comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que mirari quodei pater moriens non dixerit quid deberet : cum fecissec etiam testa¬
mentum : tunc einimis anxio apparuit idem patereius in somnis & ubies set recautum
quo illa cautio uacuata fuerat indicauit. Quo in uento uiuenis atq monstrata non
solum falsi debiti calumniã propulsauit. sed etiam paternum recepit cyrographũ
quod paternon receperat : quando est pecunia persoluta. hic utiq. putaturanima
hominis curam gessisse profilio & ad eum uenisse dormientemuit docens quod
ignorabat magna molestia liberaret. sed eodem ipso ferme tempore quod audi¬
uimus idest nobis apud mediolanium constitutis carhaginis rhetor eulogius
quimeus in eademarte discipulus fuit : sicut mihi ipsepostea quam in a frica reme¬
duimus retulit . cum retoricus erceronis libros discipulis suis traderet recen¬
sẽs lectionem quam post triduo fuerat traditurus quendam locum offendit

Expanded text:
que mirari. quod ei pater moriens non dixerit, quid deberet, cum fecisset etiam testaque mirari. quod ei pater moriens non dixerit, quid deberet, cum fecisset etiam testamentum. tunc ei nimis anxio adparuit idem pater eius in somnis et ubi esset recautum, quo illa cautio uacuata fuerat, indicauit. quo inuento iuuenis atque monstrato non solum falsi debiti calumniam propulsauit, sed etiam paternum recepit chirographum, quod pater non receperat, quando est pecunia persoluta. hic utique putatur anima hominis curam gessisse pro filio et ad eum uenisse dormientem, ut docens. quod ignorabat, magna molestia liberaret. sed eodem ipso ferme tempore, quo id audiuimus, id est nobis apud Mediolanum constitutis Carthaginis rhetor Eulogius, qui meus in eadem arte discipulus fuit, sicut mihi ipse, posteaquam in Africam remeauimus, retulit, cum rhetoricos Ciceronis libros discipulis suis traderet, recensens lectionem, quam postridie fuerat traditurus, quendam locum offendit
Abbreviated transcription (Latin):
puseius inueniat ubiacerehuma tum cum somniaret audiuit. ad monitus &
rogatus ut sepeliret inuentum. & qua iduerumesse comperit. creditideomor¬
tuos sepeliriut eorumanime ad loca transeant. unde insepultor umanimas in¬
ferna prohiberileges omniauit non ne ista credens plurimuma tramite ueritatis
exorbitat sic autemin firmitas humana sese hab& ut cumin somnis quisq uiderit
mortuum ipsius animam seuidere arbi tretur. Cum autemiuiuum simili tersom¬
nia uerit non eius animam neque corpus sed hominissimilitudinem sibia paruis se
non dubitet. quasi non possit & mortuorum ominum eo dem modo nescientium non
animȩ similitudine apparere domientibus. procerto comme diolanies semus audiui¬
mus. Quod cum debitum repeteremus a quodam de functi patris cautione prolata qđ
filionesciente a pãreiam fuerat per solutum. Contristari homogracussime cepit ad¬

Expanded text:
pus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, admonitus et pus eius inueniat, ubi iacere inhumatum, cum somniaret, audiuit, admonitus et rogatus, ut sepeliret inuentum, et quia id uerum esse comperit, credat ideo mortuos sepeliri, ut eorum animae ad loca transeant, unde insepultorum animas inferna prohiberi lege somniauit: nonne ista credens plurimum a tramite ueritatis exorbitat? Sic autem infirmitas humana sese habet, ut, cum in somnis quisque uiderit mortuum, ipsius animam se uidere arbitretur, cum autem uiuum similiter somniauerit, non eius animam neque corpus, sed hominis similitudinem sibi apparuisse non dubitet. quasi non possint et mortuorum hominum eodem modo nescientium non animae, sed similitudines apparere dormientibus. pro certo, cum Mediolani essemus, audiuimus, quod cum debitum repeteretur a quodam defuncfilio nesciente a patre iam fuerat persolutum, contristari homo grauissime coepit at
Abbreviated transcription (Latin):
tibus uidentur in somnis & aliquid dicunt quod euigilantes uerum esse cognos¬
cant. Angelicis igitur operationibus fieri crediderim siue permittatur desa¬
per siue iubeatur ut aliquid dicerẽ & sepelien discorporibus suis uideantur
u soniniscum id penitus nesciant quorum illa sunt corpora. Id autem aliquando uti¬
ilterfit siue a diuuorum qualecumq solacium ad quos pertinent illi mortui
quorum apparent imagines somniantibus siueuthis ad monitonibus
erihumano sepulturae commendetur humanitas quaelic& de functis
non opituletur culpanda tamen in religiositate neglegitur: aliquando autẽ
fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores quos talia perpeti iustumẽ
elutsiquis quam uideat in somnis quod teneas uides. sed apud inferos poetica fals¬
silsitate narrantur & eicuius piam non sepulti appareat imagoloquatur quae
talia qualia referetur locutus illi fuisse palinurus . & cum euigila uerit ibicor

Expanded text:
tibus uidentur in somnis et aliquid dicunt, quod euigilantes uerum esse cognostibus uidentur in somnis et aliquid dicunt, quod euigilantes uerum esse cognoscant? angelicis igitur operationibus fieri crediderim, siue permittatur desuper siue iubeatur, ut aliquid dicere de sepeliendis corporibus suis uideantur in somnis, cum id penitus nesciant, quorum illa sunt corpora. id autem aliquando utiliter fit siue ad uiuorum qualecumque solacium, ad quos pertinent illi mortui, quorum adparent imagines somniantibus, siue ut his admonitionibus generi humano sepulturae commendetur humanitas, quae, licet defunctis non opituletur, culpanda tamen inreligiositate neglegitur. aliquando autem fallacibus uisis homines in magnos mittuntur errores, quos talia perpeti iustum est. uelut si quisquam uideat in somnis, quod Aeneas uidisse apud inferos poetica falsitate narratur, et ei cuiuspiam non sepulti adpareat imago loquaturque ta
Abbreviated transcription (Latin):
ta fidelium & contraeorum sensus quitalia sibi accidisse confirmant impu¬
denter uenire uidebimur : sed respondendum est non ideo putandum
essemortuos ista sentiro quia haeo dicere uelindicare uel petere uidentur in somnis
sm & inuenites appirent sue peui uentibus dormientibus dum seipsi nescrants ap¬
parere & abeis haeo qui somnia uerint audint dicentibus quod eos in somnis ui¬
ederint agentes aliquid uello quentes siergome potest aliquis in somnis uidere
sibi aliquid quod factum est indicantem uel etiam quod futurum est praenuntia¬
tum cum idego prorsus ignorem & omnino noncurem non solum quid illesom¬
ni& sedutrum dormientem euigilet : anuigilante medormiat : anuno eodemq
tempore iuigilemus ambo siuedor miamus quando ille somnium uidit in quo
me uidet : Quid mirum si nescientes mortui nec isla sentientes tamen auiuen¬

