum propriam dignitatem, et eorum quaedam corporalis actio continetur; secundum ec quod est, atque idipsum est, ullo modo esse mutatamen visibilia, sicut nostrae cogitationes, et memoriae, et voluntates, et omnis incorporea creatura: visibile autem quidquam non essubstantia, vel, si melius dicitur, essentia Dei, ubi pro modulo nostro ex quantulacumque mutabilis est, nullo modo potest ipsa per semetipsam esse visibilis. 22. Proinde illa omnia quae Patribus visa sunt, cum Deus illis secundum suam dispensationem tcongruam praesentaretur, per creaturam facta esse manifestum est. Et si nos latet quomodo ea ministris Angelis fecerit, per Angelos tamen esse facta, non ex nostro sensu dicimus, ne cuiquam videamur plus saperperantiam, sicut Deus nobis partitus est men
Abbreviated transcription (Latin):
Uerũ cum floruit uirga sacerdotis aa¬
ron: collocuta ẽ quodã modo cũ dubi¬
tante humanitate diumitas. Et ligniᷤ
certe om̃ib & om̃ib animaliũ carnib
gignendis atq formandis: cõmunis ẽ¬
trena materies. Et quis ea facit. nisi qͥ
dixit ut hec t̾ra ꝓduceret: & in eode uer¬
bo suo quȩ creauit regit atq agit:
S cũ eande materiem ex uirga moy¬
si in carnẽ serpentis ꝓxime ac uelociter
uertit: miracłm fuit rei quidẽ muta¬
bilis: s tam̃ inusitata mutatio. Es
añ animat queq uiua nascentia: nisi
qͥ & illum serpentẽ ad horam sicut opꝰ
fuerat animauit: Et qͥs reddidit cada¬
uerib animas. cũ resurgerent mortui:
nisi qͥ animat carnes in uteris matrũ
ut oriant᷑ morituri. Similit̾ & de cõ

Expanded text:
s? Verum cum floruit virga sacerdotis Aas? Verum cum floruit virga sacerdotis Aaron, collocuta est quodam modo cum dubitante humanitate divinitas . Et lignis certe omnibus et omnium animalium carnibus gignendis atqterrena materies, et quis ea facit nisi qui dixit, ut haec terra produceret, et in eodem uerbo suo quae creauit regit atque agit? sed cum eandem materiam ex uirga Moysi in carnem serpentis proxime ac uelociter uertit, miraculum fuit rei quidem mutabilis, sed tamen inusitata mutatio. quis autem animat quaeque uiua nascentia nisi qui et illum serpentem ad horam, sicut opus fuerat, animauit? Et quis reddidit cadaueribus animas suas, cum resurgerent mortui, nisi qui animat carnes in uteris matrum, ut oriantur morituri? sed cum
Abbreviated transcription (Latin):
omniũ annoꝵ certis dieb aduocant᷑
aquȩ maris. & effundunt᷑ suꝑ faciẽ t̾rȩ.¬
S cũ orante scõ helia factum ẽ. quia p̃ces¬
serat tam continua & ram longa sere¬
nitas. ut fame deficerent homines. nec
ea hora qua ille di seruus orauit aer ip¬
se aliqua humida facie mox future
pluuiȩ signa p̃culerat: consecutis tan¬
tis & tam uelocit̾ ymbrib apparuit
uis diuina. quib illud dabat᷑ dispensa¬
bat᷑q miracłm. Itaq ds oꝑatur sollẽ¬
nia fulgura atq tonitrua. S qͥa in
monte sẏna inusitato mͦ fiebant. uo¬
cesq illȩ ñ strepitu confuso edebant᷑.
s eis queda signa dari certissimis in¬
diciis apparebat: miracła erant. Qͥs
attrahit humorẽ ꝑ radicẽ uitis ad botrũ
& uinũ facit. nͥ d̾s : qui & homine plan¬
tante & rigante incrementũ dat: Sed
cũ ad nutũ dñi aqua in uinũ inusitata
celeritate conu̾sa est: etiã stultis faten¬
tib uis diuina declarata ẽ. Qͥs arbusta

Expanded text:
nnorum certis diebus advocantur aquae maris, et effunduntur super faciem terraeum hoc orante sancto Elia factum est, quia praecesserat tam continua et tam longa serenitas, ut deficerent fame homines, nec ea hora qua ille Dei servus oravit, aer ipse aliqua humida facie mox futurae pluviae signa praetulerat, consecutis tantis et tam velociter imbribus apparuit vis divina, quibus illud dabatur dispensabaturque miraculum . Ita Deus operatur solemnia fulgura atque tonitrua: sed quia in monte Sina inusitato modo fiebant, vocesque illae non strepitu confuso edebantur, sed eis quaedam signa dari certissimis indiciis apparebat, miracula erant . Quis attrahit humorem per radicem vitis ad botrum, et vinum facit, nisi Deus, qui et homine plantante et rigante incrementum dat ? Sed cum ad nutum Domini aqua in vinum inusitata celeritate conversa est, etiam stultis fatentibus vis divina declarata est . Quis arbusta
Abbreviated transcription (Latin):
bili spu di ÷ cum hec omĩa quȩ ꝑ corpo¬
rales motꝰ in illo oꝑe fuint d̾̃s operet᷑.
mouens primitꝰ inuisibilia ministroꝵ.
siue animas hominũ. siue occultoꝵ
sp̃uũ sͥ subditas seruitutes: qͥd mirũ
sietiã in creatura cęli & t̾re. maris & ae¬
ris facit ds quȩ uult sensibilia atq ui¬
sibilia. ad se ipsum meis ficut oportere
ipse nouit significandu & demonstͣnͣ¬
dđu: ñ ipsa sua qua ẽ apparente substan¬
tia. quȩ omĩno incõmutabił est. om̃ibq
sp̃itib qͦs creauit interiꝰ secretiusq sub

