comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lassem habeo instructam E
Et instructos aer uentos in¬
structos equor fluctos et nistructos
scopulos trestre cũal quid tibi cũ pela¬
go ¶ Instructa est classis R hnstriute
tempestates instructa uaufragia ꝑi¬
culis tuis gaudes et impensis quaꝵ
nullus est modus/ ur̃arũ om̃i insauiaꝵ
simptunosissma est classis¶S Clasẜ
nistructa est E Banc celi et maris
qua non cogitare dum nauiges stul¬
ti est E Classem habeo manarie
attulerat nisi maria eciam uexarẽ
non satis est terras bnds notens
ferruu quod naso ait ferroq noceu¬
cus aurum eruatur effodere ip̃ã q
horrida et que pꝰmi homines tm̃i mõ
murabantur maria penetrastis ubiz
laborem ubi q ꝑiculum ꝯquirentes
niq hoc unũ uigiles atq solliciti seg¬
nes ad reliqua ¶ Magna cum classe
maria sumi ingressus R De regressir
cogita/ nigredi nempe perfatile Solet
equor interantibus planũ ẽẽ ꝓgreꝓ
sepe montuosum ac difficile Itamen¬
et int̾ homines natus inter delphines

Expanded text:
lassem habeo instructam. Et instructos aer ventos, instructos equor fluctus et instructos scopulos: terrestre animal, quid tibi cum pelago? Instructa est classis. Instructe tempestates, instructa naufragia! periculis tuis gaudes et laboribus et impensis, quarum nullus est modum. Vestrarum omnium insaniarum sumptuosissima est classis. Classis instructa est. Hanc celi et maris qua non cogitare dum naviges stulti est. Classem habeo in mari. attulerat, nisi maria etiam vexarentur? Non satis est terras unde nocens ferrum, quod Naso ait, ferroque nocentius aurum eruatur effodere? Ipsa quoque horrida et que primi homines tantummodo mirabantur maria penetrastis, ubique laborem, ubique periculum conquirentes inque hoc unum vigiles atque solliciti, segnes ad reliqua. Magna cum classe maria sum ingressus. De regressu cogita, ingredi nempe perfacile est. Solet equor intrantibus planum esse, progressis sepe monstruosum ac difficile; tamen inter homines natus inter delphines
Abbreviated transcription (Latin):
siderum omĩa relinquentes aquo
creatum mnillũ penitus ab hoc uir¬
tutis et felicit atis et glorie calle seclu¬
dins O Humilitas gmis multa
est A Quũd tu aũt multam ue
suꝑbiam esse malles aut quid hinc
tibi nunt de esse sentis isi ne fu¬
mosis ymagimbus artium trimas¬
q statiue. bustiun q familie et se mes
plenũ titulis spectabo precueuntibꝰ
tibi insame sit qua intrumis de hus
quos non noucris elato suꝑcilio fa¬
buleris D Ignobilis natus sũ. E¬
Ignobilem non nasci tm s et uiuere
quibusdam felicitas uisa est an n
tuscul ano saltem acicerone põĩtum
non legisti illud potentissimi re¬
gis imapestum qui laudat senem
et fortunatum esse dicit ꝙ inglori¬
osus sit ata ignobilis ad sumum
diem peruenturus
De obseua origine S.D

Expanded text:
siderum omnia relinquentes, a quo siderum omnia relinquentes, a quo creatum nullum penitus ab hoc virtutis et felicitatis et glorie calle secludimus. Humilitas generis multa est. Quid tu autem? Multamne superbiam esse malles? Aut quid hinc tibi nunc deesse sentis? Nisi ne fumosis imaginibus atrium, truncisque statuis bustumque familie semesis plenum titulis spectaculo pretereuntibus, tibi insanie sit, qua in triviis de his quos non noveris elato supercilio fabuleris? Ignobilis natus sum. Ignobilem non nasci tantum, sed et vivere quibusdam felicitas visa est. An in Tusculano saltem a Cicerone positum, non legisti “illud potentissimi regis anapestum, qui laudat senem et fortunatum esse dicit quod inglorius sit atque ignobilis ad supremum diem perventurus”? 6 DE OBSCENA ORIGINE
Abbreviated transcription (Latin):
inseruit Nee sunt ad ascensum scale-
hn uirtutum gradus/ quibꝯ uon ad al¬
tiorem gloriam modo q fortunam
intendo sperando uigilando s ad celũ
usq peruemas pro inde et tu aiatus
humiliter ut conceridis emtere p̾mũ
et ultimũ uirtutis in uestigio pedem
figens nec decimans alicubi uet
subsistens D Humile p̾napium
fuit R Illud preterrit que se quũt᷑
cogita/ nec me latet ut p̾mus et
ultimus uite dies quibusdam uisi st
humane condicionis statum maxĩe
moderari siue ut ip̃i dicunt ꝯtmere
de ultimo nempe consenser im de p̾ͦ
autem non ita Et si em̃ ut sp̃i
uolunt plurmiũ antersit quibus au¬
spiciis inchoetur et si cum hris sen¬
serit satiricus ubi de ip̃õ loquit᷑ uen¬
tidio ita scuiꝑserit distat emĩ que sy¬
dera te excipiant modo/ p̾mos ma¬
pientem edere uagitus et ad huc au
rem rubentem Nos tñ ista respui¬
mus / et hec auspicia et hant tantã
sideris unn negam ꝯ conditori al mo

Expanded text:
inseruit. He sunt ad ascensum scale, inseruit. He sunt ad ascensum scale, hi virtutum gradus, quibus non ad gloriam modo altioremque fortunam nitendo, sperando, vigilando, sed ad celum usque pervenias. Proinde et tu natus humiliter, ut conscendas enitere, primum et ultimum virtutis in vestigio pedem figens, nec declinans alicubi, nec subsistens. Humile principium fuit. Illud preteriit; que sequuntur cogita. Nec me latet ut primus et ultimus vite dies quibusdam visi sunt humane conditionis statum maxime moderari, sive, ut ipsi dicunt, continere. De ultimo nempe consenserim, de primo autem non ita. Etsi enim, ut ipsi volunt, plurimum intersit quibus auspiciis inchoetur etsi cum his sentiens Satyricus, ubi de ipso loquitur Venditio, ita scripserit: distat enim, que sidera te excipiant modo primos incipientem edere vagitus et adhuc a matre rubentem, nos tamen ista respuimus, et hec auspicia, et hanc tantam siderum vim negamus, conditori almo
Abbreviated transcription (Latin):
uit euentu et filio regis interfecto
tesis ꝙ hostunu legienibus quod ad
eum diem nulli remanorum ducũ
fata per miserant In signem illam
remanorum legionũ stragem et tras¬
sorui mortem magnificentissime
Uultus ip̃nĩ in quo uictus alienos cur¬
rus ornauerat ac carcem̾i unictus
intrauerat uictor ac triũph ans
capitoliũ ꝓp̾us curribus henest auit
et romanum carcerem acie captiuoꝵ
hostiũ implenit et quo. gracius spet¬
taculum esset nurabilior q uictoria
Rodem pp̃o die parta erat deuolutis
amus quo clades illa t̾ribilis apud
carras accepta fuerat quis ambicio¬
sus adeo tamq auidus regua est
ut non hant gloriam sine regno ꝙͣ
ingioriũ degnũ malit et /quid oro
nocuit uendicio ad felicitatem et ad
summũ decus quod humiliter nat ꝯ
esset et prima etate fortima h iuli
nsus ac misera certe uirum extuli des¬
pectum roma suspexit et claris sueꝵ
cuuũ nõibus illud ꝑegrim fuscũ n ͫ

