comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
int̾pretati sumꝰ ero mors tua omors. ero morsus tu
us inferne: septuaginta transtulerunt. Ubi ẽ. causa¬
tua mors: Ubi ẽ. stimulus tuus inferne :. P qͦ apłs¬
posuit. Absorta ẽ. mors in contentionẽ. Ubi ẽ. mors
contentio tua : ubi ẽ mors aculeus tuus: Et expo¬
nens uirtutẽ testimonii: intulit Acculeus autem
mortis peceatũ : uirtus uͦ peccati lex Dõ autẽ grãs
qͥ dedit nobis uictoriã: ꝑ dnm̃ nrm̃ iħm xpm̃: Itaq
ter int̾pretari nec possumꝰ nec audemus Potest motᷤ
& infernus. & diabolus accipi: qͥ xpĩ morte iugu¬
latus ẽ: de qͦ & in isaia loqͥtur: deuorauit mors in¬
ualescens. Et postea seqͥtur : abstulit dñs om̃em la¬
crimã ab omĩ facie Duos autẽ fr̃s inter se morte
diuisos: uixta historiã illius tẽporis. qͥdã ifrł &
iudã intelligunt: ut quod tunc figurabatur in par¬
te: nunc sentiatur in toto. &cũ omĩ humano gene¬
re: isrł & iudas liberandus sit & redimendꝰ. In eo

Expanded text:
in Osee legimus: « Ero mors tua, o mors! Morsus tuus ero, inferne, » Septuaginta transtulerunt: « Ubi est causa, mors, tua? ubi est stimulus tuus, inferne? » Pro posuit: Absorpta est mors in contentione; ubi est, mors, contentio tua? ubi est, mors, aculeus tuus ? Et exponens virtutem testimonii intulit: Aculeus autem mortis peccatum est, virtus vero peccati lex; Deo autem gratias, qui dedit nobis victoriam per Dominuposuit: Absorpta est mors in contentione; ubi est, mors, ter interpretari nec possumus, nec audemus. Potest mors, et infernus et diabolus accipi, qui Christi morte jugulatus est, de quo et Isaias loquitur: Devoravit mors invalescens . Et postea sequitur: Abstulit Dominus omnem lacrymam ab omni facie. Duos autem fratres inter se morte divisos, juxta historiam illius temporis, quidam Israel et Judam intelligunt: ut quod tunc figurabatur in parte, nunc sentiatur in toto, et cum omni humano genere Israel et Judas liberandus sit et redimendus. In eo
Abbreviated transcription (Latin):
ad inferos: Int̾ mortẽ autẽ & inferos : hoc int̾est.:
Mors ẽ: qͣ amma separatur a corpore: Infernus : locus
in qͦ anie recluduntur: siue in refrigerio stue in
penas ꝓqualitate meritoꝵ. Hoc diximꝰ.: ut ostende¬
remꝰ id mortẽ facere qđ meretricẽ mulierẽ: Mors e¬
nim diuidit fr̃s. hoc & mulier facit. In fr̃ibꝰ: omem
intellige caritatẽ. Qđ & mat̾ diuidatur a filia :¬
& pater a filio : & fr̃ afrẽ. Quod autẽ aliud sit
mors & aliud infernus : psalmista demonstrat dicenᷤ:
Non ẽ. in morte qͥ inenor sit tui: in inferno autẽ qͥs
confitebitur tibi: & in alio loco Ueniat mors suꝑ

Expanded text:
ad inferos. Inter mortem autem et inferos, hoc interest: ad inferos. Inter mortem autem et inferos, hoc interest: Mors est, qua anima separatur a corpore: infernus, locus in quo animae recluduntor, sive in refrigerio, sive in poenis, pro qualitate meritorum. Hoc diximus, ut ostenderemus, id mortem facere, quod meretricem mulierem. Mors enim dividit fratres, hoc et mulier facit. In fratribus, omnem intellige charitatem, quod et mater dividatur a filia, et pater a filio, et frater a fratre. Quod autem aliud sit mors, et aliud infernus, et psalmista 153 demonstrat, dicens: Non est in morte qui memor sit tui: in inferno autem quis confiteb
Abbreviated transcription (Latin):
& ñ uideat mortẽ. clem̃tissimꝰ pat̾ sententie recorda
ligens fragilitatẽ suam & condicionẽ carnis huma¬
ne : consolatio ait abscondita ẽ. ab ocłis meis: Et ẽ.
sensus: Non ualeo consolari Quicquid m̃te conce¬
pero: dolorẽ meũ non potest mitigare : cernentis
ẽ. appellandꝰ: & maxime mulier meretrix que uo¬
cans insipientẽ ad se. dic̃ in opibꝰ prudentie: Panes
reunt: & in ꝑfundũ inferni ineurrunt Quicqͥd enĩ
ñ lic& : magis desiderat᷑. Et quod raritate dulce est.
assiduitate in amaritudinẽ uertit᷑. Et mel distillat
de labiis mulieris meretricis : quȩ ad tẽpꝰ inpinguat
fauces insipientis. Noiussime autẽ amarius felle m¬
ueniȩtur : & acutius magis ꝗͣ gladiꝰ utrĩq acutus:
Quic̃q trigena ẽ. & de celo ñ nascitur: int̾ficitur¬
eius amplexibꝰ & ligatur institis lectulorũ: & insi¬
pientie pedes deducunt eos qͥ utuntur ea. cũ morte

Expanded text:
et non videat mortem , clementissimus pater sententiae recordatet non videat mortem , clementissimus pater sententiae recordatligens fragilitatem suam, et conditionem carnis humanae: Consolatio, ait, abscondita est ab oculis meis, et est sensus: Non valeo consolari, quidquid mente concepero, dolorem meum non potest mitigare, cernentisest appellandus: et maxime mulier meretrix, quae vocans insipientem ad se, dicit in opibus prudentiae: Panes reunt, et in profundum inferni incurrunt. Quidquid enim non licet, magis desideratur, et quod raritate dulce est, assiduitate in amaritudinem vertitur. Et mel distillat de labiis mulieris meretricis, quae ad tempus impinguat fauces insipientis, novissime autem amarius felle invenitur, et acutius magis quam gladius utrimque acutus . Quicumque terrigena est, et de coelo non nascitur, interficiturejus amplexibus, et ligatur institis lectulorum, et insipientiae pedes deducunt eos, qui utuntur ea, cum morte
Abbreviated transcription (Latin):
qr ipse int̾ fr̃s diuidit Exex: De manu inferi libera¬
bo eos : de morte redimã illos Ubi ẽ. causa tuamors:
Ubi ẽ. aculeus tuus inferne : Consolatio abscondita
ẽ. ab oculis meis: quia ipse int̾ fr̃s diuidit Sed̾̃m¬
utrãq intelligentiã & ephraim hoc ẽ. decẽ tribu¬
um. & hereticorũ qͥ sustinere ñ poterunt in contri-¬
cione filiorũ suorũ cũ dolores quasi parturientis
aduenerint: dñs pollicet᷑ de manu mortis se eos
liberaturũ. & de morte redempturũ: Manum
autẽ mortis appellat oꝑa. qͥbꝰ int̾ficit: iuxta illua
rat autẽ om̃s dñs & redimit inpassione crucis.
& effusione sanguinis sui : quando anima eius
descendit in infernũ. & caro eius ñ uidit corrup¬
tionẽ & ad ipsam mortẽ atq infernũ loquutus
ẽ : ero mors tua omors: Idcirco enim mortuus sum:
ut tu mea morte moriaris: Ero morsus tuus infer
ne: qͥ om̃s faucibꝰ tuis deuorabas Uidensq mortis
duram necessitatẽ & qđ nullus hominũ sit qͥ uiuat