Expanded text:
itu Dei, cum haec omnia quae per corporales motus in illo opere fiunt, Deus operetur, movens primitus invisibilia ministrorum, sive animas hominum, sive occultorum spirituum sibi subditas servitutes: quid mirum si etiam in creatura coeli et terrae, maris et aeris, facit Deus quae vult sensibilia atque visibilia, ad se ipsum in eis, sicut oportere ipse novit, significandum et demonstrandum, non ipsa sua qua est apparente substantia, quae omnino incommutabilis est, omnibusque spiritibus, quos creavit, interius sec
Abbreviated transcription (Latin):
i gͦ apłs paulꝰ qmuis adhuc porta¬
ret sarcinã corporis qd̾ corrumpit᷑
& aggrauat animã. qͣmuis adhuc ex
parte atq in enignate uideret. optans
dissolui & ẽẽ cum xp̃o. & in semet ipso in.¬
gemiscens adoptionẽ expectans redẽp.¬
quippe eiꝰ nec m̃branas & attramentũ.
nec significantes sonos lingͣue᷑ editos.
nec signa litteraꝵ conscͥpta pellicłis. corpꝰ
xp̃i & sanguinẽ dicimꝰ. s illud tantũ qd̃
ex fructib terrȩ acceptũ & prece mystica
consecratũ. rite sumimꝰ ad salutẽ spĩta¬
lem in memoriã ꝓ nob̾ dncȩ passionis:
qd̾ cũ ꝑ manꝰ hominũ ad illã uisibilem
spẽm ꝑducitur. ñ sanctificat᷑ ut sit tam

Expanded text:
s Paulus, quamvis adhuc portaret sarcinam corporis, quod corrumpitur et aggravat animam , quamvis adhuc ex parte atque in aenigmate videret , optans dissolvi et esse cum Christo , et in semetipso ingemiscens, adoptionem exspectans redempquippe ejus, nec membranas, nec atramentum, nec significantes sonos lingua editos, nec signa litterarum conscripta pelliculis, corpus Christi et sanguinem dicimus; sed illud tantum quod ex fructibus terrae acceptum et prece mystica consecratum rite sumimus ad salutem spiritualem in memoriam pro nobis Dominicae passionis: quod cum per manus hominum ad illam visibilem speciem perducatur, non sanctific
Abbreviated transcription (Latin):
facti unũ: net in ipsa carne nos re¬
surrecturos desꝑaremꝰ. cũ multa m̃bra
intuerem᷑ p̃cessisse nos caput unũ:
in qͦ nnc ꝑ fidem mundati. & tẽ per
spẽm redintegrati. & ꝑ mediatorẽ deo
reconciliati. hereamꝰ uni. fruamur
d̾i. uerbũ dĩ. & idem ipse mediator d̾i
& hominũ filius hominis. ȩqualis
patͥ ꝑ diuinitatis unitatẽ. & particepᷤ
nr̃ ꝑ humanitatis fusceptionẽ. patrẽ
int̾pellans ꝓ nob̾ ꝑ id quod hõ erat.
nec tam̃ tacens qd̾ ds cum patre unũ
erat: int̾ cetera ita loquitur. Non pro
his aũ rogo inquit tantũ. s & pro eis
qui credituri sunt ꝑ uerbũ eoꝵ in me.
ut om̃s unũ sint: sicut tu pater ĩ me

Expanded text:
facti unum: nec in ipsa carne nos refacti unum: nec in ipsa carne nos resurrecturos desperaremus, cum multa membra intueremur praecessisse nos caput unum; in quo nunc per fidem mundati, et tunc per speciem redintegrati, et per Mediatorem Deo reconciliati haereamus uni, fruamur Dei, Verbum Dei, et idem ipse mediator Dei et hominum Filius hominis , aequalis Patri per divinitatis unitatem, et particeps noster per humanitatis susceptionem, Patrem interpellans pro nobis per id quod homo erat , nec tamen tacens quod Deus cum Patre unum erat, inter caetera ita loquitur: Non pro his autem rogo, inquit, tantum, sed et pro eis qui credituri sunt per verbum eorum in me: ut omnes unum sint, sicut tu Pater in me
Abbreviated transcription (Latin):
tum hoc sacrificiũ. hic sacerdos hic d̃s.¬
ante qͣm missꝰ ueniret factus ex femina.
onĩa quȩ sacrate atq mystice patͥb
nr̃is ꝑ angłica miracła apparuerunt.
siue que ꝑ ipsos facta sunt. similitudi¬
nes huius fuerunt: ut om̃is creaturȩ
factis quodam mͦ loqueretur. unum
futurũ in quo eẽt salus uniu̾soꝵ a mor¬
te reparandoꝵ. Quia enĩ ab uno uero
d̾o & sumino. ꝑ impietatis iniqͥtatẽ
resilientes & dissonantes defluxera¬
mꝰ & euanueramꝰ in multa. discissi per
multa. & inherentes multis. oporte¬
bat nutu & imꝑio dĩ miserantis. ut
ipsa multa uenturũ conclamarent
unũ: & a multis conclamatꝰ ueniret
unꝰ: & multa contestarent᷑ uenisse
unũ: & a multis exonerati ueniremꝰ
ad unũ: & multis peccatis in anima
mortui. & propt̾ peccatũ in carne mo¬
rituri. amaremꝰ sine peccato mortuũ
in carne ꝓ nob̾ unũ: ut in resuscitatũ
credentes. & cum illo spũ ꝑ fidem re
surgentes ustificarem̃ in uno iusto

