comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
dis hostia. s quasi racionis capar. tunc
num suũ muꝰ altaribꝰ satris offerat. ꝙͣ
ceꝑit ẽẽ instructior: ne offerentis insiciq
taminet oblacionis mist̾eriũ. Titulus ar
eñĩ uere deus laudatur: in quib est
catoꝵ remissio. Deniq ĩ superiore ꝑsas
passio dñi p̃missa est. que nũdũ hu̾c dp̃
ut dignos faceret pͦpłos. qui dm̃ ĩ macłati
ficaciones locis suis aꝑiemꝰ. Centesimꝰ i
cdecimꝰ psalmus ꝑ has litt̾as ĩ hebreo in pͥ¬
piis uersiculoꝵ disgestus est: ⁊ est totꝰ eq̃
Et centesimꝰ clecimꝰ. mͥ ita scͥptus uidetur
Deniq uitiios ⁊ binos u̾sus habent:

Expanded text:
rudis hostia, sed quasi rationis capax tunc rudis hostia, sed quasi rationis capax tunc demum suum munus altaribus sacris offerat, cum coeperit esse instructior, ne offerentis inscitia contaminet oblationis mysterium. Titulus autem n his enim hymnis uere deus laudatur, in quibus est peccatorum remissio. denique in superiore psalmo passio domini praemissa est, quae mundum hunc diluit, ut dignos faceret populos qui deum inmaculato ore nificationes locis \' suis aperiemus. centesimus et undecimus psalmus per has litteras in Hebraeo in principiis uersiculorum digestus est et est totus ethicus; et centesimus et decimus mihi ita scriptus uidetur. denique uicenos et bin
Abbreviated transcription (Latin):
ex lege. quia octaua die circũcisionis solep¬
nitas impleri statuta est: uł quia totꝰ mũ¬
dus coinquinatꝰ erat peccatis nr̃is: ⁊ sep¬
tẽ illis pollutꝰ dieb. Ubi autẽ uenit dies
resurreccioĩs conuiuisicati dño iħu resur¬
reximꝰ ⁊ erecti sumꝰ ĩnouitatẽ uite prefe¬
rentes oblationis grãm. Meritoq pͥmo¬
genita offernꝰ anͥmancia ĩfigura pͥmo¬
geniti filii dei. castitatis ⁊ simplicitatis
sp̃uale sacrificiũ acceptũ cleo: nõ quare
aut quinto die. ne in mũdũ aut in con¬
sũmatũ sacrificiũ sit: set octaua die qua
om̃s ĩ xp̃i resurrectiõe nẽ solũ resuscitati
etiã cõsirmati sumꝰ. Unde licet ĩ baptisi¬
te statĩ sit plena purgatio: Tamen quit
ablurionis ip̃ius sacͥficii q racionem ba¬
tizatus deb cognosc̾e: uõ offert sacrific
nisi octauũ ĩ grediat᷑ diem. ut informat
agnicione sacram̃toꝵ celestiũ. nõ quasis

Expanded text:
ex lege, quia octaua die circumcisionis sollemex lege, quia octaua die circumcisionis sollemnitas impleri statuta est. uel quia totus mundus coinquinatus erat peccatis nostris et septem illis pollutus diebus. - ubi autem autem dies resurrectionis, conuiuificati domino Iesu resurreximus et erecti sumus in nouitate uitae praeferentes ablutionis gratiam. meritoque primogenita offerimus animantia in figura primogeniti filii dei castitatis et simplicitatis spiritale sacrificium acceptum deo non quarto aut quinto die, ne inmundum aut inconsummatum sacrificium sit, sed octaua die, qua omnes in Christi resurrectione non solum resuscitati, sed etiam confirmati sumus.. unde licet in baptismate statim sit plena purgatio, tamen, quia ablutionis ipsius sacrificiique rationem baptizatus debet cognoscere, non offert sacrificium nisi octauum ingrediatur diem, ut informatus agnitione sacramentorum caelestium non quasi
Abbreviated transcription (Latin):
que Helut tube in crepuerit octauo.¬
sono dauid ꝓpħeta: tam̃ mora decico.¬
liũ magnꝰ magist̾ quantũ ui eo exellat
ethica: psalmi huiꝰ declarat sũma gr̃a.
Si quidem cũ suauis om̃is doctrina mo¬
ralis sit. cũ marimessuauitate carminis.
⁊ psallendi dulcedine delectat aures: aui¬
fundit lumina: que elucent atq eminent:
Centessimũ uero octauũ decimũ psalmũ
uelud pleni luminis solem. meridiano
feruentẽ calore. in ꝓcessa libri ꝯstituit etate
ut neque matutini ortus senuplena exordia:
neq uesꝑtiul occasus quidã senilis defectꝰ
claritati aliquid ꝑfecti splendoris. decerꝑẽt.
Qũe ꝑsingłas hebreoꝵ disgessit literas. ut
mus uiuendi. Lict̾is aut̃ singłis oc tonos
uersiculos ascripsit. ut simul ⁊ unitatẽ
doceret. nõ pluralitatẽ. unitas enĩ coer¬
cet onũa et regit. cui subiecta omĩa st̃
⁊ purgacionẽ legitime scificacionis. Ne¬
taua enũ die. solempnis purgacio est. uł¬

Expanded text:
t tubae increpuerit sono Dauid propheta, tamen moralium magnus magister, quantum in eo excellat ethica, psalmi huius summa declarat gratia, siquidem cum suauis omnis doctrina moralis sit, tum maxime suauitate carminis et psallendi dulcedine delectat aures aniarum diffudit lumina, quae elucent atque eminent; centesimum uero et octauum decimum psalmum uelut pleni luminis solem meridiano feruentem calore in processa libri constituit aetate, ut neque matutini ortus semiplena exordia neque uespertini occasus quidam senilis defectus claritati aliquid perfecti splendoris decerperent. quem per singulas Hebraeorum digessit litteras, ut,mus uiuendi. Litteris autem singulis octonos uersiculos adscripsit, ut simul et unitatem doceret, non pluralitatem — unitas enim cohercet omnia et regit, cui subiecta sunt omnia -; et purgationem legitimae sanctificationis. octaua enim die sollemnis purgatio uel
Abbreviated transcription (Latin):
alepħ dicit᷑: cuiꝰ in t̾pretacio doctrina e
Sollicitꝰ ergo auditor plenos doctrine
uersus qui secunt᷑ debes pre sumere.
Eat in maculati in quid ĩuiq̃
qui ambulant ĩlege dñi. Beat
qui scrutant᷑ testimonia eiꝰ: in tote corẽ