Expanded text:
idet Al. dividit . LXX: De manu inferni liberabo eos, de morte redimam illos: ubi est causa tua, mors? ubi est aculeus tuus, inferne? consolatio abscondita est ab oculis meis: quia ipse inter fratres dividet utramque intelligentiam Ephraim, hoc est, et decem tribuum, et haereticorum, qui sustinere non poterunt in contritione filiorum suorum, cum dolores quasi parturientis advenerint, Dominus pollicetur de manu mortis se eos liberaturum, et de morte redempturum. Manum autem mortis appellat opera quibus interficit, juxta illud rat autem omnes Dominus, et redemit in passione crucis et effusione sanguinis sui, quando anima ejus descendit ad infernum, et caro ejus non vidit corruptionem, et ad ipsam mortem atque infernum locutus est: Ero mors tua, o mors . Idcirco enim mortuus sum, ut cum mea morte moriaris. Ero morsus tune, qui omnes tuis faucibus devorabas. Vidensque mortis duram necessitatem, et quod nullus sit hominum qui vivat
Abbreviated transcription (Latin):
ti sunt. & absconditũ ẽ. peceatũ eorũ. dũ se putant
uenena cordis sui abscondere : & habere secreta
Que cũ dies parturicionis aduenerit: dolore eiu¬
lationibꝰq pandent᷑. Iste ephraim filius insipiens
ẽ : qr dĩ sapientiã dereliqͥt. De qͦ & in ieremia scrip¬
tũ ẽ: nouissiniũ eiꝰ erit insipiens & in contritione¬

Expanded text:
ti sunt: et absconditum est peccatum eorum, dum se putant ti sunt: et absconditum est peccatum eorum, dum se putant venena sui cordis abscondere et habere secreta: quae cum dies parturitionis advenerit, dolore ejulationibusque pandentur. Iste Ephraim filius insipiens est, quia Dei sapientiam dereliquit, de quo in Jeremia scriptum est: Novissimum e
Abbreviated transcription (Latin):
iniqͥtas qͣ in dm̃ peccauit ephrami. colligata ei & absc̾-¬
dita. & qͣsi inmarsupio reseruat᷑. Deniq cũ dies ul¬
tionis aduenerit & extrema captiuitas : dolores qͣsi par-¬
turientis uenient ei. fiue app̃hendent eũ. Mulier par-¬
turiens: multo anteꝗͣ pariat. ex eo tẽpore qͦ concepit
scit eẽ. se pariturã: & expectat quotidie extrema tor¬
menta: cruciatꝰq uenturos Ita & ephraĩ filiꝰ insipi¬
ens. de qͦ supͣ dixerat. ephraĩ colũba insipiens ñ habenᷤᷤ
cor in ẽtricione filioꝵ & popłi fui: cũ dies parturi¬
tionis & captiuitatis aduenerit: aut stare aut suf¬
ferre ñ poterit şł insipiente filio in septuaginta ꝑ¬
hironiã legit̃: Iste filius sapiens: Hoc ẽ. quẽ sapientẽ
putabus: ut econt̾rio intelligat᷑̃ insipiens: Om̃ibꝰ aut̃
hereticis iniqͥtas colligata ẽ: quã in excelsum loquu¬

Expanded text:
iniquitas qua in Deum peccavit Ephraim, colligata est ei, et absconiniquitas qua in Deum peccavit Ephraim, colligata est ei, et abscondita quasi in marsupio reservatur. Denique cum dies ultionis advenerit, et extrema captivitas, dolores quasi parturientis venient ei, sive apprehendent illum. Mulier 151 parturiens multo antequam pariat, ex eo tempore quo concepit, scit se esse parituram, et exspectat quotidie extrema tormenta cruciatusque venturos. Ita et Ephraim filius insipiens, de quo supra dixerat: Ephraim columba insipiens, non habens cor in contritione filiorum et populi sui, Cum dies parturitionis et captivitatis advenerit, aut stare aut sufferre non poterit. Pro Insipiente filio in LXX per ironiam legitur: Iste filius sapiens, hoc est quem sapientem putabas, ut econtrario intelligatur insipiens. Omnibus autem haereticis iniquitas colligata est, quam in excelso locu
Abbreviated transcription (Latin):
b& auxiliũ : nisi in sola miscdia dĩ quã penitudine
conseqͥtur.: Huiꝰ rex & iudices diabolus . ẽ. & demones:
qͥ & dati sunt infurore. & auferent᷑ in indignatione.
Non qđ̃ dñs tales uoluerit eos habere reges: alioqͥn
ñ auferr& qđ sponte dederat: sed quo dimiserit eos
uoluntatibꝰ suis. ut comedentes & in crassati. carnibꝰ
nausiarent. & uomerent ꝑnares suas: & odisse incipe-¬
rent qͦs tanto studio sequebant̾: Colligata ẽ. iniqͥtas ephra¬
ii : absconditũ peccatũ illius Dolores parturientis ue¬
nient ei. Ipse filius ñ sapiens: Fhunc enĩ ñ stabit in con¬
tricione filiorũ Laa: Congregatio iniqͥtatis ephraim:
absconditũ peccatũ eius. Dolores qͣsi parturientis ue¬
nient ei. Iste ẽ. filius tuus sapiens: qr nunc ñ susti¬
nebit in contricione filioꝵ. Quomͦ si liget᷑ quid in
sacculo. conseruat᷑ & ñ perit ei cui ligatũ ẽ: sic omĩs

Expanded text:
bet auxilium, nisi in sola misericordia Dei, quam poenitudine bet auxilium, nisi in sola misericordia Dei, quam poenitudine consequitur. Hujus rex et judices diabolus est et daemones, t, qui dati sunt in furore, et auferentur in indignatione: non quod Dominus tales eos voluerit habere reges: alioquin non auferret quos sponte dederat, sed quod dimiserit eos voluntatibus suis: ut comedentes et incrassatis carnibus, nausearent, et evomerent per nares suas, et odisse inciperent eos, quos tanto studio sequebantur. Colligata est iniquitas Ephraim: absconditum peccatum ejus: dolores parturientis venient ei, ipse filius non sapiens: nunc enim non stabit in contritione filiorum. LXX: Congregatio iniquitatis Ephraim: absconditum est peccatum ejus: dolores quasi parturientis venient ei: iste est filius tuus sapiens: quia nunc non sustinebit in contritione filiorum. Quomodo si ligetur quid in saeculo, conservatur, et non perit ei cui ligatum est: sic omnis
Abbreviated transcription (Latin):
Ubi sunt iudices tui: Ubi reges: Lu enĩ dixisti. Da
michi regẽ & pͥncipes. Itaq dedi tibi saulẽ regẽ
in furore meo: intantum ut in diebꝰ messis pluiuã
demonstrarẽ contͣ naturã : uidee ꝓuincie. Et ab-¬
stuli in indignatione mea regẽ uidelic& sedechi-¬
am: ut quẽ cũ furore dederã. tollerẽ cũ indigna-¬
tione: Alii arbitͣntur datũ infurore regẽ ieroboã
filiũ nabath. & ablatũ in indignatione osee ulti-¬
mũ regẽ decẽ tribuũ Hoc qđ exposumꝰ. dedi tͥ re-¬
gẽ. & abstuli regẽ inindignatione mea: hebrei ad
futurũ tempus referunt: Eo inqͥt tempore qͦ dice¬
bas da mͥ regẽ & pͥncipes : ego tibi respondebam
ꝑ samuelẽ. qđ daturus tibi eẽm in furore meo: &
ablaturus in indignatione mea Editꝰ ẽ.om̃ĩs here¬
ticus : & corruptioni traditus. Qui enĩ corrũpit
tẽplũ dnĩ : disꝑd& illum dñs & in nullo alio ha¬

