comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quod fuerat inidola consecratus. indignos
eos iudicans acciꝑe legem. ꝓiecit de manibꝰ suis tabu¬
las. Quibꝰ confractis. incendit uitulum quem plasma¬
runt. S quid sibi uult iste uitulus quem fecer
filii isrł in solitudine. uł quid significat qd moy¬
ses ipsum uitulum igni cõburit minutatimq
concidit & inaquam asꝑgens potũ popło dedit:
Si enĩ tabulas quas digito dei. hoc est oꝑatione sp̃s
scĩ scriptas acceꝑat ideo fregit. quia indignos eos
quibꝰ eas legerãt iudicauit. si deniq ut abeis ille
uitulus penitus aboleretur incendit & contrunt
& inaquam spargͥit atq sũmersit: ut qͥd etiam
potũ hunc popło dedit : Quem ñ excitet factũ hoc
ad querendam & intelligendam ꝓpħicam significta¬
onem: Occurrat gͦ iam intentis mentibꝰ qd diaboli
corpꝰ significatur inuitulo. idẽ. homines inom̃ĩbꝰ gen-¬
tibꝰ quibꝰ ad hȩc sacrilegia capud & auctor ẽ. diabolꝰ
Aureum ꝓpt̾ea. quia uident᷑ idolatriȩ ritus uelud

Expanded text:
quod fuerat in idolo consecratus, indignos eos judicans accipere legem, projecit de manibus suis tabulas, quibus confractis, incendit vitulum, quem psalmaverant. Sed quid sibi velit iste vitulus, quem fecerunt filii Israel in solitudine: vel quid significet quod Moyses ipsum vitulum igne combussit, minutatimque concidit, et in aquam aspergens potum populo dedit? Si enim tabulas, quas digito Dei, hoc est operatione Spiritus sancti, scriptas acceperat, ideo fregit, quia indignos eos quibus eas legeret judicavit, si denique ut ab eis ille vitulus penituet in aqua sparsit atque submersit, ut quid et potum de hoc populo dedit? Quem ad inquirendam et intellegendam propheticam significationem ? occurrat ergo iam intentis mentibus tamquam diaboli corpus in uitulo, id est homines in omnibus gentibus, quibus ad haec sacrilegia caput, hoc est auctor, est diabolus, aureum propterea, quia uidentur idolatriae ritus uelut
Abbreviated transcription (Latin):
I libro moralium .xxu. Cogitationes iustorũ iudicia. docedunt
ad secretarium iudicis intͣsinum mettis consid̾ant quam
distrucae qͣndoq feriat qͥ diu patient̃ expectat. Metuunt iniis
que se egiise meminerunt. puniunt . flendo qd̾ ꝑpetrasse se intel-¬
ligunt. Liment subtilia diuina iudicia. etiam de iis que insemet¬
ipsis intelligete fortasse ñ possunt. Uident enĩ uideri diuinitꝰ.

Expanded text:
 ait: Cogitationes justorum, judicia . 793 Accedunt ad secretarium judicis intra sinum cordis: considerant quam districte quandoque feriat qui diu patienter exspectat; metuunt in his quae se egisse meminerunt, et puniunt flendo quod perpetrasse se intelligunt; timent subtilia Dei judicia, etiam de his quae in semetipsis intelligere fortasse non possunt. Vident enim vide
Abbreviated transcription (Latin):
indici bi ere patiuut᷑ supplicia qͦt pati timent noc decst inhe
iudicio mente conceto omẽ ministeriũ quio puttde reos sibo
pleꝰ debent. Ham conseienta acusat. ratio iudicotirtie deo ssues
dolor ereruciat. Quod uidiũ eo głtꝰ punit. qo interł seint .i pei
uidelicet abercenoribꝰ ũ iecendit. Unsquisq enim cum cuis im
huiꝰ eraminis contra se egredi oeperit: inse auctor et. qesm¬
bet. ipse est reus qui erhibet᷑. Odit se qualeni fuisse se memi¬
nti sĩ ipse qui e senaet ipsum in sequit᷑. illum qi fu teta
rira inamiino. parturiens pacem cim dõ. Hanc cordis ipxan
mo qd bonum est loquitur nullus est qui agat peniten¬
tiam. suꝑ peccato suo dicens. Qd feci:

Expanded text:
ntur; ibi tot patiuntur supplicia, quot pati timent. Nec deest in hoc judicio mente concepto omne ministerium, quod punire reos suos plenius debeat: nam conscientia accusat, ratio judicat, timor allegat, dolor excruciat. Quod judicium eo certius punit, quo interius saevit, quia videlicet ab exterioribus non accedit. Unusquisque enim, chujus examinis contra se aggredi coeperit, ipse est actor qui exhibet, ipse reus qui exhibetur; odit se qualem fuisse se meminit, et ipse qui est, per semetipsum insequitur illum qui fuit, rixa in animo, parturiens pacem cum Deo. Hanc cordis rixam mo quod bonum est loquitur, nullus est qui agat poenitentiam super peccato suo, dicens: Quid feci
Abbreviated transcription (Latin):
ap̃icem subire ñ queunt: hoc est qd exunt qͥdẽ
desodomis. s tam̃ admontana ñ ꝑuenit. quia dã¬
nabilis uita relinquit᷑. s ad huc celsitudo specu¬
lanionis subtilit ñ tenet᷑. Inde idem loth ad an¬
głm dicit. Est eruitas hic uxta parua. ad quã¬
possum fugere. & saluabor inea. Hunqͥd ñ modi¬
ad salutem tuta ꝑhibet᷑: quia ac tualis uita. nec
amundi curis extoto desereta est: nec tam̃ agau-¬
dio ȩt̾nȩ salutis aliena. In ipso aut̃ loth qnͣdo si¬
liȩ concubuert̃ cũ eo. ñ illud qd̾ asodonris lib̾a
tus ẽ. s aliud figuratũ est. Tunc enim ipse loth
future legis uidebat᷑ gestasse ꝑsonam: qnͣdo
qͥdam exilla ꝓcreati & sublege positi male in-¬
telligendo quodã mͦ se mebriant. eaꝙ ñ legi¬
timẽ utendo. infidelitatis oꝑa pariunt. Bõna

Expanded text:
apicem subire nequeunt, hoc est quod exiit quidem Lot apicem subire nequeunt, hoc est quod exiit quidem Lot de Sodomis, sed tamen ad montana non pervenit, quia damnabilis vita relinquitur, sed adhuc celsitudo speculationis subtiliter non tenetur. Unde idem Lot ad angelum dicit: Est civitas haec juxta ad possum fugere, parva, et salvabor in ea. Numquid non modi et tamen ad salutem tuta esse perhibetur, quia actualis vita nec a mundi curis ex toto discreta est, nec tamen a gaudio aeternae salutis aliena. 9. In ipso autem actu Lot, quando filiae concubuerunt cum eo, 307 non illutus est, sed aliud figuratum est. Tunc enim ipse Loth futurae legis videbatur gestasse personam, quam quidam ex illa propagati, et sub lege positi, male intelligendo quodammodo, se inebriant, eamque non legitime utendo infidelitatis opera pariunt. Bona
Abbreviated transcription (Latin):
dinoscentiam demonstrare. Contra hẽ serpentem
clamat apłs cum dicit. Metuo ne sic̃ serpens euã
seduxit astutia sua. sic sensus ur̃i corrũpant᷑. Sedu¬
cit᷑ aut̃ uerbis huiꝰ serpentis carnalis nr̃a concu
comederetis exomũ ligno paradisi ͤ Sic & here¬
ticorũ curiosa cupiditas. sic praui p̾dicatores
addiligendam erroris fallaciam auditorũ car¬
naliũm corda succendunt. dicentes. Quare fugi¬
tis scientiam habere lȩtantẽ: Noua semꝑ exqui¬
nte. boni maliq scientiam penetrate. Unde apir
salomonem mulier illa hȩreticor speciem¬
Iilud uͦ qd̾ ipse lothardentem̃ sodoman fugieris.
segor uenit. & nequaquam admontana conscen¬
dĩt. ardentem quippe sodomam sugere est. illici¬
ta carnis incendia uel mundi desideria declinare.
Altitudo uͦ est montiũ speculatio ꝑfectorum. S
quia mutti st̃ iusti. qui mundi quidem illecebraᷤᷤ
fugiuunt. s tam̃ inactione positi contemplationis

