comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ refecit. Suffitienter
autem refectis dixit. Nolite
malum facere. quociens de
borto aliquio uultis. ad hor¬
ti aditum uenite. tranquille
petite: cum benedictione ac-¬
cipite: et a furti pͣuitate ces¬
sãte. Qs statun collectis ho¬
lerib onustari fecit. Actum¬
q est: ut qui ad hortum no¬
cituri uenerant: cum laboris
sui premio. et repleti ab eo. et
innocui redirent.
lio quoq tempore. accesseit
ad eum ꝑegrini quidam
miscdiam postulantes: scissis
uestimentis. pannis obsit: ita
ut pene nudi uiderent᷑ Cum¬
q hunc uestim̃ta peterent:
protinus silenter uocauit:
eiq precepit dicens Nade:
atq in illa sil ua in tali loco
cauam arborem require: et
uestim̃ta qͤ in ea inueneris
defer Cumq discipulus abis¬
set: arborem sicut fuerat uis¬
sus exquiliuit. uestim̃ta rep¬
perit: et latent̾ detulit ma¬
gistro. Qͤ uir dei suscipiens
peregrinis nudis atq peten¬
tib ostendit: et prebuit dicẽs.

Expanded text:
tionem refecit. Sufficienter tionem refecit. Sufficienter autem refectis ait: Nolite malum facere, sed quoties de horto aliquid vultis, ad horti aditum venite, tranquille petite, cum benedictione percipite, et a furti pravitate cessate. Quos statim collectis oleribus onustari fecit. Actumque est ut qui ad hortum nocituri venerant cum laboris sui praemio et repleti ab eo et innocui redirent. Alio quoque tempore accesserunt ad eum peregrini quidam misericordiam postulantes, scissis vestibus, pannis obsiti, ita ut pene nudi viderentur. Cumque hunc vestimenta peterent, protinus silenter vocavit, eique praecepit, dicens: Vade, atque in illa silva in loco tali cavam arborem require; et vestimenta quae in ea inveneris defer. Cumque discipulus abiisset, arborem sicut fuerat jussum requisivit, vestimenta reperit, et latenter detulit magistro. Quae vir Dei suscipiens, peregrinis nudis atque petentibus ostendit et praebuit, dicens:
Abbreviated transcription (Latin):
teq habitantib uita eiꝰ incla¬
ruit. Nam die quadam ad
uesperum in horto monaste¬
rii fecit iactari ferram̃ta:
que usitato uos nomine. uan¬
gas uocamus: Dixit itaq dis¬
cipulis suis Tot uangas in
ortum proicite. et citis redi¬
te. Nocte uero eadem dum ex
more cum fratrib ad exibendas
laudes domino surrexisset: p̃¬
cepit dicens Ite et operariis
ur̃is pulm̃tum coquite: ut
mane primo paratum sit:
Facto autem mane fecit de¬
ferri pulm̃tum quod parari
ri preceperat: tot in eo labo¬
rantes operarios inuenit. In¬
gressi quippe fures fuerant.
s mutata mente ꝑ sp̃m. ap¬
prehenderunt uangas quas
inuenerunt: et ab ea hora qͣ
ingressi sunt. quo usq uir
dei ad eos ueniret: cuncta hor¬
ti illius spatia que incul¬
ta fuerant coluerunt Qͥb
uir dei mox ut ingressus est:
ait. Nudite fres multũ labora¬
stisiam quiescite. Qͥb illico ali¬
menta que detulerat prebuit.
eosq pꝰ tanti laboris fatiga¬

Expanded text:
teque habitantibus vita ejus inclateque habitantibus vita ejus inclaruit. Nam die quadam ad vesperum in hortum monasterii fecit jactari ferramenta, quae usitato nos nomine vangas vocamus. Dixit itaque discipulis suis: Tot vangas in hortum projicite, et citius redite. Nocte vero eadem dum ex more cum fratribus ad exhibendas laudes Domino surrexisset, praecepit, dicens: Ite et operariis nostris pulmentum coquite, ut mane primo paratum sit. Facto autem mane, fecit deferri pulmentum quod parari ctari praeceperat, tot in eo laborantes operarios invenit. Ingressi quippe fures fuerant, sed mutata mente per spiritum apprehenderunt vangas quas invenerunt, et ab 305 ea hora qua ingressi sunt, quousque vir Domini ad eos veniret, cuncta horti illius spatia quae inculta fuerant coluerunt. Quibus vir Domini mox ut ingressus est, ait: Gaudete, fratres, multum laborastis, jam quiescite. Quibus illico alimenta quae detulerat praebuit, eosque post tanti laboris fatiga
Abbreviated transcription (Latin):
ceperunt certatimq enim in
suis rapere domib conabant᷑:
Ali ad construendum monas¬
terium predia. alii pecunias.
alu subsidia. queq poterant
offerre uiro dei supplititer uo-¬
lebant: Set seruus omnipo¬
tentis domini horum nichil
accipiens: egressus urbem nõ
longe desertum locum repperit
ibiq sibi humile habitaculum
construxit: Ad quem dum multi
ꝑgunt exemplo illuis et̾ne ui¬
te accendi desiderio ceperunt:
atq sub eius magisterio in omi¬
potentis se dñi seruitium dedẽ¬
runt: Cumq eum crebro dis¬
cipuli humiliter ammonerent
ut ꝓ usu monasteru possessio¬
nes que offerebant᷑ acciperet.
ille sollititus sue pauꝑtatis cus¬
tos. fortem sententiã tenebat
dicens Monachꝰ qͥ in terra
possessionẽ querit monachꝰ
non est. Sic quippe metuebat
pauꝑtatis sue securitatem per-¬
dere: sic̃ auari duuites solent
perituras diuitias custodire Ibi
itaq prophetie spũ magnisq
miraculis : cunctis longe la¬

Expanded text:
coeperunt, certatimque eum in coeperunt, certatimque eum in suis rapere domibus conabantur. Alii ad construendum monasterium praedia, alii pecunias, alii subsidia quaeque poterant, offerre viro Dei suppliciter volebant. Sed servus omnipotentis Domini horum nihil accipiens, egressus urbem non longe desertum locum reperit, ibique sibi humile habitaculum construxit. Ad quem dum multi pergunt, exemplo illius aeternae vitae accendi desiderio coeperunt, atque sub ejus magisterio in omnipotentis se Domini servitium dederunt. Cumque ei crebro discipuli humiliter imminerent, ut pro usu monasterii possessiones quae offerebantur acciperet, ille sollicitus suae paupertatis custos fortem sententiam tenebat, dicens: Monachus qui in terra possessionem quaerit monachus non est. Sic quippe metuebat paupertatis suae securitatem perdere, sicut avari divites solent perituras divitias custodire. Ibi itaque prophetiae spiritu magnisque miraculis cunctis longe la
Abbreviated transcription (Latin):
cib perstitit: Diem quoq ter¬
cium inoratione conuinxit:
Cumq hoc unus ex custodib
suꝑbie spũ inflatus cerneret.
unde proficere debuit: inde
ad defectus dampna ꝑuenitz
Nam hunc simulatorem
dicere et uerbo rustico cepit
ĩpostorem clamarez qui se trib
dieb et trib noctib orare an¬
te oculos hominum demonstͣ¬
ret: Qͥ protinus currens uiril
dei alapa ꝑcussit ut qͣsi reli¬
giose uite simulator de eccł̃ia
cum contumelia exiretꝰ. Set
hunc repente ultor spiritus
inuasit: atq ad uiri dei uesti¬
gia strauit: ac ꝑ os illius cla¬
mare cepit: Isaac me eieit. ysa¬
quo censeretur nomine nescie¬
batur: set eius nom̃ille spiritꝰ
prodidit qui se ab illo posse
eici clamauitz Mox autem
suꝑuexati corpus uir dei ineu¬
buit: ac malignus spiritus
qui eum iniaserat abcessit:
In tota urbe tunc statim qͥd
in eccłia factum fuiss in no¬
tuit curere uiri et femine. no¬
biles atq ignobiles pariter

