comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
epycun dicunt. ł nescire actus hoĩum. ut
flagitiosi putant. ł si scit omĩa iniquu
eẽ udicẽ ut bonos egere patiatur. hũnda¬
re imꝓbos. Nec super fluus uelut quida
excũsus fuit. ut opinioĩ huĩ moĩ. ipõꝵ
affectus Rndẽt. quos btõs iudicant. cu
ipĩ se miẜos putent. Arbitratus eĩ sum
qd̾ ipĩ sibi facilius qua nob̾ crederent.
Quo decũsu ꝓdiue estimo ut refellẽt ccta
et pͥo eorumꝰ assertõem qui deu putãt cu¬
ra mũdi nequaqua hr̃e. sicut anistotile
ait usq adlunam. eiꝰ descendẽ ꝓuidentiã.
Et quis oꝑator negligat oꝑis sui cura
Quis deserat ⁊d̾stituat qd ip̃e creand̾ pu¬
tauit. Si inuina ẽ regẽ nõ ne ẽ maior ir¬
negant. aut ferarũ et bestiaꝵ se hrĩ ĩnũo
censenc. Quid de illis dicamus qui hac
ip̃i asserunt. et omĩa inuirtute eiꝰ ꝯsistẽ.
iũ et maiestatem eiꝰ ꝑ oĩa elem̃ta penet̃re.
t̾ras.celum. maria. Et putant ĩ iuriam

Expanded text:
Epicurei dicunt: vel nescire actus hominum, ut flagitiosi putant: vel si scit omnia, iniquum esse judicem; ut bonos egere patiatur, abundare improbos. Nec superfluus velut quidam excursus fuit, ut opinioni hujusmodi ipsorum affectus responderet, quos beatos judicant, cum ipsi se miseros putent. Arbitratus enim sum quod ipsi sibi facilius quam nobis crederent. 48. Quo decurso, proclive aestimo, ut refellam caetera. Et primo eorum assertionem, qui Deum putant curam mundi nequaquam habere, sicut Aristoteles asserit usque ad lunam ejus descendere providentiam. Et quis operator negligat operis sui curam? Quis deserat et destituat quod ipse condendum putavit? Si injuria est regere, nonne est major innegant, aut ferarum et bestiarum se haberi numero censent: quid de illis dicamus, qui hac ipsi asserunt, et omnia in virtute ejus consistere, vim et majestatem ejus per omnia elementa penetrare, terras, coelum, maria: et putant injuriam
Abbreviated transcription (Latin):
poete. ¶ Sequitur illa rensio utrũ d̾u
flatos asserit. Quid enim ta supbum
qua cum ip̃i sub pcc̃o sint. alios indig̾
ferant pcc̃ores uiuẽ. dicentes. usq quo
Et infra. Et dixunt. nõ uidebit dñs. n
intelliget deus iacob. Quib rendbit᷑
ꝓpheta dicens. Intelligite nũc insipi¬
entes ĩppło. q stulci aliqñ sapite. Qi
plantauit aure nõ audit. aut qui fix̃¬
quã mauctore. Et fecit aliquid ꝙ S se
fectum nesciret arbit᷑. Nec illis.
Cet̾m nob̾ satis ẽ. ip̃ius testimoĩum
qd̾ cogitarẽt mala. Deniq euãgelista
testatur dicens. Sciebat eͥ iħ̾s cogitati¬
ones eorum. Quorum nõ potĩt satis
supͣ se ẽẽ iuidicem. quẽ nichil fallat. Ne¬
lunt ei dare occłtorum scĩa. que metu¬
unt occulca sua ꝓdi. S etia drĩs sciẽs
oꝑa eorum. tradidit eõs intenebras. E
inocte inꝗt erit fur et oculus adult̾i
ẜuabit tenebras dicens. Non osidera¬
bit me cculus. ⁊ latibulũ pͦ posuit sue¬

Expanded text:
. Sequitur illa responsio, utrum Deum, flatos asserit. Quid enim tam superbum, quam cum ipsi sub peccato sint, alios indigne ferant peccatores vivere, dicentes: Usquequo Et infra: Et dixerunt. Non videbit Dominus, neque intelliget Deus Jacob. Quibus respondet propheta dicens: Intelligite nunc insipientes in populo, et stulti aliquando sapite. Qui plantavit aurem, non audit: et qui fiquam in auctore. Et fecit aliquid quod sufectum nesciret arbiter? Haec illis. 53. Caeterum nobis satis est ipsius testimonium, quod cogitarent mala. Denique Evangelista testatur dicens: Sciebat enim Jesus cogitationes eorum . 54. Quorum non poterit satis supra se esse judicem, quem nihil fallat: nolunt ei dare occultorum scientiam, qui metuunt occulta sua prodi. Sed etiam Dominus sciens opera eorum, tradidit eos in tenebras. In nocte, inquit, erit fur. Et oculus adulteri servabit tenebras, dicens: Non considerabit me oculus: et latibulum personae posuit su
Abbreviated transcription (Latin):
iusticie. qua reddet m dñs in illa die
iustus uidex. Non solum aut mͥ. s etiã
hiis qui diligunt aduẽtu eiꝰ. In illa ĩ¬
quit die reddet. nõ hic. Hic aut. in labo¬
rib. ĩꝑiculis. ĩ nau fragus. qĩ achleta
bonus dec̾tabat. qr sciebat qm̃ ꝑmul
tas tribulaciones oportet nos introiẽ
in regnum dei. Ergo nõ põt quis pre¬
miu accipere: nͥ legitime cͥtauĩt. Nec
ẽ głiosa uictoria. nisi uͥ fui̾nt laborio¬

Expanded text:
 in illa die, justus judex: non solum autem mihi, sed etiam his qui diligunt adventum ejus . In illa, inquit, die reddet, non hic. Hic autem in laboribus, in periculis, in naufragiis, quasi athleta bonus decertabat; quia sciebat quoniam per multas tribulationes oportet nos introire in regnum Dei. Ergo non potest quis praemium accipere, nisi legitime certaverit; nec est gloriosa victoria, nisi ubi fuerint laborio
Abbreviated transcription (Latin):
bit᷑. Moritur innocẽs ĩptãte siplicita¬
tis sue. ĩ habũdatia ꝓprie uolũtatis. sic̾
adipe repleta aia gerens. At u̾o pecca¬
tor qͣuis foris hũndet et delicus affiua
Iodorib fragret. ĩ amantudĩe aĩe suc
uita exigit. et ultimũ Diẽ claudit. N
dicii remunationẽ. Ille suo affectu bt̃
eius. Signu eius nõ inueniet. Uita
et emi facinorosi ut somniũ. Apuit oer¬
los. transiuit requies eius. euanuit
delectatio. Licet ipã que udetur.q̃ du
uuũt. ĩpiorum requies ĩ inferno sit.
uiuentes enĩ in inferna descendũt. Ui¬

Expanded text:
bitra. Moritur innocens in potestate simplicitatis suae, in abundantia propriae voluntatis, sicut adipe repletam animam gerens . At vero peccator quamvis foris abundet, deliciis diffluat, et odoribus fragret, in amaritudine animae suae vitam exigit, et ultimum diem claudit, nidicii remunerationem. Ille suo affectu beatus, ejus ? Signum ejus non invenietur. Vita etenim facinorosi, ut somnium. Aperuit oculos, transivit requies ejus, evanuit delectatio: licet ipsa quae videtur, etiam dum vivunt, impiorum requies in inferno sit: viventes enim in inferna descendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
Introspice ulcera. ⁊iuibices aĩe eius: ⁊ cõ¬
dis mesticudiẽs. Nam de opib quid lqͣr
Cum legis quia nõ in hũidantia ẽ uita eꝰ.
cum scias quia et si tibi uideatur diues. S̾
paup sit. ⁊ tuum iudiciũ: suo repellat: De
mulcitudine quoq filiorũ. ⁊ de ĩdolentia d
loquar cum se ip̃e lugeat ⁊ sine herede fu¬
turum iudicet. cũ imitatores sui. successo¬
res suos eẽ nolit. nulla eĩ h̾rditas pccõris.
Ergo imꝑiꝰ ip̃e sibi pena ẽ. iustus aut ip̃e
sibi grã. Et utrisq aut bonoꝵ aut malo¬
rum oꝑum mͥces. ex se ip̃o soluitur.

