comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
repentemutantur tam quamsi aliquid aegro extrinsecus
accidat quomoricctur quem medicus uerissalutis praece¬
dentibus signis uicturum . eẽ promiserat aut si a cris qua¬
litate pracuis a diuflaturum illum uentum nautarumaliqͥ
imperauit et facta ẽ tranquillitas magna uelsi a gricolaillo
anno fructificaturam uitemaliquam polliceatur natura utiq
terrae : et numero seminum callens quota menanno ea uel
in prouisa caeli intemperies a refaciat: uel aliquaius sio poten¬
tioris eradicet Ita multactiam ad praescienti cm praedictio :¬
nemq daemonum pertinentia quaem in orib: et usitatiorib:
causis futura praeuidentur.: eademmaioribus causisim
peditamutantur: fallunt autem etiam studio fallendi et
inuida uoluntate qua hominumerrore lactantur: sed ne
apud cultores suos pondus auctoritatis amittant idagunt
ut interpraetibus suis signorumq suorum coniectoribus.

Expanded text:
repente mutantur. tamquam si aliquid aegro extrinsecus repente mutantur. tamquam si aliquid aegro extrinsecus accidat, quo moriatur, quem medicus ueris salutis praecedentibus signis uicturum esse promiserat; aut si aeris qualitate praeuisa diu flaturum illum uentum nautarum aliqui imperauit, et facta est tranquillitas magna; uel si agricola illo anno fructificaturam uitem aliquam polliceatur, naturam utique terrae et numerum seminum callens, quo tamen anno eam uel inprouisa caeli intemperies arefaciat uel aliqua iussio potentioris eradicet: ita multa etiam ad praescientiam praedictionemque daemonum pertinentia, quae minoribus et usitatioribus causis futura praeuidentur, eadem maioribus et occultioribus causis inpedita mutantur. fallunt autem etiam studio fallendi et inuida uoluntate, qua hominum errore laetantur. sed ne apud cultores suos pondus auctoritatis amittant, id agunt, ut interpretibus suis signorumque suorum coniectoribus
Abbreviated transcription (Latin):
deillacetiam hiquid quid nouerunt dicunt qui ei peruesis
morib: contradicunt : nceteris autem suis praedictionib
dacmones plerum que et falluntur et fallunt : ftlluntꝰ
quid am cum suas dispositiones praenuntiant et exin ꝓ¬
uis ode super aliquid iubetur quod eorum consiliacunc¬
taperturbet uelut siccliquid disponant quibet homines.
qui potestatib subditi nom prohibturos suos p̃posito sarbi¬
trentur idq facturosse eẽ promittant: At illi penes
quosmaior potestas ẽ. ex alio superiore consilio hoçto¬
tum dis positum atq praepatatum repente probibectT :
falluntur etiamcausis natun libus. sicut medici et nau¬
taeet agricolae sed longea cutius. longeq p̃stanitius
proaerii corporis sensusollertiore. et exercitatiore p̃¬
noscunt quia ethaecabangelis dõ summopie seruientib
ex alia dispositioneignota daemonibus ex in prouiso ac

Expanded text:
de illa etiam hi quidquid nouerunt dicunt, qui ei peruersis de illa etiam hi quidquid nouerunt dicunt, qui ei peruersis moribus contradicunt. in ceteris autem suis praedicationibus daemones plerumque falluntur et fallunt. falluntur quidem, quia, cum suas dispositiones praenuntiant, ex inprouiso de- . super aliquid iubetur, quod eorum consilia cuncta perturbet. uelut si aliquid disponant quilibet homines quibusque potestatibus subditi, quod non prohibituros suos praepositos arbitrentur idque facturos se esse promittant, at illi, penes quos maior potestas est, ex alio superiore consilio hoc totum dispositum atque praeparatum repente prohibeant. falluntur etiam in causis naturalibus — sicut medici et nautae et agricolae, sed longe acutius longeque praestantius pro aerii corporis sensu sollertiore et exercitatiore praenoscunt — quia et haec ab angelis deo summo pie seruientibus ex alia dispositione ignota daemonibus ex inprouiso ac
Abbreviated transcription (Latin):
leniores cogitationes dant aliqua signa percorpus qͥuae
obtunsosensu hominum cognosci non possunt. acuto au¬
temda cmonum possunt: haecatq huius modi faculta te
multa daemones futura praenunticnt cumtiamenabeis
longesit altitudo illius prophetiae quamd s̃ perscõs angȩ¬
los et propheta soperatur : nam si quid deilla dĩdis positi¬
one praenuntiant audiunt ut praenuntient : et cumea
praedicunt quacindeccudiunt non fallunt neq falluntꝰ
ueracissima enim sunt angelica et prophetica oracula:
sic autem in dignater accipitur. quod ali quo etiam talia
dacmones cudicnt et praedicant᷑ quasi aliquid indignũ
sit ut quod ideo dicitur ut hominibus in notescat : hoc non
solumbonis uerum eticmmalis nontacetent. cum in ipsis
hominibus eticmuitae bonae praecepta uideamus puriter
Aiustis peruersisq cantari necob eẽ aliquid immoetiam
prodes setcdiuorem notitiam famam que ueritatis cum

Expanded text:
leniores cogitationes dant aliqua signa per corpus, quae leniores cogitationes dant aliqua signa per corpus, quae obtuso sensu hominum cognosci non possunt, acuto autem daemonum possunt. Hac atque huius modi facultate multa daemones futura praenuntiant, cum tamen ab eis longe sit altitudo illius prophetiae, quam deus per sanctos angelos et prophetas operatur. nam si quid de illa dei dispositione praenuntiant, audiunt. ut praenuntient; et cum ea praedicunt, quae inde audiunt, non fallunt neque falluntur; ueracissima enim sunt angelica et prophetica oracula. sic autem indignanter accipitur, quod aliqua etiam talia daemones audiant et praedicant, quasi aliquid indignum sit, ut quod ideo dicitur, ut hominibus innotescat, hoc non solum boni, uerum etiam mali non taceant. cum in ipsis hominibus etiam uitae bonae praecepta uideamus pariter a iustis peruersisque cantari, non obesse aliquid, immo etiam prodesse ad maiorem notitiam famamque ueritatis, cum
Abbreviated transcription (Latin):
quaeipsi faciunt sed quaenaturalibus signis futura prae¬
noscunt qua signa in hominum sensus uenire non poss. :
ante praedicunt Nequeenim quia praeuidet medicus
quod non pracuidet arti signarus ideo icm diuinus haben¬
dus ẽ Quid ccutem mirum siquemad modum ille in cor¬
poris humani uel turbata uel modificata tem perie.
scuboncs seumalas futuras p̃uidet uccletudines. sicdae¬
moniis aeriis affectione atque ordinatione s ibi notas
nobis ignota futura pracuidet tempestatis aliquan¬
do et hominum dispositiones. nonsolum uoce prolatas.
uerum eticm cogitatione conceptas cum signa quaedã
exanimo ex primuntur in corpore tota facilita teper¬
discunt at que hincetiam multa futura praenunticn
aliis uidelicet mira quii sta disposita non nouerunt si
cut enimapparet concitatioranimi motus inuultũ ut
ab hominibus quoque aliquid foriu secus agnoscatur¬
quicquid intrinsecus ita non debet eẽ incridibile sietiũ