Expanded text:
ecibus perstitit, diem quoque terecibus perstitit, diem quoque tertium in oratione conjunxit. Cumque hoc unus ex custodibus superbiae spiritu inflatus cerneret, unde proficere debuit, inde ad defectus damna pervenit. Nam hunc simulatorem dicere, et verbo rustico coepit impostorem clamare, qui se tribus diebus et noctibus orare ante oculos hominum demonstraret. Qui protinus currens, virum Dei alapa percussit, ut, quasi religiosae vitae simulator, de ecclesia cum contumelia exiret. Sed hunc repente ultor spiritus invasit, et ad viri Dei vestigia stravit, ac per os illius clamare coepit: Isaac me ejicit. quo censeretur nomine nesciebatur, sed ejus nomen ille spiritus prodidit, qui se ab illo posse ejici clamavit. Mox autem super vexati corpus vir Dei incubuit, et malignus spiritus qui eum invaserat abscessit. In tota urbe tunc statim quid in ecclesia factum fuisset innotuit. Currere viri et feminae nobiles atque ignobiles pariter
Abbreviated transcription (Latin):
marie semper uirginis habi¬
tat. Que dum adolescentie sue
tempore constitutis iam nup¬
tiis in eccliam fugisset et scĩmo¬
malis uite comu̾sationem quere¬
ret: ab eodem uiro defensa at¬
q ad eum qũẽ defiderabat ha¬
bitum dño ꝓtegente ꝑducta
est. Que quia sponsum fugit
in terra: habere sponsum me¬
ruit in celoz Multa autem de
eodem uiro narrante uenera¬
bili patre eleutherio agnouiz
qui et hunc familiarit noue¬
rat: et eiuis uerbis uita fidem
prebebat Hic itaq uenerabi¬
lis ysaac ortus ex ytalia non¬
fuit: s ea illius narro mira
fecit Cum primum de syrie
partib ad spolitanam urbẽ
uenisset: ingressus in eccł̃iam
a custodib petiit. ut sibi qnͣ¬
tum uellet licentie spatium
concederetur orandi: eumq
horis secretiorib egredi non
urgerent: Qͥ mox acloran¬
dum stetit diemq totum
ꝑegit in oratione cui seqñtẽ
continuauit et noctem. Se¬
cundo etiam die cum noc¬
te subseqñti: indefessus in p̃¬

Expanded text:
Mariae semper virginis habiMariae semper virginis habitat. Quae dum adolescentiae suae tempore constitutis jam nuptiis in ecclesiam fugisset, et sanctimonialis vitae conversationem quaereret, ab eodem viro defensa, atque ad eum quem desiderabat habitum, Domino protegente, perducta est. Quae quia sponsum fugit in terra, habere sponsum meruit in coelo. Multa autem de eodem viro, narrante venerabili Patre Eleutherio, agnovi, qui et hunc familiariter noverat, et ejus verbis vita fidem prebebat. » Hic itaque venerabilis Ysaac ortus ex fuit, sed ea illius norro miracfecit. Cum primum de Syriae partibus ad Spoletanam urbem venisset, ingressus ecclesiam a custodibus petiit ut sibi quantum vellet 304 licentia concederetur orandi, eumque horis secretioribus egredi non urgerent. Qui mox ad orandum stetit, diemque totum peregit in oratione, cui sequentem continuavit et noctem. Secundo etiam die, cum nocte subsequenti indefessus in pr
Abbreviated transcription (Latin):
runt: ut hoc uixͣ honorem dẽ¬
bitum in eccłia beati petri a¬
postoli humarent: Cumq itũ
fuisset ad sepulcrum effossa
terra inuenerunt corpus pueri
parit̾ humati. ut pote iam die
quadragesimo tabe corruptũ.
et uermib pleuum. Corpus uͦ
ep̃i acsi die eodem eẽt̾ sepul¬
tum: et quod est adhuc mag¬
na ammiratione uenerandũ.
quia ita capud eiꝰ unitum fu¬
erat corpori. acsi nequaquam
interga uerterent exquirentes
siquod signum uł de alia mõ¬
strari incisione potuisset ÷ ita
sanum atq intemeratum cor-¬
pus omnne inuentum est. acsi
nulla hoc incisio ferri teti¬
gisset.
petrꝰ.
uis non obstupescat calia
signa mortuoꝵ. qͦ fiunt ꝓ
excitatione iuuentium: GG̃¬
riorib quoq Gothoꝵ tem¬
porib fuit iuxta spolitaña
urbem uir uite uenerabilis ysa¬
ac nomine qͥ usq ad extrema¬
uenit: quem nr̃oꝵ multi noue¬
runt. et marima sacra uirgo
gregoria que nunc in hac roma
na urbe uxta eccłiam beate

Expanded text:
runt, ut hoc iuxta honorem derunt, ut hoc iuxta honorem debitum in ecclesia beati Petri apostoli humarent. Cumque itum esset ad sepulchrum, effossa terra, invenerunt corpus pueri pariter humati, utpute iam die quadragisimo, tabe corruptum et vermibus plenum; corpus vero episcopi, acsi die eodem esset sepultum. Et quod est adhuc magna admiratione venerandum, quia ita capud eius unitum fuerain terga verterent, exquirentes si quod signum vel de alia monstrari incisione potuisset, ita sanum atque intemeratum omne corpus in ventum est, ac si nulla hoc incisio ferri tetigisset. PETR. Quis non obstupescat talia signa mortuorum, quae fiunt pro exercitatione viventium? rioribus quoque Gothorum temporibus, fuit juxta Spoletanam urbem vir vitae venerabilis, Ysaac nomine, qui usque ad extremaervenit, quem nostrorum multi noverunt, et maxime sacra virgo Gregoria, quae na urbe juxta Ecclesiam beatae
Abbreviated transcription (Latin):
ercitui preerat. ad regẽ totilam
nuntios misit: exquirens quid
de ep̃o uł populo fieri iuberet.
Cui ille precepit diceus: Ep̃o pꝰ
a uertice usq ad calcaneum co.¬
rigiam tolle: et tunc capud illi
ainputa Omnem uͦ po¬
lum qͥ illic inuentuses
gladio extingue. Tũc̃
comes uenerabilem
herculanum ep̃m suꝑ urbis
murum deductum capite trun¬
cauit. eius cutẽ iam mortui a u¬
tice usq ad calcaneũ incidit: ut
ex eius corpore corrigia sublata
uideret᷑: moxq corpus eiꝰ extra
murum ꝓiecit: Tune quidam hu¬
manitatis pietate conpulsi ab¬
scisum capud ceruici apponen¬
tes cum uno paruulo infante.
qui illic extinctus est inuentus.
uixta murũ corpus ep̃i sepultẽ
tradiderunt: Cumq pꝰ eandẽ
cedem die quadragesimo rex
totila ussisset ut cuies urbis
illiꝰ qui quolibet disꝑsi eeñt.
ad eam sine aliqua trepidatiõe
remearent: hii qui priꝰ fam̃
pultum eẽt corpus illiꝰ quesie¬