Expanded text:
e ejus, et cordis moestitudinem. Nam de opibus quid loquar, cum legeris: Quia non in abundantia est vita ejus : cum scias quia etsi tibi videatur dives, sibi pauper est, et tuum judicium 14 suo refellat? De multitudine quoque filiorum, et de indolentia quid loquar; cum se ipse lugeat, et sine haerede futurum judicet, cum imitatores sui successores suos esse nolit? Nulla enim haereditas peccatoris. Ergo impius ipse sibi poena est: justus autem ipse sibi gratia; et utrique aut bonorum aut malorum operum merces ex se ipso solvitur.
Abbreviated transcription (Latin):
ture diuinc legintur. hͥ honorãtur pentos.
Scio loqui plerosq. cum tac̾e nesciãt. Ra¬
rum ẽ taccre quẽquã: cũ sibi loqui nichil
ꝓsit. Sapiens ut loq̃tur cuncta. multa pri
zosiderat. quid dicat. ⁊ cui dicat. quo in loco

Expanded text:
turae divinae leguntur, hoc honorantur parentes. turae divinae leguntur, hoc honorantur parentes. Scio loqui plerosque, cum tacere nesciant. Rarum est tacere quemquam, cum sibi non prosit loqui. Sapiens ut loquatur, multa prius considerat, quid dicat, aut cui dicat, quo in loco,
Abbreviated transcription (Latin):
regere gubernacuł studet. uł remis ducẽ.
pͥus in fluuio p̃ludit. Qui canẽdi suam¬
tatem. ⁊ uocis a ffectant p̾stantiam. pͥus
sensim canendo. uocẽ excitant. Et qui uiri¬
b corporis legitimoꝙ luctandi cͥtamine
corona petunt. cotidiano usu palestre du¬
rantes. mẽbra nutriẽtes pacĩa. laborẽ ãsu¬
escunt. Nec minus ip̃a natura nos ĩꝑuus
docet. qd̾ prius sonos meditantur loqndi
ut loqui discant.Itaꝙ sonus excitatio q̃dã
et palestra uocis ẽ. Ita gͦ et qui uolunt di
speculando incendant. nõ dormiendo. Omĩs
ꝓuccanti pcc̃ori nõ R̾ndebat. Et sic̃ alibi
ait. Loquẽtes uanitatẽ et cogitantes doly
nõ audiebat. qĩ surdus. ꝗq̃i mutus non
aꝑiens illis os suum. Quia et alibi hẽs.
Noli Rndere ĩprudẽti ad ĩprudẽtia eiꝰ. ne
similis illius fias. ¶Primũ gͥ officiũ c̃.
loquẽdi modus. Hoc sacrificium  laudis.
deo ĩpenditur. ħ reuentia exhibetur. cũ scͥp¬

Expanded text:
regere gubernaculis studet, vel remis ducere, regere gubernaculis studet, vel remis ducere, prius in fluvio praeludit. Qui canendi suavitatem et vocis affectant praestantiam, prius sensim canendo vocem excitant. Et qui viribus corporis, legitimoque luctandi certamine coronam petunt, quotidiano usu palaestrae durantes membra, nutrientes patientiam, laborem assuescunt. 33. Haec ipsa natura nos in parvulis docet, quod prius sonos meditantur loquendi, ut loqui discant. Itaque sonus exercitatio quaedam et palaestra vocis est. Ita ergo et qui volunt disspeculando intendant, non dormiendo. Omnis provocanti peccatori non respondebat. Et, sicut alibi ait , loquentes vanitatem, et cogitantes dolum, non audiebat quasi surdus, et quasi mutus non aperiebat illis os suum; quia et alibi habes: Noli respondere imprudenti ad imprudentiam ejus, ne similis illi fias . 35. Primum igitur officium est loquendi modus. Hoc sacrificium laudis Deo dependitur, 11 hoc reverentia exhibetur, cum Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
dicendi. s simplice rerum exquirunt
Loquere que decent sana doctrinã. Et
ductis. ducem salutis corum ꝑ passi
Nũquid aristotiles qui et ipẽ dispu¬
cauit de officio. qua dauid: Cũ ⁊ ip̃e
pytagoras qui legitur scc̾te antiꝗor ꝓpha
secutus ccł. legem silentii dederit suis. Et
ille. ut ꝑ quĩquẽniũ discipulis usum inhi¬
beret lequendi. Dauid aũt. nõ ut nẽ mun
ĩminuẽt. s ut custodiã ꝓfendi ẜmonis do¬
ceret. Et pytagoras quidẽ. ut nõ loquen¬
do loqui doce̾t. Dauid. ut loquẽdo mag̃ disce¬
remus loqui. Quõ enĩ sine ex̾citio doctrina.
aut sinc usu ꝓfectus. Qui disciplinã bel¬
licam uult adscqui. cocidie extetur armis.
et tãqua ĩ ꝑanctu poĩtus p̾ludit p̾lum.
et uelut coram poĩco p̃tendit hoste. acq
adpitiam uiresq iaculandi. uł suos ex¬
plorat lacertos. uł adu̾sarioꝵ declinat ictꝰ
et iugilãti exit opcutu. Qui nauẽ ĩmari

Expanded text:
dicendi; sed simplicem rerum exquirunt dicendi; sed simplicem rerum exquirunt Loquere quae decent sanam doctrinam . Et ductis, ducem salutis eorum per passPanaetius, numquid Aristoteles, qui et ipse disputavit de Officio, quam David; cum et ipse Pythagoras, qui legitur Socrate antiquior, prophetam secutus David , legem silentii dederit suis? Sed ille ut per quinquennium discipulis usum inhiberet loquendi: David autem non ut naturae munus imminueret; sed ut custodiam proferendi sermonis doceret. Et Pythagoras quidem ut non loquendo loqui doceret, David ut loquendo magis disceremus loqui. Quomodo enim sine exercitio doctrina, aut sine usu profectus? 32. Qui disciplinam bellicam vult assequi, quotidie exercetur armis, et tamquam in procinctu positus praeludit praelium, et velut coram posito praetendit hoste: atque ad peritiam viresque jaculandi, vel suos explorat lacertos, vel adversariorum declinat ictus, et vigilanti exit obtutu. Qui navim in mari
Abbreviated transcription (Latin):
rant honesta. ⁊duo utilia. ⁊queratũ d
honestius ⁊quid utilius. ¶Primu
hec tria inquinꝙ gnã diuiẜunt. indue
honesta ⁊ duo ucilia. et eligendi urdiͦ
Prima ꝑtinẽ auint ad decus honesta
opes. facultates. De hus eligendi sub¬
ẽẽ udicium. so illi. Nos aũt nicħ oĩo.
nisi qd̾ deceat et honestũ sit. futuroru
magis quã p̾sentium metimur formi¬
ne ꝓsit grãm defuumus. nõ qd̾ ad de¬
lctatione p̾ntis. n aliqua ꝯmoda ĩ fa¬
cultatib et copus opum ꝯstitumus.
s in ꝯmoda ħ putamus si nõ reiciant᷑
caqz onen cũ assunt estimari mag q̃m¬
fluum gͥ scriptioĩs nr̃e opus ẽ. quia
officuim diu̾sa estimamus regula. a¬
litq illi estimau̾nt. Illi scli ꝯmoda in
Qm̃ qui hic recipit boã ut ille diues.
illic cruciatur. Et lazanis qui mala hͥ
ptulit. illic ꝯsolationẽ inuenit. Dem̃
qui illa nõ legunt. nr̃a legent si uolẽt
qui nõ ẜmonu suꝑłetilem. n artem