Expanded text:
tum, hoc sacrificium, hic sacerdos, hic Dantequam missus veniret, factus ex femina, omnia quae sacrate atque mystice patribus nostris per angelica miracula apparuerunt, sive quae per ipsos facta sunt, similitudines hujus fuerunt, ut omnis creatura factis quodam modo loqueretur unum futurum in quo esset salus universorum a morte reparandorum. Quia enim ab uno vero Deo et summo per impietatis iniquitatem resilientes et dissonantes defluxeramus, et evanueramus in multa, discissi per multa et inhaerentes in multis: oportebat nutu et imperio Dei miserantis, ut ipsa multa venturum conclamarent unum; et a multis conclamatus veniret unus, et multa contestarentur venisse unum; et a multis exonerati veniremus ad unum, et multis peccatis in anima mortui, et propter peccatum in carne morituri, amaremus sine peccato mortuum in carne pro nobis unum; et in resuscitatum credentes, et cum illo per fidem spiritu resurgentes, justificaremur in uno justo
Abbreviated transcription (Latin):
de scĩs cęlis tuis: & mite illã a sede
magnitudinis tue. ut mecũ sit.
& mecũ laboret: id est doceat me la¬
borare. ne laborem. Labores enĩ epꝰ:
uirtutes sunt. S aliter mittitur
ut sit cũ homine: alit̾ mifsa ẽ. ut
ipsa sit homo. In animas enĩ scãs
se transfert: atq amicos d̾i & ꝓpħ̃as
constituit: sicut etiam implet scõs
angłos. & omĩa talib mysteriis
congrua ꝑ eos oꝑatur. Cum aũ uenit
plenitudo tp̃ris. missa ẽ. ñ ut imple¬
ret angłos. nec ut angłs eẽt. nisi in
quantũ consiliũ patͥs annunciabat
qd̾ & ipsius erat: nec ut eẽt cũ hõib
aut in hominib. hoc enim & aritea
in patrib & ꝓpħis: s ut ipsum uer¬
bũ caro fieret. id est homo fieret. In
qͦ futuro reuelato sacram̃to eorum
etiam sapientiũ atq scõꝵ salus eẽt.
qui pͥusqͣm ipse de uirgine nasceretur
de mulierib nati sunt: & in quo facto
atq predicato salus sit omniũ creden¬

Expanded text:
de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede de sanctis coelis tuis, et mitte illam a sede magnitudinis tuae, ut mecum sit, et mecum laboret , id est, Doceat me laborare, ne laborem. Labores enim ejus virtutes sunt. Sed aliter mittitur ut sit cum homine, aliter missa est ut ipsa sit homo. In animas enim sanctas se transfert, atque amicos Dei et Prophetas constituit , sicut etiam implet sanctos Angelos, et omnia talibus ministeriis congrua per eos operatur. Cum autem venit plenitudo temporis missa est , non ut impleret Angelos, nec ut esset Angelus, nisi in quantum consilium Patris annuntiabat, quod et ipsius erat; nec ut esset cum hominibus aut in hominibus, hoc enim et antea in Patribus et Prophetis: sed ut ipsum Verbum caro fieret, id est, homo fieret: in quo futuro revelato sacramento, etiam eorum sapientium atque sanctorum salus esset, qui priusquam ipse de virgine nasceretur, de mulieribus nati sunt, et in quo facto atque praedicato salus sit omnium creden
Abbreviated transcription (Latin):
lux illa putaretur. quȩ istam genu¬
it: hoc enim nullꝰ umqͣm hereticus
ausus ẽ dicere. nec credendu est aliquẽ
ausurũ: illi cogitationi occurrit scͥp¬
tura. qua possit uideri obscurior lux
ista quȩ manat. qͣm illa de qͣ manat.
Quã suspicionẽ tulit cum ait. candor
ẽ illius. id est lucis eternȩ: atq ita ostẽ¬
dit ȩqualem. Si enim hȩc minor est.
obscuritas illiꝰ est. ñ candor illiuis: si
aũ maior est. ñ ex ea manat. Non en̾i
uinceret. de qua genita ẽ. Quia ergo
ex illa manat ñ est maior qͣm illa:
quia uͦ ñ obscuritas illius. s candor
illiꝰ est. ñ est minor. Equalis est gͦ.
Neq hoc mouere debet quia dicta ẽ
manatio quecła claritatis om̃ipo¬
tentis d sincera tamꝗͣ ipsa nonsit
om̃ipotens. s omĩpotentis manatio
Mox enim de illa dicitur. Et cum sit
titur: a quo emanat. Sic enim & pe¬
titur ab illo: qui amabat illam ae
desiderabat. Emute inquit illam

Expanded text:
lux illa putaretur quae istam genulux illa putaretur quae istam genuit hoc enim nullus unquam haereticus ausus est dicere, nec credendum est aliquem ausurum, illi cogitationi occurrit Scriptura, qua posset videri obscurior lux ista quae manat, quam illa de qua manat: quam suspicionem tulit, cum ait, Candor est illius, id est, lucis aeternae; atque ita ostendit aequalem. Si enim haec minor est, obscuritas illius est, non candor illius. Si autem major est, non ex ea manat: non enim vinceret de qua genita est. Quia ergo ex illa manat, non est major quam illa: quia vero non obscuritas illius, sed candor illius est, non est minor; aequalis est ergo. Neque hoc movere debet, quia dicta est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera: tanquam ipsa non sit omnipotens, sed omnipotentis manatio. Mox enim de illa dicitur, Et cum sit titur, a quo emanat. Sic enim expetitur ab illo qui amabat eam et desiderabat. Emitte, inquit, illam
Abbreviated transcription (Latin):
missũ ut homo fieret: quia ñ scd̾m
imparẽ potestatẽ uel substantiã uel
aliquid quod in eo patri ñ sit ȩquale
missus ẽ: s scđm id quod filius apatre
ẽ. ñ pater a filio. Uerbum enĩ patris
gͦ mirũ si mittitur ñ quia mȩquał ẽ
patͥ. s quia ẽ manatio quedã clarita¬
tis omipotentis di sincera. Ibi enim
qd̾ manat & de quo manat: unius
eiusdem q substantie est. Neq enim
sicut aqua de foramine terrȩ aut la¬
pidis manat: s sicut lux de luce. Nã
qd̾ dictum est candor est enuim lucis et̾¬
nȩ: quid alud dictum est. qͣm lux ẽ
lucis ȩternȩ: Candor quippe lucis:
quid nisi lux est: Et ideo coeterna luqi:
dequa lux est. Maluit aũ dicere can¬
dor lucis. qͣm lux lucis: ne obscurior
putaretur ista quȩ manat. qͣm illa
de qua manat. Cum enĩ auditur can¬
dor eius ẽẽ ista: facilius est ut ꝑ hanc
lucere illa qͣm hec minꝰ lucere creda¬
tur. S qͥa cauendum n̾erat. ne mmor