Expanded text:
ercitui praeerat, ad regem Totilam ercitui praeerat, ad regem Totilam nuntius misit, exquirens, quid de episcopo vel populo fieri iuberet. Cui ille praecepit, dicens: "Episcopo prius a vertice usque ad calcaneum corrigiam tolle et tunc caput illius amputa, omnem vero populum, qui illic inventus est, gladio extingue". Tunc isdem comis venerabilem virum Herculanum episcopum super urbis murum deductum capite truncavit eiusque cutem iam mortui a vertice usque ad calcaneum incidit, ut ex eius corpore corrigia sublata videretur. Moxque corpus illius extra muruin proiecit. Tunc quidam humanitatis pietate conpulsi abscisum capud cervici adponentes, cum uno parvulo infante, qui illic extinctus inventus est, iuxta murum corpus episcopi sepulturae tradiderunt. Cumque post eandem caedem die quadragisimo rex Totila iussisset, ut cives urbis illius, qui quolibet dispersi essent, ad eam sine aliqua trepidatione remearent, hii qui prius famepultum esset corpus illius quaesie
Abbreviated transcription (Latin):
ferre ñ possent: Et dum mag¬
na nimis inundatio fieret: in¬
tra candem designationem cir¬
culi. in qua uir domini fulgen¬
tuis stetit. nec una quidem
gutta descendit:
dum regi crudelissi¬
nonuntiatum fuisset.
illa mens effera ad magnam
cuius penam prius insatiahili
furore sitiebat: Sie sie omnipo¬
tens deus contra carnalim m̃¬
tes potentie sue miracula ꝑdes¬
pectos operat᷑. ut qui se suꝑbe
contra precepta ueritatis ele-¬
uant: eoꝵ ceruices ueritas ꝑ hũ¬
miles premat.
uꝑ quoq floridus uenerabi¬
lis uite ep̃c narrauit. quod¬
dam memorabile uaide miracu¬
lum dicens: Hir scĩssimus hercu-¬
lanus nutritor meus ꝑusine ciui¬
tatis ep̃s fuit: ex conu̾satione mo
ad sacerdotalis ordinis grãm de¬
ductus. Totile autem ꝑfidi re-
multi ciuium fugerunt. qͥ famis
ꝑiculum ferre ñ potuer̃t. Anno
uero septimo nec dum finito ob¬
sessam urbem gothoꝵ exercitꝰ in¬
trauit: Eũne comes qͥ eidem ex¬

Expanded text:
ferre non possent. Et dum magferre non possent. Et dum magna nimis inundatio fieret, intra eamdem designationem circuli, in qua uir Do- mini Fulgentius stetit, ne una quidem pluuiae gutta descendit dum regi crudelissinuntiatum fuisset, illa mens effe- ra ad magnam cuius penam prius insatia- bili furore sitiebat. Sic omnipotens Deus contra elatas carnalium mentes potentiae suae miracula per despectos operatur, ut qui superbe extra precepta ueritatis se eleuant, eorum ceruicem ueritas per humiles premat. quoque Floridus venerabilis vitae episcopus narravit quoddam memorabile valde miraculum, dicens: 'Vir sanctissimus Ercolanus, nutritor meus, Perusinae civitatis episcopus fuit, ex conversatione monasterii ad sacerdotalis ordinis gratiam devotus. Totilae autem perfidi regimulti civium fugierunt, qui famis periculum ferre non poterant. Anno vero septimo necdum finito, obsessam urbem Gothorum exercitus intravit. Tunc comis, qui eidem ex
Abbreviated transcription (Latin):
quod de diui¬
sa pl¬
uiua factum
Quarraui miraculũ: etiã in
alterius ep̃i ueneratione mõ¬
stratum est. Nam quidam
clicus senex qui adhuc suꝑẽ:
eidem rei p̃sto se fuisse testat᷑
dicens Fulgentius ep̃s qui¬
crudelissimum totilam infen¬
sum omni modo habebat:
Cumq ad eascem
ꝑtes cũ
exercitu appropin qͣsser¬
cure fuit ep̃o per
cłicos
suos xenia mittere eiusq fu¬
roris insaniam si posset mu¬
nerib mittigare: Que ille
ut uidit protinus spreuit:
atq iratus suis hominib esatas¬
precepit. ut eundem ep̃m sub
omni asperitate constringe¬
rent eiusq eum examini ser¬
uarent. Qũe clum feroces go¬
thi ministri scilicet illius cru¬
delitatis tenuissent: cirrumdan¬
tes eum uno in loco stare pre¬
ceperunt eiq in t̾ra circulum
designauerunt: extra quem pe¬
dem tendere nullo modo aude¬
ret. Cumq
sole nimio¬
ab esdem Gothis
circuinda¬
tanta uis pluiuie crupit: ut
hii qui custodiendum eũ acce-¬
perant imm̃sitatem pluiue

Expanded text:
quod divisa pluvia factum narravi miraculum etiam in alterius episcopi veneratione monstratum est. Nam quidam clericus senex, qui adhuc superest, eidem rei praesto se fuisse testatur, dicens: 'Fulgentius episcopcrudelissimum Totilam infensum omni modo habebat. Cum- que ad easdem partes cum exercitu propinquascurae fuit episcopo per clericos suos exenia mittere, eiusque furoris insaniam, si posset, muneribus mitigare. Quae ille ut uidit, protinus spreuit, atque iratus suis hominibus iussit, ut eumdem episcopum sub omni asperita- te constringerent, eumque eius examini seruarent. Quem dum fero- ces Gothi, ministri scilicet crudelitatis illius, tenuissent, circumdantes eum uno in loco stare preceperunt, eique in terra circulum designaue- runt, extra quem pedem tendere nullo modo auderet. Cumque sole nimioab eisdem Gothis circumdatanta uis pluuiae erupit, ut hi, qui eum custodiendum acceperant, immensitatem pluuiae
Abbreviated transcription (Latin):
seruauerat equoꝵ: atꝙ hoc ex
hac uita subducto: ad epãtus
ordiuem lobinus ascitus ẽ:
qui in eadem urbe fullo fuerat.
Qͦ ad hoc suꝑstite ita cuncti
in habitatores ciuitatis illiꝰ et
barbaroꝵ gladiis et pestilentie
immanitate uastati sunt : ut
pꝰtinortem illiꝰ nec quis epc fi¬
eret: nec qͥb fieri potuisset in¬