Expanded text:
ta fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inputa fidelium et contra eorum sensus, qui talia sibi accidisse confirmant, inpudenter uenire uidebimur. sed respondendum est non ideo putandum esse mortuos ista sentire, quia haec dicere uel indicare uel petere uidentur in somnis. nam et uiuentes adparent saepe uiuentibus dormientibus, dum se ipsi nesciant adparere, et ab eis haec quae somniauerint audiunt dicentibus, quod eos in somnis uiderint agentes aliquid uel loquentes. si ergo me potest aliquis in somnis uidere sibi aliquid quod factum est indicantem uel etiam quod futurum est praenuntiantem, cum id ego prorsus ignorem et omnino non curem, non solum quid ille somniet, sed utrum dormiente me uigilet, an uigilante me dormiat, an uno eodemque tempore uigilemus ambo siue dormiamus, quando ille somnium uidet, in quo me uidet: quid mirum, si nescientes mortui nec ista sentientes tamen a uiuen
Abbreviated transcription (Latin):
quibus impedirentur ad loca exoptata transire sed quia hoc sineulla dubita¬
tione falsis simum est necaliquid ob est fidelibus negata eorum corporibus
sepultura nec aliquid siexhibeatur infidelibus prodest: curergo illi qui sau¬
lem & eius filium sepelierunt miseri cordiam fecis sedicuntur & ob hoc a rege
ribus alienis quae illo affectu quonenoumquam carnemsuam odio habet no¬
lunt fieri post mortem suam corporibur suis & quod sibi exiberiuo lunt quan¬
do sensuri non sunt aliis non sentientibus curant exibere dumsentiunt : nar¬
rantur uisa quaedam quaehuic dis putationi nonne glegendam uidean tur
inferre quaestionem : feruntur quippemortui non nulli uel in somnis uel alio
quocumq modo apparuis seui uentibus atq. ubieorum corpora iacerent in hu¬
mata nescientibus locisq monstratis ad monuisse. ut sibi sepultura quae de¬
fuerat praeberetur: haec si falsa esse responderemus contra quorun damscrip¬

Expanded text:
quibus inpedirentur ad loca exoptata transire. sed quia hoc sine ulla dubitaquibus inpedirentur ad loca exoptata transire. sed quia hoc sine ulla dubitatione falsissimum est nec aliquid obest fidelibus negata eorum corporibus sepultura nec aliquid, si exhibeatur infidelibus, prodest, cur ergo illi, qui Saulem et eius filium sepelierunt, misericordiam fecisse dicuntur et ob hoc a rege ribus alienis, quae illo affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, nolunt fieri post mortem suam corporibus suis, et quod sibi exhiberi uolunt, quando sensuri non sunt, aliis non sentientibus curant exhibere, dum ipsi sentiunt? Narrantur uisa quaedam, quae huic disputationi non neglegendam uideantur inferre quaestionem. feruntur quippe mortui nonnulli uel in somnis uel alio quocumque modo adparuisse uiuentibus atque ubi eorum corpora iacerent inhumata nescientibus locisque monstratis admonuisse, ut sibi sepultura quae defuerat praeberetur. haec si falsa esse responderimus, contra quorundam scrip
Abbreviated transcription (Latin):
ceratione membrorum suorum in confla gratione ossuum indis persione
cinerum miseria nulla contngeret : Istos tamen quinihil eorum sepelire
potuerant magna miser cordia cruciabat. quia in nullo modo sentientibi
ipsi quodam modo sentiebant : & ubiiam illorum nullaerat passio erat istor¬
ũ mira compassio secundum istam quam diximiram compassionem laudant᷑
illi & a regedauid benedicuntur quisaulis & ionathae ossibus arridis sepultu¬
rae misericordiam praestiterunt. quae tandem miseri cordia praesta tur
nihil sentientibus. anfortereuo candum est in opinionem quod infernum
fluuium in sepulti non poterant trans meare. absithoc afide xp̃iana alio quin
pessime actum est cumtanta martyrum multitudine quorum non potuer̃t
corporasepeliri & fallaciter eis ueritas dixit : nolitetione reeos qui corpus
occidunt & postea non habent quid faciant : si ei stanta mala facere potuert

Expanded text:
ceratione membrorum suorum, in conflagratione ossuum, in dispersione ceratione membrorum suorum, in conflagratione ossuum, in dispersione cinerum miseria nulla contingeret, istos tamen, qui nihil eorum sepelire poterant, magna misericordia cruciabat, quia in nullo modo sentientibus ipsi quodam modo sentiebant et, ubi iam illorum nulla erat passio, erat istorum misera conpassio. Secundum istam quam dixi miseram conpassionem laudantur illi et a rege Dauid benedicuntur, qui Saulis et Ionathae ossibus aridis sepulturae misericordiam praestiterunt. quae tandem misericordia praestatur nihil sentientibus: an forte reuocandum est in opinionem, quod infernum fluuium insepulti non poterant transmeare? absit hoc a fide christiana: alioquin pessime actum est cum tanta martyrum multitudine, quorum non potuerunt corpora sepeliri, et fallaciter eis ueritas dixit: nolite timere eos, qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, si eis tanta mala facere potuerunt,
Abbreviated transcription (Latin):
r& prosepulchri honore trepidaret. postremonefides resurrectionis coni¬
sumptionem corporum formidar& Debuerunt ergo & ista permitti ut eu¬
am posthanc tantihosoris exempla martsres in xp̃i confessione feruentes
Huius quoq testes fierent ueritatis in quadidicerant eos a quibus sua corpora
interficerentur. poste anihilhabere quod facerent qm̃ quic quid mortuis
corporibus facerent utiq nihil facerent quando in carne omniuita carente
nec aliquid sentire possit qui indemi grauit neo aliquid in de perdere qui
creauit sed interhaeo quaefiebant decorporibus occisorum cummartyres
non ea metuentes magna fortitudine paterentur. tamen apud fratres
luctus ingenserat quod nulla dabatur potestas sc̃orum funeribus iusti
soluere nec occulte subtrahere aliquid sicut eadem testatur historia crue¬
um custodum uigiliae permittebant: Itacum illis qui occis. fuerant in a¬

