comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
interitũ suũ. & neglexit dnm̃ dm̃ suũ. Cernis aliud exem¬
plũ ruinȩ grauissimȩ &e conspicis duos uiros tã iustos tãꝙ
ꝑfectos triumphis suis atq uictoriis fuisse confectosꝰ
Unde uidetis quã ꝑniciosi rerũ scd̾arũ soleant. ẽẽ. suc cessꝰ
ita ut qui ñ potuerunt aduersis frangi: ꝓsperis si in¬
cauti fuerint acriuis elidant᷑. Et qͥ in conflictu atꝙ
acie mortis euaser̃ discrimina: tropheis ꝓprus triũphisq¬
succubant. Ideo apłs monet. Nolite fieri inanis gł̾s cun

Expanded text:
interitum suum, et neglexit Dominum Deum suum . Cernis aliud exeminteritum suum, et neglexit Dominum Deum suum . Cernis aliud exemplum ruinae gravissimae, et conspicis duos viros tam justos tamque perfectos triumphis suis atque victoriis fuisse confectos. Unde videtis quam perniciosi rerum secundarum soleant esse successus, ita ut qui non potuerunt adversis frangi; cauti fuerint, acrius elidantur, et qui in conflictu atque acie mortis euasere discrimina, tropaeis propriis triumphisqsubcumbant. Ideo apostolus monet: nolite fieri inanis gloriae c
Abbreviated transcription (Latin):
etrie & ua ꝑniciosus quã grauis. ẽ. elationis morb.
ante usticie. tantȩ uirtutes tanta fides atq eleuoa¬
dio que nactiu a ipsam ac totiu smundi leges unemuitare
meruer lina elatione depereunt. ita ut uniuer so ie¬
tutib suis ac si ñ fuissent obliuioni traditis: iram confe.¬
stum dni suscepisset: nͥ eã resumpta humilitate placas ser
It qui de tã ex celso meritorũ fastigio elatione impellente
deuderat ñ n ꝑeosdẽ rursũ humilitatis gradus adamis-¬
suculm ascenderet. Uis aliud qͦq exemplũ similis ru¬
ine ꝑcipere: Ot ias huiꝰ quẽ cõmemorauimꝰ regis at dat¬
uius inom̃ib ipse quoq scripture testimonio collaudatꝰ
post ingentia uirtutũ suarũ preconia. post in numeros
triumphos qͦs deuotionis ac fidei sue merito ꝑpetrauit
disce qualiter sit uane głȩ elatione deiectus. & egres.¬
sũ . ẽ. inqͥt nom̃ oriȩ ꝓpter qđ dñs auxiliaret᷑ ei ce cor¬
roborasset illũ & cũ roboratus eet: eleuatũ. ẽ. cor eiꝰ in

Expanded text:
erniciosus, quam grauis elationis est morbus. tantae iustitiae, tantae uirtutes, tanta fides atque deuotio, quae naturam ipsam ac totius mundi leges inmutare meruerunt, una elatione depereunt, ita ut uniuersis uirtutibus suis, ac si nec fuissent, obliuioni traditis iram confestim domini suscepisset, nisi eam resumpta humilitate placasset, ut, qui ^1 tam excelso meritorum fastigio elatione inpellente deciderat, non nisi per eosdem rursum humilitatis gradus ad amissum culmen ascenderet. uis aliud quoque exemplum similis ruinae percipere? , Ozias, huius quem commemorauimus regis atauus, in omnibus ipse quoque scripturae testipost ingentia virtutum suarum praeconia, post innumeros triumphos quos devotionis ac fidei suae merito perpetravit, disce qualiter sit vanae gloriae elatione dejectus. Et egressum est, inquit, nomen Oziae propter quod auxiliaretur ei Doasset illum; et cum roboratus esset, elevatum est cor ejus in
Abbreviated transcription (Latin):
mine. alio rursũ inueniunt᷑ induta. Totiensq re¬
ꝑiunt᷑ obtecta: quotiens fuerint exspoliata. Insolitu¬
dinẽ quoq cunctorũ mortaliũ consortia głȩ causa
fugientẽ ꝑ sequi ñ defistit. Quantoq amplius una¬
uensũ quis uitauerit mundũ: tanto eũ acriꝰ isec
oboediendũ ꝓmptissimꝰ. aliũ qđ humilitate cȩceros
prȩponderet. conat᷑ extollere. Alius scientiȩ. aluus

Expanded text:
mine r alio rursum inueniuntur induta totiensque remine r alio rursum inueniuntur induta totiensque repperiuntur obtecta, quotiens fuerint spoliata. In solitudine quoque cunctorum mortalium consortia gloriae causa fugientem persequi non desistit, quantoque amplius uniuersum quis uitauerit mundum, tanto eum acrius inseoboediendum promptissimus, alium quod humilitate ceteros praeponderet, conatur extollere: aliu
Abbreviated transcription (Latin):
tib blandiaris & dextris successib ac spũalib extollan
nec deflectens ad sinistrũ tramitẽ uitiorũ scđm apla
głam tͥ exeis intua confusione conquiras. Nã cuisubsp¬
cie succinctę uestis ac nitide. coenodoxian ñ potuit
generare: ꝓsqualida & inculta ac uiliore conat᷑ in¬
ferre. Que ñ potuit ꝑhonorem deicere: humilitate
supplantat. Quẽ scientiȩ & locutionis ornatu nequiuit
extollere: grauitate taciturnitatis elidit. Si ieiunt
inpalã: gła uanitatis pulsat᷑. Si illud contemnendͥe
głȩ causa contexerit. eodẽ uitio elationis obtunditꝰ
Ne uane głȩ contagio maculet᷑. orationes ꝓlixius
subfrm̃ uitat celebrare conspectu. et qđ eas latent̾ exe¬
ceat nullũq habeat consciũ facti. ñ effugit aculeos
uanitatis. Pulchre seniores naturã morbi huuiꝰ in modũ
cepe hulborũq describunt. quȩ uno decoriata teg.¬

Expanded text:
tibus blandiaris et dextris successibus ac spiritalibus extollaris tibus blandiaris et dextris successibus ac spiritalibus extollaris nec deflectens ad sinistrum tramitem uitiorum secundum apostolum gloriam tibi ex eis in tua confusione conquiras. nam cui sub specie succinctae uestis ac nitidae κενοδοξίαν non potuit generare, pro squalida et inculta ac uiliore conatur inserere: quem non potuit per honorem deicere, humilitate subplantat: quem scientiae et elocutionis ornatu nequiuit extollere, grauitate taciturnitatis elidit. si ieiunet palam, gloria uanitatis pulsatur: si illud contemnendae gloriae causa contexerit, eodem uitio elationis obtunditur. ne uanae gloriae contagio maculetur, orationes prolixius sub fratrum uitat celebrare conspectu: et quod eas latenter exerceat nullumque habeat conscium facti, non effugit aculeos uanitatis. Pulchre seniores naturam morbi huius in modum caepae bolborumque describunt, quae uno decoriata teg
Abbreviated transcription (Latin):
uaria undiq bellatori. ex omni parte uictori occur¬
rens. Nã & inhabitu & informa. in incessu. inuoce. in
oꝑe. inuigiliis. inieruniis. in oratione. in remotione
inletͥtione. inscientia. intacitur nitate. in oboedi¬
entia inhumilitate in longanimitate. militẽ &ꝑi
uulnerare conat᷑. & uelut quidã ꝑniciosissimꝰ sco¬
pulus tumentib undis obtectus. imꝓirisũ ac mise¬
rabile naufragiũ scco nauigantib uento dũ ñ cauet᷑
nec preuidet᷑ importat. Itaq uia regia uolentẽ
incedere ꝑ arma iusticie quȩ adextrissunt iasinistris.
oportet aplica disciplina transire ꝑgłam & ignoblita
temptationũ fluctꝰ gubnante discretione & flante
spũ dũi. iter dirigere uirtutis: ut dextra leuaq si pu¬
lulũ deflectamꝰ sciamꝰ nos ꝑniciosis mox cautib illid¬
dos. Ideoq ꝑsapientissimũ salomonẽ monem᷑. Ne diue¬
teris addexteram. neq ad sinistrã. Id ẽ ne tͥ de uirti¬