Expanded text:
rant honesta, et duo utilia; et quaeratur quid honestius, et quid utilius. Primum ihaec tria in quinque genera diviserunt, in duo honesta, et duo utilia, et eligendi judicium. Prima pertinere dicunt ad decus honestatopes, facultates: de iis eligendis subesse judicium. Haec illi. 28. Nos autem nihil omnino nisi quod deceat et honestum sit, futurorum magis quam praesentium metimur formurnae prosit gratiam definimus, non quod ad delectationem praesentis. Neque aliqua commoda in facultatibus et copiis opum constituimus: sed incommoda haec putamus, si non rejiciantur; eaque oneri cum sint aestimari magfluum igitur scriptionis nostrae est opus, quia Officium diversa aestimamus regula atque illi aestimaverunt. Illi saeculi commoda in imentis; quoniam qui hic recipit bona, ut ille dives, illic cruciatur: et Lazarus qui mala hic pertulit, illic consolationem invenit . Deinde qui illa non legunt, nostra legent si volent: qui non sermonum supellectilem, neque artem
Abbreviated transcription (Latin):
c ͦ ꝓpt̾ pcc̃a mea ħ patior: cur ĩ pii uiuũt.
Inuet̾auerũt aũt indiuitus semẽ eoru.
sccũdu uolũtate. Filii corũ incculis.
Domus ipõrum hũndant. timor aũt nis¬
aũc loquar deinde ndete me. Na et si
arguor. qi hõ arguor. Portate g onus
ẜmonũ meoru Dicturus enĩ sũ ꝙ nõ
prolo. saduos redarguendes ꝓ feram
sermones inquos. Aut c̾te quia ita ẽ
uerum. Qurd aũt nũquid ab hoĩe agr¬
caui. et si argui dignus sumi. quia ñ ex
eindenti cuipa me arguitis. s ex ĩuirus
existimatis mita d̾lictorum. Uidens gͥ
infimus hũndare in iustos successibus
ꝓsꝑis. se aũt acteri. dicit dño. Discede
ame ias cuas scire nolo. Quid ꝓdest
quia ẜuiuimus ip̃r. Aut q̃ utilitas. qr

Expanded text:
r, Cur impii vivunt? r, Cur impii vivunt? Inveteraverunt autem, et in divitiis semen eorum secundum voluntatem, filii eorum in oculis, domus ipsorum abundant, timor autem nusautem loquar, deinde videte me. Nam et si arguor, quasi homo arguor. Portate ergo onus sermonum meorum . Dicturus enim sum quod non probo: sed ad vos redarguendos proferam sermonis iniquos. Aut certe; quia ita est versus. Quid autem? Numquid ab homine argucavi, etsi argui dignus sum; quia non ex evidenti culpa me arguitis, sed ex injuriis aestimatis merita delictorum. Videns ergo infirmus abundare injustos successibus prosperis, se autem alteri, dicit Domino: Discede a me, vias tuas scire nolo . Quid prodest, quia servivimus ipsi: aut quae utilitas, quia
Abbreviated transcription (Latin):
rũ pat̾. uellerib agnorum incoꝵ caleftĩ
sunt hum̾i corum. foris nõ hĩtabat pe¬
grinus. ostiũ aũt meũ oĩ ueniẽti pate¬
bat. Bt̃s plane de cꝰ domo nũquã uacuᷤ
sinu pauꝑ exiuit. Neq eñ quisquã na¬
gis beatus quã qui intelligit suꝑ pan¬
ꝑis ncc̃itate et infirmi atq ĩ opis erũp¬
nam. Indie iudicii hẽbit salutẽ adño q̃
uocantur ab officio dispensatricis mĩe
dum putant homĩs actus nõ curae doͦ.
Qut nescire cum quid ĩ occultis geramꝰ.
quid teneat nr̃a ꝯscĩa. Eant iudicĩi eĩ ne¬
quaquã iustũ uideri. qn pcc̃ores diuitus
hũndare uident. gaudere honorib. sam
in honores sine lib̾is. infi̾mos cor ͤ luctu
tres illi reges amici iob. ꝓpteͣa eũ pccõrẽ
ꝓnũtiabãt. quia ĩope factum exdiuite
orbatum libis ex fecũdo pente. ꝑfusum
ulcerib. ĩ horrentẽꝙ uibicib̃. exaratum
uulnib acapite usꝙ ad pedes in debant
Quib hanc sc̃s iob ꝓponit asẜcionẽ. Si

Expanded text:
rum pater, velleribus agnorum meorum calefacti sunt humeri eorum. Foris non habitabat peregrinus: ostium autem meum omni venienti patebat . Beatus plane, de cujus domo numquam vacuo sinu pauper exivit; neque enim quisquam magis beatus, quam qui intelligit super pauperis necessitatem et infirmi atque inopis aerumnam. In die judicii habebit salutem a Domino, quem ocantur ab officio dispensatricis misericordiae, dum putant hominis actus non curare Dominum, aut nescire eum quid in occultis geramus, quid teneat nostra conscientia: aut judicium ejus nequaquam justum videri, quando peccatores divitiis abundare vident, gaudeinhonoros, sine liberis, infirmos corpore, luctu  quidem tres illi reges amici Job, propterea eum peccatorem pronuntiabant, quia inopem factum ex divite, orbatum liberis ex fecundo parente, perfusum ulceribus, inhorrentemque vibicibus, exaratum vulneribus a capite usque ad pedes videbant . Quibus hanc sanctus Job p
Abbreviated transcription (Latin):
adult̾abis. ñ facies fu̾tu. nõ falsũ testiõ¬
nium dices. honora patrẽ ⁊ mrẽ. ⁊ dilige
proximũ tuum sic̃ te ip̃m. ħ sũt media
officia. quib aliquid deẽ. Deniꝙ dic̃ illi
adolescens. Omĩa hec custodiui auiuẽtu¬
te mea. quid ad huc mͥ deẽ. Ait illi ihus
Si us ꝑfectus cẽ. uade ⁊ uẽde omĩa bõa

Expanded text:
um, non falsum testimonium dices: honora patrem et matrem: et, Diliges proximum tuum sicut te ipsum . Haec sunt media officia, quibus aliquid deest. 37. Denique dicit illi adolescens: Omnia haec custodivi a juventute mea, quid adhuc mihi deest? Ait illi Jesus: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia bona
Abbreviated transcription (Latin):
posse. et iõ satis eẽ intelligi. formositatẽ
dine corporis. locum uirtutis nõ pomimꝰ.
Grãm tñ nõ excludimus. qr uẽcũdia et
uultus ip̃os solet pudore offũdere grati¬
oresq reddẽ. Ut enĩ artifex ĩ mͦ ꝯmodi¬
ore melius oꝑari solet. sic uecũdia ĩ ipõ
quap corporis decore plus eminet. Ita tr̃
ut etiam ip̃e nõ sit affectat᷑ cor  decor sed
naturał. simplex negłctus mag̾ quã ex¬
petitus. nõ p̾ciosis et albentib aduitus¬