Expanded text:
servaverat equorum. Atque hoc ex servaverat equorum. Atque hoc ex hac vita subducto, ad episcopatus ordinem Jovinus accersitus est, qui in eadem urbe fullo fuerat. Quo adhuc superstite, ita cuncti inhabitatores civitatis illius et barbarorum gladiis et pestilentiae immanitate vastati sunt, ut post mortem illius nec quis episcopus fieret, nec quibus fieret in
Abbreviated transcription (Latin):
fidere: et de nr̃a infirmitate
formidare Ecce enim parady¬
si cedrũ concussam audiuimꝰ.
set non euulsam: quatinus
infirmis nobis et de cius concus¬
sione nascat᷑ timor: et de eiꝰ stabi¬
litate fidutia¬
ir quoq uenerabilis uite cõ¬
nuper predecessoris mei tempo¬
re beate memorie iohis pape
de functus est. Hunc ꝓphetie
qui eũ familiarit̾ scire potuert.
Euiꝰ inter multa hoc ferunt
religiosi ueracesq uiri qui p̃¬
sentes fuerunt quod in die o¬
bitus sui cum a circũstanti¬
bus ciuib ut pote discessurus
pat̾ tam amabilis amarissime
plangeret᷑: eum flendo requi¬
habebimus: Qͥb ip̃e pat̾. pro
phetie spũ respondit dicens
Post constanti um mulio¬
nem: post mulionem fullo¬
nem: ote aquine et hoc ha¬
bes: Quib prophetie uerbis
editis: uite sp̃m̃ exalauit ex¬
tremum. Quo defuncto: eius
eccłie pastoralem suscepit cu¬
ram andrcas diaconꝰ eiꝰ qͥ qͦndã
in stabulis itinerum cursũ

Expanded text:
fidere, et de nostra infirmitate fidere, et de nostra infirmitate formidare. Ecce enim paradisi cedrum concussam audivimus, sed non evulsam, quatenus infirmis nobis et de ejus concussione nascatur timor, et de ejus stabilitate fiduciair quoque venerabilis vitae Connuper praedecessoris mei tempore beatae memoriae Joannis papae defunctus est. Hunc prophetiqui eum familiariter scire potuerunt. Cujus inter multa hoc ferunt religiosi veracesque viri qui praesentes fuerunt, quod in die obitus sui cum a circumstantibus civibus utpote discessurus Pater tam amabilis amarissime plangeretur, eum flendo requihabebimus? Quibus ipse Pater per prophetiae spiritum respondit, dicens: Post Constantium, mulionem; post mulionem, fullonem. O te, Aquine, et hoc habes. Quibus prophetiae verbis editis, vitae spiritum exhalavit extremum. Quo defuncto, ejus Ecclesiae pastoralem suscepit curam Andreas diaconus illius, qui quondam in stabulis itinerum cursum
Abbreviated transcription (Latin):
prius ꝑtinacit̾ negauit. Cuiꝰ
ruine et uerecundie isdem iu¬
deus consulens qͣlit̾ hoc agno¬
uisset uł que in conuentu ma¬
lignoꝵ spuum de eo audisset
indicauit. Quod ille cognoscens
nem dedit: moxq de suo habi¬
taculo non solum eandem dei fa¬
mulam set omnem qͦq femi¬
nam que in eius obsequio illic¬
habitabat expulit. In eodem uͦ
templo apollinis beati andree
aplĩ repente oratorium fecit:
atq omni illa temptatione car-¬
nis funditus caruit Iudeum uͦ
cuiꝰ uisione atq increpatione
saluatus est: ad et̾nam salutẽ
traxit. Nam sacͤmtis fidei imbii¬
tum atq aqua baptismatis emũ¬
datum ad sc̃e ecclie gremium
ꝑduxit. Sicq factum est ut he-¬
breus isdem dum saluti aliene
consuluit ꝑueniret ad suam:
et omnipotens deus inde alte-¬
rum ad bonam uitam ꝑduce¬
ret: unde in bona uita alterũ
custodissetz petrus.
es hec gesta qmͣ audiui et
metũ mͥ prebet et spem.
nos semꝑ miseratione cõ¬

Expanded text:
prius pertinaciter negavit. Cujus prius pertinaciter negavit. Cujus ruinae et verecundiae idem Judaeus consulens, qualiter hoc cognovisset, vel quae in conventu malignorum spirituum de eo audivisset, indicavit. Quod ille agnoscens, nem dedit. Moxque de suo habitaculo non solum eamdem Dei famulam, sed omnem quoque feminam, quae in ejus illic obsequio habitabat, expulit. In eodem vero templo Apollinis, beati Andreae apostoli repente oratorium fecit, atque omni illa tentatione carnis funditus caruit. Judaeum vero, cujus visione atque increpatione salvatus est, ad aeternam salutem traxit. Nam sacramentis fidei imbutum, atque aqua baptismatis emundatum, ad sanctae Ecclesiae gremium perduxit. Sicque factum est ut Hebraeus idem, dum saluti alienae consuluit, perveniret ad suam, et omnipotens Deus inde alterum ad bonam vitam perduceret, unde in bona vita alterum custodisset. PETR. haec gesta quam audivi, et metum mihi praebet et spem. nos semper miseratione con
Abbreviated transcription (Latin):
lans cerneret et magne formdi¬
nis anxietate palpitaret ab
eodem spũ qͥ cunctis illic obse¬
qñtib pieerat uissum ẽ ut re¬
qͥrerẽt quisnam eẽt ille qͥ iace
in templo eodem presumpsisset.
Quem maligni spiritus ꝑgen¬
tes et subtilius intuentes: cru-¬
cis misterio signatum uiderũt
mirantes ꝙ dixerunt. Inah.
uach. uas uacuũ et signatum.
Qͥb hoc renuntiantib euncta
illa malignoꝵ spũum agmina
cliparuerunt. Indeus uero qui
hec uiderat ilico surrexit: atq
ad epm sub festinatione ꝑue¬
nit: Quem in ecclia sua reppe¬
riens seorsum tulit: qͣ tempta¬
tione urgeretur inquisiuit: Ein
confiteri ep̃e temptationem su¬
ani uerecundus noluit. Cum
uero ille dicet qd in illa tali dei
famula praui amoris oculos
iniecisset: atq adhuc ep̃s ne¬
garet adiunxit dicens. Quare
negas quod inquireris qui ad
pa ferires: Ad que numirum
uerba deprehensum se ep̃e intu¬
ens: humilit̾ confessus est qd̵

Expanded text:
lans cerneret, et magnae formidilans cerneret, et magnae formidinis anxietate palpitaret, ab eodem spiritu qui cunctis illic obsequentibus praeerat jussum est ut requirerent quisnam esset ille qui jacere in templo eodem praesumpsisset. Quem maligni spiritus pergentes, et subtilius intuentes, crucis mysterio signatum viderunt, mirantesque dixerunt: Vae, vae, vas vacuum et signatum. Quibus hoc renuntiantibus, cuncta illa malignorum spirituum turba disparuit. Judaeus vero qui haec viderat, ill co surrexit, atque ad episcopum sub festinatione pervenit. Quem in Ecclesia sua reperiens, seorsum tulit, qua tentatione urgeretur inquisivit. Cui confiteri episcopus tentationem suam verecundatus noluit. Cum vero ille diceret quod in illa tali Dei famula pravi amoris oculos injecisset, atque adhuc episcopus negaret, adjunxit, dicens: Quare negas quod inquireris, qui ad pa ferires? Ad quae nimirum verba deprehensum se episcopus intuens, humiliter confessus est quod
Abbreviated transcription (Latin):
spitiens uidit malignoꝵ spũũ
turbam qͣsi in obsequium cuiꝰ¬
dam potestatis preire: eum uͦ
qui ceteris p̃erat in euudem gͤ¬
mio loci consedisse. Q cepit
singuloꝵ spũum obsequentiũ
quatinus unus quisq qnͣtun
nequitie egiss inueniret Cũq
singuli sp̃e ad inquisitõem eius
exponerent quid operati contͣ
bonos fuissent: unus in medi¬
bitabat qnͣtam temptationem
carnis cõmouiss aꝑuit. Cũ ue¬
ro hoc malignus qui p̃erat spc̃
in hiant̾ audisset: et tanto sibi
qnͣto sanctioris uiri animum
ad lapsum ꝑclitionis inclinaret.¬
tunc ille spiritus qui hec eadem
fatebatur ad iunxit. Quia usꝙ
ad hoc quoq die preterito uesꝑ¬
tina hora eius mentem traxerit
ut interga eiusdem scĩmonialis
femine blandiens alapam da-¬
ret. Tunc malignus sp̃s atq
hortatus hunc blande ẽ ut ꝑfi¬
ceret quod cepisset: quatinꝰ
ruine illuis singularem inter
ceteros palmã teneret: Cumq
uideus qui aduenerat hoc iugi¬

