comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quibus inuolutũ erat sola posita monstra¬
uit : Deinde curiosius inquirentib feminis.
& de eo quodinuenerant mente conster¬
natis. angelorum uisionem ostendit: qui
illum resurrexisse certa manifestatione
pate facerent: Ac sic praecurrente fama
patrate resurrectionis. tandem ipse dnis
uirtutum & rex gloriae apparens. quan¬
ta potentia mortem quam adhoram
gustauerat deuiciss& apparuit¶ Et quidẽ
quantum ex euuangelicȩ seriȩ lectionis
inuenimus. quinquies ipsa qua resurrexit
die uisus est hominibus: primo maria mag¬
dalenȩ ad monumentum. quando ei desi¬
deranti pedes eius amplecti dictum est
Nolimne tange̾re: non dumenim ascendi ad
patrem meum : Deinde duabus amonum̃to
currentibus nuntiare discipulis: quae aban¬
gelis deperfecta eius resurrectionen
didicerant. De quibus scriptum est: quia
accesserunt & tenuerunt pedes eius.
& ad orauerunt eum: Apparuit ipso die
ad uesperascente duobus euntibus in castellũ
emaus: qui eum adospitium uocantes in pa¬

Expanded text:
ibus involutum erat, sola posita monstravit; deinde curiosius inquirentibus feminis, et de eo quod invenerant mente consternatis angelorum visionem ostendit, qui illum resurrexisse certa manifestatione patefacerent, ac sic praecurrente fama patratae resurrectionis, tandem ipse Dominus virtutum et rex gloriae apparens, quanta potentia mortem quam ad horam gustaverat devicisset, aperuit. Et quidem quantum et evangelicae serie lectionis invenimus, quinquies ipsa qua resurrexit die, visus est hominibus primo Mariae Magdalenae ad monumentum, quando ei desideranti pedes ejus amplecti  Al. complecti  dictum est: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem meum . Deinde duabus a monumento currentibus nuntiare discipulis quae ab angelis de perfecta ejus resurrectione didicerant, de quibus scriptum est: Quia accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum . Apparuit ipso die advesperascente duobus euntibus in castellum Emaus  Al., Emmaus, qui eum ad hospitium vocantes in pa
Abbreviated transcription (Latin):
łAM SUAE RESURRECTIO¬
NIS dñs &redemptor noster.
tum temporis ostendit : quia nimirum
tanta in erat uirtus miraculi. ut hanc re¬
pence totã capere fragilia mortalium
pectora non possent: Condolens igitur
ipse in becillitati quęrentiũ primo ueni¬
entibus ad monumentum: & feminis suo
amore feruentibus & uiris. reuolutũ lapi¬

Expanded text:
am suae resurrectionis Dominus et Redemptor noster ptum temporis ostendit, quia nimirum tanta erat virtus miraculi, ut hanc repente totam capere fragilia mortalium pectora non possent. Consulens igitur ipse imbecillitati quaerentium, primo venientibus ad monumentum et feminis suo amore ferventibus
Abbreviated transcription (Latin):
in nobis dumloqueret᷑ inuia. & aperirae
dñs aboculis discipulorum euanuit.
quo ardore inuia eius locutione accensi
deat. Hocigne accensum se nouerat
quidicebat: Concaluit cormeum intrame:
& inmeditatione mea ex ardescit ignis:
Sed quia om̃is quidõ docente bonum di¬
scit. percaritatis ministerium aliis adnun¬
tiare deb& : Probant hoc isti discipuli. de
quibus subditur: & surgentes eadẽ hora
regressisunt in hierusalem: Non enĩ fatiga¬
tione itineris prohibiti sunt: nonuesꝑtine
hore inpedimentũ timuerunt: sed eadẽ
hora surgentes reuersi sunt inhierłm nun¬
tiare apłis. quod dednĩ resurrectione in
uia cõpererant: Vnde & bene subiungit᷑:
Et inuenerunt congregatos undecim . &

