comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Due aũt maior uͥtus ẽ pietatis:
quã caritas unitatis: Dicit᷑ in
psalmo. Om̃is consũmationis
uidi finẽ. latũ mandatũ uiũ
ualde. Quod mandatũ. nisi de
quo dictũ ẽ. mandatũ nouum
do uob̾ ut uos inuicẽ diligatis.
Quare latũ nisi qͥa caritas dei
diffusa ẽ in cordibꝰ nr̃is. Tuare
omĩs consũmationis ẽ finis  insi
omĩs lex in hoc sermone reca¬
pitulat᷑. in eo qͦd scriptũ ẽ. dili¬
ges ꝓximũ tuũ tanquã te ipsũ.
Ita aũt ꝓximos tanquã uos
ipsos diligitis ut cũ mali aliqͥd
qͦd nec uisũ nec ꝓbatũ ẽ in uob̾.
credi de uob̾ nolitis. id qͦd nẽc
uidistis ec ꝓbatũ accepistis. de
toto t̾raꝑ orbe c̃redatis. Nide
miniubb dicere. dñs iħs. Et
iforte ͣ intelligentes attenditis
Iad id uͦo apłs ait. Nemo dicit
ilͦꝰdait hieit. signate positũ est.
⁊ ꝓprio qͦdã modo. Nemo enĩ
Sed silicit factis: ñ solis serbiᷤ.
Nam possunt dicere dñs iħs. e
qã de qͥbꝰ ait. Que dicunt faci¬

Expanded text:
tis, quam charitas unitatis? Dicitur in Psalmis, Omnis consummationis vidi finem: latum mandatum tuum valde . Quod mandatum, nisi de quo dictum est, Mandatum novum do vobis, ut vos invicem diligatis . Quare latum, nisi quia charitas Dei diffusa est in cordibus nostris ? Quare omnis consummationis est finis, nisi hoc sermone recapitulatur, in eo quod scriptum est, Diliges proximum tuum tanquam te ipsum ? Ita autem proximos tanquam vos ipsos diligitis, ut cum mali aliquid, quod nec visum, nec probatum est in vobis, credi de vobis nolitis, id quod nec vidistis, nec probatum accepistis, de toto terrarum orbe credatis. 4. Emini vobis dicere, Dominus Jesus. Et forte non intelligentes attenditis ad id quod Apostolus ait: Nemo dicit, quod ait, dicit, signate positum est, et proprio quodam modo. Nemo enim sed si dicit factis, non solis verbis. Nam possunt dicere, Dominus Jesus, etiam de quibus ait, Quae dicunt, faci
Abbreviated transcription (Latin):
quibusdã idẽ apłs. Confitent᷑
se nosse dm̃: factis aũt negãt.
Quẽadmodũ negat᷑ factis: sic
dicit᷑ factis. Noc modo dicen¬
seritis. segregantes uosmet ip¬
sos. animales eritis. sp̃m ñ ha¬
bentes. Si aut̃ fic̾te accesseri¬
tis. sp̃s sc̃s discipline effugiet
fic̾tũ. Tunc gͦ uos sem̃ spm̃ ha¬
bere cognoscite. qͣndo m̃tem
ur̃am per sincerã caritatẽ u¬
nitati consenseritis herere :

Expanded text:
s, Confitentur se nosse Deum, factis autem negant . Quemadmodum negatur factis, sic dicitur factis. Hoc modo dicenti non accesseritis, segregantes vosmetipsos, animales eritis, Spiritum non habentes. Si autem ficte accesseritis, Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum . Tunc ergo vos sanctum bere cognoscite, quando mentem vestram per sinceram charitatem unitati consenseritis haerere.
Abbreviated transcription (Latin):
totũ diuine gr̃e potestatiq tͥ¬
buat᷑ . Hec itaq distinctio int̾
accͤptionẽ baptismi ⁊ acceptionẽ sp̃s scĩ. satiᷤ
noͨ instruit ne habere hos conti-¬
nuo sp̃m sc̃m putemꝰ: qͦs ha¬
bere baptismũ ñ negamꝰ. Quã¬
comagis illos. qͦs ñ solũ nulla
caritas xp̃iane unitatis arma¬
uit. Caritas enĩ dei diffusa ẽ
in cordibꝰ nr̃is. ñ utiq ꝑ nos
gue omniũ gentiũ. sic eum
nuno caritas indicat unĩta¬
tis omniũ gentiũ. Animalis

Expanded text:
atique tribuatur? Haec itaque distinctio inter acceptionem Baptismi, et acceptionem Spiritus sancti, satis nos instruit, ne habere hos continuo Spiritum sanctum putemus, quos habere Baptismum non negamus. Quanto magis illos, quos non solum nulla charitas christianae unitatis armavit! Charitas enim Dei diffusa est in cordibus nostris; non utique per nos guae omnium gentium; sic eum nunc charitas indicat unitatis omnium gentium. 3. Schis
Abbreviated transcription (Latin):
ignes fortit̾ tolerat. Casta in
sisanna erga iurũ: in anna
post iurũ: in maria pret̾ uirũ.
labera in paulo ad arguendũ:
humilis in petro ad obedien¬
dũ. Humana in xp̃ianis ad cõ¬
fitendũ: diuma in xp̃o ad ig¬
noscendũ. Sed qͥd ego de ca¬
ritate maiꝰ aut uberius possũ
tis: si linguis hominũ loquar
et angłoꝵ. caritatẽ aut̃ ñ ha¬
beã. factꝰ sum eram̃tũ sonans
aut cĩmbalũ tinmens: Et si ha

Expanded text:
ignes fortiter tolerat. Casta in ignes fortiter tolerat. Casta in Susanna erga virum, in Anna post virum, in Maria praeter virum. Libera in Paulo ad arguendum, humilis in Petro ad obediendum: humana in Christianis ad confitendum, divina in Christo ad ignoscendum. Sed quid ego de charitate majus aut uberius possum tis. Si linguis hominum loquar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum aeramentum sonans, aut cymbalum ti
Abbreviated transcription (Latin):
Sigͦ ñ uacat. om̃s paginas sc̃ãs
ꝑscructari. omĩa  uoluĩa se¬
monũ euoluere. omĩa scriptu¬
raꝵ secreta penetrare: tene ca¬
ritatẽ ubi pendent omĩa. Ita
tenebis qͦd ibi didicisti. tenebis
etiã qͦd nondũ didicisti. Sie¬
nim nosti caritatẽ: aliqͥd nosti
unde ⁊ illud pendet qͦd forte
ñ nosti. Et m eo qͦd in scriptu¬
ris intelligis caritas patet. et
i eo qͦd ñ intelligis caritas la¬
tet. Ille itaq tenet ⁊ qͦd patet
et qͦd latet indiuinis sermonbꝰ:
qͥ caritatẽ tenet in moribꝰ. Qia¬
apter frẽs sectamini caritatẽ.
dulce ac salubre uinculũ men¬
tium. Sine qua diues ꝑauꝑ ẽ
mbꝰ fortis: in bonis oꝑibꝰ hila¬
ris. In tẽptatione tutissima A
hospitalitate latissima. Int̾
ueros frẽs letissima. int̾ falsos
patientissima. In abel per sa
crificiũ grata. in noe ꝓ diliuuii¬
um secura. In abrahe ꝑegrina¬
tione fidelissima: ꝑ moy sen
int̾ inurias lenissima. In tͥbꝰ
spectat: in machabeis seuos

