comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
moderanions non ĩuentione uiceatis
tist eñ u in trãffrendis faciendis¬
ꝙ ueibis tranqͥflior sit marsit
niu̾o sedanior Gorgias autẽ auidior
est generis eñ et hiis fstuntatib¬
quas Isocrates cum tamẽ audissi
adolescenciã in thessalia señe iam
gorgiam moderatius temperaiit.
In alio loco Sic
O hos cum in clausulis pedes
nomino Non loquor de uno
terciũ Ne Iambus quidem qui est
brem et longa aut par chores q̃
het 3c ͦ breues Erocheus sed spã.
par nõ sillabis aut etiã dactlꝰ
qui est e longua et duab brẽbus
si est ꝑxunꝰ a postremo parũ
uolubilit̾ peruenit ad extienũ
Si est extremꝰ chorens aurspodeꝰ
nuꝙyͣ enĩ incerest uter sit eorũ in
pede excremo sed ndem tres pedes
male concludunt᷑ si qͥs eorũ in
extremo locatus est / n pro tretico
postrenꝰ est dactilus Nichil em̃
Interest dactplus sit extremus
an cretitus quia postrema sillaba
brems an longa fir ne ni uerfu
quidem refert Quare etiã peona

Expanded text:
moderatione, non inuentione uicerit: est enim ut in transferendis faciendisque uerbis tranquillior, sic in ipsis numeris sedatior; Gorgias autem auidior est generis eius et iis festiuitatibuquas Isocrates, cum tamen audisset adulescens etiam in Thessalia senem iam Gorgiam, moderatius temperauit». In alio loco sic: «sed hos cum in clausulis pedes nomino, non loquor de uno tertium. Ne iambus quidem, qui est e breui et longa, aut par choreo, qui habet tres breues trochaeus sed spatio par, non syllabis, aut etiam dactylus, qui est e longa et duabus breuibus, si est proximus a postremo, parum uolubiliter peruenit ad extremum, si est extremus choreus aut spondeus: numquam enim interest uter sit eorum in pede extremo. Sed iidem hi tres pedes male concluduntur, si quis eorum in extremo locatus est, nisi cum pro cretico postremus est dactylus: nihil enim interest dactylus sit extremus an creticus, quia postrema syllaba breuis an longa sit, ne in uersu quidem refert. Quare etiam paeana
Abbreviated transcription (Latin):
hos Igiur latini quoq in plersq
Amitan sui̾. Nam per .i. unũ
quia quita est uocalis/ a e.i.o.u
Decem ꝑ x. quia decima est
cõsonas apis grecos.Bt a2 8
apud latios ꝑ sequit᷑. Cumͣ¬
gura ꝑ l. quia apud anquos
greros.l. pro .p. que Nota est
quĩquagĩta ponebatͣ Teste
et appollonde et luçio tarreneo
unde latini quosi lynpha
Dicut̃ pro mimpha aquam uel
fonre uolemes monserare uirgilis
liimphas cerere ꝙ camstrs Cẽtũ
aute̾ per pͥncipalẽ nõit litlerã.
.C. quingenta per sequẽtem lrãt
consonãtem Nain post .C. d. seq

Expanded text:
hos igitur Latini quoque in plerisque imitati sunt. nam per I unum quia quinta est uocalis a e i o u, decem per X, quia decima est consonans apud Graecos β γ δ V apud Latinos X sequitur qur L, quia apud antiquos Graecos L pro N, quae nota est quinquaginta, ponebatur teste et Apollonide et Lucio Tarrhaeo, unde Latini quoque lympha dicunt pro nympha aquam uel fontem uolentes monstrare. Virgilius lymphas Cereremque canistris». centum autem per principalem nominis litteram C, quingenta per sequentem litteram consonantem; nam post C D seq
Abbreviated transcription (Latin):
modo aighimacrũ pedem.ex
Ruosus modo Dactilicũ numͣi.
modo einpesticĩ modo Dichinã¬
Probus de numeris
sic dicit
rotheus et peon fercius
facier illam structurã¬
que tullio peculiaus esse uideat᷑
Cicero de ñs et pedib
oratoriis sic dicit¬
am peon qͦs plures hẽt
sillabas quã tres: mĩt

Expanded text:
modo amphimacrum pedem, et modo amphimacrum pedem, et rursus modo dactylicum numerum, modo anapaesticum, modo dithyramProbus de numeris sic dicit: «trochaeus et paeon tertius faciet illam structuram Tullio peculiarem, ‛esse uideatur’». Cicero de numeris et pedibus oratoriis sic: «iam paean, quod plures habet syllabas quam t
Abbreviated transcription (Latin):
que nuose et ioiũde cadar̃
Nam et creticus qui est e loga
et brem et longa. et eius eq̃lis
peon qui spatio par est sillaba
lorgior qui cõmadissime putã
in solutã sc̃õem ⁊bligani ñ su¬
duplex Nanᶜᵃix longa est et z dz
breuibus qui nũs in p̾mo uiget
iacer in extremo aut e tor idem
breubus et longa quẽ optime
cadere posfact̃. ueteres Ego non
plane ⁊eicio sod alios antepono.
Nec spõdeus q̃d est fuditus
Rpudia̾dus Et si ꝙͦ est e longis.
hebenor uidemi et tardior hẽc
nñ stabilem que̾dãd et nõ ixoperiũ
digntans ipordiũ/ In incisiõib uo
nuibto magꝭ et in mẽbris panci-¬
tarẽ aurẽ pedũ grauitare sua et
tarditate cẽpensãt/:
Donatus de stricturis
et pedibus oratoriis
nmerorũ sic dicit.
icero in iporatione seute̾ ͤͦ
claufula q pouẽda miͦ.
p̃mũ aptũ incgiẽtibus. modo
peona quartũ fimẽtibus cegruũ
longis. et brem et longa. Cui
pemplum posuir amnicos Ienes.

Expanded text:
quae numerose et iucunde cadant. quae numerose et iucunde cadant. Nam et creticus, qui est e longa et breui et longa, et eius aequalis paean, qui spatio par est, syllaba longior, qui commodissime putatur in solutam orationem inligari, cuduplex: nam aut e longa est et tribus breuibus, qui numerus in primo uiget, iacet in extremo; aut e totidem breuibus et longa, quem optime cadere censent ueteres; ego non plane reicio, sed alios antepono. Ne spondeus quidem est funditus repudiandus, etsi, quod est e longis duabus, hebetior uidetur et tardior; habet tamen stabilem quendam et non expertem dignitatis gradum, in incisionibus uero multo magis et in membris: paucitatem enim pedum grauitate sua et tarditate compensat». Donatus de structuris et pedibus oratoriis numerorum sic dicit: «Cicero in exornatione sententiae clausulaque ponenda modo primum aptum incipientibus, modo paeana quartum finientibus congruum, longis et breui et longa cuius exemplum posuit: amicos tenes,
Abbreviated transcription (Latin):
nuis et pedib oratorã
reticus aut spõdeus ear
Dactilus ariẜ trocheus a dest
uel cursor yambus.
Partibus in cunctis qui pouit᷑.
aute supremum
Temporibus ue pares hos
om̃s Reddere possinr.
Soluere seu longas malis
Ut sillaba crestat /.
Reihoricis a fit placuit bis funie
chrocheus.
Pricipia et medud et s̾ue
⁊ Dochinius omat.
Cicero de Incisis et
menbris et de c̾auru sit
hec quidem duobus in huis
publicã. hec auĩe mẽuia r̾us Iost
anbis quitidq uiolasser ab om̃ib
esse ei penas perfolutas Dichore
nichil em̃ ad Rem ixrrema illa loh̃.
fir an breuis, deinde paris
de cũd sapiẽs remeritas filii q̃pbaͥ
hoc dichoreus tãtus chamor cõtioĩt
eatatus est, ut aduuirabile esser
Suero nõne Id mñs effererit
uoborũ c ordino ĩnuita. fuc sic
Comprobanit filii temeritas. iã
inhile est Et si temeritas epsz ᵇ
brembue et longa est: qũs austoᵒ
ut optinũ probat:
Pem Cicero postea
sit Dicir.
ed fuĩ clausule plures

