comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Qd si aliqñ contigit penuria catholicoꝵ
ep̾oꝵ.ł aliqua alia necessitate cogente ali
legi cõmuni. uł gen̾ali ꝯsuetudini. Licet
ũ honorare. reminisci tñ debet. qͥa cum
petrus paulo eẽt p̾latꝰ. ded̾unt tam̃ sͥ in¬
ucẽ dextras societatis. ut alta in gentibꝰ.
alt̾ in circ̾cisione p̾dicaret euangłium.
Attendat gͦ dilectio ur̾a aitrũ ħ ita fieri li¬
ceat. ⁊ si liceat utrũ expediat. ne forte odis¬
se ⁊ detractare incipiant iugũ ur̾m qͦs
uultis hab̾e subiectos. dũ ħ exẽplo suo se
intellexerent uire ẽẽ pͥuandos. Quanta
aũ fr̃nitate singłis eccłiis sua sint uire
seruanda. demonstrat stephanꝰ qͥntꝰ p̃p.
prudentiã ur̃am cum̃si eccłiȩ denegare¬
ꝯsecrati pastorẽ. cũ te iã ad hoc ꝓuoca¬
tũ nou̾is apłica exhortatione. Nunc uͦ
it̾ato tͥ scͥbimnꝰ nolentes alicꝰ eccłie pͥuile¬
giũ infring̾e̾. licet apłica p̾rogatiua pos¬
simꝰ de qualibet eccłia cłicũ ordinare.

Expanded text:
d si aliquando contigit, penuria catholicorum episcoporum vel aliqua alia necessitate cogente aliqlegi communi vel generali consuetudini. Licet suum honorare, reminisci tamen debet, quia cum Petrus Paulo esset; praelatus, dederunt tamen sibi invicem dexteras societatis , ut alter in gentibus, alter in circumcisione praedicaret Evangelium . Attendat ergo discretio vestra, utrum hoc ita fieri liceat, et si liceat, utrum expediat, ne forte odisse et detrectare incipiant jugum vestrum, quos vultis habere subjectos dum hoc exemplo suo se intellexerint jure esse privandos. Quanta autem firmitate singulis Ecclesiis sua sint jura servanda demonstrat Stephanus quintus papa prudentiam vestram Cumensi Ecclesiae denegare pastorem, cum te etiam ad hoc provocatum noveris apostolica exhortatione. Nunc vero iterato tibi scribimus, nolentes alicujus Ecclesiae privilegium infringere, licet apostolica praerogativa de qualibet Ecclesia clericum ordinar
Abbreviated transcription (Latin):
dentia ur̃a. qͥd saluti eoꝵ qͥb ꝑ om̃ia ꝓdesse
debetis ꝯferatis. ł qͦr̃ institutio pociꝰ sit exhi¬
benda. an illis scĩs patͥb qui adhuc nob̾ in scͥptis
suis loquiuit᷑. an uob̾ qͥb nichil aliud e̾ ꝓp ositp̃.
mandata. s ħ dico qd̾ dicit papa ⁊ or unꝰ. uar¬
bonensib Cont᷑ statuta patrũ ꝯced̾e aliqͥd ł

Expanded text:
dentia vestra, quid? saluti eorum, quibus per omnia prodesse dentia vestra, quid? saluti eorum, quibus per omnia prodesse debetis, conferatis vel quorum institutio pocius sit benda, an illis sanctis Patribus qui adhuc nobis in scriptis suis loquuntur, an vobis quibus nihil est aliud propositum, mandata, sed hoc dico, quod dicit papa Zozimus Narbonensibus : « Contra statuta Patrum concedere aliquid vel
Abbreviated transcription (Latin):
obedientia direximꝰ. Petendo itaq ꝯstilimꝰ ⁊ con¬
sulendo petimꝰ disctionẽ uram. ut parciꝰ de cet̾o
nos apłicȩ obedientie tuncłis astͥngatis. ne hu¬
meris nu̾is importabilia inponendo in inobe¬
dientiã labi. ꝓhibente aliqua impossibilitate
ł imꝑaute aliqua necessitate faciatis. qͥa faci¬
le e̾̃ uob̾ cõminante arcu de longinqͦ pugnare.
rire. Nos tũ int̾dicta seu mandata ꝓfidei as¬
tiõe. ꝓ immunentiũ ł fut᷑oꝵ maloꝵ. int̾dicti¬
one ꝓmulgata a sede apłica sic uolumꝰ obser¬
uare. ut parati simꝰ.d̾o̾ cooꝑante q̃libet adu̾¬
sa ꝓ eoꝵ defensioẽ tolerare. Cũ uͦ q̃ indiffe¬
rent̾ se hñt in qͥb ñ obseruatis muume salꝰ
ꝑiclitat᷑. ł obseruatis minine uiuat᷑. tã ob¬
nixe seruanda sancitis.ł cũ ea quȩ antiqͥtas
sanxit. ⁊ consutudo seruauit uen̾abiliũ
patrũ auctoritas sacrata firmauit. ꝓut uul¬
tis minuitis. aut mutatis. attend̾e debet pru¬

Expanded text:
obedientia direximus. Petendo itaque consulimus, et consulendo petimus discretionem vestram, ut parcius de caetero nos apostolicae obedientiae vinculis astringatis, ne humeris nostris importabilia imponendo, in inobedientiam labi, 27 prohibente aliqua impossibilitate, vel imperante aliqua necessitate faciatis, quia facile est vobis comminante arcu de longinquo pugnare, rire. Nos tamen interdicta seu mandata pro fidei detione, pro imminentium vel futurorum malorum interdictione, promulgata a sede apostolica sic volumus observare ut parati simus, Deo cooperante, quaelibet adversa pro eorum defensione tolerare. Cum vero ea quae indifferenter se habent et in quibus non observatis, minime salus periclitatur vel observatis minime iuvatur, tam obnixe servanda sancitis vel cum ea quae antiquitas sanxit, consuetudo servavit, venerabilium patrum auctoritas sacrata firmavit, prout vultis, minuitis aut mutatis: attendere debet pru
Abbreviated transcription (Latin):
estimatione remissio. uidemꝰ nollos. aut pene
nullos ꝓ hutꝰmͦi tͣnsgressiõe dãpnatos. płimos
aũ uexatos: płimas eccłias spoliatas. płima scan¬
cordia res humane in columes eẽ neq̃unt uel
tute. Uidemꝰ qͦq miseros epo̾s ⁊ albates. nec rii¬
nis moꝵ nec muroꝵ reficiend̾. uelle uel posse
uacare. solũ ad hec intentos. ut possint sibi ali¬
quã linguã magniloquã amicã face̾. cuiꝰ nun¬
dinis se possint ut cũq defensare. Multi qͦq
electi qui gratuitã ⁊ canonicã hñt electionẽ.
qͥa huiꝰm᷑i dilationibꝰ ł fatigationibꝰ impediunt᷑.
cõpatis sibi pecunia mediatoribꝰ ⁊ ꝓ loquutoribꝰ. ne
turpẽ patiant᷑ repulsã. in symoniacã aliqͣm offen¬
legũ ad salutẽ referenda sit aĩarũ istarũ. institu¬
tionũ tͣnsgressiones aut districtiꝰ ẽnt corrigende
ut saluti ꝓdeẽnt. aut interim silentio p̾mende.
ne sp̾ualia uel tẽꝑalia cõmoda supͣdictis mͦis im¬