Expanded text:
rgo non uacat omnes paginas sanctas perscrutari, omnia inuolucra sermonum euoluere, omnia scripturarum secreta penetrare, tene caritatem, ubi pendent omnia: ita tenebis quod ibi didicisti, tenebis etiam quod nondum didicisti. si enim nosti caritatem, aliquid nosti, unde et illud pendet quod forte non nosti: et in eo quod in scripturis intellegis caritas patet et in eo quod non intellegis caritas latet. ille ita optinet et quod patet et quod latet in diuinis sermonibus qui caritatem tenet in moribus. Quapropter, fratres, sectamini caritatem, dulce ac salubre uinculum mentium, sine qua diues pauper est nibus fortis, in bonis operibus hilaris, in temtatione tutissima, in hospitalitate latissima, inter ueros fratres laetissima, inter falsos patientcrificium grata, in Noe per diluvium secura, in Abrahae peregrinationibus fidelissima, in Moyse inter injurias lenissima, in Davidexspectat: in Machabaeis saevos
Abbreviated transcription (Latin):
pẽt᷑. spͤarabilit̾ diligut . Seo ad hoc dix̃¬
diligã eũ: ad qͦd̾ seqͥtur. ⁊ mani¬
festabo me ipsũ ei. Diligã ⁊ ma¬
nifestabo. id ẽ ad hoc diligam
ut manifestẽ. Nũc enĩ ad hoc di¬
lexit ut credamꝰ: et mandatum
fidei teneamꝰ. Tunc ad hoc dili¬
get ut udeamꝰ: ⁊ ipsa uisione
mercedẽ fidei capiamꝰ. Q uia et
nos nũc diligimꝰ credendo quod
udebimꝰ. tunc aũt diligemꝰ uidẽ¬
do qͦd credimꝰ:¬

Expanded text:
operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc operentur, separabiliter diligunt? Sed ad hoc diligam eum, ad quod sequitur, et manifestabo ei me ipsum; diligam, et manifestabo, id est, ad hoc diligam, ut manifestem. Nunc enim ad hoc dilexit, ut credamus, et mandatum fidei teneamus: tunc ad hoc diliget, ut videamus, et ipsam visionem mercedem fidei capiamus. Quia et nos nunc diligimus credendo quod videbimus; tunc autem diligemus videndo quod credi
Abbreviated transcription (Latin):
etiã nnc in illo sumꝰ: satis ostẽ¬
dit ubi dicit. Ego sũ uitis: uos
palmites. In illo gͦ die qͣndo ui¬
uemꝰ ea uita qͣ mors ab sorbebit᷑
cognoscemꝰ qͥa ipse in patre.
et nos in ipso. ⁊ ipse in nobis:
qͥa tũc ꝑ ficiet᷑ hoc ipsũ qͦd et
nuc inchoatũ ẽ iã ꝓ ipsũ: ut sit
in nob̾ ⁊ nos in ipso. Qui habet
inqͥt mandata mea et seruat
ea. ille ẽ qͥ diligit me. Qui ha¬
bet in memoria. ⁊ seruat mul
ta. qͥ habet in sermomibꝰ.⁊ ser¬
uat in moribꝰ: qͥ habet audi¬
endo. ⁊ seruat faciendo. qͥ habet
faciendo. ⁊ seruat ꝓseuerando.
ipse ẽ inqͥt qͥ diligit me. Oꝑe ẽ
demonstranda dilectio. ne sit in¬
fructuosa nominis appellatio. Et
qͥ diligit me inqͥt. diliget᷑ a patre
meo. Et ego diligã eũ. ⁊ manife¬
stabo ei me ipsũ. Quid ẽ diligãͦ
tanquã tẽ dilecturus sit. ⁊ minc
ñ diligat. Absit. Quomͦ enĩ nos
pat̾ sine filio. aut filiꝰ sine patre
diligeret᷑. Quomͦ cũ inseparabilit̾

Expanded text:
etiam nunc in illo sumus, satis ostendit, ubi dicit: Ego sum vitis, vos palmites . In illo ergo die, quando vivemus ea vita qua mors absorbebitur, cognoscemus quia ipse in Patre, et nos in ipso, et ipse in nobis; quia tunc perficietur hoc ipsum quod et nunc inchoatum est jam per ipsum, ut sit iinquit, mandata mea, et servat ea, ille est qui diligit me. Qui habet in memoria, et servat in vita; qui habet in sermonibus, et servat in moribus: qui habet audiendo, et servat faciendo; aut qui habet faciendo, et servat perseverando: ipse est, inquit, qui diligit me. Opere est demonstranda dilectio, ne sit infructuosa nominis appellatio. Et qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo; et ego diligam eum, et manifestabo ei me ipsum. Quid est, diligam? tamquam tunc dilecturus sit, et nunc non diligat? Absit. Quomodo enim nos Pater sine Filio, aut Filius sine Patre diligeret? Quomodo, cum inseparabiliter
Abbreviated transcription (Latin):
rant congregati in unũ centum
iugiiti. tenentes ꝓmissũ xp̃i. Di¬
xerat enĩ ut eẽnt in ciuitate. qͦ¬
usq induerent᷑ nͥtute ex alto.
Ego enĩ inqͥt mittã ꝓmissionem
meã in uob̾. f idelis ꝓmissor. benig¬
nus dapor. Quod cũ in t̾ra eẽr
promisit: in celũ ascendit et
imisit. Habemꝰ pignꝰ future ure
et̾ne. regniq celoꝵ. Non nos
fraudauit recenti ꝓmissione
et frandaturꝰ ẽ futura expecta¬
tione. Om̃s homines quando
aliqͦd negociũ int̾ se contrahũt
et pecumarii negocii sponsio¬
ne relaxant᷑: plerũq accipuĩt
arrã uel dant. Et arra data si¬
dẽ facit: etiã rem illã ẽẽ secutu¬
rã cuiꝰ arra precessit. Arrã nob
re nos ñ possit: securõs tamen
fecit qͣndo arrã dedit. Quã et¬
si ñ daret:. sine dubio qͦd ꝓmi¬
serat exhiberet. Quid ꝓmisit ͤ
tiũ. arra consolatio ẽ ꝓegrinan¬
tiũ. Meliꝰ enĩ dicit᷑ arra quã pigoꝰ
Hec enĩ duo similia uiðent᷑ inter

Expanded text:
 centum viginti, tenentes promissum Christi . Dixerant enim ut essent in civitate, quousque induerentur virtute ex alto. Ego enim, inquit, mittam promissionem meam in vobis . Fidelis promissor, benignus dator. Quod cum in terra esset promisit, in coelum ascendit et misit. Habemus pignus futurae vitae aeternae regnique coelorum. Non nos fraudavit recenti promissione, et fraudaturus est futura exspectatione? Omnes homines quando aliquod negotium inter se contrahunt, et pecuniarii negotii sponsione relaxantur, plerumque accipiunt arrham, vel dant: et arrha data fidem facit, etiam rem illam esse secuturam, cujus arrha praecessit. Arrham nobre nos non possit, securos tamen fecit, quando arrham dedit, quam etsi non daret, sine dubio quod promiserat exhiberet. Quid promisit?tium: arrha consolatio est peregrinantium. Melius enim dicitur arrha quam pignus. Haec enim duo similia
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃o ex quo inspirauit pͥmo homi¬
ni flatũ uite. ꝑegrinantes om̃s na-¬
ti sumꝰ. Patria nr̃a in celis ẽ. cines
angłi. De patͥa nr̃a ut ad reditũ
erhortem᷑. littere nob̾ misse sũt:
que cotidie in pplis recitant᷑. Ui¬
lescat mundus. amet᷑ aũt quo
factꝰ ẽ mundus: Sermo bea¬

Expanded text:
nostro, ex quo inspiravit primo hominostro, ex quo inspiravit primo homini flatum vitae, peregrinantes omnes nati sumus. Patria nostra in coelis est, cives Angeli. De patria nostra, ut ad reditum exhortemur, litterae nobis missae sunt, quae quotidie in populis recitantur. Vilescat mundus, ametur a quo factus est mundus. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
rentiã ñ negligendã. Et pignꝰ
qͣndo dat᷑. ⁊ arra qͣndo dat᷑ ͥdo
fit. ut qͦd ꝓmittit᷑ impleat᷑. Sed
qͣndo dat᷑ pignꝰ. reddit homoiͦo
accepit. re cõpleta ꝓpt̾ quã rigiꝰ
accepit. Arra aũt qͣndo datib.
ñ recirit᷑ sed superaddit᷑. ut
imnplat᷑. Arrã gͦ habemꝰ. Ipsũ
fontẽ unde arra ẽ sitiamꝰ. Ar-¬
rã habemꝰ asꝑsionẽ qͣndã incor
hunc rorẽ. desideret fontem.
Snqͥo enĩ habemꝰ arrã: nsi ne
fame ⁊ siti in hac peregrinatio¬
ne deficiamꝰ: Esurimꝰ enĩ ⁊ siti¬
mꝰ. si tam̃ ꝑegrinantes nos ẽẽ
cognoscimꝰ. Qui ꝑegrinat᷑. ⁊ no-¬
uit se ꝑegrinari. desiderat pa-¬
triã. Quãdiu desiderat. molesta
ẽ peregrinatio. Si amat pere¬
grinationẽ. obliuiscit᷑ pat̾ã :
ñ uult redire. Non ẽ talis patͥa
nr̃a: cin aliqͥd p̃ponamꝰ. Aliquan¬
do enĩ homines dũ ꝑegrinant᷑
diuites fiunt. Qui egebant in
patria sua. pegrinatione dites¬
cunt:. ⁊ redire nolunt. Nos a dño