Expanded text:
quae ipsi faciunt, sed quae naturalibus signis futura praequae ipsi faciunt, sed quae naturalibus signis futura praenoscunt, quae signa in hominum sensus uenire non possunt, ante praedicunt. neque enim quia praeuidet medicus, quod non praeuidet eius artis ignarus, ideo iam diuinus habendus est. quid autem mirum, si quemadporis humani vel perturbata vel modificata temperie, seu bonas seu malas futuras praevidet valetudines, sic daemon in aeris affectione atque ordinatione sibi nota, nobis ignota, futuras praevidet tempestates? Aliquando et hominum dispositiones, non solum voce prolatas, verum etiam cogitatione conceptas, cum signa quaedam ex animo exprimuntur in corpore, tota facilitate perdiscunt, atque hinc etiam multa futura praenuntiant, aliis videlicet mira, qui ista discut enim adparet concitatior animi motus in uultu, ut ab hominibus quoque aliquid forinsecus agnoscatur, quod intrinsecus agitur, ita non debet esse incredibile, si etiam
Abbreviated transcription (Latin):
superbiae fastu et in uidentiae malitia sp̃s immunhatq
peruersi Quantum autem ualect aeris elementum quo
eorum corpora pra euclent ad multa uisibia inuisibiliter
molienda mouenda mutanda atq: uersanda longũ e¬
longum ẽ nunc de monstrare et puto quod uel mediocri¬
ter consideranti facileoccurrant : quaecumita sint pri¬
mumsciendum .ẽ quoniam dediuinationedaemonum
qua estio ẽ illos eaplerum que praenuntia requa esi factu¬
risunt accipiunt enimss epepotestatem et morbos inmit¬
tere et ipsum aeremuitiando morbidum redderẽ et
peruersis atque amatoribus terrenorum commodorũ.
malefacta sucdere dequorum morib: certisunt quod sins
eis talita suadentibus consensuri suadentautem miris et
in uisibilib modis perillam sublimitatem corporum suorũ
corpora hominum non sentientium penetrando et secogita¬
tionibus eorum perquaed amimaginaria :uis a miscendo
siue uizilantium siuedormientium aliquando autem non

Expanded text:
superbiae fastu et inuidentiae malitia spiritus inmundi atque superbiae fastu et inuidentiae malitia spiritus inmundi atque peruersi! quantum autem ualeat aeris elementum, quo eorum corpora praeualent, ad multa uisibilia inuisibiliter molienda, mouenda, mutanda atque uersanda longum est nunc demonstrare et puto quod uel mediocriter consideranti facile occurrat. Quae cum ita sint, primum sciendum est, quoniam de diuinatione daemonum quaestio est, illos ea plerumque praenuntiare, quae ipsi facturi sunt. accipiunt enim saepe potestatem et morbos inmittere et ipsum aerem uitiando morbidum reddere et peruersis atque amatoribus terrenorum commodorum malefacta suadere, de quorum moribus certi sunt, quod sint eis talia suadentibus consensuri. suadent autem miris et inuisibilibus modis per illam subtilitatem corporum suorum corpora hominum non sentientium penetrando et se cogitationibus eorum per quaedam imaginaria uisa miscendo, siue uigilantium siue dormientium. aliquando autem non
Abbreviated transcription (Latin):
qua ediuersis artib possint ut ea quiha ec nesciunt uel ali¬
quando uiderunt eticm narrata u ix credant qͣuam multa
funiambuli ceteriq theatricartifices quam multa opi¬
fices maximeq mechanici miranda feceruNT. Numideo
meliores sunT bonis et scãpietate praeditis hominib: quȩ ideo
commemora ui ut quihaec sine peruicatia et sineua naresis¬
tendianimosita te considerat᷑ simulcogitat side subia centi
crassioremateria uelsuiquis que corporis uel terrae et aquȩ
lacpidum atq lignorum metallorum que uariorum
tanta quidem homines possunt ut eos illiquihaec nonposs.
plerum que stupendo in sui comparationediu inos uocentuel
quidam illorum sint artib: potentior es quidamistorũ
moribus meliores quantomaiora et mirabilia prosubtilis¬
simicorporis hoc ẽ aeru facultate ac facilitatedaemones
possunt cumta men sint prauitate uoluntatis maximȩq:

Expanded text:
que diuersis artibus possint, ut ea qui haec nesciunt nec alique diuersis artibus possint, ut ea qui haec nesciunt nec aliquando uiderunt, etiam narrata ut credant? quam multa funiambuli ceterique theatrici artifices, quam multa opifices maximeque mechanici miranda fecerunt? num ideo meliores sunt bonis et sancta pietate praeditis hominibus? quae ideo commemoraui, ut qui haec sine peruicacia et sine uana resistendi animositate considerat, simul cogitet, si de subiacenti crassiore materia uel sui quisque corporis uel terrae et aquae, lapidum atque lignorum metallorumque uariorum tanta quidam homines possunt, ut eos illi, qui haec non possunt, plerumque stupendo in sui comparatione diuinos uocent, cum quidam illorum sint artibus potentiores, quidam istorum moribus meliores. quanto maiora et mirabiliora pro subtilissimi corporis, hoc est aerii facultate ac facilitate daemones possint, cum tamen sint prauitate uoluntatis maximeque
Abbreviated transcription (Latin):
ris sed rationes imperita nt̃ Illam uero terticmdaemo¬
num potentiam quod diuturnarerum experientia
quem ad modum praenoscant atq: pnrenuntient mul¬
tadidicerunt. Ita contemnunt qui haecuigilanter cu¬
rant a uerissimȩ lucis ueritate discernere ut nec ma¬
los senes plura expertos et obhocquasi doctiores ideo
probiadulescentes sibi antecellere existiment ut nec me¬
dicos nec nautas nec a gricolas quos prauae uoluntatis
et iniquis morib: uiderint ideoputent sibi eẽ. praeferen¬
dos quod illideualetudinibus illidetempestatibus illi
de arbustorum fruc̃tuum fructuumq generibus mul¬
taita p̃nuntiant ut harum rerum in experto diuina¬
reuidecntur : Quoduero non solum quaedam dae¬
mones futura praedicunt. uerum eticm quaed cm
mira faciunt pro ipsautiq sui corporis excellentia.
quur non contemnantur a prudentibus cum plerique
iniqui acꝑditi homines ita exerceaent corporasua tana¬