Expanded text:
vit eventu, et filio regis interfecto, vit eventu, et filio regis interfecto, cesisque hostium legionibus, quod ad eum diem nulli Romanorum ducum fata permiserant, insignem illam Romanorum stragem et Crassorum mortem magnificentissime ultus. Ipsum in quo victus alienos currus ornaverat, ac carcerem vinctus intraverat, victor ac triumphans Capitolium propriis curribus honestavit, et Romanum carcerem acie captivorum hostium implevit. Et quo gratius spectaculum esset mirabiliorque victoria, eodem ipso die parta erat, revolutis annis, quo clades illa terribilis apud Carras accepta fuerat. Quis ambitiosus adeo tamque avidus regni est, ut non hanc gloriam sine regno, quam inglorium regnum malit? Et quid, oro, nocuit Ventidio ad felicitatem et ad summum decus, quod humiliter natus esset, et prima etate fortuna humili usus ac misera? Certe virum Asculi despectum Roma suspexit, et claris suorum civium nominibus, illud peregrini fuscum nomen
Abbreviated transcription (Latin):
uesp asi auus int̾ bonos pñtipes nu¬
meratus e non clara stirpe claris¬
siuius et ⁊em publitam gessit exi¬
nue et duos exordine filios suctessõẽs
imꝑn uirtutis unũ habuit qmͣ ꝙͣ quod
minora perse quimur cum suꝑ ip̃ius au¬
gusti cesaris orignie ambigiutas multa
sit summa est humane cursum sortis
origine non p̾nerti undecimiq licet
assurgere seu fortuna manũ porrigat
sen uirtus D Hunile niiis ata
infiũ genus est R Quod ad huma¬
ne potencie gradum spectat exempla
posumius quibꝰ iam in altuis non pos¬
sit unũ restat non imperio aut reg¬
no s suapte alia quani maiestate nre¬
morabile uentidius bassus osculanus
matre huiuili pr̃e ignoto capta prĩa
lam pubes intrumpho guei pompen
strabomis qui pompeii magui ge¬
iutor fuit int̾ captiuos alios ductꝰ
idem postea uariante fortuna dux
populi ⁊omani contra p arthorum
Regem et antrqua potencia et recenti
Uictoria in solenten felicissimo pugna¬

Expanded text:
Vespasianus, inter bonos principes nuVespasianus, inter bonos principes numeratus, e non clara stirpe clarissimus, et rempublicam gessit eximie, et duos ex ordine filios successores imperii, virtutis unum, habuit. Quamquam, quid minora prosequimur, cum super ipsius Augusti Cesaris origine ambiguitas multa sit? Summa est, humane cursum sortis origine non preverti: undecunque licet assurgere, seu fortuna manum porrigat seu virtus. Humile nimis atque infimum genus est. Quod ad humane potentie gradum spectat, exempla posuimus, quibus iam iri altius non possit. Unum restat, non imperio aut regno, sed suapte alia quadam maiestate memorabile. Ventidius Bassus Asculanus, matre humili, patre ignoto, capta patria, iam pubes in triumpho Gnei Pompeii Strabonis qui Pompeii Magni genitor fuit, inter captivos alios ductus. Idem postea, variante fortuna, dux Populi Romani contra Parthorum regem, et antiqua potentia et recenti victoria insolentem, felicissimo pugna
Abbreviated transcription (Latin):
to concenditur ad sup̾mos gradus
cui ꝯ calle deserto sciant/. Reges se
intremulo stare neq descensum mõ¬
eis instare s riunam Que nam
igitur ut ad te rẽdeam ista cal a¬
uitas nascendi tui nec regnandi
spes eupitur nec successis D Obscu¬
ra de radice prodeo E Ouinis
radye obscura et squalida est unde tñ
et fleridi et florentes ⁊ ami ꝓdenut
sion unde quid quid prodierit s qua¬
le sit queritur D Parentibus infi¬
nus natus sum R Senc̾io sũũr
ad impcuũ stilũ uocas Septimus
seuerus de quo supra dixmius eques¬
tris et ip̃e ordnis helmus ꝑtinax
et ip̃e libertim filius et lignorũ bilis
utia negociator mercis uterq ⁊ o¬
mano profuit ꝯmꝑio cui et philippꝰ
pater ac filius arabes humilum ge¬
neris et maxiiminus et maximus
prefuere/ obscurissinus ille ꝑentibꝰ
et barbarum quorum q ille arrep¬
to mmperio puderet hic ferrario an
linario p̃re genitus ncertũ Certe

Expanded text:
to conscenditur ad supremos gradus; to conscenditur ad supremos gradus; cuius calle deserto, sciant reges se in tremulo stare, neque descensum modo instare sed ruinam. Quenam igitur, ut ad te redeam, ista calamitas nascendi, cui nec spes regnandi eripitur nec successus? Obscura de radice prodeo. Omnis radix obscura et squalida est, unde tamen et floridi et frondentes rami prodeunt. Non unde quicquam prodierit, sed quale sit queritur. Parentibus infimis natus sum. Sentio summum ad imperium stilum vocas. Septimius Severus, de quo supra diximus, equestris et ipse ordinis; Elius Pertinax, et ipse libertini filius, et lignorum vilis utique negotiator mercis: uterque Romano prefuit Imperio; cui et Philippus pater ac filius, Arabes, humillimi generis, et Maximinus et Maximus prefuere, obscurissimis ille parentibus ac barbaris, quorumque cum arrepto imperio puderet; hic ferrario an lignario patre genitus incertum. Certe
Abbreviated transcription (Latin):
humilitas uetut orignus terciuiu
et qũĩtum et sextum domanori
regum ad memoriam reser Eul¬
lius hostilius ut ꝓbati ꝑhibent
auctores Et si apud alios de illo
tale nichis scriptum sit infaut
ingresti tugurio edutatus mnado¬
lescentia pastor fiut tarquiniut
priscus pr̃e negociatore aduena ic
ytalice insuper orggnus Seriaus᷑
tullius serua qͣus ut alii uolunt
captiua quidem alio quin uere noll
mr̃e natus uirtute regnũ dome me¬
ruit nec miraueris si platonicum
illud tenes Neminẽ degem ox ser¬
lus/ nemiuem ẜuũ nõ ex rigibus
descendere sic ⁊es honũ longa et as
ac fortima per miscuit sileo ceteraꝵ
reges genciũ epecudimi gregrbꝰ uilis¬
simarũ q arciũ taberns ad mopi¬
num subito dyadema subuectos allex¬
ander macedo ortulanũ masta regem
fecit et fuit ex illuis actibus laudatꝯ
iste non ultimus contͣq alios sileo
eregni fastigio ad seruitiũ usq pro¬
lapsos sit sua res fortuna modera᷑

