comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chilominus dnm suam uocem suppli¬
cantium exaudire miserando depos-¬
cunt. Quos ipse repellens in euuan¬
głio loquit᷑ Quid autẽ uocalis me
domine dñe: ꝙ non facitis quȩ dicoͦ
De quib & salomon inprouerbiis.
Qui declinat inquit aurẽ suam ne
audiat legem: oratio eiꝰ erit execra¬
bilis. Male petunt. qui non suꝑnȩ
mercedis intuitu. sed ad exemplum
phariseorum humane gr̃a laudis.
longis incumbant precib. De quibꝰ
Male petunt & illi. qui t̃rena magis
in oratione quam cȩlestia bona requi-¬
runt. quoꝵ p̃ces apłs in ipsa de qua
loquimur sententia specialiter. repre-¬
hendit Cum enim dixisset petitis
ꝙ non accipitis eo quod male peta¬
tis. adiunxit continuo ut in concupis¬
centiis ur̃is insumatis. Neq enim
ꝓhibentur ciuies patriȩ cȩlestis in
terra ꝑegrinantes pro pace tempo¬
rum. pͥro salute corpoꝵ ꝓubertate
frugum. ꝓ serenitate aurarum. pro
cȩteris huius necessariis dñm pete¬

Expanded text:
hilominus Dominum suam vocem supplihilominus Dominum suam vocem supplicantium exaudire miserando deposcunt: quos ipse repellens in Evangelio loquitur: Quid autem vocatis me, Domine, Domine, et non facitis quae dico . De quibus et Salomon in Proverbiis: Qui declinat, inquit, aurem suam ne audiat legem, oratio ejus erit exsecrabilis . Male petunt, quia non supernae mercedis intuitu, sed ad exemplum Pharisaeorum humanae gratia laudis longis incubant precibus, de quibuMale petunt et ipsi qui terrena magis in oratione quam coelestia bona requirunt, quorum preces Apostolus in ipsa, de qua loquimur sententia, specialiter reprehendit. Cum enim dixisset: Petitis, et non accipitis, eo quod male petatis, adjunxit continuo, ut in concupiscentiis vestris insumatis . Neque autem prohibentur cives patriae coelestis in terra peregrinantes pro pace temporum, pro salute corporum, pro ubertate frugum, pro serenitate aurarum, pro caeteris vitae hujus necessariis Dominum pete
Abbreviated transcription (Latin):
b aꝑte ꝓpħa subiungit. Uoluntatẽ
timentium se faciet: & ora tiones
eorum exaudiet: ꝙ saluos faciet eos.
qui eum timere comprobantur. Hoꝵ
ipse cum clamauerint orationes exau¬
dit: horum cum ad se suspirauerint
pia desideria ꝑficit. Hos cum de hac
uita transierint. ad salutem sustollit.
ȩcernam. At contra sunt qui dñm
sed non inueritate inuocant. quos re¬
darguens iacob ait. Petitis ꝙ non
accipitis. eoquod male petatis. Ma¬
le namq petunt: qui ꝑseuerantes in
peccatis. pro eisdem peccatis quȩ ip¬
si minime dimittunt. ut sibi a dño
dimittant᷑: impudent exorant. qua¬
cum extenderitis manus ur̃as auer¬
tam oculos meos auobis: & cum
multipli caueritis orationẽ non audi¬
am. Manus ur̃ȩ: sanguine plene ft̃.¬
Quib adhuc consulendo. qua ratiõe
possent impetrare quȩ poscerent os¬
tendit. cum subdidit. Lauamini mũ¬
di estote: auferte malum cogitatio¬
num ur̃arum ab oculis meis. Male
ob temperando contempnunt. ꝙ ni-¬

Expanded text:
us apte Propheta subjungit: Voluntatem timentium se faciet, et orationes eorum exaudiet, et salvos faciet eos .ocant, qui eum timere comprobantur. Horum ipse, cum clamaverint, orationes exaudiet. Horum, cum ad se suspiraverint pia devotione, perficit. Hos, cum ex hac vita transierint, ad salutem sustollet aeternam. At contra sunt qui Deum, sed non in veritate invocant; quos redarguens Jacobus ait: Petitis et non accipitis, eo quod male petatis . Male namque petunt, qui perseverantes in peccatis pro eisdem peccatis, quae ipsi minime dimittunt, ut sibi a Domino dimittantur, imprudenter exorant, quacum extenderitis manus vestras avertam oculos meos a vobis et cum multiplicaveritis orationem non audiam manus vestrae sanguine plenae Quibus adhuc consulendo qua oratione possent impetrare quae poscerent ostendit cum subdidit: Lavemini, mundi estote, auferte malum cogitationum vestrarum ab oculis meis . Maleobtemperando contemnunt; et ni
Abbreviated transcription (Latin):
benefacite his qui oderunt uos. Ora
te ꝓꝑsequentib & calumpniantib uos:
ut sitis filii patris ur̃i qui incęlis est.
Inpisce autẽ: fides non ficta expͥmitur.
Quomͦ enim piscis sub tegum̃to aqͣꝵ
nascitur: uiuit & alitur: sic & fides que
in dnm̃ ẽ : quȩ alterius uitȩ gaudia ꝑ
lamenta p̾sentia fletusq requirit: ĩn¬
uisibiliter incorde gignitur: inuisibi
nis ne deficiat nutritur: inuisibilium
p̃mioꝵ intuitu quęq ualet bona oꝑa-¬
na st̃. Possumus & hoc dicere quia pis¬
cis in eo fidei tẏpum teneat. quod sic̃
nec ꝑimitur: ita fides firma quantis¬
libet adu̾santis mundi p̃ssuris inpug¬
netur. inconuulsa ꝑsistat: immo eti-¬
am de certamine głosior existat. ad¬
uuante illo qui missis ad predican¬
da eiusdem fidei bona discipłis ait
In mundo p̾ssitram habebitis: sed cõ¬
fidite. ego uici mundum. Porro per
ouum sp̃ei nr̃ȩ certitudo figuratur.
quia in ouo nondum fetus cernitur: s
futurȩ auis forma sꝑatur. Et fideles

Expanded text:
te his qui oderunt vos. Orate pro persequentibus et calumniantibus vos, ut sitis filii Patris vestri qui in coelis est . In pisce autem fides non ficta exprimitur. Quomodo enim piscis sub tegmento aquarum nascitur, vivit, et alitur; sic et fides quae in Deum est, quae alterius vitae gaudia per lamenta praesentia fletusque requirit, invisibiliter in corde gignitur, invisibilnis ne dpraemiorum intuitu, quaecumque valet, bona operarna sunt . Possumus et in hoc dicere, quia piscis in eo fidei typum teneat, quod sicutnec perimitur, ita fides firma, quantislibet adversantis mundi pressuris impugnetur, inconvulsa persistat, imo etiam de certamine gloriosior existat, adjuvante illo qui missis ad praedicanda ejusdem fidei dona discipulis ait: In mundo pressuram habebitis, sed confidite, ego vici mundum . Porro per ovum spei nostrae certitudo figuratur, quia in ovo nondum fetus cernitur, sed futurae avis fetus speratur; et fideles
Abbreviated transcription (Latin):
petentes accipimus. querentes inue¬
nimꝰ. pulsantib nob̃ aꝑietur: quia
nimirum fallere non potuit. ueritas
quȩ ꝓmisit. Sed hoc ẽ ugilantius
intuendum. quia non omnes qui corã
hominib orare uident᷑ in conspectu
interni arbitri petere uel querere. uł
cȩlestis regni aditum pulsare proban¬
tur. Neq enim ꝓpħa diceret. prope
ẽ dñs omĩb inuocantib eum inueri¬
tate. si non aliquos dnm inuocare. sed
non inueritate cognosceret. Inuocant
quippe dñm inueritate: qui suas ei p̃¬
ces oblaturi. pͥmo iussa illius imple¬
re satagunt: qui dicturi ei inoratione.
qr dimitte nobis debita nr̃a. sicut et
nos dimittimꝰ debitorib nr̃is: illud
etꝰ mandatũ impleuerũt qđ dicit.