Expanded text:
uaria, undique bellatori et ex omni parte uictori occuruaria, undique bellatori et ex omni parte uictori occurrens. nam et in habitu et in forma, in incessu, in uoce, in opere, in uigiliis, in ieiuniis, in oratione, in remotione, in lectione. in scientia, in taciturnitate, in oboedientia, in humilitate, in longanimitate militem Christi uulnerare conatur, et uelut quidam perniciosissimus scopulus tumentibus undis obtectus inprouisum ac miserabile naufragium secundo nauigantibus uento, dum non cauetur nec praeuidetur, inportat. Itaque uia regia uolentem incedere per arma iustitiae quae a dextris sunt et a sinistris oportet apostolica disciplina transire per gloriam et igntemptationum fluctus gubernante discretione et flante nobis spiritu domini iter dirigere uirtutis, ut dextra laeuaque si paululum deflectamus sciamus nos perniciosis mox cautibus inlidendos. ideoque per sapientissimum Salomonem monemur: ne deuerteris ad dextram neque ad sinistram, id est ne tibi de uirtu
Abbreviated transcription (Latin):
nos uana suie in anẽ głam possumꝰ appellare. multi¬
uip possit Non solũ em̃ ut cȩtera uitia in parte carnali
sedetiã inspũalimonachũ pulsat subtiliore se nequicia
ingerens menti ita ut qͥ ñ potuert carnalib uitiis decipi
spualib successib acriꝰ saucient᷑. Tantoq ẽ ꝑniciosior ad
conflictũ: quanto obscurior ad cauendũ. Omnui nanq
uitiorũ manifestior aꝑtiorq congressus ẽ. & inuno qͦq
eorũ contradictione rigida confutatus ingentior ua
ualidior factꝰ abscedit uictoremq suũ deiectus ad¬
uersarius de inceps infirmior attẽptabit. Hic uͦ cũ prę
liatione carnali pulsauerit mentẽ. & fuerit responsi¬
onis scuto repulsus: rursus ut queda multi formisne¬
quicia priore habitu ꝑsonaq mutata. subuirtutu
specie uictorem confodere & iugulare ꝑtemptat. &¬
eni cetera uitia seu ꝑturbationes. uniformes ac sim¬
plices ẽe. noscunt᷑. hec uͦ multiplex & multiformis ac

Expanded text:
nos uanam siue inanem gloriam possumus appellare, multirehendiue deprehendiue possit. Non solum enim ut cetera uitia in parte carnali, sed etiam in spiritali monachum pulsat, subtiliore se nequitia ingerens menti, ita ut, qui non potuerunt carnalibus uitiis decipi, spiritalibus successibus acrius saucientur, tantoque est perniciosior ad conflictum quanto obscurior ad cauendum. omnium namque uitiorum manifestior apertiorque congressus est et in unoquoque eorum contradictione rigida confuta.tus incentor in-  nalidior factus abscedet uictoremque suum deiectus aduersarius deinceps infirmior adtemptabit. hic uero cum pro elatione carnali pulsauerit mentem et fuerit responsionis scuto repulsus, rursus at quaedam multiformis nequitia priore habitu personaque mutata sub uirtutum specie uictorem confodere et iugulare pertemptat. Etenim cetera uitia seu perturbationes uniformes ac simplices esse noscuntur, haec uero multiplex et multiformis ac
Abbreviated transcription (Latin):
scientia preditũ. non solũ in actuali uita sed etiã noti¬
cia scripturarũ. quã ei non tã studiũ lectionis uł
litteratura mundi contulerat. quã sola puritas cordis
Siquidẽ uix ipsius quoq grecȩ linguȩ per pauca uerlu
uł intelligere posset uł ꝓloqui. Hic cum ex planatio¬
nẽ cuuisdam obscurissime questionis inquireret.
septẽ dieb ac noctib in oratione infatigabilis ꝑstiti
donec solutionẽ ꝓpositȩ questionis dũo reuelante. cogno¬
ineuirentib: ait monachiui scripturarũ nogiciã ꝑtin¬
gou iupente nequaquã debere laberes su os engsi fõ¬
mentatorũ libros impencdere. sed potiꝰ orine mentis to¬
meina or intentione cordis erga emundatione. dit otis
camaliũ detinere Q uib erpulsis confestum cordis ocłis
sablatouel amine passionũ. sacram̃ta ser ipturan cũ

Expanded text:
scientia praeditum non solum in actuali uita, sed etiam notiscientia praeditum non solum in actuali uita, sed etiam notitia scripturarum, quam ei non tam studium lectionis uel litteratura mundi contulerat quam sola puritas cordis, siquidem uix ipsius quoque Graecae linguae perpauca uerba uel intellegere posset uel proloqui. hic cum explanationem cuiusdam obscurissimae quaestionis inquireret, septem diebus ac noctibus in oratione infatigabilis perstitit, donec solutionem propositae quaestionis domino reuelante cognoonachum ad Scripturarum notitiam pertingere cupientem, nequaquam debere labores suos erga commentatorum libros impendere, sed potius omnem mentis industriam et intentionem cordis erga emundationem vitiorum carnalium detinere. Quibus expulsis confestim cordis oculi, sublato velamine passionum, sacramenta Scripturarum velut
Abbreviated transcription (Latin):
bore rursus iste tranquillitatis reparandus ẽ tar
sisemel animꝰ litterarũ ꝑmotus affectu . eorũq reu¬
sendo sermones ac uultus quos tanto tempore dent¬
liquit iterũ eos reuisere ipsisꝙ cohabitare animus
mente coeꝑit int̃. ẽẽ. Quos ꝓfecto carnalit̃ deseruis
nichil ꝓderit: si corde eos incipiat intueri. ac m¬
moriã quã scło huic renuncians quisq uelut mor¬
tuus abdicauit. reuiuiscens eidẽ rursus adenseit
Hec uoluens in suo pectore: ñ solũ nullã resoluere enan
definiuit. sed ne ipsũ quidẽ fasciculũ resignare. ne
scilicet eor qͥ scripserant uł nomina recensendo uł iuisꝰ
recordando. aspiritꝰ sui intentione cessaret. Itaqͣ ci
constrictũ susceꝑat. igni tradidit coneremandũ. tte
inquiens. cogitationes patriȩ parit̾ concremamini. nec
me ulteriꝰ ad illa quȩ fugi reuocare temptetis.
idimꝰ etiã abbatem theodorũ summa sanctitate ac