Expanded text:
spiciens vidit malignorum spirituum spiciens vidit malignorum spirituum turbam quasi in obsequium cujusdam potestatis praeire, eum vero qui caeteris praeerat, in ejusdem gremio loci consedisse: qui coepit singulorum spirituum obsequentium quatenus unusquisque quantum nequitiae egisset inveniret. Cumque singuli spiritus ad inquisitionem ejus exponerent quid operati contra bonos fuissent, unus in medibitabat, quantam tentationem carnis commovisset aperuit. Cum vero hoc malignus qui praeerat spiritus inhianter audiret, et tanto sibi quanto sanctioris viri animum ad lapsum perditionis iclinaret, ille spiritus, 292 qui haec eadem fatebatur, adjunxit quia usque ad hoc quoque, die praeterito, vespertina hora, ejus mentem traxerit, ut in terga ejusdem sanctimonialis feminae blandiens alapam daret. Tunc malignus spiritus ahortatus hunc blande est, ut perficeret quod coepisset; quatenus ruinae illius singularem inter caeteros palmam teneret. Cumque Judaeus qui advenerat hoc vigi
Abbreviated transcription (Latin):
existunt.
uitam multis plenam uir¬
tutib duceret. seq subsacerdo¬
tali custodia incontinentie ar¬
te custodiret: qñdam sãmo¬
nialem feminam quam secũ
prius habuerat: noluit ab ep̃u
sui cura repellere: s certus de sua
et eius continentia secum hãc
ꝑ misit habitare. Ex qua re ac¬
tum ẽ: ut antiquus hostis apd̃
eius animum aditum tempta¬
tionis exquireret: Nam cepit
spetiem illiꝰ oculis m̃tis eiꝰ im¬
primere: ut illectus nefanda
cogitaret: Qͥdam uꝰ die iudeus
quidam ex campaine ꝑtib ro-¬
mam ueniens. appie carpebat
iter: qui ad fundanum glebũ
ꝑueniens. cum iam diem ues¬
ꝑasore cerneret: et quo decli¬
nare posset minime repperiret:
iuxta apollinis templum fu¬
it: ibiq se admanendum cõ¬
tulit: Qͥ ipsum loci illiꝰ sacri¬
legium ꝑtimescens qmͣuis fi¬
dem crucis minime haberet:
signo tamen crucis se munire
curauit: Nocte autem media:
ip̃o solitudinis pauore turbatꝰ
ꝑuigil iacebat: Et repente cõ¬

Expanded text:
existunt. vitam multis plenam virtutibus duceret, seque sub sacerdotali custodia in continentiae arce custodiret, quamdam sanctonialem feminam, quam secum prius habuerat, noluit ab episcopii sui cura repellere, sed certus de sua ejusque continentia, secum hanc permisit habitare. Ex qua re actum est ut antiquus hostis apud ejus animum aditum tentationis exquireret. Nam coepit speciem illius oculis mentis ejus imprimere, ut illectus nefanda cogitaret. Quadam vero die Judaeus quidam ex Campaniae partibus Romam veniens, Appiae carpebat iter: qui ad Fundanum clivum perveniens, cum jam diem vesperascere cerneret, et quo declinare posset minime reperiret, juxta Apollinis templum fuit, ibique se ad manendum contulit. Qui ipsum loci illius sacrilegium pertimescens, quamvis fidem crucis minime haberet, signo tamen se crucis munire curavit. Nocte autem media, ipso solitudinis pavore turbatus, pervigil jacebat, et repente con
Abbreviated transcription (Latin):
sub omni festinatione recedi¬
te. Defuncto gͥ corpus inpo¬
suerunt naui: Cumq popu¬
lonium tenderent: collecto
in nubib aere in mensa ni¬
mis pluuia erupit: Set ut¬
corpus nauis illa portaret:
ꝑillud maris spatium qd̾
ab helba insula usq popu¬
loniũ duodecim milib distat¬
cͥca  utraq nauis latera
ro cellosa ualde pluuia
des¬
cendit: et in naui cade
una
pluine gutta non ceni¬
dit. ꝑuenere itaq ad locum
cłici: et sepulture tradidert̃
corpus sacerdotis suiz Cuiꝰ pre¬
cepta seruantes: ad nauim
sub festinatione reũsi sunt
Quam mox ut intrare potue¬
runt in eodem loco ubi uir
domini sepultus fuerat. lon¬
gobardoꝵ dux crudelissimus
Gumerat aduenit. Ex cuius
aduentu uirum dei habuisse
sp̃m ꝓphetie claruit: qui mi¬
nistros suos a sepulture sue
loco sub¬
one disce¬
dere p̃cepit.

Expanded text:
sub omni festinatione discedisub omni festinatione discedite'. Defuncti igitur corpus inposuerunt navi. Cumque Populonium tenderent, collecto in nubibus aere, inmensa nimis plucorpus navis illa portaret, per illud maris spatium quod ab Ilva insula usque Populonium duodecim millibus distatirca utraque navis latera rocellosa valde pluvia descendit, et in navem eamdem una pluviae gutta non cecidit. Pervenerunt itaque ad locum clerici, et sepulturae tradiderunt corpus sacerdotis sui. Cujus praecepta servantes, ad navem sub festinatione reversi sunt. Quam mox ut intrare potuerunt, in eumdem locum ubi vir Domini sepultus fuerat, Langobardorum dux crudelissimus Gummarith advenit. Ex cujus adventu virum Dei habuisse spiritum prophetiae claruit, qui ministros suos a sepulturae suae loco subone discedere praecepit.
Abbreviated transcription (Latin):
actum fuerat: ut qui dm̃ se¬
qui prius in custodienda uita
epĩ noluit: saltem ad mansu¬
etudinem bestiã sequeret᷑. Cui
rei hũ qui tunc presentes
fuerunt. adhuc non nulli
suꝑsunt: eamq cũ omni illic
populo se uidisse testant᷑. De
quo etiam uiro aliud miracu¬
lum uenantio lunensi epõ
narrante cognouiz xii.
Nea namq populoni eccłia
cui pieerat. sepulcrũ sibi pre¬
parauit. Set cum longobar¬
dor geus in italiam ueniens cũc¬
ta uastasset. ad helbam insulã
recessit: Qͥ irruente iam egri¬
tudine ad mortem ueniens cleri¬
cis suis sibiq obseqñtib prece¬
pit dicens. In sepulcro meo
quod mͥ populoni paraui:
me ponite. Cuicũ illi dicerent.
corpus tuum qualit̾ redic̾e
illuc possumus: quia alon¬
gabardis teneri loca eadem. et
ubiq illie eos discurere scimus.
ip̃e respondit. Reducite me
securi: nolite metuere. s festi¬
ne me sepelire curate. Mox
autem ut sepultum corpus
ineum fuerit: ex loco eodem