Expanded text:
petentes accipimus, quaerentes invepetentes accipimus, quaerentes invenimus, pulsantibus nobis aperietur, quia nimirum fallere non potuit Veritas quae promisit. Sed hoc est vigilantius intuendum, quia non omnes qui coram hominibus orare videntur, in conspectu aeterni arbitri petere, vel quaerere, vel coelestis regni aditum pulsare probantur. Neque enim Propheta diceret: Prope est Dominus omnibus invocantibus eum in veritate , si non aliquos invocare Dominum, sed non in veritate, cognosceret. Invocant quippe Dominum ices oblaturi primo jussa illius implere satagunt, qui dicturi ei in oratione: Et dimitte nobis debita nostra, sicut et nos dimittimus debitoribus nostris , illud ejus mandatum imp
Abbreviated transcription (Latin):
ipse conditor ñr medicus nobis fieri.
ipse ad nos in carne uenire ipse in¬
firmitates nr̃as suscipere ut sanaret:
dolores nr̃os ut auferret. portare dig-¬
obtulit ipse magnis peccantium ad¬
missis magna penitentiȩ remedia os¬
tendit. dicens ꝑ p̃cursorem suum. Ge¬
nimina uiꝑarum: quis ostendit uob̃
fugere auentura ira: Facite gͦ fructꝰ
dignos penitentiȩ Et paulopost. Q
habet inquit duas tunicas. det non
habent. Et qui habet escas: similit̃
faciat. Ipse leuiorib cotidianis quȩ
nr̃is erratib sine quib hȩc uita transi¬
re ñ potest: cotidiana confessionis & int̾¬
cessionis mutuȩ medicam̃ta concessit.
dicens ꝑ apł̃m iacobum. Confitemi¬
ni alterutrum peccata ur̃a: ꝙ orate
ꝓ inuicẽ ut saluemini. Ipse rogari ut
prestet amat. qui animos inopum
ad se rogandum largus donator eri-¬
git. Omnis inquiens qui petit acci¬
pit & qui querit inuenit. & pulsan¬
t aꝑietur. Non gͦ dubitandum qđ

Expanded text:
ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse Conditor noster medicus nobis fieri, ipse ad nos venire in carne, ipse infirmitates nostras suscipere ut sanaret, dolores nostros ut auferret, portare digobtulit, ipse magis peccantium admissis poenitentiae remedia ostendit, dicens per praecursorem suum: Genimina viperarum, quis ostendit vobis fugere a ventura ira? Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et paulo post: Qui habet, inquit, duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat . Ipse levioribus quotidianisque nostris erratibus, sine quibus haec vita transigi non potest, quotidiana confessionis et intercessionis mutuae medicamenta concessit, dicens per apostolum Jacobum: Confitemini alterutrum peccata vestra, et orate pro invicem ut salvemini . Ipse rogari ut praestet admonet, qui animos inopum ad se rogandum largus donator erigit, Omnis, inquiens, qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur. Non ergo dubitandum quod
Abbreviated transcription (Latin):
reamur patriȩ cȩlestis ingredi. Nemo
sibi de innocentia blandiatur. nullus
sui s fidens actib. quasi qui miscd̃ia
usti iudicis non egeat a p̃cib cesset.
quinpotius etiam cum se aliquid bo-¬
ni quis egisse cognouerit: quia qua
hoc districtione iudicetur ignorat. tre¬
mens cum ꝓpħa ꝓclamet: non intres
iniudicium cum seruo tuo dñe. quia
non iustificabit᷑ inconspectu tuo omis
uiuens. Et cum beato iob: si iustificare
me uoluero. os meum condempnabit
me: si innocentẽ ostendero: prauum mẽ
ei sermonis. quia si confiteam᷑ peccata
nr̃a. fidelis q iustus ẽ: ut remittat no¬
bis peccata nr̃a. ꝙ emundet nos ab
omni iniquitate. Si dixerimus qm̃ ñ
peccauimus mendacem facimꝰ eum. &
uerbum eiꝰ non ẽ in nob̃. Neq rursus
quispiam considerata peccatoꝵ suoꝵ
qualitate seu quantitate: apetenda ue¬
nia mentẽ desꝑando reuocet. Nemi¬
nem uisa suorũ putredo uulnerum.
sui magnitudo languoris a queren

Expanded text:
reamur patriae coelestis ingredi. Nemo reamur patriae coelestis ingredi. Nemo sibi de innocentia blandiatur, nullus suis actibus quasi qui misericordia justi judicis non egeat a precibus cesset; quin potius, etiam cum se aliquid boni quis egisse cognoverit, quia qua hoc districtione judicetur ignorat, tremens cum Propheta proclamet: Ne intres in judicium cum servo tuo, quia non justificabitur in conspectu tuo omnis vivens . Et cum beato Job: Si justificare me voluero, os meum condemnabit me; si innocentem ostendero, pravum me ostolici sermonis, quia si confiteamur peccata nostra, fidelis et justus est, ut remittat nobis peccata nostra, et emundet nos abiniquitate. Si dixerimus quoniam non peccavimus, mendacem facimus eum, et verbum ejus non est in nobis . Neque rursus quispiam, considerata peccatorum suorum qualitate, seu quantitate, ab appetenda venia mentem desperando revocet. Neminem visa suorum putredine vulnerum, sui magnitudo languoris a salute
Abbreviated transcription (Latin):
aliquid prodest bona inchoasse. si ñ
quisq studeat ea quȩ bene inchoaue¬
rat usq ad finem firmam ꝑducere
quinimmo melius erat non cognosee¬
re uiam iusticiȩ: quam post agnitionẽ
retrorsum conũti. Unde necesse fr̃s mei
ut petamus seduli sine int̾missione ore¬
mus. procidamꝰ ante dm̃: ploremus co-¬
ram dño qui fecit nos. Et ut exaudiri
meream᷑: uideamꝰ solliciti qualiter nos
iuuere uelit. quid nos facere iusserit
qui fecit. nos. Queramꝰ dñm & confir¬
memur. queramus faciem eiꝰ semꝑ. et
ut hunc inuenire ac uidere mereamur.
mundemꝰ nos ab omni inquinam̃to
carnis ac sp̃c. quia non nͥ casto corpore
in die resurrectionis ad cȩlos subleua-¬
ri. non nͥ mundi corde głam ualent
diuine maiestatis intueri. Pulsemus
infatigabili desiderio et̃nȩ beatitudi¬
nis. aures pii conditoris: nec deficiamꝰ
aceptis. priusquam illo aꝑiente de car¬
cere mortis huius eripi ac portam me¬