Expanded text:
humilitas vetat originis. Tertium humilitas vetat originis. Tertium et quintum et sextum Romanorum regum ad memoriam refer: Tullus Hostilius, ut probati perhibent auctores, etsi apud alios de illo tale nichil scriptum sit, infans in agresti tugurio educatus, in adolescentia pastor fuit. Tarquinius Priscus, patre negotiatore, advena, nec Italice insuper originis. Servius Tullius, serva, quamvis ut alii volunt captiva quidem, alioquin vero nobili matre natus, virtute regnum Rome meruit. Nec miraberis si Platonicum illud tenes: “neminem regem non ex servis, neminem servum non ex regibus descendere”. Sic res hominum longa etas ac fortuna permiscuit. Sileo ceterarum reges gentium, e pecudum gregibus vilissimarumque artium tabernis, ad inopinum subito diadema subvectos. Alexander Macedo hortulanum in Asia regem fecit, et fuit ex illius actibus laudatis iste non ultimus. Contraque, alios sileo e regni fastigio ad servitium usque prolapsos. Sic suas res fortuna moderatu
Abbreviated transcription (Latin):
fuisse ⁊iubus horum nobilio ignobi¬
litas atq niudiosa nec in merito
uideretur d Parentibus sum ob scu¬
rispion mouent aimi h exempla
alcioribus agam¶ Marcus cicero
ut De illo scriptum est ex erdine natꝯ
equestri de ⁊adice humili/ per egregi¬
as artes perq honestes gradus con¬
sulatum uenit. quo uestio an alter
unuꝙ̃ salubrior rei publice consula¬
tus fuit. D Nustica et ignota pa¬
trum series est mihi E Sordent
ras certe ut marius rusticanus
uir sed uere uir ut centius suus att
cicero dui arator apud marsos
fuerat rome sepcies consul fuit
Tanta gloria ut bis ytaliam ob¬
sidione et metu seruitutis liberasset
tum compatriota licet ideni suugꝰ
uere dixent Et marcus catho ple¬
beie uir orignus paru q opiduli
quidam obsturus incola post in
iuaxmia urbe clarissimus aduena
liox cius exiimus et consul et cen¬
sor fuit gi ne id quidem satis ẽ
et fortasse regnũ cogitas ꝓferto
ueq illud sperare suffragio meritoꝵ

Expanded text:
fuisse, quibus horum nobilis ignobifuisse, quibus horum nobilis ignobilitas atque invidiosa, nec immerito, videretur? Parentibus sum obscuris. Non movent animum hec exempla? Altioribus agam. Marcus Cicero, ut de illo scriptum est, ex ordine natus equestri, de radice humili, per egregias artes, perque honestos gradus, ad Consulatum venit, quo nescio an alter unquam salubrior Reipublice Consulatus fuerit. Rustica et ignota patrum series est michi. Sordent ras. Certe et Marius rusticanus vir, sed vere vir, ut concivis suus ait Cicero. Diu arator apud Marsos fuerat: Rome septies Consul fuit tanta gloria, ut bis Italiam obsidione et metu servitutis liberasse eum, compatriota licet idem suus, vere dixerit. Et Marcus Cato, plebeie vir originis parvique oppidi diu quidem obscurus incola, post in maxima urbe clarissimus advena, mox civis eximius et Consul et Censor fuit. Si ne id quidem satis est, et fortasse regnum cogitas, profecto neque illud sperare, suffragio meritorum,
Abbreviated transcription (Latin):
impediat aut quid ita faciliuo si no¬
bilitare alios quam seipmt D Exig¬
nobilibus ꝑentibus desçendo R Ed
sacrates euripedes demança demon¬
sthenes quorum p̾mus marmorãĩ
prem li abuit obstetricem mr̃em secũdꝰ¬
s incertis nr̃ ille uirgilius rusticans
ꝑentibus fuit nec se libertmo ac pre¬
cone pr̃e natum flactus erubuit Almi¬
bo tamen ad insiguem gloriã et
summi pñcipis gram peruenue usa
adeo ut cui reges om̃s colla subna¬
serant ciuꝰ emanibus magna oĩa
poscebantur ata unde oñii fer me
mortaliũ precipueq nobiliũ spes
pendebant cuiꝰ demũ familiarem
pro meriusse noticiam suns licet
hoñũbus sumiuũ erat ip̃e horuu
duorun ignobiliũ quos ⁊omams
mantuanũ uemifirũe q rus mise¬
dat anntitiam et quiuctr̃t seu gran¬
de aliquod blandis ata dulcibus
epistolis flagigaret Et qm̃ multos
tunt inpalacio nobiles ut sepe
sunt nutiles atq in doctos credima

Expanded text:
impediat, aut quid ita facilius sit noimpediat, aut quid ita facilius sit nobilitare alios quam seipsum. Ex ignobilibus parentibus descendo. Quid Socrates, Euripides, Demosthenes, quorum primus marmorarium patrem habuit, obstetricem matrem: secundused incertis. Vester ille Virgilius rusticanis parentibus fuit, nec se libertino ac precone patre natum Flaccus erubuit: ambo tamen ad insignem gloriam et summi principis gratiam pervenere, usque adeo, ut cui reges omnes colla submiserant, cuius e manibus magna omnia poscebantur, atque unde omnium ferme mortalium precipueque nobilium spes pendebant, cuius demum familiarem promeruisse notitiam summis licet hominibus summum erat, ipse horum duorum ignobiMantuanum Venusinumque rus miserat, amicitiam et convictum ceu grande aliquid, blandis ac dulcibus epystolis flagitaret. Et quam multos tunc in palatio nobiles, ut sepe sunt, inutiles atque indoctos credimus
Abbreviated transcription (Latin):
quod ꝑentes tibi non dederunt tii
plus est nobilitatem multo fundare
ꝙͣ fundatam ab aliis inuenissẽ O¬
Nona et rudis origo est dẽ Atq cla¬
⁊ior est habitis isle uir ꝑ asterius ue¬
bis rome conditor quod insilius arcẽ
posuit et farili culno exignam ac squa¬
lentem regiam texit quam tot postea
p̾ncipes qui ingencia memiae testu¬
dines q marmoreas atq aureuz
erexere tauta semꝑ nouitas gregie
ac magni pñcipũ laus est D Igno¬
biti ꝓͥmordio genitus sum R Stude
ut fie sis nobilus de p̾ncipiis eñĩ
labor et fiue fuuctus/ quisi ĩ maturꝰ
carpitur longeuus esse non potest
ARadicem glorie precidit ignobi¬
litas R. Mon precidit quidem s ni¬
fodit alcius ut ualidior licet ferier¬
serior surgat ceterũ non ignobiles
modo s ignotos ex omui genere hoñti¬
laudabo qui uirtute atq industria
euasere notiss imi Et saue si uerum
nobilem uirtus facit non intelligo
quid queniq uolentem fieri nobilena