Expanded text:
is et pedibus oratorum. creticus aut spondeus erit / dactylus atque trochaeus adest uel cursor iambus / partibus in cunctis qui ponitur ante supremum; / temporibusue pares hos omnes reddere possunt, / soluere seu longas malis, ut syllaba crescat. / rhetoricis Asiae placuit bis fine trochaeus. / principia et medium et finem tibi dochmius ornat. Cicero de incisis et membris et de circuitu sic: ec quidem duobus in his ppublicam: haec item membra ternis. Post ambitus: quicumque uiolasset, ab omnibus esse ei poenas persolutas; dichoreus nihil enim ad rem extrema illa longa sit an breuis; deinde: patris dictum sapiens temeritas filii comprobauit: hoc dichoreo tantus clamor contionis excitatus est, ut admirabile esset. Quaero nonne id numerus effecerit. Verborum ordinem inmuta, fac sic: comprobauit filii temeritas; iam nihil erit, etsi ‛temeritas’ ex tribus breuibus et longa est, quem Aristoteles ut optumum probat». Idem Cicero postea sic dicit: «sed sunt clausulae plures
Abbreviated transcription (Latin):
oistotilem Theosphratũ Tleodecien
Siphorum unꝰ aptissimꝰ or̃di uel
ouẽti uel mediẽ. putat̃ illi enã
cademi quo loco m uidet᷑ aptior
cretitus Dochinius aut est e
qũiq sillabis. brem. Duab log̃is.
brem longa. hoc est anucos tenes
quoius loco captus est:
Idem Cicero de pedib
et structuris sic
ambus eñ freq̃ntissimꝰ
est in hiis que dimisso
atq humili simone dicũt
Peon aurẽ in ampliorib in ut̾ͦs
Dactilus Itaq in uaria et perpeᵒ.
oĩõe hn sui Ini se iustendi et
tempeiadi¬
Dem Cicero ad heremium
In arte Rechorica de mẽbro
embra orationis appella.
res breniter ab soluta
sine totus sentetie demõstraᵈ ͬ
que de uno alio mẽbro oratiõĩs
ixapitur. hoc pacto et inimico
prodeuas/ Pest unũ qͦd appellaꝰ
mẽbrũ. dem̃ hoc excipiat᷑ oport
altero. et amicũ le debas ix duob
mẽbris hec ex ornatione porest
constare. sed cõmodissima et
absoluraussima est que ex trib
coustat. hoc pacto et Initnico

Expanded text:
ecten, Ephorum - unus aptissimus orationi uel orienti uel mediae; putant illi etiam cadenti, quo loco mihi uidetur aptior creticus. Dochmius autem e quinque syllabis -breui, duabus longis, breui, longa, hoc est ‛amicos tenes’ - quouis loco aptus est». Idem Cicero de pedibus et structuris sic dicit: «iambus enim frequentissimus est in iis quae demisso atque humili sermone dicuntur, paean autem in amplioribus, in utroque dactylus. Itaque in uaria et perpetua oratione hi sunt inter se miscendi et temperandi». Cicero ad Herennium in arte rhetorica de membro, «membrum orationis appellatur res breuiter absoluta sine totius sententiae demonstratione, quae denuo alio membro orationis excipitur, hoc pacto: ‛et inimico proderas’: id est unum, quod appellamus membrum; deinde hoc excipiatur oportet altero: ‛et amicum laedebas’. Ex duobus membris haec exornatio potest constare, sed commodissima et absolutissima est, quae ex tribus constat hoc pacto: ‛et inimico
Abbreviated transcription (Latin):
hec magno latio libra est.
genti q togate:
hanc demqs draginis
Et ter uigenis tradunt
ꝑplerier uuam:
Accpe preterea parno ꝙͣ
Mnam uocitar. nõi minam
dixere priores:
Centũ hee fũt dragnie.
ꝙ si decipsers ⁊llis.
Quatuor efficies hãt nostiã
demq libram.
Actica que fier si quartã
dempferis entnam,
Dexmnas seu bis sex
nulia Dragnias
Quod su̾mũ Doctis porhibe᷑
Nain nichil est obolo ue
minus maiis ue talentũ:
Auut Dicam solide que su
Dunsio libre
Cen affis nam sie legum
dixere periti:
Ex quo ꝙ soli capimꝰ pcclhi¬
bemurr habere
Dicimꝰ aut partis dñi pro
parubus huius
Duna si libire deest. dixere
deunrem
Et si segtantẽ retrahas: eat
ille decincis.
Sed nuillũ religᵒ nõm̃s senuuitiã¬

Expanded text:
Haec magno Latio libra est Haec magno Latio libra est gentique togatae: hanc denique dragmis Et ter uicenis tradunt explerier unam. Accipe praeterea, paruo quam Mnam uocitant nostrique minam dixere priores. Centum hae sunt dragmae; quod si decerpseris illis Quattuor, efficies hanc nostram denique libram; Attica quae fiet, si quartam dempseris unam. nas, seu uis, sex milia dragmas, Quod summum doctis perhibetur Nam nihil his oboloue minus maiusue talento. Nunc dicam, solidae quae sit diuisio librae Siue assis nam sic legum dixere periti, Ex quo quod soli capimus perhibemur habere, Dicimur aut partis domini pro partibus huius. Vncia si librae desit, dixere deuncem, Ac si sextantem retrahas, erit ille decuncis. Sed nullum reliquo nomen semuncia
Abbreviated transcription (Latin):
Corporeis. elemõta fuũ regi
Pondere terra maner. uacins¬
quoq põderis echer:
Indofessa Rapit uoluenis
maiora sequentur/
que pondere duplo:
Qramua uocant scrupulum
nostri dixere priores
Semina sexalii siliquis
latitantia curuis:
Adcabuũt scrupulo. lenis
Aut tondem speltas numerãt.
taistes ue lupmos
Bis duo. fed si par generatim
his poudus messer.
Sernand ead̃ dũsae xadera
Nũc uariant etem cuncta non
federe certo.
Nature. ses lege ualent honi¬
q Repertis
Agenti facilis signatur
numus aenis
Nes que Dragina non Re
sed nõie differt
Dragniã si genirnes: aderit
quem dicier audis/.
Sicilicus. Dragine sciupulũ
si adiecero: fier/.
Sextula que fertur. nan sex his
uncia coustat
Siguila cũ dupla est: ueteres
dixere duellam
Uncia fir Dragnuis bis quatior.
unde putadum :¬
Urãmata dicta quid hec:
uigini quatuor in se :¬
Uncia haber tot eñ formis
uex nostra notatur/.
horis quod nu̾dus peragir
noctemq diem q:
Uucia qͣue in libra pais est
qua mensis in annũ.

