comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Pater peccaui in cęlũ & corã te. iã non sum
dignus uocari filius tuus. fac me sic̃ unũ
de mercennariis tuis Ex quo intelligimus
quod ꝓuidentia dĩ sepe nobis accidant ma-¬
la ne habeamus ea quę cupimus: & uariis
& gentis uideȩ scđm historiã illius temporis
assirios atq chaldeos & egiptios nationesq
ceteras intelligamis: eum quorũ idolis fornca¬
ta ẽ. a qͥb bellorũ temprẽ & p̾mentib malis
frustra sꝑauit auxiliũ Hos amatores iuxta
intelligentiã sp̃alẽ sequuntur heretici: Aqͥb
sepe deserti malorũ pondere ad sinũ matris
ecclie reuertuntur ꝑ omiã enim flagella atq torm̃ta
Feruditur isrł & hec nesciuit: qͥa ego dedi
ei frumentũ & uinũ & oleũ & argentũ. &¬
multiplicaui ei que fecerunt baal Loa¬

Expanded text:
er, peccavi in coelum et coram te, et jam non sum dignus vocari filius tuus, fac me sicut unum de mercenariis tuis. Ex quo intelligimus quod providentia Dei saepe nobis accidant mala, ne habeamus ea quae cupimus, et variiset gentis Judaeae, secundum historiam illius temporis, Assyrios atque Chaldaeos et Aegyptios nationesque caeteras intelligamus, cum quorum idolis fornicata est, a quibus bellorum tempore, et prementibus malis frustra speravit auxilium. Hos amatores juxta intelligentiam spiritualem sequuntur haeretici, a quibus saepe deserti, malorum pondere ad sinum matris Ecclesiae revertuntur. Per omnia enim flagella atque tormenta eruditur Israel. Et haec nescivit, quia ego dedi ei frumentum et vinum, et oleum, et argentum multiplicavi ei e
Abbreviated transcription (Latin):
aduocationẽ gentiũ & extructionẽ eccliȩ ꝑti¬
n&. Et ẽ. ordo uerboꝵ. Assumptio uerbi dñi acu¬
ti in peccatores: mollis miustos. Adrach qͥppe hoc
resonat : ex duob integris nom̃ compositũ. Ad
acutũ: rach. molle tenerũq significans. Q non
ut male aqͥbusdã legit̾: sedrach. Quidã adrach
referunt ad popłi udeorũ : damascũ aduoca¬
tionẽ gentiũ. Unde pondꝰ siue assumptio uerbi
dñi. fit in terra adrach. suꝑ quã austeritatẽ
suã dñs exercuit & clementiã. Austeritatem
in eos qͥ credere noluerunt: clem̃tiã in illos qui
cũ apłis sunt reuersi. Damascus autẽ ꝓp̾e re¬
qͥes dñi ẽ: uixta illud qd scriptũ ẽ. in isaia: &
erit reqͥes eiꝰ honor. Siqͥdẽ ante quã seir& puer
eligere bonũ aut malũ. & uocar& patrẽ & ma¬
tre̾: accipi& uirtutẽ damasci & spolia samarie.
Unde & damascus in linguã mrami uertit᷑ sangui¬
nẽ bibens. aut sanguis eilicii. Ut pͥor int̾preta¬

Expanded text:
ad vocationem gentium, et exstructionem Ecclesiae pertinet. Et est ordo verborum: Assumptio verbi Domini, acuti in peccatores, mollis in justos: ADRACH   quippe hoc resonat ex duobus integris nomen compositum: AD, acutum, RACH, molle, tenerumque significans: et non ut male a quibusdam legitur, Sedrach. Quidam Adrach referunt ad populum Judaeorum, Damascum ad vocationem gentium. Unde populus, sive assumptio verbi Domini fit in terra Adrach super quam et austeritatem suam Dominus exercuit et clementiam . Austeritatem in eos, qui credere noluerunt: clementiam in illos, qui cum Apostolis sunt reversi. Damascus autem propter requies Domini est, juxta illud quod scriptum est in Isaia: Et erit requeis ejus honor. Siquidem antequam sciret puer eligere bonum aut malum, et vocare patrem et matrem, accepit virtutem Damasci et spolia Samariae . Unde et Damascus in linguam nostram vertitur, sanguinem bibens aut sanguis cilicii, ut prior interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
simo dñsꝰ ingredit᷑: nẽ in ꝓpħa zacharia decẽ no¬
minantur. Quos reqͥsiuit & dñs. ut si inueniss&
in sodomis & gomorris. adama & seboim: eas de in¬
teritu liberar&. Iotha enĩ litt̾a ex qͣ sumit nom̃
saluatoris exordiũ. ñ solũ apd̃ grecos. sed & apđ

Expanded text:
inctus ingreditur: nunc in propheta Zacharia decem nominantur, quas requisivit et Dominus, ut si invenisset in Sodomis et Gomorrhis, Adama et Seboim, eas de interitu liberaret. Iota enim littera, ex qua sumit nomen Salvatoris exordium, non solum apud Graecos, sed
Abbreviated transcription (Latin):
tũ ut humũ. & aurũ ut lutũ uiarũ. ꝓpt̾ea dñs
possidebit eã: & ꝑcuti& in mari fortitudinẽ eius
& ipsa igne concremabit᷑. Emath quȩ int̾pretat᷑
xoloc. id ẽ. indignatio ipsa ẽ. que ab anthiocho
epiphane epiphame nom̃ accepit : & nunc syrie

Expanded text:
 aurum ut lutum viarum. Propterea Dominus possidebit eam, et percutiet in mari fortitudinem ejus, et ipsa in igne concremabitur. Emath, quae interpretatur χόλος, id est, indignatio, ipsa est quae ab Antiocho Ἑπιφανεῖ, Epiphaniae nomen accepit, et nunc Syriae
Abbreviated transcription (Latin):
femorib eius: donec ueniat cui repositũ ẽ. & ipse
erit expeetatio gentiũ. Erit enĩ radix iesse & qͥ
surrexerit ut dñet᷑ in gentib: in ipso gentes spe¬
rabunt. Cumq app̃henderuit eũ: cupiant eius
herere uestigiis. qm̃ ds̃ cũ eosit. Uel certe ex om¬
mbꝰ lingus & nationib. qͥ cũq erediderint app̃hẽ-¬
dant uirũ uideũ apłos qͥ exiudeis sunt. & dicans̃
eamꝰ uobiscũ: audiuimꝰ enĩ ꝑ ꝓpħas. & omĩum scri

Expanded text:
 ejus, donec veniat cui repositum est: et ipse erit exspectatio gentium : Erit enim radix Jesse: et qui exsurrexerit ut dominetur gentibus, in ipso gentes sperabunt . Cumque apprehenderint eum, cupient ejus haerere vestigiis; quoniam Deus cum eo sit. Vel certe ex omnibus linguis et nationibus quicumque crediderint, apprehendent virum Judaeum, apostolos qui ex Judaeis sunt et dicent: Eamus vobiscum: audivimus enim per pro
Abbreviated transcription (Latin):
dni ẽ. qͥcunq et de gentib respicit deũ & sꝑat
in eũ. & de cunctis tribub isrł. Siue uxta
lacde. qͥa dñs eqͣlit̃ cunctos homines respieit.
& iniuersas trib isrł. Dicamꝰ & alit̃. In t̾ra
damasco autẽ uietime eiꝰ & saerificiũ. Qura dñs
& gentiũ fidẽ & circũcisionis ꝑfidiã absq ulla
acceptatione respic̃ ꝑsonarũ: & ẽ. eqͣlit᷑ omĩum¬

Expanded text:
respicit Deum, et sperat in eum, et de cunctis tribubus Israel: sive, juxta LXX, quia Dominus aequaliter cunctos homines respicit, et universas tribus Israel. Dicamus et aliter: in terra Damasco autem victimae ejus et sacrificium, quia Dominus et gentium fidem et Circumcisionis perfidiam absque accept
Abbreviated transcription (Latin):
lua qd legimꝰ. Postula ame & dabo tͥ genteᷤᷤ
hereditatẽ tuã: & possessionẽ tuã t̾minos t̾re.
In septuagesimo qͦq pͥmo psalmo: sub ꝑsona salo¬
monis & ueri pacifici dicit᷑. Et dnabit᷑ a mari
usq ad mare: & a flumine usq ad tͣminos
orbis terre. Tu qͦq in sanguine testam̃ti tui.