Expanded text:
quod parentes tibi non dederunt tui. quod parentes tibi non dederunt tui. Plus est multo nobilitatem fundare, quam fundatam ab aliis invenisse. Nova et rudis origo est. Atqui clarior est habitus ille pastorius urbis Rome conditor, quod in silvis arcem posuit et facili culmo exiguam ac squalentem regiam texit, quam tot postea principes qui ingentia menia testudinesque marmoreas atque aureas erexere: tanta semper novitatis egregie ac magni principii laus est. Ignobili primordio genitus sum. Stude ut fine sis nobili. De principiis enim labor, de fine fructus; qui, si immaturus carpitur, longevus esse non potest. Radicem glorie precidit ignobilitas. Non precidit quidem, sed infodit altius, ut validior, licet serior, surgat. Ceterum non ignobiles modo, sed ignotos ex omni genere hominum dabo, qui virtute atque industria evasere notissimi. Et sane si verum nobilem virtus facit, non intelligo, quid quenque volentem fieri nobilem
Abbreviated transcription (Latin):
ut tu reris odiosa condicio nescio an
et optabilis ignobilem nasti utrãius
uite uiam spectes nam se uoluptatibꝰ
obsequi uulgi q uestigus tritum ⁊ ter
sequi statius excusabilior fiet ueri du¬
tibus do mestitis carens errore cessa¬
bit q inpperiũ illud acorrimũ degene¬
rantiũ aparentibus claris ee ꝙ nulla
tibi domi sit claritas quani obscures
Sn uirtutis semitam pede signatã
eligis eo clarior fies quo maiorũ tenebus
pressus ac gecuuentus emerseris
tota claritas tua erit derũ ꝑticeps
tuarumi nullus occurret. milla ꝑtem
glerie descerptura ent ymitacio nichil
tibi parentes eripient anichil aui pro¬
auiq nnchil consiliaui cit magistri
quid quid bene gesseris solus iude famã
metes solus inde laudaberis solus auc¬
tor generis fundator q uo cuberis quod
non fieret si nobilis natus esses Uides¬
ne igitur quanta tibi noue laudis
occasio data est nobilem per te fier
et nebilitatem dade non acciꝑẽ dabis
hot postrenus tiuus ut nobiles nascan᷑

Expanded text:
ut tu reris, odiosa conditio, nescio an et optabilis, ignobilem nasci, utramvis vite viam spectes. Nam seu voluptatibus obsequi vulgique vestigiis tritum iter sequi statuis, excusabilior fiet, veri ducibus domesticis carens, error, cessabitque improperium illud acerrimum, degenerantium a parentibus claris, eo quod nulla tibi domi sit claritas quam obscures. Sin virtutis semitam raro pede signatam eligis, eo clarior fies, quo maioribus tenebris pressus ac circumventus emerseris: tota claritas tua erit, rerum particeps tuarum nullus occurret, nullam partem glorie decerptura erit imitatio, nichil tibi parentes eripient, nichil avi proavique, nichil consiliarii ac magistri. Quicquid bene gesseris, solus inde famam metes, solus inde laudaberis, solus auctor generis fundatorque vocaberis, quod non fieret si nobilis natus esses. Videsne igitur quanta tibi nove laudis occasio data est, nobilem per te fieri, et nobilitatem dare, non accipere? Dabis hoc posteris tuis, ut nobiles nascantur,
Abbreviated transcription (Latin):
afferre O Pt esse ut dicis s michi
nunt eciam inultrim de est id sa¬
lutem illam quam intendis aĩ mag¬
noq siue indubio cum aluis om̃iba
lematur sen tollatur dolor an ua
sint animos occupantia aures q
mulcentia ad dolorem nichil E¬
uͣ corporibus non medent᷑ fateor
insi forsitan in cantaciones et a¬
iulia carmua fidei aliquid mere
mult a de illa uiri doctissum disẜ¬
argumenta aĩo oculisq et auribꝰ
hesissent quot memoria ymarines
rerum tenes ꝙͣ multa uidisti et le¬
gisti quot hystorias audisti quisq
non ꝓbatũ tibi s demonst: atrumn
esse debeat ita esse ut dico et si nõ
doloris omnem sẜ̾r pacia erpit
quod ip̃m tũ et fieri posse et factũ
esse contendims ac doloris certe uic¬
toriam fendiq uirilitꝰ bires dat ꝙ
uero te plus hñit. Sã marius uir
lr̃aꝵ mops s uirtutũ dines milita¬
riũ An non ip̃e carneus atq ossens
qui habuit zeno Quid theodorus quid¬

Expanded text:
afferre. Potest esse ut dicis, sed michi afferre. Potest esse ut dicis, sed michi nunc etiam multum deest ad salutem illam, quam intendis, animi; magnoque sum in dubio, an his omnibus leniatur seu tollatur dolor, an verba sint animos occupantia, auresque mulcentia, ad dolorem nichil. Verba corporibus non medentur fateor, nisi forsitan incantationes et anilia carmina fidei aliquid merenmulta de illa viri doctissimi dissargumenta, animo oculisque et auribus hesissent. Quot memoria imagines rerum tenes, quam multa vidisti aut legisti, quot historias audisti, quibus non probatum tibi, sed demonstratum esse debeat, ita esse, ut dico? Et, si non doloris omnem sensum patientia eripi, quod ipsum tamen et fieri posse et factum esse contendimus, at doloris certe victoriam, ferendique viriliter vires dari. Quid vero te plus habuit Gaius Marius vir literarum inops, sed virtutum dives militarium? an non ipse carneus atque osseus quid plus habuit Zeno? quid Theodorus? quid
Abbreviated transcription (Latin):
exemplum quam iob ꝙ̾mi Eheo¬
Dosius setiuidi ille manu dei tactꝯ
atq uulueribus obsitus ꝙͣta deum
libertate uirganti similis compell¬
s seq ardenti et querula deuocione
nndenm engat hic cuni paucis in¬
mĩabili in barbarico cirtumuentꝰ ex̾ci¬
tu quo feruore quibus ue suspirns
sen pñtem dennn innocet audnusti
DAudii plane ał plura et menũ
et exemplis doceor quid uelis grãm¬
Q non mẽdiocr̃ẽ Cycerom habeo de
ciiꝰ tribus exignis graues tres in¬
gentes aristas messui ex quibut
cultu ad hibito messis uberior nas¬
si queat R Ita se res h doctor
honi uerba p̃gnancia funt plus q¬
tuient sensue quan ꝓtendunt ut
nil aliud me lo quen̾te uisus es mͦ
doloris et querulaꝵ tantis q oblit q
Unde elitis uehementẽ quoq cogita¬
iouem rei ciuꝰpiam honeste atq m
illam a rebus alus quibustũ aĩ
totius abstractionẽ auultũ doloribs
et molestus om̃ibur posse remedii