Expanded text:
Aleph\' dicitur, cuius interpretatio \'doctrina\' est. sollicitus ergo auditor plenos doctrinae esse uersus qui secuntur debes praesumere. Beati inmaculati, inquit, in uia, qui ambulant in lege domini. beati qui scrutantur testimonia eius, in toto corde
Abbreviated transcription (Latin):
tis. Nec mis ericordiae ratiomaies tatom miscrentir
ols curat quia de in effabili potentia factume ut dun
passibili: Conferratur hominigloria ꝑ contum olia
icorruptio ꝑ supplicium uita ꝑ martem: pisicum
uerbum carofiera & tam solida exiscera uintas
liuitraq uatura ut a suscipiente susceptam nec
fuit nobis inxpo singulare presidium ut innatura¬
in passibili mortis conditio nonmaner& quam ip¬
pas sibilis essentia recepiss&: & ꝑ id quodnon
poterat mori poss& id quod erat mortuum suscitari
Huic sacramento dilectissim ut inseparabilit congru¬
amus magna nobis & animi& corporis intentione
nitendum .ẽ ut cu grauissimisit: piaculi festũ
pashale uoglegere periculosius sit ecclesarticu
quidem conuentib iungi sedindominucae pas¬
sioius consortia non haberi: Namdicentedno
qui uon accepiterucemsuam: & sequitur me
pon est medignus: & dicente apło: Si conpatinur

Expanded text:
tis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis tis; nec misericordiae ratio majestatem miserentis obscurat, quia de ineffabili potentia factum est, ut dum st in carne passibili, conferretur homini gloria per contumeliam, incorruptio per supplicium, vita per mortem. Nisi enim Verbum caro fieret, in utraque natura, ut a suscipiente susceptam, nec fuit nobis in Christo singulare praesidium, ut in natura passibili mortis conditio non maneret, quam impassibilis essentia recepisset, et per id quod non poterat mori, posset id quod erat mortuum suscitari. CAP. IV. Huic sacramento, dilectissimi, ut inseparabiliter congruamus, magna nobis et animi et corporis intentione nitendum est ut cum gravissimi sit piaculi festum paschale negligere, periculosius sit ecclesiasticis quidem conventibus jungi, sed in Dominicae passionis consortio non haberi. Nam dicente Domino: Qui non accipit crucem suam, et non sequitur me, non est me dignus ; et dicente Apostolo: Si compatimur
Abbreviated transcription (Latin):
apło pras iungimus preces. &ut populus mise¬
ricordiam consequatur optamus obciuus offen¬
sionemgratiam reconciliationis accepimus:
aut̃ illud fuit quod & iudacis intellectum. bs¬
tulit & sapientium mundi corda tur bauit pusi
crux filudĩ que & philo sophicam uanescere
prudeltam &is rabeliticam ficitcaligare doc¬
triuam. Omnom namq: sensum humanemen¬
tis excessit diuina altitudo consilii cum placuit
do p̃stultitiã predicationis saluos facerere¬
dentes: ut mirabilior fier& conitantia fudeien
difficultate credendi: In consequenuenomisit
atu qabile iudebatur reciperea iumo quod
citio tabm omiub uaturarum in subis tantia
ueribominus urgo initemerata peperis sa
quode qualis patrifilius diquim pler& omã & con¬
ciuera uni uersa furentium manib: comphendien¬
quorum udicio condempnari & postdedecoranl¬
sionum cruci sepmurissa affigi: Sed in his omini¬
bus simul sunt & humilitas hominur & celsitudo dita¬

Expanded text:
ostras jungimus preces, et ut ille populus misericordiam consequatur optamus, ob cujus offensionem gratiam reconciliationis accepimus: autem illud fuit quod et Judaeis intellectum abstulit, et sapientium mundi corda turbavit, nisi crux Filii Dei, quae et philosophicam evanescere prudentiam, et Israeliticam fecit caligare doctrinam? Omnem namque sensum humanae mentis excessit divini altitudo consilii, cum placuit Deo per stultitiam praedicationis, salvos facere credentes , ut mirabilior fieret 274 constantia fidei ex difficultate credendi. Inconsequens enim et irrationabile videbatur recipere animo quod creatorem omnium naturarum in substantia veri hominis Virgo intemerata peperisset; quod aequalis Patri Filius Dei, qui impleret omnia et contineret universa, furentium manibus comprehendi, iniquorum judicio condemnari, et post dedecora illusionum, cruci se permisisset affigi. Sed in iis omnibus simul sunt et humilitas hominis, et celsitudo Deita
Abbreviated transcription (Latin):
dm̃ diuisibilibus ammouent hum anam mentẽ:
quia eum ile uonesitalis subscantia que uideri
oculis possit. & miracula eius quib: totum mun¬
dum regit uiuuersamq crcacuram amminis¬
trat: as siduitate uiluerunt It aut pene pemo
dign& ur adierdere operadimira & stupenda
in quo lib& seminis grapo. Secundum ipsam sua
mis ericerdiam seruauit sibe quedam que facer&
opostuuo tempore precerasitatom cursun

Expanded text:
nam mentem. Quia enim ille non est talis substantia quae videri oculis possit, et miracula ejus quibus totum mundum regit universamque creaturam administrat, assiduitate viluerunt, ita ut pene nemo dignetur attendere opera Dei mira et stupenda in quolibet seminis grano; secundum ipsam suam misericordiam servavit sibi quaedam, quae faceret opportuno te
Abbreviated transcription (Latin):
rant: enauts qum miraculum est guberpa¬
tio tetius mundi ⁊am saturatio quinq: milia
hominam dequinque papibus. &tamep hȩc
uiene miratur: Alludmirancurhomines uon
quia mans est ied qui a resum est. &ius qum

Expanded text:
: ‘Maius miraculum est gubernatio totius mundi quam saturatio quinque milia hominum de quinque panibus, et tamen hoc nemo miratur. Istud mirantur homines, non quia maius es
Abbreviated transcription (Latin):
sunt boua que agimus si non dequa¬
puimiter & iam proximorum malatole¬
ramus quanto erum quisquȩ altus pro¬
fecerit tanto in hoc mundo lue pit quo d
durius porte quia cum apresenti rdo men¬
cispiri r delectatio deficit eius demisdirdel
uespitas drescit : hinc est eium quod pleros¬
quȩ ceruimus & bona agere taudr
subgaui tribulationun fasce de sudarsto
Ter renauamquȩ desideria fuguutir St
men flagellis durioribus fatigantio Seđ
duit auequia c humi liter flagella s uscipi¬
ant post flagella adrequiem sublinites
suscipiuntur : sic uua calcibus tuditur
&lpuit saporem liquatur Sicoliuer con¬
tusionibus eeprersa amurcãsua deserra
Omolei liquore pinguescit: sic ꝑtritura
areae apalcis grapa separantun icuaes
hor reum purgata ꝑueniunt: Nuis quis er¬
go app&it plepeuitia uincerestuleat hu¬
militer purgationis sude flagella dicol¬
lerare: ut tanto postadiudicem mundios
ueruat. quanto nunc eius rubigoiem ugnnis

