comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũcta subsistunt elemĩta cuiꝯ
maiestas sicut pͥncipiũ nũqmͣ
hũit. Sic nec desinit in et̾num.
quidez ꝑsonas. sed unã eẽntiã
oĩo simplicẽ ĩdĩsam q naturã.
Patrẽ a nullo. filiũ a patre solo.

Expanded text:
cuncta subsistunt elementa; cujus majestas sicut principium nunquam habuit, sic nec desinit in aeternumquidem personas, sed unam essentiam omnino simplicem, indivisamque naturam; et Patrem a nullo, Filium a Patre solo,
Abbreviated transcription (Latin):
Miuis ita uanes¬
cat. ut exstimet apłm petrũ
illa negatione intus u̾itatẽ
tenebat. et toras mendaciũ
ꝓferebat. Cur ergo lac̾mi
biluit qd̃ ore negauerat. si
saluti sufficiebat qd̾ corde cre¬
debat. Cur loquens in corde
corde quidem credidit ad iu¬
sticiam. Sed ore non confes¬
nis ẽ ad salutem. Qua ꝓpter
illud quod scͥptum est. Qui
loquitur u̾itatem in corde suo.
Non sic accipiendum est. ut qͣi
retenta in corde ueritate. lo¬
quendum sit in ore menda¬
cium. Sed ideo dictum est
qr fieri põt ut loquatur quis¬
que ore u̾itatem que nich
ei ꝓsit. si in corde non teneat
ro ẽ si quod loquitur ip̃e nõ
credat. Sicut heretici locũt᷑¬
in corde suo. ppea distinguen¬
di erant ab illo de quo dem̃¬
dictum est. Qui loquitur
ueritatem in corde suo. Hãc
autem uitatem catholicus
sicut in corde loquitur. quia
ita credit. ita et in ore debet
ut ita predicet. Contra istã
u̾o nec incorde nec in ore
hẽat falsitatem. ut et corde
credat ad iusticiam. et ore

Expanded text:
uis ita uanescat, ut existimet apostolum Petrum in illa negatione intus ueritatem tenebat et foras mendacium proferebat. cur ergo lacrimis diluit, quod ore negauerat, si saluti sufficiebat, quod corde credebat? cur loquens in corde corde quidem credidit ad justitiam, sed ore non confessus est ad salutem? 14. Quapropter illud quod scriptum est, Qui loquitur veritatem in corde suo; non sic accipiendum est, quasi retenta in corde veritate, loquendum sit in ore mendacium. Sed ideo dictum est, quia fieri potest ut loquatur quisque ore veritatem, quae nihil ei prosit, si eam in corde non teneat, id est, si quod loquitur ipse non credat: sicut haeretici, maximeqin corde suo. Propterea distinguendi erant ab illo de quo dictum est, Qui loquitur veritatem in corde suo. Hanc autem veritatem catholicus sicut in corde loquitur, quia ita credit; ita et in ore debet, ut ita praedicet: contra istam vero nec in corde nec in ore habeat falsitatem, ut et corde credat ad justitiam, et ore
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ sĩna. Nemo msi ꝑ amiciciã cogͦ¬
scitur. Et ito amicoꝵ mala firm̾i
sustiemus. qr bona eoꝵ nos dele¬
ctant. et tenet. Nlliꝰ itaq repudi¬
anda ẽ amicicia sese ingerẽtis ad
amiciciam copłandam. Nõ nt sta¬
tĩ recipiatur. s ut recipiendus opte¬
tur. atq ita tractetur. ut recipi pos
Et si quisꝙͣ ẽ. qui se nõ audet ing̾e¬
re ad amiciciam faciendam cũ a¬
liquo nr̃o. et tẽꝑ ali honore. aut di¬
gnitate reuocetur. descẽtẽoũ ẽ at
eũ. et offerẽdũ ẽ illi. qua cõitate ⁊
submissione aĩ. qd̃ pet̾e forte ip̃e nõ
aucet.

Expanded text:
est: et nemo nisi per amicitiam cognoscitur. Et ideo amicorum mala firmius sustinemus, quia bona eorum nos delectant et tenent. 6. Nullius itaque repudianda est amicitia sese ingenerentis ad amicitiam copulandam; non ut statim recipiatur, sed ut recipiendus optetur, atque ita tractetur, ut recipi possEt si quisquam est qui se non audet ingerere ad amicitiam faciendam, cum aliquo nostro temporali honore aut dignitate revocetur; descendendum est ad eum, et offerendum illi quadam comitate et submissione animi, quod petere per se ipse non audet.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui aũt se ab istis cupi¬
dicatib mundant. nec eis se
feriendos rapiẽdosq ꝑmittunt
sed inquirnt et amãt aliqͥd
qd̃ in eodẽ modo semꝑ est eiꝰ
cuiꝰ ꝑticipatione btĩ sñt. pri¬
mum cõsid̾ant. non ĩo sibi p̃po¬
nendos eẽ demones quo acrio¬
re sensu corporis p̾ualent ae
rei. hoc est subtilioris elem̃ti
qr nec in ip̃is terrenis corpo¬
rib bestias sibi p̾ponendas pu¬
tant que acrius multa p̾sen¬
tiũt uelut sagacem canem.
quia latente feram olfatu at̾
intellectu aĩ. sed acutiore coͬrs
sensu. Uł uultitrem qr ꝓiecto
cadau̾e ex inꝑnisa longitudi¬
ne subuolant. nec acquilan
quia sublimiter uolans de
tanto interuallo sub fluctib
natantem piscem dicit᷑ pui¬
dere. et grauiter aqͥs ilsesa
exertis pedib atq ungnibꝰ ra¬
ꝑt. nec alia multa aĩantium q̃¬
grana inter herbas saluti sue
norias pascendo circuerunt.
nee aliquid hoꝵ quo ledantur
attingunt. cum eas homo ex
piendo uix cau̾e dioi cerit mł

Expanded text:
qui autem se ab his cupiditatibus mundant nec eis se ferendos rapiendosque permittunt, sed inquirunt et amant aliquid, quod eodem modo semper est, cuius participatione beati sint, primum considerant non ideo sibi praeponendos esse daemones, quod acriore sensu corporis praeualent. aerii scilicet, hoc est subtilioris elementi, quia nec in ipsis terrenis corporibus bestias sibi praeponendas putant, quae acrius multa praesentiunt; uelut sagacem canem, quia latentem feram olfactu aceintellectu animi, sed acutiore corporis sensu; uel uulturem. quia proiecto cadauere ex inprouisa longinquitate aduolat: nec aquilam, quia sublimiter utanto intervallo sub fluctibus natantem piscem dicitur pervidere, et graviter aquis illisa exertis pedibus atque unguibus rapere: nec alia multa animantium genera, quae inter herbas saluti suae noxias pascendo circumerrant, nec aliquid eorum quo laedantur attingunt; cum eas homo vix experiendo cavere didicerit, et
Abbreviated transcription (Latin):
amor qui extẽditur ultra ꝓpĩquos.
ꝙͣ qui tenetur int̾ ꝓpĩquos. Qui eĩ¬
amat ꝓpĩquos suos. adhuc sangui¬
moriste. Tantũ aũt crescitut aꝯ
igeao filios. afilus ad ꝓpĩquos
a ꝓpĩquis ad extraneos. ab extrane¬

Expanded text:
amor qui extenditur ultra propinquos, quam qui tenetur inter propinquos. Qui amat propinquos suos, adhuc sanguimor iste. Tantum autem crescit, ut a conjuge ad filios, a filiis ad propinquos, a propinquis ad extraneos, ab extrane
Abbreviated transcription (Latin):
amor utilis. est amor norius. A¬
mor amore ĩpedicur. Amor nori
secedat. et a mor utilis succeo at.
S qr hõies nolũt illũ reced̾e. Ic̃o in
illos nõ pt alius introire. Ut nõ
capiant pleni st̃. fuoant ut capiãt.
plem st̃ eĩ amore. uo luptatũ carli¬
um. ꝑleni st̃ amore uite pñtis ple¬
nist̃ amore auri et argeti. et pos