Expanded text:
ris, sed rationis imperant. Illam uero tertiam daemoris, sed rationis imperant. Illam uero tertiam daemonum potentiam, quod diuturna rerum experientia quemadmodum praenoscant atque praenuntient multa didicerunt, ita contemnunt, qui haec uigilanter curant a uerissimae lucis ueritate discernere, ut nec malos senes plura expertos et ob hoc quasi doctiores ideo probi adulescentes sibi antecellere existiment nec medicos nec nautas nec agricolas,, quos prauae uoluntatis et iniquis moribus uiderint, ideo putent sibi esse praeferendos, quod illi de ualitudinibus, illi de tempestatibus, illi de arbustorum fructuumque generibus multa ita praenuntiant, ut harum rerum inexperto diuinare uideantur. Quod uero non solum quaedam daemones futura praedicunt, uerum etiam quaedam mira faciunt, pro ipsa utique sui corporis excellentia, cur non contemnatur a prudentibus, cum plerique iniqui ac perditi homines ita exerceant corpora sua tanta
Abbreviated transcription (Latin):
uolans detanto interuallonatanem subfluctibus piscẽ
dicitur peruidere et grauiteraquis inlisa exertispe¬
dibus atque un guibus raperenec alicmulta animantiã
genera qua einter herbas salutis sua e noxiaspascen¬
docircumerrant nec aliquid earum quola edantur
attingunt cum eas homo uix se experiendo cauere
didicerit et multa in noxia quo s int in experta formi¬
det unde conicere facile ẽ quanto possit inaeriis cor¬
poribus sensus eẽ acrior. Nec ideo tamendaemones qui
eo praediti suNt bonis hominibus praeponendos prudens
quisq censuerit : hoc et decorporumceleritatedixerim
Et haecenim praescientia nonsolum a uolucribus homi¬
nes uerum et multis eticmquadru pedibus ita separan¬
tur: ut in eorum comparatione plumbeideputandisiNt
Nec tamen ideo sibi haecanimantium genera existimanT
praeponenda quibus capiendis mansuefaciendis at que in
suacuoluntatis usum commodumq regendis nonuicorpo¬

Expanded text:
uolans de tanto interuallo natantem sub fluctibus piscem uolans de tanto interuallo natantem sub fluctibus piscem dicitur peruidere et grauiter aquis inlisa exertis pedibus atque unguibus rapere; nec alia multa animantium genera, quae inter herbas saluti suae noxias pascendo circumerrant nec aliquid earum, quo laedantur, adtingunt, cum eas homo uix experiendo cauere didicerit et multa innoxia, quod sint inexperta, formidet. unde conicere facile est, quanto possit in aeriis corporibus sensus esse acrior. nec ideo tamen daemones, qui eo praediti sunt, bonis hominibus praeponendos prudens quisque censuerit. hoc et de corporum celeritate dixerim. et hac enim praestantia non solum a uolucribus homines, uerum etiam a multis quadrupedibus ita superantur, ut in eorum conparatione plumbei deputandi sint; nec tamen ideo sibi haec animantium genera existimant praeponenda, quibus capiendis, mansuefaciendis atque in suae uoluntatis usum commodumque redigendis non ui corpo
Abbreviated transcription (Latin):
uiant et quibus diuinos honores defercnt arbitrantur:
insticantur maximouitio curiositatis propter amorem
felicitatis falsaeat que terrenae et excellentia e tempo¬
ralis : quiautem sec bhiscupiditatibus mundant nec eis sefe¬
rexdos rapiendosq permittunt sed inquirunt etamant
aliquid quod eodem modo semper .ẽ cuius participatio¬
nebeccti sunt̃ primum considerant non ideo sibi p̃ponendos
eẽ daemones quod a criore sensu corporis praeualeant
Acrii scilicet hoc ẽ subtilioris elementiquia nec in ipsis ter¬
renis corporibus bestias sibi p̃ponendasputant quae
acrius multa p̃sentiunt uelut sagacem canem quia la¬
tentem fera molefactu acerrimo sic inuenit ut ad ecm
capiendcm ducatum quendam homini p̃bect nonuti¬
que prudentiore intellectuanimi sed acutior ecorporis
sensu uel uulturem quia proiecto cadauere ex in proui¬
sa longinquitate aduolat nec aqulam quia sublimit᷑

Expanded text:
uiant et quibus diuinos honores deferant, arbitrantur uiant et quibus diuinos honores deferant, arbitrantur instigante maxime uitio curiositatis propter amorem felicitatis falsae atque terrenae excellentiae temporalis. qui autem se ab his cupiditatibus mundant nec eis se ferendos rapiendosque permittunt, sed inquirunt et amant aliquid, quod eodem modo semper est, cuius participatione beati sint, primum considerant non ideo sibi praeponendos e daemones, quod acriore sensu corporis praeualent. aerii scilicet, hoc est subtilioris elementi, quia nec in ipsis terrenis corporibus bestias sibi praeponendas putant, quae acrius multa praesentiunt; uelut sagacem canem, quia latentem feram olfactu acerrimo sic inuenit, ut ad eam capiendam ducatum quendam homini praebeat, non utique prudentiore intellectu animi, sed acutiore corporis sensu; uel uulturem. quia proiecto cadauere ex inprouisa longinquitate aduolat: nec aquilam, quia sublimiter
Abbreviated transcription (Latin):
spatium datum ẽ scribendo et illa retexere et ista subte¬
xere dacmonumeam eẽ naturam ut aerii corporis.
sensuut terrenorum sensum facile praecedant celerita¬
tectiam propter eiusdemaerii corporis superiorem
mobilitatem Non solumcursusquorum libet hominum
uel ferarum uerum eticm uolatus auium in compara¬
biliteruincant quibus duabus rebus quantum adaeriũ
corptis attinet praediti hoc ẽ acrimonia sensus. et cele¬
ritatemotus multo ante cognita praenuntiant uel nun¬
tiant quae homines prosensusterreni tarditate irentur :
accessit eticmdae monibus pertam longum tempus quo
eorum uita protenditur. rerum longemaior experi¬
entia quam potest hominibus propter breuitatem uitae
prouenire perhas efficacias quas aeru corporis naturasor¬
tita ẽ non solũ multa futura praedicunt daemones.
uerum eticm multamin faciuntꝰ quae quoniam homines
dicere ac facere non possunt eos dignos quidam quibus ser¬

