comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
facie diũ mota est t̾ra: afacie dei iacob
Oui conuertit petrã iustana aquaꝵ: et
rupem in fontes aquarum
Non nob̾ dñe nõ nobis. s nõi tuo da glĩam.
Super miã tua et ueritate tua: nẽquãdo
dicant gentes ubi est deus eorum
Deus autem noster in celo: omnia que¬
cunq uoluit fecis
Similacra gencium argentum ⁊ auꝵ:
opera manuum hominum
Os habent et non loquentur: octulos

Expanded text:
facie Domini mota est terra a facie Dei Iacob qui convertit petram in stagna aquarum et rupem in fontes aquarum non nobis Domine non nobis sed nomini tuo da gloriam super misericordia tua et veritate tua nequando dicant gentes ubi est Deus eorum Deus autem noster in caelo omnia quaecumque voluit fecit simulacra gentium argentum et aurum opera manuum hominum os habent et non loqu
Abbreviated transcription (Latin):
datum discipulis sic totũ om̃ib qd totũ singulis
eiis fatenur manibus AU
Dedit fragilib corporis feculum dedit ⁊ trisib
sangiũs poculum dicens accipite qd̾ trado na¬
sculum ommes exeo bibite  ea¬
Sĩs sacrificiũ istud instituit cuiꝰ officiũ ꝯmiti
uoluit solis pbrĩs quibus sic congruit ut su¬
mant et dent ceteris
Dams augelicus fit cibus hom̃i dat paus ce¬
litus figuris terminum ores mirabilis man¬
ducat dum̃ seruus pauper et humilis uste¬
e trina dĩtas una qz poscimꝰ sicut nos uisi¬
tas sic̃ ice. te colunꝰ ꝑtuas semitas duc nos gͥ

Expanded text:
d totum singulis, Ejus fatemur manibus. Dedit ex frugibus corporis ferculum, Dedit ex vitibus sanguinis poculum, Dicens, Accipite quod trado vasculum, Omnes ex eo bibite. Sic sacrificium istud instituit, Cujus officium committi voluit Solis Presbyteris, quibus sic congruit, Ut sumant, et dent caeteris. Panis Angelicus fit panis hominum, Dat panis coelitus figuris terminum: O res mirabilis! manducat Dominum Pauper, servus, et humilis. Te Trina Deitas, unaque poscimus, Sic nos tu visitas
Abbreviated transcription (Latin):
uant testamentũ eius suꝑ sacrifitia ꝑ
Et annunciabũt celi iusticiam eius:
quomam dominus uidex est
Audi ppls̃ meus et loquar israel. ⁊ te¬
łtificabor tibi deus deus tuus ego sum
Non insacrificiis tius argnã te: hylocau¬
sta aũt tua ĩconspectu meo sũt semper
Non accipiam de domo tua uitulos: nez
de gregibus tuis yrcos Ip
Qui mee sunt dinnes fere siluarũ:
Cognoui omnia uolatilia celi: et
pulcritudo agri mecum est
Si esuriero non dicam tibi: meus est
eiũ orbis terre et plenitudo eius urare¬
Dunꝙ̾ manducaly cares tamroium:

Expanded text:
nent testamentum ejus super sacrificia. Et annuntiabunt coeli justitiam ejus, quoniam Deus judex est. Audi, populus meus, et loquar; Israel, et testificabor tibi; Deus, Deus tuus ego sum. Non in sacrificiis tuis arguam te, holocausta autem tua in conspectu meo sunt semper. Non accipiam de domo tua vitulos, neque de gregibus tuis hircos. Quoniam meae sunt omnes ferae silvarum, Cognobi omnia volatilia coeli  et species agri mecum est. Si esuriero, non dicam tibi  meus est enim orbis terrae, et plenitudo eius. Numquid manducabo carnes taur
Abbreviated transcription (Latin):
slam in iacob tu feasti
Ewultate diuũ deuni urm̃ et adorate
scabellum pedum eius: quĩ sanctum est
Doyses et caron in sacerdotibus eius: et
samuel inter eos qui inuocant nom̃ eius
nuocabãt diũ et ipẽ exaudiebat eos: ⁊
ĩcolũpna nubis loquelatur ad eos ue

Expanded text:
cium in Jacob tu fecisti. Exaltate Dominum Deum nostrum  et adorate scabellum pedum eius, quoniam sanctus est. Moyses, et Aaron in sacerdotibus eius  et Samuel inter eos, qui invocant nomen eius. Invocabant Dominum, et ipse exaudiebat eos  in columna nubis l
Abbreviated transcription (Latin):
Disit moysem sernum simm: atron
quem elegit iysum
Dosuit in eis uerba signoꝵ suoꝵ: ⁊ ꝓdi¬
gioꝵ suoꝵ interra cham
Misit tenebras et obscurauit: et non
eracerbauit sermones suos
Couuertit aquas eoꝵ insanguinem.
et occidit ꝑisces eorum
Edidit terra eorum rauas: inpene¬
tralibus regum ipsorum ouo ceuecoo¬
Dirit et ueint cynoniia et cymphes
Dosuit pluuias eoꝵ grandinem:
ignem comburentem in terra ipsoꝵ
It percussit uineas eoꝵ ⁊ ficulueas
eoꝵ et contrut lignũ finiũ eoꝵ.
Dixit et uenit locusta: et brucus cuiꝰ

Expanded text:
isit Moysen servum suum: Aaron quem elegit ipsum. Posuit in eis verba signorum suorum et prodigiorum in terra Cham. Misit tenebras et obscuravit: et non exacerbavit sermones suos. Convertit aquas eorum in sanguinem: et occidit pisces eorum. Edidit terra eorum ranas: in penetralibus regum ipsorum. Dixit, et venit cynomia, et sciniphes Posuit pluvias eorum grandinem: ignem comburentem in terra ipsorum. Et percussit vineas eorum et ficulneas eorum: et contrivit lignum finium eorum. Dixi
Abbreviated transcription (Latin):
liua chorꝰ dĩi munc pangat oĩa sũ mi
Messias sother eumanuel sabbaoth a donay¬
Est uingenitꝰ uia uita manus hõ uspon
rncipũ pͥmogeitꝰ sapiencia untus crd
s ubũ spleudor sol guia lux ⁊ ymago
ams sles uitis mõs ianua ꝑetra lagpis q
ngelus et spousꝯ ꝑastor q ꝓphã sacentos
Athanatos Ryrios theos panthon cratlontus
Saliuificet nos sic cui seda ꝑomia doxa ⁊iẽ¬

Expanded text:
lma chorus Domini Compangat nomina summi Messias, Soter, Emmanuel, Sabaoth, AdonaEst Unigenitus via, vita, Manus, homousion. Principium, primogenitus Sapientia, virtus. um, splendor, sol, Gloria, lux, et imago. Panis, flos, vitis, mons, janua, Petra, lapisque. Angelus, et sponsus, pastorque, Propheta, sacerdos: Athanatos, ischyros, o Theos, Pantocrator, isus. Salvificet nos, sit cui secla Per omni
Abbreviated transcription (Latin):
Qui statis in domo domini: in atris
domus dei nostri
in pocessionem sibi.
Oma ego cognoni ꝙ magnus est domi¬
nus et deus noster ꝑre onmbus diis
Dĩa q̃cũq uoluit dñs fecit ĩcelo ⁊ ĩ terra