Expanded text:
amor utilis, est amor noxius: amor amore impeditur; amor noxius recedat, et amor utilis succedat. Sed quia homines nolunt illinc recedere; ideo in illos non potest aliud introire: ut non capiant, pleni sunt; fundant, et capiunt. Pleni sunt enim amore voluptatum carnalium, pleni sunt amore vitae praesen
Abbreviated transcription (Latin):
neminem tanta bona ꝑduct.
Ipã u̾o dilectio siue caritas nã
uniꝰ rei nomen est utrũq si¬
heãt eam qui non loquatur
linguis. nec ht ꝓph̾iam. nec
onuĩa scit sacramenta om̃ez
at uel aliqua ncc̃itate prohi¬
bitus non tradat corpus suũ
ut ardeat. Si tał passiouis ulla
temptatio est ꝑduxit adreg¬
num. ita ut ip̃am fidem fidẽ¬
non faciat utilem nisi caritaᷤᷤ
Sine caitate quippe põt qͥdẽ

Expanded text:
neminem tanta bona perducunt! Ipsa vero dilectio vel charitas nam unius rei nomen est utrumqhabeat eam qui non loquitur linguis nec habet prophetiam nec omnia scit sacramenta omnemqat uel aliqua necessitate prohibitus, nec tradit corpus suum, ut ardeat, si talis passionis nulla temtatio est, perducit ad regnum, ita ut ipsam fidem non faciat utilem nisi caritas. sine caritate quippe fides
Abbreviated transcription (Latin):
Nulli dubium ẽ dyabolũ esse
hoĩs ĩimicum Maxime fideliũ
uehementiora enĩ tela sua contͣ
dei ẜues exacuit. Sicut iste bone
ꝵiimicꝰ est. Ita et lex malis ad¬
u̾sa ẽ.¬

Expanded text:
Nulli dubium est diabolum esse hominis inimicum, maxime fidelis; uehementiora enim tela sua contra dei seruos exacuit. sicut ergo iste bonorum inimicus est, ita et lex malis aduersa e
Abbreviated transcription (Latin):
Doma uimentum tuũ .i. carnẽ
cuam. ip̃i enim insidet añna
tua. Quomodo si hac ita mor¬
tali iumento insideres ꝙ te ge¬
stiendo uelit precipitare. nõne
ut securꝰ iterageres cibaria fen¬
et fame domares qḋ freno nȯ
posses. Caro nra iumentum
nr̃m est. iter agimus in ihrłm.
hibeamus ieumiis. lis de salu

Expanded text:
doma jumentum tuum, carnem tuam; ipsi enim insidet anima tua. Quomodo si in hac via mortali jumento insideres, quod te gestiendo vellet praecipitare; nonne ut securus iter ageres, cibaria fet fame domares quod freno non posses? Caro nostra jumentum nostrum est: iter agimus in Jerusalhibeamus jejuniis. Vide illu
Abbreviated transcription (Latin):
a me p̾sũpsi. atq ab illo in me
ꝑfici ficeliter sꝑo. a quo inchoatũ
eẽ hũilr gautero. Nec ĩ eo ꝙ adhͭ
nõ donauit incredulus. nec in
eo ꝙ iam donauit ingratus. Nõ
eĩ uel meo ĩgẽio uel m̾ito. s eiꝰ
dono sũ. quicqͥd laudabłi sum.

Expanded text:
a me praesumpsi atque ab illo in me perfici fideliter spero, a quo inchoatum esse humiliter gaudeo nec in eo, quod adhuc non donauit, incredulus nec in eo, quod iam donauit, ingratus. non enim meo uel ingenio uel merito sed eius dono sum, si quid laudabiliter sum.
Abbreviated transcription (Latin):
corpore xp̃i. eius mun̾e nõ
ur̃is meritis excellentiorẽ
locum tenetis. Hñtes cõscĩan¬
que adeo donata est. Nam
et ip̃a malis et inuidis urĩs
insuspictionem uent. .To
hoc mordetur ut ꝓbetur. Si
sionib hominum. Cum sis
castus ẜnus dei. Ecce te mũ¬
dus suspicatur forsitan ĩpu¬
dicum et mordet et reprehẽ¬
dit. et libenter insuus recra¬
stionib morãtur. Maliuo¬
le quippe anime qi dulciter
sapit. ꝙ pessime suspicatur.
Gu autẽ si pp̃ lautes hũanaᷤᷤ
continenciam suscipe uoliu¬
sti. rep̾hensionib hinnans
defecisti. et totum quod tibi

Expanded text:
corpore Christi ex ejus munere, non meritis vestris, excellentiorem locum tenetis, habentes consciquae a Deo donata est. Nam et ipsa malis et invidis nostris in suspicionem venit. Ad hoc tamen mordetur, ut probetur. Si sionibus hominum. Cum sis castus servus Dei, ecce te mundus suspicatur forsitan impudicum, et mordet, et reprehendit, et libenter in tuis detractionibus immoratur; malevolae quippe animae quasi dulciter sapit, quod pessime suspicatur; tu autem si propter laudes humanas continentiam suscipere voluisti, reprehensionibus humanis defecisti, et totum quod tibi
Abbreviated transcription (Latin):
male bono uti malum est.
Sic bñ malum uti bonum
est. Duo igitur ħ bonum
et malum. et alia duo usus
bonus. et usus malus sibimet
adiuncta quatuor differen¬
tias faciunt. Bene utitur
bono continentiam dedicãs
deo. Male utitur bono con¬
ciuentiam dedicans ydolo.
Sale utitur malo con¬
cupiscĩam relaxans adulte¬
rio.
rio.Bene utitur malo
cõcupiscĩam restringens cõ¬
nubio.ESicut ergo me¬

Expanded text:
bono male uti malum est, bono male uti malum est, sic malo bene uti bonum est. duo igitur haec, bonum et malum, et alia duo, usus bonus et usus malus, sibimet adiuncta quattuor differentias faciunt. bene utitur bono continentiam dedicans deo, male utitur bono continentiam dedicans idolo; male utitur malo concupiscentiam relaxans adulterio, rio: bene utitur malo, concupiscentiam restringens connubio. Sicut ergo me
Abbreviated transcription (Latin):
Pax cum
bello. de crudelitate certanit
et uicit illud enim ꝓstrauit
armates Ista midatos. Bellũ
erat. ut qui feriebatur. si poss
feriret. Pax autem non ut
qui euaserat iu̾et. sedut
moriens. non repugnaret.¬

Expanded text:
Pax cum bello de crudelitate certauit et uicit. Illud enim prostrauit armatos, ista nudatos. Bellum erat, ut qui feriebatur, si posset, feriret; pax autem, non ut qui euaserat uiueret, sed ut moriens non repugnaret.
Abbreviated transcription (Latin):
Elegit ĩpatores pꝰea. s melus
ẽ ut romã cũ uen̾it ĩꝑator de¬
põito dyatemate. ploret ad me¬
moriam piscatoris. ꝙ̃ ut pisca¬
tor ploret ad memoriam ĩꝑa¬
toris. Intirma eĩ mũdi et con¬

Expanded text:
elegit imperatores postea; sed melius est ut Romam cum venerit imperator, deposito diademate, ploret ad memoriam piscatoris, quam ut piscator ploret ad memoriam imperatoris. Infirma enim mundi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯͣiuł. anma cum in laborib
fuerit. et in angustiis qñ hostiliter¬
a came urgetur. tunc ad deum
pefugit et cognoscit unde debeat.
auxilium postulare