Expanded text:
aliquid prodest bona inchoasse, si non aliquid prodest bona inchoasse, si non quisque studeat ea quae bene inchoaverat usque ad finem firma perducere; quin imo melius erat non cognoscere viam justitiae, quam post agnitionem retrorsum converti; unde necesse est, fratres mei, ut petamus seduli, sine intermissione oremus, et procidamus ante Dominum, ploremus coram Domino, qui fecit nos. Et ut exaudiri mereamur, videamus sollicite qualiter nos vivere velit, quid nos facere jusserit qui fecit nos. Quaeramus Dominum et confirmemur, quaeramus faciem ejus semper; et ut hunc invenire et videre mereamur, mundemus nos ab omni inquinamento carnis et spiritus, quia nonnisi casto corpore in die resurrectionis ad coelos sublevari, nonnisi mundo corde gloriam valent divinae Majestatis intueri. Pulsemus et infatigabili desiderio aeternae beatitudinis aures pii Conditoris, nec deficiamus a coeptis priusquam, illo aperiente, de carcere mortis hujus eripi ac portam me
Abbreviated transcription (Latin):
sate. ꝙ apietur uobis. Comparatio
ẽ aminore. Si gͦ amicus homo sur¬
git delecto & dat. ñ amicitia sed te¬
dio compulsus quantomagis dat
d̾s. qui sine tedio largissime donat
nr̃ ad cęlestis gaudia nos ꝑuenire
desiderans. & nos eadem gaudia
a se petere docuit: & nobis petentibus
se hȩc daturum ẽẽ ꝓmisit. Petite inqͥt
& dabit᷑ uob̃. querite & inuenietis. pul¬
sate & aꝑietur uobis. Quȩ nob̃ sunt
cet regnum cęloꝵ non ociosis & uacan¬
tib sed petentib querentib pulsantib
dandum. inueniendum. & aꝑiendum eẽ
testatur. Petenda ẽ gͦ ianua regni orã¬
do. querenda recte uiuendo. pulsanda
bis tantummͦ dnm rogare. si ñ etiam
quesierimꝰ diligentius. qualit̾ nobis
sit uiuendum: ut digni simus impe¬
trare quȩ poscimus. ip̃so attestante qui
ait Non omnis qui dicit mͥ dñe dñe¬
intrabit in regnum cȩlorum. sed qui fa¬
cit uoluntatẽ patris mei qui ẽ incęlis.
ipse intrabit in regnum cȩloꝵ. Neq

Expanded text:
t dabitur vobis, etc. Comparatio a minore. Si enim amicus homo surgit de lecto, et dat non amicitia, sed taedio compulsus, quanto magis dat Deus, qui sine taedio largissime donat r ad coelestis regni gaudia nos pervenire desiderans, et nos eadem gaudia a se petere docuit, et nobis petentibus se haec daturum esse promisit. Petite, inquit, et dabitur vobis; quaerite, et invenietis; pulsate, et aperietur vobis. Quae nobis sunt cet, regnum coelorum non otiosis et vacantibus; sed petentibus, quaerentibus, pulsantibus dandum, inveniendum et aperiendum, esse testatur. Petenda est ergo janua regni orando, quaerenda recte vivendo, pulsanda bis tantummodo Dominum rogare, si non etiam quaesierimus diligentius, qualiter nobis sit vivendum, ut digni simus impetrare quae poscimus, ipso attestante, qui ait: « Non omnis qui dicit mihi: Dum; sed qui facit voluntatem Patris mei qui in coelis est, ipse intrabit in regnum coelorum . Non
Abbreviated transcription (Latin):
cubili: non possum surgere & dare
tibi. Ostium amici. diuini ẽ intelligen¬
tia sermonis: quod sibi orat apłs aꝑiri
ad loquendum mysterium xp̃i: clau¬
sumq ẽ tempore famis uerbi cum in¬
telligentia non datur. Et illi qui e¬
uuangłicam sapientiam tanquam
panem erogantes ꝑ orbem terrȩ pre¬
dicauerunt: pueri patriffamilias iã
sunt insecreta quiete cum dño. Et ta¬
men orando efficitur ut accipiat. de¬
siderans intellectum ab ipso deo: eti¬
am si homo desit. ꝑquem sapientia
p̃dicetur. Et ille si ꝑseuerauerit pul¬
sans: dico uobis: ꝙ si non dabit il¬
li surgens eo qd amicus eius sit. ꝓp¬
ter imꝓbitatem tamen eius surget:

Expanded text:
cubili. Non possum surgere et dare cubili. Non possum surgere et dare tibi. Ostium amici divini est intelligentia sermonis, quod sibi Apostolus orat aperiri ad loquendum mysterium Christi. Clausumque est tempore famis verbi, cum intelligentia non datur. Et illi qui evangelicam sapientiam, tanquam panem erogantes, per orbem terrae praedicaverunt, pueri patrisfamilias jam sunt in secreta quiete cum Domino. Et tamen orando efficitur ut accipiat desiderans intellectum ab ipso Deo, etiam si homo desit per quem sapientia praedicetur. Et ille si perseveraverit pulsans, dico vobis et si non dabit illi surgens eo quod amicus ejus sit, propter i
Abbreviated transcription (Latin):
ogatus a discipłis sal¬
uator. non modũ formãq
orationis. sed instantiã
frequentiamq tradit o¬
randi. Amicus gͦ ad qͣm
media nocte uenitur. ds
ipse intelligitur. cui in media tribu¬
latione supplicare. & tres panes idẽ
intelligentia trinitatis. qua p̃sentis
uitȩ consolentur labores efflagitarede¬
bemꝰ Amicus qͥuenit deuia ipse nr̃ e̾ ani¬
mꝰ: quotiens a nob̾ recedit. quotiens ad
appetenda t̾rena & demporalia foris ua
gat᷑ Redit gͦ. cȩlestiq aluonia refi¬
ci desiderat. cum in se reusus suꝑna
ceperit ac spiritalia meditari. De qͦ
pulchre qui petierat adiungit. non
se habere quod ponat ante illum:
qm̃ animȩ post scłi tenebras dm̃ sus¬
pirant. nil preter eum cogitare. nil
loqui libet: nil intueri. sed solum
qđ recognouit summe trinitatis
gaudium contemplari: atq ad hoc
plenius intuendum ꝑuenire sata¬
git. Et ille deintus respondens dicat.
noli mͥ ẽẽ molestus iam ostium clau¬
sum ẽ & pueri mei mecum sunt in

Expanded text:
ogatus a discipulis salvator, non modo formam orationis, sed et instantiam frequentiamque tradit orandi. Amicus ergo ad quem media nocte venitur, ipse Deus intelligitur, cui in media tribulatione supplicare, et tres panes, id est, intelligentiam Trinitatis, qua praesentis vitae consolentur labores, efflagitare debemus. Amicus qui venit de via, ipse noster est animus, qui toties a nobis recedit, quoties ad appgatur. Redit vero coelestique alimonia refici desiderat, cum in se reversus superna coeperit ac spiritalia meditari. De quo pulchre qui petierat adjungit: Non se habere quod ponat ante illum; quoniam animae post saeculi tenebras Deum suspiranti, nihil praeter eum cogitare, nil loqui, nil libet intueri; solum, quod recognovit, summae Trinitatis gaudium contemplari, atque ad hoc plenius intuendum pervenire satagit. Et ille deintus respondens, dicat: Noli mihi molestus esse, jam ostium clausum est, et pueri mei mecum sunt in
Abbreviated transcription (Latin):
pud suꝑos unt tenebre: cum lux des¬
cendit adiferos: Igitur fr̃s: omnes
n hac die sci exultare debemus. Nul¬
lus se acomnun leticia. peccatorum
conscientia subtrahat. nullus a pub¬
licis uotis delictoꝵ sarrina reuocetur
Quamuis enim peccator: in hac die
indulgentia non debet desperare. Est
enim prerogatiua non parua. Si enim
latro paradysum meruit: cur ñ mereat᷑
ueniam xp̃ianus: Et si illi. dñs cum
erufigitur miseret᷑: multomagis huic
miserebit᷑ cum resurgit. Et si passionis
humilitas tantum prestitit confitenti.
resurrectionis gła quantum tribuet de¬
precant: Largior enim ad prestandum
solet eẽ sicut ipsi scitis. leta uictoria. ꝗͣ¬