Expanded text:
labore rursus iste tranquillitatis reparandus est status, labore rursus iste tranquillitatis reparandus est status, si semel animus litterarum permotus affectu eorumque recensendo sermones ac uultus, quos tanto tempore dereliquit, iterum eos reuisere ipsisque cohabitare animo ac mente coeperit interesse. quos profecto corporaliter deseruisse nihil proderit, si corde eos incipiat intueri ac memoriam, quam saeculo huic renuntians quisque uelut mortuus abdicauit, reuiuiscens eidem rursus admiserit. haec uoluens in suo pectore non solum nullam resoluere epistulam definiuit, sed ne ipsum quidem fasciculum resignare, ne scilicet eorum qui scripserant uel nomina recensendo uel uultus recordando a spiritus sui intentione cessaret. itaque, ut eum constrictum susceperat, igni tradidit concremandum: ite, inquiens, cogitationes patriae, pariter concremamini nec me ulterius ad illa quae fugi reuocare temptetis. Uidimus etiam abbatem Theodorum, summa sanctitate et
Abbreviated transcription (Latin):
otiosa fabula intromissa. e: om̃s exꝑge facti tor¬
porem somni dominantis excussimus. Uł ex hoc
gͦ ꝑpendite quisnã spũalis illius collationis fue¬
rit impugnator. aut quis huiꝰ infruetuose atq
carnalis insinuator existat. Ille & enĩ ẽe manife¬
stissime dep̾hendit᷑: qui malis aggaudens uł istã
fouere. uł illã impugnare ñ desinit. NEc minꝰ
hoc opus quoq frĩs erga puritatẽ sui cordis interiti.
& erga contemplationẽ diuinã ualde solliciti.
cõmemorare necessariũ reor. Qui cũ ei post annos
quindecim. patris ac matris amicorũq multorũ
de ꝓuintia ponti plures epłȩ de latę fuissent.
accipiens grande. fasciculũ lit terarũ. diuq apudh.
tias infruetuosas impellent Quot dieb horũ recoi¬
tione qui scripserunt intentionẽ pectoris mei am
contemplatione reuocabunt. Post quantũ tempos
digerenda .ẽ. hȩc mentis concepta confrsio. qntor

Expanded text:
otiosa fabula intromissa est, omnes expergefacti torotiosa fabula intromissa est, omnes expergefacti torporem somni dominantis excussimus. Vel ex hoc ergo perpendite, quisnam Collationis illius spiritalis fuerit impugnator, aut quis hujus infructuosae atque carnalis insinuator existat. Ille etenim esse manifestissime deprehenditur, qui malis adgaudens uel istam fouere uel illam inpugnare non desinit. Nec minus hoc quoque opus fratris erga puritatem sui cordis intenti et erga contemplationem diuinam ualde solliciti commemorari necessarium reor. qui, cum ei post annos quindecim patris ac matris amicorumque de prouincia ponti conplures epistulae delatae fuissent, accipiens grandem fasciculum litterarum diuque apud semet istitias infructuosas inpellent. quot diebus horum recordatione qui scripserant intentionem pectoris mei a proposita contemplatione reuocabunt post quantum temporis digerenda est haec mentis concepta confusio quantoque
Abbreviated transcription (Latin):
iudicare. ut ñ iudicemini Inquo enĩ iudicio iudica¬
molcas iuiticabimini. Pret hanc eni quã dixumn caussã
utiã ab hoc uuticare de aliis ꝑiculosum ẽ: qdł ignoran¬
tesuł hec essit atẽ uł rationẽ qua illi heci inqui be
murqum eos tẽmere iuidicasse &e ꝑhec ad mittini
n ler petcatuĩ secus quã oportet de nr̃is tr̃ib ali¬
qd seetpertes. Hic idem senex otiosarũ fabularũ diabolũ
ce fautorẽ ac spũaliũ collationũ impugnatorẽ
senꝑ ristere :. his de clarauit indiciis. Nam cũ
fnb quibclã de reb necessariis ac spũalib dispu¬
taret eosq uideret letheo quodã sopore de mergi
nec posse abocłis suis pondus somni depellere: oti¬
oam repente fabulam introduxit. Ad cuiꝰ oble¬
Etationẽ cũ eos eugilasse confestim atq erectas¬
aures suas habere uidisset: ingemiscens ait. Nunc
usq de reb cȩlestib loquebamur. & om̃iũ urm
ocłi loetali dormitione deprimebant᷑. At cũ

Expanded text:
iudicare, ut non iudicemini: in quo enim iudicio iudicaueritis iudicabimini. praeter hanc enim quam diximus causam etiam ob hoc iudicare de aliis periculosum est, quod ignorantes uel necessitatem uel rationem, qua illi haec in quibus mere iudicasse et per hoc admittimus non leue peccatum, secus quam oportet de nostris fratribus aliquid sentientes. Hic idem senex otiosarum fabularum diabolum esse fautorem ac spiritalium conlationum inpugnatorem semper exsistere his declarauit indiciis. nam cum fratribus quibusdam de rebus necessariis ac spiritalibus disputaret, eosque uideret Lethaeo quodam sopore demergi nec posse ab oculis suis pondus somni depellere, otiosam repente fabulam introduxit. ad cuius oblectationem cum eos euigilasse confestim atqaures suas habere vidisset, ingemiscens ait. Nunc usque de rebus coelestibus loquebamur, et omnium vestrum oculi lethali dormitione deprimebantur; at cum
Abbreviated transcription (Latin):
pos doet qui intant ũ hanc esuis abe gerae senlib s ut
no inamieis quidẽ ꝓpriis & quidem a do sibi tradtis ma¬
luerit reddere talionẽ Irascimini inqͥt & noltte pec¬
care IIle de enĩ cũ aquã de cisterna bethleemitica con¬
cupisset e aq auiris fortib ꝑmedias hostiũ catuas
suscepisset allatã. ꝓtinꝰ effudit int̾rã. Et tea uoluptũ¬
dam concupiscentie passionẽ iratus extinguens libautt
qui ꝓfecti sunt. & animarũ ꝑiculũ bibam: Uł ec̃
seme uregem dauid audiente eo lapides & maledi¬
eticoram om̃ib irrogaret. uelletq abisau fili saruiȩ
yrinceps militũ conuicii regalis ultionẽ truncati¬
one capitis eiꝰ explere: beatus dauid aduersus dirã
sug gestignẽ eiꝰ indignatione pia cõmotus. humilita¬
to modu ar patientiȩ rigorem inconcussa lȩnitate
seruauit. diẽs Qͥd m & uob̃ filii saruieꝰ dimitte
eũ ut maledicat. Dnisenĩ precepit ei. ut maledice