Expanded text:
actum fuerat, ut qui Deum seactum fuerat, ut qui Deum sequi prius in custodienda vita episcopi noluit, saltim ad mansuetudinem bestiam sequeretur. Cui rei hii qui tunc praesentes fuerunt, adhuc nonnulli supersunt, eamque cum omni illic populo se vidisse testantur. De quo etiam viro aliud quoque miraculum Venantio Lunensi episcopo narrante cognovi. In ea namque Populonii ecclesia, cui praeerat, sepulchrum sibi praeparavit. Sed cum Langobardorum gens in Italiam veniens cuncta vastasset, ad Helbam insolam recessit. Qui inruente aegritudine ad mortem veniens, clericis suis sibique obsequentibus praecepit, dicens: 'In sepulchro meo, quod mihi Populonii paravi, me ponite'. Cui illi cum dicerent: 'Corpus tuum illuc reducere qualiter possumus, qui a Langobardis teneri loca eadem et ubique illic eos discurrere scimus'? ipse respondit: 'Reducite me securi, nolite metuere; sed festine me sepelire curate. Mox autem cum sepultum corpus meum fuerit, ex loco eodem
Abbreviated transcription (Latin):
ubi tunc ip̃e cũ exercitu sede¬
bat. iussit dediici. eumq in spec¬
taculo populi ursis ad deuꝯ¬
randum ꝓici. Cũq idem rex
ꝑfidus in ip̃o qͦq spectacu¬
Io consedisset ad aspitiendã
mortem epĩ magna ppłi tur¬
ba confluxit. Tunc ep̃s dedue¬
tus in medium ẽ. atq ad eiꝰ
mortem immanissimus ur¬
sus exqͥsitus qui dum huma¬
na m̃bra crudelit̾ carperetsse¬
ui regis aninum satiaret. P¬
missus itaq ursus ex cauea est
qui accensus et concri ep̃m pe¬
tiit: set subito sue feritatis ob¬
litus deflexa ceruice submisso¬
q humilit̾ capite lainbere
ep̃i pedes cepit: ut p̾atent᷑ om̃i¬
b daret᷑ intelligi: quia erga
illum uirũ dei et ferina eẽut
corda hominum et quasi huma¬
na bestiarum. Tunc populus
Qͥ ad spectaculum uenerat mor¬
tis: magno clamore u̾sus est
in ammnirationem ueneratio¬
nis Tunc ad eiꝰ uenerationẽ
coleudam rex ip̃e ꝑmotꝰ est.
quippe cũ quo suꝑno iuditio

Expanded text:
ubi tunc ipse cum exercitu sedeubi tunc ipse cum exercitu sedebat, iussit deduci eumque in expectaculoi populi ursis ad devorandum proici. Cumque isdem rex perfidus in ipso quoque expectaculo consedisset ad aspiciendam mortem episcopi, magna populi turba confluxit. Tunc episcopus deductus in medio est, atque ad eius mortem inmanissimus ursus exquisitus, qui dum humana membra crudeliter carperet, saevi regis animum satiaret. Dimissus itaque ursus ex cavea est. Qui accensus et concitus episcopum petiit; sed subito suae feritatisy oblitus, deflexa cervice summissoque humiliter capite, lambere episcopi pedes coepit, ut patenter omnibus daretur intellegi, quia erga illum virum Dei et ferina corda essent hominum et quasi humana bestiarum. Tunc populus, qui ad expectaculum venerat mortis, magno clamore versus est in admiratione venerationis. Tunc ad eius reverentiam colendam rex ipse permotus est; quippe cum quo superno iudicio
Abbreviated transcription (Latin):
uit dicens Sabinꝰ
monitorium pado.
cipio tibi in nomine iħu xͥ
cis istis ulterius non exeas:
nec terras ecclie ledere pre¬
sumas Ntq idem notario
subuinxit dicens Hade hoc
scribe: et in aqmͣ eiusdem
fluminis proice. Quo facto
scĩ uiri preceptum suscipi¬
ens: statim se a terris eccłie
flumiuis aqua conpescuit
atq ad propriũ alueum
reuersa exire ulteriꝰ in loca
eadem ñ p̃sumpsit. Qua in
re pet̾ qͥd aliud qmͣ mobedi¬
entium hominum duritia cõ¬
fundit᷑. qñ in uirtute iħu et
elementum irrationabile scĩ
uiri preceptis obediuit: xi¬
ir quoq uite uenerabi¬
lis cerbonius populo¬
dieb nr̃is scĩtatis sue pro¬
bationem declit: Nam cum
hospitalitatis studio ualde
esset intentus: die quadam
transeuntes milites hospitio
suscepit. quos Gothis apes ceutil
abscondendo ser
tum fuisset: crudelitatis im¬
manissime uesania succensus.
hunc ad locum qui octauo huiꝰ
urbis miliario merulis dicit᷑

Expanded text:
vit, dicens: Sabinusvit, dicens: Sabinuscommonitorium Pado: cipio tibi in nomine Jesu Chcis istis ulterius non exeas, nec terras Ecclesiae laedere praesumas. Atque eidem notario subjunxit, dicens: Vade, hoc scribe, et in aquam ejusdem fluminis projice. Quo facto, sancti viri praeceptum suscipiens, statim se a terris Ecclesiae fluminis aqua compescuit, atque ad proprium alveum reversa, exire ulterius in loca eadem non praesumpsit. Qua in re, Petre, quid aliud quam inobedientium hominum duritia confunditur, quando in virtute Jesu et elementum irrationabile sancti viri praeceptis obedivit? ir quoque vitae venerabilis Cerbonius Populodiebus nostris sanctitatis suae probationem dedit. Nam cum hospitalitatis studio valde esset intentus, die quadam transeuntes milites hospitio suscepit. Quos Gothis supervenientabscondendo serv nuntiatum fuisset, crudelitatis inmanissimae vesania succensus, hunc ad locum, qui octavo huius urbis miliario Merolis dicitur,
Abbreviated transcription (Latin):
rastro uir dñi signum fecerat
uendicaret: et que essent
alimentis hominum ꝓfut᷑a
sata uł plantata ultra nõ
lederet.
uiꝰ qͦq uenerabilis uiri
uenantii ep̃i aliud mi¬
raculum relatione cognoui.
quod in placentina urbe ꝑ¬
hibet gestum. Quod uir quo¬
Q ueracissimus iohes in hac
mͦ romana ciuitate locum
prefectoriũ seruans: qui in
eadem placentina urbe est
ortus et nutritus ita ut ep̃c
memorat quia gestũ fuerat
attestat᷑. In ea namq ciuita¬
te sabinum nomine fuisse¬
asserunt: mire uͥtutis ep̃m. Ei
dum die quadam suus diaconꝰ
nuntiasset quod cursus sui pa¬
dus alueum egressus eccłie a¬
gros occupasset: totaq illic loca
nutriendis seminib ꝓfutura.
aqua eiusdem fluminis ten̾et.
uenerabilis uite sabinus ep̃s
respondit dicens: Nade et die
eiz Mandauit tibi ep̃s ut te
compescas: et ad ꝓpriũ alueura
redeas Qd̃ diaconus eiꝰ audi¬
ens despexit: et irrisit: Tune
uir dei accersito notario dicta¬