Expanded text:
aestimatione remissio, videmus nullos aut pene nullos pro hujusmodi transgressione damnatos, plurimos autem vexatos, plurimas ecclesias spoliatas, plurima scancordia res humanae nec incolumnes esse possunt nec tutae. Videmus quoque miseros episcopos et abbates, nec ruinis morum nec murorum reficiendis velle vel posse vacare, solum ad hoc intentos, ut possint sibi aliquam linguam magniloquam amicam facere, cujus nundinis se possint utcunque defensare. Multi quoque electi qui gratuitam et canonicam habent eletionem, quia hujusmodi dilationibus vel fatigationibus impediuntur; comparatis sibi pecunia mediatoribus et prolocutoribus, ne turpem patiantur repulsam, in Simoniacam offenlegum ad salutem referenda sit animarum, istarum institutionum transgressiones aut districtius essent corrigendae, ut saluti prodessent, aut interim silentio premendae, ne spiritualia vel temporalia commoda supradictis modis im
Abbreviated transcription (Latin):
de termino n de loco habendi ꝯcilii. ⁊ de multis
aliis cũ prudentia tua tractabo. qͥa multa p̃te¬
reo. que ñ sine ratione interim carte ꝯm̃dare
cursorem istũ ꝑ quẽ mͥ remandes ⁊ detꝑe ⁊ de
loco colloquii nr̃i. ⁊ de ꝯstitutione habendi

Expanded text:
de termino et de loco habendi concilii, et de multis aliis cum prudentia tua tractabo, quia multa praetereo quae non sine ratione interim chartae commendare cursorem istum, per quem mihi remandes et de tempore et de loco colloquii nostri, et de constitutione habendi
Abbreviated transcription (Latin):
tiȩ oꝑa paruitati mee notificasti. in qͥb hoc
egregie laudabile intellexi. ꝗđ te a cõmunio¬
ne regis abstinuisti. qm̃ in h ⁊ fame tue et
legationi tͥ ꝯmisse sane ꝯsuluisti. licet qͥdã
dictum bone memorie pape urbani. coronã
ip̃i regi imposuerunt tanquã mortuo p̃cone

Expanded text:
tuae opera parvitati meae notificasti. In quibus hoc egregie laudabile intellexi, quod te a communione regis abstinuisti, quoniam in hoc et famae tuae et legationi tibi commissae sane consuluisti, licet quidamrdictum bonae memoriae papae Urbani coronam ipsi regi imposuerint, tanquam mortuo praecone
Abbreviated transcription (Latin):
bone uallis monast̾ii. qͥa qͦsdã eiꝰ seriuente ᷤ
herbam furantes. u̾b̾ari fecerat. castrari fecit.
Qd̾ qͥa mauditũ apd̾ nos fuerat. coacti rigo¬
re eccłiastico. arma ei abstulimꝰ. ⁊ xiii. an
a cibis laucioribꝰ abstin̾et. ⁊ tam inmane faci¬
nus elemosinis ⁊ ieiuniis expiaret. Qd obedi¬
ent̾ quidẽ suscepit.s pꝰca adhibitis sibi multis
⁊ magnis int̾cessorib multa nos instantia
pretis fatigauit. qͣtinꝰ ꝓpt̾ infestinationes
inimicoꝵ suoꝵ armis ei uiti concedemꝰ. sed
hꝰmͦi p̃cib assensum dare noluimꝰ. timentesᷤ
ne ipsum ⁊ muldos alios tam facili indul¬
gentia indiscrimen adduce̾mꝰ. Reseruantes
itaq hanc indulgentiã apłicȩ mod̾ationi.¬

Expanded text:
Bonaevallensis monasterii, quia quosdam ejus servientes herbam furantes, verberari fecerat, castrari fecit. Quod quia inauditum apud nos fuerat, coacto rigore ecclesiastico, arma ei abstulimus, 59 et quata cibis lautioribus abstineret, et tam immane facinus eleemosynis et jejuniis expiaret. Quod obedienter quidem suscepit; sed postea, adhibitis sibi multis et magnis intercessoribus, multa nos precum instantia fatigavit quatenus, propter infestationes inimicorum suorum, armis ei uti concederemus. Sed hujusmodi precibus assensum dare noluimus, timentes ne et ipsum et multos alios tam facili indulgentia in discrimen adduceremus . Reservantes itaque hanc indulgentiam apostolicae moderationi,
Abbreviated transcription (Latin):
conciliũ celebraret᷑. multa pret̾iti silentio o¬
porteret. q̃ uentilata scandalũ gen̾arent. ⁊
pressa uero silentio tamquã uerbo dĩ alli¬
garent. De t̾mino uͦ habendi concilii quẽ
iiuiͬ. kł auoꝰ: designasti. facile occasionẽ quȩ
ad locum ꝑuenire ꝯcilii. nͥ ꝑ multos circiui
tꝰ ⁊ ꝑ adqͥsitos unũcũq conductꝰ. Si gͦ uidr̃¬

Expanded text:
concilium celebraretur, multa premi silentio oporteret, quae ventilata scandalum generarent, epressa vero silentio, tanquam verbo Dei alligarent. De termino vero habendi concilii, quem IV Kal. Aug. designasti, facile occasionem quaerad locum pervenire concilii, nisi per multos circuitus, et per acquisitos undecunque conductus. Si ergo vid
Abbreviated transcription (Latin):
tã desid̾et: Intactã queris. intactꝰ esto. Purã
queris. noli eẽ impurus. Non enĩ illa pot̾. ⁊¬
tu ñ potes. Ex his gͦ ⁊ similib intelligi ⁊ ꝓba
lib̾are s post ꝙͣ expari ꝯsensu aligatꝰ es uxori.
ñ debes querere solutionẽ. Ita eni ab ipsa
mundi origine. nat᷑ale ⁊ iniuolabile manet
ꝯuigii sacramentũ. ut nͦ p̾uaricatio origina¬
ł illud abstulerit. nec diluuii sententia cͥmi¬
na diluens ĩmutau̾it. Qd̃ gͦ diuina sentñ¬
tia sanxit.⁊ immnutabile fieri uoluit. ñ de¬
et humano int̾dicto disiuingi.nͥ fuerit fac¬

Expanded text:
tam desideret? Intactam quaeris, intactus esto. Puram quaeris, noli esse impurus. Non enim illa potest, liberare; sed postquam ex pari consensu alligatus es uxori, non debes quaerere solutionem. Ita enim ab ipsa mundiconjugii sacramentum, ut nec praevaricatio originalis illud abstulerit, nec diluvii sententia crimina diluens immutaverit. Quod ergo divina sententia sanxit, et immutabile fieri voluit, non debet humano interdicto disjungi, nisi fuerit
Abbreviated transcription (Latin):
malꝰ e̾ in bonũ uertit᷑. si boni oxẽpla sectetur.
fornicarie copłatũ. s fornicariã assũpsisse pri¬
dicitiã. qm antea ñ habebat. Qd̃ si causant᷑¬
uiri mulieres suas ante ꝯigũi fuisse forni¬
catas. attendant. ⁊ ipsi forsitan incidisse in
cͥmen fornicationis ł adulterii. Qd̃ gͦ uult
sͥ a muliere indulgeri. cur ñ ⁊ ipse indul

Expanded text:
malus est in bonum convertitur, si boni exempla sectetur. fornicariae copulatum, sed fornicariam assumpsisse pudicitiam, quam antea non habebat. viri mulieres suas ante conjugium fuisse fornicatas, attendant et ipsi forsitam se incidisse in crimen fornicationis vel adulterii. Quod ergo vult sibi a muliere indulgeri, cur non et ipse mul
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯsilio eiꝰ. qr aliqͣntulũ infra annos legitunos
nob̾ ẽẽ iudebat᷑. ut ꝓmotiones ad gradus
eccłiasticos ꝑ congrua int̾ualla differret.
ꝯ interĩ aut ꝑ se. aut ꝑnuntios eccłie ꝓ his
que ad integritatẽ ordinationis minꝰ sunt. a pater¬
uitate ui̾a indulgentiã postularet. Qu scͥbo
absens. si oportunitas se offerret. dicerẽ p̾sens.
fiducia postulo. ut uulli emulo de eiꝰ in simła¬
ta ad exitũ cũ ur̾a gr̾a ꝑduci possit. uos ip̾e
disponatis. Conterat dñs sathauã oro sub
abano sũmo pontifici Iyosc̾i̾tatis suȩ filiꝰ.
fideliũ oronũ munꝰ. Uenturi sunt ad
uos in ꝓximo nuntis ex parte regis francoꝵ.
ꝑ quoꝵ os locuturꝰ ẽ. sp̾o mendax. qͥ infatii¬