Expanded text:
Ubi sunt judices tui? ubi reges? 150 Tu enim dixisti: Da Ubi sunt judices tui? ubi reges? 150 Tu enim dixisti: Da mihi regem et principes: itaque dedi tibi Saulem regem in furore meo; intantum ut in diebus messis pluviam demonstrarem contra naturam Judaeae provinciae. Et abstuli, inquit, in indignatione mea regem, videlicet Sedeciam: ut quem cum furore dederam, tollerem cum indignatione. Alii arbitrantur datum in furore regem Jeroboam filium Nabath, et ablatum in indignatione Osee ultimum regem decem tribuum. Hoc quod exposuimus, dedi tibi regem et abstuli regem in indignatione mea, Hebraei ad futurum tempus referunt. Eo, inquit, tempore quo dicebas: da mihi regem et principes; ego tibi respondebam per Samuelem, quod daturus tibi essem in furore meo, et ablaturus in indignatione mea. Perditus est omnis haereticus et corruptioni traditus; qui enim corrupit templum Dei, corrumpet illum Dominus: et in nullo alio ha
Abbreviated transcription (Latin):
dixisti. Da mͥ regẽ & pͥncipẽ: & dedi tͥ regẽ in tra
mea. & habu in furore meo. Peo quod septuaginta
interp̃tati sunt habui : om̃s abstuli transtulerunt:
Infelix isrł & dignus maledictione ꝑpetua: qͥ intan¬
tũ impietatis descendit ꝓfundũ. ut soluis dei sal-¬
uetur miscdia. Potest autẽ in hebreo & hoc sensu le¬
gi. Disꝑeas isrł quia nichil tibi reliquũ ẽ. nisi ut
mea solũ clementia conserueris In septuagnita au-¬
tẽ alter ẽ. sensus. Corruptioni tuȩ isrł qͥs auxilia¬
bitur: id.ẽ. captiuitati tuȩ & ultime seruituti qͥs
Ubi ẽ. rex tuus de qͦ dicebas ad samuel. constitue
suꝑ nos regẽ ut iudic& nos. sic̃ & gentes habers
cetere : Cũq ille contͣdicere: respondebas: Neqͣꝗͣ:
tes: & iudicabit nos rex nr̃. & egrediet᷑ ante
nos & pugnabit ꝓ nobis De qͦ gͦ tibi ꝓmiseras
qđ tua bella bellar&: nunc innecessitate subue¬
niat. & uniuersas urbes tuas liber& de seruitute.:

Expanded text:
di tibi regem et principem, et dedi tibi regem in ira mea, et habui in furore meo. Pro eo quod LXX interpretati sunt habui, omnes abstuli transtulerunt. Infelix Israel et dignus maledictione perpetua, qui in tantum impietatis descendit profundum, ut solius Dei salvetur misericordia. Potest autem in Hebraeo et hoc sensu legi: Dispereas, Israel, quia nihil tibi reliquum est nisi ut mea solum clementia conserveris. In LXX autem alter est sensus: Corruptioni tuae, Israel, quis auxiliabitur? id est, captivitati tuae et ultimae servituti quis Ubi est rex tuus, de quo dicebas ad Samuel: Constitue super nos regem, ut judicet nos: sicut et gentes habent caeterae . Cumque ille contradiceret, respondebases, et judicabit nos rex noster, et egredietur ante nos, et pugnabit pro nobis. De quo ergo tibi promiseras, quod tua bella bellaret, nunc in necessitate subveniat, et universas urbes tuas liberet de servitute.
Abbreviated transcription (Latin):
& falsorũ dogmatũ uanitatẽ obliti sunt dei sui.¬
& confinxerunt se & sequuti sunt deos alienos:
ꝑditio tua isrł: tantũ mͦ in me auxiliũ tuũ. Ubi
om̃ibꝰ urbibus tuis Et uidices tui de qͥbꝰ dixisti
da mͥ regẽ & pͥncipes: dabo tͥ rege̾ in furore meo
& auferã indignationẽ meã: Locxx Corruptioni tuę¬

Expanded text:
et falsorum dogmatum vanitatem, obliti sunt Dei sui, finxerunt idola, et secuti sunt deos alienos. Perditio tua, Israel, tantummodo in me auxilium tuum. Ubi omnibus urbibus tuis; et judices tui, de quibus dixisti: Da mihi regem et principes: dabo tibi regem in furore meo, et auferam in i
Abbreviated transcription (Latin):
ta & occulta sapientie ͭ m anfestasti mͥ Impletiq
& saturati eleuauert contra ereatorẽ corsuũ : &
alterũ sibi finxert dm̃. Quicqͥd biberant & come¬
derant : sui meriti ñ dĩ miscdie deputantes. Idcirco
obliti sunt dei : qͥ p̃ceꝑat eis ut uerba legis reli¬
garent int̾ ocłos. & in manibꝰ atq in fimbriis pal¬
liorũ : ne umꝗͣ obliuis cerentur dei sui. Et ero eis
quasi leena sic̃ pardꝰ in uia assirioꝵ. occurrã eis

Expanded text:
mpletique et saturati elevaverunt contra Creatorem cor suum: et alterum sibi finxerunt deum, quidquid biberant et comederant, suis meritis, non Dei misericordiae deputantes. Idcirco obliti sunt Dei, qui praeceperat eis, ut Legis verba religarent inter oculos et in manibus, atque in fimbriis palliorum, ne umquam obliviscerentur Dei sui. Et ego ero eis quasi leaena, sicut pardus in via Assyriorum: occurra
Abbreviated transcription (Latin):
& indignatiom dñi. sed hostiũ fortitudini assi-¬
gnent miserias suas Simulq confideremꝰ. qđ qͥ me
uangłio credentibꝰ loqͥtur. uenite ad me om̃s qͥ la¬
boratis & onerati estis. & ego reficiã uos. iugũ e
incredulis & nolentibus agere penitentiã. panter.
pardus. ursa. & leo efficitur Non solũ ifraelitis. qͥ¬

Expanded text:
et indignationi Domini, sed hostium fortitudini assiet indignationi Domini, sed hostium fortitudini assignent miserias suas. Simulque consideremus, quod qui in Evangelio credentibus loquitur: Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estiincredulis, et nolentibus agere poenitentiam, panther, pardus, ursa et leo efficitur: non solum Israelitis, q
Abbreviated transcription (Latin):
scind& eos: loex. Et ero eis qͣsi pant̃: & sic̃ par¬
dus in uia assirioꝵ. Occurrã eis sic̃ ursa mat¬
gens
cibo: & disrumpã interiora cordis eorũ. & deuora¬
bunt eos ibi catuli siluarũ : bestiȩ agri disrũpent
eos Ibi adimpleti sunt & saturati: eleuaueruns
corda sua & obliti sunt mei. Ego autẽ inqͥt er̃o
eis qͣsi leena siue panter : deqͦ supͣ pleniꝰ diximꝰ.
& sic̃ pardus in uia assiriorũ. qͣndo ducent᷑ capti¬
ui abassiriis Et occurrã illis qͣsi ursa raptis catu¬
lis sue indigens cibo: & disrũpã eorũ uniuersa
uitalia Aunt qͥ de bestiarũ scripsere naturis:
int̾ om̃s feras nichil eẽ. ursa seuius cũ ꝑdiderit
catulos. uel indiguerit cibis: Et non solũ pante¬
re. pardi & urse. ferociã cõminatur: sed leonis qͦq
& omĩum bestiarũ quȩ gignunt᷑ in saltibꝰ. Et hec
omĩa dicit se ẽẽ. uertendũ. quando ierint ad assi¬
rios: nec cũ ibi fuerint dura ꝑpessi : non potentie