Expanded text:
rastro vir Domini signum fecerat, rastro vir Domini signum fecerat, vindicaret, et quaeque essent alimentis hominum profutura sata vel plantata ultra non laederet.uoque venerabilis viri Venantii episcopi aliud miraculum relatione cognovi, quod in Placentina urbe perhibet gestum; quod vir quoe veracissimus Joannes in hac modo Romana civitate locum praefectorum servans, qui in eadem Placentina urbe est ortus et nutritus, ita ut episcopus memorat, quia gestum fuerit attestatur. In ea namque civitate Sabinum nomine fuissasserunt mirae virtutis episcopum. Cui dum die quadam suus diaconus nuntiasset quod cursus sui Padus alveum egressus Ecclesiae agros occupasset, totaque illic loca nutriendis hominibus profutura aqua ejusdem fluminis teneret, venerabilis vitae Sabinus episcopus respondit, dicens: Vade, et dic ei: Mandat tibi episcopus ut te compescas, et ad proprium alveum redeas. Quod diaconus ejus audiens, despexit et irrisit. Tunc vir Dei, accersito notario, dicta
Abbreviated transcription (Latin):
et neq hoc sileam quod nar¬
rante uiro uenerabili uenan¬
tio lunensi ep̃o me ante bidu¬
um contigit agnouisse. Luca¬
fuisse mire uͥtutis uirum frig¬
dianum nomine: uarrauit ep̃m
Cuiꝰ hoc opinatissimum acune¬
tis illic habitantib testat᷑ me¬
morari miraculum: quod ause¬
rech fluuius qui uixta urbis
illiꝰ muros influebat sepe in¬
undatione cursus sui facta. al¬
ueũ egressus ꝑ agros diffundi
consueuerat: et queq sata atq
plantata repperiret euerteret
Cumq hoc crebro fieret: et
magna eiusdem loci incolas ne¬
cessitas urgeret: dato studio
operis eum ꝑ loca alia diriua¬
re conati sunt. Set qmͣuis di¬
utius laboratum fuisset: a ꝓ¬
prio alueo deflecti ñ potuit.
Eunc uir dñi frigidianus ras¬
trum sibi paruulum fecit. ad
alueum fluminis accessit: et
solus orationi incubuit atq
eidem flumini precipiens ut
sequeret᷑ ꝑ loca queq ei ui¬
ita ut funditꝰ locum consue¬
ti cursus desereret: et ibi sibi
alueum ubi tracto ꝑ t̾ram

Expanded text:
ed neque hoc sileam, quod narrante viro venerabili Venantio Lunensi episcopo me ante biduum contigit agnovisse. Lucafuisse mirae virtutis virum Frigdianum nomine narravit episcopum: cujus hoc opinatissimum a cunctis illic habitantibus testatur memorari miraculum, quod Auseris fluvius, qui juxta illius urbis muros influebat, saepe inundatione facta cursus sui alveum egressus per agros diffundi consueverat, ut quaeque sata et plantata reperiret everteret. Cumque hoc crebro fieret, et magna ejusdem loci incolas necessitas urgeret, dato studio operis, eum per loca alia derivare conati sunt. Sed quamvis diutius laboratum fuisset, a proprio alveo deflecti non potuit. Tunc vir Domini Frigdianus rastrum sibi parvulum fecit, ad alveum fluminis accessit, et solus orationi incubuit; atque eidem flumini praecipiens ut se sequeretur, per loca quaeque ei viita ut funditus locum consueti cursus desereret, et ibi sibi alveum, ubi tracto per terram
Abbreviated transcription (Latin):
cire uellem quomodo us¬
tum sit ut culpa que cũ
fine perpetrata est. sine fine
puniatur.
set facta pensaret. Iniqui eñi
ideo cum fine deliquerunt.
quia cum fine uixerunt.
Nam uoluissent utiq si po¬
cuissent sine fine uiuere. ut
potussent fine peccare. Osten¬
dunt enim qr in peccato sem¬
per iuuere cipiunt. quia nũ¬
qmͣ desinunt peccare dum
uiuunt. Ad magnã gͦ uisti¬
tiam uidicantis pertinet.
ut niunqmͣ careant
supplitio. quia in hac ui¬
ta niunqmͣ uoluernnt carere
peccato.
petrꝰ.

Expanded text:
cire vellem quomodo justum sit ut culpa quae cum fine perpetrata est, sine fine puniatur. sed facta pensaret. Iniqui enim ideo cum fine deliquerunt, quia cum fine vixerunt; Nam voluissent utique , si potuissent, sine fine vivere, ut potuissent sine fine peccare. Ostendunt enim quia in peccato semper vivere cupiunt, qui nunquam desinunt peccare dum vivunt. Ad magnam ergo justitiam judicantis pertinet ut nunquam careant supplicio, qui in hac vita nunquam voluerunt carere peccato. PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
nitana succensa est. Cumq
uehementer arderet: cucurre¬
runt omnes ut ignem extin¬
guerent. S illis aquam cer¬
tatim ꝓicientib. ita crescebat
flamina. ut iam tocius ur¬
bis interitum minari uide.¬
retur. Cumq ꝓpinquiora
sibi queq loca ignis inua¬
deret. iamq urbis partem
ñ moclicã consumpsisset. &
obsistere nullus ualeret: de¬
ductus in manib uenit ep̃s.
Et tanta ꝑiculi necessitate.
compulsus: familiarib suis
se portantib p̾cepit dicens.
Contra ignem me ponite.
Quod ita factum est. atq in
eo loco ẽ positus. ubi tota uiꝰ
flaminȩ uidebatur incũbe¬
re. Cepit autẽ miro modo
in semetipsum incendium
retorqueri: ac si reflexionis
suȩ impetu exclamaret. ep̃m¬
se transire ñ posse. Sicq factũ
est. ut flamina incendii illo
termino refrenata in semet¬
ipsa refrigesceret. & contin¬
gere ulterius quicquã edi¬
ficii ũ auderet. Perpendis
petre. cuius sc̃ĩtatis. fuerit
egrum hominem sedere. &