Expanded text:
spatium datum est scribendo, et illa retexere et ista subtespatium datum est scribendo, et illa retexere et ista subtexere. Daemonum eam esse naturam, ut aerii corporis sensu terrenorum corporum sensum facile praecedant, celeritate etiam propter eiusdem aerii corporis superiorem mobilitatem non solum cursus quorumlibet hominum uel ferarum, uerum etiam uolatus auium inconparabiliter uincant. quibus duabus rebus, quantum ad aerium corpus attinet, praediti, hoc est acrimonia sensus et celeritate motus, multo ante cognita praenuntiant uel nuntiant, quae homines pro sensus terreni tarditate mirentur. accessit etiam daemonibus per tam longum tempus. quo eorum uita protenditur, rerum longe maior experientia, quam potest hominibus propter breuitatem uitae prouenire. per has efficacias, quas aerii corporis natura sortita est, non solum multa futura praedicunt daemones, uerum etiam multa mira faciunt. quae quoniam homines dicere ac facere non possunt, eos dignos quidam, quibus ser
Abbreviated transcription (Latin):
uonsolum sibi displicere uerum eticm curare seostendit neq
omnino contemnere: unde colligitur quod ds̃ aliquid impro¬
bet iustus et tamen permitta tomni potens. haeccumdicta
essent concessum ẽ non ideoputandum aliquid iuste acbene
fieri quia id dscum haec prouidendacuret fierita mensinit.
fatendumq: esset eticm illa malaqua e contrareligionem
quads̃colitur fiunt et displicere dõ iusto et ratione iudicii
eius ab omni potente permitti sed aliud iam. eẽ tractan-¬
dum unde sint diuinationesdaemonum uel quilibet illi
siÑ quos deospaganiuo cantꝰ uidendum enim eẽ nefortenĩ
quidem propterea haecbonaputanda sint quia ea fieri non¬
permittit omni potens sed ideo quiatam magnasunt ut
non nisidĩ potentiae ad scribenda eẽ uidetntur: Ad hoc
mepostecresponsurum. eẽ promisi quonicm tuncora
prodeundi ad populum iamnosurgebat Nec distulicum

Expanded text:
non solum sibi displicere, uerum etiam curare se ostendit neque non solum sibi displicere, uerum etiam curare se ostendit neque omnino contemnere? unde colligitur, quod deus aliquid et improbet iustus et tamen permittat omnipotens. Haec cum dicta essent, concessum est non ideo putandum aliquid iuste ac bene fieri, quia id deus, cum haec prohibenda curet, fieri tamen sinit, fatendumque esse etiam illa mala, quae contra religionem, qua deus colitur, fiunt, et dis-. plicere deo iusto et ratione iudicii eius ab omnipotente permitti; sed aliud iam esse tractandum, unde sint diuinationes uel daemonum uel quilibet illi sint, quos deos pagani uocant; uidendum enim esse, ne forte non quidem propterea haec bona putanda sint, quia ea fieri permittit omnipotens, sed ideo, quia tam magna sunt, ut nonnisi dei potentiae, tribuenda esse uideantur. ad hoc me postea responsurum esse promisi, quoniam tunc hora prodeundi ad populum iam nos urguebat, nec distuli, cum
Abbreviated transcription (Latin):
placere non possit : Contra hocdictum .ẽ. Nunc omnino
talia non fieri sacra enim illa inquid non fiunt quae ponti¬
ficalibus conscripta sunt . libriss eaquippetuncrecte fie¬
bcnt. Eatunc dõ placeredemonstrabantur. eo ipsoquod
ab omni potente aciusto fieris inebantur: siquid autẽ
Nunc prohibitorum sacrificiorum sit occulte atq: inli¬
citenon ẽ illi pontificali sacrificiorum generi cõparindũ.
sed in eodeputandum quod etiam noctur nofit temporecũ
haecomnia in licita ipsis pontificalibus libriscertum sit pro¬
hiberi at̃ quedamnari: hic respondi qͥuu rergo uel talia per¬
mittitds̃ fierisinibileorum malefactorum contemnit quae
contrareligionem fiunt cum praesertim hacceum curare.
hincetiam coguntur ea concedere qui pontificales libros
magni aestimant quod ea quachis libris prohibentur . utiq
diuinitus prohiberi adserunt : Quomodo ergodiuinitus
prohibentur nisiquia displicentdõ quaeutiq prohibendo

Expanded text:
placere non possit? contra hoc dictum est nunc omnino placere non possit? contra hoc dictum est nunc omnino talia non fieri. sacra enim illa, inquit, non fiunt, quae pontificalibus conscripta sunt libris; ea quippe tunc recte fiebant, ea tunc deo placere demonstrabantur eo ipso, quod ab omnipotente ac iusto fieri sinebantur; si quid autem nunc prohibitorum sacrificiorum fit occulte atque inlicite, non est illi pontificali sacrificiorum generi conparandum, sed in eodem deputandum, quod etiam nocturno fit tempore, cum haec omnia inlicita ipsis pontificalibus libris certum sit prohiberi atque damnari. hic respondi: cur ergo uel talia permittit deus fieri, si nihil eorum malefactorum contemnit, quae contra religionem fiunt, cum praesertim haec eum curare hinc etiam cogantur concedere, qui pontificales libros magni aestimant, quod ea, quae his libris prohibentur. utique diuinitus prohiberi asserunt? quomodo ergo diuinitus prohibentur, nisi quia displicent deo, quae utique prohibendo
Abbreviated transcription (Latin):
cere hinc probantur. quod ea fierisim tomni potens qͥuomo¬
do critbonum quod fieri prohibentur et euertantur: siau¬
tem hocbonum .ẽ quod euertantur quaedõplacent hocfieri
non sineretomni potens quia et hoccontrareligionem fit qua
colitur ds̃ si ea quaedõ placent ab hominibus euertuntur:
si autem hocquod malefiat permittit omnipotens nonideo
putanda sunt illabona quod ea fieri permis itomnipotens
dictuni contra ẽ concedendum ẽ nuncista recte non fieri im¬
moideo prorsus iam nonfieriquodomni potenti nuncdis pli¬
cent uerum ta men placuis secumfierent Nos enim nescireunde
tunc placuerit nuncautem unde displicea nt dumta mencer:¬
tum sit nec tunc fieri potuis senisi placuissent omnipotenti.
quam et nunctalia clanculo fiunt qua euel ꝑpetuodilitiscunt
uel de praehensa puniuntur. sinihilhorum fieris init
omni potens. Nisi quod eiiustoplacet̾cumiusto quod in iustũ :