Expanded text:
dignoscentiam demonsdignoscentiam demonsclamat Apostolus cum dicit: Metuo ne sicut serpens Evam seduxit versutia sua, sic sensus vestri corrumpantur . Seducitur verbis hujus serpentis carnalis nostra conccomederetis ex omni ligno paradisi? sic et haereticorum curiosa cupad diligendam erroris fallaciam, auditorum carnalium corda succendunt, dicentes: Quare fugitis scientiam habere latentem? nova semper exquirite, boni malique scientiam penetrate. Unde apud Salomonem mulier illa haereticorum senteIllud vero quod ipse Lot ardentem Sodomam fugiens, Segor venit, et nequaquam ad montana conscendit, ardentem quippe Sodomam fugere, est illicita carnis incendia, vel mundi desideria declinare. Altitudo vero montium est speculatio perfectorum: sed quia multi sunt justi qui mundi quidem illecebras fugiunt, sed tamen in actione positi contemplationis
Abbreviated transcription (Latin):
quit᷑. S si sola cogitatio oblectet᷑ illiꝰ suggestinis. ꝙ
refrenata rationẽ consensus explendi oꝑis ñ succedat.
sola mulier uidisse comedisse illicitũ. Quod si ipsum
peccatũ etiam & mens ꝑpetrandũ decernat. lam
uir deceptus est. iam mulier cibũ dedisse uiro ui¬
detur. Illecebre enĩ consentire. de ligno ꝓhibito man¬
ducare est. Tunc quippe iure abeata uita tanquã
aparadiso expellitur homo peccatumq imputat᷑
etiam si ñ sequatur effectus: quia si ñ est infachs
culꝑa. in consensione tam̃ rea tenet᷑ conscientia.
Hȩc scd̃m anagogen. Cȩterum iuxta metrophoram
poterit callidus serpens iste hęretiorum uersutiã
designare. Nonnulli enĩ loquaciꝰ atq subtiliꝰ ꝓmit¬
tunt illicita citriositate secretorũ ad aꝑtionem. atq
scientiam boni & mali. & in ipso homine tanquã
in arbore quȩ plantata est inmedio paradisi. eam

Expanded text:
quitur. Sed si sola cogitatio oblectetur illa suggestione, et, quitur. Sed si sola cogitatio oblectetur illa suggestione, et, refrenante ratione, consensus explendi operis non succedat, sola mulier videtur comedisse illicitum. 5. Quod si ipsum peccatum etiam et mens perpetrandum decernat, jam vir deceptus est, jam mulier cibum dedisse viro videtur; illecebrae enim consentire de ligno prohibito manducare est. Tunc quippe jure a vita beata, tanquam a paradiso, expellitur homo, peccatumque ei imputatur, etiamsi non sequatur effectus: quia etsi non est in factis culpa, in conHaec secundum anagogen; caeterum juxta metaphoram poterat callidus serpens iste haereticorum versutiam designare. Nonnulli enim loquacius atque subtilius promittunt illicita curiositate secretorum adapertionem atque scientiam boni et mali, et in ipso homine tanquam in arbore, quae plantata est in medio paradisi, etiam
Abbreviated transcription (Latin):
grue gestat ꝑsonam xp̃i. dicente ipso dño. Quȩ fe¬
cistis uni exminimis istis mͥ fecistis. Dicit᷑ gͦ illi.
exom̃i ligno paradisi comedes. quo significantut
sp̃ĩales deliciȩ. fu̾ctꝰ aut̃ sp̃s est. caritas. gaudium.
pax. longanimitas. benignitas. bonitas. mansue
lignũ in medio paradysi plantatũ. scientiȩ boni &
mali. Id est ñ uelimꝰ suꝑbire de natura arbitrũ nr̃i
quȩ media est. ut decepti post scientiam eiꝑiam᷑
& malum. Serpens aut̃ ille sapientior om̃ium besti¬
arum indicat diabolum. qͥ inde serpens dr̃. qd uobti¬
decepit & ñ ꝑuirũ: Quia ñ potest ratio nr̃a seduci
ad peccandum. nͥ p̃cedente delectatione carnali. in¬
firmitatis affectu. qui magis debet obtẽꝑare rao-¬
oni. tanqͣm uiro dominanti. Hoc enĩ muno qͦꝙ
onem qͥppe serpentẽ accipimꝰ mulierem uͦ anĩma¬
lem corporis sensum. rationẽ aut uirum. Ergo
quando occurrit mala suggestio. quasi serpens lo¬

Expanded text:
grue gestat personam Christi, dicente ipso Domino: Quae fecistis uni ex minimis istis, mihi fecistis . Dicitur ergo Exs ait Apostolus: Fructus autem spiritus est charitas, gaudium, pax, longanimitas, bonitas, mansuetlignum in medio paradisi plantatum scientiae boni et mali, id est, ne velimus superbire de natura arbitrii nostri, quae media est, ut, decepti per scientiam, experiamur et malum. Serpens autem ille, sapientior omnium bestiarum, indicat diabolum, qui inde serpens dicitur quod voludecipit, et non per virum? quia non potest ratio nostra seduci ad peccandum, nisi praecedente delectatione in carnalis infirmitatis affectu, qui magis debet obtemperare rationi, tamquam viro dominanti; hoc enim in unoquoqonem quippe serpentem accipimus, mulierem vero animalem corpoquando occurrit mala suggestio, quasi serpens lo
Abbreviated transcription (Latin):
aut iam intrinsecꝰ concupiscentia dũatur. & illecebratꝰ
animꝰ aduersus suos sensus corporeos famulari more
tirannidis engit: suisꝙ uoluptatibꝰ ocłõs serure
cõpellit. atq ut ita dicam fenestras luminis ad te¬
nebras aperit cȩcitatis. Unde sc̃i uiri cũ sinistra pul¬
sari delectatione se sentiunt. ipsa ꝑquȩ formȩ spe¬
cies ad mentẽ ingredit᷑. discipline magisterio lumi¬
na restringunt. ne prauȩ cogitationi uisio leno-¬
cinata samulet᷑. Quȩ si unquam subtilit custodire
neglegit᷑: cogitationis immundicia ꝓtinꝰ ad oꝑati¬
onem transit.