Expanded text:
lementa suum regit Pondere terra manet: uacquoque ponderis aether Indefessa rapit uoluentis maiora sequentur. quem pondere duplo Gramma uocant, scriplum nostri dixere priores. Semina sex alii siliquis latitantia curuis Attribuunt scriplo, lentis Aut totidem speltas numerant tristesue lupinos Bis duo; sed si par generatim his pondus inesset, Seruarent eadem diuersae pondera Nunc uariant: etenim cuncta haec non foedere certo Naturae, sed lege ualent hominumque repertis.e doctis Argenti facilis signatur nummus Athenis; Olceque a dragma non re sed nomine differt. Dragmam si gemines, erit is quem dicier audis Sicilicum: dragmae scriplum si adiecero, fiet Sextula quae fertur; nam sex his uncia constat. Sextula cum dupla est, ueteres dixere duellam. Vncia fit dragmis bis quattuor; unde putandum Grammata dicta, quod haec uiginti et quattuor in se Vncia habet: tot enim formis uox nostra notatur, Horis quot mundus peragit noctemque diemque. Vnciaque in libra pars est quae mensis in anno.
Abbreviated transcription (Latin):
uirenur cum Iocũditans tausa.
tum ut uarietas occuoreret sacctan.
Quod as hi⟧ uere quadam ep
parte non tomũ dicitur. Nam in
eo gentre scientius uersat̃ eft
memedi fuit Thrasymachus smid
oio nuinis estan stagta numeaose
Niam ur paulo anre Dixi paria paril
adiũcta et fili defiita Iem conrais
perlata contraria queq sua sponte
siio mnon agas cadut̃ pleuds ñese
gorgiat ymꝰ nuenit srd lois est lsꝰ
nnremperantus. Paure est gemit
ut anre dictũ est cex tribus pantib

Expanded text:
remur cum iucunditatis causa, tum ut uarietas occurreret satietati. quod ab his uere quadam ex parte, non totum dicitur: nam neminem in eo genere scientius uersatum Isoinueniendi fuit Thrasymachus, cuius omnia nimis extant scripta numerose. nam, ut paulo ante dixi, paria paribus adiuncta et similiter definita itemque contrariis relata contraria, quae sua sponte, si id non agas, cadunt plerumque numerose, Gorgias primus inuenit, sed iis est usus intemperantius. id autem est genus, ut ante dictum
Abbreviated transcription (Latin):
non uocani. Confuetudo mͦ. illa fit
stribendi acq dicendi ut sentẽcia
uerbis finatur Eorum ꝙ ⁊borũ
uinctio nafcatur a proceris ac libeis
maxĩe heroo aut peone priore
aut cretico ses uarie distincte¬
q confiderat Notat᷑ eñĩ mapĩe
similitudo in conqestendo Et si p̾mi
ac postremi pedes fũt hac Roẽ
seriati medii possunt latere modo ne
ciocuitꝰ ixst uerborũ sit aut breuior
ꝙͣ aures expetanr aut longior ꝙ̃
uires atos aĩa patiat᷑ Clausulas
aucrẽ Siligentius etiã seruãdas
esse arbitior ꝙͣ suꝑiora qd in hiis
mapũ perfectio atq absoluno Iudicã.
nam usus eque Rmia et media es
puema pars anẽdit᷑. Qui debili¬
tut᷑. in quacũq est parte titubatũ

Expanded text:
non uocati. consuetudo modo illa sit non uocati. consuetudo modo illa sit scribendi atque dicendi ut sententiae uerbis finiantur eorumque uerborum iunctio nascatur a proceris <numeris> ac liberis, maxime heroo aut paeane priore aut cretico, sed uarie distincteque considat: notatur enim maxime similitudo in conquiescendo. et si primi et postremi pedes sunt hac ratione seruati, medii possunt latere, modo ne circuitus ipse uerborum sit aut breuior quam aures expectant aut longior quam uires atque anima patiatur. clausulas autem diligentius etiam seruandas esse arbitror quam superiora, quod in his maxime perfectio atque absolutio iudicatur. nam uersus aeque prima et media et extrema pars adtenditur, qui debilitatur in quacumq
Abbreviated transcription (Latin):
anapesti et spondes pedem iutar
In quo ipune progredi licer duo
duitaxat pedes aut paulo plus
aipia cõtiniadorũ uerborũ satis
Decore cadunt. probat᷑ aitem
ab codem illo max ͤ. peon qui
est duplex. Nain aut a longa
orit᷑ quã tres brenes cõsequid᷑.
ut hec ꝟba desuite Incipite
comprimite, aut a brembus
deiceps tribus extionia ꝓducta atq
longa ficur illa pue̾ donuerãt
sempedes atqs illo philosorho ordra
placet A fuꝑiore peone postericas
funie. Est aut̃ peon hic postenli
nõn silabarũ nnͣo sed auriũ mẽsa
ꝯs est acaus Indiciũ et ceanis
par fere cienco qui est ex longa
et bremi et laiu qͥs pera presioi.
aptiorẽ putat quas uult longa
plerũq sillaba terminare.
de oratore sit dicit.
os sepe curpenda meribus
mimitioribus oratio est
Que tame ipsa mẽbra sut nũis
uinciẽda Neqz uos peon aut herous
ille concuobet ipsi occuorẽt orationi
Iosi inꝙͣ se osserent et Respondelt̃

Expanded text:
anapaesti et spondei pedem, inuitat, anapaesti et spondei pedem, inuitat, in quo inpune progredi licet duo dumtaxat pedes aut paulo plus, ncipia continuandorum uerborum satis decore cadunt. Probatur autem ab eodem illo maxime paean, qui est duplex: nam aut a longa oritur, quam tres breues consequuntur, ut haec uerba: desinite, incipite, comprimite; aut a breuibus deinceps tribus, extrema producta atque longa, sicut illa sunt: domuerant, sonipedes. Atque illi philplacet a superiore paeane, posteriore finire. est autem paean hic posterior non syllabarum numero, sed aurium mensura, quod est acrius iudicium et certius, par fere cretico, qui est ex longa et breui et longa: quid petam praesidi aptiorem putat, quas uult longa plerumque syllaba terminari Cde oratore sic dicit: sed saepe carpenda membris minutioribus oratio est, quae tamen ipsa membra sunt numeris uincienda. neque uos paean aut herous ille conturbet: ipsi occurrent orationi, ipsi, inquam, se offerent et respondebunt
Abbreviated transcription (Latin):
habent graues fonos funeq sensq
et clausule firmas sedes ẽsti
ut rei publice causa et arma
sumpfi et esse pro nõb grauior
est auc̾ longa sillaba p̃cẽdenre
ꝙͣ̃ breui Alicer eñ fonar choma
sup̃si Aluez esse pro nobis
Cicero ad heremiñ
In arte sic¬
que Rem non Reddit obsturã młmn
poserit ad contiunuationes de qͥb
antedictum est de quibus oportz
Roba sicimi ad poeticum ytruere
numerũ utipfete et perpolliussu
possiit esse absolute
De structuris idest de
nimeris siue de cõtutna ᵈ ͤ
Siue de cõpositione Cicero
sic dicit.
Orgissima est Igitur
complexio uerborum que
uolui uno spũ potest sed hic
nature modus est. artis alius.
Nam cum sit ñi plures Ianibũ
et trocheũ fequẽtem segaegat
ab oratore aristoules catule ur̃.
Qui natura tñ intuorũt ip̃i in
orationẽ sermone ꝙ nostrũ ses
funt infignes percussiones eorã
nimerorũ et mimui pedes Quare
p̃mũ ad heroũ nos dactiliti et