Expanded text:
ret, pro sepulcri honore trepidaret, postremo, ne fides resurrectionis conret, pro sepulcri honore trepidaret, postremo, ne fides resurrectionis consumptionem corporum formidaret. debuerunt ergo et ista permitti, ut etiam post haec tanti horroris exempla martyres in Christi confessione feruentes huius quoque testes fierent ueritatis, in qua didicerant eos, a quibus sua corpora interficerentur, postea nihil habere quod facerent, quoniam quidquid mortuis corporibus facerent, utique nihil facerent, quando in carne omni uita carente nec aliquid sentire posset, qui inde migrauit, nec aliquid inde perdere, qui creauit. sed inter haec, quae fiebant de corporibus occisorum, cum martyres non ea metuentes magna fortitudine paterentur, tamen apud fratres luctus ingens erat, quod nulla dabatur potestas sanctorum funeribus iusta persoluere nec occulte subtrahere aliquid, sicut eadem testatur historia, crudelium custodum uigiliae permittebant. ita cum illos, qui occisi fuerant, in dila
Abbreviated transcription (Latin):
non eum faturum in sepulchro patrum suorum & huic cura prospicere
ut parceretur os sibus eius siuixta eum iaceret cuius sepulchrum nemo
uiolaret : hunc affectum martyres xp̃i certantes proueritate uice¬
runt. nec mirum quia contempserunt quod non fuerant per acta morte
sensuri qui non potuerunt eis quos uiuentes sentiebant cruciatib uinci
poteratutiq dr quileonem prophetae corpus quod ipse occiderat
ulterius non permisit attingere & fecit deperemptore custo dem
poterat in quam suorum interfectis corporibus canes quibus fuerant.
proecta prohibere poterat && ipsorum hominum innumerabilis modisterrere
saeuitiam necadauere incendere necineres dispergereauderent sed hoc quoq
experimentum multi plici uarietati temptatio num deessenon debuit : ne forti¬
tudo confessionis quae in manitati per secutionis procorporis salute noncede¬

Expanded text:
non eum futurum in sepulcro patrum suorum et huic cura prospicere, non eum futurum in sepulcro patrum suorum et huic cura prospicere, ut parceretur ossibus suis, si iuxta eum iaceret, cuius sepulcrum nemo uiolaret. Hunc affectum martyres Christi certantes pro ueritate uicerunt. nec mirum quia contempserunt, quod non fuerant peracta morte sensuri, qui non potuerunt eis, quos uiuentes sentiebant, cruciatibus uinci. poterat utique deus. qui leonem prophetae corpus, quod ipse occiderat, ulterius non permisit adtingere et fecit de peremptore custodem, poterat, inquam, a suorum interfectis corporibus canes, quibus fuerant proiecta, prohibere; poterat et ipsorum hominum innumerabilibus modis terrere saeuitiam, ne cadauera incendere, ne cineres dispergere auderent: sed hoc quoque experimentum multiplici uarietati temptationum deesse non debuit, ne fortitudo confessionis, quae inmanitati persecutionis pro corporis salute non cede
Abbreviated transcription (Latin):
uidicaremus ad ño non uidicaremur. Cum uidicamur autem ad nõ cor¬
ripimur necummundo damnemur. Eum saneipse quide ceperat in mo¬
numento propriosatis honorisice sepeliuit seq sepeliendum iuxta
eius ossacurauit: itasperans pirciposse ossibussuis cum uenerit tem pus
quando secundum illius hominis dĩ prophetiam osias rexiudae in illam
terram multorum eruit os samortuorum eisdemq ossibus sacrilega altaria
quae sculptilibus constituta fuerant funestauit pepercit quippeillimo¬
numento ubi iacebat propheta qui ante annos amplius quam trecentos
ista praedixerat & propteriꝓsum nec illius quo eum seduxerat sepultura
uiolata est : affectunamq illo qui nemo um quam carnem suam odio habet
prouidet cadauerisuo qui occiderat mendacio animam suam. ex hoc igit᷑
quod carnem suam quisq natura liter diligit & illi poena fuit ad discere

Expanded text:
iudicaremus, a domino non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino coriudicaremus, a domino non iudicaremur; cum iudicamur autem, a domino corripimur, ne cum mundo damnemur. eum sane ipse qui deceperat in monumento proprio satis honorifice sepeliuit seque sepeliendum iuxta eius ossa curauit, ita sperans parci posse quoque ossibus suis, cum ueniret tempus, quando secundum illius hominis dei prophetiam Iosias rex Iuda in illa terra multorum eruit ossa mortuorum eisdemque ossibus sacrilega altaria, quae sculptilibus constituta fuerant, funestauit. pepercit quippe illi monumento, ubi iacebat propheta, qui ante annos amplius quam trecentos ista praedixerat; et propter ipsum nec illius, qui eum seduxerat, sepultura uiolata est. affectu namque illo, quo nemo umquam carnem suam odio habet, prouiderat cadaueri suo. qui occiderat mendacio animam suam. ex hoc igitur, quod carnem suam quisque naturaliter diligit, et illi poena fuit addiscere
Abbreviated transcription (Latin):
deremus affectum : potuitlude terreri uel contristari uiuos quod sensa¬
rus non erat mortuus & haec erat pona qm̃ dolebat animus id desuo corpo¬
re futuram quamuis cumfieret non doleret : hac tenusenim uo luit dñs
seruum suum plectere qui non sua contumacia spreuerat praeceptum
eus implere sed aliena decipiente fallacia oboedire secredidit quando
pon oboedit neq enim putandum est ita fuisse interemptum morsu
bestiae : ut ad supplicium tartareum eius delnde anima raperetur . quan¬
do quidem ipsum eius corpus idem leo qui occiderat custo diuit. Iumento
etiam quo ue hebatur inleso & simulcum ipsa inmanifera intrepida prȩ¬
sentia ad suidomini funus adstante quomi rabi lisigno appareret homi¬
nem dĩ cohercitum potius temporaliterusq ad mortem qua punitum
esse postmortem dequare a postolus cum propter quam offensas commo¬
moras set infirmitates mortesq: multorum : sienimnos ipsos in quit