Expanded text:
sunt bona quae agimus, si non aequasunt bona quae agimus, si non aequanimiter etiam proximorum mala toleramus. Quanto enim quisque altius profecerit, tanto in hoc mundo invenit quod durius portet, quia cum a praesenti saeculo mentis nostrae dilectio deficit, ejusdem saeculi adversitas crescit. Hinc est enim quod plerosque cernimus et bona agere, et tamen sub gravi tribulationum fasce desudare. Terrena namque jam desideria fugiunt, et tamen flagellis durioribus fatigantur. Sed dunt, quia cum humiliter flagella suscipiunt, post flagella ad requiem sublimiter suscipiuntur. Sic uva calcibus tunditur, et in vini saporem liquatur. Sic oliva contusionibus expressa amurcam suam deserit, et in olei liquorem pinguescit. Sic per trituram areae a paleis grana separantur, et ad horreum purgata perveniunt. Quisquis ergo appetit plene vitia vincere, 1491 studeat humiliter purgationis suae flagella tolerare, ut tanto post ad judicem mundior veniat, quanto nunc ejus rubiginem ignis
Abbreviated transcription (Latin):
ua bora coie ctionis transut ipduari¬
mis samunera meuis populi morte consi¬
lium dedit cuus morts epieri nonile ols¬
taun. & oblitus est quod planaxeratꝰ cum
tuiguert poluit quodpaua ritianar¬
debat Hotandum uero est quo dex po¬
pens dns̃ dicit : quia sollicitudiner uolup
cate es duutiac suffocant : suffo canterũ
q uia upostunus cogitationibus suis gutdor
ueiuis strangulant & dumbonum desi¬
deruon irtrare ad cornonsipuit quasiadi¬
tun flatus uitalis uecant Notan sum
sdiairi quod duo sunt quediuitur lungit.
sollic ituidines uidelico e uoluptater qui¬
aprostecto & ꝑ curam mentem opprimier
cepas fluetiam resoluunt: Re enim con¬
traria possessores suos & afflictos & lubri¬
cos faciunt: sed quia coluptas conuenure
nom potest cum afflictione: alio quidem tem¬
pore ꝑcus todiesue sollicitudinem affliguit
atq: alio ꝑhabundantian aduoluptates
emolliunt. Terra dutem boua fructum
ꝑ pacientiam reddit. quia scilic&e pulla

Expanded text:
ut hora compunctionis transiit, in avariut hora compunctionis transiit, in avarimissa munera in ejus populi mortem consilium dedit, cujus morti se fieri similem optavit; et oblitus est quod planxerat, cum exstinguere noluit quod per avaritiam ardebat. 3. Notandum vero est quod exponens Dominus dictates et divitiae suffocant. Suffocant enim. quia importunis cogitationibus suis guttur mentis strangulant, et dum bonum desiderium intrare ad cor non sinunt, quasi aditum flatus vitalis necant. Notandum etiam quod duo sunt quae divitiis jungit, sollicitudines videlicet et voluptates, quia profecto et per curam mentem opprimunt, et per affluentiam resolvunt. Re enim contraria possessores suos et afflictos et lubricos faciunt. Sed quia voluptas convenire non potest cum afflictione, alio quidem tempore per custodiae suae sollicitudinem affligunt, atque alio per abundantiam ad voluptates emolliunt. 4. Terra autem bona fructum per patientiam reddit, quia videlicet nulla
Abbreviated transcription (Latin):
guei aduersi tatibus ceperint in chosii
dere linquunta hae rosaergo terra huino¬
rem pon babuit quia hoc quod germaua¬
uerat ad fructum ꝑseuerantiae uenꝑdirẽ.
Multinamq: cum uerbum contra anaritam
audiunt ca nidem auaritiam detestantur
Rerum or nqiurn contemptum lauclant: ed
noxut uiderit anuimus quod concupis anuo
oblius citur quod laudabat. Multicuniue¬
bunentra lurcuriam audiunit: pollutioues
carius uon solum ꝑ p&rare nonappnet
ut carun species corum oculis appara
sicmens addesiderium rapitur Aesiaiahuc
ab eapihil sit contra haec eadem desideria¬
deliberatum: & dampnanda agit: quic¬
quid egisse sememinit. Lamsuipsadap¬
puuit s epeceiam contra culpas corpun¬
ginur & tameri post fl&um ad culpas
redimus: Sic balaam is rahelitici populi
tabernacula contem platus fleuit: ensq
sesimilem ficriuimorte deposcit diceris q
moriatur quimamea mosteius torum & hant
uo pora ieranea horum similia : sed mox

Expanded text:
gari adversitatibus coeperint, inchoata gari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. Multi namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra luxuriam audiunt, pollutiones carnis non solum perpetrare non appetuut carnis species eorum oculis apparet, sic mens ad desideria rapitur, ac si adhuc ab eadeliberatum, et damnanda agit qui quidquid egisse se meminit, jam et ipse damnavit. Saepe etiam contra culpas compungimur, et tamen post fletum ad easdem culpas redimus. Sic Baalam Israelitici populi tabernacula conse similem fieri in morte deposcit, dicens: Moriatur anima mea morte justorum, et nt novissima mea horum similia ; sed mox
Abbreviated transcription (Latin):
sermodi: & quas i acceptus cybusstomacho
languente reicitur quando auditus ser¬
mo inuentre memoriae nonte ri&ur sed
quis alimenta ponr& in&: huius
profecto uita desperatur: & nȩ ergomor
tis periculum formidate. sicybum quidem
scaẽ exortationis accipitis: sed uerbauitȩ
id est alimenta iustitiae in memoria nonte¬
nais: Ecce transit omne quodagitis. &
ad extremum iudicium siue ulla momentĩ
interpositione : cotidia e uolentes polenter¬
que properatis: Curergo amatur qđ re¬
linquitur cur illud neglegitur quoꝑ ue¬
nitur Mementote quod dicitur. Siquis
hab& durer audiendi: audiat: Om nes
enm qui illic ad erant. aures corporis
habebant: Sed quia cunctis aures haben¬
Aures proculdubio cordis requirit:
Curate ergo ut acceptus sermo In cordis
dure remaneat curate nesemeni uix¬
ta uiam cadat. nemalignus sps̃ ueniat.
& a memoria uerbum tollat Curate ne
operis initia proporunt ⁊ sed meoue fati¬