Expanded text:
exemplum, quam Iob primo, Theoexemplum, quam Iob primo, Theodosius secundo. Ille manu Dei tactus atque ulceribus obsitus, quanta Deum libertate, iurganti similis, compellet, seque ardenti et querula devotione in Deum erigebat! Hic, cum paucis, innumerabili ac barbarico circumventus exercitu, quo fervore quibusve suspiriis, ceu presentem, Deum invocet audivisti. Audivi plane, et memini, et exemplis doceor quid velis, gratiamque non mediocrem Ciceroni habeo, de cuius tribus exiguis granis, tres ingentesque aristas messui, ex quibus, cultu adhibito, messis uberior nasci queat. Ita se res habet: doctorum hominum verba pregnantia sunt, plus continent sensuum quam pretendunt, ut, nichil aliud me loquente, visus es michi dolorum et querelarum tantisper oblitus. Unde elicis vehementem quoque cogitationem rei cuiuspiam honeste, atque in illam a rebus aliis quibuscunque, animi totius abstractionem, multum et dolori et molestiis omnibus posse remedium
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑant ał suꝑerant qui uidert ad¬
et in uictum seuem qui dnui iussu
illius ciuꝰ nomen suppresse silencie
nudus intro duos rarifices cau¬
Dentibus forcipibus hnit illiuc mẽ¬
bra carpentes ꝓopule ad tam mise¬
rumi tamq nidignũ spectatulũ
lat̾mãte sictis ip̃e oculis graui a
et constanti uoçe sese alloquens
Sicebat Quid fatis o amme noli
Erige te anime et de pelle for midme
sꝑa in deo statmi erit finis Qnibus
toribus andientiũ in credibile dictu
ciam securitatem et ꝑaciãm infudi̾t
Et si artius estimanti non ille inti¬
mꝰ de quo agimꝯ sed extini ꝯ ẜ mo
ẽẽt nempe qui ut dixi a mustis ex¬
rius andiretur s et hec et hns sit̃a
et ab alus in silencio dici pñt et ab
ip̃o forsitan dicebant᷑ uicissim eni
nunt taicebat nunt ni uotes quas
diximꝰ erumpebat ꝑt̃ et alit̾ ille
idem ẜmo nitim ꝯ bideri dñ non
quo ꝓdeat cogitanti et hoꝵ quidẽ
secum ac cum deo loquentiũ ido¬
loribus inq piculis nullum claris

Expanded text:
tate superant, qui viderunt, adet invictum senem, qui dum iussu illius, cuius nomen suppressisse silentio nudus, inter duos carnifices candentibus forcipibus, hinc illinc membra carpentes, populo ad tam miserum tamque indignum spectaculum lacrimante, siccis ipse oculis, gravique et costanti voce sese alloquens dicebat: “Quid facimus anime? Noli,Erige te, anime, et depelle formidinem; spera in Deo: statim erit finis”. Quibus toribus audientium incredibile dictu tiam, securitatem, patientiam infuderit; etsi, arctius extimanti, non ille intimus, de quo agimus, sed extimus sermo esset, nempe qui, ut dixi, a multis exterius audiretur. Sed hec et his similia, et ab aliis in silentio dici possunt, et ab hoc ipso forsitat, nunc in voces quas diximus erumpebat. Potest et aliter ille idem sermo intimus videri, unde, non quo, prodeat cogitanti; et hi quidem secum; at cum Deo loquentis in doloribus inque periculis, nullum clarius
Abbreviated transcription (Latin):
ño pueros at puellas tulisse cum
gaudio quod uos uiri sie fletu et
questibus non ferretis Ez iam de re
ut aiunt om̃i asꝑrima plura quã
pro ꝯsuetudme dixerimꝰ desmendũ
est Dolem enĩ si non leuit uirtꝰ
uerba nou lement D De huic tu
me uries huic dolor et cui credam
nescio R Crede nobiliori mq
illud quod pliu̾ niũ adiuuerit mẽi¬
nisse summũ illud et eximiũ mũ¬
di decus eum .s qui diuinam atq¬
liniuanam ni se uint naturam
tot tantos q prote passim cruciatꝰ
ut que ꝙateris illorũ collaciene fai¬
cilia ymino uero ducie dulti a longe¬
q suana iudicari possint uali¬
dissimũ hoc remedii genus scrutã¬
tes cuuct᷑a pħ̃i nescierunt
De metu furoris dolor.

Expanded text:
o pueros etiam ac puellas tulisse cum gaudio, quod vos viri sine fletu et questibus non ferretis. Sed iam de re, ut aiunt, omnium asperrima, plura quam pro consuetudine diximus; desinendum est: dolorem enim si non lenit virtus, verba non lenient. Heu hinc tu me urges, hinc dolor, et cui credam nescio. Crede nobiliori, in quod illud quoque plurimum adiuverit, meminisse summum illud et eximium mundi decus, eum scilicet qui divinam atque humanam in se uniit naturam, tot tantosque pro te passum cruciatus, ut que pateris, illorum collatione, facilia immo vero dulcia longeque suavia iudicari possint. Validissimum hoc remedii genus: scrutantes cuncta, Philosophi nesciverunt. 115 DE FURORE Nimius dolor
Abbreviated transcription (Latin):
contemptrix et utruisq ꝑiter cedere¬
ał tredere nescia ubi ad esse ꝑiculũ
sen circũuentã hostibus sus uidet
arma capit obiuam q ꝓgredienẽ
seq in p̃lium cohortans multa ser¬
cinu multa cum deo suo loquitar
ꝙ̃ ius hoc ultimũ Citero uel nescuit
nel non rite scuut non defectu ne¬
genii s gratre tali sane collo quio
cid decoris obẜuantiam ata ad illa
que diximus ad intendendas uires
ad ꝯfirmauda tonsilia mullã effica¬
tius alius tũ uerbis contͣ uolup¬
tatum blandicies atq alus contͣ
dolor minas esse utendenduin en
quibus utrobiq ꝓnũ est aduertere
scienti que nam uel ille blandieie uł
hee mine quamq ꝯmpares sint uir¬
tuti sed qñi horum de alt̾o ẜmo eãt
eremplo agam unico misigutionco
Anneliquis om̃ibus inistructior fias
Bius est hic nidolore ymo nitaio
Memisti quibus uerbis lutanꝰ mag¬
nũt pompeyum int̾ carnificum
gladios usum facit s quia horꝓ

Expanded text:
contemptrix et utrisque paritecontemptrix et utrisque pariter cedere nescia; ubi adesse periculum, seque circumventam hostibus suis videt, arma capit, obviamque progrediens, seque in prelium cohortans, multa secum, multa cum Deo suo loquitur, quamvis hoc ultimum, Cicero vel nescivit, vel non rite scivit, non defectu ingenii sed gratie. Tali sane colloquio ad decoris observantiam, atque ad illa que diximus, ad intendendas vires, ad consummanda consilia nullum efficacius, aliis tamen verbis contra voluptatum blanditias, atque aliis contra dolorum minas esse utendum, et quibus utrobique pronum est, advertere scienti, quenam vel ille blanditie, vel he mine, quanque impares sint virtuti. Sed quoniam horum de altero sermo erat, exemplo agam unico, sed insigni, quo in reliquis omnibus instructior fias, quis est hic in dolore sermo intimus. Meministi quibus verbis Lucanus Magnum Pompeium inter carnificum gl
Abbreviated transcription (Latin):
liebrem formani super om̃e ꝯcupis¬
cibile uirtutis pulchrtudinem ada¬
masset hac confir macione amu
et false opinones et uaui metus̃
infirmantur et acies dolorum ob¬
tundunt᷑ Sicq ꝙ cicero idem uult
ut situt in prelio ꝑanidus miles
abrectis q armis uiso hoste dif¬
fugiens sepe ip̃i ꝑiculũ fecit ubi
in pando ꝑiculũ non fuisset cic
iguanũ am̃i et sensibus obsequẽ¬
rem sola cogitacio doloras exammat
qui uirtute fir matus atq armatꝯ
in colimus atq doloris uictor Et
ꝑpe nl molestius sensieus euasiss
s asꝑitatẽ ip̃am doloris in miniu
et pene ad nichilun redigi atar
hi esse de acerrnno dolore recti a¬
dam et in moti alii eciam leti sĩt
quod fieri non poss nisi aĩꝰ a sẜu
doloris ausus ip̃am de qua loq̃¬
uue firmitatẽ atq ꝯstanciã n¬
duss O Intelligere iudeor sed
perge ał ꝑage quid est ẜmo n¬
tinꝰ R Et hot dican gu̾osa
mens eque uoluptatum deloꝵ ꝙ