Expanded text:
missum ut homo fieret: quia non secundum missum ut homo fieret: quia non secundum imparem potestatem vel substantiam vel aliquid quod in eo Patri non sit aequale missus est; sed secundum id quod Filius a Patre est, non Pater a Filio. Verbum enim Patris est go mirum si mittitur, non quia inaequalis est Patri, sed quia est manatio quaedam claritatis omnipotentis Dei sincera? Ibi autem quod manat et de quo manat unius ejusdemque substantiae est. Neque enim sicut aqua de foramine terrae aut lapidis manat; sed sicut lux de luce. Nam quod dictum est, Candor est enim lucis aeternae; quid aliud dictum est, quam, Lux est lucis aeternae? Candor quippe lucis, quid nisi lux est? Et ideo coaeterna luci, de qua lux est. Maluit autem dicere, Candor lucis, quam, Lux lucis; ne obscurior putaretur ista quae manat quam illa de qua manat. Cum enim auditur candor ejus esse ista, facilius est ut per hanc lucere illa, quam haec minus lucere credatur. Sed quia cavendum non erat, ne minor
Abbreviated transcription (Latin):
manifestus ante ocłos hominũ: inisi
qͥa carnẽ quod uerbũ in plenitudine
temporis factũ erat. suscipienda nr̃ȩ
fidei porrigebat. ipsum aũ uerb̾u per
qd omnĩa facta erant. purgate ꝑ fidem
m̃ti contemplandu in ȩternitate ser¬
tre filius dr̃. quia ille pater est. ille fi¬
lius: nullomͦ impedit ut credamus.
equalem patri ẽẽ filium. & consubstan¬
tialem & coeternũ: & tam̃ apatre mis¬
sum filiũ. ñ quia ille maior est. ille mi¬
nor: sed quia ille pater. ille filius. ille
genitor. ille genitus: ille a quo ẽ qui
mittitur. ille qui ẽ ab eo qui mittit.
filius enim a patre est: ñ patera filio.
Scd̾m hoc potest intelligi. ñ tantũ ideo
dici missꝰ filus quia uerbũ caro fac¬
tum est. s ideo missus. ut uerbũ caro
fieret: & ꝑ presentiã corporalem illa
quȩ scripta sunt oꝑaretur: id est ut
ñ tantũ homo missus intelligat᷑ qd̾
u̾bum factum est. sed est uerbum

Expanded text:
manifestus ante oculos hominum: nisi manifestus ante oculos hominum: nisi quia carnem, quod Verbum in plenitudine temporis factum erat, suscipiendam nostrae fidei porrigebat; ipsum autem Verbum per quod omnia facta erant, purgatae per fidem menti contemplandum in aeternitate sertre Filius dicitur, quia ille Pater est, ille Filius, nullo modo impedit ut credamus aequalem Patre esse Filium et consubstantialem et coaeternum, et tamen a Patre missum Filium. Non quia ille major est, ille minor: sed quia ille Pater, ille Filius; ille genitor, ille genitus; ille a quo est qui mittitur, ille qui est ab eo qui mittit. Filius enim a Patre est, non Pater a Filio. Secundum hoc jam potest intelligi, non tantum ideo dici missus Filius quia Verbum caro factum est , sed ideo missus ut Verbum caro fieret, et per praesentiam corporalem illa quae scripta sunt operaretur; id est, ut non tantum homo missus intelligatur quod Verbum factum est, sed et Verbum
Abbreviated transcription (Latin):
filiũ suũ factum ex muliere: ꝑ quẽ
tam̃ quia facta sunt omĩa. ñ solum pͥus¬
qͣm factus muteret᷑. s priusqͣm eẽnt
omĩa. eunde̾ mutenti confitem᷑ ȩqua¬
lem: quẽ dicimꝰ missũ minor̃ẽ. Quomͦ
gͦ ante istam plenitudinẽ temporis qua
eũ mitti oportebat. pͥusqͣm missꝰ ẽẽt in¬
deri apatrib potuit. cum eis anglica
queda uisa demonstrarent᷑: quando nec
ĩã missꝰ. sicut ȩquał est patri uidebatur:
Unde enim dicit philippo aquo utiq sic̃
a cȩt̾is. & ab ipsis a quib crucifixus est
in carne uidebatur. tanto tp̃r uobis cũ
sum & ñ cognouistis me. philippe qui
uidet me uidet & patrẽ: nisi quia uide¬
bat᷑ & ñ uidebatur: Uidebatur sic̃ missꝰ
factus erat: ñ uidebatur sicut ꝑ eũ om̃ia
facta erant. Aut unde etiam illud dicit.
qͥ ht̃ mandata mea & seruat ea. ipse est
qui diligit me. & qui me diligit. dili¬
getur a patre meo. & ego diligam eum
& manifestabo ei meipsum. cum ẽẽt