Expanded text:
ue cum in laboribus fuerit et in angustiis, cum hostiliter urgetur a carne, tunc ad Deum refugit, et cognoscit unde debeat auxilium poscere
Abbreviated transcription (Latin):
solum simplex et incõmuta
creatasunt omĩa Sed non si¬
plicia. Et ab hoc mutabilia ẽ¬
ata sane inqm̃ .i. facta non ge¬
nita. Quod enim de simpli¬
cibono genitum est pariter
filium dicimus. et utrumq

Expanded text:
solum simplex et ob hoc solcreata sunt omnia bona, sed non simplicia et ob hoc mutabilia. Creata sane, inquam, id est facta, non genita. Quod enim de simplici bono genitum est, pariterFilium dicimus; et utrumque
Abbreviated transcription (Latin):
tibili deo. Sed nec necet sancti¬
n desuꝑdatam Non enim po
testas est. insi a dõ siue iubẽte
sine sinente. Ergo uir istus
uibente bellare. ciuice pacis or¬
dmnen ẜuans qs sibi iubetur uł
nõ ẽẽ contra dei preceptum certũ
est. nel utrim sit certum non ẽ
ita ut fortasse reum faciat regẽ
iniquitas imꝑandi Innocentem
antem militem ostendat orde

Expanded text:
tibili Deo, sed nec sanctitibili Deo, sed nec sancti desuper datam. Non enim est potestas, nisi a Deo, sive jubente sive sinente. Ergo vir justusjubente bellare, si, vice pacis ordinem servans, quod sibi jubetur vel non esse contra Dei praeceptum, certum est, vel utrum sit, certum non est, ita, ut fortasse reum faciat regem iniquitas imperandi, innocentem autem militem ostendat ordo
Abbreviated transcription (Latin):
in bello an quia moriuntur.
qñq morituri uel ne ut dñen¬
tur in pace uicturi. Hec rep̾hen¬
dere timidoꝵ est. non religio¬
sum est. Nocendi cupiditas ul¬
ciscendi crudelitas. ĩplicatus at¬
q ĩplacabilis aĩmus. feritas re¬
bellandi. libido dñandi. et si qua
similia hec sunt que in bellis
iure culpantur. que płmq ut
et iure pumantur aduersus
uiolencias resistentiũ siue dõ
siue aliquo legittimo imꝑio iu¬
bente gerenda ip̃a bella suscipi
tale uł in talib obedire iusticie
ioħs ab armis inbet discedere
Ordo at ille naturalis mortali¬
um paci accomodatus hoc pos¬
cit. ut suscipiendi belli auͣctas
atq consiliuĩ penes pͥncipes sit.
Ereq̃noi aucem iussa belli cã
mimst̾ium milites debeant
paci salutiq cõi. Bellum autẽ
qd̃ gerendum dõ auctore susci¬
pitur. rectis suscipi dubitare fac
non est. uel ao terrenoam. uł
ad cohercenoam. uł ad subiugã¬
dam mortalium suꝑbiam. qũ
geritur. non solum incortup¬

Expanded text:
in bello? an quia moriuntur quandoque morituri, ut domentur in pace uicturi? hoc reprehendere timidorum est. non religiosorum. nocendi cupiditas, ulciscendi crudelitas, inpacatus atque inplacabilis animus, feritas rebellandi, libido dominandi et si qua similia, haec sunt, quae in bellis iure culpantur, quae plerumque ut etiam iure puniantur, aduersus uiolentiam resistentium siue deo siue aliquo legitimo imperio iubente gerenda ipsa bella suscipiuuel in talibus oboedire iuste Joannes ab armis jubet discedere Ordo tamen ille naturalis mortalium paci accommodatus hoc poscit, ut suscipiendi belli auctoritas atque consilium apud principes sit. exequendi autem iussa bellica ministerium milites debeant paci salutique co mmuni. bellum autem, quod gerendum deo auctore suscipitur, recte suscipi dubitare fas non est uel ad terrendam uel ad obterendam uel ad subiugandam mortalium superbiam, quando geritur, non solum incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
sius utrum omo non baptizari. ã
rebaptizari. iudicare disficile est.
uideo quidem quid amplius hõi¬
nes detestentur. acq horrescant.
derũptamẽ recurrens ad illam
sm̃am. Nam et petro dixit. Qui
locus ẽ nõ ht neccessitatem iterum
lauandi. Et aichodemo. Nisi qͥs
renatus fuerit exaqua et sp̃n scõ
nõ intrabit in regnum celor. Qd
hẽat secretior duudicatiõ dei hõib̾
quales nos simius difficile ẽ for¬
tasse cognosc̾e. Qnͣtum tamẽ ao
ip̃a uerba actinet. cuilibet homim
manifestum ẽ. qnͣtum discet. ĩt̾
non ht̃ nec̃itatẽ lauandi. et non
intrabit in regnũ celoꝵ. Ip̃a ẽ dẽi¬
q ecc̃ia sic traditum tenet. ut ho¬
minẽ sine bapo ad altare prorsus
Quid aliud ostenditur. ñ enm
bapo nõ carere.¬

Expanded text:
sius, utrum omnino non baptizari an rebaptizari, iudicare difficile est. uideo quidem quid amplius homines detestentur adque horreant, uerumtamen recurrens ad illam ini sententiam. nam et Petro dixit: qui lotus est non habet necessitatem iterum lauandi et Nicodemo: nisi quis renatus fuerit ex aqua et spiritu, non intrabit in regnum caelorum. quid habeat secretior diiudicatio dei, hominibus quales nos sumus difficile est fortasse cognoscere. quantum tamen ad ipsa uerba adtinet, cuilibet homini manifestum est quantum distet inter \'non habet necessitatem lauandi et \'non intrabit in regnum caelorum\'. ipsa denique ecclesia sic traditum tenet, ut hominem sine baptismo ad altare prorsus quid aliud ostenditur nisi eum baptismo non carere
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ multi ut epatum susci¬
eis adsit uoluntas suscipi¬
endi opus bomini. qnͣto
mag̾ ues ab errore puitioso
in quo nobis inimici estio
deum dedisse libeꝵ arbitrium
non io debere ccgi hominem
nec ad bonum. Quare gͦ illi d
quib supͣ dixi cogũtur ad bonũ.
actende ergo qd̃ desidare non
uis. Ideo uoluntas bona miẜi¬
corditer impeditut. ut mala
uoluntas hoĩs dirigatur. Nã
quis nesciat nec dampnari
hoĩem insi merito male uo¬
luntatis. nec liberaĩ nisi bonã
hũit uoluntatem. Non tam̃
ideo qui diliguntur malesue
potãs datur / et a malo ꝓhibẽ¬
oi. et ad bonum cogendi. Si
uoluntas mala. semꝑ sue ꝑ¬
mittenda ẽ libertati. Quare
monetur pater in scripturis
filiũ durum non solum uer¬
to corripe. sed etiam latera
eius ut ad bonam disciplinã

Expanded text:
tam multi, ut episcopatum suscieis adsit uoluntas suscipiendi operis boni; quanto magis uos ab errore pernicioso, in quo uobis inimici estis,deum dedisse liberum arbitrium, ideo non debere cogi hominem nec ad bonum. quare ergo illi, de quibus supra dixi, coguntur ad bonum? adtende ergo, quod considerare non uis. ideo uoluntas bona misericorditer inpenditur, ut mala uoluntas hominis dirigatur. nam quis nesciat nec damnari hominem nisi merito malae uoluntatis nec liberari, nisi bonam habuerit uoluntatem? non tamen ideo, qui diliguntur, malae spotestas datur, et a malo prohibendi et ad bonum cogendi. Nam si uoluntas mala semper suae permittenda est libermonetur pater in Scripturis sanctis filium durum non solum verbis corripere, sed etiam latera ejus tundere , ut ad bonam disciplinam
Abbreviated transcription (Latin):
Non semꝑ confessio ẽ pecca
toꝵ. Seo et laus dei deuotio¬
ne confessionis exprimitur.
Illa luget. hec gaudet. Illa me¬
dico uulnꝰ ostendit. ħ de sa¬
nitate gras agit.
de cõfessione. I