Expanded text:
sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho sermo Dei. Et quasi acceptus cibus stomacho languente rejicitur, quando auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo amatur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habendiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne unt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fati
Abbreviated transcription (Latin):
m& ipsum dignatus est expouere: quodli¬
cebatiit sciatis rerum significatio nes que¬
rere  hahis &iam que ꝑ sem& ipsum polu¬
it explanare : Exponendo ergo quod dix̃
figurate seloqui inno tuit quatenius cestos uos
pedder& : cum uobis pra fragilitas uerborũ
illius figuras aperir&: Quis enum mibi um¬
quam creder& spinas diuitias int̃ pretare
uoluis sem maxime cum ille pugnant istede¬
lectent: & tam̃ spine sunt que cogitationum
suarum punctio nibus mentem lacerant :¬
& cum us que ad peccatum ꝑtrahunt : quasun¬
flicto uul pere cruentant: quas bene in hoc
loco alio cuuangelista testante Nequa¬
quam dñs diuitias. sed fallaces diuitias ap¬
pellat: ł allaces enm sunt que nobis cum
duꝑmanore nonpos sunt: Fallaces sunt
quementis praẽ in opiam non expellunt
Sole autem diuitiae uere sunt: que nos diuites
Siculmen ueriho noris queritis adcȩleste
pognum tlidito: Si gloriã dignitatis di¬
ligiti in illa supna angelorum curia adr
menter& in&e Cybus crim mentis est

Expanded text:
metipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestante, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos divites Si culmen veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascrmente retinete. Cibus enim mentis est
Abbreviated transcription (Latin):
prde conpumetionis hostian gratanter accipe¬
rd dignolur : qui& propeccito iugentibus atq̃
dd flicto dementer errata dimitcit & pro
lngressuuitae celesdtotamentis iutentiouo
ferue ites auẽ suȩ uisionis luce reficere¬

Expanded text:
compunctionis hostiam gratanter accipere dignetur, qui et pro peccato lugentibus atque afflictis clementer errata dimittit: et pro ingressu vitae coelestis tota mentis intentione ferventes aeternae suae visionis luce refic
Abbreviated transcription (Latin):
quoq: curauit ostendere: Quicum dixis so&
hic est discipulus quitestimonuũ ꝑ hibade his.
& scripsic hacc continuo sub iecit & ait.
Et scimus quia uerum est testimonium eiis¬
quia ergo &nos cum ceris fidelibus sci¬
mus peroropia recta fide intellegendo rec¬
ta operatione exercendo quedo cuit ad do¬

Expanded text:
quoque curavit ostendere: qui cum dixisset: quoque curavit ostendere: qui cum dixisset: Hic est discipulus ille, qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec, continuo subjecit et ait: Et scimus, quia verum est testimonium ejusQuia ergo et nos cum caeteris fidelibus scimus per omnia ut recta fide intelligendo, recta operatione exercendo quae docuit, ad do
Abbreviated transcription (Latin):
& luce dehumanitate eius ac dehis que ꝑhomi¬
uem ges sit sufficiens sibi uiderentur habero
testimꝰopium: quod illese pon aliter facturũ
respondit : nisi indicto leiunuo omnes lncom¬
mune dnm̃ precarentur. ut ille digna scribe¬
reposs&: Et hoc patrato ins tructus reue¬
latione ac scĩ sps gratia debriatus. omnes
her& icorum tepebras pate facta subito uerita¬
tis luco depulit:: In principio erat huquiens
uerbum: Similemque lnitiis totum suiser
raditer factum Vt a &iam uerum dñ uere
exdo patre a&̃ naliter natum. uęre cumpa¬
tro &cum spũ scõ somꝑ exis tentem claris sina¬
ad scstione perdo cuit : Immo om̃a diuipae
ueritatis & uerȩ diui futatis : quantum alteri
mostalium nulli licuit archana reserauit:
Et hoc uirgini priuilegium recte seruabatur
ut ads crutanda uerbi incor ruptibilis sacra¬
menta. In cor rupco ipse ponsoluon crdde
sed & corporẽ proder&: Decuius dictauio
ueritate quam sit nõmini abigendum: ipse

Expanded text:
et Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per homiet Lucae, de humanitate ejus ac de his quae per hominem gessit, sufficiens sibi viderentur habere testimonium. Quod ille se non aliter facturum respondit, nisi indicto jejunio omnes in commune Dominum precarentur, ut ille digna scribere posset. Et hoc patrato instructus revelatione, ac sancti Spiritus gratia inebriatus, omnes haereticorum tenebras patefactae subito veritatis luce dispulit. In principio, inquiens, Verbum. Similemque initiis totum sui serraliter factum, ita etiam verum Deum, vere ex Deo Patre aeternaliter natum, vere cum Patre, et cum Spassertione perdocuit: imo omnia divinae veritatis et verae divinitatis, quantum alteri mortalium nulli licuit, arcana reseravit. Et hoc virgini privilegium recte reservabatur, et ad scrutanda Verbi incorruptibilis sacramenta, incorrupto ipse non solum corde, sed et corpore procederet. De cujus dictorum veritate, quam sit nemini ambigendum, ipse
Abbreviated transcription (Latin):
scripserat docendo ꝑhib& &&iam punc
euindageluum quod descripsit ecclesus le¬
gendo paudendo: Si quidem a tempore domi¬
uicae passionis resurrectionis & ascens ioni
hu caelum usque adultima domiciapi princi¬
pis teppora parnos circiter sex aginta & qua i¬
que absque ullo scribendi ad nini dilo uerqiu
I predicabat. At ubi adomiciano qui sccun¬
dus post ueronem xpĩ a norum ꝑsecutor ex ui
tt exiliomis sus est. inrum pentes ihuccclesiã¬
beroia quasun destituta apastore otulia lipi
mastionꝰ cherinthus & hebion c&eriq antm¬
cristi quixpm̃ fuisse apte mariam negabant
simplicitatem fidei euuangelicae ꝑuersa
macula uere docerina : Sed dum ipse post
occisiouem domitiat ꝑmittentȩ pioprin¬
cipe uerua redir& ephesum conpulsus¬
est ab omnibus poene tuncasiȩ epis copi
& multarum ȩcdesiarum legatio nibus : de
Co a&na patri diuintate xp̃i altius face¬
re sermonem Eoqodintrium ȩuuange lir¬
tarum scriptis mathei uidelic& marci