Expanded text:
lud quod legimus: Postula a me, et dabo tibi gentes lud quod legimus: Postula a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae . In septuagesimo quoque primo psalmo sub persona Salomonis et veri pacifici dicitur: Et dominabitur a mari usque ad mare, et a flumine usque ad terrae terminos . Tu quoque in sanguine tes
Abbreviated transcription (Latin):
cabant audiunt. Eqͥ insanientes in feminas fa¬
et sunt mͥ. unusquisq ad uxorẽ pximi sui
hinmebant. Unde reuocant᷑ ad penitudinẽ: di¬
cente psalmographo. Nolite fieri sic̃ equiis &
mulus : qͥb ñ ẽ. intellectus. Cumq disꝑder&
ds currus ex epbraun & equũ de ierłm: qͥ de
istiusmodi eqͥs & curribꝰ fuerint liberati trans¬
ferentur in dm̃ seruitutẽ & efficient᷑ cherubi
& de ipsis dicetur. Currus dñi multiplex: milu¬
letantiũ. Eqͥtatui meo in currib pharaonis.
assimilaui te ꝓxima mea. Rascende suꝑ eqͦs¬
tuos: & eqͥtatio tua salus. Dissipabit arcꝰ belli.
ut ñ mittant᷑ ignita iacula : quȩ uoluptuosoꝵ
possint corda ꝑcutere. & loqͥt᷑ pacẽ gentib : de
qͥb scriptũ ẽ. Ipse erit expectatio gentiũ. Et
rursũ. Suꝑ ipsũ gentes sꝑabunt. Et potestas
eiꝰ amari usq ad mare. &a fluminibꝰ usq ad
fines orbis tre. Hoc ñ ẽ. extenuandũ ꝑ alle¬
goriã. s credentiũ uere eẽ. completũ : scđm il¬

Expanded text:
facti sunt mihi: unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat . Unde revocantur ad poenitudinem, dicente Psalmographo: Nolite fieri sicut equus et mulus, in quibus non est intellectus . Cumque disperdiderit Deus currus Ephraim et equum de Jerusalem, qui de istiusmodi equis et curribus fuerint liberati; transferentur in Domini servitutem, et efficientur Cherubim, et de ipsis dicetur: Currus Dei decem milt: Equitatui meo in curribus Pharaonis assimilavi te, proxima mea . Et: Ascende equos, et equitatio tua salus . Dissipabitur arcus belli, ut non mittantur ignita jacula, quae voluptuosorum possint corda percutere. Et loquetur pacem gentibus, de quibus scriptum est: Ipse erit exspectatio gentium . Et rursum: Super ipsum gentes sperabunt . Et: Potestas ejus a mari usque ad mare, et a fluminibus usque ad fines terrae . Hoc non est extenuandum per allegoriam; sed credendum vere esse completum, secundum il
Abbreviated transcription (Latin):
etũ sequent᷑ iħ̾m. Et aufer& de ore eoꝵ san¬
guinẽ. uerba blasphemie & ab hominationes
idoloꝵ cultii: & esũ eoꝵ quȩ immolata sur
idolis. de medio dentiũ eorũ: ut postꝗͣ abla¬
ta fuerint : ipsi philistum hoc ẽ. aliem gene
relinqͣnt᷑ dño. & sit dux in iuda id ẽ. in po¬
płos dnm̃ confitentes: ut pͥor popłs qͥ in capte¬
uertat᷑ in caudã. & nouissimꝰ qͥ erat in cauda
in caput transeat. & accaron sterilis qͦndã
& iecirco eradicata sit qͣsi iebuseus id ẽ. qͣsi

Expanded text:
m. Et auferet de ore eorum sanguinem, verba blasphemiae et abominationes, idolorum cultum, et esum eorum quae immolata sunt idolis, de medio dentium eorum: ut postquam haec ablata fuerint, ipsi Philistiim, hoc est, alienigenae relinquantur Domino, et sit dux in Juda, id est, in populo Dominum confitente, ut pvertatur in caudam, et novissimus qui erat in cauda, in caput transeat; et Accaron sterilis quondam, et idcirco, eradicata, sit quasi Jebus, id est, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
delic& popłm circũcisionis & p̃pucii : qͦrũ pͥor
grauissimũ legis portauerat tugũ sic̃ in actibꝰ
apłoꝵ scriptũ ẽ. nec nos nec patres nrĩ potu¬
erunt portare głaue legis ugũ: unde & pau¬
lus scribit ad galathas qͥ circucidi uolebant
state & nolite iterũ iugo seruitutis contine¬
ri. Pullus autẽ nouus: gentiũ multitudo fre¬
na ñ habens legis nec rectꝰ ab aliqͦ: s sẽꝑ in
p̾cipiciis & uoragimbꝰ idolatrie elisus atq
confractus.: dni sessione didiẽ ambulare & re¬
ctã urã ingredi. & disꝑdã inqͥt qdrigã ex
epheaum. Adbuc ex dĩ patris ꝑsona dicitur¬
de ierłm. Et interĩ scđm litterã hoc loqͥtur.
Non erunt p̃lia: om̃ibꝰ xpi aduentu & natiui¬
simo septimo psalmo. Filii ephraum intenden¬
tes & mittentes arcꝰ: conuersi sunt in die bel¬
u. De his qͣdrigis & curribꝰ legimꝰ. Hi in eurri

Expanded text:
sionis et Praeputii, quorum prior gravissimum Legis portaverat jugum, sicut in Actis apostolorum scriptum est: Nec nos, nec patres nostri potuerunt portare grave Legis jugum . Unde et Paulus scribit ad Galatas qui circumcidi volebant: State, et nolite iterum jugo servitutis contineri . Pullus autem novus, gentilium multitudo, frena non habens Legis, nec rectus ab aliquo, sed semper in praecipitiis et in voraginibus idololatriae elisus atque confractus, Domini sessione didicit ambulare et rectam viam ingredi. Et disperdam, inquit, quadrigam ex Ephraim. Adhuc ex Dei Patris de Jerusalem. Et interim secundum litteram haec loquitur: Non erunt praelia, omnibus Christi adventu et nativisimo septimo psalmo: Filii Ephraim intendentes et mittentes arcum, conversi sunt in die belli. De his quadrigis et curribus Al.
Abbreviated transcription (Latin):
lis quȩ non paris. erumpe & clama quȩ ñ par¬
turis : qm̃ plures filii deserte magis quã eius
que hab& uirũ. Cũq ascalon & gara & acca¬
ron fuerint ꝑterrite : & doluerint eo qđ uł
sedebunt in azoto ubi iguis generat quẽ Añs
misit suꝑ terrã & ardere desiderat. Ipse enĩ
baptirat in sp̃u scõ & migne. Ui fratruelis
uberes. de qͦ in eodẽ cantico legimꝰ. tnmedio u¬
berũ meorũ commorabit᷑. & t̃ apło: lac uobis
potũ dedi nou escã. eo qđ uxta laxx. dixmꝰ