Expanded text:
in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret in nobis, dum loqueretur in via, et aperiret Dominus ab oculis discipulorum evanuit, quo ardore in via ejus locutione accensi deat ? » Hoc igne accensum se noverat, qui dicebat: « Concaluit cor meum intra me, et in meditatione mea exardescet ignis . » Sed quia omnis qui Deo docente bonum discit per charitatis mysterium, aliis annuntiare debet, probant hoc isti discipuli, de quibus subditur: « Et surgentes eadem hora, regressi sunt in Jerusalem. » Non enim fatigatione itineris prohibiti sunt, non vespertinae horae impedimentum timuerunt, sed eadem hora surgentes regressi sunt in Jerusalem nuntiare apostolis quod de Domini resurrectione in via compererant. Unde bene subjungitur: « Et invenerunt congregat
Abbreviated transcription (Latin):
tur dicens: hospitales inuicẽ : sine mur¬
muratione: Hinc etiam beatus iob dese¬
ipso testatur inquiens: Foris non mansit
peregrinus: hostium meum. uiatori pa¬
tuit: Et intrauit cũ illis: E tfactum est
dum recumber& cumeis. accepit panẽ¬
& benedixit acfregit: & porrigebat
illis. Et aperti sunt oculi eorum : & cog¬
nouerunt illum: Quia fides sine operib
mortua est : HiNC cognoscere possumus.
quia dm̃ quem discipuli nec exuisione
nec ex scripturarum interpretatione
cognouerant. mox ut opere quod scriptu¬
non auditores legis iustisunt apud dm̃.
sed factores legis iustificabuntur. Stsicut
dñs dicit. beati qui audiunt uerbũ di.
& custodiunt illud: Nos quoque ꝓmodu¬
lo nr̃o infractione panis dñm cognosci¬
mus. simundo corde & casto corpore
mysterium corporis & sanguinis eius.
cum digna reubrentia sumimus: Et ipse
euanuit ab oculis corunt. & dixerunt
ad inuicem: Nonne cor nr̃m ardens erat

Expanded text:
tur, dicens: « Hospitales invicem sine murtur, dicens: « Hospitales invicem sine murmuratione . » Hinc etiam beatus Job de seipso testatur, inquiens: « Foris non mansit peregrinus, ostium meum viatori patuit . » « Et intravit cum illis. Et factum est dum recumberet cum eis, accepit panem, benedixit ac fregit, et porrigebat illis. Et aperti sunt oculi eorum, et cognoverunt illum. » Quia fides sine operibus mortua est, hinc cognoscere possimus, quia Deum, quem discipuli nec ex visione, nec ex Scripturarum interpretatione cognoverant, mox ut opere, quod Scriptu« Non auditores legis justi sunt apud Deum, sed factores legis justificabuntur . » Et sicut Dominus dicit: « Beati qui audiunt verbum Dei, et custodiunt illud . » Nos quoque pro modulo nostro in fractione panis Dominum cognoscimus, si mundo corde et casto corpore mysterium corporis et sanguinis ejus cum digna reverentia sumimus. « Et ipse evanuit ab oculis eorum. Et dixerunt ad invicem: Nonne cor nostrum ardens erat
Abbreviated transcription (Latin):
ut manifestum fier&. sidiscipuli. eum quẽ
dm̃ non cognoscebant. saltem ut peregri¬
num diligerent: Sed absit ut acaritatis
uisceribus alienos eos credamus : quicũ
auctore miscđiae gradiebantur: Nam
subditur: Et coegerunt illum dicentes:
Mane nobiscum qm̃ aduespera scit: &
inclinata est iamdies: Quorum exemplo
discimus . quia peregrini & hospites non
solum cum ad sunt recipiendisunt : sed etiã
cum de sunt uocandi atque cogendi:
Nam quantum hospitalitatis uirtus ua¬
leat. ipse comprobat: quise iniudicio
fiddibus dicturũ repromisit: hospes fui
& collegistis me : Et quam diu fecistis
uni deminimis meis. mihi fecistis: Quod
etiam inopere abrahȩ & loth discimus:
qui frequenter hospites susc ipiendo.
aliquando angłos susceperunt: Unde¬
Caritas fraternitatis maneat in uobis.
& hospitalitatem nolite obliuisci: Perhanc
placuerunt quidam. angłis hospitio
receptis: hinc & petrus apłs nos exhorta¬