Expanded text:
Qui statis in domo Domini, in atriis domus Dei nostri.in possessionem sibi. Quia ego cognovi quod magnus est Dominus, et Deus noster prae omnibus diis. Omnia quaecunque voluit Dominus fecit in coelo et in terra,
Abbreviated transcription (Latin):
Actuli eius in pauperem respiciunt: palpe¬
bre eius intercogant filios hominum
Dũs int̾rogat iustum et impium qui aut̃
diligit iniquitatem odit aĩam suam
Oluet super pectatores laqueos igms: sul¬
phur et spirictus procelleo pars calicis eoꝵ¬

Expanded text:
Oculi ejus in pauperem respiciunt, palpebrae ejus interrogant filios hominum. Dominus interrogat justum et impium, qui autem diligit iniquitatem, odit animam suam. Pluit super peccatores laqueos; ignis, sulphur et spiritus procellarum pars calicis eo
Abbreviated transcription (Latin):
Oce mea addinũ clamani boce
mea addinũ deprecatus sum
¶ffundo in conspectu eiꝰ or̃onẽ meam.
et tribulacionem meã añ ipm ꝓuũcio
Indefficiendo ex me spiũ meium: et
tu cognouisti semitas meae
Iu ma hac qua ambulabam: abscon¬
derunt suꝑbi laqueuni michi.
Considerãbam ad dexteram et uideban:

Expanded text:
oce mea ad Dominum clamavi, voce mea ad Dominum deprecatus sum. Effundo in conspectu ejus orationem meam, et tribulationem meam ante ipsum pronuntio. In deficiendo ex me spiritum meum, et tu cognovisti semitas meas. In via hac qua ambulabam, absconderunt laqueum mihi. Considerabam ad
Abbreviated transcription (Latin):
niiuuentute sua al
Dilie eorum composite: circunornate
ut sumlitudo templi
Prompturaria eorum plena: erutan¬
cĩa exhoc mn illucaaaꝵ a¬
Ques eorum fetosse habundantes ingres¬
sibus suis: boues eoꝵ crasse
Non est ruma macerie neq tuͣssitus

Expanded text:
iuventute sua; filie eorum composite, circumornate ut similitudo templi. Promptuaria eorum plena eructantia ex hoc in illud. Oves eorum fetose, habundantes in itineribus suis; boves eorum crasse. Non est ruina macerie tantaque quietis
Abbreviated transcription (Latin):
anten pectatores usq adterram
Drecunte duso inconfessioue: psallite des
Srin operit. celum nubibus: et parat᷑
terre pluiiam
Qui produrit in montib fenũ. et her¬
bam seruituti hominum
Qui dat uimentis escam ipõꝵ. ⁊ pullis
coruoꝵ inuocantibus eum
Non ĩfortitudine equi uoluntatẽ hx̃bit
Beneplacitũ ẽ dño sr̃ tuuẽtes eũ. ⁊ ĩ eis¬

Expanded text:
sque ad terram. Incipite Domino in confessione  psallite Deo Qui operit coelum nubibus  et parat terrae plubiam. Qui producit in montibus foenum  et herbam servituti hominum. Qui dat iumentis escam ipsorum  et pullis corborum invocantibus eum. Non in viribus equi voluntatem habebit beneplacitum e
Abbreviated transcription (Latin):
Magnus dñs et laudabilis iumuis. et
magnitudinis eius non est finis
Gͣ eneracio ⁊ gn̾acio laudabit oꝑa tua:
et potenciam tuam ꝓmuinciabunt
et mirabilia tua narrabunt¬
Et uirtutem terribiliũ tuoꝵ dicent: et
Demoriã huñdancie suauitatis tue eruta

Expanded text:
Magnus Dominus, et laudabilis nimis  et magnitudinis eius non est finis. Generatio, et generatio laudabunt nomen tuum  et potentiam tuam pronunciabunt.et mirabilia tua narrabunt. Virtutem terribiliorum tuorum dicent  et Memoria
Abbreviated transcription (Latin):
Sacerdotes eius induam salutan: ⁊ scĩ
eius exultacione exultabunt
Illuc producani corii dauid: paraui
lucernam xpisto meo
nunicos eius induam confusione:
super ipsur autem efflorebit scĩficacio

Expanded text:
Sacerdotes ejus induam salutari: et sancti ejus exsultatione exsultabunt. Illuc producam cornu David: paravi lucernam Christo meo. Inimicos ejus induam confusione: super ipsum autem f
Abbreviated transcription (Latin):
labia dolosa ĩcorde ⁊ corde locuti sunt. E¬
Disperdat dominus unmiersa labia dolosa:
et linguam maguiloquam
Qui dixerunt linguã nrãm magnificabimꝰ
labia ur̃a anobis sũt quis nr̃ dominus est
Propter miseriam iopum et gemictum
pauꝑuur. mĩc exurgam dixit doniius
Douã ĩ salutari fiducialit̾ agam in eo¬

Expanded text:
a dolosa in corde et corde locuti sunt. Disperdat Dominus universa labia dolosa, et linguam magniloquam. Qui dixerunt: Linguam nostram magnificabimus, labia nostra a nobis sunt, quis noster Dominus est? Propter miseriam inopum et gemitum pauperum, nunc exsurgam dicit Dominus. Ponam in salutari; fiducialit
Abbreviated transcription (Latin):
Et precinxisti me uirtute ad bellũ: et suꝑ¬
plantacti in surgentes ĩme subtus mex
Et inimicos meos dedisti michi dorsum:
et odientes me disperdidisti.
¶lamauerunt nec erat qui saluos: face¬
ret ad dominum nec exandiuit eos uꝑpcs¬
t cõminuã eos ut puluerẽ ante faciem
uenti. ut lutũ platearum delebo eos r¬
ripies me de cõtradictionib populi: con

Expanded text:
sti me virtute ad bellum, supplantasti insurgentes in me subtus me. Et inimicos meos dedisti mihi dorsum, et odientes me disperdidisti. Clamaverunt, nec erat qui salvos faceret: ad Dominum, nec exaudivit eos. Et comminuam eos ut pulverem ante faciem venti, ut lutum platearum delebo eos. Eri
Abbreviated transcription (Latin):
Sũb umbra alaꝵ tuaꝵ protege me:
afacie ipiorum qui me afflixerunt.
Iinuinci mei aĩam meam circundede¬
runt adipem suum concluderunt os
eorum locutum est superbiam ur¬
roicientes me nũc circũdederũt me:
õclõs suos statuerũt dedinare interram
Susceperũt me sicut leo paratus ad p̾dã
et sic̃ catulus leonis abditãs mabdictie.