Expanded text:
enim graues sonos finemque sensus et clausulae firmas sedes constituit, ut 'rei publicae causa' et 'arma sumpsi' et 'esse pro nobis'. Grauior est autem longa syllaba praecedente quam breui: aliter enim sonat 'arma sumpsi', aliter 'esse pro nobis'». Cicero ad Herennium in arte sicquae rem non reddit obscuram, multum poterit ad continuationes, de quibus ante dictum est; in quibus oportet uerba sicuti ad poeticum exstruere numerum, ut perfecte et perpolitissime possint esse absolutae». De structuris, id est de numeris, siue de continuatione siue de compositione Cicero sic dicit: «longissima est igitur complexio uerborum, quae uolvi uno spiritu potest; sed hic naturae modus est, artis alius: nam cum sint numeri plures, iambum et trochaeum frequentem segregat ab oratore Aristoteles -Catule- uester, qui natura tamen incurrunt ipsi in orationem sermonemque nostrum; sed sunt insignes percussiones eorum numerorum et minuti pedes. Quare primum ad heroum nos, dactylici et
Abbreviated transcription (Latin):
sanctate duo aut tres sere sunt
ptiemi seuiãdi et notudi pedes siuͦ.
non bremora et precisa suir supⁿ.
quos aut chorers aut hercos aut
abeeruos esse aportebir aut in peoue
illo posteriore quẽ aristotiles ꝓbar
aur ei pari cretico horuã uicissundiẽt
efficient ut neqz hn satient᷑. qui
audieur fastidud silms Nec nos id
quos faciemꝰ opera dedita facere
uulꝰ  sust peciand uider sic si quad
in nr̃a orõe claudicat fentit sed
poete non Ignosar nobis cõcedit
Tacti tame om̃t non esse illud ꝙͦs
dixnnm aptũ pefectum q ceruũt¬

Expanded text:
tate. duo enim aut tres fere sunt extremi seruandi et notandi pedes, si modo non breuiora et praecisa erunt superiora, quos aut choreos aut heroos aut alternos esse oportebit, aut in paeane illo posteriore quem Aristoteles probat, aut ei pari cretico. horum uicissitudines efficient ut neque ii satientur qui audient fastidio similitudinis nec nos id quod faciemus opera dedita facere si est peccatum, uidet, sic, siquid in nostra oratione claudicat, sentit, sed poetae non ignoscit, nobis concedit; taciti tamen omnes non esse illud quod diximus aptum perfectumque cernunt
Abbreviated transcription (Latin):
uersu quem singuli partiri pedib
Roppicip Unde apparet heroũ
fingulis pedibus standi et Iam
apud ueteres solitũ Iambũ autẽ
biis. Idem at cum de archilao
parriore ferret quigige fabulam
optime complexus est rea. sisue Reu¬

Expanded text:
uersu, quem singulis partiri pedibus uersu, quem singulis partiri pedibus  Vnde apparet heroum singulis pedibus scandi etiam apud ueteres solitum; iambicum autem binis: id enim ait cum de Archilocho Pario referret, qui Gygae fabulam optime complexus est, ita:
Abbreviated transcription (Latin):
susapit pedes Pdest Iambũ ebrachiy
anapestid dactilum et spondeũ loc
est Iomibum et sponideum esclutios̃
eorum salicer et Ianib solurioñe
tabrachũ Nam si sequẽtem lengã
sillabã in duas breues sillabat
firer de Ianbo tubrachus spodr
aute solutiones duas Dactilum et
aazestum Nam si prioi sillaba
sponden soluatur in duas breues
fiar auapestus. Si ho secunda doc
fiat unĩ Intelligi datur Iambica
mera de Iambo et spondes furi et
de eorm solutionib. De choliãbo
sic est aure procertatis eiusdem Yfus
qui unius pedis diffeie̾tia non aũt᷑
Nam quod sexto loco qui locus par est
non Iambus ses spondeus uel trochens
accipitur Et a longa sillaba Incipit
claudum carmen facit et cholianbus
crintm sudes in ista uia lacent fossa
Oe aute binis pedibue et non in¬
singulis scanditur Derius Insti-¬
tutum est quippe herodotus antiquus
historie auctor. cum de herco dicoret

Expanded text:
suscipit pedes, id est iambum tribrachyn, suscipit pedes, id est iambum tribrachyn, anapaestum, dactylum et spondeum, hoc est iambum et spondeum et solutiones eorum, scilicet ex iambi solutione tribrachyn nam si sequentem longam syllabam in duas breues diuidas, fiat de iambo tribrachys; spondei autem solutiones duas, dactylum et anapaestum: nam si prior syllaba spondei soluatur in duas breues, fiat anapaestus; si uero secunda, dactylus fiet. Vnde intellegi datur iambica metra de iambo et spondeo fieri et de eorum solutionibus». De choliambo sic: «Est autem proceritatis eiusdem uersus qui unius pedis differentia nomen amittit. Nam quod sexto loco, qui locus par est, non iambus, sed spondeus uel trochaeus accipitur et a longa syllaba incipit, claudum carmen facit et choliambus crinem, sudes in ista Veia latent fossa’. Quod autem binis pedibus et non singulis scanditur, uetus institutum est, quippe Herodotus, antiquus historiae auctor, cum de heroo diceret
Abbreviated transcription (Latin):
est Iambi. uel nouellis comicis. uel
qui in detusta plucd̾ come dia Olristo.¬
Ihanes Ingens emicat folertia
En sepe metus mulnfornul nous
Archilochon arte est enuilatus
musita. Sisenna in cõmentatio
poenul plautinȩ fabuls sichalonã
poem dicũt deum et producends
sillaba metri grã exigie Iambus
Iamiam diuisit in duas fillabas
sic his quatuor generibus q̃ntã
accedit de genere uersuũ qui
sunt uniꝰmodi in captiuis fie Hic
ornatus litterã metri causa amifit.
In aulularia sic. hec scena anaspes¬
tico metro est. sed concisa sui. ut nõ
mtelligas. Iuba in libro quarto sit
dicit Iamborũ epempla que
maxĩs frequentata suiꝰ subdidi
imas amne labens cerulo armiger
nuda pede uirgo lictora petens
faces cape puer soporabar cane melis.
In alio loco sic Iambitũ metrũ non
ex solis Iambis constribit᷑ sed qͥuꝙ