Expanded text:
propheta docet, qui in tantum hanc e suis abegerat sensibus, ut propheta docet, qui in tantum hanc e suis abegerat sensibus, ut ne inimicis quidem propriis, et quidem a Deo sibi traditis, maluerit reddere talionem: Irascimini, inquiens, et nolite peccare . Ille enim cum aquam de cisterna Bethleemitica concupisset, eamque a viris fortibus per medias hostium catervas suscepisset, allatam protinus effudit in terram; et ita voluptuosam concupiscentiae passionem iratus extinguens libauit qui profecti sunt, et animarum periculum bibam? uel cam Semei in regem Dauid audiente eo lapides et maledicta coram omnibus inrogaret, uelletque Abisai filius Saruiae princeps militum conuicii regalis ultionem truncatione capitis eius explere, beatus Dauid aduersus diram suggestionem eius indignatione pia commotus humilitatis modum et patientiae rigorem inconcussa lenitate seruauit dicens: quid mihi et uobis, filii Saruiae? dimittite eum, ut maledicat: dominus enim praecepit ei ut ma
Abbreviated transcription (Latin):
Nichil int̃ ẽ. utrũ aurea lamina plumbeaue seu cuilet
metalli. ocłorũ obtutib imponat᷑. Differentiã cecitatis
ñ facit preciositas metallorũ Habemꝰ sane irȩ min¬
steriũ satis commode nob̾ insertũ. ad quod solũ eã reciꝑs
utile nob ẽ ac salubre. cũ contra lasciuientes cordis nri
motus indignantes in fremimꝰ & ea quȩ agere confun¬
dim̃ coram hominib uł ꝓloqui inlatebras ascendisse
nr̃i pectoris indignam᷑. angłorũ scilicet ac dĩ ipsius pre¬
sentiã ubiq & omĩa penetrantis. ocłmq eiꝰ tota formi.¬
dine tremiscentes. quẽ nequaquã possunt conscien.¬
tiȩ nr̃ȩ latere secreta. Uł certe cũ contra ipsam ira cur
nob aduer sus frem irrepserit cõmouem̃ & uaci lortaleis
nostiarationes cius cetrudimꝰ nec in abditis petͥtoris nr̃i nio¬
masa latebias habere ꝑmittimꝰ. T alit̃ nos iraseneciã ille

Expanded text:
nihil interest, utrum aurea lammina plumbeaue seu cuiuslibet nihil interest, utrum aurea lammina plumbeaue seu cuiuslibet metalli oculorum lorum obtutibus inponatur: differentiam caecitatis non facit pretiositas metallorum. Habemus sane irae ministerium satis commode nobis insertum, ad quod solum eam recipere utile nobis est ac salubre, cum contra lasciuientes cordis nostri motus indignantes infremimus et ea, quae agere confundimur coram hominibus uel proloqui, in latebras ascendisse nostri pectoris indignamur, angelorum scilicet ac dei ipsius praesentiam ubique et omnia penetrantis oculumque eius tota formidine tremescentes, quem nequaquam possunt conscientiae nostrae latere secreta. Uel certe cum contra hanc ipsam iram, cur nobis aduersus finstigationes ejus extrudimus, nec in abditis pectoris nostri noxias eam latebras habere permittimus. Taliter nos irasci etiam ille
Abbreviated transcription (Latin):
ad ꝑfectionẽ tendens. & agonẽ spũalem̃ legitime &
decertare: ab om̃ĩ irȩ furorisq uitio alienꝰ existat. un
diat qͥd sibi uas electionis precipiat. Om̃is inqͥt ira e
dignatio & clamor & blasphemia tollat᷑ auob̾ cũ õn
necessariã ce utilẽ nob. excipit. Delinquentẽq frems
necesse est. ita curare festinet: ut dũ medelã leuiob
sitan febricula laboranti ꝓcurat inferre. ñ semet
qui alterius uulneri mederi cupit. omĩ languoris
morbo alienũ sanũq subsistere. ne illud euangłicũq
cat᷑ ei. Medice prius cura te ipsũ. Ac̃ uidens festiuũ
in ocło frĩs sui trabem in ocło suo ñ uideat. Uł quomodo
uidebit eitere festucã de ocło frĩs sui. qui trabẽ furoris qe¬
stat in ocłosuo: Qualibet excausa iracundiȩ motꝰ efferins
excetat ocł os cordis. & acumini uisuũ exitialẽ ualiduns
morbi ingerens trabem. solem iuisticiȩ ñsinit intueri.

Expanded text:
ad perfectionem tendens et agonem spiritalem legitime cupiens ad perfectionem tendens et agonem spiritalem legitime cupiens decertare ab omni irae furorisque uitio alienus exsistat, et audiat quid sibi uas electionis praecipiat: omnis, inquit, ira et indignatio et clamor et blasphemia tollatur a uobis eum omni necessariam et utilem nobis excepit, delinquentemque fratrem, si necesse est, ita curare festinet, ut, dum medellam leuiore forsitan febricula laboranti procurat inferre, non semetqui alterius uulneri mederi cupit, omni languoris morbo alienum sanumque subsistere, ne illud euangelicum dicatur ei: medice, prius cura te ipsum ac uidens fistucam in oculo fratris sui trabem in oculo suo non uideat. uel quomodo uidebit eicere fistucam de oculo fratris sui, qui trabem furoris gestat in oculo suo? Qualibet ex causa iracundiae motus efferuens excaecat oculos cordis et acumini uisuum exitialem ualidioris morbi ingerens trabem solem iustitiae non sinit intueri.
Abbreviated transcription (Latin):
uoluntate qͥcquã timeamꝰ admittere. Illos &e enĩ timere
consueuit humana natura qͦs indignari norit. &
ueret᷑ offendere. Ut in nonnullis e qͥssimis uidicib solet abiis
qui abali quo reatu suȩ conscientiȩ remordent᷑ ira ultrix
timeri ñ scilicet qđ mn animis eorũ qͥ iuste iudicaturi st̃
ꝑturbatio consistat. sed qđ ita metuentib ille sentidt
dine ac lenitate ꝓlata: abiis qͥ ꝓsuo merito poena ple¬
etendi sunt. furor grauis &e tra seuissima iudicat᷑
ongũ ẽ. nec presentis oꝑis si uoluerimꝰ om̃ĩa quȩ de
do humana significatione figuralit̃ inscripturis
dicta sunt ex planare. Hȩc ad presentẽ necessitate
quȩ contra furoris uitiũ ꝑtinebant. dixisse suffi¬
ciat. ut nullus ex inde sibimet occasionẽ mor bi por¬
tisq
ꝑpetuȩ ꝑ ignorantiã trahat: unde sc̃itas &e immortilo
uite. salutisq remedia conquirunt᷑. ¶aq monadu

Expanded text:
uoluntatem quicquam timeamus admittere. illos etenim timere uoluntatem quicquam timeamus admittere. illos etenim timere consueuit humana natura, quos indignari nouit, et ueretur offendere: ut in nonnullis aequissimis iudicibus solet ab his, qui aliquo reatu suae conscientiae remordentur, ira ultrix timeri, non scilicet quod haec in animis eorum qui iuste iudicaturi sunt perturbatio consistat, sed quod ita metuentibus ille sentiatdine ac lenitate prolata, ab his, qui pro suo merito poena plectendi sunt, furor grauis et ira saeuissima iudicatur. longum est nec praesentis operis, si uoluerimus omnia quae de deo humana significatione figuraliter in scripturis dicta sunt explanare. haec ad praesentem necessitatem, quae contra furoris uitium pertinebant, dixisse sufficiat, ut nullus exinde sibimet occasionem morbi mortisque perpetuae per ignorantiam trahat, unde sanctitas et inmortalitas uitae salutisque remedia conquiruntur.1 Itaque monachus
Abbreviated transcription (Latin):
locutꝰ sit: agnoscamꝰ. Iu ocłis imm̃sitatem ꝑspicatiȩ
qua unuuer sa ꝑlustrat ac ꝑhoieit. &e ad nchil euerus que
quos murs gcencaue funt eu cogntan: lotedio seirs
posinui Canuiũ nuncupatione ꝓ uidenciã & oꝑationie
qua muinuu spse si t creator &e condetor sentiamꝰ. aa cnit
qua quuur tuoteis ee gubernationis eiꝰ insignia. qua cunitie
susentat᷑ moderat᷑ ac regit. Et ut de ceteris tacea: canicies
urtisq aliuid quã longeuitatẽ ditatis & antiqurtate so¬
pmic at quasine ullo principio ẽ e oñia tempora e cre¬
curas ei cedit unuersas Ita gc de ira dĩ uł furore cu
mane ꝑturbationis sed digne de dõ qui om̃i ꝑturbatẽ¬
one alien ẽ sentire debemꝰ cilicet quo ꝑ hec eũ uidic ẽ
o etorem om̃iũ quȩ iniquȩ gerunt᷑ in hoc munclo pos.¬
sim aduertere & retributorem t̾ribilẽ actuũ nrorꝰ
Ii aorcoru significationib formidantes. coutra illi