Expanded text:
consilio ejus, quia aliquantulum infra annos legitimos consilio ejus, quia aliquantulum infra annos legitimos nobis esse videbatur, ut promotiones ad gradus ecclesiasticos per congrua intervalla differret, et interim aut per se aut per nuntios Ecclesiae pro his quae ad integritatem ordinationis minus sunt, a paternitate vestra indulgentiam postularet. Quod scribo absens, si opportunitas se offerret, dicerem praesensfiducia postulo, ut nulli aemulo de ejus insimulata ad exitum cum gratia vestra perduci possit, vos ipse disponatis. Conterat Dominus Satanam, oro, sub o pontifici, IVO sanctitatis suae filius, fidelium orationum munus. Venturi sunt ad vos in proximo nuntii ex parte regis Francorum, per quorum os locuturus est spiritus mendax, qui infatu
Abbreviated transcription (Latin):
cũ petro pugnare.⁊ cũ petͦ regnare. Qm̃
romana eccłia post multa naufragia sub
totum pene ꝯticuit. ita ut nouus rex ad
uoluntatẽ di ⁊ ur̾am. in manꝰ ur̃as se de-¬
d̾it: gaudeo in dño. ⁊ gaudiũ meũ null sil¬
labarum metis explicare sufficio. Cotidia¬
nas. N. p̃ces coram do ꝓ ur̃a in columitate
⁊ pace multiplico. ut sermo dĩ ꝑ uos cur¬
rat. ⁊ de die uidiẽ mag̃ ꝓficiat.⁊ bona quę
ꝑ uos inchoauit. ad finem usq ꝑducat. No¬
assensu ur̃o nil tale p̾sum̾e uoluit. Misi¬
mꝰ itaꝙ cũ eo qͦsdam de fr̾ib. qͥ diligent̾ inqͥ¬
rerent. utrũ in eũ om̃ium uota ꝯcurrerent.
utrũ ħ electio mediante pecuna ł aliqua
eẽt a rege extorta uiolentia. Qb bñ cun¬
cta reñtiantib. illi fr̾i dedimꝰ ꝯsilium et
assensũ. ut illi electioni cecdet. ⁊ diuine or¬
dinationi se ñ subducẽt. Timebamꝰ enim
ne alius ex tͣnsu̾so se intrucde t. ⁊ eccłiam
simoniaca peste macłaret. Addidimꝰ qͦ

Expanded text:
cum Petro pugnare, et cum Petro regnare. Quoniam Romana Ecclesia post multa naufragia sub totum pene conticuit, ita ut novus rex ad voluntatem Dei et vestram in manus vestras se dederit; gaudeo in Domino, et gaudium meum nullis syllabarum metis explicare sufficio. Quotidianas etiam preces coram Deo pro vestra incolumitate et pace multiplico, ut sermo Dei per vos currat , et de die in diem magis proficiat, et bona quae per vos inchoavit, ad finem usque perducat. Nooluit. Misimus itaque cum eo quosdam de fratribus, 20 qui diligenter inquirerent, utrum in eum vota omnium concurrerent, utrum haec electio mediante pecunia, vel aliqua esset a rege extorta violentia. Quibus bene cuncta renuntiantibus, illi fratri dedimus consilium et assensum, ut illi electioni cederet, et divinae ordinationi se non subduceret. Timebamus enim ne alius ex transverso intruderet, et Ecclesiam Simoniaca peste macularet. Addidimus quoque
Abbreviated transcription (Latin):
curis ad radicẽ arboris posita. ẽ.: nͥ aut arcũ
remitatis. aut gladiũ suspendatis. Qͥ en̾i uen
turi st̃ incalliditate in genioli sui. ⁊ uenusta¬
te lingue suȩ p̾dictis de causis inpunitatẽ
flagitii sui se inpecͣturos regi a sede apłica
ꝓmiserunt. Hac ratione ex parte usuri.
regẽ cũ regno ab obedientia ui̾o discessurũ.
nͥ coronã ei restituatis. nͥ regẽ ab anathenia¬
te absoluatis. Si aũ in penitñti uenia ꝯci¬
lia tͣ. qͣnta spes in pune peccandi peccantibꝰ
Ue cet̾o relinquat᷑. ñ ẽ meũ urãm instrue
re prudentiã. cuiꝰ potissimũ int̾ ẽ. delinqͦn.¬
tiũ errata ñ fou̾e: s ferire. Si aũ aliqͥ sub¬
doli euident̃ ab unitate matͥs suȩ eccłie
discedunt. qͥ iam pͥdẽ m̃te discessert̃ conso¬
letͣ scitatẽ uram diuinũ responsũ. Reliqͥ
reses ẽẽ. ut hi qͥ ꝓbati sunt manifesti fiant.
regis rem̃sis. ⁊ senoñsis. ⁊ turoñsis archiep̃e. in¬

Expanded text:
curis ad radicem arboris posita est , nisi ut aut arcum remittatis, aut gladium suspendatis. Qui ergo venturi sunt confidentes in calliditate ingenioli sui, et venustate linguae suae, praedictis de causis impunitatem flagitii se impetraturos regi a sede apostolica promiserunt, hac ratione ex parte usuri, regem cum regno ab obedientia vestra discessurum, nisi coronam restituatis, nisi regem ab anathemate absolvatis. Si autem impoenitenti venia concedatur, quanta spes impune peccandi peccantibus de caetero relinquetur, non est meum instruere vestram prudentiam, cujus potissimum interest delinquentium errata non fovere, sed ferire. Si autem aliqui subdoli evidenter ab unitate matris suae discedunt, qui jam pridem mente discesserunt, consoletur sanctitatem vestram divinum responsureses esse, ut hi qui probati sunt manifesti fiant .regis, Remensis et Senonensis, et Turonensis archiepiscopi in
Abbreviated transcription (Latin):
Uo fr̾ib sius. deuotũ fr̾̃nitatis obsequiũ.
Sicut nauis p̾sentia gub̾natoris desti¬
tuta. licet bonos hãt nautas. ⁊ reliquos
nauis aduitores. licet ⁊̃ ꝓsperũ habeat
uentũ: tñ aut fluitat aut fluctib in¬
mngitur. aut scopłis illidit᷑. ⁊ sic popła

Expanded text:
otum fraternitatis obsequium. Sicut navis praesentia gubernatoris destituta, licet bonos habeat nautas, et reliquos navis adjutores, licet etiam prosperum habeat ventum, tamen aut fluitat, aut fluctibus immergitur, aut scopulis illiditur, et sic pla
Abbreviated transcription (Latin):
ep̃o. carnotñsis eccłia. molestias susti¬
mierit. qͣnte ad apłicã sedẽ querele ꝑ¬
late fueruit: ilectionis tuȩ strenuitas
recognoscit. Tandẽ rei u̾itate dilign̾tiꝰ
ꝑ quisita. largiente dño iusticiȩ satis¬
fecimꝰ. ⁊ ab ip̃o in nr̃is manib sine cuilib te¬
nore ꝯditionis eꝑatꝰ refutatꝰ ẽ. Tunc ad tuã
fr̾nitatẽ scͥpta direximꝰ reigeste ordinẽ udi
cantes. ⁊ ut cuũ carnotensib ad eligendũ ⁊
ꝯsecrandũ antistitẽ auxiliũ c̃tͥbueres. flagi¬
tantes. Nra itaq fulti licentia carnotũ ses
more eccłiȩ petiuissent. tua ei fr̾nitas manꝰ
impon̾e recusauit. Ad nos gͥ ipsis uenien¬
tib ⁊ ꝯsecrationis eiusd grãm deposcentibꝰ
nos qͥ uiri religionẽ iã dudũ nou̾amꝰ. ⁊ eius
eligendi licentiã dełamꝰ. peticioni uite de¬
dulcedinẽ postulamꝰ. ut om̃i litis fomite c̃so¬
pito benignitate eũ debita ꝯplectaris. ⁊ ad
eccłiȩ regim̃. auxiliũ tuũ largiaris. Porro