Expanded text:
autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus autem intrinsecus concupiscentia dominatur, et illecebratus animus ad usus suos sensus corporeos famulari more tyrannidis exigit, suisque voluptatibus oculos servire compellit, atque, ut ita dicam, fenestras luminis ad tenebras aperit caecitatis. Unde sancti viri cum sinistra pulsari delectatione se sentiunt, ipsa per quae formae species ad mentem ingreditur disciplinae magisterio lumina restringunt, ne pravae cogitationi visio lenocinata famuletur. Quae si unquam subtiliter custodiri negligitur, cogitationis immunditia protinus ad operationem transit.
Abbreviated transcription (Latin):
die tractaret᷑: adiunctũ est. De concupiscen-¬
dia dd̾ inbersabee. Ad huc carnis corrupabi¬
li pondere grauari nequaqm ualemꝰ sic uiuere
ut nulla nõs possit culpe delectatio pulsare. S
aliud est nolentem tangi: aliud consentientem ani-¬
mũ perimi. Scĩ aut̃ uiri tanto uigilantiori se cir-¬
cunspectione custodiunt quanto se pulsari sinistris
illicitum concupisceret: pressus ꝑdisciplinȩ magiste¬
rium ocłs uidere recusaret. Sicut enĩ sẽpe tẽp̃aacio
pocłos trahitur: sic ñ nũquam concepta intrinsecꝰ
cõpellit sibi extrinsecꝰ ocłos deserure. Nam plerũꝙ
res quęlibet in nocenti mente respicit᷑. s ipso conspec¬
tu animꝰ concupiscentie gladio confoditur. Non enĩ
dd urie conuigem idõ studiose resper̃: quia concu¬
pierat. s potus idõ concupunt. quia in caute respęrti
Fit uͦ recte retribittonis ęranime. ut qui exteriori
neglegent̃ utit᷑: interiori ocło ñ in iuste cecet᷑. Sepe

Expanded text:
I , adjunctum est: De concupiscentia David in Bethsabee. --Adhuc carnis corruptibilis pondere gravati nequaquam valemus sic vivere, ut nulla nos possit culpae delectatio pulsare. Sed aliud est nolentem tangi, aliud consentientem animum perimi. Sancti autem viri tanto vigilantiores se circumspectione custodiunt, quanto se pulsari sinistris illicitum concupisceret, pressus disciplinae magisterio oculus videre recusaret. Sicut enim saepe tentatio per oculos trahitur, sic nonnunquam concepta intrinsecus, compellit sibi extrinsecus, oculos deservire. Nam plerumque res quaelibet innocenti mente respicitur, sed ipso conspectu animus concupiscentiae gladio confoditur. Non enim David Uriae conjugem ideo studiose respexit, quia concupierat, sed potius ideo concupivit, quia incaute respexit. Fit vero rectae retributionis examine, ut qui exteriori negligenter utitur, interiori oculo non injuste caecetur. Saepe
Abbreviated transcription (Latin):
N lioro moraligo .xi. Melior ÷ iniquitas uiri quã bene¬
faciens mulier. Uir fortis qͥlibet ꝙ discretꝰ uocat᷑. muliei
uͦ mens infiritia uł indiscreta accipit᷑. Et sepe contugit. ut etiã
discretꝰ qͥsq subito labat᷑ in culpa. atq indiscretꝰ aliꝰ ꝙ infir¬
mꝰ bonã exhibeat oꝑationẽ. Sis qͥ in discretꝰ atq infirmꝰ :
ñ nũquã de eo qd̾ bene egerit ampl. iꝰ eleuat᷑. atq grauius
din culpam eadit.: discretꝰ uͦ qͥsq ȩtiã ȩreo qđ male se egisse in¬
telligit. ad districtionis regulã arciꝰ reducit᷑.o me altiꝰ
ad iusticiã ꝓficit: unde ad tẽpus a iusticia cecidisse uidebrit᷑.
infirmoꝵ occasio peccati.¬
stultꝰ aut̃ ambulat. Tunc enĩ occłos in capite habemꝰ ⁊ cũ uitam
redẽptoris nr̃i tacita cogitatione conspicimꝰ cũ om̃is nr̃a intentio

Expanded text:
iri, quam benefaciens mulier. Vir etenim fortis quilibet et discretus vocatur, mulier vero mens infirma vel indiscreta accipitur. Et saepe contingit ut etiam discretus quisque subito labatur in culpam, atque indiscretus alius et infirmus bonam exhibeat operationem. Sed is qui indiscretus atque infirmus est, nonnunquam de eo quod bene egerit amplius elevatur, atque gravius in culpam cadit, discretus vero quisque etiam ex eo quod male se egisse intelligit, ad districtionis regulam arctius se reducit, et inde altius ad justitiam proficit, unde ad tempus a justitia cecidisse videbatur. infirmorum occasio peccati.s ambulat . Tunc enim in capite oculos habemus, cum vitam Redemptoris nostri tacita cogitatione conspicimus, cum omnis nostra intentio
Abbreviated transcription (Latin):
nẽ bibens int̾p̃tat᷑. Signisicat autẽ carnales ⁊ cru¬
deles. contra qͦs sc̃i doctores in turre libani. id÷ firnitat
eccłẽ semꝑ uigilant. Capd̃ cuũ ut carmelus. ⁊ coma a¬
pitis tui sic̃ purpura regis. uncta canalib. In capiti mẽ¬
cordia sunt scõꝵ. in qͥb alligant᷑ tales cogitationes.

Expanded text:
nem bibens interpretatur. Significat carnales et crunem bibens interpretatur. Significat carnales et crudeles, contra quos sancti doEcclesiae semper vigilant. « Caput tuum ut Carmelus, et comae capitis tui sicut purpura regis vincta canalibus. » In capite mcordia sunt sanctorum, in quibus alligantur tales cogitationes.
Abbreviated transcription (Latin):
hinuli gemelli ꝓpt̾ unã concordiã. Collũ tuũ sic̃ t᷑ris
eburnea. Item in collo. doctores sunt desigirati. Qui
t᷑ri eburneȩ ꝓpt̾ firmitatẽ ⁊ pulcͥtudinẽ comparant᷑.
qͥa ciuitati dĩ & robur prestant ⁊ cdecus. Oculi cui
collũ ꝓpter nottͥm̃tũ. Q recte piscinę comꝑant᷑.
qͥa fluenta doctͥnȩ suis auclitorib p̾bere ñ cessant.
c̃ sebon.cingulum meroris interp̃tat᷑. qͥa scĩ ꝓ uana lę-¬
ticia carnis cingulo abstinentię constͥngunt᷑. ꝙ bene
in porta filiȩ multitudinis: ob audatiã uidelicet po¬
płor coneͣrentiũ ꝑ portã fidĩ in eccłam. Nasus tuus
sic̃ t̾ris libani. Itẽ in naso uerbi dĩ dispensatores cau-¬
sa discretionis designant᷑. tris qͥa emmnentissimũi lo.¬
cũ tenent in eccłã. Quȩ respicit contͥ damascum.
d÷ cont᷑ sanguinarios ⁊ impios. qͥa damascus sangui-¬

Expanded text:
hinnuli gemelli propter unam concordiam. Collum tuum sicut hinnuli gemelli propter unam concordiam. Collum tuum sicut turris. Item in collo doctores designati sunt, qui turri eburneae propter firmitatem et pulchritudinem comparantur, qui civitati Dei collum propter nutrimentum. Et recte piscinae comparantur, quia fluenta doctrinae suis auditoribus praebere non cessant. Esebon cingulum moeroris interpretatur, quia sancti pro vana laetitia carnis cingulo abstinentiae constringuntur. Et bene in portis filiae multitudinis, ob abundantiam populorum concurrentium per portam fidei in Ecclesiam. Nasus tuus sicut turris Libani. Item in naso verbi Dei dispensatores, causa discretionis, designantur. Turris, quia eminentissimum locum tenent in Ecclesia. Quae respicit contra Damascum. Id est, sanguinarios et impios; quia Damascus sangui
Abbreviated transcription (Latin):
Uid uidebis in simamite nͥ choros castͦrũ e Iu do.¬
les sinagogam obduratã. ꝓpe ẽ tempus qͦ choros beslan¬
tium adu̾sus malignos sp̃s ⁊ laudantiñ dm̃ uidebis
in ea. Quã pulcͥ sunt gressus tui in calciam̃tis filia
principis. Nũc laudes eccłȩ̃ ab ipso sponso ꝓferit᷑.
⁊ pͥmo oꝑmi constantia ⁊ mortificatio uoluptatum
laudant᷑ in ea. Quam ⁊ filiã pͥncipis. id xp̃i ob gr̃am¬
baptis matis ⁊ nobilitatẽ uirtutũ nommat. I uncta
feminũ tuoꝵ sic̾ monilia. ꝗͣ fabricata sunt manuar¬
bricata sunt. manu artificis. id ÷ meffabili largitate con¬
gens poculis. Umbilicus id ÷ fragilitas nr̃e infirmita¬
uus tͥcici uallatꝰ liliis. Aceruus tͥtici uallatus lilus
inuentre memoria. In tͥtico multiplicatiobo
moꝑis. in liliis castitas spei expͥmit᷑. Item intͥtico pa¬
nis. in cratẽre potus qͥ pauꝑib dat᷑ expͥmit᷑. Duo ube¬
suꝑiꝰ dictũ ÷: Duo ubera. doctores sunt utriꝰq popłĩ.