Expanded text:
si panther, et sicut pardus in via Assyriorum; occurram eis sicut ursa indigens cibo, et disrumpam interiora cordis eorum, et devorabunt eos ibi catuli silvarum, bestiae agri disrumpent eos. Illi adimpleti sunt et saturati: elevaverunt corda sua, et obliti sunt mei. Ego autem, inquit, ero eis quasi leaena, sive panther, de quo supra plenius diximus: et sicut pardus in via Assyriorum, quando ducentur captivi ab Assyriis: et occurram illis quasi ursa raptis catulis, sive indigens cibo: et disrumpam eorum universa vitalia. Aiunt qui de bestiarum scripsere naturis, inter omnes feras nihil esse ursa saevius cum perdiderit catulos, vel indiguerit cibis; et non solum pantherae, pardi, et ursae ferociam comminatur, sed leonis quoque et omnium bestiarum, quae gignuntur in saltibus: et in haec omnia dicit se esse vertendum, quando ierint ad Assyrios: ne cum ibi dura fuerint perpessi, non 149 potentiae
Abbreviated transcription (Latin):
bebant. Neq enĩ ꝑtantã heremi uastitatẽ. ubi
ñ solũ fruges & arbores. uineęq sed ne herba qͥ¬
dẽ gignit᷑: & nulla ea quȩ ardorẽ tẽperant so
dams: nisi dñs omĩa prestitiss&. Hereticos qͦq edu¬
xit dñs de terra egipti : de domo seruitutis & de¬

Expanded text:
er tantam eremi vastitatem, ubi non solum fruges, sed et arbores vineaeque, sed nec herba quidem gignitur, et nullae aquae ardorem temperant soldanis, nisi Dominus omnia praestitisset. Haereticos quoque eduxit Dominus de tene
Abbreviated transcription (Latin):
Ego dñs dĩ tuus qͥ te eduxi de terra egipti : qui
tibi mandaui ꝑmoysen. Adtende te ne forte co¬
medas & satureris : & obliuiscaris dĩ tui qͥ eduxi
te de terra egipti. Non ẽ. enĩ ds̃ alius p̾ter me:
& qͥ possit saluare nullus ẽ. alius Ego qͥ conditor
om̃ium sum: cognoui siue paui te in deserto. & in
terra in habitabili. Ubi rerũ om̃ium penuria: ubi
nulle aque. Dedi tibi manna de cęlo: & aquarũ
fontes ꝓduxi de petra durissima Qui iuxta il¬
lud qđ alibi scriptũ ẽ. in crassatꝰ ẽ. inpinguatus.¬
& dilatatꝰ. & recaleitraũ dilectus : nunc qͦq come¬

Expanded text:
Ego Dominus Deus tuus, qui te eduxi de terra Aegypti, qui tibi mandavi per Moysen: attende, ne forte comedas et satureris, et obliviscaris Dei tui, qui eduxi te de terra Aegypti: non est enim alius Deus praeter me, et qui possit salvare, nullus est alius. Ego qui conditor omnium sum, cognovi, sive pavi te in deserto et in terra inhabitabili, ubi rerum omnium penuria, ubi nullae aquae: dedi tibi manna de coelo, et aquarum fontes produxi de petra durissima. Qui juxta illud, quod alibi scriptum est: Incrassatus est, impinguatus, dilatatus, et recal
Abbreviated transcription (Latin):
quentibꝰ autẽ hereticis. immo pͥncipibꝰ hereticorum
finxit. & moritur cum popło quẽ seduxit: & ñ ei
sufficit corruisse: nisi lingam ꝗͣ ad canendũ dm̃
acceꝑat uertat inimmagines idolorũ. & artifici
eloquio simile ueritati dogina componat. qđ nichil
est aliud nisi excogitatio prauitatis humane Pre¬
cipuntq discipulis suis ut & ipsi immolent homi¬
nes: hoc est furentur de ęccła dĩ & introducant
ad hereticos & occidant quos deceperint: Quod se
quit᷑ uituli enim defecert̃: hunc hab& sensũ: Noli¬
te querere quos seducatis de gentibꝰ quȩ uocantur
bruta. aninalia : sed eos rapite. eos immolate qͥ in
eccłia constituti. xpĩ censent᷑ nomine: & homines

Expanded text:
quentibus autem haereticis, immo principibus haereticorum,quentibus autem haereticis, immo principibus haereticorum,finxit, et mortuus est cum populo quem seduxit. Et non sufficit corruisse, nisi linguam quam ad canendum Deum acceperat, vertat in imagines idolorum, et artifici eloquio simile veritati dogma componat, quod nihil est aliud, nisi excogitatio pravitatis humanae. Praecipiuntque discipulis suis, ut et ipsi immolent homines, hoc est, furentur de Ecclesia Dei, et introducant ad haereticos, et occidant quos deceperint; Quodque sequitur, Vituli enim defecerunt, hunc habet sensum: Nolite quaerere quos seducatis de gentibus, qui vocantur bruta animalia; sed eos rapite, eos immolate, qui in Ecclesia constituti, Christi censentur nomine, et homines
Abbreviated transcription (Latin):
der& dm̃ in baal. & moreret᷑. ꝑdens eũ qͥ dic̃ ego sum
uita. Anima enĩ quȩ peccauerit: ipsa morietur:
tua ẽ: Et non solũ mortuus ẽ. in baal: sed addidit
peccata peccatis. ut ex argento qđ diis dederat.
idola fabricarentur oꝑa manuũ hominũ.: Quibus
ipsi dicunt. id est sacerdotes & pͥncipes qͥ popłm
bona docere debuerant. Immolate homines uitu-¬
id est deosculantes: Qui enĩ adorant : solent deos-¬
culari manũ suã: Quod iob se fecisse negat dicens:
Si osculatꝰ sum manũ meã apponens ori meo: & hoc
mͥ ad miqͥtatẽ maximã reputetur Si autẽ ut qͥdã
uolunt demones loquunt᷑ ad popłm: immolate ho-¬
mines uituli enim defecert : ostendit᷑ ingluuies eoꝵ
qͥ sanguine uictimarũ alunt᷑ & holocaustorũ fumo:
qđ deficientibꝰ hostiis homines sibi cupiant immola¬
ri: qͦrũ ñ solũ interitu sed & cruore letantur:. Lo-¬