Expanded text:
scripserat docendo: perhibet etiam nunc scripserat docendo: perhibet etiam nunc Evangelium, quod descripsit Ecclesiis legendum, pandendo. Siquidem a tempore Dominicae passionis, resurrectionis et ascensionis in coelum usque ad ultima Domitiani principis tempora, per annos circiter sexaginta quinque, absque ullo scribendi adminiculo verbum Dei praedicabat. At ubi a Domitiano, qui secundus post Neronem Christianorum persecutor exstitit, in exsilium missus est, irrumpentes ihaeretici, quasi in destituta a pastore ovilia lupi Marcion, Cerinthus et Ebion, caeterique Antichristi, qui Christum fuisse ante Mariam negabant, simplicitatem fidei evangelicae perversa maculavere doctrina. Sed cum ipse post occisionem Domitiani, permittente pio principe Nerva, rediret Ephesum, compulsis ab omnibus pene tunc Asiae episcopis, et multarum Ecclesiarum legationibus, de coaeterna Patris divinitate et Christi altius facere sermonem, eotarum scriptis, Matthaei videlicet, Marci
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑspeculum & ȩnigmatȩ sicut punc : sed facie
ad faciom uidebitur Vnde rate de ca subty¬
po discipuli quem diligebat. quemq supra
pectus suum fecit dis cumbere : dicit ilis. Sic
cum uolomanere : donecuenuo: Ac siaꝑte
dicat: Nolo gustum specilatiuȩ suauitatis
quam maxime in scĩs meis diligo sperantib
in protectione alarum mearum. In ebri-¬
atis ab ubestate domus meae : sicut laboꝵosae
usum actionis la&i conditione fipire : sed
postmortem sub limius me apparente atq
in mede conspectu maiestatis illos ꝑ ducen¬
te ꝑfici Scquium. hic est discipulus ille
qui testimo nium perhib& debis: & scripsit
hacc & scimus qui aueru est tesfimonum¬
eius: Iam manifeste beatus loharines suam
ꝑsouam designat exofficio quam de sagnare
inuendi  quod dicitur : quitescimonium
ꝑ luib& debis & scripsithaec : Perbibuit
uit pe testimo nium uerbodi predicando
ꝑbibut scribendo : ꝑhibuit deruo cademq

Expanded text:
per speculum et in aenigmate sicut nunc, sed facie per speculum et in aenigmate sicut nunc, sed facie ad faciem videbitur. Unde recte de ea sub typo discipuli quem diligebat, quemque supra pectus suum fecit discumbere, dicit Dominus: Sic eum volo manere donec venio. Ac si aperte dicat: Nolo gustum speculativae suavitatis, quam maxime in sanctis meis diligo, sperantibus in protectione alarum mearum, inebriatis ab ubertate domus meae, sicut laboriosae usum actionis lethi conditione finiri, sed post mortem sublimius me apparente, atque in meae conspectum majestatis illos perducente perfici. Sequitur: Hic est discipulus ille qui testimonium perhibet de his, et scripsit haejus. Jam manifeste beatus Joannes suam personam designat ex officio, quam designare intuendum, quod dicitur: Qui testimonium perhibet de his, et scripsit haec. Perhibuit quippe testimonium verbo Dei praedicando, perhibuit scribendo, perhibuit denuo eadem quae
Abbreviated transcription (Latin):
untur propter iustitiam: Cui recte subiun¬
git dicens: Sequereme : quia nimirum uix¬
ta eius dem p&riuocem xp̃s passus est pro
nobis. relinquens nobis exemplum ut sequa¬
mur uestigia eius: Quod aut̃ dicit de iohanne¬
Sic eum uolomanere donec uenuo : statum conten¬
platiuae iustutis insipuat. que non ꝑ mortẽ
finuenda ut actiua. sed post mortem est per¬
fecdis dno ueniente complenda ¶Actuup qlom¬
que labor cum morte deficit mercedem postmor¬
tem accepturus a &pam: quis eium inillauita
pauem ȩsurientidat ubi nemo esurit ÷ quis
aquam sitienti ubi nemo sitit. E quis mortuũ
sepelit ubi terrauiuentium est: quis cerera
miscricordiae opera exerc&: ubipullus miser
inucritu Actionis ergo ibi labor pulus
sed solus preteritae actionis ꝑ p&uus retiat¬
p& fructus S peculatiua autem felicitas que¬
hic lchoatur. illic sine fine ꝑficitur: quando
& suꝑ uorum ciuium & ipsius d̃ presentia uon

Expanded text:
untur propter justitiam . Cui recte subjununtur propter justitiam . Cui recte subjungit dicens: Sequere me. Quia nimirum juxta ejusdem Petri vocem: Christus passus est pro nobis, relinquens nobis exemplum, ut sequamur vestigia ejus. Quod autem dicit de Joanne, Sic eum volo manere donec venio, statum contemplativae virtutis insinuat, quae non per mortem finienda ut activa, sed per  Al., post mortem est perfectius Domino veniente complenda. Activus namque labor cum morte deficit, mercedem post mortem accepturus aeternam. Quis enim in illa vita panem esurienti dat, ubi nemo esurit? quis aquam sitienti, ubi nemo sitit? quis mortuum sepelit, ubi terra viventium est? quis caetera opera misericordiae exercet, ubi nullus miser invenitur? Actionis ergo ibi labor nullus, sed solus praeteritae actionis perpetuus remanet fructus. Speculatihic inchoatur, illic sine fine perficitur, quando et supernorum civium, et ipsius Domini praesentia, non
Abbreviated transcription (Latin):
beatitu dinis quod infuturo ꝑcepturus est uita.
&iã in presenti coȩperit ardenter desideran¬
do pregustare : & aliquando &ia quantu n
modalibus fas est. In excessumentis spe cu¬
laondo sablimiten: haec autem uita duisiȩ
spegulatois illos max inerecipit: quipost
longa monastigȩ rudimenta uisg is ipot¬
te ab bomuubur degere porunt eo liberio¬
rem dd celestia meditanda apimum baben¬
aos quo a terroriis separataa tumul ababo
Ham que aetiua non solir hicaenobio mouacns
sed e& cuncto utdiximus popullo as goorachi¬
ter ingredienda proponitat: Et quidem
sis culmine gratiȩ constat inuutraq uita fuis¬
se psectum sͦ at tamenuna uita ꝑ paerum alia
designatur ꝑ ioha pinem: Inco & epum quo dait
p&ro dns extende smanustuas & aliur te
cing& & duc& quo nonuis : perfectionem
ex primit actiuȩ conuersationis quae tempta¬
tionum sol &igne probari: Vnde & alibi de
ea dicit aꝑtius: B eatiqui ꝑsecutionem pati¬