Expanded text:
quae non parturis: quoniam plures filii desertae magis, quam ejus quae habet virum . Cumque Ascalon et Gaza et Accaron fuerint perterritae, et doluerint, eo quod vel sedebunt in Azoto, ubi ignis generat, quem Dominus misit super terram, et ardere desiderat . Ipse enim baptizat in Spiritu sancto et igne , ubi fratruelis uberis, de quo in eodem Cantico legimus: In medio uberum meorum commorabitur . Et in Apostolo: Lac vobis potum dedi non escam . Pro eo quod juxta LX
Abbreviated transcription (Latin):
ctor & eminans qͥa nunc uidi in ocłis meis.
cata. Arotus quę hebraice dr̃ esdod: ignis gene¬
rans. aut ignis patrui uł ignis mamille. Iebuse¬
us conculcatã sonat. Nominũ exp̃ssimꝰ ethimo¬
logias: ut sensum breuit̃ ꝑcurramꝰ. Uidens asca¬
lon & gara. & accaron. qđ emath eẽt. in finb
damasci. & tyrũ & sidonẽ pꝰ quã ꝑcusse sunt
incireuitũ. & omẽ earũ fenũ ligna & stipula
incendio conflagrata: possessasꝰ eẽ. adñõ: &
ipse timore ac dolore & confusione ꝓterrite
ceꝑunt sꝑare meliora. Deniq ascalon in qͣ erat
prius diaboli ignis ignobilis: & usq ad mensu¬
rã ac pondus uenerat peccatoꝵ: pauore con¬
tremuit eo qđ habitatores habere desiuerit.
& gara doluit nimis: agens penituamẽ scelerum
pͥstinoꝵ. quȩ quondã fortis & dui fuerat indo¬
mabilis. & sibi regnũ omĩum ꝓmittebat. eo
qđ rex eiꝰ & pͥncipes sermo contrariꝰ. & potestus
mimici. suũ ꝑdidiss& imꝑiũ. Accaron qͦq sterił

Expanded text:
ctor et eminans: quia nunc vidi in oculis meis. cata: Azotus, quae Hebraice dicitur ESDOD  , ignis generans, aut ignis patrui, vel ignis mamillae; Jebusaeus, conculcatam 860 sonat. Nominum expressimus etymologias, ut sensum breviter percurramus. Videns Ascalon et Gaza et Accaron, quod Emath esset in finibus Damasci, et Tyrum et Sidonem, postquam percussae sunt in circuitu, et omne earum fenum, ligna, et stipula incendio conflagravit, possessas esse a Domino, et ipsae timore ac dolore et confusione perterritae, coeperunt sperare meliora. Denique Ascalon, in qua erat prius diabolus, ignis ignobilis, et usque ad mensuram ac pondus venerat peccatorum, pavore contremuit, eo quod habitatores habere desiverit. Et Gaza doluit nimis, agens poenitudinem scelerum pristinorum, quae quondam fortis ac dura fuerat indomabilis, et sibi regnum omnium promittebat, eo quod rex ejus et princeps, sermo contrarius et potestas inimici, suum perdidisset imperium. Accaron quoque sterilis,
Abbreviated transcription (Latin):
tiũ benedictꝰ qͥ uenit innomine dñi osamia in
excelsis : & increpantib phariseis cur ũ corri¬
per& clamantes pueros respondit. Non legistis
ex ore infantiũ & lactentiũ ꝑfecisti laudem:
Exultat gͦ syon & iubilat ierłm. una atq eadẽ
rex suus. qͥ omĩũ ꝓpħarũ uaticiniis reꝓiniss
ẽ. Iustus & ipse saluator id ẽ. iħc : sic̃ angłs
int̾pretatꝰ ẽ. loquens ad uirginẽ. & uocabit᷑

Expanded text:
 Benedictus qui venit in nomine Domini: hosanna in excelsis ; et increpantibus Pharisaeis, cur non corriperet clamantes pueros, respondit: Non legistis: Ex ore infantium et lactentium parfecisti laudem ? Exsultat ergo Sion et jubilat Jerusalem, una atque eadem rex suus, qui omnium prophetarum vaticiniis repromissus est: Justus et ipse, Salvator, id est, Jesus, sicut angelus interpretatus est, loquens ad Virginem: Et vo
Abbreviated transcription (Latin):
p̃sidio. De qͥb & in alio loco scriptũ ẽ. Emitt&
angłs dñi in circuitu tim̃tiĩ eñ. & eripi& eos:
ut ñ sit qͥ uadat & reuertat᷑. hoc ẽ. qͥ insidias
meo popło moliat᷑. Nec tͣnsibit suꝑ eũ ultra
exactor. De qͦ dic̃ isaias. cessabit exactor: uł
certe eseal yncon. id ẽ. foras educens & uictos
in captiuitatẽ t̾hens. Qa ocłis suis qͦs ꝓpħas¬

Expanded text:
ittet angelus Domini in circuitu timentium eum, et eripiet eos : ut non sit qui vadai et revertatur, hoc est, qui insidias meo populo moliatur. Nec transibit super eum ultra exactor, de quo dicit Isaias: Cessavit exactor : vel certe, ἐξελαύνων, id est, foras educens, et vinctos in captivitatem trahens: quia oculis suis, quos p
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑabit p̃miũ fuerit cantantibus positũ.
ego uineã in carmine eius & manus mee cõ¬
ponant. citharã. & psalteriũ & omẽ organoꝵ
genus. Seribãq pane giricũ triumphanti.
& qui in pͥncipio locutus sum usq. qͦ clamabo
& non exaudies.: uoci ferabor ad te iuim pa-¬
tiens & ñ saluabis : & de iusticia euis iudicioq
eausatꝰ sum postea laudabo equitatẽ eius &
cantores ceteros meo carmine suꝑabo. MrcEÑ.

Expanded text:
superavit, praemium fuerit cantantibus positum: superavit, praemium fuerit cantantibus positum: ego vincam in carmine ejus, et manus meae componant citharam, et psalterium, et omne organorum genus, scribamque panegyricum triumphanti. Et qui in principio locutus sum: Usquequo clamabo, et non exaudies? vociferabor ad te vim patiens, et non salvabis? et de justitia ejus judicioque causatus sum: postea laudabo aequitatem ejus, et cantores caeteros meo carmine superabo.
Abbreviated transcription (Latin):
staq consumpsit. ficus in egipto non attulit
fructum : nec erant genimina in uineis eorũ.
Mentiebatur sicubi tamen poterat repperiri in
peccora eorum: & non erant boues eort̃ in p̃se¬
pibꝰ. Popls autẽ isrł exultabat in dnõ: & gaude¬
bat in deo salutari suo. Sic in consũmatione mũ¬
di quando multiplicata inquitate refrixerit
caritas: & ficus non attulerit fructus. & ui¬
nee non habuerint uuas. & mentitũ fuerit opꝰ
oliuȩ. & campi non gerimnauerut cibos: et
cetera quȩ sequuntur : tune qͥcũq ustus & e¬
lectione dei dignus fuerit inuentus loquetur
exultans. Ego autẽ in dño exultabo: gaudebo
in deo salutari meo. Dñs ds̃ foraitudo mea. Et
quasi positus a deo suꝑ consummatione seculi.
ut postea ad suꝑiora conscendant & a deo edu¬
catur ad sumnũ: dic&. E pon& pedes ineos
n consummatione: suꝑ excelsa impon& me.
Ut cum as asuino ees. ihu qui prius in agone