Expanded text:
sub umbra alarum tuarum protege me. A facie impiorum, qui me afflixerunt: inimici mei animam meam circundederunt  adipe suo concluserunt: os eorum locutum est superbia. Proicientes me nunc circundederunt  oculos suos statuerunt declinare in terram. Susceperunt me, sicut Leo paratus ad praedam  et sicut catulus Leonis habitans in abditis.
Abbreviated transcription (Latin):
eo panem p̃slitisti eis sine Cabore/ ue dela¬
la menlũ in se habeulem: et uĩo saporib sua¬
uitatem: subslãtia enim tua: dulee diuem
tra quam in filios habed̃ uñdebat. et deseo¬
ad quod quis uolebat douertebalur.

Expanded text:
stitisti illis sine labore, omne delectamentum in se habentem, et omnis saporis suavitatem. Substantia enim tua dulcedinem tuam, quam in filios habes ostendebat; et deserad quod quisque volebat, convertebatur.
Abbreviated transcription (Latin):
bebandt eis de iliuinitate
sermonem faceret : at̃q a l
memoriam futurorum
scͥpta relinqueret: maxi¬
me acluincentlam illorum
heresim: qui dicebant xp̃m
ante mariam non fuisse.
Quotl primum se negauit
facturum: s illis inprece ꝑ:¬
seuerantibus: non aliter
atdquieuit: nisĩ omnes sub¬
uno ieiunio dñm̃ incominy¬
ne precarent᷑. Quod cum
aclcontemplandam patris
quod nobis sitientib pre¬
pinaret. Inde ⁊ euangelii
sui tale est exorilium. Inpͥn¬
cipio erat uerbum: ⁊ uer¬
bum erat aputl deum: et
deus erat uerbum. Et sic
per totum euangelii sui tex.¬
tum ⁊ paitta de huimanis

Expanded text:
bebant, ut eis de divinitate sermonem faceret, atque ad memoriam futurorum scriptum relinqueret, maxime ad convincendam illorum haeresim, qui dicebat Christum ante Mariam non fuisse: quod primum se negavit facturum, sed illis in prece perseverantibus, non aliter acquievit, nisi omnes triduano jejunio Dominum in commune precarentur. Quod cum ad contemplandam Patris quod nobis sitientibus propinaret. Unde et Evangelii sui tale est exordium: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, » et sic per totum Evangelii sui textum, pauca de humanis
Abbreviated transcription (Latin):
dicentes xp̃m aute mariam
non fi.sse. Nostea uͦ cum
per mittenre piissimo rege¬
nerua de exilio ieuersus ephe¬
so moraiet᷑ : rogatꝰ ilicitur
ab omnibus asie episcopis &
presbiteris: quia iam intri¬
bus euangeliftarum libris
memoriam futurorum
scͥpta relinqueret: maxi¬
me acluincentlam illorum
heresim: qui dicebant xp̃m
ante mariam non fuisse.
Quotl primum se negauit
facturum : s illis inprece ꝑ.¬
seuerantibus: non aliter
atlquieuit: nisĩ omnes sub¬
uno ieiunio dñm incominy¬
ne precarent᷑. Quod cum
acl contemplandam patris
quod nobis sitientib prs:¬
pinaret. Ande ⁊ euangelii
sui tale est exorlium. Inpͥn¬
cipio erat uerbum: ⁊ uer¬
bum erat apuid deum: et
deus erat uerbum. Et sic
per totum euangelii sui tex.¬
tum ⁊ paita de humanis

Expanded text:
dicentes Christum ante Mariam non fuisse. Postea vero, cum permittente Nerva piissimo rege, de exsilio reversus Ephesi moraretur, rogatus dicitur ab omnibus Asiae episcopis et presbyteris, quia jam in tribus evangelistarum libris memoriam futurorum scriptum relinqueret, maxime ad convincendam illorum haeresim, qui dicebat Christum ante Mariam non fuisse: quod primum se negavit facturum, sed illis in prece perseverantibus, non aliter acquievit, nisi omnes triduano jejunio Dominum in commune precarentur. Quod cum ad contemplandam Patris quod nobis sitientibus propinaret. Unde et Evangelii sui tale est exordium: « In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum, » et sic per totum Evangelii sui textum, pauca de humanis
Abbreviated transcription (Latin):
icte uicendo: perhibuit euan
psit in eccłia a fidelibus le
occasĩo illi eugłm scribentli
fuerit: breuiter commemo¬
remus. Nam post ilmi as¬
censionẽ per sexaginta fer¬
me annos absq ullo scriben¬

Expanded text:
scribendo, perhibet etiam psit in Ecclesia a fidelibus legoccasio illi Evangelium scribendi fuerit, breviter commemoremus. Nam post Domini ascensionem, per sexaginta ferme annos absque ull
Abbreviated transcription (Latin):
ia quidem uita genera
Nomnes fideles ꝑerxi
e auur: qui post longa ex¬
titia monastice uite: secre
heremi loca sibi eligunt:
bi absq impedimento homi¬
in lectioni ⁊ or̃oni insistere:
soli deo possit᷑ inherere. Hoc¬

Expanded text:
a quidem vita generaliter ad omnes fideles pertinet, me datur, qui post longa exercitia monasticae vitae, secreta loca eremi sibi eligunt, ubi absque impedimento hominum, lectioni et orationi insistere et soli Deo possint inhaerere,
Abbreviated transcription (Latin):
et celeste donaret. Non
dignitatesq rapiendas s
ad contumelias & iniu¬
rias perferendas. Son¬
inquam atl hoc uenerat:

Expanded text:
ed ut suam donaret. Non dignitatesque rapiendas; sed ad contumelias et injurias perferendas. Non ad hoc venerat,
Abbreviated transcription (Latin):
iuide temporibus hero
egis ÷ de orientis partib
luenerunt quidam uiri
magorum gente: ꝙ cunc¬
nt᷑ ab herode ubi nam eẽt
uente: que sibi dux iti¬
ris extitisset ⁊ causam
erotante ꝓperationis ado-¬
nidi ac uenerancli nuper
ici regis esse. Quib ille
uditiꝰ incretlibiliter deter¬
etur: timens & uerens ne
tatu sui periclicaret᷑ impe¬
ii. Aduocatis ergo accersi¬
aibq legis doctoribus : reqͥ-¬
ens ꝑcunctatur ubinam
õm uasci sperarent. Mox
uero ut ex michee oraculis
locus natiuitatis eius apũd
non solum aput bethleem
setl & in omnibus ei finibus
abimatu & infra: sccł̃m tem¬
pus quod exquisierat ama-¬
de dolo regis: angelo prenun
leem & momnibus finibus
eius: ut interficerent᷑ om̃s
pueri abimatu & infra..
Occidunt᷑ pro xp̃o paruuli:
pro iusticia morit᷑ in nocen¬
quãm beata etas: que

Expanded text:
Judae, temporibus Herodis regis, de Orientis partibus adventantes quidam viri ex Magorum gente, percontantur ab Herode ubinam esset Oriente, quae sibi etiam dux itineris exstitisset; causam vero tantae properationis adorandi ac venerandi nuper editi regis esse. Quibus ille auditis incredibiliter deterretur, timens et verens ne status sui periclitaretur imperii. Advocatis ergo accersitisque Legis doctoribus, requirens percontatur ubinam Christum nasci sperarent. Ubi vero ex Michaeae oraculis locus nativitatis ejus apud Bnon solum apud Bethlehem, sed et in omnibus ejus finibus a bimatu et infra, secundum tempus quod exploraverat a Made dolo regis angelo praenuntlehem et in omnes fines ejus, ut interficiantur pueri a bimatu, et infra. Occiduntur pro Christo parvuli, pro justitia moritur innocenQuam beata
Abbreviated transcription (Latin):
quidem acomplexibus
matrum ⁊ seil rerluntur
gremiis angelorum. Si
me auctoritatis audacia
Sotes martyres facere:
xpi non potes inueni¬
re. Putabat se infeꝰ
denlum: seil non ita.t ion
ut alienam gloriã in uade¬
ret: seid ut suami donaret.