Expanded text:
beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita beatitudinis quod in futuro percepturus est, vita etiam in praesenti coeperit ardenter desiderando praegustare, et aliquando etiam, in quantum mortalibus fas est, in excessu mentis speculando sublimiter evolare. Haec autem vita divinae speculationis illos maxime recipit qui post longa monasticae rudimenta virtutis secreti ab hominibus degere norunt, eo liberiorem ad coelestia meditanda animum habentes, quo a terrenis separantur tumultibus. Namque activa non solis in coenobio monachis, sed et cuncto, ut diximus, populo Dei generaliter ingredienda proponitur. Et quidem tis culmine gratiae constet in utraque vita fuisse perfectum, attamen una vita per Petrum, alia designatur per Joannem. In eo etenim quod ait Petro Dominus, Extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo exprimit activae conversationis, quae tentationum solet igne probari. Unde alibi de ea dicit apertius: Beati qui persecutionem pati
Abbreviated transcription (Latin):
templatiua uero ꝑpauci & in hoc sub limiores
dunt: Actiua quippe iuta est: studiosun xpi
famulum iustis insistere laboribus : & prius qui¬
dem sȩipsum ab hoc sło irmacu latum custodi¬
re mentemmanum linguam. acme n¬
bra corporis c&era ab omni inqui namento cub¬
pe temptanqs continere : ac diuinus ꝑpauo
sub iugare seruicus: de inde &iam proximi
necessitatibus luxta uires occurrereesurien¬
ticybum potum sitienti : algenti uestitum
minis trando ȩgenos uagosq: in domumn reci¬
piendo In firmum uisitandomortuum sepe¬
liendo : eripiendo in opem demapui fortioris ȩius.
ȩgenum & pauperem arapientibus eum. sed
&errantiuiam ueritatis ostendendo. ac cueris
bone actionis exercitio edoctus. diutinae oratio¬
nis dulcedine instructus . crebra lacrimarum
conpunctione ad suae factus acunctis mund
negotiis uacare & in sola dilectione oculum men¬
tis lntendere didicerit: gaudiumq ꝑ p&suȩ

Expanded text:
templativam vero perpauci, et in hoc sublimiores templativam vero perpauci, et in hoc sublimiores dunt. Activa quippe vita est studiosum Christi famulum justis insistere laboribus, et prius quidem seipsum ab hoc saeculo immaculatum custodire, mentem, manum, linguam, ac membra corporis caetera ab omni inquinamento culpae tentantis continere, ac divinis perpetuo subjugare servitiis. Deinde etiam proximi necessitatibus juxta vires occurrere  Al., succurrere, esurienti cibum, potum sitienti, algenti vestitum ministrando, egenos vagosque in domum recipiendo, infirmum visitando, mortuum sepeliendo, eripiendo inopem de manu fortioris ejus, egenum et pauperem a rapientibus eum; sed et erranti viam veritatis ostendendo, ac caeteris bonae actionis exercitio edoctus, diutinae orationis dulcedine instructus, crebra lacrymarum compunctione assuefactus, a cunctis mundi negotiis vacare, et in sola dilectione oculum mentis intendere didicerit, gaudiumque perpetuae
Abbreviated transcription (Latin):
tis uel future reue lauit mnanius ua eop rerep¬
sit : Ainde constat promissiquemsionsapep¬
didonecuenur& dns noncã ꝑtinere quodsino
labore cestaminis uicturus inmundo sedillo
potius quodsine do lore passionis transicurus
es setemundo: Sicut enum in patrum lit teri
iniuenimus cum longo confictus senio scir&e
imminere diem recessus sui: conuocatis disci¬
pulis sius postmonita exortationum acmissa¬
rum celebratione ultimum cis ualefecit: De¬
Fide descendens inde fossum sepulturȩ suȩ
locum : facta oratione appositus est ad patres
suos tam liber adolore mortis: quam acorrup¬
tione carnis inuenitur alienus: atquȩ lta¬
com pl&a est ueri dica saluatoris senten¬
tia : quia sic cum uoluorit manore dopec¬
IM. ipseuenir& : Pos sumus dutem mystice
Inhisq: paro &siohannia dnõ predicta atq
leis sunt gesta. duas ecclesiae uitas quib
In presentia exerc&ur. actiuam scilic& &
contem platiuam de signatas accipere. quarũ¬
actiua communus populo di luiuendio. ad con¬

Expanded text:
ti, vel futuro revelavit, manu sua conscripsit. Unde constat, promissionem sic manendi, donec veniret Dominus, non eo pertinere, quod sine labore certaminis victurus in mundo, sed illo potius quod sine dolore passionis transiturus esset e mundo. Sic enim in Patrum litteris invenimus, cum longo confectus senio, sciret imminere diem recessus sui, convocatis discipulis suis, post monita exhortationum ac missarum celebrationem, ultimum eis vale fecit, deinde descendens, in defossum sepulturae suae locum, facta oratione, positus est ad patres suos, jam liber a dolore mortis, quam a corruptione carnis invenitur alienus. Illud etilla Salvatoris sententia, quia sic eum voluerit manere donec ipse veniret. Possumus autem mystice in his quae Petro et Joanni a Domino praedicta atque in eis sunt gesta, duas Ecclesiae vitas quibus in praesenti exercetur, activam scilicet et contemplativam, designatas accipere, quaruactiva communis populo Dei via vivendi est. Ad con
Abbreviated transcription (Latin):
rasq: malorum tollerauerit. sed quia ulti¬
mum in pace senuum fiucrit . ut pote eccle¬
sus xpĩ ꝑasiam quam regebat lam longe
latequȩ fundatis: Nam &þiactib apłorũ
cum ceris apłis flagellatus: Iniuonitur
quando ibant gaudentes a cons pectu con¬
cilii : qm̃ digni habitisunt pronio mine ihũ
contu meliamꝰ pati: & ad omiciao caesare
inferuentis olei dolium missus. in ecclesi asti¬
ca parratur historia: Ex quo tamen dii¬
nase ꝓrotegente gratia tam int actus exie¬
rat . quam fuerat acor ruptione concupiscentiȩ¬
carualis exeraneus : Nec multo post ab eode
pau popropter in superabilem cultalgeli¬
randi constantiam in pachmos inisulam exilio
nuligatur : ubihun ano lice destiasitu soeaeibo¬