Expanded text:
cere hinc probantur, quod ea fieri sinit omnipotens, quomocere hinc probantur, quod ea fieri sinit omnipotens, quomodo erit bonum, quod fieri prohibentur et euertuntur? si autem hoc bonum non est, quod euertuntur, quae deo placent, hoc fieri non sineret omnipotens, quia et hoc contra religionem fit, qua colitur deus, si ea, quae deo placent, ab hominibus euertuntur. si autem hoc, cum male fiat, permittit omnipotens, non ideo putanda sunt illa bona, quod ea fieri permisit omnipotens. Dictum contra est concedendum esse nunc ista recte non fieri, immo ideo prorsus iam non fieri, quod omnipotenti nunc displicent, uerumtamen placuisse, cum fierent; nos enim nescire, unde tunc placuerint, nunc autem unde displiceant, ++ dum tamen certum sit nec tunc fieri potuisse, nisi placuissent omnipotenti. quam, et nunc talia clanculo fiunt, quae uel perpetuo delitiscunt uel deprehensa puniuntur, si nihil horum fieri sinit omnipotens, nisi quod ei iusto placet, cum iusto quod iniustum est
Abbreviated transcription (Latin):
rint puniuntur. sicut enim dicitur non ea fieri potuis senisidõ
placuis sent et ideobonaputanda quoniam iustoplacent ita
dicipotest non ea prohiberi euerti puniri potuis senisi dõ displi¬
cerent Acꝑ hocsituncideo rectefiebant quia iustodõ placere
hincostendebatur quod ab illo fierisinebantur : Ideonunc
inique fiunt quia dõ displicerehinostenduntur quod eauł
iubeat uel permittit euerti. Contra hocdictũ ẽ iniusta qui¬
dem eẽ nuncista nonta menmalc et ideo in iusta quia contra
leges quibus prohibentur fiunt id eo autem non malcc̃quia si
malcces sen num quam dõ utiq placuissent: Porrosinum quã
placuissent :numquam facta essen illo nonsinen Tequiom¬
nia potest et quitali a non contemneret quando tam magna
sunt ut contra ipsum religionẽ quads coliturfierent simala
ficrent hicegos propteret inquammala non sunt quia dõpla¬

Expanded text:
rint. puniuntur. sicut enim dicitur non ea fieri potuisse, nisi deo rint. puniuntur. sicut enim dicitur non ea fieri potuisse, nisi deo placuissent, et ideo bona putanda, quoniam iusto placent, ita dici potest non ea prohiberi, euerti, puniri potuisse, nisi deo displicerent; ac per hoc si tunc ideo recte fiebant, quia iusto deo placere hinc ostendebantur, quod ab illo fieri sinebantur, ideo nunc inique fiunt, quia deo displicere hinc ostenduntur, quod ea uel iubet uel permittit euerti. Contra hoc dictum est iniusta quidem esse nunc ista, non tamen mala, et ideo iniusta, quia contra leges, quibus prohibentur, fiunt, ideo autem non mala, quia, si mala essent, numquam deo utique placuissent; porro si numquam placuissent, numquam facta essent illo non sinente, qui omnia potest et qui talia non contemneret, quando tam magna sunt, ut contra ipsam religionem, qua deus colitur, fierent, si male fierent. hic ego, si propterea, inquam, mala non sunt, quia deo pla
Abbreviated transcription (Latin):
et aliamultamanifestissime iniusta fieri sicut homicidia
adulteria fusta rapinas et cetera huius modi quȩ quamuis
iustodõ eo quod iniusta sint sine dubitatione displiccan.
idemta men omni potens ea fiericertaiudiciis uiratione¬
permittit utique non in pune sed adeorum damnationẽ
a quibus fiuns qua edisplicent iusto et quum econtrario di¬
cerctur non quidem essȩdubitandum quod omni potens
⁊ iustus ds̃ : sed haechumana peccata quaccontra societatem
hominum fierent non eum curaredum fierent: propte¬
rea possefieri quacutique ficrino possent: siomni potens
nonsiuisset. illa uero quaeadipsumreligionis cultum pera¬
neant nullomodo ab eocredendum eẽ contemni: Acper hoc
fieri nom posse nisiciplacuis set et ideomala caputari nono¬
postere. Ad hoc quoq respondinuncergo eidis plicetcũ tẽpla
et simulacra cuertuntur et illa genium sacrificia si facta fue¬

Expanded text:
et alia multa manifestissime iniuste fieri, sicut homicidia, et alia multa manifestissime iniuste fieri, sicut homicidia, adulteria, furta, rapinas et cetera huius modi: quae quamuis iusto deo eo quod iniusta sint sine dubitatione displiceant, idem tamen omnipotens ea fieri certa iudicii sui rationpermittit non utique inpune, sed ad eorum damnationem, a quibus fiunt quae displicent iusto. Et cum e contrario diceretur non quidem esse dubitandum, quod omnipotens et iustus sit deus, sed haec humana peccata, quae contra societatem hominum fierent, non eum curare, dum fierent ■— propterea posse fieri: quae utique fieri non possent, si omnipotens non siuisset; illa uero, quae ad ipsum religionis cultum pertineant, nullo modo ab eo credendum esse contemni. ac per hoc fieri non potuisse, nisi ei placuissent. et ideo mala ea putari non oportere — ad hoc quoque respondi: nunc ergo ei displicent, cum templa et simulacra euertuntur et illa gentium sacrificia, si facta fue
Abbreviated transcription (Latin):
VODAM DIE IN DIEBUS SANCTISOC TAUARŨ
cummane apud mea dessent multi fratres laicixpi¬
aniet in loco solito consedissemus. ortus ẽ sermo dereligi¬
onexp̃iana aduersus praesumptionem et tam quam
miram et magnam scienticm paganorum quemre¬
cordatum at que completum litteris manꝰandũ putaui:
rereuiderentur. quid paganis respondio potena. Cum
ergo dediuinationedaemonum quaeretur et ad firma¬
retur praedixis senescio que me uersionem tem plise¬
rapis qua ein alexan dria facta ẽ respondinon. eẽ
mirandum siistã euersionem templis et simulacris suis
immineredaemones. et scire et praedicare potuerunt.:
sicut alia multa quantum eis nosse et praenuntia reper¬
mittitur. Et cum mihi referretur. Nonergo sunt mala
diuinationes huius modi . Nec dõ displicent : Alio quin om¬
nipotens et iustusista fieri non permitter& simala et in¬
iusta es seNt respondi. Nonideo haec uideri iusta debereqđ
ea fieri permittit omni potentissimus et iustissimus ds̃: Nã