Expanded text:
est iambi uel nouellis comicis uel est iambi uel nouellis comicis uel qui in uetusta praecluent comoedia. Aristophanis ingens emicat sollertia, qui saepe metris multiformibus nouus Archilochon arte est aemulatus musica». Sisenna in commentario Poenuli Plautinae fabulae sic: «Halonium Poeni dicunt deum, et producenda primam syllabam metri gratia exigit iambus.iam’: ‘iam’ diuisit in duas syllabas»sic: «his quattuor generibus quintum accedit de genere uersuum qui non sunt unius modi». In Captiuis sic: «hic ‘ornatu’ ‘s‘ litteram metri causa amisit». In Aulularia sic: «haec scaena anapaestico metro est, sed concisa sunt, ut non intellegas». Iuba in libro quarto sic dicit: «iamborum itaque exempla, quae maxime frequentata sunt, subdidiimas amne labens caerulo’. ‘Armiger in Ida pede uago litora petens’faces, cape puer, sopor abit, cane melos‘». In alio loco sic: «iambicum metrum non ex solis iambis conscribitur, sed quinque
Abbreviated transcription (Latin):
latim / hũt trimetrũ uetres
gren cognomine dicũt/ Opedib
iũttis hũc scandere sepe solebãt.
De choluobo/ point austazon
spõdeuu frnis habebit quales
sus isti nec fonte labra proliu
caballino. nec in bicipiti sontmasse
parnaso.
boistus. Crethichon archilochus
trimetro superaddidit ingens
Amphibrachũ trimetro huponax
supponit Iamlo. fulserar hac
plantꝰ pulcher q terencius arte.
Cerencianꝰ de Iambis fubularũ
sic dicit/ Culpatͣ aut̾ usus in
tragediis et rarus intrat ep
Ianibis om̃ibus. Ut ille contra
qui serido et tulibus spondeon
aur quẽ compare receperit sseq̃pedes¬
tres fabulas socco premunt.
Ut que loquu. sup̃ta de uita putes.
Niciã ianbũ tractibus spondeatis et
in scdõ et celis ⁊ que lois fidem que
fucris dum procurãt fabulis In
meria peccãt arte non austicia Ne sle
songra uedba confuetudinis Pauluaũ¬
q iuusus a foluus litteris. Magis
ista nostri nã feie greas tenax cura

Expanded text:
a. Hunc trimetron ueteres a. Hunc trimetron ueteres Graii cognomine dicunt, quod pedibus iunctis hunc scandere saepe solebant. De choliambo. Ponitur aut scazon, spondeum finis habebit, quales sunt isti: ‘nec fonte labra prolui caballino, nec in bicipiti somniasse Parnasso’Boiscus. Creticon Archilochus trimetro superaddidit ingens. Amphibrachyn trimetro Hipponax supponit iambo. Fulserat hac Plautus pulcherque Terentius arte. Terentianus de iambis fabularum sic dicit: «culpatur autem uersus in tragoediis et rarus intrat ex iambis omnibus, ut ille, contra qui secundo et talibus spondeon aut quem comparem receperit. Sed qui pedestres fabulas socco premunt, ut quae locuntur sumpta de uita putes, uitiant iambum tractibus spondiacis et in secundo et ceteris aeque locis, fidemque fictis dum procurant fabulis, in metra peccant arte, non inscitia, ne sint sonora uerba consuetudinis, paulumque rursus a solutis differant. Magis ista nostri: nam fere Graecis tenax cura
Abbreviated transcription (Latin):
Qreͤ ꝓchon archilochos supra capur
ad dic łibi quales siũ isti. dnĩ boĩ.
bom quid portaͤ ses ubi ĩuenram
paniphilid : letus. est nestio qd nicħ.
et non dud hec Res cruir mala⁊
Se Imibo hipponacteo. Ulimuꝰ amphi¬
brochus uelocem claudit Iambum
aut Bacchius erit suus distimẽ
nullo utit᷑ hipponax hoc metre
maginꝰ aucter. Quales suur isti
uersus Ne forte imprudens faciã
quod nolit sciens canebo. Nam si
denutteur quippiam philomene
Dolores. legitinũ Interdũ sub
stenis poinr Iambum qualis est
Iste Obsequiũ amicos. ueritas
odiũ parit. Dticur hiis plaucus
metris et mille poete. e pedilz
quibus hec confistunr metra dacꝰ
aut spondous inest, uel cursor
Iambus Aut anapestus erit posin
Distrimĩe nullo Partib Inquinis
nam preceler eptat Iambus c.
Prrorchius ue cirus finem cõclu¬
dere possit Ut sunt hn tales.
Exclusit. reuocat. Redeam non
si me obfecret/, quod pleriq õs
faciit̾ adolestentuli:
De Nomine talium
uersirum siue metroꝵ

Expanded text:
supra caput addit iambi, quales sunt isti: ‘di boni, boni quid porto? sed ubi inueniam Pamphilum?’ ‘laetus est nescio quid, nihil est, nondum haec resciuit mala’. De iambo hipponacteo. Ultimus amphibrachys uelocem claudit iambum, aut bacchius erit finis discrimine nullo: utitur Hipponax hoc metro maximus auctor; quales sunt isti uersus: ‘ne forte inprudens faciam quod nolit sciens cauebo’. ‘Nam si remittent quippiam Philumenae dolores’. Legitimum interdum sub scaenis ponit iambum, qualis est iste: ‘obsequium amicos, ueritas odium parit’. Vtitur his Plautus metris et mille poetae. De pedibus quibus haec consistunt metra. Dactylus aut spondeus inest uel cursor iambus, aut anapaestus erit, positi discrimine nullo partibus in quinis. Nam post celer extat iambus, pyrrichiusue citus finem concludere possit; ut sunt hi tales: ‘exclusit, reuocat, redeam? non, si me obsecret’. ‘quod plerique omnes faciunt adulescentuli’. De nomine talium uersuum siue metroru
Abbreviated transcription (Latin):
suĩ nchil est aliud quonidian
dissimile simonis
Pictornus de cẽposi ͦ ͤ
Sic dicit.
reticũ qui est exlongua
et breui et longa Si seq
spondens uel trocheus bonan
cõpositions facere dicũt Dacusis
tandem abutre catilina patiã
nostra duo extieni pedes sunt
Creticus et spondens Idem mla
dicit De compositiõe et mũs et
pedibus oratoriis/ Ut ccero dicit:
Cheodorus. Bpãtius. Theophrasiq
hieronimꝰ. Latme de mũs hñ.
Cicero. uictorinꝰ. ensebius. Terẽ¬
tranꝰ uario probus. Charifus.
dixmedes. Durtiliamꝰ. donatii
Dictor Seris:
de composirons Sic
am quis yfociaten maxie
mrrantrr hoc in eus slinuis
landibus seuuꝰ ꝙ uobis soluti
nũos primꝰ adipeur Cumuidi

Expanded text:
liud cotidiani dissimile sermonis». Victorinus de compositione sic dicit: creticum, qui est ex longa et breui et longa, si sequatur spondeus uel trochaeus, bonam compositionem facere dicunt, «quo usque tandem abutere, Catilina, patientia nostra?»: duo extremi pedes sunt creticus et spondeus. Idem multa dicit. De compositione et numeris et pedibus oratoriis, ut Cicero dicit, Theodorus Byzantius, Theophrastus, Hieronymus; Latine de numeris hi: Cicero, Victorinus, Eusebius, Terentianus, Varro, Probus, Charisius, Diomedes, Quintilianus, Donatus, Victor, Seruius. de compositione sic: «nam qui Isocraten maxime mirantur hoc in eius summis laudibus ferunt, quod uerbis solutis numeros
Abbreviated transcription (Latin):
Si quis rem dubiã deliberz armatiabꝰ
Dactilus hiis causi t̾ dicit aptꝰ ui̾sq
De theophrasto Idem Rufinꝰ
metro sapphico sie
Rihoras pulcros theo phrastos ornat:
membra Dispergens boua dithytambi:
fusa per arres auapestus Iaz florer
marce: longior fluxit mĩs per
arres: quem de dit nobis auapestn
ille huic pedes charros loca dithyrambi.
Cicero de mũs oratorũ
sic Dicit.
nfistir auiẽ ambitus modis plurib
e quibus unũ est secuta a sia maxͣ
qui dichoreus uocat᷑. Cum duo ixx̃mi
chori sunt Idem e suigulis longis
et urenbus explanãd est Est eñ¬
ꝙ Ianz ab aliis ypdem pedes a liis
uocabulis nõiant᷑. fed in orationis
nũo nichil est tam uiciofum ꝙͣ
si semꝑ est idem Cadit aut̃ perse
ipse ille preclare quo etiã sanetas
fermidanda est mags/.¬
Quitilianꝰ in arte de
niũs et structura demostenis
sie dicir
Nam quo fit ut de mostems
seuera uideatur cõposinio/. tois
sic est et dochunus qui fir
ex Bacchio et Iambo uel ex Iabo