Expanded text:
posse, et ideo satis esse intelligi. 83. Formositatem posse, et ideo satis esse intelligi. 83. Formositatem dine corporis locum virtutis non ponimus, gratiam tamen non excludimus; quia verecundia et vultus ipsos solet pudore obfundere, gratioresque reddere. Ut enim artifex in materia commodiore melius operari solet, sic verecundia in ipso quoque corporis decore plus eminet; ita tamen ut etiam ipse non sit affectatus decor corporis: sed naturalis, simplex, neglectus magis quam expetitus
Abbreviated transcription (Latin):
ne paterne reuentie auctoritas minue̾t.
Licet plerisq se et in lauacro qͣntu p̾sũt
tegant. ne uł illic ubi nudũ totum ẽ corꝰ.
huĩmoĩ intecta portio sic. Sacͥdotes quo¬
uetes sicut in exodo legimius bracas acci¬
piebant. sicut admoysen dictũ ẽ a dnõ.
Et facies illis bracas lineas ut tegatur
tupitudo sicoris. Alũbis usꝙ adfemora
erunt. et hẽbit eas aaron et fiuii eiꝰ cũ in¬
trabunt intab̾naculũ testimoni. ⁊ cũ ac¬
Iran uerecũdie. quia aduos loq̃bar: qͥ aut
gͥbõa eius ex uobis recognoscitis. aũ dãpr
ignoratis. Que cũ sit omĩb etatib ꝑsoĩ
temporib. et locis apta. tñ adolescentes.
iuuenesꝙ annos maxiẽ decet.
Nom̃i aũt seruãdũ etate ut deceat ꝙ
agas et ꝯueniat. et qͣdret sͥ ordo uice
tue. Uñ tullius q̃ ordinẽ putat ĩ illo
decore ẜuari oportere. Idq poĩtum dic̃
informositate. ordine.ornatu. ad actõe
apto.Quã difficile ait loq̃ndo explicari

Expanded text:
ne paternae reverentiae auctoritas minueretur: licet plerique se et in lavacro quantum possunt tegant; ne vel illic ubi nudum totum est corpus, hujusmodi intecta sit portio. 80. Sacerdotes quoe, sicut in Exodo legimus, brachas accipiebant, sicut ad 23 Mosen dictum est a Domino: Et facies illis brachas lineas, ut tegatur turpitudo pudoris. A lumbis usque ad femora erunt, et habebit eas Aaron et filii ejus, cum intrabunt in tabernaculum Testimonii: et cum acrari verecundiae; quia ad vos loquebar, qui aut bona ejus ex vobis recognoscitis, aut damna ignoratis. Quae cum sit omnibus aetatibus, personis, temporibus et locis apta, tamen adolescentes, juvenilesque annos maxime decet. 82. In omni autem servandum aetate, ut deceat quod agas et conveniat, et quadret sibi ordo vitae tuae. Unde Tullius etiam ordinem putat in illo decore servari oportere: idque positum dicit in formositate, ordine, ornatu ad actionem apto: quae difficile ait loquendo explicari
Abbreviated transcription (Latin):
uerecũdie de recordatiõe delicti. ħ ub̃ioe̾
m̾catur grã. ¶ Est etiam ĩ ip̃o motu.
gestu. incessu tenẽda u̾ecũdia. H̾ĩtus
Iem̃ mentis. incor  statu c̾rcur. Hĩc hõ
cordis nrĩ abscõditus. aut leuior aut
ostantior et purior et maturior estĩat᷑.
Itaq uot q̃dam ẽ animi cor ᷤᷤ motus ¶ox
cũ seduł se uidetur ꝯmendare officus.
hoc solo tũ melerum ame nõ receptu.
qd̃ gestus eius płimu dedeceret. Alte¬
rum quoq cum ĩ clero reppisse̾ iube
me ne ũqua p̃iret mͥ. qr uelut quodã
insolentis incessus u̾bere. cculos ferir
tentia. Utꝙ enĩ ab ecc̃a recessit. ut q̃lis
incessu ꝓdebã. talis ꝑfidia. aĩ demiaret᷑.
Nãꝙ ait̃ arriane ĩfestatioĩs cp̃re fider
deẜuit. Alt̃ pecune studio ne iudiciu¬
Sunt etiam qui sensim ãbulando imi¬
tantur hystrionicos gestus. et qiͣ q̃da
fercula pomparum. et statuaꝵ motus
modules quosdam ẜuare iuteantur.¬

Expanded text:
erecundiae de recordatione delicti, hoc uberiorem mereatur gratiam . 71. Est etiam in ipso motu, gestu, incessu tenenda verecundia. Habitus enim mentis in corporis statu cernitur. Hinc homo cordis nostri absconditus, aut levior, aut ior, et constantior, et purior, et maturior aestimatur. Itaque vox quaedam est animi, corporis motus. 72. cum sedulis se videretur commendare officiis; hoc solo tamen in clerum a me non receptum, quod gestus ejus plurimum dedeceret: alterum quoque cum in clero reperissem, jussisse me ne umquam praeiret mihi; quia velut quodam insolentis incessus verbere oculos ferirettentia; uterque enim ab Ecclesia recessit, ut qualis incessu prodebatur, talis perfidia animi demonstraretur. Namque alter Arianae infestationis tempore, fidem deSunt etiam aliqui qui sensim ambulando imitantur histrionicos gressus, et quasi quaedam fercula pomparum et statuarum status modulos quosdam servare videantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Et sicut tullius ad erudiendũ filum.
utł ego quoꝙ aduos ĩformãdos filios
meos. Neꝙ eni minꝰ nos diligo. quoᷤᷤ
in euã gelio gemui. quã si ꝯugio suscͥ¬
pissem. Non enim uehem̃tior e̾ nata
addiligendum. quã grã. Plus cͥce dili¬
gere debemus ques ꝑpͥetuos nob̾cu py¬

Expanded text:
Et sicut Tullius ad erudiendum filium, ita ego quoque ad vos informandos filios meos; neque enim minus vos diligo quos in Evangelio genui, quam si conjugio suscepissem. Non enim vehementior est natura ad diligendum, quam gratia. Plus certe diligere debemus quos perpetuo nobiscu
Abbreviated transcription (Latin):
quã mĩa. Primũ inpauꝑes. ut comũes
iudices ꝑtus nẽ. que omĩb adusũ ge¬
nerat fructus traꝵ ut qd hẽs largiaris
Tu nũmũ largiris. ille uita accipit. Tu
tibi ꝯfert cũ sit debitor salutis. Si nudũ
uestias. te ip̃m indues iusticiã. Si ꝑegn¬
nũ sub tectũ inducas tuũ. si suscipia egẽ¬
tem. ille adquiret tibi scõrum amicitias
et cterna cabnacula. Nõ me dice̾s ista gͣ

Expanded text:
ia. Primum in pauperes, ut communes judices partus naturae, quae omnibus ad usum generat fructus terrarum; ut quod habes, largiaris Tu nummum largiris, ille vitam accipit: tu tibi confert, cum sit debitor salutis. Si nudum vestias, te ipsum induis justitiam. Si peregrinum sub tectum inducas tuum, si suscipias egentem: ille tibi acquirit sanctorum amicitias et aeterna tabernacula. Non mediocris is
Abbreviated transcription (Latin):
deceant patrem. nos aũt eligimus ut.
diliganius. Itaꝙ illi ncc̃itate diligñt᷑
que nõ satis ydonea acq duitũna ẽ
ad ꝑpetiutatẽ diligendi magist. noᷤ u¬
dicio. quo magnu cantati ponduĩ ad
ĩ diligendi adiũgitur. ꝓbate quos
diligas. ⁊ diligẽ quos elegers.
¶Ergo qm̃ pͤ ꝯueniũt uideamus utrum
anetiam inscripturis reppiatur diuinis
Pulcre gͥ dum legimus hodie euagłiũ.
nob̾ officium dici posse. Na cum zacha¬
rias sacerdos obmutuisset intẽplo ⁊ loqͥ
non posset. factum ẽ inꝗt. ut impleti st̃
dies officii eius. abiit indomũ suam.
Legimus gͥ officium dici a nob̾ posse. nͨ
efficiendo dictũ putamus. qi efficium.
S ꝓpter decorem ẜmoĩs. una ĩ mutata
lictera. officium nũcupan. ł c̾te ut ea a¬
gas. que nulli officiant. ꝓsit omibus.