Expanded text:
odam die in diebus sanctis Octavarum, cum mane apud me adessent multi fratres laici Christiani, et in loco solito consedissemus, ortus est sermo de religione Christiana adversus praesummiram et magnam scientiam paganorum: quem recordatum atque conpletum litteris mandandum putaui nrere uiderentur, quid paganis responderi oporteret. cum ergo de diuinatione daemonum quaereretur et affirmaretur praedixisse nescio quem euersionem templi Serapis, quae in Alexandria facta est, respondi non esse mirandum, si istam euersionem templis et simulacris suis inminere daemones et scire et praedicere potuerunt sicut alia multa, quantum eis nosse et praenuntiare permittitur. Et cum mihi referretur: non ergo sunt malae diuinationes huius modi nec deo displicent — alioquin omnipotens et iustus ista fieri non permitteret, si mala et iniusta essent — respondi non ideo haec uideri iusta debere, quod ea fieri permittit omnipotentissimus et iustissimus deus; nam
Abbreviated transcription (Latin):
&iam ille qui incrementum dat ds̃: in ipsa ergo resur¬
rectione non facile ẽ dm̃ uidere nisi his qui corde sinT
mundo & ideo beatimundo corde. ipsi enim dm̃ uide¬
bunt quantos beatos iamnumerauerat : & tamen ui¬
dendi his dm̃ non promiserat facultatem: si ergo hi
qui mundo sunt corde dm̃ uidebunt: utiq: alii non uide¬
bunt: Neq enim in digni dm̃ uidebunt: Neqis qui dm̃
uidere noluerit potest dm̃ uidere. nec in loco ds̃ uide¬
tur sed mundo corde nec corporalibus coculis ds̃ quaerit᷑
nec circum scribitur uisu nec tactu tenetur. nec audi
tur affatu nec sentitur incessu. & cum absens puta¬
tur uidetur. & cum praesens ẽ non uidetur deniq
nec a postoli omnes xp̃m uidebant. & ideo ait. tanto
tempore uobiscum sum & adhuc me non cognouistis.
qui enim cognouit quae sit latitudo & longitudo & ali¬

Expanded text:
etiam ille, qui incrementum dat, deus. \'in ipsa\' ergo resuretiam ille, qui incrementum dat, deus. \'in ipsa\' ergo resurrectione non facile est deum uidere nisi his qui corde sint mundo. et ideo beati mundo corde; ipsi enim deum uidebunt quantos beatos iam numerauerat et tamen uidendi his deum non promiserat facultatem! si ergo hi qui mundo sunt corde deum uidebunt, utique alii non uidebunt; neque enim indigni deum uidebunt, neque is qui deum uidere noluerit potest deum uidere. nec in loco deus uidetur, sed mundo corde, nec corporalibus oculis deus quaeritur nec circumscribitur uisu ntur affatu, nec sentitur incessu, et cum absens putatur judicetur, et cum praesens est, non videtur. Denique nec apostoli omnes Christum videbant, et ideo ait: « Tanto tempore vobiscum sum et adhuc me non cognovistis ! » Qui enim cognovit quae sit longitudo et latitudo, et al
Abbreviated transcription (Latin):
ornari non quae aforis inquit ornatur capillorũ in¬
crispationib: aut auro & margaritis uel ueste p̃tio¬
sa sedille absconditus cordis homo qui ẽ ante dm̃ di¬
ues inqua enim facie uelamen habent iuda ei non tran
feretur uelamine anos facie reuelata in eadem
imaginem trans formamur a pertissime autem
dicit: uelamen super corda eorum positum. ẽ: ibi est
igitur facies. qua reuelata infide. quamuis perspe¬
culum & enigmate contuemur. Tunc autem facie
ad faciem qua e si ad probas. tene mecum scĩ uiri
ambrosii sententiam : lam non eius auctoritate:.
sed ipsa ueritate firma tam neq enim & mihi propte¬
rea placet quia per illiu as potissimum me dñs aberro¬
re liberauit. &per illius ministerium gratiam mi bi
salutaris indulsit. tam plantatori &rigatori meo
nimium faueam: sed quia de hacre & ipse hoc dixit.
quod pie cogitanti & recte intellegenti loquitur.

Expanded text:
ornari: Non quae aforis, inquit, ornantur capillorum inornari: Non quae aforis, inquit, ornantur capillorum incrispationibus aut auro et margaritis uel ueste{ pretiosa, sed ille absconditus cordis homo, qui est ante deum diues. in qua enim facie uelamen habent Iudaei non transferetur uelamen, ea nos facie reuelata in eandem imaginem transformamur. apertissime autem dicit: Velamen super corda eorum positum est. ibi est igitur facies, qua reuelata nunc in fide quamuis per speculum et in aenigmate contuemur tunc autem facie ad faciem. Quae si adprobus, tene mecum sancti uiri Ambrosii sententiam iam non eius auctoritate sed ipsa ueritate firmatam.. neque enim et mihi propterea placet, quia per illius os potissimum me dominus ab errore liberauit et per illius ministerium gratiam mihi baptismi salutaris indulsit, tamquam plantatori et rigatori meo nimium faueam, sed quia de hac re et ipse hoc dixit, quod pie cogitanti et recte intellegenti loquitur
Abbreviated transcription (Latin):
ad illam uisionem dĩ quae nobis inresurrectionem
promittitur : non ex hoc mundo istam concupiscentiã
oculorum transferre conemur. sed mundandis cor¬
dib: pio studeamus affectu. nec corporalem faciẽ
cogitemus cum dicit a postolus. uidemus nunc perspe¬
culum in enigmate : tunc autem facie ad faciem.
te . tunc autem cognoscam sicut & cognitus sum:
siergo tunc corporalidm̃ facie cognoscemus: corpo
rali nunc eius facie cogniti sumus: tunc enim cognos¬
cam inquit: sicut & cognitus sum unde quis eum
non intellegat eo loco &iam nostram faciem illã
significare uoluisse. dequa dicit alioloco. Nos autẽ
reuelata facie gloriam dñi speculantes in eadem
imaginem trans formamur degloria ingloriam
tam quã adñĩ spũ degloria scilicet fidei ingloria
contemplationis aeternae hoc quippe agit haec
trans formatio: qua interior homo renouatur de die
indiem. Dequa a postolus petrus. cum eam moneret