Expanded text:
deret Deum in Baal et moreretur perdens eum qui dicit: Ego sum deret Deum in Baal et moreretur perdens eum qui dicit: Ego sum vita . Anima enim quae peccaverit, ipsa morietur . tua est . Et non solum mortuus est in Baal, sed addidit peccata peccatis, ut ex argento quod Dominus dederat, idola fabricaretur, opera manuum hominum. Quibus ipsi dicunt, id est, sacerdotes et principes qui populum bona docere debuerant: Immolate homines, vituid est deosculantes. Qui enim adorant, solent deosculari manum suam: quod Job fecisse se negat, dicens: Si osculatus sum manum meam apponens ori meo, et hoc mihi ad iniquitatem maximam reputetur . Sin autem ut quidam volunt, daemones loquuntur ad populum: Immolate homines, vituli enim defecerunt, ostenditur ingluvies eorum, qui sanguine victimarum aluntur, et holocaustorum fumo: quod deficientibus hostiis, homines sibi cupiant immolari, quorum non solum interitu, sed et cruore laetantur. Lo
Abbreviated transcription (Latin):
se in isrł. & posuit ad baal & mortuus ẽ. E nunc ap¬
posuit ut peccar&: & fecerunt sibi conflatile de
argento suo. scđm imaginẽ idolorũ: oꝑa artificum
conflata. His ipsi dicunt iminolate homines uituli e-¬
nim defecerunt: ꝓeo quod septuaginta int̾pretati
sunt immolate homines uituli enĩ defecerunt: et
nos uertimus. ĩ molate homines uitulos ad orantes:
simmachus int̾pretatꝰ ẽ. Inimolate. homines uitulos
adorent : ut sit sensus: Immolate hoc ẽ. sacrificate i¬
dolis: & huc usq distinctio. Seqͣtur rationale animal
homines : adorent uitulos. muta animantia: Loquen¬
te gͦ ephraim id ẽ. ieroboã filio nabat de tribu ephra-¬
im horror inuasit isrł. id ẽ. decẽ tribꝰ. Pro horrore qͥ
hebraice dicit᷑ rathra. quẽ simmachus & theodotio
tremorẽ int̾pretati sunt nescio qͥd uolentes. aikai co-¬
eria. id ẽ. iustificationes. septuaginta transtulert̃.
Et tantꝰ istaelẽ horror muasit. ut delinquer& & offen¬

Expanded text:
 ad Al. absque ad Baal, et mortuus est, et nunc apposuit ut peccaret, et fecerunt sibi conflatile ex auro et argento suo, secundum imaginem 144 idolorum, opera artificum completa; his ipsi dicunt, immolate homines, vituli enim defecerunt. Pro eo quod LXX interpretati sunt, immolate homines, vituli enim defecerunt; et nos vertimus, immolate homines, vitulos adorantes, Symmachus interpretatus est, immolate, homines vitulos adorent; ut sit sensus: Immolate, hoc est, sacrificate idolis, et hucusque distinctio sequatur: rationale animal, homines, adorent vitulos, muta animantia. Loquente ergo Ephraim, id est, Jeroboam filio Nabath de tribu Ephraim, horror invasit Israel, id est, decem tribus. Pro horrore qui Hebraice dicitur RATHATH  , quem Symmachus et Theodotio tremorem interpretati sunt; nescio quid volentes, δικαιώματα, id est, justificationes, LXX transtulerunt. Et tantus Israelem horror invasit, ut delinqueret et offen
Abbreviated transcription (Latin):
re non poterunt Ego autem dñs ds̃ tuus qͥ teͤ duxi
de terra egipti. quando seruiebas pharaoni. & edifi-¬
cabas de luto & paleis ciuitates Adhuc tribuo tͥ
locũ penitentiȩ & magnitudine ꝓmissoꝵ hortor ut
septimo mense. qͥnta decima mensis die: quando de
egipto egressi sunt filii isrł Sic̃ inqͥt eo tẽꝑe te de
egipto liberaui. & habitasti intabercłis ad t̾rã scam̃
& ad locũ scm̃ tẽpli ire festinans: sic etiã nunc edu¬
cã te de tribulatione & angustiis: & minente cap-¬
tuitate si tamen feceris quȩ p̾cepi Ego enĩ sũ. qͥ ꝑ om̃s¬
ꝓphas & uaria genera uisionũ assimilatꝰ sũ hominibꝰ.
& te ad penitenciã ꝓuocaui An ñ ẽ. humane simi¬
litudinis. qͣndo moyses in altũ extendens manus
ut iħc uncat amalech. & crucis in eo sacram̃ta mon¬
strantur : Nlonne in manibꝰ ꝓpħarũ assimilatur ds̃.
qͣndo ionas tribꝰ diebꝰ ac noctibꝰ in ꝓfundo ẽ. ut dnm̃

Expanded text:
re non poterunt. Ego autem Dominus Deus tuus qui te eduxi de terra Aegypti , quando serviebas Pharaoni, et aedificabas de luto et paleis civitates, adhuc tribuo tibi locum poenitentiae, et magnitudine promissorum hortor, ut septimo mense, quintadecima die mensis, quando de Aegypto egressi sunt filii Israel. Sicut, inquit, in eo tempore te de Aegypto liberavi, et habitasti in tabernaculis ad terram sanctam, et ad locum templi ire festinans: sic etiam nunc educam te de tribulatione et angustiis, et imminente captivitate, si tamen feceris quae praecepi. Ego enim sum qui a visionum assimilatus sum hominibus, et te ad poenitentiam provocavi. An non est humanae similitudinis, quando Moyses in altum extollens manus orat, ut Jesus vincat Amalec , et crucis in eo sacramenta monstrentur? Nonne in manibus prophetarum assimilatur 140 Deus, quando Jonas tribus diebus ac noctibus in profundo est, ut Dominum
Abbreviated transcription (Latin):
de iacob uoluisse narrare. Quod statm soluit: qͥ supͣ
de iacob legisse se meminit. inutero supplantauit
frem suum: & infortitudine directus ẽ. cũ angło.
& inualuit ad angłm: & confortatus ẽ: Nleuit & ro

Expanded text:
de Jacob voluisse narrare: quod statim solvit, qui supra de Jacob voluisse narrare: quod statim solvit, qui supra de Jacob legisse se meminit: In utero supplantavit fratrem suum, et in fortitudine sua directus est cum angelo, et invaluit ad angelum, et confortatus
Abbreviated transcription (Latin):
bus & sabulo congregantur: ita & heretici de sapien¬
tia scłari & argutiis hominũ fraude atq m̃datio
simulaera cõponunt: & cũ hoc fecerint: tardis gres¬
sibus in uno mouentur loco & totũ orbẽ occupare ñ
possunt. Iestudo tardo gradu & onerata. immo opp̾ssa
pondere suo: ñ tam ambulat quã mouetur: Hereticoꝵ
gͣuissima peccata significans. qͥ suis in cęno & uoluta¬
bro luti erroubꝰ immolant: ad orantes oꝑa manuũ
suarũ : & instar boũ cuncta ꝓterrenis frugibus labo¬
rantes: Fugit iacob in regione siriȩ & seruiuit ifrł
in uxore: & in uxore seruauit: In ꝓpħa autẽ eduxit
dñs ifrł de egipto: & in ꝓpħa seruatus ẽ. Loxx Et re¬
egipto. & in ꝓpħa seruatus est. Uidetur absq ratione
& ordine ꝓpħali. pꝰidolũ galaad. & galgala & altaria
acerui s lapidũ similia: subito hystoriã geneseos

Expanded text:
e illinc de lapidibus et sabulo congregantur: ita et haeretici de sapiene illinc de lapidibus et sabulo congregantur: ita et haeretici de sapientia saeculari et argutiis hominum, fraude atque mendacio simulacra componunt. Et cum hoc fecerint, tardis gressibus in uno moventur loco, et totum orbem occupare 142 non possunt. Testudo tardigrada et onerata, immo oppressa pondere suo, non tam ambulat quam movetur, haereticorum gravissima peccata significans, qui suis in coeno et volutabro luti erroribus immolant, adorantes opera manuum suarum, et instar boum cuncta pro terrenis frugibus laborantes. Fugit Jacob in regionem Syriae, et servivit Israel in uxore, et in uxore servavit. In propheta autem eduxit Dominus Israel de Aegypto, et in propheta servatus est. LXX: Et reAegypto, et in propheta servatus est. Videtur absque ratione et ordine prophetali post idolum Galaad et Galgal et altaria acervis lapidum similia, subito historiam Geneseos
Abbreviated transcription (Latin):
ruben & gad: & dimidiũ tribꝰ manasse. Ergo & galgal
de qua in hoc eodẽ ꝓpħa legimus. omĩs malicia eorum
in galgala que ẽ. post tergũ bethaue. qͥcũq idola co-¬
lunt. ñ boues diis immolant : sed bobus offerunt sa¬
crifitia. imitantes errorẽ samarię Co enm tempore
qͦ hec ꝓpħabantur: galaad in regno decẽ tribuũ
erat. & galgal sub imꝑio dudrũ tribuũ quȩ appella¬
bantur uida: Ergo & decẽ tribꝰ & duȩ pari idolatrie
errore decepte sunt. & altaria eorũ sic̃ acerui &
tumuli de lapidibꝰ congregati sue de arenis. Cũq
& illi & hi in captiuitatẽ fuerint abducti : arȩ quon-¬
dã eorũ absq cultoribus. testudinũ ac tumuloꝵ
habebunt similitudinẽ Quia uͦ galaad interp̃tat᷑
translatio testimonii: & galgal uolutabrũ: hoc
dicere possumus qđ pncipes hereticorũ testimonia
ueritatis transferunt inmendatiũ : & quicqͥd co-