Expanded text:
quidem a complexibus matrum, sed redduntur gremiis Angelorum. 3. mae austeritatis audacia: potes martyres facere, Christum non potes invenire. Putabat se infelirudendum. Sed non ita est. ut alienam gloriam invaderet, sed ut su
Abbreviated transcription (Latin):
posset fallit᷑ ergo: stulti
furor tyranni xp̃m enim
non potest inuenire persi¬
dia : quia deus non crudeli¬
tate sed creilii litate querer

Expanded text:
e. Fallitur ergo stulti furor tyranni. Christum non potest invenire perfidia; quia Deus non crudelitate, sed credulitate quaer
Abbreviated transcription (Latin):
Mai̾cente ergo flo conte¬
bat᷑ herorles ÷ &omnis
rosolima cum illo. U¬
enim mirum si pietate
cente ꝑtbatur impietas
Ecce iacentem inpresepio
pertimescit armatus: cei¬
tremescit humilem redui¬
metuit purpuratus : ꝙuꝰ
simulatione alloquit᷑ m¬
⁊ cum inueneritis renuntis¬

Expanded text:
Nascente ergo Domino conturbatur Herodes, et omnis Jerosolyma cum eo. Quid mirum, si pietate nascente perturbetur impietas? Ecce jacentem in praesepio pertimescit armatus contremiscit humilem rex smetuit purpuratus. Cum simulatione alloquitur Met cum in
Abbreviated transcription (Latin):
ed benedictus plus appetens mala mundi perpeti
quam laudes: pro deo laboribus fatigari. ꝙͣ uite
huius fauorib extolli: nutricem suam occulte fugiẽs.
deserti loci secessum peciit: cui sub lacus uocabulum est.
Qui a romana urbe quadraginta fere milib distãs.
frigidas atq perspicuas emanat aquas. Que illic
uidelicet aquarum habundancia in extenso prius
lacu colligitur: ad postremum uero in amnẽ diriua¬
tur. Quo dũ fugiens pergeret: monachus quidam
romanus nomine hunc eiuitem repperit. quo ten¬
deret requisiuit. Cuius cum desiderium cognouissz.
⁊secretum tenuit.⁊aduitoruun impendit. Eiq
sancte conuersatõnis habitum tradidit. ⁊ inquã¬
tum licuit ministrauit. Nir autem dei ad eundẽ
locum perueniens: inartissimo specu se tradidit.
tribusq anuis excepto romano monacho homini¬
bus incognitus mansit. Qui iundelicet roma nus
non longe in monaste rio. sub adeodati patris re¬
gula degebat. S pie eiustem patris sui oculis fu¬

Expanded text:
ed Benedictus plus appetens mala mundi perpeti quam laudes, et plus pro Deo laboribus fatigari quam vitae hujus favoribus extolli, nutricem suam occulte fugiens, deserti loci secessum petiit cui Sublacus vocabulum est, qui ab Romana urbe quadraginta fere millibus distans, frigidas atque perspicuas emanat aquas. Quae illic videlicet aquarum abundantia in extenso prius lacu colligitur, ad postremum vero in amnem derivatur. Quo dum fugiens pergeret, monachus quidam Romanus nomine, hunc euntem reperit, quo tenderet requisivit. Cujus cum desiderium cognovisset, et secretum tenuit, et adjutorium impendit, eique sanctae conversationis habitum tradidit, et in quantum licuit, ministravit. Vir autem Dei ad eumdem locum perveniens, in arctissimum specum se tradidit, et tribus annis, excepto Romano monacho, hominibus incognitus mansit: qui videlicet Romanus non longe in monasterio sub Adeodati patris regula degebat. Sed pie ejusdem Patris sui oculis fu
Abbreviated transcription (Latin):
sedentem repperit ⁊ legentẽ. Eidem autem subse¬
quenti ⁊ seuienti ⁊ alle: rusticus dixit. Ecce ipẽ
est. de quo dixeram benedictus pater. Quẽ dũ
feruidospiritu cũ ꝑuerse mentis insania fuiss
intuitus: eo terrore quo consueuerat acturũ
se existimans. magnis cepit uocib clamare di¬
cens surge surge: ⁊ res istiuis rustici reode quas
accepisti. Ad cuius uocem protinus uir dei ocu¬
los leuauit alectione: eumq intuitus. mox ⁊̃
rusticum qui ligatus tenebatur atrendit.
Ad cuius brachia dum oculos deflexisset: mi¬
ro modo tanta se celeritate ceperunt illigaca
brachiis lora dissoluere: ut dissolui tã concite

Expanded text:
sedentem reperit et legentem. Eidem autem subsesedentem reperit et legentem. Eidem autem subsequenti et saevienti Zallae rusticus dixit: Ecce iste est de quo dixeram tibi Benedictus Pater. Quem dum fervido spiritu cum perversae mentis insania fuisset intuitus, eo terrore quo consueverat, acturum se existimans, magnis coepit vocibus clamare, dicens: Surge, surge, et res istius rustici redde quas accepisti. Ad cujus vocem vir Dei protinus oculos levavit a lectione, eumque intuitus, mox etiam rusticum qui ligatus tenebatur, attendit: ad cujus brachia dum oculos deflexisset, miro modo tanta se celeritate coeperunt illigata brachiis lora devolvere, ut dissolvi tam concite
Abbreviated transcription (Latin):
othorum quidam ⁊ alla nomine pertioie
fuit arriane.qui totile regis eoꝵ temporibz
contra catholice ecclesie religiosos uiros ardore
im manissue crudelitatis exarsit. ita ut quis¬
quis ei clericus uel monachus ante faciem ad¬
uenisset: ab eius manibus uiuus nullo modo
exiret. Quadam uero die auaricie sue estu suc¬
census. in rapinam rerum inhians: dum quẽ¬
dam rusticum tormentis crudelibus afflig̾et.
eũq per supplicia diuersa laniaret.
uictus penis rusticus. sese. res suas benedicto dei fa¬
mulo cõmendasse professus est. ut dum hoc a
torquente creditur. suspensa interim crudelita¬
te ad uitam hore raperentur. Qune idem ⁊ alla
cessauit rusticũ tormentis affligere: sed eius ma¬
brachia loris fortib astringens. ante equm suũ
cepit impellere: ut quis esset benedictus qui eius
res susceperat demonstraret. Quẽ ligatis bra¬
chiis rusticus antecedens. duxit ad sancti uiri mo¬
nasterium: eumq ante ingressum celle solum