Expanded text:
ad illam visionem Dei, quae nobis in resurrectione ad illam visionem Dei, quae nobis in resurrectione promittitur, non ex hoc mundo istam concupiscentiam oculorum transferre conemur, sed mundandis cordibus pio studeamus affectu; nec corporalem faciem cogitemus, cum dicat Apostolus: « Videmus nunc per speculum in aenigmate, tunc autem facie ad faciem ;te, tunc autem cognoscam sicut et cognitus sum ; » si ergo tunc corporali Deum facie corali nunc eius facie cogniti sumus; tunc enim cognoscam, inquit, sicut et cognitus sum. unde quia eum non intellegat eo loco etiam nostram faciem illam significare uoluisse, de qua dicit alio loco: Nos autem reuelata facie gloriam domini speculantes in eandem imaginem transformamur de gloria in gloriam tamquam a domini spiritu, de gloria scilicet fidei in gloriam contemplationis aeternae? hoc quippe agit haec transformatio, qua interior homo renouatur de die in diem, de quo et apostolus Petrus, cum eum moneret
Abbreviated transcription (Latin):
sed cogitandum ẽ. neq: enim in solenter audeamus:
si dixerimus corpus non solum mortalitatẽ & cor¬
ruptibilitatem uerum &iam hoc ipsum quod corpus
ẽ per gloriam resurrectionis amittere : & sp̃m fie¬
ri eo modo quippe aut conduplicabitur substantia
sp̃s si & corpus sp̃serit aut si unus erit sp̃s hominis.
ita ut commutato & conuerso inspm̃ corpore. Neq:
geminatione neq: incremento conduplicetur. nec
omnino illius accessu quantitatis augeatur. metu¬
endum ẽ ne nihil aliud dici uideatur. quã corpora
non illa mutatione in mortalia mansura : sed nulla
potius futura & omnino peritura qua propter
donec diligenti inquisitione si dñs adiuua uerit rep¬
periatur . quid secundum scripturas despiritali corpo¬
re quod in resurrectione promittitur probabilius
sentiendum sit : interim nobis sufficiat quod unigeni¬
tus filius idemq mediator dĩ & hominum homo xp̃s
ihs̃. ita uidet patrem sicut uidetur a patre: Nos autẽ

Expanded text:
Sed cogitandum est, ne quid insolenter audeamus. Sed cogitandum est, ne quid insolenter audeamus. si dixerimus corpus non solum mortalitatem et corruptibilitatem uerum etiam hoc ipsum, quod corpus est, per gloriam resurrectionis amittere et spiritum fieri. eo modo quippe aut conduplicabitur substantia spiritus, si et corpus spiritus erit, aut, si unus erit spiritus hominis, ita ut commutato et conuerso in spiritum corpore neque geminatione neque incremento conduplicetur nec omnino ullius accessu quantitatis augeatur, metuendum est, ne nihil aliud dici uideatur quam corpora non illa mutatione inmortalia mansura, sed nulla potius futura et omnino peritura. quapdonec diligenti inquisitione, si Dominus adjuverit, reperiatur quid secundum Scripturas de spiritali corpore, quod in resurrectione promittitur, probabilius sentiendum sit, interim nobis sufficiat, quod unigenitus Filius idemque mediator Dei et hominum homo Christus Jesus ita videt Patrem sicut videtur a Patre. Nos autem
Abbreviated transcription (Latin):
buere nisi corpuribus: neque enim dici fas ẽ. quod
filium pater non uideat. aut ut & ipse uideat cor¬
pore indutus ẽ si non nisi adcorpus pertinet uisus:
quiꝰ quod in ipso mundi exordio antequã a filio esset
ulla forma serui suscepta uidit ds̃ lucem quia bona
ẽ & firmamentum & mare & aridam & omnẽ faenũ
atque omne lignum solem lunam stellas reptilia
animarum uiuarum uolatilia caeli animam uiuã
posttremo uiditds̃ omnia quae fecit & eccebona ual¬
de quodcum per quasque creaturas totiens scriptu¬
ra repetisset miror unde nata fuerit illa opinio
qua putatum ẽ tantum ad corpora pestinere uisio¬
nem : Quae opinio de quocumq loquendi more
orta sit scripturae tamen scãe non sic loqui solenT.
quae nisi non tantum corpori uerum &iam sp̃ũi.
magisq spũi quam corpori uisionem tribuerent.
non prophetas proprie uidentes appellauis sent.
qui non corpore sed spũ &iam futura uiderunt:

Expanded text:
buere nisi corporibus. neque enim dici fas est, quod buere nisi corporibus. neque enim dici fas est, quod filium . pater non uideat, aut, et ipse ut uideat, corpore indutus est, si nonnisi ad corpus pertinet uisus. quid, quod in ipso mundi exordio, antequam a filio esset ulla forma serui suscepta, uidit deus lucem, quia bona est, et firmamentum et mare et aridam et omne faenum atque omne lignum, solem, lunam, stellas, reptilia animarum uiuarum, uolatilia caeli, animam uiuam? postremo uidit deus omnia, quae fecit, et ecce bona ualde. quod cum per quasque creaturas totiens scriptura repetisset, miror, unde nata fuerit illa opinio, qua putatum est tantum ad corpora pertinere uisionem. quae opinio de quocumque loquendi more orta sit, scripturae tamen sanctae non sic loqui solent, quae nisi non tantum corpori uerum etiam spiritui magisque spiritui quam corpori uisionem tribuerent, non prophetas proprie uidentes appellauissent, qui non corpore sed spiritu etiam futura uiderunt.
Abbreviated transcription (Latin):
mentis ut cumque ferendus ẽ. uolentis corpus
conuertere in sp̃m non incorpus dm̃ postremo
quia id quod ego in illa epistola mea dixi de istis nos¬
trae carnis oculis quia neq nunc possunt neque
tunc poterunt dm̃ uidere . &iam sic uerum ẽ non
enim dictum ẽ nisi deoculis corporalibus quod
tunc non erunt si corpus ipsum sp̃s erit ac perhoc
corporei oculi numquam dm̃ uidebunt: quia cum
uidebitur sp̃s eum non corpus uidebit tota igitur
quaestio iam remansit decorpore spiritali quatenus
induat incorruptionem &inmortalitatẽ hoc cor¬
ruptibile atq: mortale quatenus ex animali inspiri¬
talemutemur. quae diligentius sollicitiusq tractan¬
da ẽ maxime propter corpus ipsius dñi qui transfi¬
gurat corpus humilitatis nostrae. conforme corpo¬
ri gloriae suae:ut possit sibi subicere omnia cum
enim & ds̃ pateruideat filium. & filius patrem : pro¬
cul dubio non sunt audiendi . qui uisionem nolunt tri¬