Expanded text:
ut diligamus. Itaque illi necessitate diliguntur, quae non satis idonea atque diuturna est ad perpetuitatem diligendi magistra: vos judicio, quo magnum charitatis pondus ad vim diligendi adjungitur, probare quos diligas, et diligere quos elegeris.ersonae conveniunt, videamus utrum an etiam in Scripturis reperiatur divinis. Pulchre itaque dum legimus hodie Evangelium nobis Officium dici posse. Nam cum Zacharias sacerdos obmutuisset in templo, et loqui non posset: Factum est, inquit, ut impleti sunt dies Officii ejus, abiit in domum suam . Legimus igitur Officium dici a nobis posse. 9 efficiendo dictum putamus, quasi efficium: sed propter decorem sermonis una immutata littera, officium nuncupari: vel certe, ut ea agas, quae nulli officiant, prosint omnibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ut sint tibi agri. Alliga ẜmonẽ tuum
ne luximet. ne lasciuiat ⁊ multiloquio
pcca sͥ colligat. Sit restrictior arpis
sius coherteatur. Cito lutũ colligit ãmꝰ
exundans. Alliga sensu tuũ. Non sit re¬
missus ac defluus ne dicatur de te. N
ẽ malagnia apponẽ. n oleum. n allig̃¬
tura. Habet suas habenas. m̃tis sobrie¬
tas. quib regitur et gubnatur. Sit ori
tuo ostium ut claudatur uͥ oportet. et
das ꝯtumelie. Audisti hodie łctum. Ira¬
culpam ruamus. S iugu sit u̾bis tui
et stat̾a. hoc ẽ humilitas atq mẽsuã.
ut lingua tua m̃ti subdita sit. restñga¬
tur habene uinculis. frenos hẽat sucs.
quib reuocar p̾sit admensurã. ẜmoneꝰ
profat: libra examina tos iustitie. ut sit
grauitas ĩ sensu. ĩẜ mone pondus. at

Expanded text:
ut sint tibi agri. 12. Alliga sermonem tuum, ne luxuriet, ne lasciviat, et multiloquio peccata sibi colligat. Sit restrictior, et ripis suis coerceatur. Cito lutum colligit amnis exundans. Alliga sensum tuum, non sit remissus ac defluus, ne dicatur de te: Non est malagma apponere, neque oleum, neque alligaturam . Habet suas habenas mentis sobrietas, quibus regitur et gubernatur. 13. Sit ori tuo ostium, ut claudatur ubi oportet: etdas contumeliae. Audisti hodie lectum: Iraculpam ruamus: sed jugum sit verbis tuis et statera, hoc est, humilitas atque mensura; ut lingua tua menti subdita sit. Restringatur habenae vinculis, frenos habeat suos, quibus revocari possit ad mensuram: sermones proferat libra examinatos justitiae: ut sit gravitas in sensu, in sermone pondus, atque
Abbreviated transcription (Latin):
tioẽ ⁊ ira in ẜmone erũpat. Nõ aucuiu
passionis indiciũ det inu̾bis suis. R
ardore libidinis flãmare ĩ ẜmone suo
indicet ꝗ in ẽẽ dcĩs suis stimulos irac̃¬
die ne ẜmo postremo qui ꝯmendare ⁊r¬
t̾iora debet. uitiu ꝗliqd̾ eẽ inmoribus
aꝑiat ⁊ ꝑdat. ¶ Tunc enĩ maxĩe in¬
sidiatur adu̾sarius. qñ uidet nob̾ passi¬
ones aliquas gnari. Tũc fomtes no¬
uet. laq̃os pat. Uñ nõ inm̾ito sicut au¬
disti hodie legi. ꝓpħ̃a dicit. quia ip̃e libe¬
rauit me de laqueo uenantium ⁊auer¬
bo asꝑo. Simach irritatioĩs u̾bum di

Expanded text:
in sermonem erumpat, non alicujus passionis indicium det in verbis suis, non ardorem libidinis flammare in sermone suo indicet, 6 et inesse dictis suis stimulos iracundiae: ne sermo postremo qui commendare interiora debet, vitium aliquod esse in moribus, aperiat et prodat. 15. Tunc enim maxime insidiatur adversarius, quando videt nobis passiones aliquas generari: tunc fomites movet, laqueos parat. Unde non immerito, sicut audisti hodie legi, Propheta dicit: Quia ipse liberavit me de laqueo venantium et a verbo aspero . Symmachus irritationis verbu
Abbreviated transcription (Latin):
sono ceditur amimus nr̃. ꝗmens ꝯsautiat᷑.
Quis aũt ẽ qui mũdu cor apccõrum het
colluuionc. aut nõ delinquat ĩ lingua sua:
Et idco qr neminẽ uidebat castũ os ẜuare
posse ab inmũdicia ẜmonis: ip̃e sͥ silentio
legem imposut ĩ nocentie. ut tacendo cul¬
pam  declinaret quã uis effugẽ poss loq̃r¬
do. Audiamus gͦ catõnis magrm̃. Dixicy¬
stodiam uias ncas. Hoc ẽ m dixi tacito co
custodire nrãs. ne ĩculpã dingant. Potes
aũt custodire. si nõ cito loq̃ris. Lex dicit.
Audi isrł dñm dcum tuũ. Nõ dix̃ loquere.
s audi. Ideo eua lapsa ẽ. quia locuta ẽ uiro
qḋ nõ audierat a dño deo suo. Prima uox
dei dicit tibi. Audi. Si audias. custodis iu¬
as tuas. et si lapsus es ciro corngis. In qͦ
cnuim corrigit inuenior uiã suã. ñ ĩ custo¬
diendo u̾ba dĩ: Tace gͦ prius et audi. ut
nõ delinquas inlingua tua. Graue ma¬
lum ut aliquis ore suo ꝯdẽpnetur. Et eĩ

Expanded text:
 et mens consauciatur. Quis autem est qui mundum cor a peccatorum habeat colluvione, aut non delinquat in lingua sua? Et ideo quia neminem videbat sanctum os servare posse ab immunditia sermonis, ipse sibi silentio legem imposuit innocentiae; 4 ut tacendo culpam declinaret, quam vix effugere posset loquendo. 7. Audiamus ergo cautionis magistrum: Dixi, custodiam vias meas, hoc est, dixi custodire nostras; ne in culpam dirigant. Potes autem custodire, si non cito loquaris. Lex dicit: Audi, Israel, Dominum Deum tuum . Non dixit, loquere, sed audi. Ideo Eva lapsa est, quia locuta est viro, quod non audierat a Domino Deo suo. Prima vox Dei dicit tibi: Audi. Si audias, custodis vias tuas: et si lapsus es, cito corrigis. In quo enim corrigit juvenior viam suam, nisi in custodiendo verba Domini ? Tace ergo prius, et audi, ut non delinquas in lingua tua. 8. Grave malum ut aliquis ore suo condemnetur. Etenim
Abbreviated transcription (Latin):
Uid aũt p̾cetis debemus discẽ. tace̾.
qua tacere. ut possimus loqui. rxe
prius me uox ꝯdẽpnet ma. quã ab¬
soluat aliena: Scriptũ ẽ enĩ. Ex u̾bi tuis
ꝯdempnabis. Quid opus ẽ gͥ ut ꝓpes su
cum tacendo possis eẽ tutior. Cũ plures
udiloquendo pcc̾m incidisse. uix quẽqͣm
tacendo. Et ideo tacẽ nossẽ q̃m loqui dif¬
ficilius ẽ. Scioloqui plerosq. cum tacẽ
uesciant. Rarum c̃ tace quẽqua. cũ sibi
loqui nichil ꝓsit. Sapiens ẽ g. qui noui
tacere. Deniq sapiã dei dixit᷑. Dñs d̾dit
mͥ lingua erudicionis: qñ oporteat me¬
sermonẽ dicere. Mento gͦ sapiens: qui
adnõ accipit quo tp̃re sibi loquedu sit.
Uñ bñ ait scriptura. lõ sapiens tacebit