Expanded text:
deremus affectum, potuit inde terreri uel contristari uiuus, quod sensuderemus affectum, potuit inde terreri uel contristari uiuus, quod sensurus non erat mortuus; et haec erat poena, quoniam dolebat animus id de suo corpore futurum, quamuis cum fieret non doleret. hactenus enim uoluit dominus seruum suum plectere, qui non sua contumacia spreuerat praeceptum eius inplere, sed aliena decipiente fallacia oboedire se credidit, quando non oboediuit. neque enim putandum est ita fuisse interemptum morsu bestiae, ut ad supplicium tartareum eius deinde anima raperetur, quandoquidem ipsum eius corpus idem leo qui occiderat custodiuit iumento etiam, quo uehebatur, inlaeso et simul cum illa inmani fera intrepida praesentia ad sui domini funus adstante. quo mirabili signo adparet hominem dei cohercitum potius temporaliter usque ad mortem, quam punitum esse post mortem. de qua re apostolus, cum propter quasdam offensas commemorasset infirmitates mortesque multorum, si enim nos ipsos, inquit,
Abbreviated transcription (Latin):
tinerent & tamen ex illo humanicordis affectu : quone moum quam car¬
nem suam odo habet si cognoscant homines aliquid post mortem suam
suis corporibus de futurum. quod insuacuiusq gente uel patria poscit sol¬
lemnitas saepulturae contristantur ut homines & quod ad eos post mortẽ¬
ꝗs necrrohetam miriri alteri prophetae quieius trans gressasest uerbum
s d non infetetur cadauereius in sepulhrum patrum eius quae seriptura
Ndum q uođ praccepi tib dñs dr̃tuus & reuersus es & comedistipanem &
bibisliaquam inloco in quo praecepitibi ne comederis panem neq biberis
aquam non in feretur cada uertuum in sepulchrum patrumtuorum
Quanti haec poena pendenda sit secundum eu angelium cogitemus ubi post
corpus occisum nihil metuendum esse didicimus. ne membra ex anima pati¬
antur nec poena dicenda est: si autem humanum ergasuam carnem consi¬

Expanded text:
tineret. Et tamen ex illo humani cordis affectu, quo nemo umquam cartineret. Et tamen ex illo humani cordis affectu, quo nemo umquam carnem suam odio habet, si cognoscant homines aliquid post mortem suam suis corporibus defuturum, quod in sua cuiusque gente uel patria poscit sollemnitas sepulturae. contristantur ut homines et quod ad eos post mortedeus per prophetam minari alteri prophetae, qui eius transgressus est uerbum, quod non inferretur cadauer eius in sepulcrum patrum eius. quae scripturadatum quod tibi praecepit dominus deus tuus, et reuersus es et comedisti panem et bibisti aquam in loco in quo praecepit tibi, ne comederes panem neque biberes aquam, non inferetur cadauer tuum in sepulcrum patrum tuorum. quanti haec poena pendenda sit, si secundum euangelium cogitemus, ubi post corpus occisum nihil metuendum esse didicimus, ne membra exanima patiantur, nec poena dicenda est. si autem humanum erga suam carnem consi
Abbreviated transcription (Latin):
itationem ignibus concremata eosdemq. cineres fluuio rodano ne
quid ad memoriam qualem cumq. relinqueretur inspersos quod non
ob aliud credendum est diuinitus fuisse permissum nis ut discerent
xp̃iani in confitendo xp̃m dum contempnunt hanc uitam multo magis
contem pnere sepulturam : Hoc enim ingenti saeuitia de corporib mar¬
tyrum factumest si eis quic quam noceret quominus beatae requiesce¬
rent eorum uictorio sissimisp̃s nonutiq. fieri sineretur re ipsa ergo
declaratum est non ideo dixis sedñm nolite timere eos quicorpus occi¬
dunt & postea non habent quid faciant quod non esset permissurus aliquid
ecsfacere desuorum corporibus mortuorum sed qm̃ quiquid facere per¬
missi essent. nihil quominueretur xp̃iana de fuctorum felicitas peret
nihilin dead sensum postmortem uiuentium perueniret nihil ad detri¬
mentum saltim ipsorum corporum quominus integra resur gerent per¬

Expanded text:
ptionem ignibus concremata eosdemque cineres fluuio Rhodano, ne ptionem ignibus concremata eosdemque cineres fluuio Rhodano, ne quid ad memoriam qualemcumque relinqueretur, inspersos. quod non ob aliud credendum est diuinitus fuisse permissum, nisi ut discerent christiani in confitendo Christum, dum contemnunt hanc uitam, multo magis contemnere sepulturam. hoc enim quod ingenti saeuitia de corporibus martyrum factum est, si eis quidquam noceret, quo minus beate requiescerent eorum uictoriosissimi spiritus, non utique fieri sineretur. re ipsa ergo declaratum est non ideo dixisse dominum: nolite timere eos qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, quod non esset permissurus aliquid eos facere de suorum corporibus mortuorum, sed quoniam quidquid facere permissi essent, nihil quo minueretur christiana defunctorum felicitas fieret, nihil inde ad sensum post mortem uiuentium perueniret, nihil ad detrimentum saltem ipsorum corporum. quo minus integra resurgerent, per
Abbreviated transcription (Latin):
locus sẽs eum qui praecesserat renouat & auget affeotum tamen etiam¬
si non possit ubi religiosus animur elegit humare quem diligit nullo modo
debet a supplicationibus necessarus in eius commendationẽ cessare ubi¬
cumq enimiac& uel noniaceat defuncticaro spiurequies adquirenda est
quicum h deexiret secum abstulit sensum quo interes sepossit. quo modo
quis q sit si ue inbonis siue in malis: nec abea carne expectat adiuuari
suam uitam cui praebebat ipseuitam quam de traxit excedens. & reddi¬
turus est rediens qm̃ non carospũ sed sp̃s carni etiam ipsius resurrectio¬
nis meritum comparat utrum ad poenam anad gloriam reuuus cat:
legimus in ecclesi astica historia quam grecescripsit eu sebius & in lati¬
nam linguam uertitrufinus martyrum corpora ingallia canib. expo¬
sita canumq. reliquias atq. ossamortuorum usq ad extremam consũ¬