Expanded text:
uid videbis in Sunamite, nisi choros castrorum? Tu doles Synagogam obduratam; prope est tempus quo choros bellantium adversus malignos spiritus, et laudantium Deum videbis in ea. Quam pulchri sunt gressus tui in calceamentis, filia principis! Nunc laudes Ecclesiae ab ipso Sponso proferuntur: et primo operum constantia, et mortificatio voluptatum laudantur in ea, quam et filiam principis, id est Chrptismatis et nobilitatem virtutum nominat. Juncturae feminum tuorum sicut monilia, quae fabricata sunt per manum arbricata sunt manu artificis, id est, ineffabili largitate Conquam indigens poculis. Umbilicus, id est, fragilitas infirmitarvus tritici vallatus liliis. Acervus tritici vallatus liliis In ventre, memoria; in tritico, multiplicatio boni operis; in liliis, castitas spei exprimitur. Item in tritico, panis; et in cratere potus, qui pauperihus datur, exprimitur. VEsuperius dictum est. Duo ubera tua, doctores sunt utriusque populi,
Abbreviated transcription (Latin):
lib uirtutib Scatura tua assimilata ÷ palmȩ. Idẽ rectitudo
opationis bonȩ. semꝑ ad uictoriã tendit. Et ubera cua bot̾slbe¬
rib doctores eccłẽ ꝓpt̾ lac pͥmȩ eruditionis comparant᷑. ⁊ lits¬
eqͥnt᷑. ꝓpter misteria dulcissima ȩternitatis. Dixi ascendam in
palmã. app̃hendam fructꝰ eiꝰ. Apte enim iuctoriosissima cruxpal¬
mȩ comparat᷑. in quã xp̃c ascendens app̾hendit fructus eiꝰ. Et
doctores. qͥ maiores scientia ⁊ gr̃a post crucẽ ⁊ resurrectionẽ¬

Expanded text:
 7.-- Statura tua assimilata est palmae. Id est, rectitudo operationis bonae semper ad victoriam tendit. Et ubera tua botris. Uberibus doctores Ecclesiae propter lac primae eruditionis comparantur, etequantur, propter mysteria dulcissimae aeternitatis. « Dixi: Ascendam in palmam, apprehendam fructus ejus. » Apte enim victoriosissima crux palmae comparatur, in quam Christus ascendens apprehendit fructum ejus. doctores, qui majore scientia et gratia post crucem et resurrectione
Abbreviated transcription (Latin):
punuit. & contra hoc qd̾ de se interiꝰ cogitant : qͦse
rigida eiteriꝰ uenustate palliant᷑. Et sunt nͣ nulli
qui uiles uideri abhominibꝰ appetunt. atq ome
qd st deiectos se exhibendo eontẽpnunt. s tam̃ apd
se uitrorsus quasi exipso metito ostense uilitauis in¬
dmescunt. & tanto magis in corde elati ft: quanto
impliꝰ inspecie elationem prȩmunt. Quȩ utraq uniꝰ
elanonis bella magna dd̾ circũspectione rep̃hendit:
mira uircute suꝑaruit. Quia enĩ desemet ipso intꝰ
humilia sentiens honorem exceriꝰ ñ quęrit: infinliat
dicens. ludam & uilior sigm. Et qͥa ꝑ hoc qd̾ uilem
se erteriꝰ p̃bit. nequaqm interius intumescens:
adiungit. Eroq humilis in ocłis meis. Ac si dicat.
estemꝰ attendo. Qͥd gͦ acturi st̃ qͦs doctrina eleuat.
si dd̾ qui excarne sua uenturũ redemptorem noue¬
rat. eiꝰq gaudia ꝓphetando nunciabat. & tam̃ in

Expanded text:
fugiunt, et contra hoc, quod de se interius cogitant, quasi fugiunt, et contra hoc, quod de se interius cogitant, quasi rigida exterius venustate palliantur. Et sunt nonnulli qui viles videri ab hominibus appetunt, atque omne quod sunt, dejectos se exhibendo, contemnunt; sed tamen apud se introrsus, quasi ex ipso merito ostensae vilitatis intumescunt, et tanto magis in corde elati sunt, quanto amplius in specie elationem premunt. Quae utraque unius elationis bella, magna David circumspectione deprehendit, mira virtute superavit. Quia enim de semetipso intus humilia sentiens, honorem exterius non quaerit, insinuat, dicens: Ludam et vilior fiam. Et quia per hoc quod vilem se exterius praebuit, nequaquam interius intumescit, adjungit: Eroque humilis in oculis meis; ac si dicat: et interius attendo. Quid ergo acturi sunt, quos doctrina elevat, si David, qui ex carne sua venturum Redemptorem noverat, ejusque gaudia prophetando nuntiabat, tamen in
Abbreviated transcription (Latin):
ante eiꝰ archam qui honorẽ dederat recognoseit. Co¬
ram dõ egit debilia uł extrema. ut illa exhumilitate
solidaret. quȩ coram hominibꝰ gesserat fortia. Quid
de eiꝰ factis abalus sentiat᷑ ignoro. Ego dd̾ plus saltan¬
tem stupeo quã pugnantem. Pugnando quippe hostẽ
subdidit. saltando aut̃ coram dño semet ipsum uicit.
Quẽ michol filia sauł adhuc extumore regii generis
insana. cũ humiliatũ despiceret dicens. quãm głisꝰ
fuit hodie rex isrł discooꝑiens se ante ancillas seruo
trem tuũ ac paulo post ait. Et ludam. & uilior
fiam. plusquã factus sũ: eroq humilis inocłis ietꝰ
Ac si aꝑte dicat. Uilescere coram hominibꝰ appeto. ꝙ
seriare in coram deo geninũ ꝑhumilitatẽ quero dtc̃
ñ nulli qui desemet ipsis humilia sendunt. qͥa i
in honorib positi. nichil se esse nͥ puluerem fauillãꝙ
poetidunt. S tarũ coram hominibꝰ iules appat̾e pe¬