Expanded text:
locutus sit, agnoscamus. in oculis inmensitatem perspicaciae, locutus sit, agnoscamus. in oculis inmensitatem perspicaciae, qua uniuersa perlustrat ac perspicit, et quod nihil eave sunt, seu cogitantur, lateat, scire possimus; manuum nuncupatione providentiam et operationem, qua omnium ipse sit creator et conditor, sentiamus; brachium quoque virtutis et gubernationis ejus insignia qua cuncta sustentat, moderatur ac regit. Et ut de caeteris taceam, canities capitis quid aliud quam longaevitatem deitatis et antiquitatem significat? qua sine ullo principio est, et ante omnia tempora et creaturas excedit universas. Ita igitur et de ira Dei vel furore, cum o, qui omni perturbations alienus est, sentire debemus, scilicet quo per haec eum iudicem et ultorem omnium quae inique geruntur in hoc mundo possimus aduertere, et retributorem terribilem actuum nostrorum his uerborum significationibus formidantes contra illius
Abbreviated transcription (Latin):
meorũ: qui metit᷑ celũ palmo & t̾rampugillo condi¬
immortalitatẽ & lucem habitat in accessibilẽ. Ut ps¬
eã ignorationẽ & obliuionẽ. quȩ de ipso legimꝰ inse¬
pturis scĩs frequent̾ inserta. Deinde liniam̃ta membns
que tanquã de homine figurali & compostto deseriunꝰ
capillis scilicet. capite & narib ocłis ac̃ facie. manibe
brachio digitis. utero: pedibꝙ. quȩ om̃ĩa sccłm uilẽ it¬
tere sonũ si uoluerimꝰ admittere. dm̃ liniam̃tis ñbra
& corporea figura compositũ qđ dictu nefas qđq abst
non absq nefando sacrilegio possunt intelligi suꝑ eu'
qui inuisibilis. in effabilis incõp̃hensibilis: inestinabis
simplex & incompositꝰ. scãrũ scripturarũ auctoritat
definitꝰ: ita ne furoris quidẽ & irȩ ꝑturbatio illim
demutabili nature sine ingenti blasphemia poterit
coaptari. Nam huiꝰ cemodi significatione m̃bror. diu¬
queunt intimari. Ut puta significatione oris. collo¬

Expanded text:
meorum , qui metitur coelum palmo, et terram pugillo concluinmortalitatem et lucem habitat inaccessibilem: ut praeteream ignorationem et obliuionem, quae de ipso legimus in scripturis sanctis frequenter inserta, deinde liniamenta membrorum, quae tamquam de homine figurali et conposito describuntur, capillis scilicet, capite et naribus, oculis ac facie, manibus et brachio, digitis, utero pedibusque. quae omnia secundum uilem litterae sonum si uoluerimus admittere, deum liniamentis membrorum et corporea non absque nefando sacrilegio possunt intelligi super eo qui invisibilis, ineffabilis, incomprehensibilis, inaestimabilis, simplex et inconpositus sanctarum scripturarum auctoritate definitur, ita ne furoris quidem et irae perturbatio illi indemutabili naturae sine ingenti blasphemia poterit coaptari. nam huiuscemodi significatione membrorum diuiqueunt intimari. ut puta significatione oris conlo
Abbreviated transcription (Latin):
cpnscet uellere Cĩ morbi hec erit mecdeina ꝑfecta:
ot prru att dreciamꝰ nullo mͦ siue iniustis siue uistis
aucpusis licere nob irasci scientes nos. discretionis lum̃
rectiq consilii firmitatẽ ipsam quoq honestatem au
uistici moderamina ꝓtuiꝰ amissuros si pringipale
cordis ur̃ĩ eius fuerit tenebris obscuratu. Ium de
comorante Posteemo ut cogitemꝰ nequaquã licere nob
orate met iratos fundere precem addm̃. Et preom̃ib
incer tustatũ conditionis humanȩ prȩocłis habentes.
cotidie nos credamꝰ ẽ corpore migraturos nichilo
nobis continentia castitatis nichil abrenunciatione
omiũ facultatu. nichil diuitiarũ contemptu nichil
reuiniorũ uigiliarũq laborib conferendũ. quib ꝓpt̃
iracundiã solam ce odiũ abuniuersitatis iudice

Expanded text:
ere. cuius morbi haec erit medicina perfecta, ut primitus credamus nullo modo sine iustis seu iustis ei causis licere nobis irasci, scientes nos ..discretionis lumen rectique consilii firmitatem, ipsam quoque honestatem et iustitiae moderamina protinus amissuros, si principale cordis nostri eius fuerit tenebris obscuratum, tum decommorante: postremo ut cogitemus nequaquam licere nobis orare nec iratos fundere preces ad deum, et prae omnibus incertum statum condicionis humanae prae oculis habentes cotidie nos credamus e corpore migraturos, nihilque nobis continentia castitatis, nihil abrenuntiatione omnium facultatum, nihil diuitiarum contemptu, nihil ieiuniorum uigiliarumque laboribus conferendum, quibus propter iracundiam solam et odi
Abbreviated transcription (Latin):
Aut quem admodũ uł admomentũ uult eã dñs reten¬
tari. quine sacrificia quidem spũalia orationũ nr̃a
ꝑmittit offerri. siuł aliũ contra nos aliquid rancon
habere cognoscimꝰ. dic̃s. si gͦ offers munꝰ tuũ adalt
& ibi recordatus fueris qđ fr̃ tuus habet aliqͥd as¬
uersũ te. relinque ibi munꝰ tuũ ante altare & u¬
de prius reconciliari fr̃ituo. & sic ueniens offer nunsꝰ
tuumꝰ Quomͦ gͦ. ñ dicã usq indies plures seduł usi
occasum solis istius ꝑmittimur contra frem̃ retuiere
tristiciã. qui ne illo quidem aliqͥd habente aduersi
nos: orationes nr̃as dõ offerre concedim᷑. quib preci¬
pit᷑ ab apło. sine int̾missione orate. & in om̃i loco leuan¬
tes puras manꝰ sine ira & disceptatione: Suꝑ est gͥ ut