Expanded text:
Non semper confessio peccatorum est, sed et laus Dei devotione confessionis expromitur. Illa luget, haec gaudet; illa medico vulnus ostendit, haec de sanitate gratias agit. Haec confessio
Abbreviated transcription (Latin):
sensu corpũ uident angłi ħ sẽ
su tali utũtur agnoscũt ea po¬
tius que melius norũt. ĩterui
ĩ ip̃o dei nerbo a quo illuiantur
utͥ sapiente uiuant. cũ sit in
eis lux que pͥmo fc̃a ẽ silucem
spũalem ĩ ilio die fcãm ĩteui¬
gimus. Madmodũ ergo rõ
qua creatura cõditur. pͥrior ẽ
ĩ uerbo dei. ꝙͣ ip̃a creatura. q̃ cõ¬
ditur. Sic et eiustẽ rei cognitõ
prius fuit ĩ creatura inteli cũa¬
li q̃ pcco nõ obtenebrata ẽ ac
deinte ip̃a cognitõ creature. N
sicut nos ad pͦcipiendam sapiꝰ¬
ẽciam ꝓticiebant angłi. ut in¬
uisibłia dei ꝑ ea q̃ fcã rt̃ intel¬
lecta cõspicerẽt Qui ex quo
creati st̃. ip̃a u̾bi eternitate.
scã et ꝑia cõtẽplatone ꝑfru¬
io qõ intus uident. nel recte
fc̃a approbant uel pcca ĩpro¬
bant. Nec mirũ ẽ ꝙ scis an¬
gelis suis. ĩ pͥma lucis cõdito¬
ne formatis prius deus oñde¬
bat ꝙ erat deĩceps creaturus.

Expanded text:
sensu corporis uident angeli haec su tali utuntur, agnoscunt ea potius, quae melius nouerunt interius in ipso dei uerbo. a quo inluminantur, ut sapienter uiuant, cum sit in eis lux, quae primo facta est, si lucem spiritalem in illo die factam intellegimus. quemadmodum ergo ratio, qua creatura conditur, prior est in uerbo dei quam ipsa creatura, quae conditur, sic et eiusdem rationis cognitio prius fit in creatura intellectuali, quae peccato non tenebrata est, ac deinde ipsasicut nos ad percipiendam sapientiam proficiebant Angeli, ut invisibilia Dei, per ea quae facta sunt, intellecta conspicerent , qui ex quo creati sunt, ipsa Verbi aeternitate sancta et pia contemplatione perfruid, quod intus uident, uel recte facta adprobant uel peccata inprobant. Nec mirum est, quod sanctis angelis suis in prima lucis conditione formatis prius deus ostendebat, quod erat deinceps creaturus.
Abbreviated transcription (Latin):
materia fecit alquid quam
ip̃e non fecit. neq oparies ht̃
nisi ques ip̃e creauit. Et si po¬
tentiam suam ut ita dicam
fabricatoriam reb substrahat.
ita non erunt sicut anteqm̃
fierent non fuerunt. Sed añ
dico ecernitate non tempore.
Quis enim alius creator ẽ
tempoꝵ nisi qui fecit ea quo¬
rum motib currunt tẽpora

Expanded text:
materia facit aliquid quam ipse non fecerit, nec operarios habet nisi quos ipse creaverit; et si potentiam suam, ut ita dicam, fabricatoriam rebus subtrahat, ita non erunt, sicut ante quam fierent non fuerunt? Sed ante dico, aeternitate, non tempore. Quis enim alius creator est temporum, nisi qui fecit ea, quorum motibus currerent tempora
Abbreviated transcription (Latin):
suateri. qͣiͣ sathanas hẽat potestatez¬
agendi.uł cogẽdi. Astuciam suatẽoi
h. s si sathanas loq̃retur. et tacet deꝰ.
hẽres ude te excusares. Modo aures
tue põite st̃ ĩt̾ manẽtẽ deũ. et sugg̾en¬
tẽ serpẽtẽ. Quare hac flectũt hĩc au̾tũ¬

Expanded text:
uasi satanas habeat potestatem cogendi. Astutiam suadendi habet. Sed si satanas loqueretur, et taceret Deus, haberes unde te excusares: modo aures tuae positae sunt inter monentem Deum, et suggerentem serpentem. Quare huc flectuntur, hinc avertun
Abbreviated transcription (Latin):
aͦ xiiii. Uẽi mediolanũ ad ãbro¬
siũ ep̃m ĩ optimis notũ orbi t̾re.
piũ cultorẽ tuũ. cuiꝰ tũc eloquia
me pat̾ne ille hõ dei. et pegrina¬
tõz meam satis es¬

Expanded text:
 et ueni Mediolanium ad Ambrosium episcopum, in optimis notum orbi terrae, pium cultorem tuum, cuius tunc eloquia me paterne ille homo dei et peregrinationem meam satis e
Abbreviated transcription (Latin):
deus es et ubiq cotus qui senti¬
rinon potes et uideri non potes
Qui nusqmͣ dees. et cñ abini¬
quoꝵ cogitatõe longe es qui ibi
ades ubi longe es. qr ubinon
es ꝑ grãm. Ades ꝑ uindictam.
Qu ubiq p̾sens es. et ĩueĩ¬
in oĩb locis sineloco hĩtas. et
oĩa contines sine ambitu. Et
ubiq p̾sẽ es sine situ et motu

Expanded text:
e es, et ubique totus. Qui sentiri potes, et videri non potes. Qui nusquam dees, et tamen ab iniquorum cogitationibus longe es. Qui nec ibi dees, ubi longe es; quia ubi non es per gratiam, ades per vindictam. Qui ubique praesens es, et vix inin omnibus locis sine loco haberis, et omnia contines sine ambitu, et ubique praesens es sine situ et motu
Abbreviated transcription (Latin):
FFortasse in hoc ĩꝑita pre¬
ualuit consuetuto. et ali¬
quid afferre pot quod ad¬
huc ignoramus. Unde no
inãg̾ duc̾e debeat utdiciũ

Expanded text:
fortasse et in hoc imperita praevaluit consuetudo, et aliquid afferri potest, quod adhuc ignoramus, unde nos magis docere debeat judicium
Abbreviated transcription (Latin):
tm̃ hereticis ueꝵ etiam ce¬
teris homĩb mał plemus ẽ
orbis. Et sanctis ac fidelib
dei seruis plenus est orbis
qr et mare plenum est ama¬
ris fluctib plenum ẽ et dul¬
cib piscib¬

Expanded text:
m haereticis, uerum etiam ceteris hominibus malis plenus est orbis et sanctis ac fidelibus dei seruis plenus est orbis, quia et mare plenum est amaris fluctibus, plenum est et dulcibus piscib
Abbreviated transcription (Latin):
pi coniuges manen¬
te plane uxoris uolintate
adhibere aliam unde coes
filii nascantur uniꝰ cõmix¬
tione ac senĩe. alt̾iꝰ añt iu¬
re ac põtate apud antiquos
patres fas erat. Uttum at̃¬
et minc fas sit. non teme
dicerim. Non est enĩ nũc¬
illa ꝓpagandi nocͣitas que
cunc fuit qñ et petitibus