Expanded text:
staque consumpsit: ficus in Aegypto non attulit staque consumpsit: ficus in Aegypto non attulit fructum, nec erant genimina in vineis eorum, mentiebatur sicubi tamen poterat reperiri in pecora eorum, et non erant boves in praesepibus. Populus autem Israel exsultabat in Domino, et gaudebat in Deo salutari suo: sic in consummatione mundi, quando, multiplicata iniquitate, refrixerit charitas , et ficus non attulerit fructus, et vineae non habuerint uvas, et mentitum fuerit opus olivae, et campi non germina verint cibos, et caetera quae sequuntur: tunc quicumque 670 justus et electione Dei dignus fuerit inventus, loquetur exsultans. Ego autem in Domino exsultabo, gaudebo in Deo salutari meo, Dominus fortitudo mea. Et quasi positus a Deo super consummationem saeculi, ut postea ad superiora conscendat, et a Deo educatur ad summum, dicet: Et ponet pedes meos in consummationem, super excelsa imponet me: ut cum ab ἀγωνοθέτῃ Jesu, qui primus in agone
Abbreviated transcription (Latin):
& quia ipse ẽ. ceruus: mͥ quoq donauit ut cer¬
uus eẽm. sublimis cornibꝰ. findens ungulas.
cibos ruminans: & ad odorẽ meũ serpentes
fugans : de quo dicitur & in septimo decimo
psalmo. Qui ꝑficit pedes meos quasi cerui: &
suꝑ ex celsa ponit me. & in uicesimo octauo¬
psalmo : uox dñi ꝑficientis ceruos. Pon& gͦ pe¬
des meos in terceteros ceruos suos. & ad celestia
ꝑduc& me: ut inter angłos canã głiam dnĩ:
& suꝑ terrã pacẽ hominibus bone uoluntatis
adnuntiẽ. Canam autẽ uictoriã eius. & trui
phũ & thropheum erucis. Hoc iuxta hebrai¬
cũ & unã editionẽ. ut ad tempꝰ iudaice euer¬
sionis. & aduentũ dmĩ cuncta referamus. Si au¬
tẽ uoluerimus de consummatione mundi acciꝑe:
sic exponendũ ẽ. Quomͦ in exodo quando ꝑcussa
ẽ. egiptus : & ꝑcussit deus uineas eorũ. & ficus
corum: & occidit pͥmitiua hominũ & iumentoꝵ
in grandine: & egiptias fruges bruchus locu¬

Expanded text:
Et quia ipse est cervus, mihi quoque donavit, ut cerEt quia ipse est cervus, mihi quoque donavit, ut cervus essem, sublimis cornibus, findens ungulas, cibos ruminans, et ad odorem meum serpentes fugans: de quo dicitur in decimo septimo Psalmo: Qui perfecit pedes meos tamquam cervorum, et super excelsa ponet me. rsus: « Vox Domini perficientis cervos. » Ponet ergo pedes meos inter caeteros cervos suos, et ad coelestia perducet me, ut inter angelos canam gloriam Domini et super terram pacem hominibus bonae voluntatis annuntiem. Canam autem victoriaopaeum crucis. Hoc juxta Hebraicum et quintam editionem, ad tempus Judaicae eversionis, et ad adventum Domini cuncta referamus. Si autem voluerimus de consummatione 669 mundi accipere, sic exponendum est: quomodo in Exodo quando percussa est Aegyptus, et percussit Deus vineas eorum, et ficus eorum, et occidit primitiva hominum, et jumentorum in grandine, et Aegyptias fruges, bruchus, locu
Abbreviated transcription (Latin):
non afferentibꝰ cibos. abscisis quoq de ouili
peccoribꝰ. & armenta de p̾sepibꝰ post quã audi¬
erunt a dño relinquetur uobis domus ur̃a de¬
serta: popło etiã captiuitati tradito. & in to¬
to orbe disꝑso: ꝓpħa etiã de popło iudeorum
qui interp̃tat᷑ amplexatio eo quod amauerit
dñm & adheserit ei : illiq se uinxerit: ex ꝑso¬
na apłorũ & popli eredentis in xp̃o loquitur.
Ego uero in dño gaudebo: & exultabo in deo iħu¬
meo. Pro quo locx transtulerunt. saluatore meo.
Id ipsum ae gabriel interp̃tante. Q uocabitur
iħe: ipse enim saluabit popłm suũ. Deus dñs
fortitudo mea. Nullã enim aliã nisi in xepõ
habebo uirtutem: & cunctas legis iusticias. qͥ¬
quilias computabo. Et pon& pedes meos qͣsi
ceruorũ: ut caleẽ suꝑ aspidẽ & basiliscũ. Et qͣr
puer paruulus mittã manũ in foramen: & exq̃¬
ham serpentẽ udã de colubro. Similis enim
fratruelis meus capree aut inulo ceruorum.

Expanded text:
 de ovili pecoribus, et armentis de praesepibus, postquam audierunt a Domino: Relinquetur vobis domus vestra deserta , populo etiam captivitati tradito, et in toto orbe disperso, propheta de populo Judaeorum, qui interpretatur amplexatio eo quod amaverit Dominum, et adhaeserit ei, illique se junxerit ex persona apostolorum et populi credentis in Christo loquitur: Ego vero in Domino gaudebo, eo. Idipsum et Gabriele interpretante: Et vocabitur Jesus, ipse enim salvabit populum suum . Deus Dominus fortitudo mea: nullam enim aliam, nisi in Christo habebo virtutem et cunctas legis justitias, quisquilias computabo. Et ponet pedes meos quasi cervorum, ut calcem super aspidem et basiliscum, et quasi puer parvulus mittam manum in foramen, et extraham serpentem, ludamque de colubro: Similis enim est fratruelis meus capreae, aut hinnulo cervorum .
Abbreviated transcription (Latin):
sita erat in montibus & montes in circuitu eiꝰ:
& fundamenta eius in montibꝰ scĩs : nunc humi¬
lis appelletur atq campestris. Quȩ non solum
homines. id ẽ. rationabilia non alit animalia:
sed ne peccora quidẽ & boues de quibꝰ salomon
loquitur in ꝓuerbiis. Adhibe curã his quȩ in cã¬
po sunt regiombꝰ: & attonde herbã & congrega
fenum ut habeas oues ad uestendũ. Boues qͦq
non eruit in p̃sepibꝰ. quia ubi plena sunt p̾se¬
pia ibi manfesta ẽ.fortitudo bouis. Bos oꝑarius
ẽ. Bos dm̃ sustentans dñt iugũ. Bos in cuius ue¬
stigio qui seuerit beatus ẽ. Om̃a hec auferun-¬
tur a populo : qͥa miq egit in deũ creatorẽ suũ.
Quod si uolueris diẽ tribulationis diẽ consumma¬
tionis accipere. ad eos referes om̃a qͥ dicunt se
eẽ. de ȩccłia: & non habent oꝑa iusticiȩ: & ficꝰ
& uinea & oliua misteriũ uidelic& trinitatis
non afferunt in eis fructũ suum. & non solum