Expanded text:
ut manifestum fieret, si discipuli eum, quem ut manifestum fieret, si discipuli eum, quem Deum cognoscebant, saltem ut peregrinum diligerent. Sed absit ut eos a charitatis visceribus alienos esse credamus qui cum auctore misericordiae gradiebantur. Nam subditur: « Et coegerunt illum, dicentes: Mane nobiscum, quoniam advesperascit, et inclinata est jam dies. » Quorum exemplo discimus quia peregrini et hospites non solum cum adsunt recipiendi sunt, sed etiam cum desunt vocandi atque cogendi. Nam quantum hospitalitatis virtus valeat, et ipse comprobat, qui se in judicio fidelibus dicturum repromisit: « Hospes fui, et collegistis me. Et quandiu fecistis uni de minimis meis, mihi fecistis . » Quod etiam in opere Abrahae et Loth discimus, qui frequenter hospites suscipiendo, aliquando angelos susceperunt. Unde« Charitas fratete oblivisci. Per hanc enim placuerunt quidam, angelis hospitio susceptis . » Hinc et Petrus apostolus nos horta
Abbreviated transcription (Latin):
cumplures patres ante moysen fuisse legamꝰ.
qui & uerbis & exemplis eius passionem ac
resurrectionem prophetauerint: Sed ad
hoc dicendum est. quia lic& ante moysen
plures patres fuerint: tamen eorum actio¬
nem moyse describente cognouimus. quẽ
ueracis historiȩ scriptorem primum
fuisse non dubitamus: A quo libro ergo
illorum dñs scripturas incerpretari cõepe
diximus primus moyses scribit In de enim
scripsit homo. quando non erat homo
Et appropinquauerunt castello quo iban:
& ipsese finxit longiusire: Cũ fingere
solet esse hy̧pocritarum. Quidest quod
dñs se finxisse dicitur : Ad quod rationa¬
lis patet responsio. quia nonsemper fingere
simulare dicimus. sed aliquando & iam cõ¬
ponere: Vnde & compositores luti figulos
uocamus. & eos qui carmina dicant fictores.
idest compositores carminum: Quibus
exemplis discimus. quia simplex ueritas
nihil perduplicitatem egit: sed talem se corã
discipulorum oculis composinit uel exibuit.

Expanded text:
patres ante Moysen fuisse legamus, qui et verbis et exemplis ejus passionem et resurrectionem prophetaverint. Sed ad hoc dicendum est quia, licet ante Moysen plures patres fuerint, tamen eorum actionem Moyse scribente cognovimus, quem veracis historiae scriptorem primum fuisse non dubitamus. A quo libro ergo illorum Dominus Scripturas interpretari coepit?diximus primus Moyses scripsit. Inde enim scripsit homo, quando non erat homo. « Et appropinquaverunt castello quo ibant, et ipse se finxit longius ire. » Cum fingere soleat esse hypocritarum, quid est quod Dominus se finxisse dicitur? Ad quod rationabilis patet responsio, quia non semper fingere simulare dicimus, sed aliquando etiam componere. Unde et compositores luti figulos vocamus, et eos qui carmina dictant, fictores, id est compositores carminum. Quibus exemplis discimus, quia simplex veritas nihil per duplicitatem egit, sed talem se coram discipulorum oculis composuit vel exhibuit,
Abbreviated transcription (Latin):
tura in hac die dñi Ex ultemus plane.
quia cumuotis dm̃ gratulamur: magis
nrã uota curamus: Quid enim dicit pro¬
ph&a. Haec est dies quã fecit dñs:
Bonus plane dies quilucẽ intulit uniuer¬
sis: uerum non huius scłi lucẽ. sed resur¬
rectionis aeternę: Lux enim ista noncali¬
ginem noctis detulit: sed mortis tenebras
amputauit : Bonus in quã dies & melior
hic quã ille. in quo primum mundus enitu¬
it : Ille enim hommibus ad laborẽ creatus est:
hic factus est adquietem: Ille mortẽ meruit:
hic formidinem mortis euasit: Ille bonis
malis q: cõmunis est. hc propͥ usest
iustorum: Illius diei lux tenebris sepelit᷑:
huius diei splendor etiam sepulturas in lu¬
minat: ad postremum illius diei lucem
mortui nonuident. huiusdiei lumen etiã
defunctis emicuit. sicut ait proph& a :
Qui sedebant in regione umbrȩ mortis :
lux orta est eis: Laetemur ergo in hac die
quae & uiuos circumfulg&. & mortuos