Expanded text:
o, Carnotensis ecclesia molestias sustinuerit, quante ad apostolicam sedem querelę perlate fuerint, dilectionis tue strenuitas recognoscit. Tandem, rei veritate diligentius perquisita, largiente Domino, justicie satisfecimus, et ab ipso in nostris manibus, sine cujuslibet tenore conditionis, episcopatus refutatus est. Tandem ad tuam frcantes, et ut tuum Carnotensibus, ad eligendum et consecrandum antistitem, auxilium contribueres flagittantes. Nostra itaque fulti licentia, Carnotenses more ecclesie petivissent, tua fraternitas ei manum imponere recusavit. Ad nos igitur ipsis venientibus, et consecrationis ejusdem gratiam deposcentibus, nos qui viri religionem jamdudum noveramus et ejus eligendi licentiam dederamus, petitioni juste dedulcedinem postulamus, ut, omni litis fomite consopito, benignitate eum debita complectaris, et ad ecclesie regimen auxilium tuum ei largiaris. Porro
Abbreviated transcription (Latin):
cat nemo ꝯtñtiosus existat. nec illi hunuł
subdi refugiat. quẽ fr̃na concordia ꝓ ur̃a
utilitate sibi p̾ferri expostulat. qͥ tn̾ tanto
nc̃ diligñtiꝰ a uob̾ ẽ: discutiendꝰ. qͣnto pꝰ ea
ñ rep̃hendendꝰ. s ab om̃ib equanimit̾ ẽ tole¬

Expanded text:
cat, nemo contentiosus existat, nec illi humiliter cat, nemo contentiosus existat, nec illi humiliter subdi refugiat, quem fraterna concordia provisa utilitate sibi praeferri expostulat. Qui tamen tanto nunc diligentius a vobis est discutiendus, quanto postea non reprehendendus, sed ab omnib
Abbreviated transcription (Latin):
uiatis. Malo uos uide uiuentes sub ali¬
eno reginuine. quã lug̾e mortuos sub p̃lati¬
onis meȩ uelamine. hab̾e uos fĩs ordinatoᷤᷤ
quã filioᷤ in cõposite ᷤᷤ. Nolo. ñ sine causa la¬
borasse in uob̾. qͦs mat̾no affectu de uet̾i
hoĩe in nouũ cłi mediante tumore gen̾aui
qͦs geminoꝵ uberũ lacte usq ad solidi ci¬
bi ꝑfectionẽ educaui. qͦs unice dilexi. ut
cũ gandentibꝰ cum gauderẽ. cum dolen¬
tib ꝯdolerẽ. cum infirmis infirmus fierẽ.
quoꝵ onera tanta mansuetudine sub¬
portaui. qͣnta parentes filios carnis sue
tolerasse uix possunt inueniri. Cũ gͦ inpe¬
diente nescio qua di dispensatione ex mat̾
matrẽ ad optiuã de cuiꝰ ub̾ibꝰ lac sugatis. ne
aliqͥ ur̃m añ tempꝰ ablactati. matrẽ quam
expectant ñ inueniant. ⁊ sic ad solidã escam
ñ ꝑueniant. In eligendo itaq os in cõmu¬
ne ꝯstlite ut nemo pͥuatã occasionẽ at¬
tendat. nemo depͥuata excellentia intumes¬

Expanded text:
are. Malo vos viventes videre sub aleno regimine quam lugere mortuos sub praelationis meae velamine; habere vos fratres ordinatos, quam filios incompositos. Nolo enim sine causa laborasse in vobis, quos materno affectu de veteri homine in novum mediante Dei timore generavi, quos geminorum uberum lacte usque ad solidi cibi perceptionem educavi, quos ita unice dilexi ut cum gaudentibus gauderem, cum dolentibus dolerem, cum infirmis infirmus fierem, quorum onera tanta mansuetudine supportavi quanta parentes filios carnis suae tolerasse vix possunt inveniri. Cum ergo impediente nescio qua Dei dispositione ex matermatrem adoptivam, de cujus uberibus lac sugatis, ne aliqui vestrum ante tempus ablactati, matrem quam exspectant non inveniant, et sic ad solidam escam non perveniant. In eligendo itaque omnes in commune consulite, ut nemo ibi privatam occasionem attendat, nemo de privata excellentia intumes
Abbreviated transcription (Latin):
in ħ mundo tanqͣm ab intͦitu portus.
aut duu differt᷑ aut in et̾nũ remouet᷑.
Qd ego attendens. sic̃ sepe monui. i ta
nc moneo. ⁊ licentiã do: ut nob̾ rectorẽ
regłarit̾ eligatis. quẽ sic̃ patrẽ aĩarum

Expanded text:
is, tanquam ab inroitu portus, aut diu differtur, aut in aeternum removetur. Quod ego attendens, sicut saepe monui , ita nunc moneo et licentiam do, ut vobis rectorem regulariter eligatis, quem sicut patrem animarum
Abbreviated transcription (Latin):
si necesse eẽt. nec timeret᷑ temeraria multitudo.
ñ de eẽnt accusatores ñ deeẽnt testes. qͥ ꝓ hꝰ mͦi
negociis ñ audent ad remota loca ꝓdire. nec se.
nec sua ꝓ incerto exituũincertũ ꝑicłm p̾cipita¬
in mne ẽ. ⁊ eccłie utilitati.⁊ ur̾e honestati. ne
si qd̾ absit alit̾ fec̾itis quã desid̾ant. qͥ uos sin¬
cere diligunt. lam̃tabilit̾ postea illd̾ iheremiȩ
dicant. Obscuratũ ẽ aurũ. mutatꝰ e̾ color op¬
timꝰ. Sciatis aũ ea quȩ uob̾ mandaui. dño qͦ¬

Expanded text:
 non timeretur temeraria multitudo, non deessent accusatores, non deessent testes, qui pro hujusmodi negotiis non audent ad remota loca prodire, nec se nec sua pro incerto exitu incertum periculum praecipitain me est, et Ecclesiae utilitati et vestrae honestati, ne si, quod absit! aliter feceritis quam desiderant qui vos sincere diligunt, lamentabiliter postea illud Jeremiae dicant: Obscuratum est aurum, mutatus est color optimus . Sciatis autem me ea quae vobis mandavi, domno q
Abbreviated transcription (Latin):
aurelianensis xł e ante ocłos nr̃os ponimꝰ.
qͣ filii alieni sua querentes strangulant ⁊
deuorant. De qua cũ manu ur̃a euulsa
eẽt arbor infructuosa: nunc inserit᷑ pesti¬
fera. Turonensis eñi archiep̃c p̃dicte eccłiȩ
pedagogꝰ ⁊ incubꝰ. in natale dñi regi coronã imponens.¬
Hac arte a rege obtinuit. ut iohes qͥ ꝑ ioh̾em defunctũ
ep̃m multis sub mͣmurationibꝰ ⁊ male sentientibꝰ factꝰ

Expanded text:
Aurelianensis Ecclesiae ante oculos vestros ponimus , quam filii alieni sua quaerentes strangulant et devorant. De qua cum manu vestra avulsa esset arbor infructuosa, nunc inseritur pestifera. Turonensis enim archiepiscopus praedictae Ecclesiae paedagogus et incubus, in Natale Domini, regi contra inhac arte a rege obtinuit, ut Joannes qui per Joannem defunctum episcopum multis submurmurantibus et male sentientibus factus
Abbreviated transcription (Latin):
a penitũtes sacͥs altarib reconciliare. Sic enim
facientes ⁊ ep̾ali reuerentie qd̾ suũ e̾ deferetis.
⁊ canonice institutioni nulla dispendia faciea ᷤᷤ.
qͥ id̾o canonici appellati estis. qd̾ canonicas re¬
głas nos obseruare cet̾is artiꝰ deuoiustis. Qd uͦ
nolrustis. ut lemouicensi ep̃o aliqua suꝑ ħ ne¬
gotio scͥberẽ. interim ea de causa distuli. qͥa ille
dñs ignotꝰ ẽ mͥ. ⁊ oportunũ tẽpꝰ expecto. ut de
his ⁊ similibꝰ qd̾ ratio ⁊ auctoritas dictau̾it. int̾¬