Expanded text:
am. Et pignus quando datur, et arrha quando datur, ideo fit, ut quod promittitur impleatur: sed quando datur pignus, reddit homo quod accepit, re completa propter quam pignus accepit; arrha autem quando datur, non recipitur, sed superadditur ut impleatur. Arrham ergo habemus: ipsum fontem, unde arrha est, sitiamus. Arrham habemus aspersionem quahunc rorem, desideret fontem. Utquid enim habemus arrham, nisi ne fame et siti in hac peregrinatione deficiamus? Esurimus enim et sitimus, si tamen peregrinantes nos esse cognoscimus. Qui peregrinatur, et novit se peregrinari, desiderat patriam; quam dum desiderat, molesta est peregrinatio. Si amat peregrinationem, obliviscitur patriam, et non vult redire. Non est talis patria nostra, cui aliquid praeponamus. Aliquando enim homines dum peregrinantur, divites fiunt. Qui egebant in patria sua, peregrinatione ditescunt, et redire nolunt. Nos a Domino
Abbreviated transcription (Latin):
ria. suꝑ hos lapides spiri¬
tales. quibꝰ sensibile tibiin
presul intendas. orationes
suscipias miscdłia. Fiat tibi
in honorẽ scĩficationis om¬
ne sacrificñ. qͦd in hoc tẽ¬
plo fide integra pia seduli¬
tate defertur. Et cũ ad il¬
lã respicis hostiã salutarẽ.
ꝓ quã peccatũ mundi huiꝰ
abluit᷑: respicias etiã ad haᷤ
pie hostias castitatis. ⁊ diu¬
turno eas tuearis auxilio :
ut fiant tibi in hodorem
suauitatis. hostie accepta¬
biles. xp̃o dño placentes:

Expanded text:
ra hos lapides spiritales, quibus sensibile tibi in praesul intendas, orationesqsuscipias misericordia. Fiat tibi in odorem sanctificationis omne sacrificium quod in hoc templo fide integra, pia sedulitate defertur. Et cum ad illam respicis hostiam salutarem, per quam peccatum mundi hujus aboletur; respicias etiam ad has piae hostias castitatis, et diuturno eas tuearis auxilio; ut fiant tibi in odorem suavitatis hostiae acceptabiles, Christo domino placentes,
Abbreviated transcription (Latin):
dant alii aurũ atq argen¬
tũ. ac de latentib eruant
uenis. legant p̃ciosa moni¬
liũ serta. Tẽporalis ille the¬
ciosus. Nos legimꝰ martyriᷤᷤ
clauosͥ: et multos qͥdẽ. ut
plura fierent uulnera quã
nẽ triũphalẽ. ⁊ crucis lig¬
nũ. Hec scẽ uidue negare
ñ potiumꝰ postulanti. Mu¬
nera itaq salutis accipite:
que nunc sub sacris altari¬
bꝰ recondunt᷑. Ea gͥ uidua
plũ parauit atq obtulit.¬

Expanded text:
dant alii aurum atque argentum, ac de latentibus eruant venis; legant pretiosa monilium serta; temporalis ille theciosus: nos legimus martyris clavos, et multos quidem, ut plura fuerint vulnera quam nem triumphalem, et crucis lignum. 10. Haec sanctae viduae negare non potuimus postulanti. Munera itaque salutis accipite, quae nunc sub sacris altaribus reconduntur. Ea igitur vidua plum paravit atque obtulit
Abbreviated transcription (Latin):
agricola ẽ. cui sc̃s uitalis
seruus fuit antea. nunc cõ¬
sors ⁊ collega martyrii. Pre¬
cessit seruus ut p̃ideret
locũ: secutꝰ ẽ dñs. securꝰ
qͦd. fide seruuli iam inue¬
niret paratũ. Non aliena
laudamꝰ. Passio enĩ serui.
dnĩ disciplina ẽ. Hic insti-¬
tuit:. ille inpleuit. Nichil
illi decerpitur. Quomͦ minui
gregis ⁊ ille: qui homini
seruiendo. didicit quomͦ
xp̃o placeret. Hic tamen
geminã laudẽ acqͥsint. In
illo magisterii: in se mar-¬
tyrii. Certauert̃ int̾ se in¬
incẽ beneficiis . postquã
equales. eẽ meruert̾. Hic
Illũ ad martẏriũ p̃misit
ille istũ accersiuit. Nullũ
gͦ ad comm̃dationẽ homi¬
nis conditio affert inpedi¬
m̃tũ: nec dignitas ꝓsapie
meritũ. sed fides affert.
in xp̃o unũ sumꝰ. Et unꝰqͥsq¬

Expanded text:
Agricola est, cui Vitalis servus fuit ante, nunc consors et collega martyrii. Praecessit servus, ut provideret locum; secutus est dominus, securus quod fide servuli 278 jam inveniret paratum. Non aliena laudamus; passio enim servi domini disciplina est. Hic instituit, ille implevit. Nihil illi decerpitur. Quomodo enim minui gregie et ille quidem homini serviendo didicit quomodo Christo placeret: hic tamen geminam laudem acquisivit, in illo magisterii, in se martyrii. Certaverunt tamen inter se invicem beneficiis, postquam aequales esse meruerunt. Hic illum ad martyrium praemisit, ille istum accersivit. 3. Nullum ergo ad commendationem hominis conditio affert impedimentum: nec dignitas prosapiae meritum, sed fides affert. in Christo unum sumus: Et unusq
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃ianus cũ plasu ⁊ leticia.
Bicebant ndei. flores ui¬
si sũt in t̾ra: cũ uiderent.
martẏres xp̃i. Dicebant
adẽ. iã qͥ metit mercedẽ
accipit. illii seminauert̃.
nos metimꝰ martyrũ fru¬
ctus. iludientes udei uo

Expanded text:
iae cum plausu et laetitia. Dicebant Judaei: Flores visi sunt in terra , cum viderent martyres. Dicebant adest . Jam et qui metit, mercedem accipit . Alli seminaverunt, et nos metimus martyrum fructus. Iterum audientes Judaei
Abbreviated transcription (Latin):
sibi acqͥreret. Iste agricola.
qͥ bonos fructꝰ spiritalis grẽ
seminaret: ⁊ saeri sangui¬
nis effusione meritoꝵ. suoꝵ
omniumq uirtutũ rigaret

Expanded text:
 acquirere: iste Agricola, qui bonos fructus spiritalis gratiae seminaret, et sacri sanguinis effusione, meritorum suorum omniumque virtutum rigaret
Abbreviated transcription (Latin):
eo gesta exercentes. ut ñ
eẽnt in corpore eiꝰ sine uul-¬
nere locus. orationẽ fudit
bebat᷑ moribꝰ : ut ab ipsis
etiã inimicis diligeret᷑: ide¬
oq differebant eiꝰ passio¬
cifixus ẽ: ut aduertamus
illas blandicias eoꝵ ñ sedu¬
litatis sed fraudis. Per sup¬