Expanded text:
Gothorum quidam Zalla nomine perfidiae fuit Arianae, qui Totilae regis eorum temporibus, contra catholicae Ecclesiae religiosos viros ardore immanissimae crudelitatis exarsit; ita ut quisquis ei clericus monachusve ante faciem venisset, ab ejus manibus vivus nullo modo exiret. Quadam vero die avaritiae suae aestu succensus, in rapinam rerum inhians, dum quemdam rusticum tormentis crudelibus affligeret, eumque per supplicia diversa laniaret, victus poenis rusticus, sese res suas Benedicto Dei famulo commendasse professus est, ut dum hoc a torquente creditur, suspensa interim crudelitate ad vitam horae raperentur. Tunc idem Zalla cessavit rusticum tormentis affligere, sed ejus brachia loris fortibus astringens, ante equum suum coepit impellere, ut quis esset Benedictus qui ejus res susceperat demonstraret. Quem ligatis brachiis rusticus antecedens, duxit ad sancti viri monasterium, eumque ante ingressum cellae solum
Abbreviated transcription (Latin):
ergo sipotes egredere: ⁊ me dimissa ad monasteriũ
recede. Ipse autem exire extratectum nõ ualens:
qui remanere sponte noluit. in loco mansit inuitꝰ.
dicq factum est: ut totam noctem peruigilemdu¬
cerent. atq per sacra spiritalis uite collouia sese
uicaria relacione sacrarent. Qua dere dixi eum uo¬
luisse aliquid. sed minime potuisse: quia si uenera¬
bilis uiri mentem aspicius. dubium non est. qd̾
eandem serenitatem uoluerit in qua desceuderat
per manere. Sed contra hoc quod uoluit. in uir tute
omnipotentis dei exfemine pecdore miraculũ inue¬
nit. ⁊ ec mirum qd̃ plus illa femina que diu fratrẽ
uidere cupiebat: in eodem tempore ualuit. Quia
enim iuxta iohannis uocem.deus caritas est:iusto
ualde iudicio. illa plus potuit: que ampluis amauit.
Petrus. Iateor. multum placet quod dicis.

Expanded text:
ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium ergo si potes, egredere, et me dimissa ad monasterium recede. Ipse autem exire extra tectum non valens, qui remanere sponte noluit, in loco mansit invitus. Sicque factum est ut totam noctem pervigilem ducerent, atque per sacra spiritalis vitae colloquia sese vicaria relatione satiarent. Qua de re dixi eum voluisse aliquid, sed minime potuisse: quia si venerabilis viri mentem aspicimus, dubium non est quod eamdem serenitatem voluerit in qua descenderat permanere; sed contra hoc quod voluit, in virtute omnipotentis Dei ex feminae pectore miraculum invenit. Nec mirum quod plus illo femina, quae diu fratrem videre cupiebat, in eodem tempore valuit: quia enim juxta Joannis vocem, Deus charitas est , justo valde judicio illa plus potuit, quae amplius amavit. Petr. Fateor, multum placet quod dicis.
Abbreviated transcription (Latin):
posuit. ⁊ caput in manibus omnipotentẽ dominum
inundacio pluuie erupit: ut neq uenerabilis be¬
nedictus neq fratres qui cum eo aderant. extra loci
limen quo consederant: pedem mouere potuissent.
Sanctuonialis quippe femina caput in manib
declinans lacrimarum fluuios in mensam fuderat
per quos serenitatem aeris ad pluuiam traxit. Nec
paulo tarduis post oracionem. inundacio illa sequ¬
ta est. Sed tanta fuit conueniencia orationis ⁊ in¬
undationis. ut de mensa caput iam cum touitruo
leuaret. quatinus unum idemq esset momentũ.
⁊ leuare caput: ⁊ pluuiam deponere. Tunc uir dei
inter choruscos ⁊ tonitruos atq ingentis pluuie in¬
undacionem. uidens se ad monasterum nõ posse
remeare: cepit conqueri contristatus dicens. Par¬
cat tibi om̃i potens deus soror. quid est quod fecisti:
Cui illa respondit. Ecce te rogaui ⁊ audire me no¬
liusti. rogaui dnm̃ meum. ⁊ exaudiuit me. Modo¬

Expanded text:
posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum posuit, et caput in manibus omnipotentem Dominum inundatio pulviae erupit, ut neque venerabilis Benedictus, neque fratres qui cum eo aderant, extra loci limen quo consederant, pedem movere potuissent. Sanctimonialis quippe femina caput in manibus declinans, lacrymarum fluvios in mensam fuderat, per quas serenitatem aeris ad pluviam traxit. Nec paulo tardius post orationem inundatio illa secuta est, sed tanta fuit convenientia orationis et inundationis, ut de mensa caput jam cum tonitruo levaret: quatenus unum idemque esset momentum, et levare caput, et pluviam deponere. Tunc vir Dei inter coruscos et tonitruos atque ingentis pluviae inundationem videns se ad monasterium non posse remeare, coepit conqueri contristatus, dicens: Parcat tibi omnipotens Deus, soror; quid est quod fecisti? Cui illa respondit: Ecce te rogavi, et audiri me noluisti; rogavi Dominum meum, et audivit me. Modo
Abbreviated transcription (Latin):
oror nanq eius benedicti scolastica nomine.
onĩ potenti dño ab ip̃o infancie tempore dedica¬
ta ad eum semel per annum uenire consueuerat. ad
quam uit dei nõlonge extra ianuam inpossessionẽ
monasterii descendebat. Quadam uero die uenit
ex more. atq ad cam cui discipulis uenerabilis
eius destenoit frater. Qui totum diem in dei lau¬
dib sacrisq colloquus ducentes. incumbentibus
iam noctis tenebris: simul acceperunt cibos. ⁊aq
adhuc ad mensam sederent. ⁊ inter sacra colloquia
tardior se hora protraheret: eadem sanctimonialis
femina soror eiuis eum rogauit dicens. Queso te
ne ista nocte me deseras: ut usq mane aliquid de
celestis uite gaudus loquamur. Cui ille respõdit.
Quid est quod loqiueris soror: manere extra cellã
nullatenus possum. Tanta uero erat celi sereni¬
tas ut nulla in aere nubes apareret. Sanctimo¬
nialis autẽ femina cum uerba fratris negantis
audisset:insertas digitis manus super mensam