Expanded text:
Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, ergo et Galgal Ruben et Gad, et dimidia tribus Manasse, ergo et Galgal de qua in hoc eodem propheta legimus: Omnis malitia eorum in Galgala, quae est post tergum Bethaven; quicumque idola colunt, non boves diis immolant, sed bobus offerunt sacrificia, imitantes errorem Samariae. Eo enim tempore quo haec prophetabantur, Galaad in regno decem tribuum erat; et Galgal sub imperio duarum tribuum, quae appellabantur Juda. Ergo et decem tribus et duae pari idololatriae errore deceptae sunt, et altaria eorum sicut acervi et tumuli de lapidibus congregati, sive de arenis. Cumque et illi et hi in captivitatem fuerint abducti, arae quondam eorum absque cultoribus testudinum vel tumulorum habebunt similitudinem. Quia vero Galaad interpretatur, translatio testimonii, et Galgal, volutabrum, hoc dicere possumus, quod principes haereticorum testimonia veritatis transferant in mendacium, et quidquid colu
Abbreviated transcription (Latin):
lantes: Nã & altaria eorũ: quasi acerui suꝑ sulcos a¬
gri. Loexe Si non galaad ẽ. gͦ falsi erant in galgala
principes immolantes : & altaria eorũ qͣsi testudineᷤᷤ
suꝑ desertũ agri Peo qđ nos transtulimus bobꝰ qui
hebraice appellantur surim: septuaginta interp̾tati
sunt pͥncipes qui uocant᷑ sarim: uerbi similitudi¬
ne atq ambiguitate decepti Rursũ ubi nos posuimꝰ
significant. hoc ẽ. ex arena tumulos congregatos.
qͥ maxime in deserto & in littoribꝰ flante uento uel
augentur uel minuintur : septuaginta transtule¬
si s cinac respicias : habent similitudinẽ magnoꝵ
testudinũ. in deserto. agro. uł in ripis atq littoribꝰ
paululũ humo eminentiũ. Quod gͦ dic̃ hoc ẽ. si in
galaad de qua scriptũ ẽ. galaad eiuitas oꝑantiũ
idolũ supplantata a sanguine: falsi sunt dii & ꝑuer¬
sa religio. & ẽ. transiordanen ubi duȩ tribꝰ habitan

Expanded text:
lantes; nam et altaria eorum quasi acervi super sulcos alantes; nam et altaria eorum quasi acervi super sulcos agri. LXX: Si non Galaad est, ergo falsi erant in Galgala principes immolantes, et altaria eorum quasi testudines super desertum agri. Pro eo quod nos transtulimus, bobus, qui Hebraice appellantur SURIM  , LXX interpretati sunt, principes, qui vocantur SARIM  , verbi similitudine atque ambiguitate decepti. Rursum ubi nos posuimus, ῖνας significant, hoc est, ex arena tumulos congregatos, qui maxime in deserto, et in littoribus flante vento, vel augentur, vel minuuntur, LXX transtulesi θῖνας respicias, habent similitudinem magnarum testudinum in deserto agro, vel in ripis atque littoribus paululum humo eminentium. Quod ergo dicit, hoc est, si in Galaad, de qua scriptum est: Galaad civitas operantium idolum, supplantata sanguine, falsi sunt dii et perversa religio, et est trans Jordanem ubi duae tribus habitant,
Abbreviated transcription (Latin):
sup̃ cherubin & ysaias uidi inqͥͣt dñm sedentẽ su¬
pra thronũ excelsum & eleuatũ. & duos seraphim
sabaoth. Et ab acuc stabat inspecula sua: ut cornua
uider& in manibꝰ saluatoris in qͥbus abscondita ẽ. for¬
titudo eius: Unde & psalmista conclamat: audiã qͥd
loquatur in me dñs ds̃. Ut aut̃ sciamꝰ omem ꝓpbiã
in seripturis sc̃is appellari uisionẽ: & om̃is inqͥt po
ut reuertantur ad dnm. qͥ mauute penitentiã pec¬
catoris quã morte. Ipsũ enim eẽ. qͥ eos eduxerit de
terra egipti: idẽ. de tenebris & errore gentiliũ.
Et ne forsitan peccati memores tardius reuertantur:
adhuc inquit sedere uos faciã intabernaculis sicut
in diebus festiuitatis Ut qđ facit baptisma. hoc faci
archas & pͥncipes erroris sui dei loquutos sp̃u: ego
ur̃os: Ego uisiones multiplicaui : & in mani ꝓpħarum
meorũ qͥ sunt in eccłia constituti assimilatus sum. Si in¬
galaad idolũ: gͦ frustra erant in galgal bobus immo¬

Expanded text:
saias, Vidi, inquit, Dominum sedentem super thronum excelsum et elevatum, et duo Seraphim Sabaoth . Et Abacuc stabat in specula  Al. spelunca sua, ut cornua videret in manibus Salvatoris, in quibus abscondita est fortitudo ejus . Unde et Psalmista conclamat: Audiam quid loquatur in me Dominus Deus . Ut autem sciamus omnem prophetiam in Scripturis sanctis appellari visionem: ut revertantur ad Dominum, qui mavult poenitentiam peccatoris, quam mortem : ipsum enim esse qui eos eduxerit de terra Aegypti, id est, de tenebris et errore gentilium. Et ne forsitan peccati memores tardius revertantur: adhuc, inquit, sedere vos faciam in tabernaculis, sicut in diebus festivitatis: ut quod facit baptisma, hoc faciaarchas et principes erroris sui, Dei locutos spiritu: Evestros: et ego visiones multiplicavi, et in manu prophetarum meorum qui sunt in Ecclesia constituti, assimilatus sum. Si Galaad idolum, ergo Al. tamen frustra erant in Galgal bobus immo
Abbreviated transcription (Latin):
bigit. iuxta illud qd scriptũ ẽ Sic̃ deficit fumus
deficiant: Querimꝰ autẽ: quare septuaginta ꝓ¬
fumario. qđ theodotio transtulit ha ttioaox tiii.
foramen in pariete fabricatũ ꝑ qd̃ fumꝰ egreditur.
Siqͥs autẽ contenciosus & nolens reciꝑe hebraicã
ueritatẽ : locuste sensũ quesierit: audiat ephraĩ
MMIAI. id ẽ. uaporis siue aurȩ & sp̃iu comparari:
qͥ ita tenuis de ore locuste egreditur ut ñ sentiat᷑:
Quod si econt̾rio obicerit. quare non aliis quȩ mino¬
ra sunt ꝑiturũ ephraĩ assimilauerit: uerbi grã
pulici qͥ omiã menbra hab& caput. ocłos. pedes. uen¬
trẽ. & cetera. Que lic& ocłis non uideamꝰ: sensu
intelligimus. in tantũ ut os pulicis ac dentes. ñ
uidentes ocłis morsibꝰ sentiamus: Respondendũ
ẽ.ei. qđ ideo uapori locuste uł aurȩ tenuissimȩ
perituroꝵ głiã cõpararit: qͥa locusta noxia ẽ. &
sic inimiea mortalibꝰ. ut famẽ faciat & segecum
culta populetur: intantũ ut arbores qͦq uine