Expanded text:
liebrem formam, et super omne concupisliebrem formam, et super omne concupiscibile virtutis pulchritudinem adamasset. Hac confirmatione animi, et false opiniones, et vani metus infirmantur, et acies doloris obtunditur. Fitque quod Cicero idem vult, ut sicut in prelio pavidus miles, abiectisque armis viso hoste diffugiens, sepe ipse sibi periculum fecit, ubi impavido periculum non fuisset, sic ignavum animum et sensibus obsequentem sola cogitatio doloris exanimat; qui, virtute firmatus atque armatus incolumis ac doloris victor et prope nil molesti sentiens, evasisset. sed asperitatem ipsam doloris imminui, et pene ad nichilum redigi, atque hinc esse, ut, acerrimo in dolore, recti quidam et immoti, alii etiam leti sint, quod fieri non posset, nisi animus a sensu doloris aversus ipsam de qua loquimur firmitatem atque constantiam induisset. Intelligere videor, sed perge: quid est sermo intimus? Et hoc dicam. Generosa mens eque voluptatum dolorumque
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓbat uacuitatis doloris oꝑtĩmã
pessimũ q dolorem ueluptatẽ boĩ
finem Et ille quidem pancoꝵ hee
firme onñ uoces sunt quare sepe
tantus est sonitꝰ ut pauce ille uo¬
ces ad hortanciũ andiri nequeant
et custodes artis ex t̾riti o missa de¬
fensione fugam cogitent in hoc
statu dubiũ nuit autẽ qz p̾sidiis
ut olim dyonisius heracleontes q̃
cum zenomis preceptoris sui de De¬
lore smam dolore uictus abiceret
a cleãte ꝯdiscipulo irrideri meruit
non inꝙͣ excidat s resistat inq
arrepto uestigio pedem figat in¬
telligens quid in rebus ueꝵ quid
umbracile neq laruas horreat ueq
clamoribus moneatur certus al tu¬
tus dolore nichil insi ignaniam me¬
tuat uirtutem antem et ignauani
et dolorem et mortem et dura ouũa
unici posse credat Inq hac siã
fixus et imobilis perseueret/ Pmp¬
tus pro uirtute pati fortiter quod uł¬
tis cogitare terribile est quodq nũꝙͣ
ab homine fieri posset qui non sꝑ

Expanded text:
probat, vacuitatem doloris optimam, probat, vacuitatem doloris optimam, pessimum dolorem, voluptatem boni finem; et ille quidem paucorum, he ferme omnium voces sunt: quarum sepe tantus est sonitus ut pauce ille voces adhortantium audiri nequeant, et custodes arcis, exterriti, omissa defensione fugam cogitent. In hoc statu dubium nutantemque presidiis ut olim Dionysius Heracleotes, qui, cum Zenonis preceptoris sui de dolore sententiam dolore victus abiceret, a Cleante condiscipulo irrideri meruit. Non, inquam, excidat, sed resistat inque arrepto vestigio pedem figat intelligens quid in rebus verum, quid umbratile, neque larvas horreat, neque clamoribus moveaur, certus dolore nichil nisi ignaviam, virtute autem et ignaviam et dolorem et mortem et dura omnia vinci posse; inque hac sententia fixus et immobilis perseveret, promptus pro virtute pati fortiter, quod multis cogitare terribile est, quodque nunquam ad homine fieri posset, qui non su
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑugnam firimꝰ obeunt et hec
pondus intenta fert leniꝰ cui
negligens ac r̾missa succũberet
ad hunc igit̾ modumi insigni
difficultate conspecta aĩꝯ tontͣ
illani intendendꝮ est Quod si ad
plenũ fiat fribiliũ om̃i uictor eua¬
det alioquim incredibile dictu est
lentus atq imꝑatus animꝰ quã
ꝑnus sepe deicitur Hec est illa aĩ
idem et origo que ut bides apud
illum in ꝓ miscuo usu sunt deq
umꝯ uerbi fonte descenduñt O
Uideo teq libens audio s quid est
confirmacio R Dicam est in ipis
quoq fortissimis animis nescio ꝙ
ad mixtum diffidencie et ueris in¬
butos falsa circunisonant tumq
coit errorum ppłariũ ad arcẽ mẽ¬
tis expugnaudam ut iuidiciũ te¬
nere difficile sit Subit int̾dum
torpor quidam subit dubitacio an
uera sint que adoctissimis atq
sanctisẜinus uiris de uirtute pariẽ
de honesti spe al. spem de splen¬
dore gloria dicisolent An id ueriꝯ
quod ab aliio disputatum uilgus

Expanded text:
pugnam firmius obeunt, et hec pugnam firmius obeunt, et hec pondus intenta fert levius, cui negligens ac remissa succumberet. Ad hunc igitur modum insigni difficultate conspecta animus contra illam intendendus est, quod, si ad plenum fiat, terribilium omnium victor evadet, alioquin incredibile dictu est lentus atque imparatus animus, quam parvis sepe deicitur. Hec est illa animidem et origo, que, ut vides, apud illum in promiscuo usu sunt, deque unius verbi fonte descendunt. Video, teque libens audio, sed quid est confirmatio? Dicam. Est in ipsis quoque fortissimis animis nescio quid admixtum diffidentie, et, veris imbutos, falsa circumsonant, tantumque coit errorum popularium ad arcem mentis expugnandam caterva, ut iudicium tenere difficile sit. Subit interdum torpor quidam, subit dubitatio, an vera sint que a doctissimis atque sanctissimis viris de virtute patientie, de honesti specie, de splendore glorie dici solent, an id verius, quod ab aliis disputatum vulgus
Abbreviated transcription (Latin):
firmacio sermo q intimꝰ D E¬
disce̾ oro singula legi quidam nͨ
sepe olim tñ uereor ne michi ac¬
cidat quod multis solet qui apud
se legentes intelligere sibi omĩa ui¬
dentur apud alios locuturi tunt
demũ nichil intellexisse se intelli¬
gunt dit si libet que naui ista ꝯ¬
tencio R Satis id quidem si par
ultra progrediare in apius ticeroĩs
ubis app s ne quid a me frustra
poposteris dicam idem alit̾ occul¬
ta sunt animis corporibꝰq siłia
et ut nullum tmi corporis robur
sit nullus ammi tantꝯ est uigor
qui non in ꝓuiso et graui faste
curuescat fac proinde autem eri¬
gentur ne utrimiqz sua moles op¬
pͥmat si dep̃hendat intentũ Sepe
ad subitum magni hostis occur¬
sum uir fortissimꝰ licet expalluit
Da spaciũ colligendi inq nistans
discamien anũ intendi uemientẽ
hostem securus excipiet uisis testi¬
bus ał hostibus pugnatori athlete
brachia extendunt uiso ouere subi¬
turi illud c̾mx intenditur et illi