Expanded text:
pud superos sunt tenebrae, cum lux despud superos sunt tenebrae, cum lux descendit ad inferos? Igitur, fratres, omnes in hac die sancta exsultare debemus: nullus se a communi laetitia peccatorum conscientia subtrahat; nulla a publicis votis delictorum sarcina revocetur. Quamvis enim peccator, in hac die de indulgentia non debet desperare; est enim praerogativa non parva; si enim latro paradisum meruit, cur non mereatur veniam Christianus, et si illi Dominus, cum crucifigitur, miseretur, multo magis huic miserebitur, cum resurgit; et si passionis humilitas tantum praestitit confitenti, resurrectionis gloria quantum tribuit deprecanti? Largior enim ad praestandum solet esse, sicut ipsi scitis, laeta victoria,
Abbreviated transcription (Latin):
solito elariorem. Necesse ẽ enim. ut sol
n eius resurrectione gaudeat. in cuius
passione condoluit. & euius mortem
ugubri quadam caligine ꝓsequutus
eiuisdem uitam nitidioris lucis splen¬
dore suscipiat: & tanquam bonus mi¬
nister. sicut tunc obscuratus ẽ ad exse¬
quias sepulture: modo choruscet in re¬
surrectionis obsequium. Inpassione enĩ
xp̃i. caliginum se nocte circumdedit: ꝙ
udeoꝵ facinus mundo teste congemuit
Indicium enim quoddam doloris in sole
ẽ: tanto sceleri officium luminis denegas¬
se: & ultione quadam. iudeoꝵ oeulis te¬
nebras infudisse: ut quoꝵ mentem ceci¬
tas in uaserat. eoꝵ oculos cecitas oceu¬
paret. Necluceret eis mundi lumen.
aquib fuerit lumen salutis extinctũ
Dampnatie gͥ quedam ingeritur pha¬
riseis. ut terebras indie uidicii peccato¬
rib reꝓmisas. iam apud suꝑos patian¬
tur. Apud siꝑos gͦ. crucifixo dño im¬
morantur enebre. Quid mirum si a¬

Expanded text:
solito clariorem; necesse enim est ut sol solito clariorem; necesse enim est ut sol in ejus resurrectione gaudeat, in cujus passione condoluit; et cujus mortem lugubri quadam caligine prosecutus est, ejusdem vitam nitidioris lucis splendore suscipiat; et tanquam bonus minister, sicut tunc obscuratus est ad exsequias sepulturae, modo coruscet in resurrectionis obsequium; in passione enim Christi caliginum se nocte circumdedit, et Judaeorum facinus, mundo teste, congemuit: judicium enim quoddam doloris in sole est, tanto sceleri officium luminis 182 denegasse, et ultione quadam Judaeorum oculis tenebras infudisse; ut quorum mentem caecitas invaserat, eorum oculos caecitas occuparet, nec luceret eis mundi lumen, a quibus fuerat lumen salutis exstinctum. Damnatio igitur quaedam ingeritur Pharisaeis, ut tenebras in die judicii peccatoribus repromissas jam apud superos patiantur. Apud superos ergo, crucifixo immorantur tenebrae: quid mirum, si a
Abbreviated transcription (Latin):
Quod in inferno luceat. ait ꝓpħa.
Qui sedebant in regione umbre mor¬
tis. lux orta ẽ eis. Quod in cęlis dies
iste ꝑmaneat. refert dauid dicens. Po-¬
nam᷑ in scłm scłi semen eiꝰ. & sedem eiꝰ
sicut dies cęli. Quis autem ẽ dies cęli.¬
dies diei eructat uerbum: Ipse est
dei filius. cui pat̃ dies. diuinitatis sue er̃¬
clat archanum. Ipse inquam ẽ dies. qui
ait ꝑ salomonem. Ego feci. ut oriretux
in cęlo lumen indeficiens. Sieut ergo
diem celi nox omnino non sequitur. ita
xxp̃i iusticiam peccatoꝵ tenebre non
sequuntur. Semꝑ enim dies cęli splendet
ucet. ꝙ fulget neq aliqua potest obseu¬
itate concludi. Ita ꝙ lum̃ xp̃i. semper
nicat radiat. choruscat. Nȩc aliqua
otest delictorum caligine comp̃hen¬
li: unde ait euuangłista. iohannes.
t lux intenebris lucet. & tenebre eã
ion comp̃henderunt. In resurrectione
E xp̃i. elementa omnia głantur. Nlã
e solem ipsum. arbitror eẽ in hac die

Expanded text:
Quod in inferno luceat, ait propheta: Quod in inferno luceat, ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est illis . Quod in coelis dies iste permaneat, refert David dicens: Ponam in saeculum saeculi semen ejus, et sedem ejus sicut dies coeli . Quis autem dies coeliDies diei eructat Verbum . Ipse est enim dies Filius, cui Pater dies divinitatis suae eructat 181 arcanum. Ipse, inquam, est dies qui ait per Salomonem: Ego feci, ut orietur in coelo dies indeficiens . Sicut ergo diem coeli nox omnino non sequitur, ita et Christi justitiam peccatorum tenebrae non sequuntur; semper enim dies coeli splendet, lucet et fulget, neque aliqua potest obscuritate concludi; ita et lumen Christi semper micat, radiat, coruscat, nec aliqua potest delictorum caligine comprehendi; unde ait evangelista Joannes: Et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt . In resurrectione ergo Christi elementa omnia gloriantur; nam et solem ipsum arbitror esse in hac die
Abbreviated transcription (Latin):
Si indie gratulandum ẽ: his utiq gra¬
tulandum ẽ quȩ dies ipsa complectit᷑
Celum autẽ & tartarum: extra huius
mundi diem sunt constituta. Quomͦ
gͥ possunt ea elem̃ta adfestiuitatẽ huiꝰ
diei uocari. euiꝰ diei ambitu non tenen᷑:
Sed hic dies quem fecit dñs: penetrat
omnia. uniũsa continet: cȩlum. t̾ram.
tartarumq complectit᷑. Lux enim xp̃i
ñ parietib obstruitur. ñ elem̃tis diui¬
ditiur. ñ tenebris obscuratur. Lux in¬
quam xp̃i dies ẽ sine nocte. dies sine
nunc sequitu ut intelligas suꝑueni¬
ente.xp̃i lumine. & diaboli tenebras
effugari & peccatorum obscura non¬
non sequi. & ugi splendore preceritaᷤ
caligines depelli. subripientia delicta
prohiberi. N am quia hic dici ape
cȩlum. t̾ram. tartarumq collustrat.
seriptura testatur: Quod enim suꝑ
terram fulgeat: dicit iohannes. Erat
lux uera. quȩ illuminat omnem ho¬
minem uenientẽ in hunc mundum.