Expanded text:
tura, in hac die Domini exsultemus plane, tura, in hac die Domini exsultemus plane, quia cum votis Domini gratulamur, magis nostra vota curamus. Quid enim dicit propheta? Haec est dies quam fecit Dominus. Bonus 476 plane dies, qui lucem intulit universis, verum non hujus saeculi lucem, sed resurrectionis aeternae; lux enim ista non caliginem noctis detulit, sed mortis tenebras amputavit. Bonus, inquam, dies, et melior hic quam ille in quo primum mundus enituit: ille enim hominibus ad laborem creatus est, hic factus est ad quietem; ille mortem meruit, hic formidinem mortis evasit; ille bonis malisque communis est, hic proprius est justorum; illius diei lux tenebris sepelitur, hujus diei splendor etiam sepulturas illuminat; ad postremum illius diei lucem mortui non vident, hujus diei lumen etiam defunctis emicuit, sicut ait propheta: Qui sedebant in regione umbrae mortis, lux orta est eis . Laetemur ergo in hac die, quae et vivos circumfulget, et mortuos
Abbreviated transcription (Latin):
sicut ds̃ nr̃t in ipso est. ita & sanguis nr̃t
in illo est: Miscđiam igitur mihi debet
praestare diuinitas: necessitudinẽ exhibe¬
re deb& ad finitas: Neque enim tam in¬
mitis est dñs. ut obliuiscatur hominis: &
non meminerit illius quẽ ipse gestat. ut
quẽ causa mei susceperit. non eius causa quẽ
susceperit me requirat: Non in quã tam
inmitis est dñs. ut non indiga̾t carnẽ suã.
membra sua. uiscera sua: Ait sc̃s apłs:
Nemo umquã carnẽ suã odio habuit
sed nutrit & fouet eam: sicut xp̃s eeclesiã. ⁊
Nihil ergo deuenia desperemus fratres.
nihil deodio timeamus: habemus prerogatiũ
sanguinis nr̃i  Inxp̃o enim caro nr̃a nos
diligit : sumus enim membra eius & caro
sicut idem beatus apłs : hoc nunc os. ex ossib
meis. & caro detarne mea: Sacramentum
hoc magnum estꝰ ego aut̃ dico in xp̃o & in
eccła: Exultemus ergo fr̃s. sicut ait scrip¬

Expanded text:
sicut Deus noster in ipso est, ita et sanguis noster sicut Deus noster in ipso est, ita et sanguis noster in illo est. Misericordiam igitur mihi debet praestare Divinitas, necessitudinem exhibere debet affinitas; neque enim tam immitis est 475 Dominus, ut obliviscatur hominis, et non meminerit illius quem ipse gestat: ut quem causa mei susceperit, non ejus causa quem susceperit, me requirat; non, inquam, tam immitis est Dominus, ut non diligat carnem suam, membra sua, viscera sua. Ait sanctus Apostolus: Nemo unquam carnem suam odio habuit, sed nutrit et fovet eam, sicut Christus Ecclesiam . Nihil ergo de venia desperemus, fratres, nihil de odio timeamus. Habemus praerogativam sanguinis nostri; in Christo enim caro nostra nos diligit, sumus enim membra ejus et caro, sicut dicit idem beatus Apostolus: Hoc nunc os ex ossibus meis, et caro de carne mea: sacramentum hoc magnum est, ego autem dico in Christo et in Ecclesia . Exsultemus ergo, fratres, sicut ait Scrip
Abbreviated transcription (Latin):
homo resurrexit inxp̃o : quã uitã sortiret᷑
in scło: Non enim tantũ illi dñs generacioni
resurrectionis prȩstitit grãm : incuius
generacionis tempore resurrexit. Sed
& iam secuturis postea populis hoc ꝓui¬
dit. ut prius essemus deresurrectione
securi. quã demorte solliciti: Et ante
cũ dõ uiueremus in caelis. quã cũ hominib
conuersaremur in terris: Insaluatore
enim om̃s resurreximus. om̃s reuiximus:
om̃s ad caelestia transmigrauimus:
porcio mea regnat: regnare mecredo
Vbi dominatur sanguis ms. me sencio domi¬
nari : Vbi glorificatur caro mea. meglori¬
osum esse cognosco: Quã uis igitur pecca¬
tor : dehac cõmunione grãe non diffidat.
quia & si peccata nos prohibent. substan¬
tiam nos requirit: Et si delicta propria
nos excludunt. naturȩ cõmunio non repellit:
Nampropter bonitatẽ diuinitatis. peculiarẽ
nobis saluator deb& effectum: scilic& quia