Expanded text:
Aut quemadmodum uel ad momentum uult eam dominus retenAut quemadmodum uel ad momentum uult eam dominus retentari, qui ne sacrificia quidem spiritalia orationum nostrarum permittit offerri, si uel alium contra nos aliquid rancoris habere cognoscimus, dicens: si ergo offers munus tuum ad altare, et ibi recordatus fueris quod frater tuus habet aliquid aduersum te, relinque ibi munus tuum ad altare, et uade prius reconciliare fratri tuo, et sic ueniens offeres munus tuum? quomodo ergo non dicam usque in dies plures, sed uel usque ad occasum solis istius permittimur contra fratrem retinere tristitiam, qui ne illo quidem aliquid habente aduersum nos orationes nostras deo offerre concedimur? quibus praecipitur ab apostolo: sine intermissione orate, et: in omni loco leuantes puras manus sine ira
Abbreviated transcription (Latin):
uacundiȩ retorquentes concoquunt eã incorde tacrti.
ac silentes insemet ipsis consumunt a maritudinẽ tri¬
sticie ñ uirtute animi ꝓtinꝰ expellentes sed dige¬
rentes ꝓcessu dierũ. & ut cunq ꝓtempore mitigan.¬
abunde quis furori ꝓprio uł tristiciȩ satis fecerit:
si id qđ preualet: ira instigante complȩuerit. Qđ
ii quoq facere noscunt᷑: qui motꝰ suos ñ appetitu
placiditatis sed inopia cohibent ultionis. Hichil
enĩ inferre amplius sis quib irati sunt possunt.
nͥ ut cũ eis affabilitate soltta minime colloquant᷑
Aut quasi in effectu oꝑis solũmodo sit iracundia
moderanda. & ñ potius abarchanis urĩ pectoris eru¬
enda. ne tenebris illius obscurati nec consilii salu:¬
bris¬
nec scientiȩ lumen admittere. sedd nec templũ sp̃s soi hu¬
in corde furor. astantes quidem homines ñ offendit t¬
equȩ sp̃s scĩ splendidissimũ uibar ac si ꝓlatus ex cliat

Expanded text:
iracundiae retorquentes, concoquunt eam in corde taciti, iracundiae retorquentes, concoquunt eam in corde taciti, ac silentes in semetipsis consumunt, amaritudinem tristitiae non virtute animi protinus expellentes, sed digerentes processu dierum, et utcumque pro tempore mitiganabunde quis furori proprio vel tristitiae satisfecerit, si id quod praevalet, ira instigante, compleverit: quod hi quoque facere noscuntur qui motus suos, non appetitu placiditatis, sed inopia cohibent ultionis: nihil enim inferre amplius his quibus irati sunt, possunt, nisi cum eis affabilitate solita minime colloquantur; aut quasi in effectu operis solummodo sit iracundia moderanda, et non potius ab arcanis nostri pectoris eruenda, ne tenebris illius obscurati, nec consilii salubrisnec scientiae lumen admittere, sed ne templum Spiritus sancti, hain corde furor astantes quidem homines non offenditsancti splendidissimum iubar ac si prolatus excludit.
Abbreviated transcription (Latin):
ira sentirent. licet longiore sermone ꝓtulimꝰ qͥeã
ne admomentũ quidẽ cor nr̃m penetrare ꝑmiti uuti
uos eusertt iuducis. Cȩterũ si usq occasũ solis uetionẽ¬
uosci a ete furoris satietatẽ & ultricis irȩ cmotionẽ
poter unt n qrie ꝑturbationes erplere quã sol iste ne llocur̃
sueuerga t occasus Ehiduͦ dicã de uis qđ quidem dicere
sie mea confusione non possũ quorũ implacabilitati
Net hic quidem sol occidens t̾minũ ponit sed ꝑdies eã
plurimos ꝓtelantes atq aduersus eos inqͦs cõmoti
fueruit rancorem animi reseruantes negant quudẽ se
uerbis irasci sedre ipsa &e oꝑe in dignari grauissime
compbant᷑: Nam neq eos congruo sermone compellant
net asfabilitate eis solita colloquunt᷑. & eo se mini¬
me delinquere putant: qđ iundictã suȩ cõmotionas
nͥ erpetant. Qua tam̃ quia ꝓferre palã & exercere
aut ñ audent aut certe n possunt: insuã ꝑniciẽ uixꝰ

Expanded text:
ira sentirent, licet longiore sermone protulimus: qui eam ira sentirent, licet longiore sermone protulimus: qui eam na ad momentum quidem cor nostrum penetrare permittunt, suo reus erit iudicio. ceterum si usque occasum solis sit irasci, ante furoris satietas et ultrices irae commotionem poterunt noxiae perturbationis explere, quam sol iste ad sui uergat occasus. Quid uero dicendum de his quod quidem dicere sin ? . mea confusione non possum, quorum inplacanec hic quidem sol occidens terminum ponit; sed per dies eam plurimos protelantes, atque adversus eos in quos commoti fuerint rancorem animi reservantes, negant quidem se verbis irasci, sed reipsa et opere indignari gravissime comprobantur? Nam neque eos congruo sermone compellant, nec affabilitate eis solita colloquuntur; et in eo se minime delinquere putant, quod vindictam suae commotionis non expetant; quam tamen quia proferre palam et exercere, aut non audent, aut certe non possunt, in suam perniciem virus
Abbreviated transcription (Latin):
irascamͦ dic̃s. irascimini &e nolite peccare: Nonne
euident̾ hoc dicit. irascimini uitiis & furori ur̃o. ne
coniuentib uobis. sol iusticiȩ xp̃c incipiat ꝓpt̃ ira¬
cundiã uram mentib obscuratis occidere. & disceden¬
te illo locũ diabolo inuris cordib prebeatis De quo
sole ꝑ ꝓpham ds̃ euidentiꝰ cõmemorat. ita dic̃s. Tum̃¬
tib autẽ nomen meũ. oriet᷑ sol iusticie. & sanitas
inpennis eius. Qui rursũ peccatorib & pseudo ꝓphis
illisq qui irascunt᷑ occidere dr̃ inmedio die. dicente
ꝓpha. Occidit eissol inmeridie. Uł certe scđintro¬
to nuncupat᷑ irȩ uitio ñ extinguat᷑. ne eodẽ occi-¬
dente. ꝑturbationũ tenebre cũ auctore suo diabolo
uniuersũ nr̃i cordis occupent sensũ & tenebris ire
possessi: uelut innocte ceta qͥd nos oporteat agere
ignoremꝰ. Tali sensu hunc apłi locũ institutis senior
traditũ nobis. quia necesse fuit quẽ ad modũ de

Expanded text:
irascamur, dicens: irascimini et nolite peccare? nonne irascamur, dicens: irascimini et nolite peccare? nonne euidenter hoc dicit: irascimini uitiis et furori uestro, ne coniuentibus nobis sol iustitiae Christus incipiat propter iracundiam uestram mentibus obscuratis occidere et discedente illo locum diabolo in uestris cordibus praebeatis? De quo sole per prophetam deus euidenter commemorat ita dicens: timentibus autem nomen meum orietur sol i iustitiae, et sanitas in pinnis eius. qui rursum peccatoribus et pseudoprophetis illisque qui irascuntur occidere dicitur in medio die dicente propheta: occidet eis sol IC meridie. uel certe secundum troto nuncupatur, irae uitio extinguatur, ne eadem occidente perturbationum tenebrae auctore suo diabolo uniuersum nostri cordis occupent sensum et tenebris irae possessi uelut in nocte caeca, quid nos agere oporteat, ignoremus. tali sensu hunc apostoli locum institutis seniorum traditum nobis, quia necesse fuit quemadmodum da
Abbreviated transcription (Latin):
eũ ut maledicat iuxta preceptũ dñi si forte respi¬
ciat dñs afflictionem meã & reddat mͥ bonũ ꝓma-
ledictione hac hodierna. Iubem᷑ itaq irasci salubrit̃.
sed nobismet ipsis ac suggestionib ascendentib prauis
& ñ peccare. ad effectũ scilicet eas noxiũ ꝑducentes.
Deniq hunc eundẽ sensũ euidentiꝰ ex planat uersiculũ
sequens. Quȩ dicitis in cordib ur̃is. incubilib uris com¬
pungimini. Id est quecunq incordib urĩs in gruentib
repentinis ac lubricis instigationib cogitatis. consili
moderatione omnẽ strepitũ & ꝑturbationẽ furoris
amouentes. uelut incubili quietis positi. compunctine
saluberrima emendate atq corrigite. Deniq beatꝰ as
usus huiꝰ uersiculi testimonio. cũ dixisset. irascimin
& nolite peccare: subiunx̃. Sol ñ occidat suꝑ iracin¬
diã uram. neq detis locũ diabolo. Sinoxiũ . e supp
cundiã nram occidere solem iusticiȩ. & irati confestn