Expanded text:
mentis\'� utcumque ferendus est uolentis corpus mentis\'� utcumque ferendus est uolentis corpus conuertere in spiritum, non in corpus deum; postremo, quia id, quod ego in illa epistula mea dixi de istis nostrae carnis oculis, quia neque nunc possunt neque tunc poterunt deum uidere, etiam sic uerum est; non enim dictum est nisi de oculis corporalibus, quod tunc non erunt, si corpus ipsum spiritus erit, ac per hoc corporei oculi numquam deum uidebunt, quia, cum uidebitur, spiritus eum, non corpus uidebit. Tota igitur quaestio iam remansit de corpore spiritali, quatenus induat incorruptionem et inmortalitatem hoc corruptibile atque mortale et quatenus ex animali in spiritale mutetur. quae diligentius sollicitiusque tractanda est maxime propter corpus ipsius domini, qui transfigurat corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae, ut possit sibi subicere omnia. cum enim et deus pater uideat filium et filius patrem, procul dubio non sunt audiendi, qui uisionem nolunt tri
Abbreviated transcription (Latin):
quam uideatur in loco. Iam utrum possit huius
corporis oculis uideri aliquid quod in loco non ui¬
detur. ab eis qui hoc ualent disserendo monstrare.
cum pace dilectionis audire paratus sum: & quod
me mouet in commune conferre sunt enim qui¬
dam qui dm̃ ipsum omnino corpus esse praesumunt.
putantes quicquid corpus non ẽ . nullam prorsus
esse substantiã: istos omnimodo auersandos censeo
Sunt autem alii dm̃ quidem ipsum corpus non esse
minime dubitantes. sed ideo eos qui aduitam ae ter¬
nam resurgent &iam percorpus dm̃ uisuros pu¬
tant : qñm talem sperant spiritalis corporis qua¬
litatem ut &iam ipsa quae caro fuerat sp̃s fiat:
quod si ita ẽ : quantum distet superiore opione. &
quantum hoc sit tolerabilius &iam siuerum non sit :
puto facillime iudicari primo quia multum in ter¬
ẽ utrum decreatore andecreatura aliter aliquid
sentiatur quam ueritas habet de inde quia conatus

Expanded text:
quam uideatur in loco. iam utrum possit huius quam uideatur in loco. iam utrum possit huius corporis oculis uideri aliquid, quod in loco non uidetur, ab eis, qui hoc ualent disserendo monstrare. cum pace dilectionis audire paratus sum et, quod me monet, in commune conferre. sunt enim quidam, qui deum ipsum omnino corpus esse praesumunt putantes, quicquid corpus non est, nullam prorsus esse substantiam. istos omni modo auersandos censeo. sunt autem alii deum quidem ipsum corpus non esse minime dubitantes, sed ideo eos, qui ad uitam aeternam resurgent, etiam per corpus deum uisuros putant, quoniam talem sperant spiritalis corporis qualitatem, ut etiam ipsa, quae caro fuerat, spiritus fiat. quod si ita est, quantum distet a superiore opinione et quam hoc sit tolerabilius, etiam si uerum non sit, puto facillime iudicari: primo, quia multum interest, utrum de creatore an de creatura aliter aliquid sentiatur. quam ueritas habet; deinde, quia conatus
Abbreviated transcription (Latin):
qua potuit hominib: praedicatione commendanis:
quam si oculi corporales in resurrectione muta¬
ta corporum qualitate conspicient: uiderint
qui hoc possunt astruere. Me plus mouet illius
sententia: qui nec in ipsã resurrectione hoc cor¬
poralibus oculis. sed mundis cordibus tribuit s&
de spiritalis quidem corporis qualitate: quod
resurrecturis promittitur: uel discere aliquid
adhuc uel quaerere non recuso. sitamen dehac
re disputantes illis uitiis carere possumus. Quae
plerum que studuis humanis & concertationib
excitantur : dum supra quam scriptum .ẽ unus
pro altero inflatur aduersus alterum ne dum
altercando quaerimus uestigare quomodo possit
uiderids̃ ipsam pacem scificationemq: perdamus.
sine qua nemo poterit uideredm̃: quod ipse auer¬
tat a cordib: nostris ut ea suae contemplationi
munda reddat atq custodiat illud tamen quia
non dubito : non requiro. quod dĩ natura num¬

Expanded text:
qua potuit, hominibus praedicatione commendans. qua potuit, hominibus praedicatione commendans. quam si oculi corporales in resurrectione mutata corporum qualitate conspicient, uiderint, qui hoc possunt adstruere; me plus mouet illius sententia, qui nec in ipsa resurrectione hoc corporalibus oculis sed mundis cordibus tribuit. Et de spiritalis quidem corporis qualitate, quod resurrecturis promittitur, uel discere aliquid adhuc uel quaerere non recuso, si tamen de hac re disputantes illis uitiis carere possimus, quae plerumque studiis humanis et concertationibus t\'xcitantur, dum supra, quam scriptum est, unus pro altero infletur aduersus alterum, ne, dum altercando quaerimus uestigare, quo modo possit uideri deus, ipsam pacem sanctificationemque perdamus, sine qua nemo poterit uidere deum; quod ipse auertat a cordibus nostris, ut ea suae contemplationi munda reddat atque custodiat. illud tamen quia non dubito, non requiro, quod dei natura num
Abbreviated transcription (Latin):
ex primit uoces quanto facilius ds̃ omnipotens
sua latente atq: in commutabiliter manente Na¬
tura in qua uoluerit species potest cui uoluerit
apparere : qui exnihilo creauit omnia atq in se
manens innouat omnia adeam uero uisionem qua
uidebimus dm̃ sicuti est : mundanda corda monuit.
quia enim corpora consuetudine loquendi ui sibilia
nominantur: propterea ds̃ inuisibilis dicitur nec
corpus esse credatur: non quia corda munda suae
substantiae contem platione fraudauit. Cum
haec magna & summa merces dm̃ colentib & diligentib¬
promittatur. dicente ipso dño quando corpora¬
libus oculis uisibiliter apparebat & inuisibilem
se contuendum mundis cordibus promittebat.
qui diligit me diligitur a patre meo & egodiligã
eum & ostendam meipsum illi: haec quippe natura
eius a equaliter cum patre inuisibilis. sicut aequali¬
ter incorruptibilis ẽ quae sicut supradictum . ẽ.
continuatim a postolus posuit. diuinam substantiã

Expanded text:
exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens exprimit uoces, quanto facilius deus omnipotens sua latente atque incommutabiliter manente natura, in qua uoluerit specie, potest, cui uoluerit, apparere, qui ex nihilo creauit omnia atque in se manens innouat omnia! Ad eam uero uisionem, qua uidebimus . deum, sicuti est, mundanda corda commonuit. quia enim corpora consuetudine loquendi uisibilia nominantur, propterea deus inuisibilis dicitur, ne corpus esse credatur, non quia corda munda suae substantiae contemplatione fraudabit, cum haec magna et summa merces deum colentibus et diligentibpromittatur dicente ipso domino, quando corporalibus oculis uisibiliter apparebat et inuisibilem se contuendum mundis cordibus promittebat: Qui diligit me, diligetur a patre meo et ego diligam eum et ostendam me ipsum illi. haec quippe natura eius aequaliter cum patre inuisibilis sicut aequaliter incorruptibilis est, quae, sicut supra dictum est, continuatim apostolus posuit diuinam substantiam,