Expanded text:
homo resurrexit in Christo quam vitam sortiretur homo resurrexit in Christo quam vitam sortiretur in saeculo. Non enim tantum illi Dominus generationi resurrectionis praestitit gratiam, in cujus generationis tempore resurrexit, sed etiam secuturis postea populis hoc providit, ut prius essemus de resurrectione securi quam de morte solliciti; et ante cum Deo viveremus in coelis, quam cum hominibus conversaremus in terris. In Salvatore enim omnes resurreximus, omnes reviximus, omnes ad coelestia transmigravimus; portio mea regnat, regnare me credo; ubi dominatur sanguis meus, me sentio dominari; ubi glorificatur caro mea, me gloriosum esse cognosco. Quamvis enim peccator de hac tamen communione gratiae non diffidat, quia etsi peccata nos prohibent, substantia nos requirit; etsi delicta propria nos excludunt, naturae communio non repellit; nam propter bonitatem Divinitatis, peculiarem nobis Salvator debet affectum, scilicet quia
Abbreviated transcription (Latin):
& ante eos socios suis sceleribus ad sumpse¬
runt. quosutrum sanguinis participes
possent habere nescirent: Non igitur
mirandum est si insaluatore tam crudeles
fuerunt : qui ex titerunt in suos posteros
tam crudeles: Non in merito in hac die
sc̃s dauid sine exceptione ex ultandum
praecipit & laetandum. inqua die tocius
mundi gaudia caelebrantur: Omib enĩ
laetandum est : quia om̃ib prodest: Cuncꝰ¬
tis ex ultandum est: quia cunctis est salu¬
tare : Et ideo non adulatoria adhibenda
nec fucata lactitia quisque enim in xp̃i ÷
resurrectione laetatur: laetet᷑ pocius
quia in xp̃o ipse surrexit: In illo enĩ nr̃a
portio nr̃a conditio & mortẽ ꝑtulit
& reuixit: Et lic& nos adhuc resolutio
corpusculi maneat: coepimus tunc in xpõ
aeterna uita iamuiuere: Vnde quã uis
fragilitatem nr̃am acceler& inmature mor¬
tis occasio : insaluatore tam̃ dicimus prius
resurgere quã perire: Ante enim futurus

Expanded text:
et ante eos socios suos sceleribus assumpseet ante eos socios suos sceleribus assumpserunt, quos utrum sanguinis participes possent habere, nescirent. Non igitur mirandum est, si in Salvatorem tam crudeles fuerunt, qui exstiterunt 474 in suos posteros tam crudeles. Non immerito in hac die sanctus David sine exceptione exsultandum praecipit et laetandum, in qua die totius mundi gaudia celebrantur. Omnibus enim laetandum est, quia omnibus prodest; cunctis exsultandum est, quia cunctis est salutare, et ideo non adulatoria est adhibenda, nec fucata laetitia. Quisquis enim in Christi resurrectione laetatur, laetetur potius quia in Christo ipse resurrexit: in illo enim nostra portio, nostra conditio, et mortem pertulit et revixit. Et licet nobis adhuc resolutio corpusculi maneat, coepimus tunc in Christo aeterna vita jam vivere; unde quamvis fragilitatem nostram acceleret immaturae mortis occasio, in Salvatore tamen didicimus prius resurgere quam perire: ante enim futurus
Abbreviated transcription (Latin):
occidi: dicente a postolo Resur gens aut̃
iam non morietur : mors illi ultra non domi¬
nabitur: Custodiebant ergo eũ sollicite
insepulchro: presertim quia sẽ die tertia
dixerat surrecturum: Custodiebant aũt:
sollicite insepulchro. quia necesse illis
erat. eum iam non doctorẽ timere. sed
iudicem: Iudicẽ in quã. Non sui tantum.
sed & crudelis sentenciȩ suȩ : quia filios
posteros suos suisscelerib addixerunt
dicentes: Sanguis cius supernos. & suꝑ
filios nr̃os: Crudelis subtali sententia¬
impietas iudaeorum : quae facinore suo
nonsolum praesentes liberos dampnat.
sed etiã non natos occidit: Quantos enĩ
hac uoce ad conscientiam facinoris uo¬
cant. quosscientia criminis non tene¬
bat: Erudelis inquã Impietas: quod
posteros ante inrcatũ uocat quã ꝓducat
in lucẽ: ut prius futuris continger& pecca¬
re quã uiuere: C ruenti plane genitores.
qui ante parricide factisunt quã parentes.