Expanded text:
 coniuges manent. plane uxoris uoluntate adhibere aliam, unde communes filii nascantur unius conmixtione ac semine, alterius autem iure ac potestate apud antiquos patres fas erat; utrum et nunc fas sit, non temere dixerim. non est enim propagandi necessitas, quae tunc fuit, quando et parientibus
Abbreviated transcription (Latin):
enus ĩnutabile bonum
ẽẽ. nisi unum uerum beatum
deum. Eano que fecit. bona qͥ¬
dem ẽẽ quia ab illo. uertam̃
mutabilia. quia de illo. sed de
o facta sunt. In epła ao

Expanded text:
ncommutabile bonum non esse nisi unum uerum beatum Deum; ea uero, quae fecit, bona quidem esse, quod ab illo, uerum tamen mutabilia, quod non de illo, sed de nihilo facta sunt. Qua
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. non sic ĩtelligedũ ẽ. qr stabit chana¬
neus adu̾sus utł. cũ chananei labo¬
res abstulerĩt ifrł. s stabit nabutheꝰ
adũsus achab. qm̃ labores nabuthei
abstulit achab. Chananeus quippe
ĩpus: nabutheus iustus. Eodẽ mõ
nõ stabit paganus. adu̾sus xp̃ianu.
qui abftulit labores eiꝰ. qñ ydoloꝵ exꝑo¬
anus aduersus paganũ. qui abstubet
labores eius. qu martirũ strata st̃ cõr.
Sic ergo nõ stabit heticus adu̾sus ca¬
tholicu. qui accepit labores eiꝰ. qñ pre

Expanded text:
 sic intellegendum est, quia stabit Chananaeus aduersus Israhel, cum Chananaei labores abstulerit Israhel. sed stabit Nabuthaeus aduersus Achab, quoniam labores Nabuthaei abstulit Achab; Chananaeus quippe impius, Nabuthaeus iustus. eodem modo non stabit paganus aduersus Christianum. qui abstulit labores eius. quando idolorum expostulit labores eius, quando martyrum strata sunt corpora. sic ergo non stabit haereticus aduersus catholicum, qui accepit labores eius, quando
Abbreviated transcription (Latin):
onem eius quis enarrabit.
quam generationem ante
angelos. ante ominem crea¬
curam. quare. quia omnia
pipm facta sunt. Sed forte fa
enis generatio narratur quis
illam narrat. fide concipitur
masculus non accedit uter
uirgnis tumet. procedit tã¬
qm̃ sponsus de chalamo suo
bilis illa diuina. quia sine
matre.

Expanded text:
onem ejus quis enarrabit? Quam generationem? AnteAngelos, ante omnem creaturam. Quare? Quia omnia per ipsum facta sunt . Sed forte secunda ejus generatio narratur. Quis illam narrat? Fide concipitur, masculus non accedit, uterus virginis tumet: procedit tanquam sponsus de thalamo suo bilis illa, quia sine matre.
Abbreviated transcription (Latin):
ptinennis. et signũ enis in
fronte gestamus de quo nõ
erubescimus si et in corde ge¬
stamus. Signum enis ẽ
humilitas euus. In scella eũ
magi cognou̾unt. Et erat ħ
sigumii de domino datum
cẽleste atq p̾claru. Noluit
sceliam esse infronte fideliũ
signũ suũ s crusem suam.
Dude huiliatꝰ inde głifica¬
iuiliatus ip̃e descendit.

Expanded text:
tinentes. Hujus signum in fronte gestamus: de quo non erubescimus, si et in corde gestemus. Signum ejus est humilitas ejus. Per stellam eum Magi cognoverunt ; et erat hoc signum de Domino datum, coeleste atque praeclarum: noluit stellam esse in fronte fidelium signum suum, sed crucem suam. Unde humiliatus, inde glorificahumiliatus ipse
Abbreviated transcription (Latin):
sine nr̃e et caritas nr̃a. ex
patĩa nrã. et humilitas nrã
in cõmune om̃ib homñb
distribuatur. Q m̃dui fueri¬
mus in hoc mundo faciamo
bonum ad om̃s. Maxime at
ad domesticos fidei. et orema
pro mimicis nr̃is. et bonum
pro malo restituamus.

Expanded text:
aritas nostra, et patientia nostra, et humilitas nostra in commune omnibus hominibus distribuatur. Quamdiu fuerimus in hoc mundo, faciamus bonum ad omnes, maxime autem ad domesticos fidei , et oremus pro inimicis nostris, et bonum pro malo restituamus.
Abbreviated transcription (Latin):
c̃. S pro pcc̃orib impiis et sce¬
leratis ascendit in crucem. et
passione sua om̃es reuocauit.
ad uitam non sanctis tm̃ de¬
dit. deus solem et lunam et
piniam. et om̃ĩa nascentia
cerre. et omnes fructus qui
ornntur interris. Sed m cõi¬
ones omnib hominib dedit᷑
illa qui solem suum oriri fecit
suꝑ bones et males et pluit
suꝑ iustes et inustes. Iteo oĩ¬
bus hominib dedit islud cõe¬

Expanded text:
 sed pro peccatoribus et impiis et sceleratis ascendit crucem, et passione sua omnes nos revocavit ad vitam. Non sanctis tantum dedit Deus solem et lunam et pluviam, et omnia nascentia terrae, et omnes fructus qui oriuntur in terris: sed in commune omnibus hominibus dedit illa, qui solem suum facit oriri super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Ideo omnibus hominibus dedit i
Abbreviated transcription (Latin):
licitis et adeo cõ cessis. freꝙ̃ter pcc̃alpͥ¬
b subrepũt. Et ꝙ̃ tomagis fortiorib
cibis corpꝰ impletut. et carnalib cor bo¬
nis actib atq affectib implicatur. tã¬
to freꝙ̃ cior culpa in hac mortalitate

Expanded text:
licitis et a Deo concessis frequenter hominibus subrepunt, et quanto magis fortioribus cibis corpus impletur, et carnalibus cor hominis actibus atque affectibus implicatur, tanto frequentior culpa in hac mortalitate
Abbreviated transcription (Latin):
pe btitudĩe tuam eo quo debui hono¬
te uen̾atus sũ. et hĩtantẽ ĩ te dilexi to¬
minũ saluatorẽ. S nũc si fieri potest
cumło aliquid ad dimꝰ. et plena com¬
plemꝰ. ut absq tui nõis mẽtõne ne
unam quitẽ horam p̾t̾ire pariamur.
qui cõtra flantes uẽtos artore fidei ꝑsti¬
tisti. maluistiq ꝙͣtũ ĩ te fuit solus libe¬
rari de sodomis. ꝙͣ cũ peũtib ꝯmorari.
Scit quid dicã prutẽeia tua. ꝙͣta uͥtu¬
te in orbe celebraris. Catholici te cõdi¬
torẽ antique rursũ fidei uenerantur.
atq suscipiũt. Et ꝙ signũ maioris g¬
głie ẽ om̃s hetici detestant᷑. et me ꝑa
ꝑsequũt᷑ odio. yt quos gladiis neq̃¬
unt uoto int̾ficiant incolumẽ. et mei
memorẽ te xp̃idm̃i clemẽcia tueatur.
due uenerante. et bt̃issime papa. U¬