Expanded text:
ante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coante ejus arcam, qui honorem dederat, recognoscit. Coram Deo egit debilia, esolidaret, quae coram hominibus gesserat fortia. Quid de ejus factis ab aliis sentiatur ignoro, ego David plus saltantem stupeo quam pugnantem. Pugnando quippe hostes subdidit, saltando autem coram Domino semetipsum vicit. Quem Michol filia Saul adhuc ex tumore regii generis insana, cum humiliatum despiceret, dfuit hodie rex Israel discooperiens se ante ancillas servorum trem tuum. » Ac paulfiam plus quam factus sum, eroque humilis in oculis meis. » Ac si aperte dicat: Vilescere coram hominibus appeto, quia servare mihi coram Deo ingenium per humilitatem quaero. Sunt vero nonnulli qui de semetipsis humilia sentiunt, quia, in honoribus positi, nihil se esse, nisi pulverem favillamque perpendunt; sed tamen coram hominibus viles apparere re
Abbreviated transcription (Latin):
archam dni ierłm saltando reduceret. amichol¬
filia saul uxore sua irrisus est. Intueri libet quanta
uirtutũ munera dd̃ ꝑceꝑat. atq inhis om̃ibꝰ quam
forti sẽ humilitate seruabat. Quem enĩ ñ excollerat
ora leonũ frangere. ursor brachia dissipare. despectis
prioribꝰ frĩbꝰ eligi. reꝓbato rege ad regni tab̃nacła
ungi. tim̃dum cunctis uno lapide gõliam sternere
a rege ꝓposita extinctis allophilis numerosa ꝑpetua
reportare. ꝓmissum tandem regnũ ꝑciꝑe. cunctumq
isrłiticũ popłm sine ulla contraditione poffidere:
Et tam̃ cum archam dĩ ierłm reuocat: quasis obͥitꝰ¬
p̃latũ se om̃ibꝰ admixtus popłis ante arcħam saltat.
Et quia corã archa saltare ut credit᷑ uulgi mos fuerat.
rex se induuno obsequio ꝑsaltatum rotat. Cece quẽ
do minimis. & abiecta exhibendo contẽpnit. Non po-
testas regni admemoriã reducit᷑. ñ subiector ocłis sal¬
tando uilescere metuit: ñ se honorẽ p̃latum cȩteris

Expanded text:
arcam Domini Jerusalem saltando reduceret, a Micholfilia Saul, uxore sua irrisus est, intuevirtutum munera David perceperat, atque in his omnibus quam forti se humilitate servabat . Quem enim non extolleret ora leonum frangere, ursorum brachia dissipare, despectis prioribus fratribus eligi, reprobato rege ad regni gubernacula ungi, timendum cunctis uno lapide Goliam sternere, a rege proposita, extinctis Allophylis, numerosa praeputia reportare, promissum tandem regnum percipere, cunctumque Israeliticum populum sine ulla contradictione possidere ? Et tamen cum arcam Dei ise, omnibus admistus populis, ante arcam saltabat. Et quia coram arca saltare ut creditur vulgi mos fuerat, rex se in divino obsequio per saltum rotat. Ecce quem  exaequando minimis, abjecta etestas regni ad memoriam reducitur, non subjectorum oculis, saltando vilescere metuit, non se honore praelatum caeteris
Abbreviated transcription (Latin):
om̃s induam sic̃ uestim̃tũ. hos quippe ap̃e
insangiune uue mandauit. quando sic̃ boteres
inligno crucis pependit. Tune enĩ exlatere eiꝰ
sanquis & aqua ꝓfłurit. s aqua nos ablug. son¬
ens redimit. Pulchriores oculi Nus uino. Deu
umuerso corpori ȩccłiȩ p̾stant. hi pulchriores
uino ꝓbant᷑: quia eorũ doctrina austeritatẽ
uini ueteris exiꝑat. idẽ. priscȩ legis traditio¬
nem. Euangłii enĩ p̃cepta longe clariora st̃
quam ueteris testam̃ti mandata. Et dentes lacte
candidiores. Dentes p̾dicatores scĩ st̃. qui p̾cidunt
re tranffert̃. Homine aut̃ lactis doctrina le¬
gis significat᷑. quȩ carnalem popłm tanquã
parnulos poculo lactis alebat. Cuiꝰ quidem
candidiores effecti st̃ doctores eccłiȩ. qui fortẽ
& ualidum uerbi cibũ mandunt atq distri

Expanded text:
omnes induam sicut vestimentum . Nos quippe Christus omnes induam sicut vestimentum . Nos quippe Christus in sanguine uvae mundavit, quando sicut botrus in ligno crucis pependit. Tunc enim ex latere ejus sanguis et aqua profluit ; sed aqua nos abluit, sanguis redemit. Pulchriores oculi ejus vino . Ocientiae universo corpori Ecclesiae praestant. Hi pulchriores vino probantur, quia eorum doctrina austeritatem vini veteris exsuperat, id est, priscae legis traditionem evangelica praecepta longe clariora sunt, quam veteris testamenti mandata. Et dentes lacte candidiores . Dentes praedicatores sunt sancti, qui praecidunt re transferunt. Nomine autem lactis doctrina Legis significatur, quae carnalem populum tanquam parvulos poculo lactis alebat. Cujus quidem canditores effecti sunt doctores Ecclesiae, qui fortem et validum verbi cibum mandunt atque distri
Abbreviated transcription (Latin):
popłs. eii ad huc nunꝗͣ. fuerat legis onus im¬
positũ. Hunc copulauit ad uineam apłorũ.
qui exiudeis ft̃. Ham uinea dñi sabaoth. domꝰ
isrł est. Et ad uitem asinam suam. Ipse dicit.
ego sum uitis uera. Ad hanc gͦ uitẽ alligat asi¬
nam suam cui suꝑsedit. eccłiam exnationibꝰ¬
congregatam. Hanc itaq aduitem corporis sin
alligauit uinculo caritatis. & disciplinȩ euan¬
głicȩ nęxui: ut de imitatione illiꝰ uiuens effici¬
atur hȩres dĩ & cohȩres xp̃i. Alii nanq hanc
asinam synagogam int̾prȩtãt᷑. tardigradam
scilicet & graui pondere legis opprẽssam. La¬
uabit ininno stolam siam.siue carnẽ suã.
insanguine passionis. siue scãm ȩccłiam inil¬
lo uino qd̾ ꝓmultis effundet᷑ in remissionẽ
peccatorum. Et insanguine uuę pallium
sũ. Palliũ gentes st̃ quas corpori suo conini¬
ait. sic̃ scriptũ est. Uiuo ego dicit dñs. nͥ ho

Expanded text:
populus cui adhuc nunquam fuerat legis onus impopulus cui adhuc nunquam fuerat legis onus impositum: qui ex Judaeis sunt; nam vinea Domini Sabaoth domus Israel. Et ad vitem asinam suam. Ipse enim dicit: Ego sum vitis vera; ad hanc ergo vitem alligat asinam suam, cui supersedit Ecccongregatam. Hanc itaque ad vitem corporis sui alligavit vinculo charitatis, et disciplinae evangelicae nexu, ut de imitatione illius vivens, efficiatur haeres Dei, et cohaeres Christi. 25. Alii namque hanc asinam Synagogam interpretantur, tardigradam scilicet, et gravi pondere legis oppressam. Lavabit in vino stolam suam, sive carnem suam in sanguine passionis, sive sanctam Ecclesiam in illo vinpeccatorum , et in sanguine uvae pallium suum . Pallium gentes sunt, quas corpori suo conjunxit, sicut scriptum est: Vivo ego dixit Dominus, nisi hos
Abbreviated transcription (Latin):
solum mortis acerbitatẽ ñ timuit. s in ipsa ȩtiã
morte mortis imꝑiũ uicit. Bene idem iterũ
ut catulus leonis. quia surręxit t̾cia die. Unde
& sic adiungit᷑ de resurrectione eiꝰ. Qͥs suscitabit
eum: Hoc est qͥa nullꝰ hominũ nͥ ipse. iuxta
qd̾ idem de corpore suo dixit. Soluite templum¬
hoc. & intriduo suscitabo illud. Non deficiet pͥn-¬
ceps de popło uida. nec dux de fȩmoribꝰ eiꝰ. donee
ueniat qui mittendꝰ est. & ipse erit expectatio
gentium. hic locus manifestissime adiudam
refert᷑. Tandni enim fuit ex semine eiꝰ apudiu¬
hoc hystoriȩ iudeorũ. quibꝰ ostendit᷑ pͥmim ali
enigenam regem ingente iudeorũ. fuisse hero¬
dem qͦ tempore xp̃e natꝰ est. Qd si putant iuder
ñ uenisse. ap̃m: ergo de tribu iuda usq hodie
iudeorũ ꝑmanet regnũ. ita ñ de fuit rex de
quit᷑. & ipse erit expectatio gentiũ. alligans
ad uineam pullum suũ. Pullus suus exgentibꝰ