Expanded text:
llud quod scriptum est: Sicut deficit fumus, deficiant . Quaerimus autem quare LXX pro fumario, quod Theodotio transtulit καπνοδόχην Editiforamen in pariete fabricatum, per quod fumus 146 egreditur. Si quis autem contentiosus et nolens recipere Hebraicam veritatem, locustae sensum quaesierit, audiat Ephraim ἀτμῷ, id est, vapori sive aurae et spiritui comparari: qui ita tenuis de ore locustae egreditur, ut non sentiatur: quod si econtrario objecerit, quare non aliis, quae minora sunt, periturum Ephraim assimilaverit: verbi gratia pulici, qui omnia membra habet, caput, oculos, pedes, ventrem, et caetera: quae licet oculis non videamus, tamen sensu intelligimus; intantum ut os pulicis ac dentes non videntes oculis, morsibus sentiamus. Respondendum est ei, quod ideo vapori locustae, sive aurae tenuissimae, periturorum gloria comparata sit: quia locusta noxia est, et sic inimica mortalibus, ut famem faciat, et segetum culta populetur: intantum ut arbores quoque et
Abbreviated transcription (Latin):
uitẽ dnm̃q reducerẽ & multorũ filiorũ parentẽ: de¬
seruit me ephraim immo ad iracundiã ꝓuocauit : &
amaritudine sua amarũ fecit eẽ. qͥ dulcis sũ. Unde
sanguis eius suꝑ eum ueni&: id ẽ. ipse erit causa mor¬
tis sue: scđm id qđ̃ dauid loqͥtur ad eũ. qͥ saulis minci¬
abat interitũ &a se regẽ ifrł cesũ eẽ. memor nuntiabat:
Sanguis tuus suꝑ caput tuũ: Non mea sentencia sed
saulis sanguine tuus sanguis confunditur: Quodq
seqͥtur & obꝓbriũ eius restitu& ei dñs. illi sensuicon¬
gruit: quẽ nathan loqͥtur ad dauid Quia blasphe
ũ quo ꝑte dñs blasphematus ẽ. uertet᷑ in caput tuũ:
Semꝑ heretici ad iracundiã ꝓuocant clem̃tẽ dm̃. Et qͥ¬

Expanded text:
vitem dominumque reducerem, et multorum filiorum parentem, devitem dominumque reducerem, et multorum filiorum parentem, deseruit me Ephraim, immo ad iracundiam provocavit: et amaritudine sua amarum fecit esse qui dulcis sum. Unde sanguis ejus super eum veniet, id est, ipse erit causa mortis suae, secundum id quod David loquitur ad eum, qui Saulis nuntiavit interitum, et a se regem Israel caesus esse memorabat: Sanguis tuus super caput tuum . Non mea sententia, sed Saulis  Al. pro Saulis sanguine tuus sanguis effundetur. Quodque sequitur: Et opprobrium ejus restituet ei Dominus, illi sensui congruit quem Nathan loquitur ad David: Quia blasphemm, quo per te Dominus blasphematus est, vertetur in caput tuum. Semper haeretici ad iracundiam provocant clementem Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
ut ex hoc frem̃ discer& ñ timere. cuiꝰ metu in fyriã
fugerat. ad laban auunculũ suũ. & seruiuit inuxo¬
re rachel septẽ anis & ꝓlia: oues soceri laban eo¬
dẽ annoꝵ spacio custodunt Et qͥa semel iacob dixe¬
rat & ifrł : patrẽ filios coniungit Et sequentis recor¬
datur hystorie : qͣndo in ꝓpħa moyse eduxit dñs isrł
rẽ iacob & isrł uidentẽ dnm̃ in typo dnĩ dixerit pͣ-¬
cessise. Et rachel pͥmum sterilẽ & formosã quã plurimũ
dilexit iacob: signiflcare ȩccłiam Liam autẽ lippientibꝰ
ocłis atq pͣhetosam: sinagoge sac̾m̃ta monstrare Et
qd ipse credentiũ popłm eduxerit de tenebris huius
scłi : & ad dulcissima iordanis id ẽ. baptismi fluenta
ꝑuenerit. Ad iracundiã me ꝓuocauit ephraim in ama¬
ritudinibus suis : & sanguis eius suꝑ eũ ueni&: & ob¬
ꝓbriũ illiꝰ restitu& ei dñs suus. Loe. Similit̾: Cũ ego
ephraim tanta p̾stiterim. ut nudũ & exulẽ & solũ. di¬

Expanded text:
ut ex hoc fratrem disceret non timere, cujus metu in Syriam fugeret ad Laban avunculum suum , et servivit in uxore Rachel septem annis, et pro Lia oves soceri Laban, eodem annorum spatio custodivit. Et quia semel Jacob dixerat Israel, patrem filiosque conjungit, et sequentis recordatur historiae, quando in propheta Moyse eduxit Dominus Isrem Jacob, et Israel videntem Deum, in typo Domini dixerit praecessisse, et Rachel primum sterilem atque formosam, quam plurimum dilexit Jacob, significare Ecclesiam: Liam autem lippientibus oculis atque fetosam, Synagogae sacramenta monstrare, et quod ipse credentium populum eduxerit de 143 tenebris hujus saeculi, et ad dulcissima Jordanis, id est, baptismi fluenta pervenerit. Ad iracundiam me provocavit Ephraim in amaritudinibus suis, et sanguis ejus super eum veniet, et opprobrium illius restituet ei Dominus suus. LXX similiter. Cum ergo Ephraim tanta praestiterim, ut nudum et exsulem et solum, di
Abbreviated transcription (Latin):
habuere uirtutũ . & sponsi thalamũ ingressę sunt.
Deficient autẽ uirgines : qi uerbunt dnĩ ñ inuenient.
Eox qͦ intelligimꝰ. qͣndo doctrina non fuerit in eccłiis
ꝑire pudiciciã. castitatẽ mori: om̃s abire uirtutes:
qr ñ comederunt uerbũ dnĩ. Qđ qͥ comederit: sagi-¬
natus eius cibo audit ꝑsalomonẽ: Iustus comedens.
uuenis fui & senui. & non uidi iustũ derelictũ. nec se¬
men eius querens panẽ. Quanti mrẽs in ꝑsecutioni¬
bꝰ ꝑierunt fame. & indiguerunt frum̃to alim̃tisq
corporalibꝰ. Ergo de illo di c̃ pane qͥ de çȩlo descendit.
quẽ qͥ comederit nec esurire poterit nec sitire Defi¬
cientibꝰ autẽ uirginibꝰ & adolescentulis. deficiunt
qͥ pͥus uicerant mundũ. & iccirco deficient qͥa urant
m idolo samariȩ quã in hereticoꝵ ꝑsona semꝑ accipimꝰ.
dñi: & confidunt in falsitate degmatũ suoꝵ erigentes
se contra senͣtentiã dĩ. & scisso popło eius dicentes.