Expanded text:
oror namque ejus. Scholastica nomine, omnipotenti Domino ab ipso infantiae tempore dedicata, ad eum semel per annum venire consueverat. Ad quam vir Dei non longe extra januam in possessione monasterii descendebat. Quadam vero die venit ex more, atque ad eam cum discipulis venerabilis ejus descendit frater: qui totum diem in Dei laudibus sacrisque colloquiis ducentes, incumbentibus jam noctis tenebris simul acceperunt cibos. Cumque adhuc ad mensam sederent, et inter sacra colloquia tardior se hora protraheret, eadem sanctimonialis femina soror ejus eum rogavit, dicens: Quaeso te ne ista nocte me deseras, ut usque mane de coelestis vitae gaudiis loquamur. Cui ille respondit: Quid est quod loqueris, soror? Manere extra cellam nullatenus possum. Tanta vero erat coeli serenitas, ut nulla in aere nubes appareret. Sanctimonialis autem femina, cum verba fratris negantis audisset, insertas digitis manus super mensam
Abbreviated transcription (Latin):
Alio quoq tempore dum multi ad hunc religio¬
sum cum deuotõne currerent: atq arta esset semita
que in deuexo montis latere ad eius cellulam prope¬
rantes ducebat: puer paruulus incaute gradiens
ex eodem monte cecidit. ⁊usq aduallẽ corruit. que
sub monte eodem sita. quasi in profundo conspicit᷑.
In loco quippe eodem tanta mons ip̃e altitudine ex¬
creuit:ut arbusta ingencia que exeadem ualle pro¬
deunt. ex monte conspicientib: quasi frutecta esse
uideantur. Perturbati itaq sunt cuncti qui uenie¬
bant. summaq cura quesitum est. sic ubi corpus
pueri elapsi potusset inueniri. Quis enim aliud
nisi extinctum crederet: Quis uel corpus ad terrã
integrum peruenisse suspicaretur. dum int̾põnis
ubiq scopulis in partibus discerpi potuisset: Sed
requisitus puer in ualse inuentus est: nõ solum
uiuus. sed eciam incolumis. Tunc cũctis patenter
in notuit: quia ideo ledi nõ potuit. qr hũc in casu
suo martini oracio portauit

Expanded text:
Alio quoque tempore dum multi ad hunc religiosa devotione concurrerent, atque arcta esset semita quae in devexo montis latere ad ejus cellulam properantes ducebat, puer parvulus, incaute gradiens, ex eodem monte cecidit, et usque ad vallem corruit, quae, sub monte eodem sita, quasi in profundo conspicitur. In loco quippe eodem tanta mons ipse altitudine excrevit, ut arbusta ingentia, quae ex eadem valle prodeunt, ex monte aspicientibus quasi fruteta esse videantur. Perturbati itaque sunt cuncti qui veniebant, summaque cura quaesitum est sicubi corpus elapsi pueri potuisset inveniri. Quis enim aliud nisi exstinctum crederet? quis vel corpus ad terram integrum pervenisse suspicaretur, dum interpositis ubique scopulis in partes discerpi potuisset? Sed requisitus puer in valle inventus est non solum vivus, sed etiam incolumis. Tunc cunctis patenter innotuit quod ideo laedi non potuit, quia hunc in casu suo Martini oratio portavit
Abbreviated transcription (Latin):
Unde quoq ille egregius predicator. qui dissolui
cupit ⁊ cũ xp̃o esse: cui uiuere xp̃s est ⁊ mori lucrũ¬
qui certamina passionum non solum ip̃e appetit: s¬
ad hec toleranda ⁊ alios accendit.damasci persequ¬
tõnem passus ut potuisset euadere. murum. funẽ.
sportam quesiuit: seq latenter deponi uoluit.Nũ¬
quid nam paulum mortem dicimus timuisse. quã
se ip̃e pro ihũ amore testatur appetere. Sed cũ in
eodem loco minorẽ sibi fructũ adesse conspiceret.⁊
seruauit. Fortis ⁊ enim preliator dei teneri intra
claustra noluit: certaminis campum quesiuit.
Unde isdem quoq uenerabilis benedictus silibenter
audis. citius agnostis: quia qui uiuos ip̃e indociles
deseruit. quantos in locis aliis mortuos in peccatis¬
ab anime morte suscitauit. Petrus.Ita esse
ut doces. ⁊ manifesta ratio: ⁊ prolatum congruũ
testimonium declarat. Sed quesout de uita tanti

Expanded text:
Unde ille quoque egregius praedicaUnde ille quoque egregius praedicacupit, et cum Christo esse: cui vivere Christus est, et mori lucruqui certamina passionum non solum ipse appetiit, sed ad toleranda haec et alios accendit, Damasci persecutionem passus, ut posset evadere, murum, funem, sportamque quaesivit , seque latenter deponi voluit. Nunquidnam Paulum mortem dicimus timuisse, quam se ipse pro amore Jesu testatur appetere ? Sed cum in eodem loco minorem sibi fructum adesse conspiceret etservavit. Fortis etenim praeliator Dei teneri intra claustra noluit, certaminis campum quaesivit. Unde idem quoque venerabilis Benedictus, si libenter audis, citius agnoscis, quia non tantos ipse indociles deseruit, quantos in locis aliis a morte animae suscitavit. Petr. Ita esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti
Abbreviated transcription (Latin):
Cenerabilis igitur benedictus in illa solitudi¬
ne habitauit secum: inꝙͣtum se intra cogitatoĩs
claustra custodiuit. Nam quocienscunq hunc
contemplacionis ardor in altum rapuit: sepcul
dubio sub se reliquit. Petrus. Placet quoo di¬
cis. Sed queso te respondeas: si deserere fratres debuit
quos semel suscepit
quos semel suscepit. Gregorus ad petrum.¬
t ergo petre existimo. ibi adunati equanimit
portandi sunt mali: ubi inueniuntur aliqui
qui adiuuentur boni. Ubi namq omnino fructus
de bonis deest. fit aliquando de malis labor superua¬
cuus. maxime si e uicino cause suppetant: que fruc¬
tum deo ualeant ferre meliorem. uir itaq sanc¬
tus propter quem custodiendum staret. qui om̃s
una nimiter se persequentes cerneret. Et sepe agi¬
tur in animo perfectoꝵ. qd̃ silencio pretereundũ
nõ est: quia cum laborem suum sine fructu esse
cõsiderant. in locum alium cum fructu migrant.