Expanded text:
nitana 177 succensa est. Cumque nitana 177 succensa est. Cumque vehementer arderet, concurrerunt omnes ut ignem exstinguerent. Sed illis aquam certatim projicientibus, ita crescebat flamma, ut jam totius urbis interitum minari videretur. Cumque propinquiora sibi quaeque loca ignis invaderet, jamque urbis partem non modicam consumpsisset, et obsistere nullus valeret, deductus in manibus venit episcopus, et tanta periculi necessitate compulsus, familiaribus suis se portantibus praecepit, dicens: Contra ignem me ponite. Quod ita factum est, atque in eo loco est positus, ubi tota vis flammae videbatur incumbere. Coepit autem miro modo in semetipsum incendium retorqueri, ac si reflexione sui impetus exclamaret se episcopum transire non posse. Sicque factum est ut flamma incendii illo termino refrenata, in semetipsa refrigesceret, et contingere ulterius quidquam aedificii non auderet. Perpendis, Petre, cujus sanctitatis fuerit aegrum hominem sedere, et
Abbreviated transcription (Latin):
rustici amplexum ruit:
eumq ex amore nimio con¬
stringere. cepit brachuis & oscu¬
lari. magnasq grãs agere: qd̾
de se talia uidicasset dicens.
Tu solus es. qui in me ocłos
aꝑtos habuisti. Ex qua re
pensandum est. cuius apud se
humilitatis fuit: qui despi¬
cientem se rusticum ampli¬
us amauit Qualis enĩ quiq
apud se lateat̃: contumeliȩ
inlate ꝓbant. Nam sicut
suꝑbi honorib. sic plerũq
humiles sua despectione gra¬
tulantur: Cumq se & in ali¬
enis oculis uiles aspiciunt:
idcirco gaudent. quia hoc
iudicium confirmari intel¬
ligunt: quod de se & ipsi
apud semetipsos habuerunt.
iste magnus fons fuit
in miraculis: sed maior i¬
tus in humilitate. Gregoriꝰ.
iusdem quoq anchonita¬
ne antistes eccłie uir uite
uenerabilis marcellinus fuit.
cuius gressum dolore iumio
podagra contraxerat. eumq
familiares sui sicubi necesse
esset. in manib ferebant.
Quadam uero die per culpã
incuriȩ. ead̾e ciuitas ancho¬

Expanded text:
rustici amplexum ruit, rustici amplexum ruit, eumque ex amore nimio constringere coepit brachiis, et osculari, magnasque gratias agere quod is de se talia judicasset, dicens: Tu solus in me apertos oculos habuisti. Qua ex re pensandum est cujus apud se humilitatis fuerit, qui despicientem se rusticum amplius amavit. Qualis enim quisque apud se lateat, contumelia illata probat. Nam sicut superbi honoribus, sic plerumque humiles sua despectione gratulantur. Cumque se et in alienis oculis viles aspiciunt, idcirco gaudent, quia hoc judicium confirmari intelligunt, quod de se et ipsi apud semetipsos habuerunt. PETR. iste magnus foris fuit in miraculis, sed major intus in humilitate cordis.Ejusdem quoque Anconitanae antistes Ecclesiae vir vitae venerabilis Marcellinus fuit , cujus gressum dolore nimio podagra contraxerat, eumque familiares sui sicubi necesse erat in manibus ferebant. Quadam vero die per culpam incuriae eadem civitas Anco
Abbreviated transcription (Latin):
die ex longinquo loco. ad
uidendum eum quidam
rusticus uenit. Sadem ue¬
ro hora casu contigerat. ut
sc̃s uir stans in ligneis gra¬
sillus ualde. exili forma atq
despecta. Cumq is qui ad
uidendum eum uenerat.
quisnam ẽẽt inquireret atq
obnixe peteret ut sibi debu¬
isset ostendi: hi qui illum
nouerant monstrauerunt
quis ẽẽt. S sicut stulte m̃¬
tis homines meritũ ex qua¬
litate corporis metiunt᷑
eum paruulum atq despe¬
ctum uidens. ipsum bunc.
esse cepit omino ñ credere.
In mente etenim rustica
inter hoc quod audierat
& uidebat: quasi facta fu¬
erat quȩdam rixa. Festi¬
mabat tam breuem per ui-¬
sionẽ esse ñ posse: quem
tam ingentem audierat
per opinionem. Cui ipsũ
ẽẽ. dum a plurib fuisset
asstructum: despexit. & ir
hominem credidi: iste au¬
tem de homine nichil.
habet. Quod ut uir sc̃s
constantius audiuit. lam¬
pades quas reficiebat ꝓtinꝰ
letus relinquens: concitus
descendit. atq in eiusclẽ

Expanded text:
die ex longinquo loco ad die ex longinquo loco ad videndum eum quidam rusticus venit. Eadem vero hora casu contigerat, ut sanctus vir stans in ligneis grasillus valde, exili forma atque despecta. Cumque is qui ad videndum eum venerat quisnam esset inquireret, atque obnixe peteret ut sibi debuisset ostendi, hi qui illum noverant monstrarunt quis esset. Sed sicut stultae mentis homines merita ex qualitate corporis metiuntur, eum parvulum atque despectum videns, ipsum hunc esse coepit omnino non credere. In mente etenim rustica inter hoc quod audierat et videbat, quasi facta fuerat quaedam rixa; et aestimabat tam brevem per visionem esse non posse, quem tam ingentem habuerat per opinionem. Cui ipsum esse dum a pluribus fuisset assertum, despexit et coehominem credidi, iste autem de homine nihil habet. Quod ut vir Dei Constantius audivit, lampades quas reficiebat protinus laetus relinquens, concitus descendit, atque in ejusdem
Abbreviated transcription (Latin):
tis ad sola cęlestia flagrabat.
Quadam uero die. dum in ea¬
dem ęccłia oleum de eẽt et
p̾dictus di famulus unde.
lampades accenderet omni¬
modo ñ haberet. om̃s lampa¬
des eccliȩ impleuit aqua. atq
ex more in medio papyrum
posuit: quas allato igne suc¬
cendit. Sicq aqua arsit in
lampadib. ac si oleum fuis¬
set. Perpende gͥ petre cuiꝰ
meriti iste uir fuerit: qui ne¬
cessitate compulsus. elementi
naturam mutauit. P
militatis apud se intus ẽẽ.
potuit iste: qui tante excel¬
grue requiris. quia multũ
ualde ẽ quod temptatione
sua intus mentẽ lacessunt.
mira que foris suint. Sed
si huius constantii uenerabi¬
lis unum quod fecit audis:
cuius humilitatis fuerit ci¬
tius agnosces. Petrꝰ.
Postquam facti illius tale
miraculum dixisti: suꝑest
ut me etiam de humilitate
mentis eius edifices.
gra ualde opinio. Gg̃.¬
sanctitatis euis excreue¬
rat: multi hunc ex diuer¬
Esis ꝓiuntus anxie uider
sitiebant. Quadam uͦ &

Expanded text:
tis ad sola coelestia flagrabat. tis ad sola coelestia flagrabat. Quadam vero die dum in eadem Ecclesia oleum deesset, et praedictus Dei famulus unde lampades accenderet omnino non haberet, omnes lampades Ecclesiae implevit aqua, atque ex more in medio papyrum posuit; quas allato igne succendit, sicque aqua arsit in lampadibus ac si oleum fuisset. Perpende igitur, Petre, cujus meriti vir iste fuerit, qui necessitate compulsus, elementi naturam mutavit. PETR. militatis apud se esse intus potuit iste, qui tantae excelnimum congrue requiris, quia multum valde est quod tentatione sua intus mentem lacessunt mira quae foris fiunt. Sed si hujus Constantii venerabilis unum quod fecit audis, cujus humilitatis fuerit, citius agnosces. PETR. Postquam facti illius tale miraculum dixisti, superest etiam ut me de humilitate mentis ejus aedifices. GREGOR. Quia valde opinio sanctitatis ejus excreverat, multi hunc ex diversis provinciis anxie videre sitiebant. Quadam vero