Expanded text:
sita erat in montibus, et montes in circuitu ejus , sita erat in montibus, et montes in circuitu ejus , et fundamenta ejus in montibus sanctis , nunc humilis appelletur atque campestris, quae non solum homines, id est, rationabilia non alit animalia; sed nec pecora quidem et boves, de quibus et Salomon loquitur in Proverbiis: Adhibe curam his quae in campo sunt regionibus, et attonde herbam, et congrega fenum ut habeas oves ad vescendum. Boves quoque non erunt in praesepibus: quia ubi plena sunt praesepia, manifesta est fortitudo bovis . Bos operarius est: bos Domini sustentans jugum: bos in cujus vestigium qui severit, beatus est. Omnia haec auferentur a populo, quia inique egit in Deum Creatorem suum. Quod si volueris diem tribulationis diem consummationis accipere, ad eos referes omnia qui dicunt se esse de Ecclesia, et non habent opera justitiae. Et ficus, et vinea et oliva, mysterium videlicet Trinitatis, non afferent in eis fructum suum, et non solum
Abbreviated transcription (Latin):
bentur incendio regnat olua: ficus & uinea:
sed magis imperat ramnus plena sentibꝰ & eritio
similis. qͥ habitat in babilone & semꝑ uersatur
in foueis. Quȩ arbuscula non solum spmnas hab&
sed & ignẽ : uulnerans & comburens quicquia
at tigerit. Deniq egressus ẽ. ignis: & combussit
ligna siluarũ. Ut autẽ scias scđ̾m suꝑiorẽ intel¬
ligentiam in qua de sinagoga dictum accepimꝰ:
ficus non faci&e fructũ. & non erunt genimina
in uineis. non de fructibꝰ dici. sed de oꝑibꝰ bonis dici
in oliua manifeste enigma aꝑitur & dicitur.
Mentietur opus oliue. fructus enim quos affer¬
re debuerant: in oꝑibꝰ demonstrantur. Mentiet᷑
autẽ opus oliuę alud ꝓmittentis: & aliud faci¬
entis dicentis ad moisen. Om̃a quęcunq dixerit
dĩs faciemus & nolentis in eũ credere qui a
moyse p̃dicatus ẽ. Campi quoq non facient
fructũ. Considera quod ierusalẽ quȩ quondam

Expanded text:
bentur incendio, regnat oliva, ficus, et vinea: bentur incendio, regnat oliva, ficus, et vinea: sed magis imperat eis rhamnus plena sentibus, et hericio similis, qui habitat in Babylone, et semper versatur in foveis. Quae arbuscula non solum spinas habet, sed et ignem, vulnerans et comburens quidquid 667 attigerit. Denique egressus est ignis, et consumpsit ligna silvarum. Ut autem scias secundum superiorem intelligentiam, in qua de synagoga dictum accepimus: Ficus non faciet fructum, et non erunt genimina in vineis, non de fructibus dici, sed de operibus bonis. In oliva manifeste aenigma aperitur, et dicitur: Mentietur opus olivae. Fructus enim quos afferre debuerant, in operibus demonstrantur: mentietur autem opus olivae, aliud promittentis, et aliud facientis, dicentes ad Moysen: Omnia quaecumque dixerit Dominus, faciemus ; et nolentes in eum credere, qui a Moyse praedicatus est. Campi quoque non facient fructum. Considera quod Jerusalem, quae quondam
Abbreviated transcription (Latin):
nauit eã aper de silua : & singularis ferus de¬
pastus ẽ. eã. Oliuã qͦq popłm sinagoge liqͥdo
comꝓbabit: qͥ in apło fractos oliue ramos lege
rit: & nos de oleastro insertos. ut in ramis in¬
telligamus multitudinẽ uidaicã fuisse succi¬
sam: in radicibus apłorũ electionẽ ẽẽ. seruatã.
n quibus nos inserti manebinus: si fecerimus
fructu & dicetur de nobis. Filii tui sic̃ nouel¬
la oliuarũ: incircutu mense tuę. Mutti pu¬
tant ficũ & uineã & oliuã in misterio accipi
trinitatis : qđ ficus ꝓpter pomorũ dulcedinem
sp̃s sc̃s intelligatur. Uinea ipse dñs nr̃ iħe xpc̃¬
qui dicit in euangelio. Ego sum uitis. Oliua
autẽ deus pat̾ omp̃s a quo cuncta illuminent᷑:¬
& de quo egrediatur lux & ad quẽ possumus
dicere. Doliua in lumine tuo uidebimꝰ lumen:
id .ẽ. in filio uidebimus sp̃m sem̃. Ad has fructu¬
osas arbores & uberrimã uineã ueniunt infru¬
etuosa ligna in iudicum libro: & rogant ut re

Expanded text:
silva, et singularis ferus depastus est eam . Olivam quoque populum synagogae liquido comprobabit, qui in Apostolo fractos olivae ramos legerit , et nos de oleastro insertos, ut in ramis intelligamus, multitudinem Judaicam fuisse succisam, in radicibus apostolorum electionem esse servatam, in quibus nos inserti manebimus, si fecerimus fructum, et dicetur de nobis: Filii tui sicut novellae olivarum in circuitu mensae tuae . Multi putant ficum, et vineam et olivam in mysterio accipi Trinitatis, quod ficus propter pomorum dulcedinem Spiritus sanctus intelligatur. Vinea ipse Dominus qui dicit in Evangelio: Ego sum vitis . Oliva autem, Deus Pater omnipotens, a quo cuncta illuminentur, et de quo egrediatur lux, et ad quem possumus dicere: O oliva, in lumine tuo videbimus lumen , id est, in Filio videbimus Spiritum sanctum. Ad has fructuosas arbores, et uberrimam vineam, veniunt infructuosa ligna in Judicum libro , et rogant ut reg
Abbreviated transcription (Latin):
ligentie derelinquitur. In parabola enim non
scribitur quid postea fecerit pater familias.
sed quid tantũ agricola dep̾catus sit. Ex qͦ
animaduertimus eos qͥ de hac ficu fecerint.
fructus ad popłm gentiũ eẽ. translatos : adquẽ
ascendit & ꝓpħa dicens. Requi escam in die tri¬
bulationis: ut ascendã ad popłm ꝑegrinationis
mee. Cos autẽ qͥ non fecerunt fructus & ꝑmã¬
serunt in duricia sua: eẽ. subuersos. Hoc ipsũ
significat iohannis uox in euangłio. Ecce se¬
curis ad radices arboris posita ẽ. Omĩs arbor

Expanded text:
ligentiae derelinquitur. In parabola enim non ligentiae derelinquitur. In parabola enim non scribitur, quid postea fecerit paterfamilias; sed quid tantum agricola deprecatus sit. Ex quo animadvertimus, eos qui de hac ficu fecerint fructus, ad populum gentium esse translatos, ad quem ascendit et propheta, dicens: Requiescam in die tribulationis, ut ascendam ad populum peregrinationis meae. Eos autem qui non fecerunt fructus, et permanserunt in duritia sua, esse subversos. Hoc ipsum significat et Joannis vox in Evangelio: Ecce securis ad radices arborum Al. arbor
Abbreviated transcription (Latin):
do gentiũ: tunc etiam ficus hec affer& fructꝰ
suos. & omĩs isrł saluabitur. Hec ẽ. ficus aa
quã tercio uenit pater familias & quasi ñ
facientem fructus uult subuertere. Pro qua
agricola cui commissa fuerat dep̾catur ut do
ei spacium : & dicit. Dnẽ dimitte eã & istũ
annũ : donec fodiam circa eam & mittã stereꝰ.
succides eam. Agricola autẽ iste uel gabriel
est uł michael : cui commnissus ẽ. popłs uide¬
orũ : qui dnm dep̾catur in passione & dicit.
Da eis dnẽ spaciũ penitentie & noli eos subuer¬
tere. & siquidem fecerint fructũ : sin autem
tunc subuertes eos. Si fecerint inquit fructũ.
Non dixit quid sustinerent: neq dixit si fece¬
ruit fructũ ꝑmanebunt ut erant: sed si fe¬
cerint fructũ suspensa sententia ẽ. ut subau¬
diatur. tͣnfferes eos in eccłiã gentiũ. & in al¬
terã uineã transplantabis. Uenit dñs tercio
& non inuenit in eis fructũ. Dedit primum le¬
ctũ. quarto subuersi sunt. Qđ tamen nr̃e intel¬