Expanded text:
locus sanctus eum qui praecesserat renouat et auget affectum, tamen etiamlocus sanctus eum qui praecesserat renouat et auget affectum, tamen etiamsi non possit ubi religiosus animus elegit humare quem diligit, nullo modo debet a supplicationibus necessariis in eius commendatione cessare. ubicumque enim iaceat uel non iaceat defuncti caro, spiritui requies adquirenda est, qui cum inde exiret, secum abstulit sensum, quo interesse possit quomodo quisque sit siue in bonis siue in malis, nec ab ea carne expectat adiuuari suam uitam, cui praebebat ipse uitam, quam detraxit excedens et redditurus est rediens, quoniam non caro spiritui, sed spiritus carni etiam ipsius resurrectionis meritum comparat, utrum ad poenam an ad gloriam reuiuescat. Legimus in ecclesiastica historia, quam graece scripsit Eusebius et in latinam linguam uertit Rufinus, martyrum corpora in Gallia canibus exposita canumque reliquias atque ossa mortuorum usque ad extremam consum
Abbreviated transcription (Latin):
eorum inuisibilis uoluntas & cordis intentio dõ nota sit nec ille indigeathis indi¬
tus ut animus ei pandatur humanus sed his magis seipsum excitat homo adoran.¬
dum gemendumq. humilius atq. feruentius & nescio quomodo cum hi motu
cor poris fieri nisi motuanimi praecedente non possunt eis demrursus exte¬
rius uisibiliter factis: Ille interior inuisibilis quieos fecit augetur ac per
hoccordis ad fectus quiut fierent ista praecessit quia facta sunt᷑ orrescit. ue¬
rumta men si eo modo quisq teneatur uel etiamligetur ut haec desus mer¬
bris facerenequeat: non ideo non orat interior homo & ante oculos dĩ
in secretissimo cubili ubi conpungitur sternitur. Ita etiam cum pluronũ
intersit ubi ponat corpus mortui sui qui prospũ eius dõ supplicat qua
& praecedens affectus locum eligit scm & illic corpore posito recordatur

Expanded text:
eorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indieorum inuisibilis uoluntas et cordis intentio deo nota sit nec ille indigeat his indiciis, ut animus ei pandatur humanus. sed hinc magis se ipsum excitat homo ad orandum gemendumque humilius atque feruentius, et nescio quomodo, cum hi motus corporis fieri nisi motu animi praecedente non possint, eisdem rursus exterius uisibiliter factis ille interior inuisibilis qui eos fecit augetur, ac per hoc cordis affectus. qui, ut fierent ista, praecessit, quia facta sunt crescit. uerum tamen si eo modo quisque teneatur uel etiam ligetur, ut haec de suis membris facere nequeat, non ideo non orat interior homo et ante oculos dei in secretissimo cubili, ubi conpungitur, sternitur. ita etiam cum plurimum intersit, ubi ponat corpus mortui sui, qui pro spiritu eius deo supplicat, quia et praecedens affectus locum elegit sanctum et illic corpore posito recordatus
Abbreviated transcription (Latin):
plicationes quae fiunt rectafide ac pietate promortus puto quod ni¬
hil prodesset spiritibus eorum quam libet locissc̃is ex anima corpora
ponerentur Cumergo sidelis mater fidelis filu defuncti corpus desi¬
derauit in basilicam martyris poni si quidem crediditeius animam me¬
ritis martyris adiuuari hoo quodita credidit supplicatio qua edam fuit¬
& haec profuit si quid profuit & quod adidem sepulchrum recurrit
anima & filium praecibus magis magisq. commendat aduiuat defunci
sp̃m non mortiui corporis locus sed ex loci memoria uiuus matris af¬
fectus si mulenum & quis & cui cõmendatus sit nonutiq. in fructuo sie
religiosam mentem praecants attingit: Nam & orantes de membris sucor¬
poris faciunt quod supplicantibus congruit cum genua figunt cum extendunt
manus uel etiam prosternuntur solo & siquid aliud faciunt ui sibi liter quamius

Expanded text:
plicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod niplicationes, quae fiunt recta fide ac pietate pro mortuis, puto, quod nihil prodesset spiritibus eorum, quamlibet locis sanctis exanima corpora ponerentur. Cum ergo fidelis mater fidelis filii defuncti corpus desiderauit in basilica martyris poni, si quidem credidit eius animam meritis martyris adiuuari, hoc, quod ita credidit, supplicatio quaedam fuit, et haec profuit, si quid profuit. et quod ad idem sepulcrum recurrit animo et filium precibus magis magisque commendat, adiuuat defuncti spiritum non mortui corporis locus, sed ex loci memoria uiuus matris affectus. simul enim et quis et cui commendatus sit, non utique infructuose religiosam mentem precantis adtingit. nam et orantes de membris sui corporis faciunt quod supplicantibus congruit, cum genua figunt, cum extendunt manus uel etiam prosternuntur solo et si quid aliud faciunt uisibiliter, quamuis
Abbreviated transcription (Latin):
memoria ipsa qua meminimus MHIIMIT dicitur cumtaq. recolit animus
ubi sepultum sit caris simi corpus & occurrit locus nomine martyris uenera¬
bilis eidem martyri animam dilectam commendat recordantis & praecan¬
tis affectus quicum de functis afidelibus carissimis exhibetur eum pro¬
desse non dubium est his quicum in corpora uiuerent : talia sibi post hano
uitam prodesse meruerunt: Verum & si aliqua necessitas. uel hu mari
corpora uel int talibus locis humari nulladata facultate non sunt prae¬
ter mittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum quas faciendas
proomnibus in xp̃iana & catholica societate de funotis etiam tacitis
nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecdesia :
ut quibus adista desunt parentes aut filii aut quicumq. cognati uelami¬
ciab una eis exhibeatur pia matre communi. si autem de essent istȩ sup¬

Expanded text:
memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, memoria ipsa, qua meminimus, μvήμη dicitur. cum itaque recolit animus, ubi sepultum sit carissimi corpus, et occurrit locus nomine martyris uenerabilis, eidem martyri animam dilectam commendat recordantis et precantis affectus. qui cum defunctis a fidelibus carissimis exhibetur, eum prodesse non dubium est his, qui cum in corpore uiuerent, talia sibi post hanc uitam prodesse meruerunt. uerum et si aliqua necessitas uel humari corpora uel in talibus locis humari nulla data facultate permittat, non sunt praetermittendae supplicationes pro spiritibus mortuorum, quas faciendas pro omnibus in christiana et catholica societate defunctis etiam tacitis nominibus eorum sub generali commemoratione suscepit ecclesia, ut quibus ad ista desunt parentes aut filii aut quicumque cognati uel amici, ab una eis exhibeantur pia matre communi. si autem deessent istae sup
Abbreviated transcription (Latin):
tenditur : sed cumtalia uirorum solatia requiruntar quibus eorum pius in su¬
orum animus appareat. Non uideo quae sunt adiumenta mortuo rum
nisi adhoo utdum recolunt ubi sint posita eorum quos diligunt corpora
eis demscĩs illos tam quam patris susceptos apud dñm aduuandos orando
commendent: quod quidem facere possent & iam sitalibus eos locis eos
humare non possent: sed non ob aliud uel memoriae uel monumenta di¬
cuntur eaquae in signitaȩ fiunt sepulchra mortuorum nisi quia eos quiui¬
uentium oculis morte subtracti sunt ne obliuione etiam cordibus subtra¬
hantur in me moria reuocant & admonendo faciunt cogitari: Nam&
memoria e nomen ida pertissime ostendit & monumentum eo quod mo¬
neat mentem idestadmoneat nuncupatur: propter quod & greci MNUΛUΟΝ¬
uocant quod nos memoriam seumonumentum appellamus qm̃ lingua eorum