Expanded text:
onore ueneratus sum et habitantem in te dilexi dominum saluatorem; sed nunc. si fieri potest, cumulo aliquid addimus et plena complemus, ut absque tui nominis mentione ne unam quidem horam praeterire patiamur, qui contra flantes uentos ardore fidei perstitisti maluistique, quantum in te fuit, solus liberari de Sodomis quam cum pereuntibus commorari. scit. quid dicam, prudentia tua. macte uirtute in orbe celebraris. catholici te conditorem antiquae rursum fidei uenerantur atque suscipiunt et, quod signum maioris gloriae est, omnes haeretici detestantur et me pari persequuntur odio, ut, quos gladiis. nequeant, uoto interficiant. incolumem et mei memorem te Christi domini clementia tueatur. domine uenerande et beatis sime papa.
Abbreviated transcription (Latin):
et recreator meus es. Si iu¬
dex es ao irdicandũ reuin
tuũ es. et dñs ao tuendum
ẜuũ tuũ es. et creator ad ser¬
uandum opus tuum es. et
deus ad saluandum credẽtẽ.
et baptizatum tuum es. Ne gͦ
menimeris domine bone iisti
tue erga creaturam tuam. Ne
memineris ire aduersus reum
Sedmemor esto mifationis ao

Expanded text:
et creator meus. Si judex es ad judicandum reum tuum, es et Dominus ad tuendum servum tuum, es et creator ad conservandum opus tuum, es et Deus ad salvandum credentem et baptizatum tuum? Ne ergo memineris, Domine bone, justituae erga creaturam tuam. Ne memineris irae tuae adversus reum; sed memor esto miserationis tuae
Abbreviated transcription (Latin):
In huiꝰ uice misera cõditõ¬
ne sepe cõtĩgit ut credatur. uel a¬
micus qui innicus ẽ. uel ĩnnicus
qui amitus ẽ. Quro nos cõsolatͣ
ĩ hac hñana societate. errorib erũ¬
puis q plenissĩa. isi fites nõ ficta
q meturmꝰ. ne quid dis cõtĩgat
mali. de tantis malor aggerib
huiꝰ scłi. Nõ eĩ tantũmõ soluciti
sumꝰ. ne fame. ne bells. ne mo¬
rib. ne captiuitatib affligantur.
ne ĩ eatẽ ẜuitute talia ꝑ aciant᷑.
qualia nec cogitare susficim. Ue¬
ꝵ eciam. ubi timor ẽ. młto ama¬
tior.ne ĩ ꝑfroiam. maliciam. ne¬
quiciamq mutẽtur. Et ꝙdo ista
cõtĩgũt. tanto utiq plura. ꝙ̃to

Expanded text:
in huius uitae misera condicione saepe contingit, ut credatur uel amicus esse, qui inimicus est, uel inimicus, qui amicus est: quid nos consolatur in hac humana societate erroribus aerumnisque plenissima nisi fides non ficta que metuimus, ne quid eis contingat mali de tantis malorum aggeribus huius saeculi. Non enim tantummodo solliciti sumus, ne fame, ne bellis, ne morbis, ne captiuitatibus adfligantur, ne in eadem seruitute talia patiantur, qualia nec cogitare sufficimus; uerum etiam, ubi timor est multo amarior, ne in perfidiam malitiam nequitiamque mutentur. Et quando ista contingunt tanto u
Abbreviated transcription (Latin):
uratur. quis p̃t insi qui talia sentit
adu̾t̾e. M ortuos quippe auoire mai¬
dolore possimꝰ audire. pp̃ amicicie
socialis socialia. Eius eĩ nobis a
mara ẽ mors. enis dulcis erat iu¬
quoꝵ st̃ hũane societati officia ne¬
cessaria. nũc mitiꝰ. nũc asꝑius af¬
fligatur uita mortaliũ. tamẽ mor
tuds eos quos diligimus. ꝙ uel
a fice. uel bomis morib lapsos. hoc
ẽ ĩ ip̃amia mortuos audire seuui¬
amicis mortuis gratulamur. Et
cũ mors eoꝵ nos cõcristet. ip̃a noᷤᷤ
certius cõsolatur. qm̃ caruerut ma¬
lis quib ĩ hac uita. eciam bõi hõie
uel cõterũtur uel dampnantur.
uel ĩ utroq ꝑiclitantur.

Expanded text:
uratur, quis potest, nisi qui talia sentit, advertere? Mortuos quippe audire maldolore non possimus audire. Quorum enim nos viratur, quis potest, nisi qui talia sentit, advertere? Mortuos quippe audire malunt humanae societati officia necessaria, nunc mitius, nunc asperius adfligatur uita mortalium: mortuos tamen eos, quos diligimus, quam uel a fide uel a bonis moribus lapsos, hoc est in ipsa anima mortuos, audire seu uiamicis mortuis gratulemur et, cum mors eorum nos contristet, ipsa nos certius consoletur, quoniam caruerunt malis, quibus in hac uita etiam boni homines uel conteruntur uel deprauantur uel in utroque periclitantur.
Abbreviated transcription (Latin):
sura nemo plectatur. Neq anobis.
n ab alio ullo intercedentib. et salu¬
te hõib cupimꝰ imꝑtiri. que põita ẽ
ĩ recte uiuendi felicitate. nõ ĩ malefa¬
ciendi securitate. Uẽiam quo insta¬

Expanded text:
sura nemo plectatur neque a nobis neque ab alio ullo intercedentibus nobis, et salutem hominibus cupimus impertire. quae posita est in recte uiuendi felicitate, non in male faciendi securitate. ueniam quoque non ta
Abbreviated transcription (Latin):
tatem femina magis ꝙͣ ma¬
sculus eligitur. Nũquid młi
er mascuo continenti. Et
ip̃a erit decens utilitas qmͣ ĩ¬
decens cõmoditas facit. Sed
et si femina utilior exstimat᷑.
non oportet carnalia emolmo¬
ta p̾ponere utilitatib sp̃naliũ
sõmodor. magis expedit qua¬
lẽciq uirimi inutuem sub¬
stinere qmͣ pro exstimatione
munienda. qmiͣ bonos effectꝰ
mulieris cum exstimatione
turpissima. quoo salonon
cõꝓbat dicens. Melior est ñ¬

Expanded text:
tatem femina magis quam masculus eligatur. numquid tanter masculo continenti? aut ipsa erit decens utilitas quam indecens communitas faciet si femina utilior existimatur, non oportebat carnalia emolumenta praeponere utilitatibus spiritalium commodorum: et expediebat qualemcumque virum inutilem sustinere pro existimatione munienda, quam bonos effectus mulieris cum existimatione turpissima. Quod Salomon comparat, dicens: Melior est, in
Abbreviated transcription (Latin):
contemplatia est. ꝑtim acti¬
ua. ꝓcul dubio contemplatio
pceslit. In hac enim et ymago
dei est. que ꝑfidem ad spenire
imꝑanti. sicuti est qm duu ꝑegͥ¬
namur adomino. Siue per
spẽm. ꝙ erit cum similes ei
erimus qñ uicebimus eni¬
⁊ sicuti est affecti etiam in sp̃i¬
ritali corpore ex gracia eius.
equales angelis eius recepca
stola prima ĩmortaluatis et
uictoriam iusticie ꝑfecte per
grãm quia sancti et sublimes
angeli hñt contẽplationem
et actionem suam. Id enim
sibi agendum impant quod
ille quem contẽplatur iubet
cuiꝰ eterno impio liberanter
quia suauiter ẜuiunt. Nos
niuificet deus et mortalia
corpora nr̃a ꝑ mnabitationez
sp̃m̃ enis innobis ꝓ modulo
ex fide non ficta que ꝑ dilec¬
tionem oꝑantur. hentes in
consçiençia bonam spem repo¬
sitam in celis. ĩ mortalitatis
et ĩcorruptionis et ipĩus ꝑfi¬
ciende iusticie usq ad quã ĩe