Expanded text:
a in eum exercentes, ut non esset in corpore ejus sine vulnere locus, orationem fudit bebatur moribus, ut ab ipsis etiam inimicis diligeretur. Ideoque differebant ejus passiocifixus est; ut advertamus illas blanditias eorum non sedulitatis fuisse, sed fraudis. Sup
Abbreviated transcription (Latin):
Ludus circensiũ: an cura scõꝵ᷑.¬
Quoꝵ utiq precibꝰ diuine cen¬
sure flexa sententia ẽ. ut qͥme
Tangat obsecro dilectissumm cor
nr̃m illa sententia saluatoris:
qͥ eũ decẽ leꝓsos miscdie uͥtute
mundasset: unũ tantũ ex eis dĩx
ad agendas gr̃as reu̾tisse. Signi¬
ficans uidelicet de ingratis. qͦd
huic pietatis officio etiã si corpo¬
ris assecuti sũt sanitatẽ: ñ tam̃
sine animi impietate defuerũt.
Ne gͦ ista ingratoꝵ. nota etiam
uob̾ dilec̾tissimi possit ascribiꝰ. re¬
uertimin ad dñm. intelligente ᷤᷤ
mirabilia que in nob̾ dignatus
ẽ oꝑari. Et liberationẽ nr̃am
tentis dei miscđie deputantes.
qͥ corda furentiũ barbaroꝵ
mitigare dignatꝰ ẽ: ad tanti
uos beneficii memoriã toto fi-¬
dei iugore conferte. Graius ne¬
gligentia maiore satisfactio¬
ne curanda ẽ. Ad em̃dationẽ
nr̃am utam᷑ lenitate parcentiᷤ :
ut beatꝰ petrꝰ ⁊ om̃s scĩ qͥ nob̾¬

Expanded text:
ludus Circensium, an cura sanctorludus Circensium, an cura sanctorquorum utique precibus divinae censurae flexa sententia est, ut qui am. CAP. II. Tangat, obsecro, dilectissimi, cor vestrum illa sententia Salvatoris, qui cum decem leprosos misericordiae virtute mundasset, unum tantum ex eis dixit ad agendas gratias revertisse : significans videlicet de ingratis, quod huic pietatis officio, etiam si corporis assecuti sunt sanitatem, non tamen sine animi impietate defuerunt. Ne ergo ista ingratorum nota etiam vobis, dilectissimi, possit ascribi, revertimini ad Dominum intelligentes mirabilia quae in nobis dignatus est operari, et liberationem nostratentis Dei misericordiae deputantes, qui corda furentium barbarorum mitigare dignatus est, ad tanti vos beneficii memoriam toto fidei vigore conferte. Gravis negligentia 337 majore satisfactione curanda est. Ad emendationem nostram utamur lenitate parcentis: ut beatus Petrus et omnes sancti qui nob
Abbreviated transcription (Latin):
Ello iosam
deuotionẽ dilectis¬
simi qua ob diem
castigationis et lib̃¬
ationis nr̃e cunctꝰ fdeliũ ppłs
ad agendas deo grãs confluebat.
pene ab om̃ĩbꝰ ꝓxime fuisse ne¬
glectã ipsa paucoꝵ. qͥ affuer̃t̃
raritas demonstrauit:⁊ cordi mõ
multũ tristicie intulit. ⁊ pluri¬
mũ timoris incussit. Magnum
enĩ ꝑiculũ ẽ ẽẽ homines ingra¬
tos deo: ⁊ ꝑ obliuionẽ benefici¬
oꝵ eiꝰ nec de correptione cõpun¬
gi. nec de remissione letari. Ue¬
reor gͥ dilectissimi ne uox illa
ꝓphetica tales increpasse uideat᷑
que dicit. Flagelasti eos nec do
luert̃. castigasti eos ⁊ noluerũt
acciꝑe disciplinã. Que enĩ in eis
correctio ostendit᷑:  in qͥbꝰ tanta
au̾sio reperit᷑. Pudet dicere. sed
neçesse ẽ ñ tacere. Plus impen¬
dit᷑ demoniis quã apłis. ⁊ maio¬
rẽ obtinent frequentiã insana
spectacula. quã beata marty¬
ria. Quis hanc urbẽ reforma¬
uit saluti. Quis a captiuitate
eruit᷑. Quis a cede defendit:

Expanded text:
eligiosam devotionem, dilectissimi, qua ob diem castigationis et liberationis nostrae, cunctus fidelium populus ad agendas Deo gratias confluebat, pene ab omnibus proxime fuisse neglectam, ipsa paucorum qui adfuerunt raritas demonstravit: et cordi meo multum tristitiae intulit, et plurimum timoris incussit. Magnum enim periculum est homines esse ingratos Deo, et per oblivionem beneficiorum ejus nec de correptione compungi, nec de remissione laetari. Vereor igitur, dilectissimi, ne vox illa prophetica tales increpasse videatur, quae dicit: Flagellasti eos, et non doluerunt; castigasti eos, et noluerunt accipere 336 disciplinam . Quae enim in eis correctio ostenditur, in quibus tanta aversio reperitur? Pudet dicere, sed necesse est non tacere: plus impenditur daemoniis quam apostolis, et majorem obtinent frequentiam insana spectacula quam beata martyria. Quis hanc urbem reformavit saluti? quis a captivitate eruit? quis a caede defendit?
Abbreviated transcription (Latin):
deos:. conueniens puto ꝓqͥrere
qͥnãisti sũt. ⁊ ex qua captiuitate
iudei. Qm̃qͥdẽ illa que in egẏpto
fuerat uel inbabilonia. absolu¬
ta iã fuerat. Romanis aũt non¬
dũ uenerant in captiuitatem.
licet etiã ⁊ ipsa immineret. ul¬
trix cõmissi de saluatore piacu¬
li. Siiꝑẽ gͦ ut illa intelligatur
captiuitas. que sub antiocho
facta ẽ. que utiq ñ multis an-¬
te tẽporibꝰ acciderat. Hec aũt¬

Expanded text:
est. Conveniens puto perquirere quinam isti sunt, et ex qua captivitate Judaei. Quoniam quidem illa quae in Aegypto fuerat vel in Babylonia, absoluta jam fuerat. Romanis autem nondum venerant Judaei in captivitatem, licet jam et ipsa immineret ultrix commissi de Salvatore piaculi. Superest ergo ut illa intelligatur captivitas quae sub Antiocho facta est, quae utique non multis ante temporibus acciderat. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
linguas ꝑcurreret: anin eo po¬
tiꝰ erat mirabile. qͦd sermo eoꝵ
qͥ loq̃bant᷑ qͣlibet lingua fuisser
ꝓnunciatꝰ: uniciuiq audienti scađ̃m
suã linguã intelligebat᷑. Ut uer¬
bi causa. uno quocũq apło in eceli
docente. necesse enĩ erat tacent-¬
bus reliqͥs unũ loqͥ.⁊ sermonem
sermo hanc in se uim haberet ut
cũ diu̾saꝵ gentiũ auditores ad¬

Expanded text:
nes curreret, an in eo potius erat mirabile, quod sermo eorum qui loquebantur qualibet lingua fuisset pronuntiatus unicuique audienti, secundum suam linguam intelligebatur, ut verbi gratia unoquocunque apostolo in Ecclesia docente necesse enim erat tacentibus reliquis unum loqui, et sermonem sermo hanc in se vim haberet, ut cum diversarum gentium auditores es
Abbreviated transcription (Latin):
post resurrectionẽ eiꝰ iterũ. t̾cio
etiã post ascensionẽ eiꝰ ad celos.
Et pͥme qͥdẽ eiꝰ p̃sentie uͥtutem
indicant gr̃e sanitatũ. ⁊ purga¬
resurrectionẽ manifeste dicit
saluator ad discipłos suos. acci¬

Expanded text:
resurrectionem ejus iterum, tertio etiam post Ascensionem ad coelos. Et primae quidem ejus praesentiae virtutem indicant gratiae sanitatum, et purgaresurrectionem manifeste dicit Salvator ad discipulos suos: Acci
Abbreviated transcription (Latin):
dñs in potestate. mittitur aũt
tanquã qͥ ñ sit contrariꝰ deo.
Isti enĩ sermones ñ naturã se¬
parant. sed concordiã docent.
nob̾ paraclitꝰ id ẽ aduocatꝰ uel
consolator nnquã desit. Idcͥco
aũt aliꝰ paraclitꝰ dicit᷑ ut equa¬
litatẽ nature ac potestatis ag¬
noscas. Aliꝰ enĩ hic ẽ. aliꝰego. ł¬
qͥa alius ñ dicit᷑ de eo qͥ alterius
generis sit: sed de eo qͥ eiꝰdẽ sit
substantie uel nature. Quid aũt¬