Expanded text:
occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem occidi, dicente Apostolo: Resurgens autem jam non moritur. Mors illi ultra non dominabitur . Custodiebant ergo eum sollicite in sepulcro, praesertim quia se die tertia dixerat surrecturum; custodiebant autem sollicite in sepulcro, quia necesse illis erat eum jam non doctorem timere, sed judicem: judicem, inquam, non sui tantum, sed et crudelis sententiae suae, qua filios posterosque suos sceleribus addixerunt, dicentes: Sanguis ejus super nos et super filios nostros . Crudelis sub tali sententia Judaeorum, quae facinore suo non solum praesentes liberos damnat, sed etiam non natos occidit. Quantos enim hac voce ad conscientiam facinoris vocant, quos scientia criminis non tenebat! crudelis, inquam, impietas, quod posteros ante in reatum vocat, quam producit in lucem: ut prius futuris contingeret peccare, quam vivere. Cruenti plane genitores, qui ante parricidae facti sunt quam parentes:
Abbreviated transcription (Latin):
praeualer& manus humana destruere.
nisi sola uirtus resurrectionis apcriret.:
Denique dicit sc̃s euuangłista. priusquã
descendente angło magno terram tremo¬
re fuisse commotam: ut fundamenta tu¬
muli mouerentur. & ꝑcussos pauore
custodes quiuenerant custodire mortuũ
esse factos ut mortuos: Vt mortuos inquã:
Dignum plane iuditium: sicut iustus
resurgit. peccator emoritur. cum reuiue¬
scit innocens: cius intercipitur immioꝰ:⁊
Nam ideo nec pro gredientẽ dnm cernere
potuerunt: quia criminosas mentes ter¬
ror oppresserat. dum sustinere fulgorẽ
resurrectionis rutilȩ non ualebant.
Maiore ergo sollicitudine pharisei dñm
custodierunt mortuum. quam uitiũ sunt
per secuti: siquidem causa illos maior
urguebat: Intellegebant enim facili us
fuisse apud superos eum despici : quam
redeuntẽ ab inferis posse contempNi:
& quod tunc pracdicans facile potuerit
occidi. nunc autẽ resurgens iam non possit

Expanded text:
praevaleret manus humana destruere, praevaleret manus humana destruere, nisi sola virtus resurrectionis aperiret. Denique dicit sanctus evangelista , 473 descendente angelo, magno terram tremore fuisse commotam, et fundamenta tumuli moverentur, et percussos pavore custodes, qui venerant custodire mortuum, esse factos ut mortuos. Ut mortuos, inquam: dignum plane judicium, si, cum justus resurgit, peccator emoritur; cum reviviscit innocens, ejus interficitur inimicus; nam ideo nec progredientem Dominum cernere potuerunt, quia criminosas mentes terror oppresserat, dum sustinere fulgorem resurrectionis rutilae non valebant. Majore ergo sollicitudine Pharisaei Dominum custodierunt mortuum, quam vivum sunt persecuti; siquidem causa illos major urgebat: intelligebant enim facilius fuisse eum apud superos despici, quam redeuntem ab inferis posse contemni; et quod tunc praedicans facile potuerit occidi, nunc autem resurgens jam non possit
Abbreviated transcription (Latin):
ministeria. Aperta sepulchri penetralia.
ipsum dñm post resurrectionem cumdisi¬
pulis loquentem : conuersantẽ. acdentem¬
thomam quoque clauorũ uulnera & iam
digito contrectantem : Ut haec omnia prȩc̃¬
mittam. tamen fidem nrãm confirmat¬
 impietas iudacorum: Nam sufficit ad cre¬
dulitatem nobis ẽorũ nimium cauta crude¬
litas: Quo enim diligentius custodierunt
tumulum: eo constat illum manifesti uꝰ
surrexisse quo plures ad posuere
custodes : eo plures testium reliquere:
Nam hoc procurauit diuina ꝓuidentia
ut resurrectioni dominicȩ non solum
angłi. non solum discipłi : sed & testimoniũ
perhiberent quod est amplius inimici:
Libentius ergo accipimus : quod eum
diligentius adseruarunt: Credimus enĩ
subtot custodibus potuisse illũ ꝓdire.
cicius quam perire : & detumulo iure
dñi ꝓgredi. quã discipulorum fraude
subduci : Tanta enim sollicitudine sepul¬
chrum obstruxit impietas: ut id non