Expanded text:
a, poenitentes sacris altaribus reconciliare. Sic enim facientes, et episcopali reverentiae quod suum est deferetis, et canonicae institutionis nulla dispendia facietis. Qui ideo canonici appellati estis, quod canonicas regulas vos velle observare caeteris arctius devovistis. Quod vero voluistis, ut Lemovicensi episcopo aliqua super hoc negotio scriberem, interim ea de causa distuli, quia ille domnus ignotus est mihi, et opportunum tempus exspecto, ut de his et similibus quod ratio et auctoritas dictaverit, int
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpetis. i electionẽ regis p̾cib que idẽ ualent scłs¬
uuulgare ꝓu̾biũ qd mine excortã. uĩa auctoritate
confirmetis. Habent᷑ eñ apd̾ nos quidã negotiato¬
res creditores aliꝰ dicte iegine. qͥ scd̾m qd̾ nob̾ dixert̃
expectant partẽ pecuniarũ a ioħis parentibꝰ pro¬
inissarũ. s referente eadẽ regina q̃dam cantele stu¬
dio ad ꝑsoluendũ differunt᷑. donec securꝰ ptꝰ euis
consecrationẽ ꝑsoluant᷑. Quarũ tñ repetundarũ
actio cito uentilabit᷑. si consecratio aliqñdu dif¬
ferat᷑. Qͥd uͦ suꝑ electione a pͥncipibꝰ facta dicat.

Expanded text:
electionem regiis precibus, quae idem valent secundum vulgare proverbium quod minae, extortam, vestra auctoritate confirmetis. Habentur enim apud nos quidam negotiatores creditores illius dictae reginae, qui secundum quod nobis dixerunt, exspectant partem pecuniarum a parentibus Joannis promissarum. Sed referente eadem dicta regina quodam cautelae studio ad persolvendum differuntur, donec securius post ejus consecrationem persolvantur. Quarum tamen repetundarum actio cito ventilabitur, si consecratio aliquandiu differatur. Quid vero super electione a principibus f
Abbreviated transcription (Latin):
qͣnto maiorẽ diligentiã adhibuit corrigendȩ uitȩ
in clarist̾s qͥ tanquã un castris contra tẽptioes
fortit̾ stabant. ⁊ uincebant. cũ soli ad pugnã ꝓde
incollegio uro uiri prudentes ⁊ maturi. ⁊ igne tep¬

Expanded text:
quanto majorem diligentiam adhibuit corrigendae vitae quanto majorem diligentiam adhibuit corrigendae vitae in claustris tanquam in castris contra tentationes fortiter stabant et vincebant, cum soli ad pugnam prodin collegio vestro viri prudentes et maturi, et igne ten
Abbreviated transcription (Latin):
eccłiȩ p̃posito. ⁊ pusillo gregi sͥ cõmisso salt̾.
⁊ orationũ suffragia. Quantũ intellexi ex
litt̾is ex ur̃a parte mͥ nuꝑ oblatis. grauit̾ fert
ur̃a fr̃nitas. qd lemouicensis ep̃c in synodo
agens. int̾dixit omĩb regłarib clicis. & regunen
parro chiatũ. ⁊ confessionẽ penitãtiũ. Qui rectiꝰ
quidẽ fecisset. si om̃s sacerdotes ad regłarẽ uitã
inuitasset. quã regłarit̾ uuientes a dñicarũ oui.¬
uni custodia penitꝰ remonisset. Qͥb tanto plus
displicet aliena malicia. qͣnto longuis discessert̃ a
sna. Hes tñ ꝓhibitio licet aliquo forsitan liuore
canonici ordinis facta ẽẽ uideat᷑: quanto salubͥor.
tanto fĩnitati ure debet ẽẽ acceptior. Co eñi expe
ces fasciłosᷤ. cũ cotidianis ur̃oꝵ excessuũ lapsibꝰ
ñ portetis. H uͦ interĩ ad int̾rogata respondeo. qͥa
⁊ remouent᷑. canonico ordini indigno fit inuiria.
cui tanto securiꝰ ẽ credenda correctio uitȩ alienȩ.

Expanded text:
esiae praeposito, et pusillo gregi sibi commisso, salutem et orationum suffragia. Quantum intellexi ex litteris ex vestra parte mihi nuper oblatis, graviter fert vestra fraternitas quod Lemovicensis episcopus in synodo agens, interdixit omnibus regularibus clericis et regimen parochiarum et confessionem poenitentium . Qui rectius quidem fecisset, si omnes sacerdotes ad regularem vitam invitasset, quam regulariter viventes a Dominicarum ovium custodia penitus removisset; quibus tanto plus displicet aliena malitia, quanto longius discesserunt a sua. Haec tamen prohibitio licet aliquo forsitan livore canonici ordinis facta esse videatur, quanto salubrior, tanto fraternitati vestrae debet esse acceptior. Vos enim eo tes fasciculos cum quotidianis vestrorum excessuum lapsibus non portetis. Hoc vero interim ad inquisita respondeo, quia itus removentur, canonico ordini indigna fit injuria, cui tanto securius
Abbreviated transcription (Latin):
ioħis anrelianensis archidiacom. ut in kałis mar¬
tis dictũ ẽẽ nouit ur̾a prudentia. manifesta
aũ accusatione ñ egere. testat᷑ beatꝰ Ieronimꝰ.
suꝑ epłam ad chorinthios. ita dicens de eo. qui
nou̾ca sua manifestissime ab utebat᷑. Iudicis
inquã non ẽ.sine accusatore dãpnare. Cogni¬
to aũ oꝑe istiꝰ. pellendũ eũ de fr̾nitatis cetu
censuit. Om̃s en̾i cͥmen eiꝰ sciebant. in qua re
neꝙ testibꝰ opꝰ erat. neq t̾giuersatione aliqua
pot̾at tegi crim̃. Simile quidẽ scͥbit slcho
inmundicia. Cũ gͦ q̃ in pͥoribꝰ lict̾is scͥpsi. non
tiñ in uniꝰ ciuitatis s multarũ cuutatũ no¬
ticia ꝯspicua sint. mirant᷑ multi. qͣre querant᷑
occulta. cũ ad repulsionẽ eiꝰ qͥ ñdũ positꝰ ẽ sola
sufficiant manifesta. Cũ enĩ multa ei desint.
q̃ in exanunatione ꝯsetͣndi ep̃i paulꝰ dic̃ eẽ necessaria uñ

Expanded text:
Joannis Aurelianensis archidiaconi, ut in Kal. Martis dictum esse novit prudentia vestra. Manifesta autem accusatione non egere testatur beatus Ambrosius super Epistolam ad Corinthios, ita dicens de eo qui noverca sua manifeste abutebatur: « Judicis, inquam, non est sine accusatore damnare. Cognito autem opere istius, pellendum eum de fraternitatis coetu censuit. Omnes enim crimen 34 ejus sciebant, in qua re neque testibus opus erat neque tergiversatione aliqua poterat tegi crimen. » Simile quid scribit papa immunditia . Cum ergo quae in prioribus litteris scripsi, non tantum in unius civitatis, sed multarum civitatum notitia conspicua sint, mirantur multi, quare quaerantur occulta, cum ad repulsionem ejus qui nondum positus est, sola sufficiant manifesta. Cum enim multa ei desint quae in examinatione consecrandi episcopi Paulus dicit necessaria, unum
Abbreviated transcription (Latin):
sus. iste ẽ exclusus: & cũ abbas quereret apd̾ re
interim donec de isto faciã ꝓficuũ meũ. postea
querite ut iste deponat᷑. ⁊ tunc faciã uoluntatẽ
urãm. Sũma itaq ħ est uierboꝵ meoꝵ. Rogo.
moneo. ut hic electioni nunquã assensũ p̃beatis.
tis. Postremo rogo qͥa semel ab aurelianensibꝰ de¬
ceptꝰ sũ. si id mͥ de eo sebere uolueritis. ꝑ talem ñ¬
tiũ cui cred̾e possim tͣnsmutatis. & qͥa turpitu