Expanded text:
Dominus in potestate, mittitur autem tanquam qui non sit contrarius Deo. Isti enim sermones non naturam separant, sed concordiam docent. advocatus vel consolator, nunquam desit: idcirco autem alius Paracletus dicitur, ut aequalitatem naturae ac potestatis agnoscas; alius enim hoc est alius ego; quia alius ego non dicitur de eo qui alterius generis sit, sed de eo qui ejusdem sit substantiae vel naturae. » Qu
Abbreviated transcription (Latin):
uiuificans: lux ⁊ illuminans.
stros. tẽpla sibi ipse constituẽs.
Inspirans ubi uultꝰ. diuidens do¬
nationes sp̃s ꝓ ut uult. Sp̃s ad¬
optionis: sp̃s ueritatis. Sỹs sa¬
pientie ⁊ intellectꝰ.⁊ scientie¬
et pietatis. ⁊ consilii. ⁊ uͥtutis.
et timoris dei. ꝑ quẽ pat̾ agno¬
cit᷑. ⁊ filius głificat᷑. ⁊ a qͥbꝰ solis
ipse cognoscit᷑. Snus ordo. iuiꝰ
cultꝰ. Sna ueneratio: una uͥ¬
tus. Irna perfectio. ⁊ scĩficatio
Et qͥd opus ẽ pluribꝰ uerbis.
Omĩa que pat̾ ẽ. hec ẽ ⁊ filius
excepto eo qͦd innatꝰ ẽ pat̾. Oĩa¬
hoc qͦd natꝰ ẽ filiꝰ. Sed hec nõ

Expanded text:
vivificans lux, et illuminans; stros, templa sibi ipse constituens, inspirans ubi vult, dividens donationes Spiritus prout vult. Spiritus adoptionis, Spiritus veritatis, Spiritus sapientiae et intellectus, scientiae, et timoris Dei, per quem Pater agnoscitur, et Filius glorificatur, et a quibus solis ipse cognoscitur; unus ordo, unus cultus, una veneratio, una virtus, una perfectio et sanctificatio. Et quid opus est pluribus verbis? Omnia quae Pater est, haec est Filius, excepto eo quod innatus est Pater; hahoc quod natus est Filius. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
et ẽ. ⁊ erit. neq initiũ ullum
neq finẽ habens. sed patri ac
filio coet̾nus. Neq enĩ dignũ
ẽ aut filiũ aliquando defuisse
patri. aut sp̃m filio. Esset enĩ¬

Expanded text:
et est, et erit, neque initium ullum, neque finem habens, sed Patri ac Filio coaeternus: neque enim dignum est aut Filium aliquando defuisse Patri, aut Spiritum Filio. » Di
Abbreviated transcription (Latin):
guis ⁊ aliis labiis loquar ppło
huic. ⁊ nec sic me exaudient di¬
quomͦ unꝰ qͥsq audiebat linguis
sius loquentes eos magnalia deiꝰ
utrũ hii qͥ loquebant᷑ diu̾sis ser¬
monibꝰ uniꝰ cuiꝰq lingue boc qͦd
dicebat᷑ ꝓferebant. id ẽ ut u̾bi

Expanded text:
nguis et aliis labiis loquar populo huic et nec sic me exaudient, diquomodo unusquisque audiebat lingua sua loquentes eos magnalia Dei: utrum ii qui loquebantur diversis sermonibus uniuscujusque linguae hoc quod dicebatur proferebant, id
Abbreviated transcription (Latin):
septies multiplicati. qͥnquagin¬
ta ex se generant numerũ. assũp¬
ta una die quã ex futuri scłi
ctoritas tradit. fit enĩ ipsa ⁊ oc¬
taua semꝑ ⁊ pͥma. immo ipsa
ẽ semꝑ unaq ẽ omĩbꝰ dies. Ne¬
cesse ẽ enĩ sabbatismũ animaꝵ.
ppłi dei illuc occurrere. atq
ibi compleri ubi dabit᷑ pars
salomonis dic̾ta sapienter expo¬

Expanded text:
septies multiplicati quinquagenarium ex se generant numerum, assumpta monade quam ex futuri saeculi ctoritas tradit. Fit enim ipsa et octava semper et prima, imo ipsa est semper una, quae est omnis dies. Necesse est enim sabbatismum animarum populi illuc occurrere atque ibi compleri ubi datur pars Salomonis dicta sapienter expo
Abbreviated transcription (Latin):
Sed sufficit corpori malicia sua.
siore materia. nec insolens be-¬
stia abundancioribꝰ cibis. ut in¬
solentior. fiat ⁊ iuolentiꝰ urgeat.
Idcirco gͦ sp̃ualit̾ magis ẽ agen-¬

Expanded text:
Sufficit corpori malitia sua, siore materia, nec insolens bestia abundantioribus cibis ut insolentior fiat, et violentius urgeat. » Idcirco autem spiritualiter magis est agen
Abbreviated transcription (Latin):
pͥncipio apud dm̃. Quanta u̾¬
ba. immo qͣntas uoces facit
u̾bũ corde conceptũ. Quan¬
tos p̃dicatores fecit u̾bum
apud patrẽ manens. Misit
patriarchas misit ꝓpħtas:
misit tot ⁊ tantos p̃nuncia¬
tores suos. Uerbũ manens uo-¬
cẽ misit. Et post multas pre¬
missas uoces unũ ipsũ u̾bũ
uenit: tanquã in uehiculo
suo. in uoc e sua. in carne sua.
bat. H arũ omntũ ꝑsona sacra¬
ta ⁊ mystica ille unꝰ erat. Ideo
ꝓprie dictꝰ ẽ uox. tanqͣm om¬
niũ uocũ signaculũ atq my¬
steriũ. Ergo attendite iã quo¬
ꝑtineat. illũ oportet crescere:
me aũt minu. Attendite si
possim eloqͥ  ͥ si ñ dicã insinu
distinctionẽ quã locutꝰ sũ uo¬
cis ⁊ u̾bi dixerit ipsa uox. i¬
se iohes. illũ oportet cresce¬
re. me aut̃ miniri. O magnu̾
et mirabile sacram̃tũ. Atten¬
dite ꝑsonã uocis in qua ꝑsona
erant sacram̃ta omniũ uocũ.
dicentẽ de ꝑsona uerbiꝰ. illũ
oportet crescere. me aũt minu

Expanded text:
apud Deum . Quanta verba, imo quantas voces facit verbum corde conceptum! Quantos praedicatores fecit Verbum apud Patrem manens! Misit Patriarchas, misit Prophetas, misit tot et tantos praenuntiatores suos. Verbum manens voces misit, et post multas praemissas voces, unum ipsum Verbum venit tanquam in vehiculo suo, in voce sua, in carne sua. bat, harum omnium persona sacrata et mystica ille unus erat. Ideo proprie dictus est vox, tanquam omnium vocum signaculum atque mysterium. pertineat, Illum oportet crescere, me autem minui. Attendite, si possim eloqui; si non dicam, insinuadistinctionem quam locutus sum vocis et verbi, dixerit ipsa vox, ipse Joannes, Illum oportet crescere, me autem minui . O magnum et mirabile sacramentum! Attendite personam vocis, in qua persona erant sacramenta omnium vocum, dicentem de persona Verbi, Illum oportet crescere, me autem minui.
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Magnũ sacram̃tũ fr̃s in¬
tendite. accipite magnitudi¬
nẽ rei etiã atq etiã. delectaͭ enĩ me
ĩtellectꝰ ur̃ et audqͣciorẽ me fa-¬
cit ad uos. adiuuante illo quẽ
predico. tantillus tantũ. ho¬
mo qualiseũq u̾bũ dm̃. Ipso
gͦ adiunante. aud acior fio
ad uos. et p̃missa ista informa¬
tione distinctionis uocis ⁊ u̾¬
bi. que consequant᷑ insinuo.
Psonã gerebat ioħes uocis in
sacram̃to. Nã ñ ipse solus uor
erat. Omĩs enĩ homo annunci¬
ator uerbi. uox u̾bi ẽ. Qͦd enĩ
ẽ sonꝰ oris nr̃i ad u̾bũ qͦd corde