Expanded text:
ministeria, aperta sepulcri penetralia, ministeria, aperta sepulcri penetralia, ipsum Dominum post resurrectionem cum discipulis loquentem, conversantem, edentemThomam quoque clavorum vulnera etiam digito contrectantem : ut haec omnia praetermittam, tamen fidem nostram confirmat impietas Judaeorum. Nam sufficit ad credulitatem nobis eorum nimium cauta credulitas. Quo enim diligentius custodierunt tumulum, eo constat illum manifestius surrexisse; quo plures apposuere custodes, eo plures testes reliquere. Nam hoc procuravit divina providentia, ut resurrectioni non solum angeli, non solum discipuli, sed et testimonium perhiberent, quod est amplius, inimici. Libentius ergo accipimus, quod eum diligentius observarunt; credimus enim sub tot custodibus potuisse illum prodire citius quam perire, et de tumulo jure Domini progredi quam discipulorum fraude subduci: tanta enim sollicitudine sepulcrum obstruxit impietas, ut id non
Abbreviated transcription (Latin):
XUI TANDUM NOBISEST¬
fr̃s in hac die quã fecit dñs con¬
tinuata lactitia: & ineius festi¬
uitate iugi gła gratulandum: Nec enim¬
quia nox sollempnitati interuenit gaudia
nr̃a praecidit : nec quia obscuritas distin¬
xit tempora uespertinaꝰ resurrectionis
lux uota aeterna deseruit: Nobis crim
heri &hodie dies. unus dies ipse est: Quia
sic dicit desaluatore beatus apłs Iħs xp̃c
est dies. quia in ipso uiuimus. in ipso moue¬
mur. in ipso nonmorimur: N onmorimur
inquam: Quia sicut lucẽ xp̃i nulla pec¬
cati incessit obscuritas. ita & uiuentes¬
inea nulla tẽporis absumit uetustas Lȩ¬
temur ergo in xp̃o resurrectionis die cõ¬
munis enim omnium. communis est nrã
lactitia: Com munis plane. quia omnes
illo resurgente surreximus: Omnium
enim reuxit saluti: quiꝓ omnium pecca¬
tis ad dictusest passioni: Resurrexit igit᷑
saluator amortuis : Noua res & mira:
sed hab& haec adsertio ueritatem: Nam
ut taceam prophetarum oracula. angeloꝵ

Expanded text:
m nobis estfratres, in hac die quam fecit Dominus continuata laetitia, et in ejus festivitate jugi gloria gratulandum. Nec quia nox solemnitati intervenit, gaudia nostra praescidit: nec quia nox distinxit tempora vespertina, resurrectionis lux vota aeterna deseruit. Nobis enim heri et hodie dies unus, dies ipse est, quia sicut de Salvatore beatus Apostolus ait: est dies, quia in ipso vivimus, in ipso movemur , in ipso non morimur: non morimur, inquam, quia sicut lucem Christi nulla peccati incessit obscuritas, ita et viventes nulla temporis absumit vetustas. Laetemur ergo in Christi resurrectionis die; communis enim omnium, communis est nostra laetitia. Communis plane, quia omnes illo resurgente resurreximus. 472 Omnium enim revixit saluti, qui pro omnium peccatis addictus est passioni. Resurrexit igitur Salvator a mortuis. Nova res et mira, sed habet haec assertio veritatem. Nam ut taceam prophetarum oracula, angelorum
Abbreviated transcription (Latin):
ne sẽ esse sentiebat dauid cumdicebat
Q ñm aduena & peregrinus sum apud
te : sicut om̃s patres mei : Et iterum:
heu mihi quia in colatus ms̃ prolongatus
est habitaui cũ habitantibus cedar.
multum peregrinata est anima mea:
Sed adhuc causas meroris dñs diligentius
inquirit dicens: Quȩ . ͤ At illi unde
tristes erant: aperuerunt dicentes.
Deiħu nazareno : qui fuit uir ꝓpheta
potens in opere & sermone. coram dõ