Expanded text:
uid autem prae caeteris debemus discere, quam tacere, ut possimus loqui: ne prius me vox condemnet mea, quam absolvat aliena; scriptum est enim: Ex verbis tuis condemnaberis . Quid opus est igitur ut properes cum tacendo possis esse tutior? Quamplures vidi loquendo peccatum incidisse, vix quemquam tacendo: ideoque tacere nosse quam loqui difficilius est. Scio loqui plerosque, cum tacere nesciant. Rarum est tacere quemquam, cum sibi loqui nihil prosit. Sapiens est ergo qui novit tacere. Denique Sapientia Dei dixit: Dominus dedit mihi linguam eruditionis, quando oporteat sermonem dicere . Merito ergo sapiens qui a Domino accipit, quo tempore sibi loquendum sit. Unde bene ait Scriptura: Homo sapiens tacebit
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ unidicare ineũ uellet. nõ ꝑmisent.
sbat g tamq̃ mitus et huiliatꝰ. ibat ta
sangunis erat oscius ꝓprie mãsuetu¬
dinis. Non gͥ mouebatur c̃ uitus. cui
is qui cito ĩ uiria mouet᷑. facit se dig
uderi ꝯtumelia. dũ uult ea indignus
probari. Melior ẽ itaꝙ qui ꝯtẽpuit ĩ¬
uina. qua qui dolet. Qui enĩ ꝯtẽpnit.
qi nõ sentiat: ita despicit. Qui aut do¬

Expanded text:
quod vindicare in eum vellet, non permiserit. quod vindicare in eum vellet, non permiserit. Ibat ergo tamquam mutus et humiliatus, ibat tas, qui erat conscius propriae mansuetudinis. Non ergo movebatur conviciis, cui . 22. Itaque is qui cito injuria movetur, facit se dignum videri contumelia, dum vult ea indignus probari. Melior est itaque qui contemnit injuriam, quam qui dolet; qui enim contemnit, quasi non sentiat, ita despicit: qui autem do
Abbreviated transcription (Latin):
hic g ut me ꝯtempnat et ĩ ꝯspectu
meo loquatur talia. Adusu me. qĩ nor
possim ego apire ei os meuz. Cur ñ q̃
ego dicam in quib eũ mestificare po¬
sim: Hic gͦ ut mͥ inuinas faciat. q̃i uir
nõ sim. q̃i uindicare me nõ possim. H
ut me crimm etur qĩ ego nõ possi g¬
uiora ĩ eu ꝯponẽ. Qui calia dicit. nõ
ẽ mitis atq huilis nõ ẽ sine temp¬
tatõe. Temptator cũ ex agitat. ip̃e ei
tales opuuones insent: Plerũꝙ ad
ħ illi dicat. S tu impetra fixum uesti¬
cedentes solent uince: et fugiẽtes. g̃uio¬
orib seq̃nte uulnare ictib. Quid eni¬
opus c̃ mou̾i cu audimus ꝯiutia. C
non umitamur dicentẽ. obmutui ⁊ hy¬
miliatus sum ⁊ silui a bonis: An hoc
dixit tantũmõ nõ etiã fecit cłł: Ĩmo ⁊
fecit. Na cũ ei ꝯuitiaretur semei filius
chiisi: tacebat cłł. Et q̃uis septus a̾na¬
tis. nõ retorq̃bat ꝯuitium. ñ ultione
qͣrebat. eo usq ut dicenti sͥ sariue filio

Expanded text:
Hic ergo ut me contemnat, et in conspectu meo loquatur talia adversum me, quasi non possim ego ei aperire os meum? Cur non etiam ergo dicam, in quibus eum moestificare possim? Hic ergo ut mihi injurias faciat, quasi vir non sim, quasi vindicare me non possim? Hic ut me criminetur, quasi ego non possim graviora in eum componere? 20. Qui talia dicit, non est mitis atque humilis, non est sine tentatione. Tentator eum exagitat, ipse ei tales opiniones inserit. Plerumque adhtus, qui haec illi dicat: sed tu in petra fixum vesticedentes solent vincere, et fugientes gravioribus sequentem vulnerare ictibus. opus est moveri, cum audimus convicia? Cur non imitamur dicentem: Obmutui, et humiliatus sum, et silui a bonis ? An hoc dixit tantummodo, non etiam fecit David? Immo et fecit . Nam cum ei conviciaretur Semei filius Jemini, tacebat David: et quamvis septus armatis, non retorquebat convicium, non ultionem quaerebat, eousque ut dicenti sibi Sarviae filio
Abbreviated transcription (Latin):
ria iurgiorum excitet. Si emiẜo u̾bum
iudeorum. laq̃um suũ stringit. Interoũ
ram laqueo a nodum mortis adstrin¬
gam mn. Siquis g hũc adu̾sanium sẽ¬
tit pñte ẽẽ tunc mag̃ custodia adhibe
debet ori suo ne det locũ adusario. Sed
ẽ. qui uideri põt. Quicũꝙ iritat. ꝗc̃q
incitat. quicũꝙ exasꝑat quic̃ꝙ ĩcẽtiua
luxune aut libidinis suogͥit.¶
lentiam ꝓuocat. ad iurgiu uocat. tuc
silentiu extcamus. tũc muti fi̾ nõ eru¬
bescamus. Peccator ẽ erum qui nos pro¬
uocat. qui iniunã facit. ⁊ nos similes syi
fĩ desiderat. Deniꝙ si tacras. si dissimuls.
solet dicere.Quid taces: Loq̃re si audes
s nõ audes. Mutus es. elinguẽ te feci.
Si gͦ caceas: plus rũpitur. uictum sese
quia parẽ inuenit. Si enĩ taceas. dicet.
Ille ꝯiuitiatus ẽ hiuc. ꝯtẽpsit iste. Si re¬
feras ꝯtumelia dicetur. Ambo ꝯutiati
sunt. ut̃q ꝯdẽpnatur. nẽo absoluitur.
Ergo illius ẽ studiũ ut irritet ut sisia

Expanded text:
ria jurgiorum excitet. Si emisero verbum indecorum, laqueum suum stringit. Interdum ram laqueo, et nodum mortis astringam mihi. Si quis ergo hunc adversarium sentit praesentem esse, tunc magis custodiam adhibere debet ori suo, ne det locum adversario: sed est, qui videri potest, quicumque irritat, quicumque incitat, quicumque exasperat, quicumque incentiva luxuriae aut libidinis suggerit. lentiam provocat, ad jurgium vocat: tunc silentium exerceamus, tunc muti fieri non erubescamus. Peccator est enim qui nos provocat, qui injuriam facit, et nos similes sui fieri desiderat. 18. Denique si taceas, si dissimules, solet dicere: Quid taces? Loquere, si audes. Sed non audes: mutus es, elinguem te feci. Si ergo taceas, plus rumpitur: victum sese quia parem invenit. Si enim taceas, dicetur: Ille conviciatus est, hunc contempsit iste. Si referas contumeliam, dicetur: Ambo conviciati sunt. Uterque condemnatur, nemo absolvitur. Ergo illius est studium, ut irritet, ut similia
Abbreviated transcription (Latin):
potioso silentio. Est enĩ et negotiosu
silentium ut erat susanne. que plũ eg̃
tacendo. q̃m si eẽt locuta. Tacendo eĩ ap
homĩes. locuta ẽ do. Ne nullũ maius
iudicium sue castitatis inuenit quam
silentium. Conscĩa loquebatur. uͥ uox non
andiebatur Nec q̃rebat ꝓse hoĩu iuidiciũ.
que hẽbat deum testimoiu. Ab illo gͥ uo¬
lebat absolui quẽ sciebat nullomõ posse
falli. Ip̃e dñs in euãgelio tacens oꝑabat᷑
salutem om̃iu. Necte g dd̾. nõ silc̾tium
stodiamus gͦ cor nrm. custodiamꝰ os nĩz.
Utrũꝙ enim scriptũ ẽ. Hic ut os custo¬
diamus. Alibi dicitur tͥ. Omĩ custodia ẜ¬
ua cor tuum. Si custodiebat ct. tu nõ cu¬
stodies: Sic ĩ mũda labia hẽbat ysaias