Expanded text:
nos. Magnum sacramentum, fratres. Innos. Magnum sacramentum, fratres. Intendite, accipite magnitudinem rei etiam atque etiam. Delectat enim me intellectus vester, et audaciorem facit ad vos, adjuvante illo quem praedico, tantillus tantum, homo qualiscumque Verbum Deum. Ipso ergo adjuvante, audacior fio ad vos, et praemissa ista informatione distinctionis vocis et verbi, quae consequantur insinuo. Personam gerebat Joannes vocis in sacramento: nam non ipse solus vox erat. Omnis enim homo annuntiator Verbi, vox Verbi est. Quod enim est sonus oris nostri ad verbum q
Abbreviated transcription (Latin):
sit u̾bũ uocẽ meã. Nondum
sonuit uox more meo. ⁊ in est
iam uerbũ cordi meo. ut aũt
exeat ad te qͦd corde concepi:
ministeriũ uocis inqͥrit. Si poᷤ¬
et orationibꝰ dicere qͦd uolo. pu¬
io qͥa gaudebit qͥ intelligit.
Qui aut̃ ñ intelligit. ignoscat
homini laborantiꝰ. deo suppli¬
di qͦd dicã. sed uocũ ministe¬
ria laborant ad aures ur̃as.
sibi adhiberet uocẽ in qua ꝓ¬
cederet ad aures uras. Puto
qͥa intelligant om̃s homines:
qͥa qͦd mͥ accidit. hoc omnilo¬
quenti. Ecce iã scio qͦd uolo
dicere: corde teneo: ministe¬
riũ uocis inqͥro. Ante quã so¬
net uox inore meo. iã tenetur
u̾bũ in corde meo. Precessit
gͦ uerbũ uocẽ meã:⁊ in me
pͥus ẽ uerbũ. posterior uox.
Ad te aũt ut intelligas prior
uenit uox auri tue: ut uerbũ
insinuẽ menti tue. Nosse enĩ
ñ posses qͦd in me fuerat ante
uocẽ: nisi inte fuerit post uo¬
cẽ. Ergo si uox ioħes. uerbũ¬

Expanded text:
sit verbum vocem meam. Nondum sit verbum vocem meam. Nondum sonuit vox in ore meo, et inest jam verbum cordi meo. Ut autem exeat ad te quod corde concepi, ministerium vocis inquirit. 4. Voet orationibus, dicere quod volo, puto quia gaudebit qui intelliget: qui autem non intelliget, ignoscat homini laboranti, Deo supplidi quod dicam: sed vocum ministeria laborant ad aures vestrassibi adhiberet vocem, in qua procederet ad aures vestras. Puto quia intelligant omnes homines: quia quod mihi accidit, hoc omni loquenti. Ecce jam scio quod volo dicere, corde teneo, ministerium vocis inquiro; antequam sonet vox in ore meo, jam tenetur verbum in corde meo. Praecessit ergo verbum vocem meam, et in me prius est verbum, posterior vox: ad te autem, ut intelligas, prior venit vox auri tuae. ut verbum insinuetur menti tuae. Nosse enim non posses quod in me fuerat ante vocem, nisi in te fuerit post vocem. Ergo si vox Joannes, verbu
Abbreviated transcription (Latin):
distat sonꝰ. Littere. alie sũt
hic: alie ibi. In corde aut̃ m̃o
in eo qͦd uolo dicere. in eo qͦd
cogito. nulla ẽ diuersitas lite¬
raꝵ. nullus sonus uariꝰ sillaba¬
rum. Hoc ẽ qͦd ẽ. At enuncia¬
ret᷑ latino. alia uox adhibita
ẽ.Ut greco. alia. Si pimicoe¬
nunciare uellẽ: aliã adhibe¬
rẽ. Si hebreo: aliã. Si egyptio
aliã. Si indoꝰ caliam. Quam
multas uoces faceret ꝑ sono
mutationes u̾bũ cordis. sine ul¬
la sui mutatione uel uariera¬
te. Pergit ad latinũ uoce la¬
tina᷑: ad grecũ greca. adhe¬
breũ hebrea. Ad audientem
ꝑuenitꝰ. nec aloquente disce¬
dit. Nunqͥd enĩ qͦd dicendo in
alio facio. ego amito ᷤ. Somis
ille adhibitꝰ medius. in te all¬
qͥd apagauit:. a me ñ emigra-¬
i. Om̃ iã ego cogitabã. tu ñ¬
aũ audieras uocẽ meã. Hac
audita cepisti ⁊ tu habere qͦd
cogitabã. sed ego ñ ꝑdidi qͦd
habebã. Ergo in me tanquã
in cardine cordis mei. tanquã
in secreto mentis meẽ. preces-¬

Expanded text:
distat sonus: litterae aliae sunt hic, aliae sunt ibi: in corde autem meo, in eo quod volo dicere, in eo quod cogito, nulla est diversitas litterarum, nullus sonus varius syllabarum: hoc est quod est. Ut enuntiaretur Latino, alia vox adhibita est; ut Graeco, alia. Si Punico enuntiare vellem, aliam adhiberem; si Hebraeo, aliam; si Aegyptio, aliam; si Indo, aliam. Quam multas voces faceret personarum mutatione verbum cordis, sine ulla sui mutatione vel varietate? Pergit ad Latinum voce latina, ad Graecum graeca, ad Hebraeum hebraea. Ad audientem pervenit, nec a loquente discedit. Numquid enim quod dicendo in alio facio, ego amitto? Sonus ille adhibitus medius in te aliquid propagavit, a me non emigravit. Deum jam ego cogitabam: tu nondum audieras vocem meam; hac audita, coepisti et tu habere quod cogitabam: sed ego non perdidi quod habebam. Ergo in me, tanquam in cardine cordis mei, tanquam in secretario mentis meae, praeces
Abbreviated transcription (Latin):
nec post modicũ creuerit.
Miniut᷑ gͦ mmnisteriũ uocis.
cũ fit m̃tis ꝓfectꝰ ad uerbũ.
Ita opoͥtet xp̃m erescere. io¬
annẽ aut̃ minui. Hõc eoꝵ in¬
dic̃ant passiones. Nam ioħe ᷤ
Namq a natali ioħis incipiũt
dierũ detrim̃ta: a xp̃i autẽ
renouant᷑ augmenta:
Sermo

Expanded text:
nec postmodum creverit. nec postmodum creverit. Minuitur ergo ministerium vocis, cum fit mentis profectus ad Verbum. Ita oportet Christum crescere, Joannem autem minui. Hoc eorum indicant passiones. Nam Joannes Nam a Natali Joannis incipiunt dierum detrimenta; a Christi autem, renovantur augmenta. SERMO
Abbreviated transcription (Latin):
serui accipiens : in similitudi¬
nẽ hominũ factꝰ. ⁊ habitu ĩ¬
uentꝰ ut homoᷤ. Hoc uidẽbat
philippꝰ. formã seruiꝰ. liber futu¬
rus ad formã dei. Ergo uocum
dũ ꝓficimꝰ. Quantũ enĩ ꝓficis
ad uidendã sapientiã. tanto
minꝰ tibi uox necessaria ẽ. uox
in ꝓphetisꝰ: uox in apłis. U ox
in psalmisꝰ. uox in engłioᷤ. Ue¬
mat illud. In pͥncipio erat uer¬
bũ. et u̾bũ erat apud dm̃. et
ãs erat uerbũ. Cum enĩ uideri¬
mus sicuti ẽ. nunqͥd ibi recita
te u̾boꝰ. qͥa illũ oportet cres-¬
cere. me aut̃ minui. Ex uerbũ
qͥd ẽ ꝑ se ipsũ nec crescit nec
decreseit inse̾. In nob̾ aut̃ creᷤ¬
cere dicit᷑. cũ ꝓficiendo in il¬
lo crescimꝰ: siẽ crescit in ocłi ᷤ
lur. cũ acie conualeseente ini¬
det᷑ ampliꝰ : que acie languẽ¬
te minus utiq uidebat᷑. et
minor erat oculis egris. ma¬
ior ẽ oculis sanisꝰ. cũ ipsa ꝑse
ipsã nec ante imminiita sit.