Expanded text:
tenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in sutenditur. sed cum talia uiuorum solacia requiruntur, quibus eorum pius in suos animus adpareat, non uideo quae sunt adiumenta mortuorum nisi ad hoc, ut, dum recolunt, ubi sint posita eorum quos diligunt corpora, eisdem sanctis illos tamquam patronis susceptos apud dominum adiuuandos orando commendent. quod quidem facere possent, etiamsi talibus locis eos humare non possent. sed non ob aliud uel \'memoriae\' uel monumenta> dicuntur ea quae insignite fiunt sepulcra mortuorum, nisi quia eos, qui uiuentium oculis morte subtracti sunt, ne obliuione etiam cordibus subtrahantur, in memoriam reuocant et admonendo faciunt cogitari. nam et memoriae nomen id apertissime ostendit et monumentum eo quod moneat mentem, id est admoneat, nuncupatur. propter quod et Graeci μvημεῑοuocant, quod nos memoriam seu monumentum appellamus, quoniam lingua eorum
Abbreviated transcription (Latin):
nec eradicant ex animo pietatem sed exercitata faciunt secundiorem
quanto magiscumde sunt ea quaecurandis funeribus condendisq.
torporibus desunctortum adhiberisolent. Nonessaciunt miseros in occults piorũ
sedibus iam quietos acperhoc quando ista cada ueribur xp̃ianorum inilla mis¬
sedibubis ueletas aliorum oppidorum uastatio nedefuerunt nec uiuorum
ciluen quinon potuerunt ista praebere nec poona mortuorum qui non pos¬
sust ista sentire. haec est mea desepulturae causa atq ratione sententi a
quim propterea ex alio libro meo inistum transtuli. Quia facilius hoc ame
retensr potuit quamidipsum alio modo eloquendum fuit.: Quod si uerũ
est profccto etiam prouisus sepeliendis corporibus apud memorias scorũ
locus bonae ad fectionis humanae est erga funera suorum: Qm̃ si non nulla
religio est ut sepeliantur : non potest nulla esse quando ubi sepeliantur. at¬

Expanded text:
nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: nec eradicant ex animo pietatem, sed exercitatam faciunt fecundiorem: quanto magis, cum desunt ea, quae curandis funeribus condendisque corporibus defunctorum adhiberi solent, non efficiunt miseros in occultis piorum sedibus iam quietos! ac per hoc, quando ista cadaueribus Christianorum in illa magnae urbis uel etiam aliorum oppidorum uastatione defuerunt, nec uiuorum culpa est, qui non potuerunt ista praebere, nec poena mortuorum, qui non possunt ista sentire\\ haec est mea de sepulturae causa atque ratione sententia. quam propterea ex alio libro meo in istum transtuli, quia facilius hoc a me recenseri potuit, quam\' id ipsum alio modo eloquendum fuit. Quod si uerum est, profecto etiam prouisus sepeliendis corporibus apud memorias sanctorum locus bonae affectionis humanae est erga funera suorum, quoniam, si nonnulla religio est, ut sepeliantur, non potest nulla esse, quando ubi sepeliantur ad
Abbreviated transcription (Latin):
genter atq honorifice tegendum sepeliendumq curarunt uerumistȩ
auctoritates non hoc ad monent quod insitullus cad a ueribus sensus sed
ad dĩ prouidentiam cui placent etiam talia pietatis officia: corpora
quoq mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectio¬
nis ad struendam ubi & illud salubriter discitur quanta possitesseremu¬
neratio proelemo synis quas uiuentibus & sentientibus exhibemus.
sineq hoc apud dm̃ perit quod ex animis hominum membris officii
diligentiaeq quae per soluitur: sunt quidem & alia quae sci patri¬
archȩ decorporibus suis uel condendis uel trans ferendis prophetco
spũ dicta intellegi uoluerunt: Non autem hic locus est ut ea pertrao¬
temus cum sufficiant ista quaediximus sed si ea quae sustentandis uiuen¬
tibus sunt necessaria sicut uictũs & amictus quamuis cum graui ad flicti¬
one desint non frangunt inbonis perferendi tolerandiq: uirtutem

Expanded text:
genter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae genter atque honorifice tegendum sepeliendumque curarunt. uerum istae auctoritates non hoc admonent, quod insit ullus cadaueribus sensus, sed ad dei prouidentiam, cui placent etiam talia pietatis officia, corpora quoque mortuorum pertinere significant propter fidem resurrectionis astruendam. ubi et illud salubriter discitur, quanta possit esse remuneratio pro elemosynis, quas uiuentibus et sentientibus exhibemus, si neque hoc apud deum perit, quod exanimis hominum membris officii diligentiaeque persoluitur. sunt quidem et alia, quae sancti patriarchae de corporibus suis uel condendis uel transferendis prophetico spiritu dicta intellegi uoluerunt; non autem hic locus est, ut ea pertractemus, cum sufficiant ista quae diximus. sed si ea quae sustentandis uiuentibus sunt necessaria, sicut uictus et amictus, quamuis cum graui afflictione desint, non frangunt in bonis perferendi tolerandique uirtutem
Abbreviated transcription (Latin):
ternauestis & anulus acsiquidhuius modi tanto cariur est posteris quan¬
tumerga parentes maior affectus nullo modo i praspernenda sant coti¬
pora qua eutiq multo familiarius atq. coniunctus quam quaelib& indu¬
menta gestamus: Haecenim non ador namentum uel ad iutorium quod
adibetur extrinsecus sed ad ipram naturam hominis pertinentiundeA
& anti quorum iustorum funera officios a pietate curata sunt & exequi¬
ae telebratae & sepultura prouisa ipsiq cum uiuerent de sepeliendis uel
etiam transferendis suis cõribus filiis mandauerunt & tobis sepelien¬
domortuos dm̃ promeruisse teste angelo commendatur. Ipse quoq
dñs dietertio resurrecturus religiorae mulieris bonumopus praedicat
praedicandumq commendat quodunguentum praetio sum supermem¬
bra eius effuderit atq hoc ad eum sepeliendum fecerit & laudabiliter
commemorantur in euangelio qui corpus eius decruce acceptum dili¬