Expanded text:
iuxta praeceptum domini: si forte respiciat dominus adflictionem meam, et reddat mihi bonum pro maledictione hac hodierna. Iubemur itaque irasci salubriter, sed nobismet ipsis ac suggestionibus ascendentibus prauis, et non peccare, ad effectum scilicet eas noxium perducentes. denique hunc eundem sensum euidentius explanat uersiculus sequens: quae dicitis in cordibus uestris, et in cubilibus uestris conpungimini, id est quaecumque in cordibus uestris ingruentibus repentinis ac lubricis instigationibus cogitatis, consilii moderatione, omnem strepitum ac perturbationem furoris amouentes, uelut in cubili quietis positi conpunctione saluberrima emendate atque corrigite. denique beatus apostolus usus huius uersiculi testimonio cum dixisset: irascimini et nolite peccare, subiunxit: sol non occidat super iracundiam uestram, neque detis locum diabolo. si nonum est super iracundiam nostram occidere solem iustitiae et irati confestim
Abbreviated transcription (Latin):
suo sine causa reus erit iudicio. suꝑfluũ. e̾e sine cai
& adiectũ. ẽẽ. absis qui amputandam iram ꝓ uttis
causis minime putauer̃. cũ utiq nullus quamlibet
absq ratione cõmotꝰ. sine causa dicat se irasci. Qud¬
obrem apparet abeis adiectum. qui ꝓposttũ ñ intel¬
lexer̃ scripture: uolentis fomitẽ iracundiȩ omni¬
modis amputare. nullãq indignationis occastorẽ
penttus reseruare. ne dũ iubemur irasci cũ causa
etiã sine causa irascendi nob intromittat᷑ oc casio
Finis enĩ patientiȩ. ñ irascendo iuste sed penitus ñ
rasendb consistit licit aguib dã hoc use qedi d hae¬

Expanded text:
suo sine causa, reus erit judicio, superfluum esse, sine causa, et adjectum esse ab his qui amputandam iram pro justis causis minime putaverunt, cum utique nullus quamlibet absque ratione commotus, sine causa dicat se irasci. Quamobrem apparet ab eis adjectum qui propositum non intellexerunt Scripturae volentis fomitem iracundiae omnimodis amputare, nullamque indignationis occasionem penitus reservare; ne dum jubemur irasci cum causa, etiam sine causa irascendi nobis intromittatur occasio. Finis enim patientiae non in irascendo juste, sed penitus non irascendo consistit Licet a quibusdam hoc ipsum quod
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃is. & apłico huic precepto siue euangłico quo inde¬
sinent̃ & ubiq iubemur orare. simꝰ obnoxii: aut si nos¬
met ipsos circũuenientes p̃cem fundere contra eiꝰ in-¬
t̾dictũ pręsumimꝰ. ñ orationẽ dño sed rebellionis spũ
contumaciã nos eidem nouerimꝰ offerre. Et quia ple¬
runq seu lesos fr̃s & contristatos contemnimꝰ. uł
certe ñ uitio nr̃o dicentes eos offensos despicimꝰ: ani¬
marũ medicus & occultorũ conscius. occasiones ira-¬
cundiȩ uolens radicitꝰ a cordib nr̃is euellere: non-
solũ silesi fuerimꝰ iubet nos remittere & reconcili.¬
ari frĩb nr̃is. nullamq aduersus eos iniuriȩ seu
lesionis memoriã retinere: sed etiã si illos aduersũ
nos seu uist seu inuste Iabere aligd noueritꝰ semlit̃
por dep tuut munꝰ nirm̃ relinquentes. iclest. compescentes

Expanded text:
ris et apostolico huic praecepto sine euangelico, quo indesinenter et ubique iubemur orare, simus obnoxii, ant, si nosmet ipsos circumuenientes precem fundere contra eius interdictum praesumimus, non orationem domino, sed rebellionis spiritu contumaciam nos eidem nouerimus offerre. Et quia plerumque seu laesos fratres et contristatos contemnimus uel certe non uitio nostro dicentes eos offensos despicimus, animarum medicus et occultorum conscius, occasiones iracundiae uolen radicitus a cordibus nostris euellere, non solum si laesi fuerimus iubet nos remittere et reconciliari fratribus nostris nullamque aduersus eos iniuriae seu laesionis memoriam retinere, sed etiam si illos aduersum nos seu iuste sine iniuste habere aliquid nouerimus. similiter praecepit, ut munus nostrum relinquentes, id e
Abbreviated transcription (Latin):
nec quietiede a ꝑturbationib noxis. nec poteriui
ie erueereatt s ꝑaar si nequaquã nob̾ inquietudines
Males unferant quia uir animosus parit rixas. uur
aute i acundus effodit pecçata. Nonnullos auduumꝰ
utre. de tes t abiliore intp̃tatione scripturarũ extenua¬
re gestirent dicentes ñ. ee. noriũ si delinquentib fr̃ib
irascam Si quidẽ ipse ds. contra eos qui eũ uł scire no¬
bunt uł scientes contemnunt furere atq irasci dicat᷑
ut ibi. Quatus est furore dñs inpopłm suũ Uł cũ orat
ꝓpħa dic̃s. Dnẽ ne infurore tuo arguas me. neq uura
tua corripias me. Non intelligentes qđ dũ hominib
occasionẽ pestiferi uitui uolunt concedere: imm̃sitati
diuine ac fonti totꝰ puritatis in iuriã carnalis passen
miicent. Sienĩ hec cũ dicunt᷑ de dõ. carnali or pinglnlus
scđm litterȩ significationẽ ꝑcipienda sunt: gͦ & do

Expanded text:
urbationibus noxiis, nec poterimus carere peccatis, tametsi nequaquam nobis inquietudines ab aliis inferantur, quia uir animosus parit rixas, uir autem iracundus effodit peccata. Nonnullos audiuimuut eum detestabiliore interpretatione scripturarum extenuare gestirent, dicentes non esse noxium, si delinquentibus fratribus irascamur, siquidem ipse deus contra eos, qui eum uel scire nolunt uel scientes contemnunt, furere atque irasci dicatur, ut ibi: et iratus est furore dominus in populum suum, uel cum orata dicens: domine, ne in furore tuo arguas me, neque in ira tua corripias me, non intellegentes, quod, dum hominibus occasionem pestiferi uitii uolunt concedere, inmensitati diuinae ac fonti totius puritatis iniuriam carnalis passionis admisceant. Si enim haec, cum dicuntur de deo, carnali et pingui secundum litteram significatione percipi
Abbreviated transcription (Latin):
mi iy conse ui poteriꝰ quãuis prudentes uidean
efuntione hominũ uidicari qua ira ꝑlt sciã pone¬
dentat dre uosticie moderamina ꝑspicaci disccetione
iordes ualebim ohtiuere. licet pfectiscĩꝙ cunctorũ opia¬
roierstere nullomodo possidere poterimꝰ licet nobiles
a conestra atallum pegrogatiua putem quia uir urll¬
cunces in honlstus e. ⁊ onsilii etiã maturitatẽ nuilla¬