Expanded text:
firmatio, sermoque intimus.” Efirmatio, sermoque intimus.” Edissere, oro, singula; legi quidem hoc sepe olim, tamen vereor ne michi accidat quod multis solet, qui apud se legentes intelligere sibi omnia videntur, apud alios locuturi, tum demum nichil intellexisse se intelligunt. Dic, si libet, quenam ista contentio est? Satis id quidem, si parum ultra progrediare, in ipsius Ciceronis verbis apparet, sed ne quid me frustra poposceris, dicam idem aliter. Multa sunt animis corporibusque similia, et ut nullum tantum corporis robur, sic nullus animi tantus est vigor, qui non improviso et gravi fasce curvescat. Fac provideant, erigentur, ne utrunque sua moles opprimat, sed deprehendat intentum; sepe ad subitum magni hostis occursum, vir fortissimus licet expavit; da spatium colligendi sese, inque instans discrimen animum intendendi: venientem hostem securus excipiet; visis cestibus pugnaturi athlete brachia, viso onere subituri illud cervix intenditur, et illa
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓmttat quid saturno nuit ꝯ mars
minet᷑ quos mꝰ curius int̾pres ua¬
gus apre frẽ q mores capiat qs
ab obmis cuiꝯq unde imber et
estus unde tremor t̾ris qua ui ma¬
ria alta tumescant et non nosse
unde estus ac tumor tremorq ac
debilitas ammoꝵ quib ꝯ ue remedus
comꝑetur escus ꝯpescatur tumor
tremor q ac debilitas roborentur
ac firmentur Quo in studio et si
socrateni ludat aristotiles idem¬
ał id tũ mutato fortasse aĩo fuit
huit rei mediociem oꝑ. an dedit
ꝯspersa sunt que ignaris ingerere
oposum nimis neq ꝯpendii huiꝰ
est scienti uero suꝑuacuũ tui docui
non expediat s moneri Q Ocie
ita ẽẽ neq de omibꝰ que̾lam s
hor unũ quod tu michi contra¬
hunc hostem cui nunt congredit᷑.
dolorem arma monstrarerꝑold id
tibi nec melius possim nec bremꝰ
respondere quam cicero Querit e nĩ
ut tu et que sunt inquit ista ar¬
ma respondet illico contencio con¬

Expanded text:
promittat, quid Saturno iunctus Mars promittat, quid Saturno iunctus Mars minetur, quos Mercurius interpres vagus a patre fratreque mores capiat, quos ab obviis quibusque, unde imber et estus, unde tremor terris, qua vi maria alta tumescant, et non nosse, unde estus ac tumor tremorque ac debilitas animorum, quibusque remediis temperetur estus, compescatur tumor, tremorque ac debilitas roborentur ac firmentur; quo in studio et si Socratem ludat Aristoteles, idem tamen, mutato fortasse animo, rei non mediocrem operam dedit; uminibus sparsa sunt, que ignaris ingerere operosum nimis, neque compendii huius est, scienti vero supervacuum, cui non doceri expediat sed moneri. Scio ita esse, neque de omnibus querebam, sed hoc unum que tu michi contrahunc hostem, cui nunc congredior dolorem, arma monstrares. Ad id tibi nec melius possum, nec brevius respondere, quam Cicero; querit enim ut tu et “Que sunt, inquit ista arma?”, respondetque illico: “Contentio, con
Abbreviated transcription (Latin):
nis ipiũs uel cuiꝰq ope uirumi
satis mueni R Ego hanc
diffidençiã non rep̾hendo s lan¬
do nemio sibi multum fidat mq
oniui difficultate non ab homĩe
s adeo seꝑet anxilĩ̃ ac non it t
nt armatos uenturos sibi decelo
deos crediti malis forsan aut̾dimi
dio digius sis quod nte est facito
excitandus attonlendus et armandꝰ
est animꝰ contͣq suos hostes in
aciem educendus O Reliqua insi
fallor intelligo unũ quero que nã
sunt hec arma aĩ q memoras R
Bñ habet/Lam concipio spem sa¬
lutis tue int̾asꝑitates eñĩ ⁊eru fle̾
muliebre est ꝯsultare aũt uiri obstae̾
implorare auxiliũ atu ꝯsiliũ illud
uirile est et ad uincendum efficax
arma quidem aĩ et bellandi artes
pro diu̾sitate hostiũ multe et uarre
sunt nec ullum phie munꝰ utiliꝰ
aut sauctius quam de hiis age̾
que ut reor aliquanto magis ad
uos ꝑtinent quam nosse quid agãt
astra quid natam iupiter intuens

Expanded text:
nis ipsius, vel cuiusquam ope, virium nis ipsius, vel cuiusquam ope, virium satis inveni. Ego hanc diffidentiam non reprehendo sed laudo. Nemo sibi multum fidat, inque omni difficultate non ab homine, sed a Deo speret auxilium, at non ita ut armatos venturos sibi de celo Deos credat; malis forsan interdum, dio dignus sis, quod in te est facito: excitandus, attollendus et armandus est animus, contraque suos hostes in aciem educendus. Reliqua, nisi fallor, intelligo; unum quero: quenam sunt hec arma animi que memoras? Bene habet: iam concipio spem salutis tue, inter asperitates enim rerum flere muliebre est, consultare autem, niti, obstare, implorare consilium atque auxilium, id virile est et ad vincendum efficax. Arma quidem animi, et bellandi artes, pro diversitate hostium, multe et varie sunt; nec ullum philosophie munus utilius aut sanctius, quam de his agere, que ut reor aliquanto magis ad vos pertinent, quam nosse quid agant astra, quid naturam Iupiter intuens
Abbreviated transcription (Latin):
mala sunt que in ꝯmoda stoycis
dici iudentur honestius Ip̃e queq
dolor huic orieus dici uider q ma¬
lum et si ita uis ingens possit s
uirtute suꝑabile utq iam litigio
uerbi cẽdam amitꝰ nr̃ Cycero uos
dolorem esse nego Cuo eñ fortitudo
si modo est aliqua patiã si nulla
Multa ibi preterea dĩne contͣ hoc
sen in ꝯmodum sen mali intuscu¬
lano suo .s. secunda luce desseruit qͦu
dierum disputaciones pari libro ⁊ umi
nũo amplexus quem signasse tibi
locuui uolui ualent eñ miris mo¬
dis ad id quo nunc eges maxime
paciãm robur q aĩ quo eneruato
atq amisso false uulgi subemit/
sm̃e et indigni uio gemitus er uni¬
punt D Nunc languori meo ꝓp¬
ius adhibes malinu docens ubi i a
reꝑiani que in hoc statu stoytorũ
opunombus nn humanis ex sax eis
pociora ꝙͣ michi oportiũora ꝯfido
ꝙͣuis et ꝯfidendo disfidam qui a
dum remedii auidus sepe lotimi
ilum cepeto ad tolleranciã do loris