Expanded text:
um, tunc etiam haec ficus afferet fructus suos, et omnis Israel salvabitur. Haec est ficus ad quam tertio venit paterfamilias, et quasi non facientem fructus vult subvertere: pro qua agricola, cui commissa fuerat, deprecatur, ut det ei spatium, et dicit: Domine, dimitte eam et istum adhuc annum, donec fodiam circa eam, et mittam stercus, succides eam . Agricola iste vel Gabriel est, vel Michael, cui commissus est populus Judaeorum, qui Dominum deprecatur in passione, et dicit: Domine, da ei spatium poenitentiae, et noli eos subvertere, et siquidem fecerint fructum: sin autem, tunc subvertes eos. Si fecerint, inquit, fructum, non dixit quid sustinerint; neque dixit, si fecerint fructum, permanebunt ut erant; sed si fecerint fructum, suspensa sententia est, ut subaudiatur, transferes eos in Ecclesiam gentium, et in alteram vineam transplantabis. Venit Dominus tertio, et non invenit in eis fructum. Dedit primum Lectum, quarto subversi sunt. Quod tamen nostrae intel
Abbreviated transcription (Latin):
sedent in insidiis ut in occultis int̾ficiant in no¬
centẽ. Hec capita eosdem habent dentes: quoᷤᷤ
& sagittas. & quãuis ante dixerint suꝑ side¬
ra celi ascendam: ponã in excelso nidũ meum
et uniuersum orbẽ quasi oua continebo in ma¬
dere & mordere temptabunt. Scio multũ he¬
braicũ abhis que dicta sint discrepare. & face¬
re quod possum: cui semel ꝓpositũ ẽ. & ipsum
hebraicum. & uulgatas inr toto orbe scriptu¬
ras interp̃tari. Laete. Suꝑ induxisti in mari
equos tuos: conturbantes aquas multas. Post¬
quã miserat ds̃ in capita inmicorũ mortẽ: &
conciderat capita potentiũ in stupore & con¬

Expanded text:
sedent in insidiis, ut in occultis interficiant innosedent in insidiis, ut in occultis interficiant innocentem. Haec capita eosdem habent dentes quos et sagittas. Et quamvis ante dixerit, Super sidera coeli ascendam, ponam in excelsum nidum meum, et universum orbem quasi ova continebo in madere et mordere tentabunt. Scio multum Hebraicum ab his quae dicta sunt, discrepare; sed facere quid possum, cui semel propositum est et ipsum Hebraicum, et vulgatas in toto orbe scripturas interpretari? LXX: Et superduxisti in mari equos tuos conturbantes aquas multas. Postquam 662 miserat Deus in capita iniquorum mortem, et conciderat capita potentium in stupore, et con
Abbreviated transcription (Latin):
dñabantur in subiectis sibi corporibꝰ relaxantes.
dent locũ meliori equiti. & meliori aurige. Et
dantiã : sed escas modi cas: qͥbus uescentes abs¬
condite nullũ uelint uidere qđ faciant. Potest
& aliter int̾pretari. Capita cũ diuisa fuerint
in stupore. quasi a cetero corꝑe decollata : aꝑiens
os suũ. qđ quasi chamo condemnationis fuerat
infrenatũ: & in similitudinẽ uescentiũ illisis¬
in se dentibꝰ conerepabant. Uolentia rursũ come¬
dere: sed uim deuorandi non habentia. Intellige
quomͦ post aduentũ xepĩ capita demonũ ana¬
tionibꝰ que sibi priꝰ subiecte fuerant separata.
uelint rursum antiquã exercere potentiã. Sed
qͥa amputati sint a corporibꝰ: plenã uescendi ñ
habeant libertatẽ. Comedunt quasi pauperes
& non solum pauperes. sed pauperes in abscon¬
dito. Pauperes sunt. quia pͥstinas diuitias ꝑ¬
diderunt. Comedunt abscondite : quia semꝑ

Expanded text:
dominabantur in subjectis sibi corporibus, relaxantes dominabantur in subjectis sibi corporibus, relaxantes dent locum meliori equiti, et meliori aurigae. Et dantiam, sed escas modicas, quibus vescentes abscondite nullum vellent videre quod faciunt. Potest et aliter interpretari: Capita cum divisa fuerint in stupore, quasi a caetero corpore decollata, aperient os suum, quod quasi chamo condemnationis fuerat infrenatum, et in similitudinem vescentium illisisin se dentibus concrepabunt, volentia rursum comedere, sed vim devorandi non habentia. Intellige quomodo post adventum Christi capita daemonum a nationibus, quae sibi prius subjectae fuerant separata, velint rursum antiquam exercere potentiam. Sed quia amputata sunt a corporibus, plenam vescendi non habeant libertatem: comedunt quasi pauperes, et non solum pauperes sunt, sed pauperes in abscondito. Pauperes sunt, quia pristinas divitias perdiderunt: comedunt abscondite, quia semper
Abbreviated transcription (Latin):
cidere. Dum adhuc eẽm puer. & in grammatici
ludo exerceretur. om̃sq urbes uictimarũ sangͥ¬
iracundius. nichil hoc furore p̾sentius. Ne mo¬
dico qͥdẽ spacio: indignationẽ suã differre po¬
tuit. Hoc ille ludens dixerit. Cȩterũ ȩccłia xp̃i
cũ exultatione cantauit. Diuisisti in stupore ca-¬
pita potentiũ. Loquar & ego aliquid: huic si¬
mile. Diuide dne in stupore omĩũ. ac hab
& iezabel. non quidẽ ego helias: sed tam̃ illi a¬
chab & ierabel int̾fecerunt nabuthe . tulert̃
uineã eius & ortũ suę fecere luxurię. Inueni¬
atur aliqͥs seruus tuus abdias: qͥ pascat pau¬
ꝑem tuũ atq mendicũ. Fornicarie sanguis
debetur eanibꝰ: a chab impius & auarus iaculo
Capita cũ diuisa fuerint corporibꝰ suis. & diuisa
ñ alit̃ nisi instuporẽ: qđ grece dicit᷑ ehciaci.¬
in ea: apient etiã frenos suos siue eorũ. Utrũq
enim intelligi potest: ut illud imꝑium quo pͥus

Expanded text:
cidere. Dum adhuc essem puer, et in grammaticae cidere. Dum adhuc essem puer, et in grammaticae ludo exercerer, omnesque urbes victimarum sanguiracundius, nihil hoc furore praesentius: ne modico quidem spatio indignationem suam differre potuit. » Hoc ille ludens dixerit. Caeterum Ecclesia Christi cum exsultatione cantavit: Divisisti in stupore capita potentium. Loquar et ego aliquid huic simile: Divide, Domine, in stupore omnium, Achab, et Jezabel . Non quidem ego Elias; sed tamen illi Achab et Jezabel interfecerunt Naboth, et tulerunt vineam ejus, et hortum suae fecerunt luxuriae . Inveniatur aliquis servus tuus Abdias, qui pascat pauperem tuum atque mendicum, 661 fornicariae sanguis detur canibus; Achab impius et avarus jaculo Capita cum divisa fuerint a corporibus suis, et divisa non aliter nisi in stupore, quod Graece dicitin ea, aperient etiam frenos suos, sive eorum utrumque enim intelligi potest ut illud imperium quo prius
Abbreviated transcription (Latin):
Ut quomͦ in fabricatione turris lingua quę ma¬
le unita fuerat separata ẽ. & pessimũ fedus uti¬
li diuisione concisum. sic & capita hec que cor
corporibus siue inter se diuidantur habere con-¬
sensum: plura enim hereticorũ capita sunt quę
cũ diuersos oculos habeant: tamen una ut
ita dicã lingua blasphemiȩ aduersum ȩccłicon
latrant diuiderent᷑ in partes: & a deceptis cor¬
poribꝰ separata. bono capiti locũ facerent. Pos¬
sumꝰ hoc uersiculo uti si quando reges & duces
eorũ xpĩanum uiderimꝰ sanguinẽ fundere: et
postea ultionẽ dñi consecutam. Qđ dudũ ulia¬
no: & ante eũ in maximino: & supͣ in ualeria¬
no. decio. domiciano. nerone ꝑspeximus. e dice-¬
re ad dñm cũ exultatione & oratione in canti¬
co. Diuisisti in stupore capita potentũ : hoc ẽ.
in stupore credentiũ: uel in stupore cunctarum
nationũ. que eos non putabant tã eito posse con¬