Expanded text:
em tamen quia facta sunt omnia, non solum priusquam factus mitteretur, sed priusquam essent omnia, eumdem mittenti confitemur aequalem, quem dicimus missum minorem. Quomodo ergo ante istam plenitudinem temporis, qua eum mitti oportebat, priusquam missus esset videri a Patribus potuit, cum eis angelica quaedam visa demonstrarentur, quando nec jam missus sicut aequalis est Patri videbatur? Unde enim dicit Philippo, a quo utique sicut a caeteris, et ab ipsis a quibus crucifixus est in carne videbatur, Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui me vidit, vidit et Patrem; nisi quia videbatur, et non videbatur? Videbatur sicut missus factus fuerat, non videbatur sicut per eum omnia facta erant. Aut unde etiam illud dicit, Qui habet mandata mea et servat ea, ipse est qui diligit me; et qui diligit me, diligetur a Patre meo, et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum ; cum esset
Abbreviated transcription (Latin):
reb credi uolunt. Quasi uͦ quia precelsã
incõmutabilemq substantiã ꝑ illa quȩ
facta sunt intelligere potuert̃: ꝓpter¬
ea de conu̾sione rerũ mutabiliũ. aut
de contexto scłoꝵ ordine consulendi sĩt.
Nunqͥd enim quia uerissime disputart.
& docum̃tis certissimis ꝑsuadent. ȩt̾niᷤ
rationib omĩa temporalia fieri: ꝓpt̾ea
potuer̃t in ipsis rationib ꝓspicere. uł
ex ipsis colligere. quot sint animaliũ
gña. quȩ semina singłoꝵ in exordiis.
qͥ modꝰ in increm̃tis. qui numeri ꝑ con¬
in appetendis quȩ scd̃m naturã st̃.
fugiendis q contrariis: Nonne ista
omĩa ñ ꝑ illam incõmutabilẽ sapĩam.
s ꝑ locoꝵ ac tempoꝵ hystoriã quesiert::
& ab aliis exꝑta atq conscͥpta credide

Expanded text:
Quasi vero, quia praecelsam incommutabilemque substantiam per illa quae facta sunt intelligere potuerunt , propterea de conversione rerum mutabilium, aut de contexto saeculorum ordine consulendi sint. Numquid enim quia verissime disputant, et documentis certissimis persuadent, aeternis rationibus omniapotuerunt in ipsis rationibus aeternis perspicere, vel ex ipsis colligere quot sint animalium genera, quae semina singulorum in exordiis, qui modus in incrementis, qui numeri per conin appetendis quae secundum naturam sunt, fugiendisque contrariis? Nonne ista omnia, non per illam incommutabilem sapientiam, sed per locorum ac temporum historiam quaesierunt, et ab aliis experta
Abbreviated transcription (Latin):
landu pennas nutrire uirtutũ: s po¬
tius ad demergendi pondera exagge¬
rare uitioꝵ: tanto grauiꝰ anime ruitu.¬
rȩ qͣnto sͥ uidetur euecta sublimiꝰ. Pro¬
inde sicut magi fecerunt diuinitꝰ mo¬
niti. qͦs ad humilitatẽ dñi adorandam
stella ꝑduxit: ita & nos non qua uenimꝰ.
s ꝑ aliam uiam in patriã redire debemꝰ.
quam rex humilis docuit: & quã rex
suꝑbꝰ humili regi aduersariꝰ obsidere
ñ possit. Et nob̾ enim ut adoremꝰ humi¬
lem xp̃m. cęli enarrauer̃t głam dei:
cũ in omnẽ terrã exiit sonus eoꝵ. & in
fines orb terrȩ uerba eoꝵ. Uia nobis¬

Expanded text:
landum pennas nutrire virtutum, sed polandum pennas nutrire virtutum, sed potius ad demergendum pondera exaggerare vitiorum, tanto gravius anima ruitura, quanto sibi videtur evecta sublimius. Proinde, sicut Magi fecerunt divinitus moniti , quos ad humilitatem Domini adorandam stella perduxit; ita et nos, non qua venimus, sed per aliam viam in patriam redire debemus, quam rex humilis docuit, et quam rex superbus humili regi adversarius obsidere non possit. Et nobis enim, ut adoremus humilem Christum, coeli enarraverunt gloriam Dei, cum in in omnem terram exiit sonus eorum, et in fines orb
Abbreviated transcription (Latin):
potest. ut homo uita ac morib melior.
spectet nequissimos homines uel in
fune ambulantes. uel multimodis mo¬
tib corpoꝵ multa incredibilia facien¬
nec eos propt̾ea sͥ preponendos existimet:.
sic anima fidelis & pia ñ solum si uide¬
at. uerũ etiã si propt̾ fragilitatẽ carnis
ex horreat miracła demonũ. ñ ideo
tam̃ aut ñ se ñ posse talia dolebit. aut
ob hoc ipsos meliores ẽẽ iudicabit: cũ sit
presercim in societate scõꝵ. qui ꝑ uirtu¬
tem di cui cuncta subiecta sunt. & mi¬
miie fallacia & multo maiora fece¬
runt. siue homines. siuie angłi boni.
Nequaꝗͣ igit ꝑ sacrilegas similitudines & im¬
pias curiositates. & magicas ꝯsecrationes
animȩ purgant᷑. & reconciliant᷑ do: quia
falsus mediator ñ traicit ad suꝑiora: s
potiꝰ obsidens intercludit uiam. ꝑ affectꝰ
qͦs tanto maligniores qͣnto suꝑbiores suȩ
societatis inspirat: qui ñ possunt ad euo¬

Expanded text:
potest ut homo uita ac moribus melior: potest ut homo uita ac moribus melior: spectet nequissimos homines uel in fune ambulantes uel multimodis motibus corporum multa incredibilia faciennec eos propterea sibi + praeponendos existimet: sic anima fidelis et pia non solum si uideat uerum etiam si propter fragilitatem carnis exhorreat miracula daemonum, non ideo tamen aut non se posse talia dolebit aut ob hoc illos meliores esse iudicabit, cum sint praesertim in societate sanctorum qui per uirtutem dei, cui cuncta subiecta sunt, et minime fallacia et multo maiora fecerunt, siue homines siue angeli boni.Nequaquam igitur per sacrilegas similitudines et impias curiositates et magicas consecrationes animae purgantur et reconciliantur Deo: quia falsus mediator non trajicit ad superiora, sed potius obsidens intercludit viam per affectus, quos tanto maligniores, quanto superbiores suae societati inspirat; qui non possunt ad evo
Abbreviated transcription (Latin):
irretiens. in quib etiam magicȩ falla¬
ciȩ curiosiores suꝑbioresq animas de¬
ceptas illusasq precipitant. subditũ
tenet: pollicens etiam purgationẽ aĩȩ¬
ꝑ eas quas thelecas appellant. tͣnsfiguran¬
do se in angłm lucis. ꝑ multiformẽ machi¬
acile est enĩ sp̃ib nequissimis
ꝑ aerea corpora facere multa. quȩ
mirentur animȩ terrenis corporib aggͣ¬
uatȩ: etiã melioris affectus. Si eñi corpo¬
ra ipsa t̾rena ñnullis artib & exercitati¬
onib modificata. in spectacłis theatricis
tanta miracła hominib exhibent. ut
hiqui uumꝗͣ talia uidert narrata uix
credant: qͥd magnũ est diabolo & angłis
eiꝰ de corporeis elem̃tis ꝑ aerea corpora fa¬
cere quȩ caro miretur. aut etiã occultis
inspirationib ad illudendos humanoᷤ
sensꝰ fantasmata ymaginũ machinari.
quib uigilantes dormientes ue decipi¬
at. uel furentes exagitet:. S sic̃ fieri