Expanded text:
rasque malorum toleraverit, sed quia ultirasque malorum toleraverit, sed quia ultimum in pace senium finierit, utpote Ecclesiis Christi per Asiam quam regebat jam longe lateque fundatis. Nam et in Actibus apostolorum cum caeteris apostolis flagellatus invenitur, quando ibant gaudentes a conspectu concilii, quoniam digni habiti sunt pro nomine Jesu contumeliam pati. Et a Domiin ferventis olei dolium missus, in ecclesiastica narratur historia, ex quo tamen divina se protegente gratia, tam intactus exierit, quam fuerat a corruptione concupiscentcarnalis extraneus. Nec multo post, ab eodem principe, propter insuperabilem evangelizandi constantiam, in Patmos insulam exsilio relegatur. Ubi humano licet desti
Abbreviated transcription (Latin):
& quid hoc adte.tutantum crucis patibulum
sub eundo metre uestigia sequi debere me¬
mento: Et quidem hanc̃ dnĩ responsionem
fratres tunctem poris lta tractabant quasi
io bapnos num quam ess& moriturus. quod¬
ponita esse intellegondum ipsecoban¬
nes ã mnopere curauit: quicum premissis s&
ex isse sermonem istum inter fratres quia
discipulus ille nonmoritur : sollerteradie¬
cit atqueait: Et pondixit eiibs ponmori¬
tur sed siccum uolomanere donec ueniam
quidadte: Nonergo putandum quia dis qu¬
pulus ille non sit mortuus incarne quianec
dns hoc de illo futurum predixit: & psalmis¬
ta ait: quis esthomo quiuiuit & poni debit
mortem : Sedita potius intellegendum quod
c&eris xpi discipulis ꝑ passionem consumma¬
tis ipse in pace ecclesiae aduentũ uocationis
ex pectauerit & hoc est quodaitdis: Siceũ
uolomanere donecuenia: Non quia non
& ipse multos antea labores prodnõ pressu¬

Expanded text:
et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum et quid hoc ad te? Tu tantum crucis patibulum subeundo mea te vestigia sequi debere memento. Et quidem hanc Domini responsionem fratres tunc temporis ita tractabant, quasi Joannes nunquam esset moriturus; quodon ita esse intelligendum, ipse Joannes admonere curavit, qui cum praemisisset exiisse sermonem istum inter fratres quia discipulus ille non moritur, solerter adjecit atque ait: Et non dixit ei Jesus, non moritur, sed sic eum volo manere, donec venio, quid ad te? Non ergo putandum, quia discipulus ille non sit mortuus in carne, quia nec Dominus 647 hoc de illo futurum praedixit. Et Psalmista ait: Quis est homo, qui vivit, et non videbit mortem ? Sed ita potius intelligendum quod caeteris Christi discipulis per passionem consummatis, ipse in pace Ecclesiae adventum sexspectaverit. Et hoc est quod ait Dominus: Sic eum volo manere donec veniam, non quia non et ipse multos antea labores pro Domino pressu
Abbreviated transcription (Latin):
paginis archana diuinae maicstatis esse con¬
prehensurum: Quia eium in pectore ihũ sunt
ons thesauri sapientiae & scientiae singularis
munore donat: C& eros quippe cuuangelistas
nouimus plura demira culis prĩ saluatoris. pau¬
ciora dediuiuitate locutos Iohannes autem
ꝑ pauca dehumanis scribens actibus. potus se
ex ponendis dinȩ naturae indidit archanis:
Patenter insinuans. quanta de pectore ihũ flucn¬
ta doctrinae celestis que nobis ructar& hause¬
rit: Secirruiꝵ: Hunc ergocum uidis s& p&rus.
dicitihũ: Dne: hic aut quid. quia sebeatus pe¬
trus audierat ꝑ passionem crucis clarifica¬
turum es sedm̃. Voluit& iam defratre & condis¬
cipulo cognoscere. quaess& ipse morte ꝑ p&uã
lomanere donec ueniam. quid adto. tumo seq re
Non inquid cum ꝑ passionem mastyrii uolo con¬
sum mari sed absq: uiolentia ꝑsecutoris dicm
expectare nouissimum quando ipse ueniens.
eum ina&ne beaticudinis mansione recipiam :

Expanded text:
paginis arcana divinae majestatis esse compaginis arcana divinae majestatis esse comprehensurum. Quia enim in pectore Jesu sunt omnes thesauri samunere donat. Caeteros quippe evangelistas novimus plura de miraculis nostri Salvatoris, pauciora de divinitate locutos: Joannes autem perpauca de humanis scribens actibus, potius se exponendis divinae naturae indidit arcanis; patenter insinuans quanta de pectore Jesu fluenta doctrinae coelestis, quae nobis ructaret, hauserit. Sequitur: Hunc ergo cum vidisset Petrus, dicit Jesu: Domine, hic autem quid? Quia se beatus Petrus audierat per passionem crucis clarificaturum esse Deum, voluit etiam de fratre et condiscipulo cognoscere, qua esset ipse morte perpetuam lo manere donec venio, quid ad te? Tu me sequere. Non, inquit, eum per passionem martyrii volo consummari, sed absque violentia persecutoris diem exspectare novissimum, quando ipse veniens eum in aeterna beatitudinis mansione recipiam:
Abbreviated transcription (Latin):
lius cuius casta uita. castis eius tuer&ur obsequi¬
is: Ponit & aliud suae personȩ beatus iobannes
In dicium : sub iungens: quirecubuit incȩna suꝑ pec¬
tus eius. & dixitainẽ quis est quitrad&ete: hoc
quo modo gestumsit. superiora huius euuange¬
li locaplenuus ostendunt. qui auidelic& lncęna
quam ultimam aute passionem cum discipulis sal¬
uator habuit. In qua corum pedes lauit. eisq
corporis acsanguinis sui tradidit mys teria cele¬
branda : Discipulus ille quem diligebat supra
pectus recubuerit & cum dixis s& eis. am
ameni dico uobis quiaunus ex uobis trad& me
Rospondert tille dis cipulus lrnuente paro
ut hiterro gara& & dicer& ei dñe.quis est : ait
porroxero: Quod aut̃ discipulus ille scipra
pectus magistri recubuit.Non presentis olu-¬
modo di lectionis. sed & futurȩ erat signummys¬
gelium quod idem discipulus erat scripturus:
uberius atque altius ceris sacre scripturae