Expanded text:
Venerabilis igitur Benedictus in illa solitudiVenerabilis igitur Benedictus in illa solitudine habitavit secum, in quantum se intra cogitationis claustra custodivit: nam quotiescunque hunc contemplationis ardor in altum rapuit, se procul dubio sub se reliquit. Petr. Placet quod dicis: sed quaeso respondeas, si deserere fratres debuit, quos semel suscepitquos semel suscepit. Gregor. Ut ego, Petre, existimo, ibi adunati aequanimiter portandi sunt mali, ubi inveniuntur aliqui qui adjuventur boni. Nam ubi omnimodo de bonis fructus deest, fit aliquando de malis labor supervacuus; maxime si e vicino causae suppetant, quae fructum Deo ferre valeant meliorem. Vir itaque sanctus propter quem custodiendum staret, qui omnes unanimiter se persequentes cerneret? Et saepe agitur in animo perfectorum quod silentio praetereundum non est, quia cum laborem suum sine fructu esse considerant, in locum alium ad laborem cum fructu migrant.
Abbreviated transcription (Latin):
dia curun spectus. ante oculos conditoris sesemper
aspiciens. se semper examinans: extrase mẽtis
sue cculum nõ diuulgauit. Petrus. Quid ex¬
gu quoo de petro apostolo scriptum est: cũ de car¬
cere ab angelo eductus fuisset. qui ad se reuersus
dixit. Nunc scio uere quia misit dominus ange¬
lum suum. ⁊ eripuit me de manu herodis: ⁊ de omi
expectatõne plebis iudeoꝵ: Bregorius. D uob
modis petre extra nos dutimur. quiauił per cogita¬
tõnis lapsum sub nosmet ipõs recidimus: ant ꝑ
contemplatõnis gratiam super nosmet ipõs leua¬
mur. Iile itaq qui porcos pauit: uagatõne mẽ¬
tis ⁊ immũdicie sub semet ipõ cecidit. Iste uero quẽ
angelus soluit. eiusq mentẽ in extasi rapuit: ex¬
tia se quidem. sed supra semet ipm̃ fuit. Iiterq eigo
as se redit quando ⁊ ille ab euore opeus se collegit
ad cor: ⁊iste acontemplacionis culmine ad hoc
rediit. qd̃ in intelsectu communi. ⁊ prius fuit.

Expanded text:
dia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper dia circumspectus, ante oculos Conditoris se semper aspiciens, se semper examinans, extra se mentis suae oculum non divulgavit. Petr. Quid ergo quod de apostolo Petro scriptum est, dum de carcere ab angelo eductus fuisset? Qui ad se reversus dixit: Nunc scio vere quia misit Dominus angelum suum, et eripuit me de manu Herodis, et de omni exspectatione plebis Judaeorum . Gregor. Duobus modis, Petre, extra nos ducimur: quia aut per cogitationis lapsum sub nosmetipsos recidimus, aut per contemplationis gratiam super nosmetipsos levamur. Ille itaque qui porcos pavit, vagatione mentis et immunditia sub semetipsum cecidit; iste vero quem angelus solvit, ejusqemetipsum fuit. Uterque ergo ad se rediit, quando et ille ab errore operis se collegit ad cor, et iste a contemplationis culmine ad hoc rediit, quod in intellectu communi et prius fuit.
Abbreviated transcription (Latin):
cos diu sur se tenere uoliuisset: fortasse sui uigoris
usum. ⁊ modum trans quillitatis excederet. actua
contemplacõnis lumine mentis sue oculũ declinas¬
set. Dumq cotidie illoꝵ incorrectõne fatigatus
minus curaret sua: ⁊ se forsitan relinqueret. ⁊ illos
nõ inueniret. Nam quociens per cogitatõnis motũ
nimie extra nos ducimur. ⁊ nos sumus. ⁊ nobiscũ
nõ sumus. quia uosmet ip̃os minime uidentes: P
alia uagamur. An illum secum fuisse dicimus qui
in longinquam regionem abut. porcionem suã¬
quã acceperat consumpsit. uni in ea ciuiũ adhesit.
porcos pauit quos ⁊ manducare siliquas uiderat.
ut esurriret.. Qui tamen cũ post modum cepit cogi¬
tare bona que perdioit: scriptum de illo est in sere¬
uersus drat. Quanti mercenuarũ in domo patus
mei habundant panibus: Suigitur secum fuit.
unde ad se rediit.⁊ Hunc ergo uenerabilem uirũ
secum habitasse dixerim:quia insua semper custo¬

Expanded text:
tos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris tos diu sub se tenere voluisset, fortassis sui vigoris usum et modum tranquillitatis excederet, atque a contemplationis lumine suae mentis oculum declinasset. Dumque quotidie illorum incorrectione fatigatus minus curaret sua, et se forsitan relinqueret, et illos non inveniret. Nam quoties per cogitationis motum nimium extra nos ducimur, et nos sumus, et nobiscum non sumus, quia nosmetipsos minime videntes, per alia vagamur. An illum secum fuisse dicimus, qui in longinquam regionem abiit, portionem quam acceperat consumpsit, et uni in ea civium adhaesit, porcos pavit, quos et manducare siliquas viderit, et esuriret, qui tamen cum postmodum coepit cogitare bona quae perdidit, scriptum de illo est: In se reversus dixit: Quanti mercenarii in domo patris mei abundant panibus ! Si igitur secum fuit, unde ad se rediit? Hunc ergo venerabilem virum secum habitasse dixerim, quia in sua semper custo
Abbreviated transcription (Latin):
prauis moribus semper graius est uita bonoꝵ:
tractare de ens aliquid morte conatisunt. Qui
inito consilio uenenũ uino miscuerunt. Et cũ
uas iutreum in quo ille pestifer potus habebat᷑
retumbenti patri monasterii ex more ad benedicẽ¬
eodem signo rupit. Sicq confractum est: ac siin
illo uase mortis pro cruce lapidem dedisset. Intel¬
lexit protinus uir dei quia potum mortis habu̾at.
quod nõ potuit portare signum uite. Atq ilico
surrexit. ⁊ uultu placido mente transquilla cõ¬
uocatos fratres alloqutus est dicens. Miserea¬
tur uestri fratres omnipotens deus. Quaie in
me facere ista uoluistis: Nunquid nõ prius dixi¬
derelicte solitudinis rediit. ⁊ solus in superni spectato¬
ris cuilis habitauit secum. Petrus. Muius patent
intelligo.: quid nam sit. habitauit secum. Ureporiꝰ
i sanctus uix contra se unanimiter conspiran¬
tes. sueq conuersatõni longe dissimiles. coas¬

Expanded text:
pravis moribus semper gravis est vita bonorum, pravis moribus semper gravis est vita bonorum, tractare de ejus morte aliqui conati sunt, qui inito consilio venenum vino miscuerunt. Et cum vas vitreum, in quo ille pestifer potus habebatur, recumbenti Patri, ex more monasterii, ad benediceneodem signo rupit: sicque confractum est, ac si in illo vase mortis, pro cruce lapidem dedisset. Intellexit protinus vir Dei, quia potum mortis habuerat, quod portare non potuit signum vitae: atque illico surrexit, et vultu placido, mente tranquilla convocatos fratres allocutus est, dicens: Misereatur vestri, fratres, omnipotens Deus; quare in me facere ista dilectae solitudinis rediit, et solus in superni spectatoris oculis habitavit secum. Petr. Minus patenter intelligo, quidnam sit, Habitavit secum. Gregor. Si sanctus vir contra se unanimiter conspirantes, suaeque conversationi longe dissimiles, coac
Abbreviated transcription (Latin):
Ecedente igitur temptacione. uir dei quasi
spis erutis exculta terra: de uirtutũ segete
feracius fructum dedit. Preconio itaq eximie con¬
uersatõnis: celebre nomen eius habebatur. Non
longe autẽ monasterium fuit. cuius congregatõ¬
nis pater defunctus est: omĩs q illa congregatõ
ad eundem uenerabilem benedictum uenit: ⁊ mag¬
ns precibus ut eis preesse deberet pecut. Qui diu
negando distulit: suis illoꝵq fratrum moribus
conuenire non posse predixit. seductus quoq eoꝵ
precibus assensum dedit. Cũq ii eodẽ monastĩo
regularis uite custodiam teneret: nulliq ut prius
per actus illicitos in dexteram leuamq paitẽ deflect̾e
a conuersionis itinere liceret. suscepti fratres in¬
sane seuientes:semet ipõs prius accusare ceperunt.
quia hunc sibi preesse poposcerant: quoꝵ tortitudo
Cunq sibi sub eo conspicerent illicita nõ licere.
⁊se dolerent assueta relinquere: durũq esset qd̃
in mente ueteri cogebantur noua meditari. sicut