Expanded text:
Si in die gratulandum est, iis utique graSi in die gratulandum est, iis utique gratulandum est 180 quos dies ipsa complectitur: coelum autem et tartarus extra hujus mundi diem sunt constituta: quomodo igitur possunt ea elementa ad festivitatem hujus diei vocari, cujus diei ambitu non tenentur? Sed hic dies quem fecit Dominus penetrat omnia, universa continet, coelum et terram tartarumque complectitur. Lux enim Christus non parietibus obstruitur, non elementis dividitur, non tenebris obscuratur. Lux, inquam, Christi dies est sine nocte, dies sine non sequitur: ut intelligas, superveniente Christi lumine, et diaboli tenebras effugari, et peccatorum obscura non sequi, et jugi splendore praeteritas caligines depelli, surrepentia delicta prohiberi. Nam quia hic dies Christus coelum, terram, tartarumque collustret Scriptura testatur. Quod enim super terram fulgeat, dicit Joannes: Erat lux vera quae illuminat omnem hominem venientem in hunc mundum .
Abbreviated transcription (Latin):
on immerito fr̃s hodier .ui.¬
na die psalmus hic le¬
gitur: in quo ꝓpheta ex¬
ultandum p̃cepit et le¬
tandum. Omnes enim
ereaturas. ad huius diei festiuitatem
dauid sc̃s inuitat. Nam in hac die
ꝑ resurrectionẽ. xp̃i aꝑitur tartarus:
enim tartarum. reddit mortuos: in¬
nouata t̾ra germinat resurgentes:
cȩlum reseratum. suscipit ascenden¬
tes. D eniq ascendit latro inparady¬
sum: scoꝵ corpora ingrediunt᷑ in sc̃ã
ciuitatem. ad uiuos mortui reũtunt᷑
& ꝓfectu quodam. in resurrectione
xp̃i ad altiora cuncta elem̃ta se tollũt.
Tartarum quos habebat reddit ad su¬
peros: terra quos sepelit mutit ad cȩ¬
lum. cęlum quos suscipit. rep̃sentat ad
dñm. Et una eademq oꝑatione. salua¬
toris passio eleuat de imis. suscitat de
t̾renis. collocat in excelsis. Resurrectio
xp̃i. defunctis ẽ uita. peccatorib uenia.
scĩs ẽ gła. Omnem gͦ creaturam: ad
festiuitatem resurrectionis xp̃i. dauid
sc̃s inuitat. Ait enim: exultandum in

Expanded text:
on immerito, fratres, hodierna die psalmus hic legitur , in quo propheta exsultandum praecipit et laetandum; omnes enim creaturas ad hujus diei festivitatem David sanctus invitat; nam in hac die per resurrectionem Christi aperitur tartarus, enim tartarus reddit mortuos, innovata terra germinat resurgentes, coelum reseratum suscipit ascendentes. Denique ascendit latro in paradisum: sanctorum corpora ingrediuntur in sanctam civitatem: ad vivos mortui revertuntur, et profectu quodam in resurrectione Christi ad altiora cuncta elementa se tollunt. Tartarus quos habet reddit ad superos, terra quos sepelit mittit ad coelum; coelum quos suscipit repraesentat ad Dominum; et una eademque operatione Salvatoris passio elevat de imis, suscitat de terrenis, collocat in excelsis. Resurrectio enim Christi defunctis est vita, peccatoribus venia, sanctis est gloria. Omnem ergo creaturam ad festivitatem resurrectionis Christi David sanctus invitat: ait enim exsultandum in
Abbreviated transcription (Latin):
ita mentis auditus fit lȩtior post
merorem. Fr̃s: quis causas cape¬
re dominicȩ natiuitatis potest:
meretur ista cogitare. capere.
estimare. sape⁊ uisi qui ab ipso
rerum. femineo creatur partu:
qđ mundi dñs in seruitute ui¬
detur humana: qł pastor omĩ¬
is: qđ addicitur qui absoluit
unu̾sos : qđ punitur uita scłi.
qđ mortuorum moritur susci¬
tator: qđ claudens omnia sepul¬
fugas: latebras ꝓfunde iudicãs
mur nos. qui hucusq ñ credidi¬
mus. sed oremus frs ut de his
tantum sentire mereamur: qͣn¬
tum dederit ille qui diuina
hominem sentire largitur. Quȩ

Expanded text:
ita mentis auditus laetior fit post ita mentis auditus laetior fit post moerorem. Fratres, quis causas capere Dominicae nativitatis potest? meretur? Ista cogitare, capere, existimare nisi qui ab ipso rerum femineo creatur partu, quod mundi Dominus in servitute videtur humana, quod pastor omniuod addicitur, qui absolvit universos; quod punitur vita saeculi, quod mortuorum moritur suscitator, quod claudens omnia sepulfugas, latebras profunde judicans mur nos, qui hucusque non credimus, sed oremus ut de his tantum sentire mereamus quantum dederit ille qui divina hominem sentire largitur. Quod
Abbreviated transcription (Latin):
casse referuntur: grauiter nemo
arguat. Alte dubitat qui altius
credit: decipi non potest. qui ñ
ẽ facilis auditu. Ignauus minis
ẽ: qui post exemplum inuenit᷑
incautus. Rudis miles ad aciem
cum currit: quia causam belli
nescit. uim bellatoris ignorat.
Peritia ẽ non ẽ segnicies: cũ sensim
miles ueteranus incedit. Sic
adam nouus cito cecidit: dum
cito credidit. Et dũ facile dat
aures ad uiulieris auditum: se
suosq posteros pessimo addixit
inimico. At ueteranus petrus
feminam non facile audit: femi¬
nis nuntiantibus credit tarde:
& ut ueteranus ire deliberat. ne
ut puer currat. Deniq ubi duo
ex discipulis. qui post resurrecti¬
habere collegam: reuersi nunti¬
audiunt ñ delirum iudicant sed
uirile:dant aures. ora figunt:
apiunt oculos. corda pandunt:
& quȩ dicuntur sic commendãt
sensibus: ut post cunctationis
estus. sicienter bibant auditum
fidei de flumine: qđ collegarũ
lingua fundebat. Sicut ardorẽ

Expanded text:
casse referuntur, graviter nemo casse referuntur, graviter nemo arguat: alte dubitat, qui altius credit; decipi non potest, qui non est facilis auditui; ignavus nimis est, qui post exemplum invenitur incautus; rudis miles ad aciem concurrit, qui causam belli nescit, vim bellatoris ignorat; peritia est, non est segnities, cum sensim miles veteranus incedit. Sic Adam novus cito cecidit, dum cito credidit; et dum facile dat aures ad mulieris auditum, se suosque posteros pessimo addixit inimico: at veteranus Petrus feminam non facile audit, feminis nuntiantibus credit tarde, et ut veteranus deliberat, ne ut puer incurrat. Denique ubi duo ex discipulis, qui post resurrectihabere collegam, reversi, nuntiaudiunt non delirium judicant, sed virile: dant aures, ora figunt, aperiunt oculos, corda pandunt, et quae dicuntur sic commendant sensibus, ut post cunctationis aestus sitienter bibant auditum fidei de flumine, quod collegarum lingua fundebat. Sicut ardorem
Abbreviated transcription (Latin):
fidei nuntio. qđ ꝑfidiȩ ademit
auditu. Non ẽ hic p̃posterus or¬
do s mysticus: nec postponunt᷑
apłi feminis. s ad maiora serua¬
ntur. Feminȩ obsequium xp̃i
suscipiunt: apłi xp̃i suscipiunt
passiones. Illȩ portant aroinata:.
hi flagella. Illȩ intrant sepulchr¬
um: isti carcerem. Illȩ ad obsequi¬
um festiuant isti ꝑuolant ad ca¬
tenas. Infundunt illȩ oleum. isti
sanguiuẽ fundunt. Mortẽ stu¬
pent ille: suscipiunt hi mortes.
Et quid multa: Resident domi:
ad acies isti tendunt ut deuoti
milites. Probant adu̾sis fidem:
uirtutẽ laboribꝰ: uiuiriis pati¬
entiam: ꝑiculis mortẽ: uulneri¬
bꝰ tolerantiam: deuotionẽ pęnis:
uiscerum laceratione coustan¬
tiam. Mulieres gͦ ferunt ꝓxp̃o¬
lacrinias: apłi diabolo suꝑato &
uictis hostibus. xp̃o & uictoriam
referunt & triumphum. Uerum
qd̾ apłi resurrexisse dñm mulie¬
ribus nuntiantibus. aut non cre¬
dunt aut delitamentum iudi¬