Expanded text:
solum mortis acerbitatem non timuit, sed etiam in ipsa solum mortis acerbitatem non timuit, sed etiam in ipsa morte mortis imperium vicit. Bene idem iterum ut catulus leonis, quia die tertio resurreet sic adjungitur de resurrectione ejus: Quis suscitabit eum? hoc est quia nullus hominum nisi ipse, juxta quod idem de corpore suo dixit: Solvite hoc templum, et in triduo suscitabo illud . Non deficiet princeps de populo Juda, nec dux de femoribus ejus, donec veniat qui mittendus est; et ipse erit exspectatio gentium. Hic locus manifestissime ad Judam refertur. Tam diu enim fuit ex semine ejus apud Juhoc historiae Judaeorum, quibus ostenditur primum alenigenam regem in gente Judaeorum fuisse Herodem, quo tempore Christus natus est. Quod si putant Judaei, non venisse Christum, ergo de tribu Juda usque hodie Judaeorum permanet regnum. Itaque non defuit rex de quitur: Et ipse erit exspectatio gentium, alligans ad vineam pullum suum. Pullus suus ex gentibus,
Abbreviated transcription (Latin):
donec ponam inimicos tuos seabellum pedum
tuorũ. doorabunt te filii patris tui. Qm̃ mula¬
popros ⁊ edemisti. & quos illȩ leo conttaenus ipinte¬
prat. tu moriens eripusti. Demq rediens ab infe¬
eiꝰ ascendisti in altũ. captiuam diꝑasa caꝑtuau¬
tatem. Requiescens accubiusti ut leo. Manifestis¬
sime inpassione xp̃c recubuit. quando mellerato
capte tradidit sp̃m. siue qnͣdo insepulchro secur᷑
uelut qͣudam corꝑis somno quieuit. S quare ut
quod & ipse dixerat. Potestatem habeo ut ponan
mortins unde & natus. Physiti aut̃ de catulo leo¬
nis scribunt. quod cũ natꝰ fuerit. tribꝰ diebꝰ & tribꝰ
noctibꝰ dormit. Tunc deinde ꝑatris fremitu uł
rugitu ueluti tremefactꝰ cubilis locꝰ. suscitare dr̃
catulũ dormientẽ. Qd̃ ualde conuenient̃ de passi¬
onis morte aptat᷑ in ip̃o. qui tribꝰ diebꝰ & tribꝰ
noctib incubili sepulchri iacens. somnũ mortis
impleuit. Bene gͦ. ap̃c ut leo requieuit: qui ñ

Expanded text:
donec ponam inimicos tuos scabellum pedum tuorum . Adorabunt te filii patris tui , quoniam multpopulos redemisti. Et quos ille contrarius leo invaserat, tu moriens eripuisti. Denique rediens ab inferis ascendisti in altum, captivum duxisti captivitatem , requiescens accubuisti ut leo . Manifestissime in passione Christus recubuit quando, inclinato capite, tradidit spiritum , sive quando in sepulcro securus velut quodam corporis somno quievit. Sed quare ut quod et ipse dixerat: Potestatem habeo ponendi amortuus unde natus. Physici autnis scribunt, quod cum natus fuerit, tribus diebus et tribus noctibus dormit. Tunc deinde patris fremitu, vel rugitu, veluti tremefactus cubilis locus, suscitare dicitur catulum dormientem. 19. Quod valde convenienter de passionis morte aptatur in Christo, qui, tribus diebus et tribus noctibus in cubili sepulcri jacens, somnum mortis implevit. Bene ergo Christus, ut leo, requievit, qui non
Abbreviated transcription (Latin):
essm aut̃ tabernaculũ cum intipo ȩccłiȩ fieret. colũ¬
nas eius quaituor fundari argenteas dñs iubet. Colũ¬
nȩ iste quattuor. quattuor euangłistȩ st̃ scĩ. firmitate fi¬
dei solid̾ati. Argentee aut̃ dicunt᷑. ꝓpt̾ diumi eloquii
claritatem. harum colũnarũ bases ꝓpħȩ st̃: qui suo
gestamine structuram portantꝰ eccli̾e. Suꝑ fun¬
eorũq auctoritate ęuangłicam fidem confirmant.

Expanded text:
sum autem tabernaculum cum in typo Ecclesiae fieret, columnas ejus quatuor fundari argenteas Dominus jubet. Columnae istae quatuor evangelistae sunt, sanctae firmitate fidei solidati. Argenteae autem dicuntur propter divini eloquii claritatem. Harum columnarum bases prophetae sunt, qui suo gestamine structuram portant Ecclesiae. Supra fireorumque auctoritate evangelicam fidem confirmant.
Abbreviated transcription (Latin):
fatuitas stultoꝵ in prudentia. Si enĩ corpnã sapientiũ trenas
diuittas diceret: ꝓculdubio fatuitatẽ stultoꝵ pauꝑtatẽ pociꝰ
quã imprudentiã faterẽt᷑. S dũ fatuitatẽ stultoꝵ impru¬
dentiã suldidit: sapientiũ diuitias quia prudentiã diperit
habemꝰ thesaurũ istũ in uasis fictilibꝰ. Multas itaq apud nos
diuitias reperimꝰ.cũ dona abundantis intelligentiȩ sacra
eloqͥa inuestigando ꝑcipimꝰ. atq in his plura nec taraen
sibimet diuersa sentimꝰ. Non ÷ aut secura lȩticia in diuinis
paginis uł forcia uł multa oognoscere: s cognita custodire:
Non qͥ bene intelligit intelligendo qͥd facere debeat agnoscit.
Quanto eni in intellectũ lacius extendit᷑: tanto ad explenda¬

Expanded text:
Fatuitas stultorum imprudentia . Si enim coronam sapientium terrenas divitias diceret, procul dubio fatuitatem stultorum paupertatem potius quam imprudentiam fateretur. Sed dum fatuitatem stultorum imprudentiam subdidit, sapientum divitias quia prudentiam dixerit, Habemus thesaurum istum in vasis fictilibus . Multas itaque apud nos divitias reperimus, cum dona abundantis intelligentiae, sacra eloquia investigando percipimus, atque in his plura, nec tamen sibimet diversa sentimus. Non est autem secura laetitia 701 in divinis paginis vel fortia, vel multa cognoscere, sed cognita custodire. Nam qui bene intelligit, quid intelligendo debeat agnoscit. Quanto enim intellectu la
Abbreviated transcription (Latin):
erberauerunt me s ñ dolui. transfitert᷑ me s ñ sensi
Q uardo eugilabo ex rursũ uina reperiam. Mens quipe
acura sue sollicttudinis dormiens uerbera tra nop
dolet: qr sic̃ inminentia mala ñ ꝓspicit. sic nec ꝑpetra
tu agnoscit. Trahit᷑ & nequaquã sentit qr ꝑ illecebras
rittioꝵ ducit᷑. nec tam̃ ad sui custodiã suscitat᷑. Que eui