Expanded text:
ecedente igitur tentatione, vir Dei quasi spinis erutis exculta terra de virtutum segete feracius fructus dedit. Praeconio itaque eximiae conversationis celebre nomen ejus habebatur. Non longe autem monasterium fuit, cujus congregationis Pater defunctus est, omnisque ex illo congregatio ad eumdem venerabilem Benedictum venit, et magnis precibus ut eis praeesse deberet, petiit. Qui diu negando distulit, suis illorumque fratrum moribus se convenire non posse praedixit: sed victus quandoque precibus assensum dedit. Cumque in eodem monasterio regularis vitae custodiam teneret, nullique ut prius per actus illicitos in dexteram laevamque partem deflectere a conversationis itinere liceret; suscepti fratres insane saevientes semetipsos prius accusare coeperunt, quia hunc sibi praeesse poposcerant: quorum scilicett. Cumque sibi sub eo conspicerent illicita non licere, et se dolerent assueta relinquere, durumque esset quod in mente veteri cogebantur nova meditari, sicut
Abbreviated transcription (Latin):
temptatõe sunt: subesse eos ac seruire neccesse est. ⁊
ob sequiis laborib q fatigari. Cũ uero iam mentis
etate transquilla. calor recesserit temptacionis. cus¬
todes uasoꝵ sunt: quia doctores animarum fuint.
Petrus. Eateor placet quod dicis. Sed quia ꝓ¬
lati testimonii clausa reserasti: queso ut deuita
iusti debeas ea que sunt inchoata percurrere. Terci¬

Expanded text:
tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et tentatione sunt, subesse eos ac servire necesse est, et obsequiis laboribusque fatigari: cum vero jam mentis aetate tranquilla calor recesserit tentationis, custodes vasorum sunt, quia doctores animarum fiunt. Petr. Fateor, placet quod dicis: sed quia prolati testimonii claustra reserasti, quaeso ut de vita justi debeas ea quae sunt inchoata, percurrere. C
Abbreviated transcription (Latin):
diu est. toto exeis corpore uul neratus exiit: ⁊ per¬
cutis uulnera eduxit acorpore uulnus mentis. qr
uoluptatem traxit in dolorem. Cunq bene penali
uicit itaq peccatum: quia inutauit incendium.
Exquo nidelicet tempore: sicut post discipulis ip̃e
perhibebat: ita in illo est temptacio uoluptatis
edomita. ut tale inse aliquid minime sentiret. Ce¬
perunt postinodum multi iam mundũ relinque¬
re. atq ad eius magisterium festinare. Liber quippe
a temptatoĩs nicio iure iam factus est uirtutũ ma¬
gister. Unde ⁊ per moysen precipitur ut leuite a uin
quinquagesimo. custodes uasoꝵ fiant. Petrus.
Iam quidem prolati testimonii michi aliquãtũ
intellectus interlucet. sed hoc tamen plenius postu
lo exponi. Gregorins. Liquet petre ꝙ in iuuẽ¬
tute carnis temptatõ ferueat: ab anno autẽ quin¬
quagesimo calor corporis frigescat. Uasa autẽ sacͣ
sunt: fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in

Expanded text:
us, toto ex eis corpore vulus, toto ex eis corpore vulcutis vulnera eduxit a corpore vulnus mentis; quia voluptatem traxit in dolorem. Cumque bene poenalVicit itaque peccatum, quia mutavit incendium. Ex quo videlicet tempore, sicut post discipulis ipse perhibebat, ita in eo est tentatio voluptatis edomita, ut tale aliquid in se minime sentiret. Coeperunt postmodum multi jam mundum relinquere, atque ad ejus magisterium festinare. Liber quippe a tentationis vitio, jure jam factus est virtutum magister. Unde et per Moysen praecipitur , ut levitae a vquinquagesimo custodes vasorum fiant. Petrus. Jam quidem prolati testimonii mihi aliquantum intellectus interlucet: sed tamen hoc plenius exponi postulo. Gregorius. Liquet, Petre, quod in juventute carnis tentatio ferveat, ab anno autem quinquagesimo calor corporis frigescat: vasa autem sacra sunt fidelium mentes. Electi ergo cum adhuc in
Abbreviated transcription (Latin):
uadam uero die dum solus esset:temptator
affuit.Nam nigra paruaq auis que uulgo
merula uocatur: circa eius faciem uolitare cepit.
euisq uultui importune insistere: ita ut capi ma¬
nu posset.si hanc uir sanctus tenere uoluisset. Sed
signo crutis edito: recessit auis. Tanta autẽ carnis
temptacio aui eadem recedente sequta est:quantã
uir sanctus nunꝙͣ fuerat expertus. Quandã aliꝙͣ
do namq feminã uiderat: quã malignus spiritus
ante eius mentis oculos reduxit. Tantoq igne
serui dei animum inspetiem illuis accendit:ut se
in eius pectore amoris flamina uix caperet. eciam
pene deserere heremũ uoluptate uictus deliberaret.
Cũ subito diuina gracia respectus. ad semet ipsũ¬
reuersus est: atq urticarum ⁊ ueprium iuxta densa
succrestere frutecta conspiciens: exutus indumento
quo indutus erat. nudum se in illis spinarum acu¬
leis ⁊ iuticarum incendiis proiecit. Ibiq uolutat᷑¬

Expanded text:
adam vero die dum solus esset, tentator adam vero die dum solus esset, tentator adfuit. Nam nigra parvaque avis, quae vulgo merula nominatur, circa ejus faciem volitare coepit, ejusque vultui importune insistere, ita ut manu capi posset, si hanc vir sanctus tenere voluisset: sed signo crucis edito recessit avis. Tanta autem carnis tentatio ave eadem recedente secuta est, quantam vir sanctus nunquam fuerat expertus. Quamdam namque aliquando feminam viderat, quam malignus spiritus ante ejus mentis oculos reduxit: tantoque igne servi Dei animum in specie illius accendit, ut se in ejus pectore amoris flamma vix caperet, et jam etiam pene deserere eremum voluptate victus deliberaret. Cum subito superna gratia respectus ad semetipsureversus est, atque urticarum et veprium juxta densa succrescere fruticeta conspiciens, exutus indumento quo vestitus erat, nudum se in illos spinarum aculeos illaque urticarum incendia projecit, ibique diu volutat