Expanded text:
contemplativa est, partim activa, procul dubio contemplatio praecellit. In hac enim et imago Dei est, qua per fidem ad speciem imperanti, sicuti est quamdiu peregrinamur a Domino ; sive per speciem, quod erit cum similes ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est , effecti etiam in spirituali corpore ex gratia ejus aequales Angelis ejus , recepta stola prima immortalitatis etvictoriam justitia perfecta per gratiam. Quia et sancti ac sublimes Angeli habent contemplationem et actionsibi agendum inperant, quod ille, quem contemplantur, iubet, cuius aeterno imperio liberaliter, quia suauiter, seruiunt; nos uam uiuificet deus et mortalia corpora nostra per inhabitantem spiritum eius in nobis pro modulo ex fide non ficta, quae per dilectionem operatur, habentes in conscientia bona spem repositam in caelis inmortalitatis et incorruptionis et ipsius perficiendae iu
Abbreviated transcription (Latin):
nlło insupplicio sumus pcc̃o
tñsgressionis mortales ex ã¬
mortalibus fcĩ. Icõ contingit
ut cum ad melora conãtib
nobis. consuetuto fcã cum
carne et pcc̃a nra quodam
modo mintare contra nos et
difficultatem nob̃ facere inci

Expanded text:
nullo in supplicio sumus peccato transgressionis mortales ex immortalibus facti. Ideo contingit ut cum ad meliora conantibus nobis, consuetudo facta cum carne et peccata nostra quodam modo militare contra nos, et difficultatem nobis facere c
Abbreviated transcription (Latin):
ueꝵ dici. quia eloq̃nter dicitur.
nec eo falsum. quia incõpoĩte
sonant signa labioꝵ. Rursus
nec ioeo falsum. quia splendidꝰ
stultitiam sicut sunt cibi uti¬
les et mutiles. u̾bis aũt orna¬
natis et mornatis sicut nasis
urbanis et rusticanis utrosq
cibos posse ministri.¬

Expanded text:
um dici, quia eloquenter dicitur, nec eo falsum, quia inconposite sonant signa labiorum; rursus nec ideo falsum, quia splendidus stultitiam, sicut sunt cibi utiles et inutiles, uerbis autem ornatis et inornatis sicut uasis urbanis et rusticanis utrosque cibos posse ministr
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑantib in eum. non ꝓficere
putatur. contempnentib. et
blasphemantib eum. Frustra
itaq homo post hoc corpus in¬
quirit quod in hoc corpore. sibi
comꝑare neglexit. Iuud apłicũ.¬

Expanded text:
antibus in eum, non quam perficere putatur contemnentibus et blasphemantibus cum. Frustra itaque homo post hoc corpus inquirit, quod in hoc corpore sibi comparare neglexit. 6. Illu
Abbreviated transcription (Latin):
ille rens erit addam¬
pnationem sub pocestate dei.
se a peccatis om̃ib absoluen¬
dum. et ab omnib niciis sa¬
nandum. et calore ac lumñe
accendendum. Illuminand̃¬
q non contempfit. hẽbit ex
eius grã oꝑa bona. ex quib
etiam ẜm corpus amortis
corruptione redimatur co¬
ronetut bonisq saciecur. nõ
cemporalib sed ecernis. supͣ
quam petimius et intelligi¬
mus.

Expanded text:
itur reus erit ad damnationem sub potestate ejus,se a peccatis omnibus absolvendum, et ab omnibus vitiis sanandum, et calore ac lumine ejus accendendum illuminandumque non contempserit, habebit ex ejus gratia opera bona, ex quibus etiam secundum corpus a mortis corruptione redimatur, coronetur, bonisque satietur, non temporalibus, sed aeternis, supra quam petimus et intelligimus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut hẽat ũde luximetur filius
tuus. et egeat dñs tuus. Cũ
eĩ uni ex mmus meis fecistis.
michi fecisti. Nõ legisti. nõ tĩ
miusti. Ecce quis eget. et fili¬
os tuos numas. ꝑditremo ⁊¬
mumn̾a filios tuos. adde unum.¬
iuũ inter illos dñm deũ tuum.
Unũ hẽs. sit ille ẜs. duos hẽs.
sit ille t̾ciꝰ. Tres hẽs. sit quartꝰ
Nich̾ hoꝵ uis : Ecce qũo diligi
primũ tuũ. que tibi facis soci¬
ũ ad istã ꝑditõ. Quid tibi di¬
cturus suin: Diligis ꝓximũ
tuũ. Quio illi ĩ aures insusur¬
rabis hõ auare. nͥ hoc. fili. aut
frater. aut pater. bonũ ẽ nobis
ut hic uiuimꝰ. bñ sit nobis. ꝙ¬

Expanded text:
ut habeat unde luxurietur filius ut habeat unde luxurietur filius tuus, egeat Dominus tuus? Cum enim uni ex minimis meis fecistis, mihi feciuisti? Ecce quis eget, et filios tuos numeras? Postremo numera filios tuos, adde unum inter illos, Dominum tuum. Unum habes, sit ille secundus; duos habes, sit ille tertius; tres habes, sit ille quartus: nihil horum vis. Ecce quomodo diligis proximum tuum, quem tibi facias socium ad istam perditionem. 9. Quid tibi dicturus sum, Diligis proximum tuum? Quid illi in aures insusurrabis, homo avare; nisi, Fili, aut frater, aut pater, bonum est nobis ut cum hic vivimus, bene sit nobis?
Abbreviated transcription (Latin):
ne oꝑtantib loquor. Illis lo¬
iactas hõ xp̃iane. qr optas tene.
melior ẽ mẽdicus. qui pła tibi
optat. et nich ht̃. Bene uis o¬
ptare nich ate accipieci. da ali¬
quio bene optãti. Si bonũ est
bene oꝑtare. adte n̾cetẽ. Oꝑ¬
ptat tibi bene panꝑ. quid tre¬
Da uene optãti. Ep̃s ẽ ip̃e a te
optanous. qui tibi dedit. Eru¬
besçe. Ille diues. panꝑ eẽ uolu¬
it. ut hr̃es pauꝑes quib dare
da aliquio fri tuo. da ab pxi¬
mo tuo. da aliquid comiti tuo.
tu diues es. ille pauꝑ ẽ. Uita
ista. uia ẽ. simł ambłatis. S¬
lue pauꝑ. nͥ ego on̾atus. ille le¬
is: Ego diues. ille pauꝑ. sar¬
cinã tuam cõmemoras. põduᷤᷤ
tuũ laudas. et qd̃ ẽ grauius.
cõstrinxisti ad te sarcinam tu¬
am. Ideo nõ potes pornigͥe ma¬
nũ.on̾ate. ligate. quio te lau¬
das. quid iaxtas: Solue uĩcu¬
la tua. minue de sarcĩa tua.da
comiti tuo. et illũ adiuuas. et
te releuas. Incer has uo ces tu¬
ponit. Ita no magna iustitia

Expanded text:
ne optantibus loquor. Illis lojactas, homo christiane, quia optas bene? Melior te est mendicus, qui plura tibi optat, et nihil habet. Bene vis optare nihil a te accipienti: da aliquid bene optanti. Si bonum est bene optare, redde mercedem. Optat tibi bene pauper, quid treDa bene optanti; Christus est. Ipse a te petit qui tibi dedit. Erubesce. Ille dives pauper esse voluit, ut haberes pauperes quibus dares. Da aliquid fratri tuo, da aliquid proximo tuo, da aliquid comiti tuo. Tu dives es, ille pauper est. Vita ista via est, simul ambulatis. ille pauper; nisi, Ego oneratus, ille levis? Ego dives, ille pauper. Sarcinam tuam commemoras, pondus tuum laudas. Et quod gravius est, constrinxisti ad te sarcinam tuam: ideo non potes porrigere manum. Onerate, ligate, quid te jactas? quid te laudas? Solve vincula tua, minue de sarcina tua. Da comiti, et illum adjuvas, et te relevas. Inter has voces tuponit. Ista vero magna justitia,
Abbreviated transcription (Latin):
diuisero cũ illo. minꝰ erit mi
chi. et illi. Minuitur qd̃ amo.
nec totũ hẽbit ille. nec totũ
hẽbo ego. S qr diligo eũ tãꝙͣ
meip̃m. oꝑto illi. ut tãtũ hẽat.
ut nec meñ minuatur. et ip̃e
michi coeq̃tur. Optas uten¬

Expanded text:
divisero cum illo, minus erit et mihi et illi: minuetur quod amo, nec totum habebit ille, nec totum habebo ego. Sed quia diligo eum tanquam me ipsum, opto illi ut tantum habeat; ut nec meum minuatur, et ipse mihi coaequetur. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
Itaq queciẽscũq recolo uł an¬
dio duas brenes sillabas. et
quatuor litteras quib scribł
deus. Hx enim nomen tibi so¬
eor tue u̾tutis magnalia. et
reputo mifationes tuas que a
scło sunt. Mirentur enm õs
b breuib sillabis infinitum
quid et incõp̾hensibile ĩmẽsũ
⁊ ĩen errabile mentis ĩtuitu.
et sinceris fidei occłis ꝓ scire et
posse qd̾ mͥ tantillo hoĩ dignãis
largiri contemplor.