Expanded text:
prudentes uideamur definitione hominum iudicari, quia ira perdit etiam prudentes. nec iustitiae moderamina perspicaci discretione cordis ualebimus obtinere, licet perfecti sanctique cunctorum opinaris exsistere, nullo modo possidere poterimus, licet nobiles et honesti natalium praerogatiua putemur, quia uir iracundus inhonestus est. consilii etiam maturitatem nulla
Abbreviated transcription (Latin):
de recessib anime nr̃ȩ funditꝰ. ẽ. eruendũ
Hac enĩ incordib nr̃is insidente. & od m
mentis noxiis tenebris occecante: nec iudiciure¬
etȩ discretionis ad quirere. nec honestȩ conte pl¬
tionis int uitũ nec maturitatẽ consilu possicdiert. nec utt
conires ne t nesticit tenaces sed ne soualis quidhe ae ueri

Expanded text:
de recessibus animae nostrae funditus eruendum. Hac enim in cordibus nostris insidente, et oculum mentis noxiis tenebris obcaecante, nec judicium rectae discretionis acquirere, nec honestae contemplationis intuitum, nec maturitatem consilii possidere, nec vitae participes, nec justitiae tenaces, sed ne spiritalis quidem ac veri
Abbreviated transcription (Latin):
diũq succidit᷑ sine quib homicidii crimen nullo nau¬
lebit admitti. Qui irascit᷑ enĩ frĩ suo: reuserit uun¬
cio. & qui odit frem̃ suum homicida. ẽ. In eo scilier
eũ corde cupiat interire. cuiꝰ cruorem ꝓpria nan
uł telo apud homines minimẽ fudisse cognoscitꝰ
fectuirȩ homicida ꝓnunciatꝰ adño. qui ñ solũ ꝓmi¬
tionis effectu. sed etiã ꝓuoluntatis ac uoti desidem
unicuiq aut premiũ reddit aut poenã sccm ilus

Expanded text:
odiumque succiditur sine quibus homicidii crimen nullo odiumque succiditur sine quibus homicidii crimen nullo lebit admitti. Qui irascitur enim fratri suo, reus erit judicio ; qui odit fratrem suum homicida est ; in eo scilicet, quo eum corde cupiat interire cujus cruorem propria manu vel telo apud homines minime fudisse cognoscitur. Affectu irae homicida pronuntiatur a Domino, quia non solum operationis effectu, sed etiam pro voluntatis ac voti desiderio unicuique aut praemium reddat, aut poenam. Egregius
Abbreviated transcription (Latin):
comparari: qđ maledictionib uł iracundiȩ nr̃ȩ
minime res in animȩ mutȩq respondeant. & intẽ
perantiã cordis nr̃i admaiorẽ nequaquã ꝓuocent ex¬
ardescere furoris insaniam. Qua ꝓpt̾ si illã summã¬
corde qm̃ ipsi dm̃ uidebunt: non solũ e nris hec actib
amputanda. ẽ: sed etiã de int̾nis animȩ radicitꝰ ex¬
tirpanda. Non enĩ ualde ꝓderit iracundiȩ cohibitꝰ
furor in uerbo. nec ineffectu ꝓlatus si illũ archanis
pectoris nr̃i ds̃ quẽ secreta cordiũ ñ latent. in eẽ.
ꝑspererit. Radices enĩ uitiorũ potiꝰ excidi precipt qu¬
głicus sermoquã fructus. qui ꝓculdubio euulsis fonai
nequaquã ulterius pullulabunt. Atq ita mens ptao
iugit̾ in omĩ patientia & scĩtate durare: cũ hecna
suꝑficie oꝑationis & actuũ. sed de cogitationũ fuerit
euulsa penetralibꝰ. Et ideo ne homicidiũ ꝑpetret᷑. ind

Expanded text:
conparari, quod maledictionibus uel iracundiae nostrae conparari, quod maledictionibus uel iracundiae nostrae mperantiam cordis nostri ad majorem nequaquam provocent exardescere furoris insaniam. CAPUT XIX. De acorde, quoniam ipsi deum uidebunt, non solum haec c nostris actibus amputanda est, sed etiam de internis animae radicitus exstirpanda. non enim ualde proderit iracundiae cohibitus furor in uerbo nec in effectum prolatus, si illum arcanis pectoris nostri deus, quem secreta cordium non latent. , inesse perspexerit, radices enim uitiorum potius excidi praecepit euangelicus sermo quam ructus, qui procul dubio euulsis fomitibus nequaquam ulterius pullulabunt : atque ita mens poterit iugiter in omni patientia a. et sanctitate durare, cum haec non de superficie operations s et actuum, sed de cogitationum fuerint euulsa penetralibus. = t idcirco ne homicidium perpetretur, ira
Abbreviated transcription (Latin):
q asei Seomnimꝰ eni insolitudine cõmorantib. nob
contsã ca lamucu auit crassitudo el aut exilitas difpli¬
cert onteaue scalpellũ cũ incidenda hebetia cie
segnnt retart contraq silicẽ si forte exẽa festinantib
sobac lectione tarddius scintilla ignis emieutr lita
uidignationis ierepsisse motũ: ut ñ alias ꝑtutrbati¬
ina qnento: quã uł contra in sensibiles materias uł
cre ta siquersus ciabolũ maledictione ꝓlatas digere¬
ceate euaporare possemꝰ. Quã obrem ad ꝑfertionis
duntaiat rationẽ ñ satis ꝓderit abesse homine s in
quos ira moueam. cũ si patientia priusñ fuerte a¬
quisita etia erga res mutas speciesꝙ murtas exer¬
ceri similit̃ itacundiȩ posset affectus. Qui residens
corcortr rt o nact utiegem nos possidere tranquillitatis
stati. Ret residuis uitiis carere ꝑmittit Hisi forte
ineo putemꝰ comotionib nris lucrũ aliqđ uł remediũ

Expanded text:
rasci. Meminimus enim in solitudine commorantibus nobis, rasci. Meminimus enim in solitudine commorantibus nobis, contra calamum, cum aut grossitudo ejus, aut exilitas displiceret: contrave scalpellum, cum incidenda hebeti acie segniter exsecaret; contraque silicem, si forte ex ea festinantibus nobis ad lectionem tardius scintilla ignis emicuerit, ita indignationis irrepsisse motum, ut non alias perturbationem mentis, quam vel contra insensibiles materias, vel certe adversus diabolum maledictione prolata, digerere atque evaporare possemus. Quamobrem ad perfectionis dumtaxat rationem non satis proderit abesse homines, in quos ira moveatur: cum si patientia prius non fuerit acquisita, etiam erga res mutas speciesque minutas exerceri similiter iracundiae possit affectus, qui residens in corde nostro nec iugem nos possidere tranquillitatis statum nec residuis uitiis carere permittet. nisi forte in eo putemus commotionibus nostris lucrum aliquod uel remedium