Expanded text:
siquis rem dubiam deliberet, armat iambus. / dactylus his causis tibi dicitur aptus utrisque. de Theophrasto idem Rufinus metro sapphico sic: toras pulchros Theophrastus ornat, membra dispergens bona dithyrambi fusa per partes: anapaestus ista floret in arte. Longior fluxit numerus per artem, quem dedit nobis anapaestus ille: hinc pedes claros loca dithyrambi Cicero de numeris oratoriis sic dicit: «insistit autem e quibus unum est secuta Asia maxime, qui dichoreus uocatur, cum duo extremi chorei sunt, id est e singulis longis et breuibus: explanandum est enim quod iam ab aliis eidem pedes aliis uocabulis nominantur. sed in orationis numero nihil est tam uitiosum quam si semper est idem: cadit autem per se ipse ille praeclare, quo etiam satietas formidanda est magQuintilianus in arte de numeris et structura Demosthenis sic dicit: «nam quo fit ut Demosthenis seuera uideatur compositio ‛τοῖς θsic: «est et dochmius, qui fit ex bacchio et iambo uel ex iambo
Abbreviated transcription (Latin):
Re uagus errãdo laudãdã Nestiat arte
Optimus orator sequit᷑. Ratiõe poetas.
Cognatꝰ ꝟtute sua metͫ q Recusans.
hic quoq uult nuimers uoos freare uã ͭͤ
Item sic/
Doctus aristo ᷝ  peone laudat ur qͣ
A longa inaipiẽt p̃mordia p̃lra locabͭ.
Aspicere ur ubũ est cõtrariꝰ ille sup̾mꝰ
Tulli ꝰ hũc laudat cui sit penl . loga
Ersse trocheus adest uideat u̾oius ille
Qne perra uocat muss deuota uetustas
hic mebris nus melior cui mtia lõga:

Expanded text:
/ ne uagus errando laudandam nesciat artem/ ne uagus errando laudandam nesciat artemus eosdem. / optimus orator sequitur ratione poetas: / cognatus uirtute sua metrumque recusans / hic quoque uult numeris uoces frenare uagantes. item sic: doctus Aristoteles paeanem laudat utrumque: / a longa incipiens primordia pulchra locabit, / aspicere ut uerbum est, contrarius ille supremus; / Tullius hunc laudat cui sit paenultima longa: / esse trochaeus adest, uideatur tertius ille / quem paeana uocat Musis deuota uetustas; / hic membris numerus melior cui tertia longa.
Abbreviated transcription (Latin):
acopoy. Boistus iste lyriconaut repertor car.¬
minis Nam p̾mus uersum octano
pede deo dicauerat firmianus
ad probũ de metris comoediarũ
coemediarũ requisisti Et ego scio
pburimios existimare Derencianas
uel maxĩe fabulas metrũ non
habere coemedie gaete idest
cuimetus uersibus constant. Nr̃i eñ
ueteris comcedie scriptores in modu.¬
landis fabulis sequi malueruĩ eupołã
Eratinũ Aristophanem ubi p̃fatĩ
est, mensurã esse in fabulis hoc
est metron Terenti et plaiti ac
ceterorũ comicorũ et tragicorum
Dicinr ln. Cĩcero. stauous. Armĩa¬
Terencianꝰ. Ceplius. indep Cuma
fisenna. Dixmedes abbenꝰ. Quti.¬
lanus. Sosipater. Charisius.
helenꝰ asper ͭ .ͥ caper. arruntius.
probus. pliniꝰ euãtius sacerdos.
qui et domatus iuba,
hec ego Rusmnꝰ collega in̾te bengꝰ
Disciplit̃ q dedi munera plcra liberꝰ.
de compositont et de metus¬
oratorum
Mufigens ños uates et met sequid̃ 
Orator nũos hec illi maxĩa ytus.

Expanded text:
. Boiscus is de Cyzico, noui repertor carminis: / nam primus †octano pede† uersum deo dicauit. Firmianus ad Probum de metris comoediarum comoediarum requisisti, et ego scio plurimos existimare Terentianas uel maxime fabulas metrum non habere comoediae Graecae, id est trimetris versibus constant. Nostri enim veteres comoediae scriptores in modulandis fabulis sequi maluerunt Eupolim, Cratinum, Aristophanem, ut praefatum est. » Mensuram esse in fabulis, h. e. μέτρον, Terentii et Plauti ac caeterorum comicorum et tragicorum dicant hi, Cicero, Scaurus, FirmiaTerentianus, Caecilius Vindex, Cinna, Sisenna, Diomedes, Albinus, Quintilianus, Sosipater Charisius, Helenius, Asper, Fl. Caper, Arruntius, Probus, Plinius, Euanthius, sacqui et domatus†, Iuba haec ego Rufinus collegi mente benigna / discipulisque dedi munera pulchra libens.de compositione et de metoratorum. Musigenae numeros uates et metra secuntur, / orator numeros: haec illi maxima uirtus,
Abbreviated transcription (Latin):
contigerit eut Rectid et Integrum
Iamibicũ Ira uigoris adde cõtiũ
celcrem pedem. Si yo longa delumbe.
et claudum. ut est nouitate duccꝰ
Inductus trocheus contra legem
trimeta Iamibiti metru Innouauᵗ.
qad eque et ix spondeo contigit.
Persus Rusini uram̃
de metris Terencii
et planti nitrorum
gnostit metrum feruat¬
q terentius artem. Nant
prologos trimetro didicit cõpone
uerfu/ Scenarũ q actus pͥmos
pede claudit eodem. Ut funt
hii usus prologi. Porta cum pmũ
aumiũ ad strbendum appulit:
P sib negpcii credidit solum dari.
aufere. abise. fosia Ades dũ parcis¬
te uolo dictum Puta tetrametios
quales sunt isti usus Mirabar
hoc si sit abi retet heriscin per
idest pedes simplices quatuor
habet Perebar quorsũ euadẽt᷑
daue nichil lon est segnine te¬