Expanded text:
sus, iste est exclusus. Et cum abbas quereretur apud rsus, iste est exclusus. Et cum abbas quereretur apud rinterim donec de isto faciam proficuum meum, postea quaerite ut iste deponatur, et tunc faciam voluntatem vestram. » Summa itaque haec est verborum meorum. Rogo, moneo, ut huic electioni nunquam assensum praebeatis, tis. Postremo rogo, quia semel ab Aurelianensibus deceptus sum, si quid mihi de eo scribere volueritis, per talem nuntium cui cre
Abbreviated transcription (Latin):
um. rescͥbite mͥ qͥd me uelitis suꝑ ħ negotio
face̾. ut qd̾ responsurꝰ sum. respondeã aure¬
lianensibꝰ ex ur̾a auctoritate. Ipsi tñ qͥcqͥd
pespondeã de ur̃a beniuolentia plus iusto
oñe turonensis archiep̃i eũ ꝯsecrabitis. uel cõ¬
secrari faciatis. Qc qͥd aũ uos faciatis. ego lib̾a¬
ui animã meã. Multi en̾i aurelianenses
ad ħ que dixi mͥ darent testimoniũ. nisi
timerent carcerem uel exiliũ. & ne me ista
aliqua occasione confixisse credatis. unam
cantilenã de multis metͥce ⁊ musicce de eo cõ¬
adolescentes cantitant. qͣm ⁊ ipse cũ cõcubis
suis eisd̾ sepe cantauit. ⁊ ab ilł cantitari au
magna securitate ad curiã in natał dñ ue¬
hisset ad accipiendũ ep̃atũ. sic̃ ei illa dicta
rogina ꝓmiserat qͥa animadu̾si st̾ plures
ħ pͣleniores saculi nũmoꝵ. latere in apo¬
thecis amicoꝵ istiꝰ quã apd̾ abbatẽ. ille ẽ admuis¬

Expanded text:
mihi rescribite quid me velitis super hoc negotio mihi rescribite quid me velitis super hoc negotio facere, ut quod responsurus sum respondeam Aurelianensibus ex vestra auctoritate. Ipsi tamen quidquid respondeam, de vestra benevolentia plus justo onem Turonensis archiepiscopi eum consecrabitis, vel consecrari facietis. Quidquid autem vos faciatis, ego liberavi animam meam. Multi enim Aurelianenses ad haec quae dixi mihi darent testimonium, nisi timerent carcerem vel exsilium. Et ne me ista aliqua occasione confinxisse credatis, unam cantilenam de multis metrice et musice de eo comadolescentes cantitant, quam et ipse cum eisdem concubis suis saepe cantitavit, et ab illis cantitari audmulta securitate ad curiam in Natale venisset ad accipiendum episcopatum, sicut ei illa praedicta regina promiserat; quia animadversi sunt plures et pleniores sacculi nummorum latere in apothecis amicorum istius quam apud abbatem, ille est admis
Abbreviated transcription (Latin):
sub turonensi archiep̾o. sic̃ puer sub pedagogo
ut n ctans sedem. nec sedens audeat surgere. nisi
eo iubente aut inuente. ut pote qͥ ei se ad ttirpes
usus dr̃ subdidisse. Ad ultimũ cum multa
nefaria. ⁊ turpissima uerissima dici possent.
que deficientibꝰ testib ueritatis ꝓ humana
infirmitate ꝓbari forsitan ñ possent. Hec
ad repulsionẽ p̾dicti adolescentis sufficit. qd̾
famata. hic itaꝙ ꝑ lit̾as regis ⁊ capitłi oblatꝰ
trandꝰ in ep̃m. Euis aũ electio nec a me est
adhuc imꝓbata uel approbata. s nec aliqñ
approbanda. nisi dñi pape ł ur̃a me ad hoc
ꝑtrabat obedientia. Scio em̾ eccłie dĩ ñ tm̃¬
s eẽ ignominio sũ. s etiã ꝑnitiosũ. Rogo itaꝙ
pat̾nitatẽ uram ut in hac causa iuigilan¬
tissime honestati ⁊ auctoritati ur̃e ꝯsulatis.
ut ecołiȩ di ꝓuideatis. nec in manibꝰ illius
cõmittat᷑ salus aliena. qͥ nunqͣm ad huc deli¬
b̾auit de salute sua. ꝑportitorẽ itaꝙ p̾senti

Expanded text:
sub Turonensi archiepiscopo, sicut puer sub paedagogo, ut nec stans sedere, nec sedens audeat surgere, nisi eo jubente, aut innuente, utpote qui se ei ad turpes usus dicitur subdidisse. Ad ultimum, cum multa nefaria et turpissima dici verissime possent, quae deficientibus testibus veritatis pro humana infirmitate probari forsitan non possent, hoc ad repulsionem praedicti adolescentis sufficit, quod famata. Hic itaque per litteras regis et capituli mihi inandus in pimprobata, vel approbata, sed nec aliquando approbanda, nisi domni papae vel vestra me ad hoc pertrahat obedientia. Scio enim Ecclesiae Dei non tse ignominiosum, sed etiam perniciosum. Rogo itaque paternitatem vestram, ut in hac causa vigilantissime honestati et auctoritati vestrae consulatis, et Ecclesiae Dei provideatis, ne in manibus ejus committatur salus aliena, qui nunquam adhuc deliberavit de salute sua. Per portitorem itaque praesentium
Abbreviated transcription (Latin):
m̾ priuata contͦuersia. sed tabesc̾e me facit ⁊elus
meus. cũ inideã in messe dei uepres ⁊ spinas boñ
semen suffocare. nullamq aut pene nullã era¬
dicant̾ẽ manũ. Et si aliqnti sunt qͥ ꝑficiant
male arboris riunam. non puigilant usq ad
fructuose arboris insertionẽ. Quos in ħ negotio
manifestũ e̾. Non en̾ turonensis archiç̾pe ideo
laborauit ut sanctio deponeret᷑. quatinꝰ eo ine¬

Expanded text:
mihi privata controversia. Sed tabescere me facit zelus mihi privata controversia. Sed tabescere me facit zelus meus, cum videam in messe Dei vepres et spinas bonum semen suffocare, nullamque aut pene nullam eradicantem manum. Et si aliquando sunt qui perficiant malae arboris ruinam, non pervigilant usque ad fructuosae arboris insertionem; quod in hoc negotio manifestum est. Non enim Turonensis archiepiscopus ideo laboravit, ut Sanctio
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit succubꝰ. ⁊ ħ ita fama ꝑ aurelianensẽ ep̃atum
⁊ uicinas urbes publicauit. ut a canonicis suis famo¬
se ͦam concubine flora nom̃ acceꝑit. Hoc qd̾ dico
clerus approbaret. ħ ppłs acclamaret. nisi metu regis
ꝯpͥmeret᷑. ł insidiis turonensis archiep̃i t̾rerent᷑. qui
liandos. Hic eñi cũ duos ep̾atus hab̾e ñ possit. au
rit humiliare. qͦs uoluerit sublimare. Cui ñ sufficit
intenebrare. ut quȩ audiant de eo ñ audiant. quȩ
uident non uideant. ⁊ quȩ certa sunt. tanquam
ignota sustineant. Sic eñ de se ipso dice̾ solet se
non indigere bonis cłicis uł canonibꝰ. cũ ħ omia
presto sint in marsupio suo. Nec mirũ cui qd̾ lib
licet ⁊ qd̾ licet impune facit ut multi inde scanda¬
sirati altiꝰ gemant. dicentes magis impet᷑re desid̾ĩa
sua apd̾ uidices eccłiasticos ⁊ el antes imquitatõ ꝗͣ
sequentes bonitatẽ. Ueritas mͥ testis e̾ me ñ ista
dicere tanqm aduersus homines istos aliqua sit