Expanded text:
fidei nuntio quod perfidiae ademit fidei nuntio quod perfidiae ademit auditu. Non est hic praeposterus ordo, sed mysticus; non postponuntur apostoli feminis, sed ad majora servantur; feminae obsequium Christi suscipiunt, apostoli Christi suscipiunt passiones; illae portant aromata, isti flagella; illae intrant sepulcrum, isti carcerem; illae ad obsequium festinant, isti pervolant ad catenas; infundunt illae oleum, isti sanguinem fundunt: mortem stupent illae, suscipiunt hi mortes. Et quid multa? Resident illae domi, ad acies isti tendunt, ut devoti milites probent adversis fidem, virtutem laboribus, injuriis patientiam, periculis mortem, vulneribus tolerantiam, devotionem poenis, viscerum laceratione constantiam. Mulieres ergo ferunt prolacrymas; apostoli, diabolo superato et victis hostibus, Christo et victoriam referunt, et triumphum . Verum quod apostoli resurrexisse Dominum mulieribus nuntiantibus, aut non credidisse, aut deliramentum judi
Abbreviated transcription (Latin):
To nox addita dum tenebras ge¬
nerat addit timorẽ. Fr̃s mulier
mali causa. peccati auctrix. uia
mortis. sepulchri titulus. infer¬
ni ianua. lamenti necessitas tota.
Ob hoc nascuntur lacrimis: man¬
cipantur meroribꝰ: gemitibus
addicuntur: & in lam̃tis tautũ
fortes sunt. quantum uiribus
inueniuntur infirmȩ. Et qͣnͣ¬
tum imparatȩ sunt ad labores:
tantum ad lacrimas st̃ paratȩ
Hinc est quod lacrimis arma uin¬
cunt: regna fletibus incliuant:
lam̃tis totam uirorum fortitu¬
dinem frangunt. Non est gͦ mi¬
rum si ad lacrimas. ad funus.
ad sepulchrum: ad obsequium
domunci corporis feminȩ ar¬
dentiores apłis uidentur: ubi
mulier prima currit ad lacri¬
mas. quȩ prima decurrit ad lap¬
sum. Procedit ad sepulchrum
quȩ p̃cessit ad morteni: fit re¬
surrectionis nuntia. quę fuit
mortis int̾pres: & quȩ uiro por¬
rexerat interitus tanti nunu¬
um uiris ipsa porrigit magnȩ
salutis auditum: ut compescet

Expanded text:
to nox addita, dum tenebras geto nox addita, dum tenebras generat, addit timorem? Fratres, mulier mali causa, peccati auctor, via mortis, sepulcri titulus, inferni janua, lamenti necessitas tota: ob hoc nascuntur lacrymis, mancipantur moeroribus, gemitibus addicuntur, et in lamentis tantum fortes sunt, quantum viribus inveniuntur infirmae: et quantum imparatae sunt ad labores, tantum ad lacrymas sunt paratae: hinc est quod lacrymis arma vincunt, regna fletibus inclinant, lamentis totam fortitudinem virorum frangunt. Non est ergo mirum, si ad lacrymas, ad funus, ad sepulcrum, ad obsequium Dominici corporis feminae ardentiores apostolis hic videntur; ubi mulier prima currit ad lacrymas, quae prima cucurrit ad lapsum; praecedit ad sepulcrum, quae praecessit ad mortem; fit resurrectionis nuntia, quae fuit mortis interpres; et quae viro porrexerat interitus tanti nuntium, viris ipsa porrigit magnae salutis auditum, ut compenset
Abbreviated transcription (Latin):
iũ mathei & marei
suꝑ dominicam re¬
surrectionem iam
cucurrimus lecti¬
oues: modo quid
intonu¬
erit lucas beatissimus exqͥtamnꝰ.
tantes quȩ parauerant aroma¬
ta. Sepe diximus. quȩ circa re¬
surrectionem xp̃i gesta sunt
gesta c̾ẽ ur̃ȩ resurrectionis in
forma. Hinc ẽ quod euangłistȩ¬
tam sermone inystico quam no¬
uo. factors xp̃i seriẽ ꝓloquunt᷑
Una inquit sabbati. Bene una
quia resurrectionis dies: altera¬
ẽẽ nescit. Lucis ȩternȩ mater
noctis tempus ignorat: ꝑpetu¬
us dies ꝑpetuus inlucescit. Re¬
surgentium lux mori ñ potest:
lux quę noctem delet. nescit
extingui. Uenerunt inquit ad
monum̃tum portantes quȩ pa-¬
rauerant aroniata: & uenientes
quȩ ante de monum̃to fugerãt:
nunc audaces redeunt ad sepul¬
chrum: Intrepidȩ pauidum re¬
deunt ad funus. sepulchri tristi¬
ciam confidenter inuadunt: &
ñ inuemientes dñm constanter
quęrunt: constantiꝰ immorant᷑.
Nec illud pauescunt: qd̃ monum̃¬

Expanded text:
iam Matthaei et Marci super Dominicam Resurrectionem jam cucurrimus lectiones, modo qui hinc intonuerit Lucas beatissimus exquiramus.tantes quae paraverant aromata . Saepe diximus quae circa resurrectionem Christi gesta sunt, gesta esse resurrectionis nostrae in formam: hinc est quod evangelistae sermone plus mystico quam novo factorum Christi seriem proloquuntur. Una, inquit, sabbati. Bene una, quia resurrectionis dies alteram nescit; lucis aeternae mater, noctis tempus ignorat; perpetuus dies perpetuo illucescit; resurgentium lux mori non potest; lux quae noctem delet, nescit exstingui. Venerunt, inquit, ad monumentum portantes quae paraverant aromata: et quae ante de monumento fugerant, nunc audaces redeunt ad sepulcrum: intrepidae pavidum redeunt ad funus, sepulcri tristitiam confidenter invadunt; et non invenientes Dominum, constanter quaerunt, constantius immorantur; nec illud pavescunt, quod monumen
Abbreviated transcription (Latin):
uant de ꝓfundo ad dñm: secũ
fideli labore ꝑducant. Non in¬
quit longe erant aterra. Non
erant longe a t̾ra uiuentiũ: qͦs
p̃sentium finis. ꝓsꝑos ẽẽ secerat
iam futuris. Sed quasi cubitis
ducentis. Ex iudçis & gentibꝰ
qui duoꝵ uitam in salutẽ głȩ¬