Expanded text:
ilius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiilius, cujus casta vita castis ejus tueretur obsequiis. Ponit et aliud suae personae beatus Joannes indicium, subjungens: Qui et recubuit in coena super pectus ejus, et dixit, Domine, quis est qui tradet te? Hoc quomodo gestum sit, superiora hujus Evangelii loca plenius ostendunt; quia videlicet in coena, quam ultimam ante passionem cum discipulis Salvator habuit, in qua eorum pedes lavit, eisque corporis ac sanguinis sui tradidit mysteria celebranda, discipulus ille quem diligebat supra pectus ejus recubuerit. Et cum dixisset eis, Amen amen dico vobis quia unus ex vobis tradet me, respondit ille discipulus, innuen e Petro ut interrogaret et diceret ei, Domine, quis est? Ait porrexero. Quod autem discipulus ille supra pectus magistri recubuit, non praesentis solummodo dilectionis, sed et futuri erat signum mysgelium quod idem discipulus erat scripturus, uberius atque altius caeteris sacrae Scripturae
Abbreviated transcription (Latin):
cuius hodie natalitia festa celebramus qui
hoc scripsit ȩuuangelium : atque id eo suã ꝑsonã
maluit indicus rerum accedentium quam pro¬
prio designare uocabulo Diligebat aut̃ cum
ihs non exceptis c&eris singularitersolum
sed prec&eris quos diligebat familiarius unũ.
quem specialis prerogatiua castitatis. ampli¬
ori dilectioni fecerat dignum: Om̃s quippese
diligere probat. qͥuibus ante passionem loqui¬
tur sicut dilexitme pat̃ & ego dilexiuos ma¬
ua&e indilectionemea : Sedhunc preomnibus
diligit qui uirgo ȩlectus ab ipso uirgo in
cum ꝑmansit: fradunc namque historiae:
quod eum denuptus uolentem nubere uoca¬
uerit: & propterea quem a carnali uolupta¬
ter&raxerat. potiore sui amoris dulcedine do¬
nauit: Denique huic moriturus incruce ma¬
tremsuam commendauit ut uirginem uirgo
seruar& ut ipsopost mortem acresurrectio pe
caelos ascendente nonde ess& eius gonetricis.¬

Expanded text:
cujus hodie natalitia festa celebramus, qui cujus hodie natalitia festa celebramus, qui hoc scripsit Evangelium, atque ideo suam personam maluit indiciis rerum accidentium, quam proprio designare vocabulo. Diligebat autem eum Jesus non exceptis caeteris singulariter solum, sed prae caeteris quos diligebat familiarius unum, quem specialis praerogativa castitatis ampliori dilectione fecerat dignum. Omnes quippe se diligere probat, quibus ante passionem loquitur: Sicut dilexit me Pater, et ego dilexi vos. Manete in dilectione mea . Sed hunc prae omnibus diligit qui, virgo electus ab ipso, virgo in aevum permansit. Tradunt namque historiae quod eum de nuptiis volentem nubere vocaverit; et propterea quem a carnali voluptate retraxerit, potiore sui amoris dulcedine donavit. Denique huic moriturus in cruce matrem suam commendavit, ut virginem virgo servaret, et ipso post mortem ac resurrectionem in coelos ascendente, non deesset ejus genitrici f
Abbreviated transcription (Latin):
promei confessione nominis crucem patifor
mides qui eo gloriosiori masty rupalma la¬
rificaberis quod in hac promerenda magis¬
tri ltersequeris. Iam uero ab euuangelista
non subditur quidpost hac dicta dnis & disci¬
puli fecerint sed exco tamen iunuitur quod
sul uigitFonuersus parus uidit illum disci¬
pulu quem diligebat ihs̃ sequentem. pat& nã¬
que quia cum dixiss& paro sequereme
Id est crucem paciendo imitare surrexit deloco
conuiuii. & abireiam cepit: Secutus est aut̃ eũ
parus &iam iucessupodum cupiens implere qđ
audiuit sequereme: Secitus & illedis cipulus
quem diligebatihs̃: neque enim arcendum se
a consectatu xpĩ putabat qui nonminore se
gratia dilectionis axpo conplexum nouerat:
Neque lu credibile est. Ideo utrumq discipulũ
corporali gressu uestigia dnĩ sccutum quia
nec dum intellexerat quid significa uerit iuco
noui urae fratnitatiquis sit ille discipulus
quem diligebat ihs̃ Iohannes uidelica& ipse

Expanded text:
pro mei confessionpro mei confessionmides? Qui eo gloriosiore martyrii palma clarificaberis, quod in hac promerenda magistri iter sequeris. Jam vero ab evangelista non subditur quid post haec dicta Dominus et discipuli fecerint, sed ex eo tamen innuitur quod subjungit, Conversus Petrus vidit illum discipulum quem ditigebat Jesus, sequentem. Patet namque quia cum dixisset Petro, Sequere me, id est, crucem patiendo imitare, surrexit de loco convivii, et abire jam coepit. Secutus est autem eum Petrus etiam incessu pedum, cupiens implere quod audivit, Sequere me. Secutus est et ille discipulus quem diligebat Jesus. Neque enim arcendum se a consectatu Christi putabat, qui non minori se gratia dilectionis a Christo complexum noverat. Neque incredibile est ideo utrumque discipulum corporali gressu vestigia Domini secutum, quia necdum intellexerat quid significaverit in eo novi vestrae fraternitati qui sit ille discipulus quem diligebat Jesus, Joannes videlicet ipse,
Abbreviated transcription (Latin):
das suas oues commisit: ac de inde quia pro
earundem ouium Id est animarum fideliũ
cura pastorali usque admarcyrium crucis
ess& ꝑuenturus intim auit dicens: Am̃ amen
dico uobis cum esses iuior cingebaste. &am¬
bulabas ubi uolebas Cum autm senueris : ex¬
tendes manus tuas & alius tecing& & duc& quo
nonius: Inmanuumnamq: ex tensioꝵe delg¬
nauit : quod ꝑmortem crucis mastyriocororet¬
dus: Incinctione alterius: quod uinqͥendus ap¬
secuto re. Inductu quo non uell& quodtor¬
menta passionis contrauoluntatem ess& pas¬
surus humanȩ fragilitatis : Sed negrauis for¬
te uider&ur p&ro predicta ad nõ passio cru¬
cis hanc suae confeston lenire curauit exemplo
pere sententiã: Postquam erum significa¬
uit ei qua mostẽ clarificaturus es s&dm̃ pro¬
tinus adiungit: quod inhuius capite lectionis
audiuimus Et dicit ei sequereme: Ac si apto
dicat: quia ipseprius protua redemptio pe
crucis supplicium subire pontimui : Curtu

Expanded text:
das suas oves commisit: ac deinde quia pro das suas oves commisit: ac deinde quia pro earumdem ovium, id est, animarum fidelium cura pastorali usque ad martyrium crucis esset perventurus, intimavit dicens: Amen amen dico tibi, cum esses junior, cingebas te, et ambulabas ubi volebas: cum autem senueris, extendes manus tuas, et alius te cinget et ducet quo non vis. In manuum namque extensione designavit quod per mortem crucis martyrio coronandus; in cinctione alterius, quod vinciendus a persecutore; in ductu quo non vellet, quod tormenta passionis contra voluntatem esset passurus humanae fragilitatis. Sed ne gravis forte videretur Petro praedicta a Domino passio crucis, hanc suo confestim lenire curavit exemplo, pere sententiam. Postquam enim significavit ei qua morte clarificaturus esset Deum, protinus adjungit quod in hujus capite lectionis audivimus. Et dicit ei: Sequere me. Ac si aperte dicat: Qucrucis supplicium subire non timui, quid tu