Expanded text:
terna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanterna uestis et anulus ac si quid huius modi tanto carius est posteris, quanto erga parentes maior affectus, nullo modo ipsa spernenda sunt corpora, quae utique multo familiarius atque coniunctius quam quaelibet indumenta gestamus. haec enim non ad ornamentum uel adiutorium, quod adhibetur extrinsecus, sed ad ipsam naturam hominis pertinent. unde et antiquorum iustorum funera officiosa pietate curata sunt et exequiae celebratae et sepultura prouisa, ipsique, cum uiuerent, de sepeliendis uel etiam transferendis suis corporibus filiis mandauerunt. et Tobis sepeliendo mortuos deum promeruisse teste angelo commendatur. ipse quoque dominus die tertio resurrecturus religiosae mulieris bonum opus praedicat praedicandumque commendat. quod unguentum pretiosum super membra eius effuderit atque hoc ad eum sepeliendum fecerit. et laudabiliter commemorantur in euangelio qui corpus eius de cruce acceptum dili
Abbreviated transcription (Latin):
um tumulum sed in abrahae gremium sustulerunt : Rident haet illi contra
quos defencda suscepimus ciuitatemdĩ uerumta mense pulturae curam eti am
eorum philo sophi contempserunt & saepe uniuersi exercitus dum proterre¬
na patria morerentur ubi postea iacerent uel quibus bestiis escafierent
non curarent: licuitq dehacre poetis plausibiliter dicere caelotegitur
qui non habet urnam: quantominus debent decorporibus in sepultis
insulta re xp̃i anis. quibus & ipsius carnis membrorumq: omnium resor¬
matio non solum exterra uerum etiam exaliorum elementorum secreussi¬
mosinu quo dilapsa cadauera recesserunt intemporis puncto reddenda
& reddente granda promittitur necideo tamen contempnenda & abici¬
enda sunt corpora de functorum maximeq iustorum atq. fidelium qui¬
bus tam organis & uasis ad omnia bona opera sc̃e usus est sp̃s: sienim pa¬

Expanded text:
um tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. rident haec illi, contra um tumulum, sed in Abrahae gremium sustulerunt. rident haec illi, contra quos defendendam suscepimus ciuitatem dei. uerum tamen sepulturae curam etiam eorum philosophi contempserunt. et saepe uniuersi exercitus, dum pro terrena patria morerentur, ubi postea iacerent uel quibus bestiis esca fierent, non curarunt, licuitque de hac re poetis plausibiliter dicere: caelo tegitur, qui non habet urnam. quanto minus debent de corporibus insepultis insultare Christianis, quibus et ipsius carnis membrorumque omnium reformatio non solum ex terra, uerum etiam ex aliorum elementorum secretissimo sinu, quo dilapsa cadauera recesserunt, in temporis puncto reddenda et redintegranda promittitur! Nec ideo tamen contemnenda et abicienda sunt corpora defunctorum maximeque iustorum atque fidelium, quibus tamquam organis et uasis ad omnia bona opera sancte usus est spiritus. si enim pa
Abbreviated transcription (Latin):
resus citet quodoreauit. dicitur quidem in psalmo. posuerunt mor¬
talia seruorum tuorum escam uolatilibus caeli. carner scõrum tuorũ
bestus terrae. epfuderunt sanguinem eorum sicut aquam incircitu
hierusalem & non erat qui sepeliret: sed magis ad exaggerandam
crudelitatem eorum qui ista fecerunt non adeorum infelicitatem
qui ista pessi sunt quamuis enim haec in conspectuhominum dura
& dirauideantur. sed pretiosa in conspectudñi mors scõrum eius.
proinde ista omnia id est curatio funeris. conditiosepulturae . pom¬
pa exsequiarum magis sunt uiuorum solatia quam subsidia mortua¬
rum si aliquid prodest impio sepultura praetios ioberit pio uilis
autnulla praeclaras exsequias in conspectu hominum purpurat illid nidi
turba famulorum sed multo dariores inconspectudñ ulcero soillipduperi
ministerium praebuit angelorum : qui eum non extulerunt in marmore

Expanded text:
resuscitet quod creauit. Dicitur quidem in psalmo: Posuerunt morresuscitet quod creauit. Dicitur quidem in psalmo: Posuerunt mortalia seruorum tuorum escas uolatilibus caeli, carnes sanctorum tuorum bestiis terrae; effuderunt sanguinem eorum sicut aquam in circuitu Hierusalem, et non erat qui sepeliret, sed magis ad exaggerandam crudelitatem eorum, qui ista fecerunt, non ad eorum infelicitatem, qui ista perpessi sunt. Quamuis enim haec in conspectu hominum dura et dira uideantur, sed pretiosa in conspectu Domini mors sanctorum eius. Proinde ista omnia, id est curatio funeris, conditio sepulturae, pompa exsequiarum, magis sunt uiuorum solacia quam subsidia mortuorum. Si aliquid prodest inpio sepultura pretiosa, oberit pio . uilis aut nulla. Praeclaras i exhibuit turba famulorum, sed multo clariores in conspectu Domini ulceroso illi pauperi minist
Abbreviated transcription (Latin):
capitis non peribit nullo modo diceret ueritas. Nolitetimere eos qui
corpus occidunt. animam autem non possunt occidere. siquid quam
obesset futura euitae quicquid in imici decorporibus occisorum facere
uolus sent nisi forte quis piam sic absurdus est ut contendat eos qui
corpus occidunt non deberetimeri ante mortem: ne corpus occidant¬
& timeri debere postmortem nec corpus occisum sepiliri nonsinant
fal sum estergo quod ait. qui corpus occidunt & postea non habent quid
faciant si habenttanta quaedecada ueribus faciant. absit ut falsum sit
quodueritas dixit. Dic tum est enim aliquid eos facere cum occidunt
quia incorpore sensus est occidendo : postea ueronihil habere quod
faciant quia nullus sensus est incorpore occiso : Multaitaq corpora
christia norum terra non texit sed nullum eorum quis quam acaelo
& terra separauit. quam totam implet prae sentia sui qui nouit unde