Expanded text:
fuerit. Et hoc ita fama per Aurelianensem episcopatum et vicinas urbes publicavit, ut a concanonicis suis famosae cujusdam concubinae Flora agnomen acceperit. Hoc quod dico clerus approbaret, hoc populus acclamaret, nisi metu regis comprimerentur, vel insidiis Turonensis archiepiscopi terrerentur, qui liandos. Hic enim cum duos episcopatus habere non possit, Aurrit humiliare, quos voluerit sublimare. Cui non sufficit, intenebrare, ut quae audiunt de eo non audiant, quae vident non videant, et quae certa sunt tanquam ignota sustineant. Sic enim de seipso dicere solet « se non indigere bonis clericis vel canonibus, cum haec omnia praesto sint ei in marsupio suo. » Nec mirum, cui quod libet licet, et quod licet impune facit, ut multi inde scandalizati altius gemant, dicentes magis impetrare desideria sua apud judices ecclesiasticos, zelantes iniquitatem quam sequentes bonitatem. Veritas mihi testis est me non ista dicere tanquam adversus istos homines aliqua sit
Abbreviated transcription (Latin):
habent canones. quib suas in eptias exeqͣnt᷑.
Cet̾m isti qͥ sacri. qͥ eccłiastici. qͥ legitimi cele¬
brant᷑. sedẽ apłicã ad iudiciũ uocare ñ pos¬
nensi ep̃o. ad gallias directa. Nullus Aldricũ
ante ħ rudicet. aut indicare p̾sumat. s siqͥd
qd̾ absit graue intolerandũq ei obiectũ fue¬
rit. nr̃a erit expectanda censura. ut nichil
eiꝰq implorat auxiliũ. decernat᷑: quã ab eiꝰ
eccłie fuerit p̾ceptũ auctoritate. q̃ uices suas
ita aliis imꝑtiuit eccłiis. ut sint in partem
uocate sollicitudinis. ñ implenitudinẽ po¬
testatis. Pinde dilectio ur̃a quoꝵ deuotiõe
gaudemꝰ. ningat curã suã dispositionib nr̃isᷤ.
Et pꝰ plua. sle pigeat forte aut pudeat. nr̃is
obedue mandatis. aut apłice sedis obsecun¬
dare p̾ceptis. qͥa humilib dat᷑ grã. ñ suꝑbis.¬

Expanded text:
habent canones, quibus suas ineptias exsequantur. habent canones, quibus suas ineptias exsequantur. Caeterum isti qui sacri, qui ecclesiastici, qui legitimi celebrantur, sedem apostolicam ad judicium vocare non posnensi episcopo ad Gallias directa: « Nullus Aldricum ante haec judicet, aut judicare praesumat. Sed si quid, quod absit! grave intolerandumque ei objectum fueritjusque implorat auxilium, decernatur, quam ab ejus Ecclesiae fuerit praeceptum auctoritate, quae vices suas ita aliis impertivit Ecclesiis ut sint in partem vocatae sollicitudinis, non in plenitudinem potestatis. Proinde dilectio vestra quorum devotione gaudemus, jungat curam suam dispositionibus nostris. » Et post plura: « Nec pigeat forte aut pudeat nostris obedire mandatis, aut apostolicae sedis obsecundare praeceptis, quia humilibus datur gratia qui
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfirmare.ł infirmare. ꝯstitutiones ur̃as ⁊
iudicia retͣctare. suas uͦ in concussas detin̾e.
⁊ nulliꝰ inferioris iudicio retͣctandas uel
corrigendas conced̾e. Sic eñ de ñ infirmandis
apłice sed̾ uidicis scribit. p̃p. Gelasiꝰ in epła fausto
magistꝰ directa. de iusta depositione achacii. Nob̾¬
aͦpponunt canones dũ nesciunt qͥd loqͣnt᷑. Cont᷑
qͦs ħ ipsi uenire se ꝓdunt. qd̾ pͥme sedi sana
rectaq suadenti. parere diffugiunt. Ipsi sunt¬
canones. qͥ appellationẽ tociꝰ eccłie ad hꝰ sedis exa¬
men uoluere differri. ab ipsa uͦ nũquã ꝓrsus
appellari debere sanxert̾. ac ꝑ ħ illã detota
eccłia idicare. ipsã ad nulliꝰ cõmeari uidici¬
ũ. nec de eiꝰ uinqͣm p̾cepert̃ uidicio radicari.
sententiãq illiꝰ ꝯstituert̾ ñ oportere dissolui.
cuiꝰ potiꝰ sequenda decreta mandatiert̃. Et
paulopꝰ. Qua tͣditione maiorũ apłicã sedem
in iudiciũ uocant: Et itẽ. Uid̾int gͦ si alios

Expanded text:
as et judicia retractare, suas vero inconcussas retinere, et nullius inferioris judicio retractandas vel corrigendas concedere. Sic enim de non infirmandis apostolicae sedis judiciis scribit papa Gelasius in epistola Fausto magistro directa, de justa depositione Acatii: « Nobopponunt canones, dum nesciunt quid loquantur. Contra quos hoc ipso venire se produnt, quod primae sedi sana rectaqcanones, qui appellationes totius Ecclesiae ad hujus sedis examen voluere deferri, ab ipsa vero nusquam prorsus appellari debere sanxerunt, ac per hoc illam de tota Ecclesia judicare, ipsam ad nullius commeare judicium, nec de ejus unquam praeceperunt judicio judicari, sententiamque illius constituerunt non oportere dissolvi, cujus potius sequenda decreta mandaverunt. » Et paulo post: « Qua traditione majorum apostolicam 5 sedem in judicium vocant? » Et item: « Viderint ergo si alios
Abbreviated transcription (Latin):
disuingimini. ad tẽpꝰ caute corꝑe copu¬
lamini. Idẽ de eod̾. Recedite. ⁊ exite
inde ⁊ in mundũ ne tetigeritis. s con¬
tactu cordis. ñ corꝑis. Displicuit tͥ qͦd
darguisti. corripuisti. moniusti. ad hi¬
biusti etiã si res ȩxegit. ꝯgruã. ⁊ que
unitatẽ ñ uolet. disciplinã. existi inde.

Expanded text:
disjungimini, ad tempus caute corpore copulamini. » Idem de eodem : « Recedite, exite inde, et immundum ne tetigeritis; sed contactu cordis non corporis; displicuit tibi darguisti, corripuisti, monuisti, adhibuisti etiam, si res exigat, congruam, et quae unitatem non violet, disciplinam, existi ind
Abbreviated transcription (Latin):
solũ debet srus tẽꝑib alicita ñ patrare. s etiã
ab antecessoribꝰ suis illicite patrata corrigere
successorẽ ꝯuenit eustodire. ita etiã. debet ma¬
lefacta corrigere. Ideo ñ e̾ sufficiens ratio. ꝙ diẽ
ep̾e p̾cepto suo nullũ impedim̃tũ illatũ fuisse
molendino. qͦ munꝰ officiũ suũ faceret. nͥ ip̾e eos
qͥ impediunt ꝓ potestate officii sui remoueat
ab impedim̃to. Sic eni̾ scͥbit iołs. uiii.pp. ly¬
douico imꝑatori. facientis culpã ht̃. qͥꝙͣ pͣ cor¬