Expanded text:
irretiens, in quibus etiam magicae fallairretiens, in quibus etiam magicae fallaciae, curiosiores superbioresque animas deceptas illusasque praecipitans, subditum tenet; pollicens etiam purgationem aneas quas τελετάς appellant, transfigurando se in angelum lucis per multiformem machiFacile est enim spiritibus nequissimis per aeria corpora: facere multa quae mirentur animae terrenis corporibus adgrauatae etiam melioris affectus. si enim corpora ipsa terrena nonnullis artibus et exercitationibus modificata in spectaculis theatricis tanta miracula hominibus exhibent, ut hi qui numquam talia uiderunt narrata uix credant, quid magnum est diabolo et angelis eius de corporeis elementis per aeria corpora facere quae caro miretur aut etiam occultis inspirationibus ad inludendos humanos sensus phantasmata imaginum machinari, quibus uigilantes dormientesque decipiat uel furentes exagitet? sed sicut fieri
Abbreviated transcription (Latin):
Deinde id ipsum qͦd mediator est ꝑ quẽ
reconciliam᷑ do: sic indicat. Ego inqͥt
in eis. & tu in me: ut sint consũmati
in unũ. Hȩc est uera pax. & cum crea¬
tore nob̾ nr̃o firma conexio. purga¬
tis & reconciliatis ꝑ mediatorẽ uitȩ:
sic̃ macłati & alienati ab eo recesse¬
ramꝰ ꝑ mediatorẽ mortis. Sicut eñi
diabolus suꝑbus hominẽ suꝑbientẽ
ꝑduxit ad mortẽ: ita xꝑc humilis
hominẽ obedientẽ reduxit ad uitã:
qͥa ficut ille elatus cecidit & deiecit
consentientẽ: sic iste humiliatꝰ surrexit.¬
& erexit credentẽ. Quia enĩ non ꝑuen̾at
diabolus quo ipse ꝑduxerat: mortem
quippe sp̃c in impietate gestabat. s mor¬
tẽ carnis non subierat. quia nec indum̃¬
tũ susceꝑat: magnꝰ homini uidebatur
pͥnceps in legionib demonũ. per quos
fallaciaꝵ regnũ exercet. Sic hominem
ꝑ elationis tẏpum potentiȩ quã iusticie
cupidiorẽ. aut ꝑ falsam phylosophiã
magis inflans. aut ꝑ sacra sacrilega

Expanded text:
Deinde id ipsum quod mediator est, per quem reconciliamur deo, sic indicat: ego, inquit, in eis et tu in me, ut sint consummati in unum. haec est uera pax et cum creatore nostro nobis firma conexio purgatis et reconciliatis per mediatorem uitae, sicut maculati et alienati ab eo recesseramus per mediatorem mortis. sicut enim diabolus superbus hominem superbientem perduxit ad mortem, itahominem obedientem reduxit ad vitam: quia sicut ille elatus cecidit, et dejecit consentientem; sic iste humiliatus surrexit, et erexit credentem. Quia enim non perverenat diabolus quo ipse perduxerat mortem quippe spiritus in impietate gestabat, sed mortem carnis non subierat, quia nec indumentum susceperat, magnus homini videbatur princeps in legionibus daemonum, per quos fallaciarum regnum exercet, sic hominem per elationis typhum, potentiae quam justitiae cupidiorem, aut per falsam philosophiam magis inflans; aut per sacra sacrilega
Abbreviated transcription (Latin):
traicerem᷑. Nunc itaq illuc quoda modo
secuta ẽ fides nr̃a: quo ascendit inquẽ
credidimꝰ. ortus. mortuus. resuscitatus.
assumptꝰ. Hoꝵ q̃tuor duo pͥora noue¬
ramꝰ in nob̾: scimꝰ enĩ homines & oriri
& mori: duo aũ reliqua id est resuscita¬
ri & assumi iuiste in nob̾ futura sꝑamꝰ.
qͥa in illo facta credidimꝰ. Itaq in illo
quia & id quod ortũ erat transiit ad ȩter¬
nitatẽ. transiturũ est & nr̃m: cũ fides
ꝑuenerit ad ueritatẽ. Iam eñi creden¬
tib ut ii uerbo fidei manerent. & inde
ad ueritatẽ. ac ꝑ hoc ad eternitatẽ ꝑdu¬
cti amorte liberarent᷑: ita loquit᷑. Si
manseritis in u̾bo meo: uere discipłi
mei eritis. Et quasi quererent qͦ fructu:
secutꝰ ait. Et cognoscetis ueritatẽ. Rur¬
sus quasi dicerent quid ꝓdest morta¬
lib ueritas: & ueritas inquit liberabit
uos. Unde: nͥ amorte. a corruptione. a
mutabilitate᷑. Ueritas quippe immor¬