Expanded text:
et sponsi  Al. sponsae thalamum ingressae sunt. Deficient autem virgines, quia verbum Domini non invenient. Ex quo intelligimus, quando doctrina non fuerit in Ecclesiis, perire pudicitiam, castitatem mori, omnes 344 abire virtutes: quia non comederunt verbum Domini, quod qui comederit saginatus ejus cibo, audiet per Salomonem: Justus comedens uvenis fui, et senui, et non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem Quanti martyres in persecutionibus perierunt fame, et indiguerunt frumento alimentisque istis corporum. Ergo de eo dicit pane, qui de coelo descendit, quem qui comederit, nec esurire poterit, nec sitire. Deficientibus autem virginibus, et adolescentes deficient, qui prius vicerant mundum; et idcirco deficient, quia jurant in idolo Samariae, quam in haereticorum persona semper accipimus, Dei, et confidunt in falsitate dogmatum suorum, erigentes se contra scientiam Dei, scisso populo ejus, dicentes
Abbreviated transcription (Latin):
ab aqͥlone usq ad orientẽ. cupientes aqͥlonẽ dese-¬
rere. qui ẽ. uentus durissimus. & ab ignorantibꝰ dext̃
uocatur : & ꝑuenire ad orientẽ. Quẽ repperire non
poterunt qr non recto ꝑgunt itinere: sed de uiis cir¬
cueunt callibus: uiãq regiã ñ tenentes: curuis du¬
cuntur anstactibꝰ. In illo tẽpre deficient aię uirgina¬
les: qͣs incorruptas apłs nominat : & cupit et̾nã pudi¬
ciciã possidere seribens aa corinthios Despondi enĩ uos
uni uro uirginẽ castã exhibere xpo. Inneo autẽ nesic̃
serpens euã sedux̃ astucia sua: ita corrũpantur sens

Expanded text:
ab Aquilone usque ad Orientem, cupientes Aquilonem deseab Aquilone usque ad Orientem, cupientes Aquilonem deserere qui est ventus durissimus, et ab ignorantibus dexter vocatur et pervenire ad Orientem, quem reperire non poterunt: quia non recto pergunt itinere, sed deviis circumeunt callibus: viamque regiam non tenentes, curvis ducuntur anfractibus. In illo tempore deficient animae virginales, quas incorruptas Apostolus nominat: et cupit aeternam pudicitiam possidere, scribens ad Corinthios: Despondi enim vos uni viro virginem castam exhibere Christo. Timeo autem ne sicut serpens Evam seduxit astutia sua
Abbreviated transcription (Latin):
ctũ ẽ. & habitauit in nobis In illo tempre defecert̃
uirgines pulchrȩ: & adolescentes siue electi atq docto¬
res. hoc enim significat baurim. defecerunt in sttim
U irgines pulc̾s sinagogas int̾pretant᷑ & electos magi¬
stros popłi : qͥ cũ defecerint maledictiones deutero¬
nimi in popło iudaico dicunt eẽ. completas Electi
atq doctores uirauerunt in idolo samarie : in uttulis
scilic& aureis & dixerunt Uiuit ds̃ tuus dan. int
uitusꝰ aureus colebatur Q uunt uia bersabee. qr lon
riter & iniustos Et qr hoc fecerunt : iccirco corruens
&̾ non resurgent amplius. id ẽ. ñ recipient eũ statłm
quẽ pͥus habuerant. Mlitcit autẽ dñs famẽ in t̾ra suꝑ
eos qui terrena sapiunt. & famẽ non panis. sitĩq non
aque. s audiendi uerbũ dñi: quando ꝓpt̾ peccata
mare ꝑueniunt. ñ occurrentes fluminibꝰ ñ dulcissimis
& uariis fontibꝰ. sed rursus ad amara currentes: &

Expanded text:
ctum est, et habitavit in nobis . In illo tempore defecerunt virgines pulchrae, et adolescentes, sive electi, atque doctores hoc enim significat BAURIM   defecerunt in siti. Virgines pulchras synagogas interpretantur, et electos, magistros populi. Qui cum defecerint, maledictiones Deuteronomii in populo Judaico docent esse completas . Hi electi atque doctores juraverunt in idolo Samariae, in vitulis scilicet aureis, et dixerunt: Vivit deus tuus, Dan, in vitulus aureus colebatur: et vivit via Bersabee, quia loriter et injustos. Et quia hoc fecerunt, idcirco corruent, et non resurgent amplius, id est, non recipient eum statum, quem prius habuerant: Mittit autem Dominus famem in terram super eos, qui terrena sapiunt: et famem non panis, sitimque non aquae, sed audiendi verbum Domini, quando propter peccata mare perveniunt: non occurrentes fluminibus, non dulcissimis et variis fontibus, sed rursus ad amara currentes: et
Abbreviated transcription (Latin):
sitis. ñ habentiũ panẽ qͥ de celo descendit. & eas aquas
que de iħu uentre manarunt. ablata ẽ. ab eis lex.
& ꝓpħe eterno conticuere silentio Mlouent᷑ a mari
ad mare. aboceano britannico usq ad oceanũ athlan-¬
significari putent. i qͣ sustineant famẽ audiendi uer¬
bũ anĩ. p̃sertĩ cũ legant scripturas. & humilitatẽ seqͣn¬

Expanded text:
sitis, non habentium panem, qui de coelo descendit, et eas aquas, quae de Jesu ventre manarunt. Ablata est ab eis Lex, et Prophetae aeterno conticuere silentio: moventur a mari ad mare, et ab oceano Britannico, usque ad oceanum Atlansignificari putent, in qua sustineant famem audiendi verbum Dei: praesertim cum legant Scripturas, et humilitatem sequan
Abbreviated transcription (Latin):
tit dñs captiuitatẽ uida & ierłm. qͥ uenerat p̃di¬
care cecis uisum. & captiuis remissionẽ. & liberaũ
eos qͥ dnm̃ confitent᷑. & qͥ uersantur in eccłia in
feriora dedduea. Simulq confidera quando mnere

Expanded text:
 venerat praedicare caesis visum, et captivis remissionem, et liberavit eos qui Dominum confitentur, et qui versantur in Ecclesia, in feriora detraham. Simulque considera, quando incre
Abbreviated transcription (Latin):
meã diuiserunt: & suꝑ popłm meũ miserunt sortes:
& posuert̃ puerũ in ꝓstibulo. & puellas uendebant
ꝓuino & bibebant. Dicamꝰ ut polliciti sumus: pͥmũ
iuxta anagogen. in pͥoribus posteriora iungentes. &¬
eadẽ si potuerimus ad diẽ udicii referre tempta
& uocatis residiuis de popło iudeorũ qͥ cũ apłis &¬

Expanded text:
erunt, et super populum meum miserunt sortes: et posuerunt puerum in prostibulo, et puellas vendebant pro vino, et bibebant. Dicamus ut polliciti sumus, primum juxta anagogen prioribus posteriora jungentes, eadem si poterimus, ad diem judicii referre tentablem, et vocatis residuis de populo Judaeorum, qui cum apos
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ popłm meũ nuserunt sortẽ. Et posuerunt pue¬
rum in ꝓstibulo: & puellã uendiderunt ꝓuino. ut
biberent. Locoe Quia ecce ego in diebus illis & intẽ¬
pore illo quando conuertero captiuitatẽ iudę et
ierłm: congregabo om̃s gentes & deducã eas in ual-¬
lẽ iosaphath & disceptabo cũ eis ꝓpopulo meo &

Expanded text:
 populum meum miserunt sortem: et posuerunt puerum in prostibulo, et puellam vendiderunt pro vino, ut biberent. LXX: Quia ecce ego in diebus illis, et in tempore illo quando convertero captivitatem Juda et Jerusalem, congregabo omnes gentes, et deducam eas in vallem Josaphat,