Expanded text:
servi accipiens, in similitudiservi accipiens, in similitudinem hominum factus, et habitu inventus ut homo . Hoc videbat Philippus, formam servi, liber futurus ad formam Dei. Ergo omniumdum proficimus. Quanto enim proficis ad videndam sapientiam, tanto minus tibi vox est necessaria. Vox in Prophetis, vox in Apostolis, vox in Psalmis, vox in Evangelio. Veniat illud, In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Cum eum viderimus sicuti est, numquid ibi recitabte verbo: quia Illum oportet crescere, me autem minui. Et Verbum quidem per se ipsum nec crescit, nec deficit in se. In nobis autem crescere dicitur, cum proficiendo in illum crescimus: sicut crescit in oculis lux, cum acie convalescente videtur amplius, quae acie languente minus utique videbatur. Et minor erat oculis aegris, major est oculis sanis: cum ipsa per se ipsam nec ante imminuta sit,
Abbreviated transcription (Latin):
in eqͣlis filiꝰ in forma serui ser-¬
uis loquebat᷑. Dñe ait illi phi-¬
lipꝰ. ostende nob̃ patrẽ: ⁊ suffi¬
cit nob̾. Omnis intentionis sue
sinẽ querebat. hoc ẽ ꝓfectꝰ sui
t̾minũ: quo cũ ꝑueissẽt. nchil
ãplius iã reqͥreret. Ostende
lippe. bene. optime intelligis:
qͦd tͥ sufficit᷑ pat̾. Ed ẽ sufficit᷑.
Nichil ultra queres. Imple¬
bit te. satiabit te:. ꝑficiet te.
Sed uide ne forte sufficiat tͥ
et iste quẽ audis. Solus sufficit:
an cũ patreͦ. S̾ed quomͦ solus
qͣndo nunquã discedit a patre.
Ergo respondeat philippo uo¬
lenti uidere. Tanto tp̃re nob̃¬
eũ sũ: ⁊ ñ cognoustis me phi¬
lipe. Qui uidet me. uidet
des meꝰ.⁊ ñ uides me. Non in¬
des enĩ me qͥ fecite. sed uides
qͦd factꝰ sũ ꝓpt̾ te Qui me inqͥt
uidetꝰ.uidet ⁊ patrẽ. Unde.
nisi qͥa in forma dei ñ rapinã
arbitratꝰ ẽ ẽẽ equalis deo ᷤ. ¶d
gͦ si phibippus uidebat qͦd se¬
met ipsũ exinaniuit formã

Expanded text:
is Patri Filius, in forma servi servis loquebatur. Domine, ait illi Philippus, ostende nobis Patrem, et sufficit nobis. Omnis intentionis suae finem quaerebat, hoc est, profectus sui terminum, quo cum pervenisset, nihil amplius jam requireret. Ostende,lippe, bene, optime intelligis quod tibi sufficit Pater. Quid est sufficit? Nihil ultra quaeres: implebit te, satiabit te, perficiet te, Sed vide ne forte sufficiat tibi et iste quem audis. Solus sufficit, an cum Patre? Sed quomodo solus, quando nunquam discedit a Patre? Ergo respondeat Philippo volenti videre: Tanto tempore vobiscum sum, et non cognovistis me? Philippe, qui vidit me, vidit des me, et non vides me. Non vides enim me qui feci te; sed vides quod factus sum propter te. Qui me, inquit, vidit, vidit et Patrem. Unde, nisi quia in forma Dei non rapinam arbitratus est esse aequalis Deo? Quid ergo Philippus videbat? Quod semetipsum exinanivit formam
Abbreviated transcription (Latin):
qͦo corde conceptũ ẽ nec gre¬
cũ ẽ nec latinũ. nec pumeũ.
mee cuiisquã lingue. Talẽ
uocẽ querit ꝓcedendi. qua¬
lis assistit auditor. Modo fr̃s
ut aliqͥd ꝓpositũ sit qͦd intel¬
ligatis: concepi corde ut a¬
cã deus. Hoc qͦd concepi cor¬
de. magnũ aliqͥd ẽ. Non etenꝰ
due. sillabe sũt ds̃. Non ieñ
uox ista breuis ẽ ds̃. Dm̃ uob
dicere:. intendo euidicã. lati

Expanded text:
orde conceptum est, nec graecum est, nec latinum, nec punicum, nec cujusquam linguae. Talem vocem quaerit procedendi, qualis assistit auditor. Modo, fratres, ut aliquid propositum sit quod intelligatis, concepi corde ut dicam, Deus. Hoc quod concepi corde, magnum aliquid est. Non enim duae syllabae sunt Deus; non enim vox ista brevis est Deus. Deum volo dicere, i
Abbreviated transcription (Latin):
corde concepta. parata ꝓce¬
noñdũ audĩturo. Ecce ergo
uerbũ iam̃ formatũ. iã inte¬
grũ manet in corde. Querit
ꝓcedere. ut dicat᷑ audienti.
Attendit ille qͥ concepit u̾bũ
qͥd dicat. et notũ habet u̾bũ
sibi in corde suoꝰ. attendit cui
dicturus ẽ. Loquar in nomine
xp̃i auribꝰ eruditis in eccła. ⁊

Expanded text:
corde concepta, parata procenondum audituro. Ecce ergo verbum jam formatum, jam integrum, manet in corde: quaerit procedere, ut dicatur audienti. Attendit ille qui concepit verbum quod dicat, et notum habet verbum sibi in corde suo, attendit cui dicturus est. Loquar in nomine Christi auribus eruditis in Ecclesia, et
Abbreviated transcription (Latin):
de secte cõmuione participẽ. post¬
modũ fac̾et pietatis heredẽ. Lõgũ
sẽ ire ꝑ singła. ⁊ enuin̾are cũcta eiꝰ
cio dĩ ⁊ plebu fauore ad officiũ sac̾do¬
cii ⁊ ep̃atꝰ gradũ: adhuc neophitꝰ. iit
putabat᷑ nouellꝰ electꝰ est. quãui i pͥni
fidi sue adhuc dieb. ⁊ rudi uite fr̃alis
etate. sic generosa ĩdoles reluceret.
ut si nͥdũ officii. spei tam̃ fulgore respt̃¬
dẽsꝰ ĩminẽtis sac̾docii totã fidixiã pel¬
licet᷑. Hõ p̃tibo etiã illusd exiniũ quẽ.
adinodũ eũ dilectione eiꝰ ⁊ honoie totꝰ
nꝰ efficit᷑. qͥ qͦd meret᷑ excusat. Qͦ
tuc̃ ardore plebs estuãs fluctuabat.
latẽti diuinitatis p̃sagio talit᷑ fla.¬
gitabat. ñ solũmodo sac̾dotẽ. s etũ
fut᷑ũ mr̃em reqͥrebat. Obieberat fo.¬
res domꝰ copiosa fr̃nitas: ⁊ ꝑ om̃s all.¬
tꝰ iollit᷑a caritas circubat. Erat uide.¬

Expanded text:
de sectae communi catione participem postmodum faceret pietatis heredem. Longum est ire per singula: enumerare cuncta eius cio Dei et plebis fauore ad officium sacerdotii et episcopatus gradum adhuc neophytus et ut putabatur nouellus electus est. quamuis in primis fidei suae adhuc diebus et rudi uitae spiritalis aetate sic generosa indoles reluceret, ut etsi nondum officii spei tamen fulgore resplendens imminentis sacerdotii totam fiduciam polliceretur. non praeteribo etiam illud exadmodum, cum in dilectionem ejus et honorem totus nus efficitur, qui quod meretur excusat. Quo tunc ardore plebs aestuans fluctuabat, latenti diuinitatis praesagio taliter fiagitabat, non solummodo sacerdotem sed et futurum martyrem requirebat. obsederat fores domus copiosa fraternitas et per omnes aditus sollicita caritas circuibat. potui
Abbreviated transcription (Latin):
rͣt lreuenit u dici potest. ⁊ rei enĩ fi¬
ue stupore gẽtilitatis ñ dũ fũdatis
sensib ad herẽte: aliqͥd ĩ dmn nouitas i¬
erudita peccaret. Ille fuit ⁊ puto sõlꝰ
exẽplo: plꝰ fide posse ꝙͣ. tẽꝑe ꝓmou̾i. S¬