Expanded text:
mala sunt, que “incommoda” Stoicis mala sunt, que “incommoda” Stoicis dici videntur honestius, ipse quoque dolor hinc oriens dici viderique malum, et si ita vis ingens possit, sed virtute superabile. Utque iam litigio verbi cedam, amicus noster Cicero nos dolorem esse nego cur enim fortitudo si modo est aliquid patientia: si nulla multa ibi preterea divine contra hoc, seu incommodum, seu malum in Tusculano suo, scilicet secunda luce disseruit, quinque dierum disputationes, pari librorum numero complexus, quem signasse tibi locum volui; valet enim miris modis, ad id quo nunc eges, maxime patientiam roburque animi; quo enervato atque amisso, false vulgi subeunt sententie, et indigni viro gemitus erumpunt. Nunc languori meo propius adhibes manum, docens ubi illa reperiam, que in hoc statu, Stoicorum opinionibus inhumanis ac saxeis potiora et michi opportuniora confido, quamvis et confidendo diffidam, quia dum remedii avidus sepe locum illum repeto, ad tolerantiam doloris,
Abbreviated transcription (Latin):
dnm non leprami odisse s uitiz
tumq ip̃m angeloꝵ inditẽ atq
boñũ de quo scriptum est nõ ba¬
bitabit iuxta te malignus neq ꝑ¬
manebunt iusti ante oculos turs
non tũ leprosos horrusse seu fugis¬
se s ulorum domos adiisse atq
superas dolor meus rebus Ego
um̃tient scio R Pͥmũ quidem
ph̾orum aliquot ut uere ais migis
quas nec excusare possũ nec negat᷑
que in eo qd̾ nũt agitur ut ĩ mł¬
tis laboranti aĩe una int̾ris tuta
ꝓculdus arx est Demnde nich il
aibsurdius int̾ amicos quam sen¬
suũ fallati iudicio uerum queri in¬
gemo at scudio ueritas est querẽ¬
Da non sensibus O Hhen quid me
crucias et dolori meo addis tedĩi
tecum faciet ut non senciam ꝙ
sentio ꝑ Mos gedendus delicato
at fastiduenti egro ꝑmittendũ q
ali quid int̾dum quod ꝑ se nocuu
ꝑ ntentis desiderio fit utile ita¬
q facile patitur ut si languor si
suppliciũ si offensio afflutioq corꝑis

Expanded text:
dominum, non lepram odisse, sed vitium, dominum, non lepram odisse, sed vitium, eumque ipsum angelorum iudicem atque hominum, de quo scriptum est: “neque habitabit iuxta te malignus, neque permanebunt iniusti ante oculos tuos”, non tamen leprosos horruisse seu fugisse, sed illorum domos adiisse atquesuperas, dolor rebus, egoenuntient scio. Primum, quidem philosophorum aliquot, ut vere ais, nugis, quas nec excusare possum nec negare, eo quod nunc agitur, ut in multis, laboranti anime una in terris tuta procul dubio arx est. Deinde nichil adsurdius inter michi amicos, quam sensuum fallaci iudicio verum queri: ingenio ac studio veritas est querenda, non sensibus. Heu, quid me crucias, et dolori meo addis tedium,tecum faciet, ut non sentiam quod sentio. Mos gerendus delicato ac fastidienti egro, permittendumque aliquid interdum, quod per se nocivum, pro utentis desiderio fit utile. Itaque facile patiar ut, si languor, si supplicium, si offensio afflictioque corporis
Abbreviated transcription (Latin):
contrãditunt s ut cutem penetret
actus q dilacerans ni p̾cordia
yma descendat quod fecisse legi᷑
ꝓlotuio ingenti plato iico in aĩa
certe descendere nisi rp̃a consenẜit
non p̃t qua incoluiui non pliu̾s
ext̾usecus corporis sui habitꝰ apd̃
illam erit quam beue ualentõ a¬
pud hospitem ꝙ bospitii forte pa¬
ries extrem ꝯ uentis atq mibribꝯ
stabiei sit O Guid quod lepͣ
possessorem suũ uulgo eripit consor¬
tio q h om̃i R̾ fepe eorũ quos
ut fugeres re cusandum nichil
nulli ꝯq non auxiliu imploran¬
Dumi erat ut ad tal culun res ee¬
De at multis illa cor ꝯ tediis impli¬
tans multis anni explicuit D
Hen quid tredam ⁊ erũ pessimã
landãti R Nerum pessima nõ
corporis s amini bicia morbiq
sunt Nec id circo ego lepram sed
equanmitatem pacĩam laudo n
ndignant̾ niunũq flebiliter f̾r̾e
suadeo ẜumanaꝵ tuam ꝓp̾am re¬
Pestremo ante oculos habe̾ celi

Expanded text:
contradicunt; sed ut cutem penetret, contradicunt; sed ut cutem penetret, artusque dilacerans in precordia ima descendat, quod fecisse legitur Plotino, ingenti Platonico: in animam certe descendere, nisi ipsa consenserit, non potest; qua incolumi, non pluris extrinsecus corporis sui habitus apud illam erit, quam bene valentem apud hospitem, quam hospitii forte paries extimus ventis ac imbribus scaber sit. Quid, quod lepra possessorem suum vulgo eripit, consortioque hominum sepe eorum, quos ut fugeres recusandum nichil, nulliusque non auxilium implorandum erat: ut ad calculum res redeat, multis illa corpus tediis implicans, multis animum explicuit. Heu, quid credam rerum pessima laudanti? Rerum pessima non corporis, sed animi vitia morbique sunt; nec idcirco ego lepram, sed equanimitatem et patientiam laudo; nec indignanter nimiumque flebiliter ferre suadeo humanarum tuam propriam reunem; postremo ante oculos habere celi
Abbreviated transcription (Latin):
gulo abet̾no contͣ queni ne lutea
dasa muruuirẽt admonent᷑ quod
illud in honor̃e hoc in ꝯtũeliã u̾n̾i
cũcta fragilia furei̾t atq mõr lici¬
D Ergo ego te consule sine murmuẽ
genutu lepram feram R plaue me
consule atq auctore cui si oũderis ni᷑¬
nuit aut gemitũ utilem tibi leuamien¬
q aliq̃d mali esse uersis uitro consi¬
lus utrumq permisernu seu iusser̃i
Quod si indignacio et querele nl a¬
luid quam accessio mali sunt. Quid
morbo corporis addere aĩ morbuz
iuuat teq miseriorem flendo fate᷑
et illum tibi forsan fatere infestio¬
rem qui labores bom̃a ex alto idet
pacienciã q considerat quam aut
remẽdio compenset aut non p̾mio
An uero aduersus omnes corporeas
pestes sen am̃ĩ noĩatiiu unam defles
parum solatii contͣ bant ip̃ãm
esse nosso lepram suꝑficiei uiciũ ul
toloris esse non ualitudmis aut
integritatis sensuũ atq membroꝵ
ut augustino uisum scimꝰ nec p̃hĩ

Expanded text:
gulo ab eterno, contra quem lutea gulo ab eterno, contra quem lutea vasa ne murmurent admonentur, quod illud in honorem, hoc in contumeliam, verum cuncta fragilia finxerit atque morta. Ergo ego te consule sine murmure et gemitu lepram feram? Plane me consule atque auctore, cui si ostenderis, murmur aut gemitum utilem tibi, levamenque aliquod mali esse, versis ultro consiliis, utrunque permiserim seu iusserim. Quod si indignatio et querele nil aliud quam accessio mali sunt, quid morbo corporis addere animi morbum iuvat, teque miseriorem flendo facere, et illum tibi forsan infestiorem, qui labores hominum ex alto videt, patientiamque considerat, quam aut remedio compenset aut premio? an vero adversus omnes corporeas pestes seu, quoniam nominatim unam defles, parum solatii contra hanc ipsam est, nosse lepram superficiei vitium, vel coloris esse, non valitudinis aut integritatis sensuum atque membrorum? Aut Augustino visum scimus, nec Physici