Expanded text:
traiceremur. nunc itaque illuc quodam modo traiceremur. nunc itaque illuc quodam modo secuta est fides nostra quo ascendit in quem credimus ortus, mortuus, resuscitatus, assumtus. horum quattuor duo priora noueramus in nobis; scimus enim homines et oriri et mori; duo autem reliqua, id est resuscitari et assumi, iuste in nobis futura speramus, quia in illo facta credidimus. itaque in illo quia et id quod ortum erat transiit ad aeternitatem, transiturum est et nostrum, cum fides peruenerit ad ueritatem. iam enim credentibus, ut in uerbo fidei manerent et inde ad ueritatem ac per hoc ad aeternitatem perducti a morte liberarentur, ita loquitur: si manseritis in uerbo meo, uere discipuli mei estis. et quasi quaererent: quo fructu? secutus adiunxit: et cognoscetis ueritatem. rursus quasi dicerent: quid prodest mortalibus ueritas? et ueritas, inquit, liberabit uos; unde nisi a morte, a corruptione, a mutabilitate ? ueritas quippe immor
Abbreviated transcription (Latin):
fides nr̃a uidendo fiet ueritas. tc̃ mor¬
talitatẽ nr̃ãm cominutatã tenebit ęt̾¬
nitas. Qd̾ donec fiat & ut fiat. qͥa reb
ortis accominodamꝰ quide fidem cre-¬
dulitatis. sic̃ in ęternis sꝑamus ueri¬
tatẽ contemplationis: ne fides mor¬
talis uitȩ dissonaret aueritate ȩt̾nȩ
uitȩ. ipsa ueritas patͥ coȩt̾na est orta
de t̾ra. cum filius dei fic uenit ut fie.¬
ret filius hominis. & in se ipse exci¬
ꝑet fidem nr̃am. qua nos ꝑduceret
ad ueritatẽ suam: qui sic suscepit mor¬
talitatẽ nr̃am. ut ñ amitteret ęt̾m¬
tatẽ suam. Quantũ enĩ ad id quod
ortum ẽ ęt̾nitas ualet: tantũ ad fi¬
dem ueritas. Ita gͦ nos purgari opor¬
tebat. ut ille nob̾ fieret ortus. qui
maneret ȩcernꝰ: ne alter nob̾ eẽt in fide.
alter in ueritate. Nec ab eo qd̾ ortisumꝰ
ad ȩt̾na tͣnsire possemꝰ: nisi ȩt̾no ꝑ ortũ
nr̃m nob̾ sociato. ad ipsius ȩternitatem

Expanded text:
eritas, tunc moreritas, tunc mortalitatem nostram commutatam tenebit aeternitas. quod donec fiat et ut fiat — quia rebus ortis accommodamus fidem credulitatis, sicut in aeternis speramus ueritatem contemplationis — ne fides mortalis uitae dissonaret a ueritate aeternae uitae, ipsa ueritas patri coaeterna de terra orta est, cum filius dei sic uenit, ut fieret filius hominis et ipse in se susciperet fidem nostram qua nos perduceret ad ueritatem suam, qui sic suscepit mortalitatem nostram, ut non amitteret aeternitatem suam. quantum enim ad id quod ortum est aeternitas ualet, tantum ad fidem ueritas. ita ergo nos purgari oportebat, ut ille nobis fieret ortus qui maneret aeternus, ne alter nobis esset in fide, alter in ueritate. nec ab eo quod orti sumus ad aeterna transire possemus, nisi aeterno per ortum nostrum nobis sociato ad aeternitatem ipsius
Abbreviated transcription (Latin):
repletꝰ ⁊acharias inuenitur pater eius.
ut de illo talia diceret. spũ scõ maria
ut talia de domino. quẽ gestabat ut̾o
predicaret. spu scõ sẏmeon & anna. ut
magnitudinẽ xp̃i paruuli agnosce
datio uł donatio uł missio sp̃c scĩ. habi¬
tura erat quandã ꝓprietatẽ suam in
ipso aduentu. qualis antea numqꝗͣ̃ fuit:
Nusqͣm enĩ legimꝰ linguis quas ñ noue¬
rant homines locitos ueniente in se
sꝑu scõ. sicut tunc factum ẽ. cũ oporte¬
ret eius aduentũ signis sensibilib de¬
monstrari: ut ostenderetur toto orbe
terraꝵ. atq om̃s gentes in linguis uari¬
canitur. Non sunt loquelȩ neq sermo¬
nes: quoꝵ ñ audiant᷑ uoces eoꝵ. In omnẽ
terrã exiit sonus eoꝵ: & in fines orb̾ cerrȩ¬
u̾ba eoꝵ. Uerbo itaq di ad unitatẽ ꝑsonȩ
copulatꝰ & quodã modo cõmixtus est hõ.
cũ ueniente plenitudine temporis missꝰ
ẽ in hunc mundu. factus ex femina filiꝰ
di: ut ẽẽt & filius hominis propt̾ filios

Expanded text:
repletus Zacharias invenitur pater ejus, ut de illo talia diceret; et Spiritu sancto Maria, ut talia de Domino quem gestabat utero, praedicaret ; Spiritu sancto Simeon et Anna, ut magnitudinem Christi parvuli agnoscerdatio, vel donatio, vel missio Spiritus sancti habitura erat quamdam proprietatem suam in ipso adventu, qualis antea nunquam fuit? Nusquam enim legimus, linguis quas non noverant homines locutos, veniente in se Spiritu sancto, sicut tunc factum est, cum oporteret ejus adventum signis sensibilibus demonstrari, ut ostenderetur totum orbem terrarum atque omnes gentes in linguis varicanitur, Non sunt loquelae neque sermones, quorum non audiantur voces eorum; in omnem terram exivit sonus eoum . 30. Verbo itaque Dei ad unitatem personae copulatus, et quodam modo commixtus est homo, cum veniente plenitudine temporis missus est in hunc mundum factus ex femina Filius Dei, ut esset et filius hominis propter filios
Abbreviated transcription (Latin):
planda ueritatẽ in reb ortis ab ȩter¬
nitate ꝓlatis. & ad ȩternitatẽ relatis.
tp̃raliter gesta sunt: aut testimonia
missionis huiꝰ fuerunt. aut ipsa missio
filii di. S testimonia qued̾a uenturũ
prenunciauert̃: queda uenisse testata
st̃. factum quippe creaturã ꝑ quẽ facta
ẽ omĩs creatura: omnẽ creaturã testẽ
habere oportebat. Nisi enĩ multis mis¬
sis predicaret᷑ unus: ñ multis dimissis
teneretur unus. Et nͥ talia eẽnt testi¬
monia. quȩ parius magna eẽ uident᷑.
faceret magnꝰ: quia ad paruos missus
ẽ paruꝰ. Incomparabilit̾ enĩ maiora fi¬
lii dĩ facta sunt. cȩlum & t̾ra &e omĩa quȩ
in eis sunt. quia omĩa ꝑ ipsum facta st̃.
qͣm signa atq portenta quȩ in eius te¬
stimoniũ ꝓruperunt: s tam̃ homineᷤ¬
ut hec magna ꝑ eum facta parui cre¬
derent. illa parua tamꝗͣ magna tre¬
muert̃. Cum gͦ uenit plenitudo tp̃ris
misit d̾s filium suũ factum ex muli¬
ere factum sub lege:usq ad eo