Expanded text:
contigerit, erit rectum et integrum contigerit, erit rectum et integrum iambicum ita: ‘uigoris adde concitum celerem pedem’; sin uero longa, delumbe et claudum, ut est: ‘nouitate ductus, inductus trochaeus contra legem trimetri iambici metrum innouauit, quod adaeque et ex spondeo contigit». Versus Rufini grammatici de metris Terentii et Plauti et ceterorum. Agnoscit metrum seruatque Tereprologos trimetro didicit componere uersu / scaenarumque actus primos pede claudit eodem, ut sunt hi uersus prologi: poeta cum primum animum ad scribendum appulit, / id sibi negoti credidit solum dari Tauferte, abite. Sosia, / adesdum, paucte uolo :: dictum puta Terentius Anquales sunt isti uersus: mirabar, hoc si sic abiret et heri semper id est pedes simplices quattuor habet: uerebar quorsum euaderet TDaue, nihil loci est segniti
Abbreviated transcription (Latin):
magis ꝙͣ de Rbis que ex trimetio
magis subfistint collocari. Et
precipue apud plantũ et Nenium
et affranium Nain hn maxue
ex om̃ib mẽbris uersuũ colis ab
his separans licenter Reperud in
clausulis. Dem uictormꝰ in alio
loco de Ianbo sic dicir Improbat᷑
aurẽ apud tragicos usus ex om̃ib
Iambis compositus Nam quo fit
amplior et par tragios dignitati:
interponũt frequentiꝰ locis dũtipxar
Imxaribus pedũ dactilicorũ
moras et spondeũ Sibiꝰ apud̾ tõltos¬
laxius spacud datũ est. Nam et
spondeis occupant dactilo q et
anapesto locis ad eque disparibus
Ira Dum quotidianũ smonr̃e nutari
nitd. metra uiciãt studio nonĩꝑiciã
ꝙs frequẽtius apud nostios ꝙͣ ap̾
grecos ĩuemes. Senera aut̾ Iambis
meta fut̾ duo/ Nam ex hirs alia
Integra alia clauda quescaronta
sen choliamba uocant/ Inducũtur¬
q quoiũ differe̾tiã penultia ⁊
fillaba de mõstrabit, Namn si breit

Expanded text:
magis quam deuerbiis, quae ex trimetro magis quam deuerbiis, quae ex trimetro magis subsistunt, collocari, et praecipue apud Plautum et Naeuium et Afranium. nam hi maxime ex omnibus membris uersuum colis ab his separatis licenter usi reperiuntur in clausulis. idem Victorinus in alio loco de iambo sic dicit: improbatur autem apud tragicos uersus ex omnibus iambis compositus: nam, quo sit amplior et par tragicae dignitati, interponunt frequentius locis dumtaxat imparibus pedum dactylicorum moras et spondeum. similiter apud colaxius spatium datum est: nam et spondeis occupant dactyloque et anapaesto locis adaeque disparibus. Ita dum cotidianum sermonem imitari nituntur, metra uitiant studio, non imperitia, quod frequentius apud nostros quam Graecos inuenies. Genera autem iambici metri sunt duo: nam ex his alia integra, alia clauda, quae scazonta seu choliamba uocant, inducuntur, quorum differentiam paenultima uersus syllaba demonstrabit. Nam si breuis
Abbreviated transcription (Latin):
comicũ spectat: ut paululũ enageni᷑
Sio pluriõs affirmare Gerẽtianas
uel mapr̃e fabulas metrũ ac
Disciplinã grecarũ comoediarũ nõ
custodisse Pdest quas menãder
philemon diphilus et ceteu edideriꝰ
nostri in modulũdis richinis seu
metris uet̾is comedire st̾ptores sequi
maluerutꝰ. Pest eupolin. Cratinũ.
aristephanẽ. prologos Itaq et
comprehenderur. Den longifsiõs
trimetros: mͦ addito quadrãte uel
semisse posuerũt. ⁊dest semxede
adiecto uel integro pede Iambo. uel
sesquipede. hec per medios actus
uarie. Rarsus in exitu fabularũ
quadratos. quales dixerim in scdã¬
stena locauerũt. sed Iidem quadran¬
legitun cũ sedecim si llabis Iupta
Ius propum constare debeant.
Pberũq ĩuenud̃: uigniti aut ãplius
sillabarũ huic estima. metrũ nõ
tenuisse. nec sua lege cõposuisse.
Qd yo ad clausulas idest mumes¬
cula cola pertiner: quot genera usuũ
sunt : tonidem mẽbra pro clausulis
pom possinie / Et soleut in cãticis

Expanded text:
comicum spectat, ut paululum euagemur, scio plurimos adfirmare Terentianas uel maxime fabulas metrum ac disciplinam Graecarum comoediarum non custodisse, id est quas Menander Philemon Diphilus et ceteri ediderunt. nostri enim in modulandis metris seu rhythmis ueteris comoediae scriptores sequi maluerunt, id est Eupolin Cratinum Aristophanen. prologos itaque et conprehenderunt, deinde longissimos trimetros, modo addito quadrante uel semisse posuerunt, id est uel semipede adiecto uel integro pede iambo uel sesquipede. haec per medios actus uarie, rursus in exitu fabularum quadratos, quales diximus in secunda scaena. sed idem quadrati cum sedecim syllabis constaproprium constare debeant, plerumque inueniuntur uiginti aut amplius syllabarum: hinc existimantur metrum non tenuisse nec sua lege composuisse. quod uero ad clausulas id est ad minuscula cola pertinet, quot genera uersuum sunt, totidem membra pro clausulis poni possunt et solent in canticis
Abbreviated transcription (Latin):
est exaggeratio. positio uero dubit
res questio Pofitionũ autẽ alie
sunt simplices alre ad aliquid cõ¬
parant᷑ et duplices uident᷑ esse
Si eñ dicanꝰ an luctanione ipdẽdi
simplex posino. Sinautẽ luctatione
psercenda an agricultura. Duxlp̃
Oporter em̃ ab altero dehortari i
rapitilis que finalia nõiant᷑ Idest
Infto utili. ꝯ ossibili. deceni. ut insud̃
est duccre uxor̃e. Et qͥd a parenilz

Expanded text:
nifestae rei est exaggeratio, positio autem dubiae nifestae rei est exaggeratio, positio autem dubiae rei quaestio. positionum autem aliae sunt simplices, aliae ad aliquid comparantur et duplices uidentur esse; si enim dicamus an luctatione exercendum, simplex positio, sin autem luctatione exercendum an agricultura, duplex. oportet enim ab altero dehortari in capitulis, quae finalia nominantur, id est iusto utili possibili decenti, ut iustum est ducere uxorem et, quod a parentibus
Abbreviated transcription (Latin):
an naiigandum an ducendum
upore. an philosophandũ non
addemes cui sed ipsaiz rem ꝑ se
et per accidennia ei reqͥrenes
ut an illa res sir facienda: quã
facientibus solet illud et Illud
aindere. ꝙ si funtã assumaniꝰ
perfonã et sit deliberemꝰ non
posino est si suppositio que magl
ad dõtioncisias pertinet. Sunt
igino posinonũ alie Ciles
alie prinate. Cuules quidem:
que cõmunib et ad curtates
parrmẽtibus fubiarent oꝑmionib.
ur an Rethorice Dandũ studiũ
et hiis silia. Non cuules uero uel
prinate que sinr proye aliquarũ
disaplinarũ et eas proficenciũ
ut an pilȩ formã hẽar nu̾d̃. an
muli nudi. an Iguis sit solhee
em̃ questiones ad phos pertiner:
Nam oratores in aliis sunt egcer¬
cendi  Nominauerũt autẽ has¬
quidam actiuas Illas Inspectiuas.
siue intollectiuas hee eñ possut̾
agi Illarũ autem finis est inspectio
siue Intellectus. Est autem Incer