Expanded text:
vant de profundo, ad Dominum secum vant de profundo, ad Dominum secum fideli labore perducant. Non, inquit, longe erant a terra. Non erant longe a terra viventium, quos praesentium finis proximos esse fecerat jam futuris. Sed quasi cubitis ducentis. Ex Judaeis et gentibus qui duorum vitam salute
Abbreviated transcription (Latin):
uidebat. qui uocem facile susur
Mirum fr̃s. cum conp̃henderetur
dñs. iohannes abiecit syndonem
& petrus inuentus ẽ nudus: quia
ioħm texit fuga. petrũ negatio
sic nudauit. Et mirum fr̃s &
uere mirum. quia qui in naui
nudꝰ ẽ in mare se dimergit indutꝰ:
quia inuocentia ñ nunquã nuda
ẽ. & reatus semꝑ refugit aduela¬
men. Deniq sic adam ut nunc pe¬
trꝰ. post culpam suam gestiebat
tegere nuditatẽ: qui fuerant am¬
bo utiq ante culpam sc̃a nudita¬
te uestiti. Tunica se prȩcinait &
misit se in mare: ut mare dilue¬
ret quod negatio talit̃ sordida¬
rat. Misit se in mare. ut esset pͥ¬
mus in reditu: qui acceꝑat in
ordine principatum. Tunica se
p̃cinxit qui p̃cingendus erat
martyrii passione: dicente dño.
Auꝰ te p̃cinget: & ducet quo tu ñ
capturam piscium trahunt. ut
eccłiam scłi iactatam ꝓcellis &
eos quos euangłico rete ad su¬
pernam lucem rapiunt & ele¬

Expanded text:
videbat, qui vocem facile ancillae susurrvidebat, qui vocem facile ancillae susurrMirum! fratres, cum comprehenderetur Dominus, Joannes abjecit sindonem, et Petrus inventus est nudus: quia Joannem texit fuga, Petrum negatio sic nudavit. Mirum, fratres, et vere mirum, quia qui in navi nudatus est, in mare se demergit indutus : quia innocentia numquam nuda est, et reatus semper refugit ad velamen. Denique sicut Adam , ita et nunc Petrus post culpam suam gestit tegere nuditatem, qui fuerant ambo utique ante culpam sancta nuditate vestiti. Tunica se praecinxit, et misit se in mare. Ut mare dilueret quod negatio taliter sordidaverat. Misit se in mare. Ut esset primus in reditu, qui acceperat in ordine principatum. Et tunica se praecinxit. Qui praecingendus erat martyrii passione, dicente Domino: Alius te praecinget, et ducet quo tu non capturam piscium trahunt, ut Ecclesiam saeculi jactatam procellis, et eos quos evangelico reti ad supernam lucem rapiunt, et ele
Abbreviated transcription (Latin):
rum ęsurit caritatem. Pueri:
nunquid habetis pulm̾tarium:
Responderunt. Non. Et quid
habebant qui xp̃m iam secũ
positum non habebani: qui co¬
ram stantem dnũ suis adhuc
oculis non uidebant: Non ta¬
m̃ cognouerunt inquit disci¬
Mittite in deaeteram partem
nauis rete: & inuenietis. Re¬
uocat ad dexteram: quos tur¬
bo passionis egerat & redege.¬
rat ad sinstram. Miserunt
inquit: & non poterant illud re¬
trahere a iultitudine piscium
Miserant in dexteram: mniseraut
in uirilem partem: sed ut pueri
adhuc trahere non ualebant. Sen¬
serunt tam̃ & ex ipso pondere
senserunt pisces uenisse ad iu¬
bentis imꝑium: non humanȩ
artis incurrisse capturam. Disci¬
pulus ille qui diligebatur ab
diligitur uidet. quia semꝑ amo¬
ris oculus cautius intuetur: & sẽ¬
ꝑ uiuatius qui diligitur sentit.
Petrus ut audiuit. Quȩ res illam
petri sic tardauerat m̃tem ut
ab alio audiret dñm. qui cȩteris
consueuerat nuntiare: Ubi ẽ

Expanded text:
rum semper esurit charitatem. Pueri, rum semper esurit charitatem. Pueri, numquid habetis pulmentarium? Responderunt ei, Non. Et quid habebant, qui Christum jam secum positum non habebant, qui coram stantem Dominum suis adhuc oculis non videbant? Non enim cognoverunt disciMittite in dexteram partem navis rete, et invenietis. Revocat ad dexteram, quos turbo passionis egerat et redegerat ad sinistram. Miserunt, inquit, et non poterant illud trahere a multitudine piscium. Miserant in dexteram, miserant in virilem partem, sed ut pueri adhuc trahere non valebant: senserunt tamen ex ipso pondere, senserunt pisces venisse ad jubentis imperium, non humanae artis incurrisse capturam. Discipulus autem ille qui diligebatur a diligitur videt, quia semper amoris oculus acutius intuetur, et semper vivacius qui diligit sentit. Petrus ut audivit. Quae res illam Petri sic tardaverat mentem, ut ab alio audiret Dominum, qui caeteris consueverat nuntiare? Ubi est
Abbreviated transcription (Latin):
ad sui recurreret auctoris ob¬
sequium. qui ad sui diffugerat
auctoris iniuriam. Mane au¬
tem facto stetit iħe in littore:
ut eccłiam prȩcipue in qua
discipuli amaris tunc fictibꝰ
iactabantur. ad fidam sui re¬
duceret stationem. Deniq quia
eos a fidei uirtute repperat de¬
stitutos: & a uirili robore inue¬
nerat nuper deiectos: arguit
stales. pueros nuncupando. qui¬
bus dixit. Pueri: nunquid ha¬
erat petrꝰ qui negauerat. tho¬
mas qui dubitauerat. iohannes
qui fugerat. Non gͦ ut fortissi¬
mos milites. sed pueros compel¬
lat ut tinidos. & quos idoneos
necdum depreheudit ad p̾lium
ut teneros inuitat ad mensam
dicendo. pueri nunquid habetiᷤ
pulm̃tarium. ut humanitas ad
grãm. panis ad fidutiam. pulm̃¬
tum reuocaret ad fidem. Corpꝰ
enim resurrexisse ñ crederent
nisi eum toto hominis ordine
cernerẽt manducantem. Hinc
ẽ qd̾ petit escas saturitas. totar̃
rerum panis ipse in anducat.
qui non ullum cybum sed suo¬