Expanded text:
pro otioso silentio. Est enim et negotiosum silentium; ut erat Susannae, quae plus egit tacendo, quam si esset locuta . Tacendo enim apud homines, locuta est Deo: nec ullum majus indicium suae castitatis invenit, quam silentium. Conscientia loquebatur, ubi vox non audiebatur: nec quaerebat pro se hominum judicium, quae habebat Domini testimonium. Ab illo igitur volebat absolvi, quem sciebat nullo modo posse falli. Ipse Dominus in Evangelio tacens operabatur salutem hominum. Recte ergo David non silentiumstodiamus ergo cor nostrum, custodiamus os nostrum; utrumque enim scriptum est: hic, ut os custodiamus, alibi tibi dicitur: Omni custodia serva cor tuum . Si custodiebat David, tu non custodies? Si immunda labia habebat Esaias,
Abbreviated transcription (Latin):
tum ẽ. sepi p̾one tuam spinis. ⁊ argẽtu
et auru tuum alliga. ⁊ ori tuo fac ostiu
et uectem et u̾bis tius iugum ꝗ statam:
Possõ tua: mens tua ẽ. Nurum tuũ. cor
tuum ẽ. Argẽtum tuũ eloquiũ cuũ est.
passiones. Ne incũsent motus graues
ne dipiant uindemiã eius. transeum¬
tes uiam. Custodi intiorẽ hoĩe tuum.
Noli cum q̃i ulẽ negligẽ ac fastidire:

Expanded text:
tum est: Sepi possessionem tuam spinis . . . et argentum 5 et aurum tuum alliga, et ori tuo fac ostium et vectem, et verbis tuis jugum et stateram ? Possessio tua mens tua est: aurum tuum cor tuum est: argentum tuum eloquium tuum est: s corporis passiones, ne incursent motus graves, ne diripiant vindemiam ejus, transeuntes viam. Custodi interiorem hominem tuum. No
Abbreviated transcription (Latin):
de qua et psalmista canit. Et nõ dixert̃
cupiunt ad meliora tnͣsire. nec p̾sẽn sta¬
cu ꝯtenti ingemiscũt cotidie. Hec recor¬
dacus sum et effudi in me aĩa meam.
qm̾ transibo in locum tab̾naculi admi¬
rabilis us ad domũ dei. Osultum ẽ si d̾

Expanded text:
Et non dixeruntcupiunt ad meliora transire, nec praesenti statu contenti, ingemiscunt quotidie. « Haec recordatus sum, et effudi in me animam meam, quoniam transibo in locum tabernaculi admir
Abbreviated transcription (Latin):
discipulorum atq credentiu eos ra¬
cere filios ncc̃itatis. nͥ p̾ceptores eoꝵ
interfecerimus crudelisimos. Incccisi¬
one corum nõ ꝑcat manus nra armũ¬
here. Maledictus qui facit opus dnĩ re¬
gligenter. et qui ꝓhibet gladiũ suum
asanguine. Unde et dauid. In matutiõ
in quit interficiebam om̃s pcc̃ores t̃re.
Demĩtiatõe aute et accĩctõe ħ breniter
possumus dicere. qd̾ filius ncc̃itatis ⁊¬
gnͣdes ad uirtute stimulos suggera¬
mus cu eis nũtiau̾imus pͥmia fut̃o¬
rum et accsctos inire bella decernimis
gadgad castrametati sũt ingetha¬
uatha. Tricesima mãsio boĩtas ĩt¬
pretatur. ut cu ꝑueiumus ad ꝑfecti
dinis xͥ in quaꝰ ezechiel erat uxta flumͦ
chobar possimus cum dauid in .xii. psal
cane. In te dne sꝑaui nõ ꝯfuntar ĩ et̾nũ.

Expanded text:
discipulorum atque credentium eos facere filios necessitatis, nisi praeceptores eorum interfecerimus. Crudeles simus in occisione eorum, non parcat manus nostra armuhere. maledictus, qui facit opus domini neglegenteret qui prohibet gladium suum a sanguine. unde et Dauid: in matutino, inquit, interficiebam omnes peccatores terrae. de nuntio autem et accinctione haec breuiter possumus dicere, quod filiis necessitatis grandes ad uirtutem stimulos suggeramus, cum eis nuntiauerimus praemia futurorum et accinctos inire bella docuerimus.i de monte Gadgad castra metati sunt in Ietabatha. Tricesima mansio \'bonitas\' interpretatur, ut, cum peruenerimus ad perfectum udinis Christi, in qua et Ezechiel erat iuxta fluuium Chobar, possimus cum Dauid in tricesimo psalmo canere: in te, domine, speraui, non confundar in aeternum.
Abbreviated transcription (Latin):
quo te hrticu nouĩm. sciat ille qui acc̃aũ.
nou̾it ille qui scripsit. s quo stultissimu
sit accãtu. abalio aliũ crimĩar.⁊ cõfossõ
undiq corpore de dormmientis uulnẽ so¬
latiu q̃rere. Iactenꝰ sic locutus sũ qi ad¬
de epła ꝯiuraini. et siplex tñslatio p̾sit er¬
rore hr̃e nõ crimẽ. Nũc uõ cũ ip̃a epłã
doceat nicħ mutatũ eẽ de sensu. nec reg
adlitas nec aliqd̾ dogma ꝯfictũ facũt
dũt: Ego enĩ nõ solu fateor s lib̾a uoce
profiteor me in ĩterptatioẽ grecorũ abs
scripturis scĩs uͥ ⁊ u̾borũ ordo mist̾ium ẽ.
nõ ubu e u̾bo.s sensũ exprimẽ de sensu.
hẽo quoꝙ huĩ rei magr̃m tulliũ qui py¬
tagora platonis. ⁊ economicon. uenofõ¬
tis. ⁊ eschiuis. ⁊ demostenis duas otͣ sc̃
orationes pulcimas trastulit q̃nta ĩ illi
p̾termisit qͣnta addid̾it. q̃nta mutauĩt.

Expanded text:
quo te hereticum nouerim — sciat ille, qui accusauit, quo te hereticum nouerim — sciat ille, qui accusauit, nouerit ille, qui scripsit — sed quo stultissimum sit accusatum ab alio alium criminari et confosso undique corpore de dormientis uulnere solacium quaerere. Hactenus sic locutus sum, qua et simplex translatio possit errorem habere, non crimen. Nunc vero cum ipsa Epistola doceat nihil mutatum esse de sensu, nec res additas, nec aliquod dogma confictum, « Faciunt dunt. Ego enim non solum fateor, sed libera voce profiteor, me in interpretatione Graecorum, absque Scripturis sanctis, ubi et verborum ordo mysterium est, non verbum e verbo, sed sensum exprimere de sensu. Habeoque hujus rei magistrum Tullium, qui Protagoram Platonis, et Oeconomicon Xenophontis et Aeschinis ac Demosthenis duas contra se orationes pulcherrimas transtulit. Quanta in illis praetermiserit, quanta addiderit, quanta mutaverit,
Abbreviated transcription (Latin):
te ãnas et carphas seducẽtes infelicẽ
uidam fec̾unt qd̾ sibi utile existĩãbant.
Uolo in cartulis meis q̃slib ĩ eptias se¬
bere ꝯmentan descripturis remordẽ̾ le¬
dentes digerere stomachũ inlocis me
ex̾cere cõib ⁊ qĩ limatas ad pugͣndũ
sagittas reponere. qua dui nõ profero
cog̾itata et maledca ñ crimĩa sũt ĩmo re
maledcã quitẽ quę aures ꝑublice nesci¬
ant. Dn corrũpas ẜuulos. sollicites clie¬
tes aut in fabulis legim̃ auio addano̾
penetres. dissimulataꝓ qd̾ fet̾is me sł¬
sariũ noces: cũ multo peius crimẽ accr¬
sando ĩ ce ꝯficearis. qͣm ĩ me arguis. A¬
lius te hrticũ. alius ĩsimulat dogma
ris. et tota de fensionẽ tiu putas. si ta¬
centi detrahas finge in transfendo. uł
errasse uł int̾misisse me quippia. loic
totus tui negotiu cardo u̾satur. hec tu
ẽ defensio ñõ icuto tu nõ es hrticus.
si ego malus intpres sim: Nec ħ dico