Expanded text:
Ut quomodo in fabricatione turris , lingua quae maUt quomodo in fabricatione turris , lingua quae male unita fuerat, separata est, et pessimum foedus utili divisione conscissum: sic et capita haec quae cum corporibus suis inter se videbantur habere consensum plura enim haereticorum capita sunt, quae cum diversos oculos habeant, tamen in una, ut ita dicam, lingua blasphemiae adversum Ecclesiam latrant, dividerentur in partes, et a deceptis corporibus separata, bono capiti locum facerent. Possumus hoc versiculo uti, si quando reges et duces eorum Christianum viderimus sanguinem fundere, et postea ultionem Domini consecutam. Quod dudum in Juliano, et ante eum in Maximiano, et supra in Valeriano, Decio, Domitiano, Nerone perspeximus; et dicere ad Dominum cum exsultatione et oratione in Cantico: Divisisti in stupore capita potentium, hoc est, in stupore credentium, vel in stupore cunctarum nationum, quae eos non putabant tam cito posse con
Abbreviated transcription (Latin):
sue. Ds itaq clementissimus qͥ miserat in capi¬
ta iniquoꝵ mortẽ. qͥ suscitauit uincula usq
ad collũ : in finẽ diuid& capita potentiũ in
stupore. Ut pͥmũ pͥncipes separ& a subiectis.
& quasi corpꝰ decoll& a capite. Ꝙ ubi caput
pessimũ fuerat: ibi caput obtimũ reponatur.
Ponamus exemplũ : ut quod dicimꝰ manifestius
fiat. Si quando tirannus obtruncat᷑: tmagi¬
nes quoq eius deponuntur & statuę. & uultu
tantũmodo cõmutato ablato capite : eius qui
uicerit facies suꝑponitur. Ut manente corpo¬
re capitibꝰq p̾cisis caput aliud̃ commutetur.
Hoc michi intelligi & de hereticorũ conciliabu¬
lis : qđ capitibꝰ hereseon a cetero populo sepa-¬
ratis. in loco eorũ caput eẽ. xp̃e incipiat. Si¬
mulq considera seripture eẽ. significantiam:
quod non dixerit p̾cidisti uł succidisti capita
potentiũ: s diuisisti. Qđ̃ enim diuiditur non tã
amputatur & ꝑditur : quam separatur in partes.

Expanded text:
in capita iniquorum mortem, qui suscitaverat vincula usque ad collum, in finem dividit etiam capita potentium in stupore, ut primum principes separet a subjectis, et quasi corpus decollet a capite, et ubi caput pessimum fuerat, ibi caput optimum reponatur. Ponamus exemplum, ut quod dicimus manifestius fiat: si quando tyrannus obtruncatur, imagines quoque ejus deponuntur, et statuae; et vultu tantummodo commutato, ablatoque capite, ejus qui vicerit, facies superponitur, ut manente corpore, capitibusquepraecisis, caput aliud commutetur. Hoc mihi intelligere libet de haereticorum conciliabulis, quod capitibus herese ωn a caeteris populis separatis, in loco eorum caput esse Christus incipiat. Simulque considera Scripturae sanctae significantiam, 660 quod non dixerit, praecidisti, vel succidisti capita potentium, sed divisisti: quod enim dividitur, non tam amputatur et perditur, quam separatur in partes.
Abbreviated transcription (Latin):
tremor in ossa mea: & subt̾ me conturbata ẽ.
fortitudo mea. Siue ut alibi scriptũ repperimꝰ
Ne Zye moy. qđ nos possumus dicere habitudo
mea. Diuersa quippe exemplaria repperiuntur.
corũ mortẽ: & suscitasti uincula usq ad collũ:
& diuisisti in stupore capita potentiũ : & indu¬

Expanded text:
tremor in ossa mea, et 663 subter me conturbata est tremor in ossa mea, et 663 subter me conturbata est fortitudo mea. Sive ut alibi scriptum reperimus ἡ ἕξις μου, quod nos possumus dicere, habitudo mea: diversa quippe exemplaria reperiuntur. uorum mortem, et suscitasti vincula usque ad collum, et divisisti in stupore capita potentiu
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ẽ. uel popłi ^ qii ante in mari erant & dra¬
cone tenebant᷑ obnoxii. Lata ẽ. enĩ & spacio¬
sa uia quȩ ducit ad mortẽ. & turbarent᷑
pͥmũ errorẽ pͥstinũ deserentes: deinde contͣ¬
bati uenientẽ equitẽ susciperent. Uel certe
de qͥbꝰ sup̾diximus demonũ caterue neqͣꝗͣ ita
dominarent᷑ in mari : sed turbate cederent &
equitis p̾liantis uulnera formidarent. Atq
utinã & in me ascendat uerbum dei. & ꝑlan¬
ceam oris mei int̾ficiat eũ qͥ regnat in aquis
multis: ut ad regis interitũ aque quȩ illi
subiecte fuerant conturbate p̾bebant colla
eqͥti meo. & redacti in unã quadrigã efficia¬
mur dnĩ cherubin qđ interp̾tatur scientie
multitudo. Nunquã enĩ auriga sic compositus
& sic fertur ornatus : ut in his que scientie
multitudine & habenͥs int̾ se sapientie copulã-¬
tur. Lxxͣc. Custodiui & extimuit uenter meus:
a uoce orationis labiorũ meorũ. & ingressus ẽ.

Expanded text:
hoc est, vel populi multi, qui ante in mari erant, et drahoc est, vel populi multi, qui ante in mari erant, et draconi tenebantur obnoxii  Lata enim et spatiosa via est quae ducit ad mortem , et turbarentur, primum errorem pristinum deserentes: deinde conturbati venientem equitem susciperent. Vel certe de quibus supra diximus, daemonum catervae nequaquam ita dominarentur in mari; sed turbatae cederent, et equitis praeliantis vulnera formidarent. Atque utinam et in me ascendat verbum Dei, et per lanceam oris mei interficiat eum qui regnat in aquis multis, ut ad regis interitum, aquae quae illis subjectae fuerant conturbatae, praebeant colla equiti meo, et redacti in unam quadrigam, efficiamur Domini Cherubim, quod interpretatur scientiae multitudo. Numquam enim auriga, sic compositus, et sic fertur ornatus, ut in his qui scientiae multitudine et habenis inter se sapientiae copulantur. LXX: Custodivi, et extimuit a voce orationis labiorum meorum: et ingressus est
Abbreviated transcription (Latin):
ad domũ eius. & uniuersa uasa illiꝰ diripi¬
untur. Uasa autẽ & domũ fortis & suppel¬
lectilem pͥncipis. quid aliud possumus int̾¬
p̃tari nisi mare huius scłi in quo habitat dra¬
co: Suꝑ inducit edeus egregios equos & au¬
rigas p̾cipuos: equos suos angłos uidelicet
sublimesq uirtutes. suꝑ mare huius scli: ut
turbent aquas multas demonia & contrari¬
as potestates. Qđ si uoluerimꝰ de aduentu. xp̃i
interpretari: uxta illud quod in apocalipsi scri¬
bitur. qđ sermo dei sedeat in equo albo: &
om̃ĩs exercitus in equis albis sequat᷑ eũ: uide¬
bimis quomͦ xp̃c ascenderit in apłis suis di¬
cens eis. Ecce ego uobiscũ sũ omĩb diebꝰ usq
ad consummationẽ seli. & euntes ite baptiza¬
Et postea conscenderit in uno equo candido: que
aliũ non puto eẽ. nisi apłm paulũ suꝑ quẽ eqͥ¬
tans omem̃ orbẽ circuierit. Ascendit autẽ ser-¬
mo dei in eqͥs suis. ut turbarentur aquȩ multe