Expanded text:
solum debet suis temporibus illicita non patrare, sed etiam ab antecessoribus suis illicite patrata corrigere.successorem convenit custodire ita debet etiam malefacta corrigere. » Ideo nunc est sufficiens ratio quod dicit episcopus, praecepto suo nullum impedimentum illatum fuisse molendino, quo minus officium suum faceret, nisi ipse eos qui impediunt pro potestate sui officii removeat ab impedimento. Sicut enim scribit Joannes VIII papa Ludovico imperatori : « Facientis culpam habet, qui quo
Abbreviated transcription (Latin):
t᷑. atq diripiunt᷑: sancimꝰ. ut pͥus consulto
pͥncipe. ad resecandã tam p̃ignoni a facti¬
onẽ. ⁊ cognoscendũ utrũ sit illiꝰ concessio.
si pͥncipis in ordinata sit largitio. ipse pͥnceps sit
ꝓ em̃datione red argũdꝰ. si aũ inuasoris declara¬
tͣ presũptio. usq ad emĩdationẽ oxcõmunica¬
tionis sit undicta cohercendꝰ. Oppositio uero¬
tis. siue obligatio ep̃i. q̃ se ꝓmisit obsernatursĩ eiꝰ
auctoritates scõꝵ patrũ sic̃ uos ipse bene no¬
stis nulliꝰ sunt mom̾ti. Dicit enĩ pp̃ rorimꝰ¬

Expanded text:
t atque diripiuntur sancimus, ut prius consulto principe, ad resecandam tam praesumptivam factionem, cognoscendum utrum illius sit concessio, rincipis inordinata fuerit largitio, ipse sit princeps pro emendatione redarguendus: si autem invasoris declaratur praesumptio, usque ad emendationem excommunicationis sit vindicta coercendus. Et post tis, sive obligatio episcopi qua se promisit observaturum consuauctoritates sanctorum Patrum, sicut vos ipsi bene nostis, nullius sunt momenti. Dicit enim papa
Abbreviated transcription (Latin):
monast̾ii unammes habitare in domo. Ue¬
uientes ad nos qͥdam de ur̃o monast̾io diu̾sa
sentientes. notificauert̾ nob̾ dissensionẽ. q̃ int̾
ne uallis monachi. Quoꝵ relatione audita
ualde doluimꝰ. ꝓculdubio scientes qͥa sathanas
expetiuit uos. ⁊ tim̃tes ne ista occasione uos
inuicẽ mordeatis

Expanded text:
monasterii, unanimes habitare in domo. Venientes ad nos quidam de vestro monasterio diversa sentientes, notificaverunt nobis dissensionem quae inter   monachi. Quorum relatione audita valde doluimus, procul dubio scientes, quia Satanas expetivit vos, et timentes ne ista occasione vos invicem mordeatis
Abbreviated transcription (Latin):
in om̃i etate .⁊ ordine cõꝑimꝰ. ħ solũ abbas ⁊ mo¬
nachi obiecerunt. qd̾ sine licentia frm̾ a monaste¬
rio discesserit. S huiꝰ discessionis causã. ⁊ ꝑ nos
scientes.⁊ ꝑ alios subtiliꝰ inqͥrentes cognouimꝰ qͥa
eo tẽꝑe quo difcessit. magna in eo mouast̾io ꝓba¬
tio fuit. ꝗͣ. ⁊ albas eiꝰdẽ lociferre ñ ualens. ad maiꝰ
monast̾i̾um in qͦ ad conuersionẽ uenerat necessita¬
te ꝯpulsus rediit. Causã autẽ ppt̾ ꝙͣ. abbas discessit
ꝓpt̾ reuerentiã monastici ordinis. meliꝰ ẽ silere.ꝙͣ.
reuelare. Quaꝓpt̾ illa discessio quã illi fu̾ ⁊ mul¬
co regimini ñ congruentes impediant. maxtine
cũ sũmꝰ pontifex cuiꝰ ẽ de oñi ꝑsona ⁊ de om̃i eo¬
cłia uidicare. eũ ab ħ uincło ab solu̾it. missas &̾¬

Expanded text:
n omni aetate et ordine comperimus. Hoc solum abbas et monachi objecerunt quod sine licentia fratrum a monasterio discesserit. Sed hujus discessionis causam et per nos scientes, et per alios subtilius inquirentes, cognovimus, quia eo tempore quo discessit, magna in eo monasterio perturbatio fuit, quam etiam abbas ejusdem loci ferre non valens, ad majus monasterium, in quo ad conversionem venerat, necessitate compulsus rediit. Causam autem propter quam abbas discessit, propter reverentiam monastici ordinis melius est silere quam revelare. Quapropter illa discessio, quae illi fratri et mulco regimini non congruentes impediant, maxime cum summus pontifex , cujus est de omni persona et de omni Ecclesia judicare, eum ab hoc vinculo absol
Abbreviated transcription (Latin):
biscũ tractare uolentes. uenimꝰ penetisq ad al¬
pes. in quarũ angustiis. quia insidias nob̾ para¬
dũ se aptior e̾: pat̾nitati ur̾e tͣnsmisimꝰ. in cuiꝰ
ore u̾ba nr̃a posuimꝰ. quatinꝰ eũ tam ꝓ sua qͣm
ꝓ ui̾a necessitate pat̾ne audiatis.⁊ quę corrigen¬
da sunt corrigatis. ⁊ quȩ utilit̾ statuenda. firim¬
ter statuatis. Quãuis s̃ qd̾ ratio suadet. uel qd̾
usus approbat. uł ep̃alis mod̾atio disponit. ꝑ se
satis iugere uideant᷑. tam̃ cariꝰ fit. ⁊ quadã luce
irradiat᷑. cum id qd̾ ꝓhibendũ uł p̾cipiendũ ẽ.
decreto apłico roboratrr

Expanded text:
biscum tractare cupientes, venimus pene usque ad Alpes; in quarum angustiis, quia insidias nobis paradum se aptior est, paternitati vestrae transmisimus, in cujus ore verba nostra posuimus, quatenus eum tam pro sua quam pro nostra necessitate paterne audiatis, et quae corrigenda sunt corrigatis, et quae utiliter statuenda firmiter statuatis. Quamvis enim quod ratio suadet, vel quod usus approbat, vel episcopalis moderatio disponit, per se satis vigere videatur, tamen charius fit, et quasi quadam luce irradiatur, cum id, quod prohibendum vel praecipiendum est, decreto apostolico roboratur
Abbreviated transcription (Latin):
nate in eadem fieri uehement̃ dolemꝰ. in quibus¬
dam subditis quȩdã illicita corrigere cupientes.
uel cum quosdã ad meliora ꝓmou̾e studemꝰ. ip̃i
in stercoribꝰ sius putresc̾e̾ cupientes. litt̾as a sede
apłica nescio quib subreptionib em̃dicatas. nob̾
deferunt. ad palliendã maliciã suã. uel defenden¬
ibi inuenit quoꝵdã ꝑu̾sitas incorrepta ꝯfugium.
ubi innocentia sola deberet habere p̾sidium. Et
qͥd mirabiltꝰ. ⁊ miserabiliꝰ est. Isti uite sue curiosi
corruptores ab ipsis colũnis eccłiȩ gratant̃ auoi¬

Expanded text:
nate in eadem fieri vehementer dolemus. Qui in quibusdam subditis cum quaedam illicita corrigere, vel cum quosdam ad meliora promovere studemus, ipsi in stercoribus suis computrescere cupientes, litteras a sede apostolica, nescio quibus subreptionibus impetratas nobis deferunt ad palliandam malitiam suam, vel defendenibi invenit quorumdam perversitas incorrepta confugium, ubi innocentia sola deberet habere praesidium. Et quod mirabilius et miserabilius est, isti vitae suae curiosi corruptores ab ipsis columnis  quidam co
Abbreviated transcription (Latin):
qͣm dui discesserunt a sua. Cum itaq tam ꝓ
nr̃a in sufficientia qͣm ꝓ suboitoꝵ duricia. pre¬
dicte cause de fructu laboris nr̃i. pene desꝑare
nos cogant. ouꝰ qd pone infructuose portauimꝰ
depon̾e sepe delib̾auimꝰ. ⁊ pennas colũbe nob̾da¬
ri flagitantes a uolare a molestiis inutilib inso

Expanded text:
 al. discedunt a sua. Cum itaque tam pro nostra insufficientia quam pro subditorum duritia praedictae causae de fructu laboris nostri pene desperare nos cogant, onus quod pene infructuose portamus, deponere saepe deliberamus, et pennas columbae nobis dari flagitantes , avolare a molestiis inutilibus,