Expanded text:
te Annas et Caiphas seducentes infelicem te Annas et Caiphas seducentes infelicem ludam fecerunt, quod sibi utile existimabant. Uolo in chartulis meis quaslibet ineptias scribere, commentari de scripturis, remordere laedentes, digerere stomachum, in locis me exercere communibus et quasi limitas ad pugnandum sagittas reponere: quamdiu non profero cogitata, et maledicta non crimina sunt, immo ne maledicta quidem, quae aures publicae nesciunt. tu corrumpas seruulos, sollicites clientes et, ut in fabulis legimus, auro ad Danaen penetres dissimulatoque, quod feceris, me falsarium uoces, cum multo peius crimen accusando in te confitearis, quam in me arguis? alius te hereticum, alius insimulat dogmatris et totam defensionem tui putas, si tacenti detrahas. finge in transferendo uel errasse uel intermisisse me quippiamhic totus tui negotii cardo uersatur, haec tua est defensio —: num idcirco tu non es hereticus, si ego malus interpres sim? nec hoc
Abbreviated transcription (Latin):
statuuint. ⁊cũ suscipiãt ꝓditõe dãpnat
proditorẽ. lucrũ uidelicet placet nolũtaᷤ
displicet cludũ esichiũ unũ ꝯsularẽ otͣ
quẽ patriarcba gamaliel gͣuissimas exer¬
cuit inimicitias. theodosius princeps ⁊¬
capite dampnauit: qd̾ sollicitato n otaio
cartas illĩ inuasiss. Legimus ĩnet̾ibus
ystorus ludi magr̃m qui falliscorũ libe
ꝓdid̾at uinctũ. p̾ũs traditũ. ⁊ ad eos qͦ
ꝑdebat remissũ. nec scełatam ppłm id̃an
suscepisse uictoriã. Pyrrũ epirttarũ regẽ
cũ ĩ castris ex iuln̾e curaretur medici sui
ꝓlitione interfici nephas duxit fabrici
quĩ potiũ uĩctu remisit ad dñ ut scelꝰ
nec madu̾sario ꝯꝓbaret. Qd̾ leges pu¬
blice. qd̾ hostes t̾uẽtur qd̾ interͦ bella. ⁊
gladios scm̃ ẽ. hoc nob̾ int̾ moãchos et
sac̾dotes xp̃i inrutũ fuit. Et audet qdã
ex eis adclucto supcilio aꝯcrepantibus
et furos apurate faciãt qd̃ sibi ꝓdẽ. Cer¬

Expanded text:
statuunt et, cum suscipiant proditionem, damnant proditorem. lucrum uidelicet placet, uoluntas displicet. dudum Hesychium, uirum consularem, contra quem patriarcha Gamalihel grauissimas exercuit inimicitias, Theodosius princeps capite damnauit, quod sollicitato notario chartas illius inuasisset. legimus in ueteribus historiis ludi magistrum, qui Faliscorum liberos prodiderat, uinctum pueris traditum et ad eos, quos prodebat, remissum nec sceleratam populum Romanum suscepisse uictoriam. Pyrrum, Epirotarum regem, cum in castris ex uulnere curaretur, medici sui proditione interfici nefas duxit Fabricius, quin potius uinctum remisit ad dominum, ut scelus nec in aduersario conprobaret. quod leges publicae, quod hostes tuentur, quod inter bella et gladios sanctum est, hoc nobis inter monachos et sacerdotes Christi intutum fuit. et audet quidam ex eis adducto supercilio et concrepantibus et fures ac piratae faciant, quod sibi prodest. cer
Abbreviated transcription (Latin):
xipiet ip̃a uirgo q̃ pariet. In eodez euar¬
gelista legimꝰ herode aduetu magoru
fuisse tbatum. scrib̾q ⁊ sac̾dotib ꝯgrega¬
tis sciscitatu abeis uͥ xp̃c nascẽtur. illos
ꝙ i̾ndisse. ĩ bethlee ude. Sic enĩ scrip¬
tum ẽ in ꝓpħa. Et tu bethlee tra iuda re

Expanded text:
ipiet, ipsa virgo, quae pariet. In eodem Evangelista legimus, Herodem ad adventum Magorum fuisse turbatum; Scribisque et Sacerdotibus congregatis, sciscitatum ab eis, ubi Christus nasceretur; illosque respondisse, « in Bethleem Judae: Sic enim scriptum est in Prophe
Abbreviated transcription (Latin):
dr̃e Oportebat eni nos diłcte nõ esfiati¬
onẽ cłicoꝵ ferri. IOec ẽ plautina eloquẽ¬
tia. hͥ lepos atticus. anusaꝵ.ut dicunt
eloquio ꝯꝑandus. oplet̾ in me tritũ nul¬
bouẽ mictit ad ceroma. Hec ñ ẽ illiꝰ cul¬
pa cuĩ sub ꝑsoã alius agit tragordiam.
s rufini. ⁊ melanie magrõꝵ eĩ qui illum
magna incede nicb̾ scire docuerũt. Nec
reprehendo in quolib xp̃iano ẜ monis
impitiaꝵ atq utinã soc̾ticu illud hẽmus.
S̃o qd̾ nescio. ⁊ alt̾us sapiẽtis. te ip̃m

Expanded text:
 Oportebat nos, dilecte, non aestimatione Clericorum ferri. » Haec est Plautina eloquentia, hic lepos Atticus, et Musarum, ut dicunt, eloquio comparandus. Completur in me tritum vulbovem mittit ad ceroma. Haec non est illius culpa, cujus sub persona alius agit Tragoediam; sed Ruffini et Melanii magistrorum ejus, qui illum magna mercede nihil scire docuerunt. Nec reprehendo in quolibet Christiano sermonis imperitiam: atque utinam Socraticum illud haberemus: Scio, quod nescio; et alterius sapientis
Abbreviated transcription (Latin):
ferre. Itec ⁊ istiꝰ mõi nuge crimĩa mã sũt
Ac primũ añ quã de translatiõe rendeã
uolo it̾rogare eos qui malitiã pruderiꝰ
uocant. Uñ ap̃ uos exẽplar epłe. Quiᷤ de¬
dit. Qua fronte ꝓfertis qd̾ scełe red̾mi¬
stis. Quid ap̃ homĩes tutu ẽ. si ñ ꝑiecibꝰ
quidẽ ⁊ scrinus nra possimius celare se
creta: Siañ tribunalia indicũ hec nob̾

Expanded text:
ferre. Haec et istiusmodi nugae crimina mea sunt. 3. Ac primum antequam de translatione respondeam, volo interrogare eos, qui malitiam prudentiam vocant: Unde apud vos exemplar epistolae? Quis dedit? qua fronte profertis, quod scelere redemistis? Quid apud homines tutum erit, si ne parietibus quidem et scriniis nostra possumus secreta celare? Si ante tribunali