Expanded text:
landam ueritatem in rebus ortis ab aeternitate prolatis et ad aeternitatem relatis temporaliter gesta sunt, aut testimonia missionis huius fuerunt aut ipsa missio filii dei. at testimonia quaedam uenturum praenuntiauerunt, quaedam uenisse testata sunt. factum quippe creaturam per quem facta est omnis creatura, omnem creaturam testem habere oportebat. nisi enim multis missis praedicaretur unus, non multis dimissis teneretur unus. et nisi talia essent testimonia, quae paruis magna uiderentur, faceret magnus qui ad paruos missus est paruus. incomparabiliter enim maiora filii dei facta sunt caelum et terra et omnia quae in eis sunt, quia omnia per ipsum facta sunt, quam signa atque portenta, quae in eius testimonium proruperunt. ITEM DEut haec magna per cum facta parvi crederent, illa parva tanquam magna tremuerunt. 26. Cum ergo venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum factum ex muliere, factum sub Lege ; usque adeo
Abbreviated transcription (Latin):
sapientes. stulti factisunt. Et cũ ido¬
nei ñ essent. in et̾nitate spĩtalis in cõ¬
mutabilisq naturȩ aciem mentis
tã constant̾ infigere. ut in ipsa sap̃ia
creatoris atq rectoris uniu̾sitatis. ui¬
derent uolumina scłoꝵ quȩ ibi iam

Expanded text:
pientes, stulti facti sunt . Et cum idonei non essent, in aeternitatem spiritualis incommutabilisque naturae aciem mentis tam constanter infigere, ut in ipsa sapientia Creatoris atque Rectoris universitatis viderent volumina saeculorum, quae ibi jam
Abbreviated transcription (Latin):
siue angłis ea nunciantib siue hõib:
& tantũ audiunt quantũ opus eẽ
ille uidicat cui subiecta sunt omĩa.
Multa enĩ predicunt᷑ instinctu quod̾a
& impulsu. sp̃u nescientiũ: sicut cay¬
phas nesciuit quid dixit: s cum eẽt
nib scłoꝵ & de resurrectione mortu¬
oꝵ. phylosophos nec illos consulere de¬
bemꝰ. qui creatoris ȩternitatẽ in qͦ ui¬
intellexerunt: quia ꝑ ea quȩ facta st̃

Expanded text:
sive Angelis ea nuntiantibus, sive hominibus: sive Angelis ea nuntiantibus, sive hominibus: et tantum audiunt, quantum opus esse ille judicat, cui subjecta sunt omnia. Multa etiam praedicuntur instinctu quodam et impulso spiritu nescientium: sicut Caiphas nescivit quid dixit, sed cum esset nibus saeculorum et de resurrectione mortuorum philosophos nec illos consulere debemus, qui Creatoris aeternitatem, in quo viintellexerunt. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
phetaꝵ nom̃ non omĩno alienum est
a litteris eoꝵ. S plurimũ interest. utrũ
exꝑĩto preceritoꝵ futura coniciant᷑.
sicut medici multa p̃uidendo etiã litte¬
ris mandauert̃. quȩ ipsi exꝑta notaue¬
runt: sicut deniq agricolȩ uel etiam
nautȩ multa prenunciant: talia enĩ
siex longis interuallis tempoꝵ fiant.
diuinationes putant᷑: an uͦ iam uen¬
tura precesserint. & longe uisa ueni¬
entia nuncient᷑ ꝓ acuto sensu uidenti¬
ũ. qd̾ cum faciunt aereȩ potestates di¬
uinare credunt᷑: tamqͣm si quisquam
de montis uertice aliquẽ longe ui-¬
deat uenientẽ. & ꝓxime in campo ha¬
bitantib ante nunciet: an ab ange.¬
lis scĩs quib ea ds ꝑ uerbũ sapĩamq
suam indicat. ubi & futura & prete¬
rita stant. uł quibdam p̾nuncient᷑
hõĩb. uel ab eis audita rursus ad
alios homines transmittant᷑: anip
in ip̃sa summa rerũ arce conspiciant.
Audiunt enĩ ista & aeree potestates.

Expanded text:
phetarum nomen non omnino alienum est a litteris eorum: sed plurimum interest, utrum experimento praeteritorum futura conjiciantur; sicut medici multa praevidendo, etiam litteris mandaverunt, quae ipsi experta notaverunt; sicut denique agricolae vel etiam nautae multa praenuntiant talia enim si ex longis intervallis temporum fiant, divinationes putantur: an vero jam ventura processerint, et longe visa venientia nuntientur pro acuto sensu videntium, quod cum faciunt aereae potestates divinare creduntur; tanquam si quisquam de montis vertice aliquem longe videat venientem, et proxime in campo habitantibus aute nuntiet: an ab Angelis sanctis, quibus ea Deus per Verbum Sapientiamque suam indicat, ubi et futura et praeterita stant, vel quibusdam praenuntientur hominibus, vel ab eis audita rursus ad alios homines transmittantur: an iin ipsa summa rerum arce conspiciant. Audiunt enim ista et aereae potestates,