Expanded text:
ad domum ejus, et universa illius vasa diripiuntur . Vasa autem et domum fortis et supellectilem principis, quid aliud possumus interpretari, nisi mare hujus saeculi, in quo habitat draco? Superinducit ergo Deus, egregius eques et auriga praecipuus, equos suos, angelos videlicet, sublimesque virtutes super mare hujus saeculi, ut turbent aquas multas, daemonia et contrarias potestates. Quod si voluerimus de adventu Christi interpretari, juxta illud quod in Apocalypsi scribitur, quod sermo Dei sedeat in equo albo et omnis exercitus in equis albis sequatur eum, videbimus quomodo Christus ascenderit in apostolis suis, dicens eis: Ecce ego vobiscum sum omnibus diebus, usque ad consummationem saeculi; et: Euntes, ite, baptizaEt postea conscenderit in uno equo candido, quem alium non puto esse, nisi apostolum Paulum, super quem equitans, omnem orbem circuierit. Ascendit autem sermo Dei in equis suis, ut turbarentur aquae multae,
Abbreviated transcription (Latin):
Potest & quasi suum qͦq habere pͥncipiũ: narrante
ꝓpħ̃a timorẽ suum: & quomͦ formidarit ne pec
cõmonitus tantũ timuerit deum : ut ingressus
sit tremor in ossa eius. & fub excelsa manu dni
amus timorẽ magnitudins dei penitrantis uni-¬
uersitatẽ amme : & totũ hominẽ cõmouentis nec
quiequã facere quod displicer& deo. & quia al¬
legorice iuxta membra corporis. antme quoq m̃¬
bra scriptura cõmemorat: uentrẽ pauentẽ eam
uirtutẽ accipiamꝰ ammȩ que sp̃ales cibos recipit:
& labia qͥb secũ mens loquitur. & ossa robusta &
solida doginata: quibꝰ tota anime compago soli¬
datur. Hec ame breuiter dicta sunt. Siquis aut̃
his acutiora & ueriora repperit: illius magis ex¬
planationi p̃bete consensũ. Laa. Requiescã in
die tribulationis mee. ut ascendã ad popłm
ꝑegrinationis mee. Quia omĩ custodia seruaui

Expanded text:
 Potest quoque et quasi suum habere principium, narrante propheta timorem suum, et quomodo formidarit ne pecccommonitus, tantum timuerit Deum, ut ingressus sit tremor in ossa ejus: et sub excelsa manu Domini amus magnitudinem timoris Dei penetrantis universitatem animae, et totum hominem commoventis, ne quidquam faceret quod displiceret Deo. Et quia allegorice juxta membra corporis, animae quoque membra Scriptura commemorat, ventrem paventem, eam virtutem accipiamus animae, quae spirituales cibos recipiat, et labia, quibus secum mens loquitur, et ossa robusta et solida dogmata, quibus tota animae compago solidatur. Haec a me breviter dicta sunt. Si quis autem his sagaciora et veriora repererit, illius magis explanationi praebete consensum. LXX: Requiescam in die tribulationis meae: ut ascendam ad populum peregrinationis meae. Quia omni cus
Abbreviated transcription (Latin):
facta ẽ. dilecto in cormi : in loco uberi. Ꝙ postea.
Expectaui ut facer& fructũ fecit autẽ spi¬
nas: & non iudiciũ sed clamorẽ. Ieremia. Ego
autẽ plantaui te uineã fructiferam totã uerã.
Quomͦ uersa es in amaritudinẽ uitis aliene: &
manifestius in psalmis. Uineã de egipto tran¬
stulisti eiecisti gentes & plantasti eam. Hec
gͥ uinea ad quã pater familias sepe miserat
seruos. ut acciper& de ea uinũ quod letificat
cor hominis: qͥa uersa ẽ. in amaritudinẽ. &
nouissime etiã patris familie filium ausa. ẽ.

Expanded text:
oco uberi . Et postea: Et exspectavi ut faceret fructum: fecit autem spinas, et non judicium, sed clamorem. Et in Jeremia: Ego autem plantavi te vineam fructiferam totam veram: quomodo versa es in amaritudinem vitis alienae ? Et manifestius in Psalmis: Vineam de Aegypto transtulisti, ejecisti gentes, et plantasti eam . Haec igitur vinea ad quam paterfamilias saepe miserat servos , ut acciperet de ea vinum, quod laetificat cor hominis, quia versa est in amaritudinem, et novissime etiam patri
Abbreviated transcription (Latin):
tẽ ascendere : quia ueni& dies necessitatis et¬
tribulationis. & necessitatis. & ceteris in angu¬
stia constitutis : ego in tua maiestate letabor.
Ficus enim non florebit: & non erit germen in ui¬
neis. Mentietur opus oliue : & arua non affe¬
rent cibũ. & cetera. Que qͥa ñ multũ distant
a lae : cũ int̾preͣtione eorũ pariter disseramꝰ.
Cũ uenerit dies tribulationis & ego ascendero
ad popłm qͥ mecũ aliquando ꝑegrinatus ẽ. uł
certe cũ uenerit dies euersionis tudaice. & po¬
płi pͥoris: & derelicta fuerit filia sion sic̃ taber¬
naculũ in uinea. & sic̃ casula in cucumerario:
& sicut eiuitas quę expugnatur: ego quidẽ pe
nobis semen: quasi sodoma fuissemus & quasi go¬
morra similes eẽmꝰ copulabo me disergulis xp̃i
quos quia in monte doc& turbis & debilibus
deorsum relictis. ego ad montana conscendã.
F icꝰ enim non dedit fructũ ad quã uenit in euã¬

Expanded text:
tem ascendere, quia veniet dies tritem ascendere, quia veniet dies tribulationis et necessitatis, et caeteris in angustia constitutis, ego in tua majestate laetabor: Ficus enim non florebit, et non erit germen in vineis: mentietur opus olivae, et arva non afferent cibum, et caetera. Quae quia non multum distant a LXX, cum interpretatione eorum pariter disseramus. Cum venerit dies tribulationis, et ego ascendero ad populum qui mecum aliquando peregrinatus est: vel certe cum venerit dies eversionis Judaicae, et populi prioris, et derelicta fuerit filia Sion, sicut tabernaculum in vinea, et sicut casula, in cucumerario, et sicut civitas, quae expugnatur, ego qui de penobis semen, quasi Sodoma fuissemus, et quasi Gomorrha, similes essemus , copulabo me discipulis Christi: quos quia in monte docet, turbis et debilibus deorsum relictis, ego ad montana conscendam. Ficus enim non dedit fructum, ad quam venit in Evan