Expanded text:
i. Quotiescumque recolo vel audio duas breves syllabas, et quatuor litteras, quibus scribitur Deus; hoc enim nomen tibi soeor tuae virtutis magnalia et mreputo miserationes tuas quae a saeculo sunt mirentur enim quibus brevibus syllabis infinitum quid et incomprehensibile, immensum et inenarrabile mentis intuitu, et sinceris fidei oculis, pro scire et posse quod mihi tantillo homini dignaris largiri, contemplor.
Abbreviated transcription (Latin):
¶Dinĩa in suis locis natu
publicam cõferiut. Et nob̾
ip̃is si eis congruenter atq
scienter utamur cõmodita¬
tis actribuunt. ita ut uene¬
na ip̃a que ꝑ incõuenientiã
piitiosa sunt cõuenienter
adhibita in salubria medica¬
menta uertantur. Et acon¬
crario etiam a quib delecto¬
tur sicut cibus et potus et
lux. imoderato. et ĩportuno
usu noxia sentiantur. Unde
nes admonet dina ꝓuiden¬
tia nõ res insipienter uictuꝑ¬
are. s utilitatẽ reꝵ diligen¬
ter inquirere. Et ubi nrm
ingenium ur infirmitas de¬
ficit. ita credere ccculta sic̃
erant. quedam que nix potu¬
mius muenire. qr et ip̃a uti¬
litatis occłtatio. aut humi¬
litatis excitatio. aut elatõis
natura nulla fit malũ nom̃¬
q hoc non sit nisipriuatõis
bomi. Sed aterrenis usq ao
celestia. et auisibilib usq
adinuusibilia sunt alia aliis
bonis meliora. Ad hoc in equa¬
lia ut eẽnt om̃ia. Deus aũt
ita est artifex magnus ĩ
magnis. ut mmnor non sit

Expanded text:
 in suis locis naturpublicam conferant, vel nobis ipsis, si eis congruenter atque scienter utamur, commoditatis adtribuant, ita ut uenena ipsa, quae per inconuenientiam perniciosa sunt, conuenienter adhibita in salubria medicamenta uertantur; quamque a contrario etiam haec, quibus delectantur, sicut cibus et potus et ista lux, inmoderato et inopportuno usu noxia sentiantur. Unde nos admonet diuina prouidentia non res insipienter uituperare, sed utilitatem rerum diligenter inquirere, et ubi nostrum ingenium uel infirmitas deficit, ita credere occultam, sicut erant quaedam, quae uix potuimus inuenire; quia et ipsa utilitatis occultatio aut humilitatis exercitatio est aut elationis natura nulla sit malum nomenque hoc non sit nisi priuationis boni. Sed a terrenis usque ad caelestia et a uisibilibus usque ad inuisibilia sunt aliis alia bona meliora, ad hoc inaequalia, ut essent omnia; Deus autem ita est artifex magnus in magnis, ut minor non sit
Abbreviated transcription (Latin):
pcc̃m est ppetratio mali. Delic¬
tum autem deẜtio boni. Ut
quẽadmod̾ ut in laudabili
uita aliuo est declinare a ma¬
io. et aliud est facere bonu¬
Sicut admonemur dicente
seriptura. Declina a malo et
fac bonũ Itamdampnabłi
aliuo sit declinare a bono et
alio facere malum. et illõ
delictum hoc peccatũ sit. Nam

Expanded text:
m est perpetratio mali, delictum autem desertio boni: ut, quemadmodum in laudabili vita aliud est declinare a malo, aliud facere bonum, quod admonemur dicente Scriptura: Declina a malo, et fac bonum ; ita in damnabili aliud sit declinare a bono, aliud facere malum; et illud delictum, hoc peccatum sit. Nam
Abbreviated transcription (Latin):
xI. Si fuis sine dõ minor eĩs
Si fiu̾is cum dõ maior ds̃ non
erit. Non ex te ille maior s
tu sine illo minor. Cresce gͦ
straħe. ut qͣi ille deficiat. Refi¬
ceris si accesẜis. De ficies si re¬
cesẜis Integer manet te acce¬

Expanded text:
. Si fueris sine Deo, minor eris; si fueris cum Deo, major Deus non erit. Non ex te ille major, sed tu sine illo minor. Cresce ergo trahere, ut quasi ille deficiat. Reficieris, si accesseris; deficies, si recesseris. Integer manet te acce
Abbreviated transcription (Latin):
tis fertur. Aut ad lo ca penalia
siłia corpib. qualia sepe demõ¬
strata hus st̃. qui rapti st̃ a corͤ¬
is sensib et mortuis siłes iacu¬
erũt et infernales penas uite¬
rũti cũ et ip̃i ĩ seip̃is gerẽt ꝙ̃¬
possent ad illa cerri. et taua siłi-¬
deo. cur hẽat aĩa slłitudĩe corpo¬
tis sui. cũ iacẽte sine sẽsu ip̃o corͤ
nõ tñ pẽitus mortuo. uid talia
qualis mlti ex illa subductoe. ui¬
uis redditi narrau̾ũt. et non
hẽat cũ ꝑfc̃a morte pẽitus de
corpe exierit. Aut gͦ ad illa fert᷑
penalia. aut ad alia. ititẽ siłia cõr¬
lib. nec tm̃ penaꝵ. s quietis. et

Expanded text:
t ad loca poenalia similia corporibus, qualia saepe demonstrata sunt his, qui rapti sunt a corporis sensibus et mortuis similes iacuerunt et infernas poenas uiderunt, cum et ipsi in se ipsis gererent qupossent ad illa ferri et talia siuideo, cur habeat anima similitudinem corporisn penitus mortuo uidet talia, qualia multi ex illa subductione uiuis redditi narrauerunt, et non habeat, cum perfecta morte penitus de corpore exierit. aut ergo ad ilia fertur poenalia aut ad illa itidem similia corporalibus nec tamen poenarum, sed quietis atque
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃a. s ad illud qd̃ corꝑib et siłi¬
tudĩb corpũ ẽ excelletius. cito qͥ¬
dẽ respoderim. ao corꝑalia loca. e¬
am uel nõ ferri. msł cũ aliqͦ corͤ
uel nõ lo caliter ferri. Iam utruz
hẽat aliqd̃ corpus. cũ te ħ corꝑe
etierit. ostedat qui p̃t. Ego ailt

Expanded text:
ipsa, sed ad illud, quod et corporibus et similitudinibus corporum est excellentius, cito quidem responderim ad corporalia loca eam uel non ferri nisi cum aliquo corpore uel non localiter ferri. iam utrum habeat aliquod corpus, cum de hoc corpore exierit, ostendat qui potest; ego autem