Expanded text:
erberaverunt me, sed non dolui; traxerunt me, et ego non sensi. Quando evigilabo, et rursum vina reperiam ? Mens quippe a cura suae sollicitudinis dormiens verberatur et non dolet, quia sicut imminentia mala non prospicit, sic nec quae perpetraverit agnoscit. Trahitur et nequaquam sentit, quia per illecebras vitiorum ducitur, nec tamen ad sui custodiam suscitatur. Quae qui
Abbreviated transcription (Latin):
& eritis sic̃ dii scientes bonũ & malũ. Sie x om̃s¬
generalit̃ heretici diuinitatis meritũ ꝓsitentur.¬
atq scientiȩ pollicitatione decipiunt. & rephen-¬
dunt eos quos simplicit̃ credentes inuenerint.
Et quia om̃ino carnalia ꝑsuadent: quasi ad car¬
naliũ oculorũ adꝑtionẽ cõnant᷑ adducere. ut in¬
terior oculus obseuretur
U. De peccato pͥmoꝵ hominum

Expanded text:
et eritis ut dii, scientes bonum et malum. Sic et omet eritis ut dii, scientes bonum et malum. Sic et omnes haeretici diatque scientiae pollicitatione decipiunt et reprehendunt eos quos simpliciter credentes invenerint. Et quia omnino carnalia persuadent, quasi ad carnalium oculorum apertionem conantur adducere, ut interior oculus obscuretur. CAPUT V. De peccato primorum hominum
Abbreviated transcription (Latin):
dere: typum figurabat corporis xp̃i. qd̾ in om̃ibꝰ
scĩs. & nunc iuter inquos atq impios gemit qͦrũ
factis ñ consentit. & aquorum ꝑmixtione inscli
fine lib̾abit᷑. illis damnatis supplicio ignis et̾ni¬
U ror aut̃ euis. eorum scilicet genus figurauit: q
nemo inquit ponens manũ suam suꝑ aratrum¬
& respiciens retro. aptiis est regno deĩ uade
& illie ꝓhibet retro respicere: ꝑ qd̾ ostendent
ñ. e redeundũ adueterem uitam. qui ꝑeram
regenerati ultimum cuprunt reuadere uid¬
ciũm. Quod uͦ eadem respiciens remanst &u
salem conuersa ẽ: eremplũ p̃stat ad conduntũ
fidelium. unde alii salliantur. Nam noc iptu
cet ut nos tanquam sale condiret. uł neami
neq leuerimus. s prudentes cauerimꝰ. Hoc enisa
tenens dicit. aquȩ furtiuȩ dulciores fugrei&e pantꝰ
absconditus siraiis. Subieeit deinde idem serpets.
Quaeumq die comederitis statim aꝑient᷑ oculi ur̃i

Expanded text:
dere, typum figurabat corporis Christi, quod in omnibus dere, typum figurabat corporis Christi, quod in omnibus sanctis et nunc inter iniquos atque impios gemit, quorum factis non consentit, et a quorum permistione, saeculi in fine liberabitur, illis damnatis supplicio ignis aeterniUxor autem ejus, eorum scilicet genus figuravit quiNemo, inquit, ponens manum suam super aratrum, respiciens retro, aptus est regno Dei . Unde et illi prohibetur retro respicere, ut per id ostenderet, non esse redeundum ad veterem vitam, qui per gratiam regenerati ultimum cupiunt evadere judicium. 6. Quod vero eadem respiciens remansit, et in salem conversa est, exemplum praestat ad condimentum fidelium, unde alii saliantur. Nam et ipsum cet, ut nos tanneglegeremus. sed prudentes caueremus hoc malum.tenens, dicit: Aquae furtivae dulciores sunt, et panis absconditus suavior . Subjecit deinde idem serpens: Quacumque die comederitis, statim aperientur oculi vestri,
Abbreviated transcription (Latin):
quid significat quod a qͥnquaginta iustis
usq indecem si inuenirent᷑ in sodomis dixerit
dñs urbem ẽẽ. saluandan. Humerũ quippe qͥn¬
quagenariũ ꝓpt̾ pęnitentiȩ signum posuit. si
fortẽ conuerterentur & saluarent᷑. Quinquage¬
daiud ineodem numero psalmum seribit pę¬
nitentie. Proinde qͣndo aspicit deus delinquen¬
tium uitam nequa qͣm uelle reuerti ad peni¬
tentiam. quam quinquagenariꝰ numeriis
p̾sigurat: confestim ardorem immoderate lixu¬
rie compescit igne gehenne. Usq ad decem auten
iustos ñ ꝑire sodom̃am dixit. quia si in quolibet
ꝑdecem p̃ceptor custodiam xp̃i nom̃ inueniatur
iste ñ ꝑiet. Denarii enĩ numeri figura. crucem
xp̃i demonstrat. Nam & quia quinq st̃ ciuitateᷤᷤ
que imbribꝰ igneis configuratȩ funt. illud nisi
dio concremandi st̃. Ipse aut̃ loth fr̃ abraham iuist̾
q hospitalis in sodomis. qui ex illo incendio quod
erat similitudo futuri iudicii meruit saluus ena

Expanded text:
quid significat quod a quinquaginta justis usque ad decem, si invenirentur in Sodomis, dixit Dominus urbem esse salvandam? Numerum quippe quinquagenarium propter poenitentiae signum posuit, si forte converterentur et salvarentur; quinquageDavid in eodem numero psalmum scripsit poenitentiae. Proinde quando aspicit Deus delinquentium vitam nequaquam velle reverti ad poenitentiam, quam quinquagenarius numerus praefigurat, confestim ardorem immoderatae luxuriae compescit igne gehennae. 3. Usque ad decem autem justos non perire Sodomam dixit, quasi in quolibet per decem praeceptorum custodiam Christi nomen inveniatur, iste non perit. Denarii enim numeri figura crucem Christi demonstrat. Nam et quod quinque civitates sunt, quae imbribus igneis conflagratae sunt, illud nisi dio concremandi sunt. 4. Ipse autem Lot frater Abraham justus et hospitalis in Sodomis, qui ex illo incendio, quod erat sim
Abbreviated transcription (Latin):
celestis ilisitationis in uellere postea uͦ qndo oues
que pert doniꝰ isrł. quȩ subfigura uelleris de¬
monstrabant᷑. & oues illȩ fontem aquę uius ne¬
gramq suam imber ille diuinus incorda gentiũ
Semuauit. Inde ẽ. qd nẽ fidei rore totus orbis humescit.
ꝓphetiai imbris ub̾tate p̾uauit diceus. Manoabo
uł quia spolianda. eẽt. auctoritate doctrine sic̃ oues
uellere. uel quia iobauditu eandem pluuiam deci¬

Expanded text:
coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves coelestis visitationis in vellere. Postea vero quam oves perierant domus Israel, quae sub figura velleris demonstrabantur, et oves illae fontem aquae vivae nerum, gratiamque suam imber ille divinus in corda gentium dirivavit. Inde est quod nunc fidei rore totus orbis humescit; prophetici imbris ubertate privavit, dicens: Mandabo el quia spolianda esset auctoritate doctrinae, sicut ovis vellere; vel quia in obauditu eamdem pluviam deti
Abbreviated transcription (Latin):
uictons gͦadeon. ce tam̃ licet fortis &e fidios
plemora adhuc de dño fitture ictoriȩ docu¬
menta querebat. ut una nocte lanȩ uellus inarea
poneret. ꝙ essec suꝑ illud tantũ rõs. & suꝑ omnẽ ter¬
pome ficcitas & rursum similit̾ poneret. uelluli a&
sup dotam tram ros plueret. & ficcitas. eẽt. inuellere
Querit foriasse aliquis. utrum quasi incredulis. ẽe.
iuocatur: qui frequentibꝰ iam fuerat indicres in¬
forti. Ausit. Non enĩ ille ambiguus erataseo piti¬
murũ sutura mysteria p̃ uidebãt iquȩ ediami ꝓundꝰ
diigeitissime erplorabat ut amꝑlius credereie hus¬
storrei dim intellerisset oraculũ. Quid eͦ uellus
coplutum s area sicca. & postea copluta albe sicer
coplerum qd peno itna gens hebicorũ habens qr̃¬
masefestatione api totus orbis hoc habet &s ilta
nacua est ⁊ Area eñi illa. totĩ orbem traruam sigui¬
paeta Seniq quando totꝰ orbis infructuos acuel¬
tie geitulis suꝑsttionis arebat: te erat ros ale