Expanded text:
ad sui recurreret auctoris obad sui recurreret auctoris obsequium, qui ad sui diffugerat auctoris injuriam. Mane autem facto, stetit Jesus in littore. Ut Ecclesiam praecipue, in qua discipuli amaris tuncfluctibus jactabantur, ad fidam fidei suae reduceret stationem: denique quia eos fidei virtute repererat destitutos, et a virili robore invenerat perdejectos, arguit tales pueros nuncupando, cum dicit: Pueri, numquid puerat Petrus, qui negaverat . Thomas, qui dubitaverat ; Joannes, qui fugerat ; non ergo ut fortissimos milites, sed pueros compellat ut timidos; et quos idoneos necdum deprehendit ad praelium, ut teneros invitat ad mensam, dicendo: Pueri, numquid habetis pulmentarium? Ut humanitas ad gratiam, panis ad fiduciam, pulmentum revocaret ad fidem; corpus enim resurrexisse non crederent, nisi eum toto hominis ordine cernerent manducantem. Hinc est quod petit escas saturitas tota rerum: panis ipse manducat, quia non ille cibum, sed suo
Abbreviated transcription (Latin):
duntur per uulnus. facinus
tantum sono: quia uoce non po¬
terant accusantes: infernus ubi
ad se penetrare ipsum iudicem
uidit. uictus enuilansq quos te¬
nebat amisit. Hinc ẽ quod redd¬
ditȩ corporibus suis animę:
resurrecturos mortuos. quos
mundus deputauerat deperis¬
se uiuentibus nuntiarunt. Cũ
taliter gͦ mundi compago tota
confusa ordine fluctuaret: &¬
ad primordiales tenebras. atq
antiquum chaos. crederet se au¬
ctoris sui morte deuolutam: sub¬
ito resurrectionis suȩ lumine
dñs diem reducit. & orbem to¬
tum pristium reformat in
corpus: ut quem sibi taliter
uiderat ẽẽ compassum suam
secum suscitaret ad głam: di¬
cente euangłista. Mane iam
facto id est transacta nocte
dominncȩ passionis stetit iħe in
littore: ut in autiquum ter¬
minum reuocaret uniuersa.
firmaret dubia. iactata com¬
pesceret. turbata componeret.
& statione sua ipsa fundam̃ta
orbis quȩ sic commota fuerãt
stabiliret : quo mox mundus

Expanded text:
duntur per vulnus, facinus duntur per vulnus, facinus tantum sono, quia voce non poterant accusantes; infernus ubi ad se penetrare ipsum Judicem vidit victus, et ejulans, quos tenebat amisit: hinc est quod redditae corporibus suis animae resurrecturos mortuos, quos mundus putaverat deperiisse, viventibus nuntiarunt. Ergo taliter cum mundi compago tota confuso ordine fluctuaret, et ad primordiales tenebras atque antiquum chaos crederet se auctoris sui morte devolutam, subito resurrectionis suae lumine Dominus diem reducit, et orbem totum pristinum reformat in corpus, ut quem sibi taliter viderat esse compassum, suam secum suscitaret ad gloriam, dicente evangelista: Mane jam facto; id est, transacta noctae Dominicae Passionis, Stetit Jesus in littore. Ut in antiquum terminum revocaret universa, firmaret dubia, jactata compesceret, turbata componeret, et statione sua ipsa fundamenta orbis, quae sic commota fuerant, stabiliret, quo mox mundus
Abbreviated transcription (Latin):
ost illam terris mnex¬
pertam. tremendam
cęlis. in auditam scłis.
inferis non ferendã
tempestatem dominicȩ passionis.
uenit ad mare dominus: & disci¬
pulos suos nocturnis in tenebͥs
repperit fluctuantes. Eugiente
enu sole: quid de splendore lu¬
nari. quid de stellis ac nocte.
potuit solatii remanere: Erat
enim una tetra confusa cali¬
go: quȩ non solum uisum cor¬
poris. sed ipsum mentis cȩcabat
obtiitum. Nec sinebat litꝰ fidei.
portum salutis petere: uel repe¬
tere nauigantes. Mane inquit
euangłista iam facto stetit ih̃c
in littore: non tam̃ cognouert̃
discipuli quia iħc ẽ. Creatoris
iniuriam tota fugerat creatii¬
ra: necem dm̃i sui mundus eui¬
tare contendit: sciens ad totam
domum uindictam pertinere.
in qua fuerat seruorũ scelere
dominator occisus. Hinc ẽ qd̃
suis se deserentibus fundamͣtis
terra tremuit: sol ne uideret
aufugit: dies ne interesset abs¬
cesc̾it: petrę quia non ualebats
discedere ꝑ naturã. nouũ scin¬

Expanded text:
ost illam terris inexpertem, tremendam coelis, inauditam saeculis, inferis non ferendam tempestatem Dominicae passionis, venit ad mare Dominus, et discipulos suos nocturnis in tenebris reperit fluctuantes. Fugiente enim sole quid de splendore lunari? quid de stellis ad noctis potuit solatium remanere? Erat enim una terra et confusa caligo, quod non solum visum corporis, sed ipsum mentis caecabat obtutum: nec sinebat littus fidei, portum salutis petere, vel repetere navigantes. Mane, inquit evangelista, jam facto, stetit Jesus in littore, non tamen cognoverunt discipuli quia Jesus est . Creatoris injuriam tota fugerat creatura: necem Domini sui mundus evitare contendit, sciens ad totam domum vindictam pertendere, in qua fuerit servorum scelere Dominator occisus. Hinc est quod suis se deserentibus fundamentis terra tremuit, sol ne videret aufugit, dies ne interesset abscessit, petrae, quia non valebant discedere per naturam, novum scin
Abbreviated transcription (Latin):
multis dicendum est. ut detestationi eum
habeant: ⁊ qui non potuit pudore saluari:
nec consensum male agentib p̃beamus. Con¬
sensum autem dico: non solum parĩt agen¬
doͬ. sed enam que illicite gesta sunt reticendo.

Expanded text:
multis dicendmultis dicendhabeant, et qui non potuit pudore salvari, , nec consensum male agentibus praebeamus. Consensum autem dico, non solum paritdo, sed etiam quae illicite gesta sunt, non reticendo.
Abbreviated transcription (Latin):
tet ⁊ uobis pater ũr celestis delicta ur̃a: si au¬
tem non dimiseritis hominib. nec pater ur̃
dimutit peccata ur̃a. Ad tam magnum toni¬
truum qui non exꝑgiscinr. non dormit sed
mortuus ẽ: ⁊ tamen potens est ille ctiam mor¬
uerit: non est nr̃i arbitrii. Dicit enim scrip¬
tura diuina. Si peccaui̾t homo in homnẽ.
rogabit ꝓ eo sacerdos. si autem in dm̃ poccauit.
quis rogabit pro eo: Nos econtrario in dez
mniuria benigni suinus: in nr̃is contume¬
liis exercemus odia. Corripiendꝰ ẽ autim fr̃ se¬
orsum: ne si semel pudorem ac uerccundiam
amiscrit: ꝑmaneat in peccato. Et si quidem
audierit. lucrifecimus animam cius: ⁊ ꝑ alte¬
rius salutem nobis quoq adquiritur salus.
Sin autem audure noluerit: adhibeatur fr̃.
Quod si nec illum audierit. adhibeat᷑ ⁊ terciꝰ:
uel corrigendi studio. uel conueniendi sub
testib. Porro si nec illos audire uoluerit ł tẽ

Expanded text:
tet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra. Si autet et vobis Pater vester coelestis peccata vestra. Si autem non dimiseritis hominibus, nec Pater vester dimittet peccata vestra . Ad tam magnum tonitruum qui non expergiscitur, non dormit, sed mortuus est: et tamen potens est ille etiam morverit, non est nostri arbitrii. Dicit enim Scriptura divina: Si peccaverit homo in hominem, rogabit pro eo sacerdos. Si autem in Deum peccaverit, quis rogabit pro eo? Nos econtrario in Dei injuria benigni sumus, in nostris contumeliis exercemus odia. Corripiendus est autem frater seorsum, ne si semel pudorem, ac verecundiam amiserit, remaneat in peccato. Et siquidem audierit, lucrifacimus animam ejus, et per alterius salutem, nobis quoque acquiritur salus. Sin autem audire noluerit, adhibeatur frater. Quod si nec illum audierit, adhibeatur et tertius, vel corrigendi studio, vel conveniendi sub testibus. Porro si nec illos audire voluerit, tunc