Expanded text:
capitis non peribit. nullo modo diceret ueritas: nolite timere eos, qui capitis non peribit. nullo modo diceret ueritas: nolite timere eos, qui corpus occidunt, animam autem non possunt occidere, si quidquam obesset futurae uitae quidquid inimici de corporibus occisorum facere uoluissent. nisi forte quispiam sic absurdus est, ut contendat eos, qui corpus occidunt, non debere timeri ante mortem, ne corpus occidant, et timeri debere post mortem, ne corpus occisum sepeliri non sinant. falsum est ergo quod ait: qui corpus occidunt et postea non habent quid faciant, si habent tanta, quae de cadaueribus faciant? absit, ut falsum sit quod ueritas dixit. dictum est enim aliquid eos facere, cum occidunt, quia in corpore sensus est occidendo, postea uero nihil habere quod faciant, quia nullus sensus est in corpore occiso. multa itaque corpora Christianorum terra non texit, sed nullum eorum et terra separauit, quam totam inplet praesentia sui, qui nouit unde
Abbreviated transcription (Latin):
micorum quieorum corpora in potestate haberent securi occum beranu
chsistiani nec capillum capitis eorum ad serat periturum ex hortans neti¬
ntanteos quicum corpus occiderint amplius non habent quod faciant
udem primo libro deciuitatedĩ satis quantum existimo sum locutus ut eorum
dentem retunderem qui barbaricam uastitatem praecipue quam nu perro¬
ma perpes sa est christianis temporibus inputando etam idobieiunt quod
suis illic non sub uenerit xp̃s. quibus cum res ponsum suerit animas fide¬
lium pro suae fidei meritis ab illo fuisse sus ceptas insultant decada uerib
in sepultis. totum itaq istum desepulturalocum uerbis talibus explicaui
Ait enim intanta in quam strage cadauerum nec sepeliri potuerunt
neq istud pia fides nimium reformidat tenens praedictum nec absu¬
mentes bestias resurrecturiscorporibus obfuturas quorum capillus

Expanded text:
micorum, qui eorum corpora in potestate haberent, securi occumberent micorum, qui eorum corpora in potestate haberent, securi occumberent christiani, nec capillum capitis eorum adserat periturum, exhortans ne timeant eos, qui cum corpus occiderint, amplius non habent quid faciant? unde in primo libro de \'Ciuitate dei\' satis, quantum existimo, sum locutus, ut eorum dentem retunderem, qui barbaricam uastitatem, praecipue quam nuper Roma perpessa est, Christianis temporibus inputando etiam id obiciunt, quod suis illic non subuenerit Christus. quibus cum responsum fuerit animas fidelium pro suae fidei meritis ab illo fuisse susceptas, insultant de cadaueribus insepultis. totum itaque istum de sepultura locum uerbis talibus explicaui. At enim in tanta, inquam, strage cadauerum nec sepeliri potuerunt. neque istud pia fides nimium reformidat, tenens praedictum nec absumentes bestias resurrecturis corporibus obfuturas, quorum capillus
Abbreviated transcription (Latin):
legimus oblatum promortuis sacrificium sed sinus quam inscripturis ue¬
teribus omnino legeretur non parua est uniuersae ecdesiae quae ino
hacconsuetudine daret auctorita subi in precibus sacerdotis quaed ño
dõ ad eius altare funduntur locum suum habet etiam commendatio mor¬
tuorum sed utrum aliquid prosit animae mortu locus corporis sui.
operosius inqurendumest aoprimum urum itsterset aliquid do rereodpor
sbalia tuoli sumist nonsecundum opinionem utcumq uilgatieni red poten so¬
cundum religionis nostrae sacras litera sestudendum: Neq eni credendũ
eit dleut a pud onas onem legitur insepultos anauigando atq transeundo inser¬
nõ amne probiteri quiscilic& necripas daturhorrendas & rauca fluenta
tins portut prius quam sedibus ossa quierunt : Quis corchristianum in¬
dinethispoeticis fabulosisq sigmentis cum dñs is rahel ut intermanus ini¬

Expanded text:
legimus oblatum pro mortuis sacrificium. sed et si nusquam in scripturis uelegimus oblatum pro mortuis sacrificium. sed et si nusquam in scripturis ueteribus omnino legeretur, non parua est uniuersae ecclesiae quae in hac consuetudine claret auctoritas, ubi in precibus sacerdotis quae domino deo ad eius altare funduntur locum suum habet etiam commendatio mortuorum. Sed utrum aliquid prosit animae mortui locus corporis sui, operosius inquirendum est. ac primum utrum intersit aliquid ad inferendam sepulta non fuerint, non secundum opinionem utcumque uulgatam, sed potius secundum religionis nostrae sacras litteras est uidendum. neque enim credendum est, sicut apud Maronem legitur, insepultos nauigando atque transeundo inferno amne prohiberi, quia scilicet nec ripas datur horrendas et rauca fluenta transportare prius, quam sedibus ossa quierunt. quis cor christianum inclinet his poeticis fabulosisque figmentis, cum dominus Iesus, ut inter manus ini
Abbreviated transcription (Latin):
ut nec talibus dignisint ad iuuari siue pro eis quorum tambona uttalib
non indigeant adiumentis genere igitur uitae quod gessit quisq. per
corpus efficitur ut prosint uel non prosint. quae cumq. proillo pe fu¬
unt cum reliquerit corpus: Nam meritum per quod ista prosint sinullũ
comparatum est in hac uita frustra posthano quaeritur uitam itafit ut
neq in aniter ecdesia uel suorum cura prodefunctis quod potuerit
religionis impendat & tamenfuerat unurquisq. secundum ea quae per
corpus gessit siuebonumsiuemalum. reddente dño unicuiq: secundũ
opemeius. Vt enim hoc quod impenditur possit ei prodesse post corpus
in eauita estad quisitum ꝗamges sit in corpore Poterat in quisitio pus
tuae sufficere meabreuis istaresponsio sed quae alia moueant quibus
respondendum existimo parum perattende : In machabeorum libris

Expanded text:
ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reliquerit corpus. nam meritum per quod ista prosint, si nullum conparatum est in hac uita, frustra post hanc quaeritur uitam. ita fit, ut neque inaniter ecclesia uel suorum cura pro defunctis quod potuerit religionis inpendat et tamen ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum reddente domino unicuique secundum opera eius. ut enim hoc, quod inpenditur, possit ei prodesse post corpus, in ea uita est adquisitum, quam gessit in corpore. Poterat inquisitioni tuae sufficere mea breuis ista responsio; sed quae alia moueant, quibus respondendum existimo, parumper adtende. in Machabaeorum libris