Expanded text:
ictoriae Gedeon, et tamen, licet fortis et fidus, pleniora adhuc de Domino futurae victoriae documenta quaerebat, ut una nocte lanae vellus in area poneret, et esset super illud tantummodo ros, et super omnem terram siccitas. Et rursus similiter poneretur vellus, et super totam terram ros plueret, et siccitas esset in vellere. 2. Quaeret fortasse aliquis utrum quasi incredulus esse videatur, qui frequentibus jam fuerat indiciis informatus. Absit. Non enim ille ambiguus erat, sed nimirum futura mysteria praevidebat. Quae etiam providus diligentissime explorabat, ut amplius crederet et mysterium, dum intellexisset oraculum. 3. Quid ergo vellus complutum, et area sicca, et postea compluta 494 argens Hebraeorum habebat gramanifestatione Christi totus orbis hoc habet, illa vacua est. Area enim illa totum orbem terrarum significat. Denique quando totus orbis infructuoso cultu gentilis superstitionis arebat, tunc erat ros ille
Abbreviated transcription (Latin):
& amorem scłi thesaurizant : his ille ueriuis
ebullit qͥ ñ morietur. Isti st̃ uermes quos ge¬
nerat auaricia & diuitiarũ cȩca cupiditas. his
qui habent pecumas. & uidentes in necessitate
tr̃s suos claudunt ab eis irscera suaS o fict̃
qui post susceptum uerbũ dĩ peccat: effict᷑¬
er ipsum uerbum dei uermis. qui eiꝰ semper
conscientiã fodiat. & archana pectoris rodat
aut sum uermis & ñ homo. Sic̃ enĩ ipse est
alus intuiam. aliis in resutrectione: mesli
ipse in manna fidelibꝰ quidem dulcedo mellis.
infidelibꝰ uermis efficitua.

Expanded text:
et amorem saeculi thesaurizant, his ille vermis et amorem saeculi thesaurizant, his ille vermis ebullit qui nunquam moritur. Isti sunt vermes quos generat avaritia, et divitiarum caeca cupiditas his qui habent pecunias, et videntes in necessitate fratres suos, claudunt ab eis viscera sua. 7. Sed et iis qui post susceptum verbum Dei peccant, efficitur ipsum verbum Dei vermis, qui eorum semper conscientiam fodiat, et arcana pectoris rodat.autem sum vermis, et non homo . Sicut enim ipse est aliis in ruinam, aliis in resurrectionem, ita et ipse in manna fidelibus quidem dulcedo mellis, infidelibus vermis efficitur.
Abbreviated transcription (Latin):
celestia significant᷑ eloquia. unde &r int̃ptatio
nominis sic sonat. Manna enim int̃p̃tatur. qͥd
est hoc. Cum enĩ audimꝰ legem dĩ recitari in eccłia
int̾rogamꝰ doctores dicentes. Quiꝰ ẽ. hoc: hoc aut̃
manna minutũ erat sic̃ sem̃ coriandri & suaue.
Quid uerbo dĩ minutiꝰ. quid ue subtiliꝰ: Aut
quid dulcuis ꝙ suauius eloquiis dei. quȩ sunt¬
dulcia super mes & fauũ: S quid ẽ qd serta dic
duplũ colligi iubet᷑. quod etiam suficiat insab¬
bato: Sexta dies ista est sexta ȩtas mundi. in
qua nunc sumꝰ. In hac gͦ duplum colligit. qui
ꝓpt̃ spem uite et̾nę uerbũ dei & audit̾ & facit.
In hac duplum recondit: qui & bene uiuit. &
non corrũpebatur. Bona enĩ oꝑa facta ꝓpter
futuram requiem infuturo seło ꝑmanent.
Qui uͦ infideles erant. & prȩt̾ causam sabbati
seruabant de manna: bulliebant exea uermeᷤᷤ
& conputrescebat. Sic ꝙ qui ꝓpt̾ psentẽ uitam

Expanded text:
coelestia significantur eloquia. Unde et interpretatio coelestia significantur eloquia. Unde et interpretatio nominis sic sonat; manna enim interpretatur, quid est hoc? Cum enim audimus legem Dei recitari in ecclesia, interrogamus doctores dicentes: Quid est hoc? Hoc autem manna minutum erat, sicut semen coriandri, et suave. Quid verbo Dei minutius? quidve subtilius? aut quid dulcius et suavius eloquiis Dei, quae sunt super mel et favum ? 5. Sed quid est quod sexta die duplum colligi jubetur, quod etiam sufficiat in Sabbato? Sexta dies ista est sexta aetas mundi, in quo nunc sumus. In hac ergo duplum colligit, qui propter spem vitae aeternae verbum Dei audit et facit; in hac duplum recondit, qui bene vivit, et anon corrumpebatur. Bona enim opera facta propter futuram requiem in futuro saeculo permanent. Qui vero infideles erant, et praeter causam Sabbati servabant de manna, ebulliebant ex eo vermes, et computrescebat; sic et qui propter praesentem vitam
Abbreviated transcription (Latin):
famẽ. Et conuersus resperit ꝓcul in
nube głam dĩ. aspexitq uesꝑe coturnicẽ.
&r mane alterius diei manna. Quid enĩ ꝑuolu¬
crũ escas. nͥ p̾dicationes diuinitꝰ missȩ intelligunt᷑.
quȩ transcurrunt ꝑuerba sonantia. quasi ꝑ aerẽ
uolatilia pennata. quibꝰ ꝑfidem pascant᷑ hi qui
ad patriam regni cȩlestis ꝑuenire contendunt :
Potest quidem & uolucrum esca ueteris signifiça¬
re legis eloquia. quȩ plebem carnalem tanqͣm
carne alebat ꝑuerba diuinitꝰ missa quasi ꝑuo¬
latilia. Unde & uesꝑe dant᷑. quia cuncta quȩ car¬
nalit̃ illis concessa st̃ finem erant habiturum.
Hanifestato aut̃ lumine fidei. datur manna po¬
tanti synagogę. s credenti & in illo spem ponen
ti ȩccłie. Hoc ẽ. aut̃ manna indeficiens. hic ẽ.
panis uerus & cibus angłorũ. quia dĩ uerbum
corruptibiles incorruptibilit̾ pascit. quod ut
manducaret homo caro factum eͣ. & habitauit
mortiu st̃. Non in congruȩ & ꝑmanna. etiam

Expanded text:
famem; et conversus respexit procul in nube gloriam Dei, aspexitque vespere coturnicem, et mane alterius diei manna. Quid enim per volucrum escas, nisi praedicationes divinitus missae intelliguntur? Quae transcurrunt per verba sonantia, quasi per aerem volatilia pennata, quibus per fidem pascuntur hi qui ad patriam regni coelestis pervenire contendunt. 2. Potest quidem et volucrum esca veteris significare legis eloquia, quae plebem carnalem, tanquam carne, alebat per verba divinitus missa, quasi per volatilia. Unde et vespere dantur, quia cuncta quae carnaliter illis concessa sunt finem erant habitura. 3. Manifestato autem lumine fidei datur manna popopulo, et tentanti Synagogae, sed credenti et in illo spem ponenti datur Ecclesiae. Hoc est autem manna indeficiens, hic est panis coeli, et verus cibus angelorum, quo Dei verbum corruptibiles incorruptibiliter pascit, quod ut manducaret homo, caro factum est, et habitavit mortui sunt. Non incongrue per manna etiam