Expanded text:
runt. praenenit, si potest dici, res enim fine stapore gentilitatis nondum fundatis sensibus adhaerente aliquid, in Deum nouitas inerudita peccaret. ille fuit primus et puto solus exemplo, plus fide posse quam tempore promoueri. s
Abbreviated transcription (Latin):
q se exspoliauit n diaconi.¬
bus tradita in liuea stetit:
⁊ cȩꝑit spiculatorem susti¬
nere. Et eum uen̾iset spien
lator: iusłit suis. ut ipsi ue

Expanded text:
 exspoliasset et diaconibus tradidisset, in linea stetit et coepit spiculatorem sustinere. cum uenisset autem spiculator, inssit suis ut eide
Abbreviated transcription (Latin):
cessariꝰ tã multis ⁊ boiuis reb: a mar¬
tyrii cõsũmatione dilatꝰ ẽ. Uultiͦ
scire: secessũ illũ ñ fuisse formuidinẽ e¬
t nic̾il aliud ex cͣ sem: ipse postinodũ
pailꝰ ẽ. Quã passionẽ utiq ex more
uitaret: si. i ãte uitaiłet. fuit fuit¬
mallet obseqͥ. ꝙͣ sic coronari. Dicata
latebrã tix̃ iubẽti paruisset: etiã ĩ¬
ipia pasione peccare. Puto etiã ad¬
huc aliqͣ de dilationis utilitate dicẽ¬
da: tã: isi. iã dudũ pauca ꝑstriximꝰ.

Expanded text:
cessarius tam multis et tam bonis rebus a marcessarius tam multis et tam bonis rebus a martyrii consummatione dilatus est. uultis scire secessum illum non fuisse formidinem? ut nihil aliud excusem, ipse postmodum passus est, quam passionem utique ex more uitaret, si et ante uitasset. fuit uemallet obsequi, quam sic coronari. dicata latebram tunc iubenti paruisset, etiam ipsa passione peccare. Puto denique etiamnunc aliqua de dilationis utilitate dicenda, tametsi ia
Abbreviated transcription (Latin):
repetitis ad leouẽ postularet᷑i nͥ ꝑ õ
nes ordines głaꝵ trãseũdũ illi eet: ⁊ ie
tis ruinȩ ope tã facũdi pectoris ĩdige¬
ret. Finge eũi: tue illũ martyrii dig¬
natione tͣmlatũ. Qͥs emolum̃tũ gr̃e
ꝑ fidẽ ꝓficiẽtis osfẽderet: Qi uirgi¬
nes ad cõgruẽtẽ pudicicie discipli¬
nã. ⁊ habitũ sc̃imonia dignũ: ulud
frenis qͥbꝰ dã lections dñice coherc̾et:
es doc̾et peuitẽtiã lapĩos: ueritatẽ
hereticoi. scuinaticos unitatẽ. filioꝰ
quẽ gẽtiles blasphemi : reꝑeussis ĩ se
in meliorũ affectꝰ circa amiłionẽ su¬
uenenata ĩ uidie maliguitate ueniẽ¬
tẽ: dulcedine remedii salutarũ ĩ hi¬
beret. Qls mres tãtoi. exortatio.¬
ne diuim sermonis erig̾et: Qͥs de¬
iq tot cõfessores frõtiũ notatarũ
seda ĩ cͥ ptioue signatos. ⁊ ad exẽpłu
martyrii suꝑstites reseruatoi: ĩcẽ¬
tiuo tube celestis animuaret: Bene

Expanded text:
repetitis ad leonem postularetur: nisi per repetitis ad leonem postularetur: nisi per omnes ordines gloriarum transeundum illi eSset et sic tes ruinae ope tam fecuret. Finge enim, tunc illum martyrii dignatione translatum. Quis emolumentum gratiae per fidem proficientis ostenderet? Quis virgines ad congruentem pudicitiae disciplinam et habitum sanctimonia dignum, velut frenis quibusdam lectionis Dominicae coerceret? Quis doceret poenitentiam lapsos, veritatem haereticos, schismaticos unitatem, filios quem gentiles blasphemi repercussis in se tiani mollioris affectus tirca amissionem suuenenata inuidiae malignitate uenientem dulcedine remedii salutaris inhiberet? quis martyres tantos exhortatione diuini sermonis erigeret? quis denique tot confessores frontium notatarum secunda inscriptione signatos et ad exemplum martyrii superstites reseruatos incentiuo tubae caelestis animaret? bene
Abbreviated transcription (Latin):
ut cõfuderet ĩtuẽtiũ iñtes: graiũ
comitaĩ nimnia: admpetaq utriq
tẽpiesꝰ ut eet ãbigere u̾eri an di¬
ligi m̾eret᷑. nͥ qͦd ⁊ u̾erri diligi m̾e¬
bit᷑. S uec cultꝰ t̾uit dupar a ml¬
tu tẽꝑatꝰ .⁊ ip̃e de medio. Nõ illũ
ỹaffectata penuria sor didarat. qͥa
ihoc uestitꝰ genꝰ a iactãtia minꝰ nͥ
e qͦd osfẽtat alit̾ abitiosa fragilitas.
eathecuminꝰ diligebat: Sidimꝰ
pietatis ãtutites⁊ seu qͦs ad officiũ
boni oꝑũ ĩstruxit ipsiꝰ ordinuĩ dis¬
ciplina.: seu qͦs ĩacͣmti religio eõ¬
niunis: ad obseqͥũ exibende dilectio¬
us artauit. Cypͥanũ de sno talẽ accepͥt
eũ qͥ ĩtͣ seeretã cõse iẽtie latebrã
peligionis ⁊ fidĩ toto honore flo¬
rebat. etiã publice celebrata fama¬
gẽtihũ titularet. Posset qͥdẽ tue ꝓ ue¬
locitate qua sẽꝑ ouĩa cõsecutꝰ est: etiã
martyrii cirea eũ debita corona ꝓpe¬
rare inaxine cũ ⁊ suffragnis sepe

Expanded text:
ut confunderet intuentium mentes. Gravis comitas nimia; sean diligi mereretur, nisi quod et uereri et diligi merebatur. sed nec cultus fuit dispar a uultu, temperatus et ipse de medio. non illum amen prorsus adfectata penuria sordidarat: quia et hoc uestitus genus a iactantia minus non est, quod ostendit taliter ambitiosa frugalitas. catecumenus diligebat? uiderint pietatis antistites seu quos ad officium boni operis instruxit ipsius ordinis disciplina seu quos sacramenti religio communis ad obsequium exhibendae dilectionis artauit: Cyprianum de suo talem accepit eum qui intra secretam conscientiae latebram religionis et fidei toto honore florebat etiam publice celebrata gentilium fama titularet. posset quidem tum pro uelocitate qua semper omnia consecutus est etiam martyrii circa eum debita corona properare, maxime cum et suffragiis saepe
Abbreviated transcription (Latin):
perseueras: Cypͥanus episcopꝰ
dixit. Bona uolũtas que deũ
nouit: mutari nõ potest:
aternus ꝓconsul: dixit ło¬
teris ergo secundum precep¬
tum ualeriani ⁊ gallieni.
Cyprianus episcopus dixit.
roficiscor. laterniis procon¬
sul dixit. Nou solum de epiͦ.¬
copis: sed etiam de presbi¬
teris michi scribere digna¬
ti sunt. Uolo ergo per te sei.
re.qui sunt pres biteri qui
i hac ciuitate consistunt.
Cyprianus episcopus dixit.
Legibus uestris bene atq
utiliter censiustis: delatorẽ

Expanded text:
 Cyprianus episcopus respondit: bona uoluntas, quae Deum nouit, immutari non potest. Paternus proconsul dixit: poteris ergo secundum praeceptum Valeriani et Gallieni eCyprianus episcopus dixit: proficiscor. Paternus proconsul dixit: non solum de episcopis, uerum etiam de presbyteris mihi scribere dignati sunt. uolo ergo scire ex te, qui sint presbyteri qui in hac ciuitate consistunt. Cyprianus episcopus respondit: legibus uestris bene atque utiliter censaistis delatores