Expanded text:
an nauigandum, an ducendum an nauigandum, an ducendum uxorem, an philosophandum, non addentes cui, sed ipsam rem per se et per accidentia ei requirentes; ut an illa res sit facienda, quam facientibus solet illud et illud accidere. quodsi finitam assumamus personam et sic deliberemus, non positio iam, sed suppositio est, quae magis ad controuersias pertinet. sunt igitur positionum aliae ciuiles, aliae priuatae. ciuiles quidem, quae communibus et ad ciuitatem pertinentibus subiacent opinionibus, ut an rhetoricae dandum studium, et his similia; non ciuiles uero uel priuatae, quae sunt propriae aliquarum disciplinarum et eas profitentium, ut an pilae formam habeat mundus, an multi sint mundi, an ignis sit sol. hae enim quaestiones ad philosophos pertinent, nam oratores in aliis sunt exercendi. nominauerunt autem quidam has actiuas, illas inspectiuas siue intellectiuas. hae enim possunt agi, illarum autem finis est inspectio siue intellectus. est autem inter
Abbreviated transcription (Latin):
qui uicti sunt lac̾mas. seruitirem:
din uero loca uel tempora uel perbrt̾
Destribamꝰ. habebimꝰ aliquã et a
narratione de qua supra Documꝰ
Et a bono uel unli uel laudabili rõez.
Uirtus autẽ destriptionis maxgt .
plarncies et presennialis significaᵃ
est: Oportet enĩ elocutionẽ pene
per aures oculis presenciã facert
ap̃ius Rei. Et exequare dignitati
rerũ stilum elocutionis. sic clara
res est fit et or̃o silis. Dii sũmissa:
huic quoq aptet et qualitas yboiũ
Sciendũ autem ꝙ quidam nõ pesuaũ
Dest̾ptionẽ in prexcitamẽtis quasi
preocmupatã et in sabila et in enariaᵒ
In illis eñi quass dest̾bimꝰ et loca
et flumos et personas et res sed
qm eã quas quidam eloquẽtissibrũ
tradidere int pre ecertita ᵈͤᷤ non
ingriud est eos Iniitan
De posinone/.¬
Osino est deliberaͦ. alicumꝰ
⁊ei generalis ad nillam
perfonã cectam pertimĩt uelaliã
partem circũstancie. Ut si tractem

Expanded text:
qui uicti sunt lacrimas, seruitutem. qui uicti sunt lacrimas, seruitutem. sin uero loca uel tempora uel personas describamus, habebimus aliquam et a narratione, de qua supra docuimus, et a bono uel utili uel laudabili rationem. uirtus autem descriptionis maxime planities et praesentia uel significantia est. oportet enim elocutionem paene per aures oculis praesentiam facere ipsius rei et exaequare dignitati rerum stilum elocutionis: si clara res est, sit et oratio similis; sin summissa, huic quoque aptetur qualitas uerborum. sciendum autem, quod quidam non posuerunt descriptionem in praeexercitamentis, quasi praeoccupatam et in fabula et in narratione; in illis enim quoque describimus et loca et fluuios et personas et res; sed quoniam eam quoque quidam eloquentissimorum tradidere inter praeexercitationes, non incongruum est eos imitari. de positione positio est deliberatio alicuius rei generalis ad nullam personam certam pertinens uel aliam partem circumstantiae, ut si tractemus
Abbreviated transcription (Latin):
Incipit a presentibus recurrit
ad preterita et transit ad futura:
habeat autem stilũ suppositis axt̃u¬
personis. De descriptione
Escapsio est or̃o colligẽs
et prefentãs oculis quod
Demõstrat, Fuit descriptiones
tam perfonarũ ꝙͣ Reuũ et tẽporũ
et status et locorũ et multorum
aliorum Personarũ quidem ut
apud uigilium. urrgĩs os habitũ¬
q gerens et sginis arma spartanae.
Ierũ yo ut pedestris prelii uel
nantiłis pugne destoiptis Tẽporũ
autem ut ueris aestatis status paris
uel belli locorũ ut lictoris Campi
montiũ uibiũ Potest autem et cõ¬
muixta esse demõstratio it si quis
Destribat nocturnã pugnã fimul et
temperiem demonstrat: Coneniur
Igiui res q̃dem destribere ab ante¬
facts et que in ip̃is euẽnimt uel
Dicamꝰ descaptionẽ: p̃mũ quidem
habitos sup̃tus paratos timores qui
suerũr huit congressus. cedes motes
untorias laudes uictorũ. Illorũ uo

Expanded text:
incipit a praesentibus, recurrit incipit a praesentibus, recurrit ad praeterita et transit ad futura. habeat autem stilum suppositis aptupersonis. de descriptione descriptio est oratio colligens et praesentans oculis quod demonstrat. fiunt autem descriptiones tam personarum quam rerum et temporum et status et locorum et multorum aliorum; personarum quidem, ut apud Virgilium «uirginis os habitumque gerens et uirginis arma / Spartanae», rerum uero, ut pedestris proelii uel naualis pugnae descriptio, temporum autem, ut ueris aestatis, status, ut pacis uel belli, locorum, ut litoris campi montium urbium. potest autem et commixta esse demonstratio, ut, si quis describat nocturnam pugnam, simul et tempus et rem demonstrat. conemur igitur res quidem describere ab antefactis et quae in ipsis eueniunt uel dicamus descriptionem, primum quidem habitos, sumptus paratos, timores qui fuerunt; hinc congressus caedes mortes uictorias laudes uictorum, illorum uero
Abbreviated transcription (Latin):
smitarũ uo ut quibus uti potiuss¬
Io quedam sunt ssimplices qñ
suppouĩt aliqͥs per se loquẽs
Quedã duplices qñ ad alios lo
per se quidẽ ut quibus ueribis
Un potuisset scipio uictor reuertes:
Ad alios uero quibus uerbis utipo¬
tusset stipio post uictoriã. ad epctitũ
Duiq antem feruãda est prep̾etas
personarũ et temporũ Allia sunt
em̃ uta Iuuenis, Allia seis Alia
gaudenus alia dolentis Suur
autem quedã allocutiones merala
Qued̃ passionales Oueda miga
Passionales funt in quilz passio
idest cõmiseratio propa Inducit
ut quibus uerbis ut potiusser
andromache hectore mortuo Moaloͦ
uero in quib obtinent mores. ut
quibus/ uerbis un potuisset rusticꝰ
cũ p̾mũ aspexerit no᷑uẽ Mixte que
uriũq habent. ut quibus uti potuissi
achilles interfecto patroclo habet
eñ et passionẽ fueris aminti
et mor̃e de uelli cogitantis. Sed
operatio prodit per tria tpr̃a et

Expanded text:
finitarum uero, ut quibus uerbis uti potuisfinitarum uero, ut quibus uerbis uti potuisuero quaedam sunt simplices, quando supponitur aliquis ipse per se loquens, quaedam duplices, quando ad alios loquitur; per se quidem, ut quibus uerbis uti potuisset Scipio uictor reuertens, ad alios uero, quibus uerbis uti potuisset Scipio post uictoriam ad exercitum. ubique autem seruanda est proprietas personarum et temporum. alia sunt enim uerba iuuenis, alia senis, alia gaudentis, alia dolentis. sunt autem quaedam allocutiones morales, quaedam passionales, quaedam mixtae. passionales sunt, in quibus passio, iut quibus uerbis uti potuisset Andromache mortuo Hectore; morales uero, in quibus obtinent mores, ut quibus uerbis uti potuisset rusticus, cum primum aspexerit nauem; mixtae, quae utrumque habent, ut quibus uerbis uti potuisset Achilles interfecto Patroclo habet enim et passionem funeris amici et morem de bello cogitantis. sed operatio procedit per tria tempora et