Expanded text:
ne se esse sentiebat David, cum dicebat: ne se esse sentiebat David, cum dicebat: « Quoniam advenae et peregrini sumus apud te, sicut omnes patres nostri . » Et iterum: « Heu mihi, quia incolatus meus prolongatus est! habitavi cum habitantibus Cedar, multum peregrinata est anima mea . » Sed adhuc causas moeroris Dominus diligentius inquirit, dicens: « Quae? » At illi unde tristes essent aperuerunt, dicentes: « De Jesu Nazareno, qui fuit vir propheta, potens in opere et sermone
Abbreviated transcription (Latin):
dicatur. maxime aut̃ cum propter
magnitudinem suam nulli eẽ. in cognita
possint: Sed illud pretermittendum
non est : quod in peregrini specie dñs
post suam passionem discipulis apparere
uoluit. Peregrinus enim illis erat: a quo¬
rum mortalitate longe distabat: Si ue
certe in peregrini specie apparuit :
ut eorum mentes admisericordiam
ꝓuocar&: ut eum quem dm̃ nondũ
cognoscebant. saltem ut peregrinum
amarent: In peregrini quoque specie
apparuit : ut nos qui membra cius sumus.
in hac uita peregrinos & aduenas nos
esse sentiamus: Peregrinus gitur dictus est.
reditum cumgemitu desiderant: Etnos
qui paradysi gaudia amisimus. quã diu
in hac uita sumus. inalia patria consisti¬
mus: unde necesse est. ut cotidie cũ ge¬
mitu ad propriam patriam redire
festinemus: dicentes cum apło Dum
sumus incorpore. peregrinamur ad nõ.
qm̃ non habemus hic manentẽ ciuitatẽ.
sed futurã inquirimus: In hac peregrinatio¬

Expanded text:
rusalem, maxime autem, cum propter rusalem, maxime autem, cum propter magnitudinem suam nulli esse incognita possint? Sed illud praetermittendum non est, quod in peregrini specie Dominus post suam resurrectionem discipulis apparere voluit. Peregrinus enim erat illis, a quorum mortalitate longe distabat. Sive certe in peregrini specie apparuit, ut eorum mentes ad misericordiam provocaret, et eum quem Deum nondum cognoscebant, saltem ut peregrinum amarent. In peregrini specie quoque apparuit, ut nos, qui membra ejus sumus, in hac vita peregrinos et advenas nos esse sentiamus. Peregrinus enim dictus est, reditum cum gemitu suspirant. Et nos quoque qui paradisi gaudia amisimus, quandiu in hac vita sumus, in aliena patria consistimus. Unde necesse est ut quotidie cum gemitu ad propriam patriam redire festinemus, dicentes cum Apostolo. « Dum sumus in corpore peregrinamur a Domino: quoniam non habemus hic manentem civitatem, sed futuram inquirimus . » In hac peregrinatio
Abbreviated transcription (Latin):
effigie. & ait adillos: Qui sunt hi sermo¬
nes quos confertis ad inuicẽ ambulantes.
& estis cristes Non ignorans dns in ter¬
rogauit quid discipuli loquerentur.
sed ex eorum locutione cordis requisiuit
confessionem. ut impleretur in illis quod
alibi dicit: Aut exore tuo iustificaberis:
aut exore tuo condempnaberis: Merito:
autem tristes ambulabant: quos fides
resurrectionis nondum laetificauerat:
Nondum enim impletũ erat in illis.
quod dñs repromiserat dicens: Tristitia
urã reuertetur ingaudium: Sed ad huc
in illa sententia tenebantur qua ait.
mundus aut̃ gaudebit. uos uero contrista¬
bimim: Namcuius rei gratia tristes in¬
cederent : unuseorum cui nomen cleo¬
pas ostendit cum ait: Tusolus peregri¬
nuses in hierusalem: & non cognouisti
quae facta sunt in illa his diebus.
Acsi dicer&. Quomodo ex omnib
tusolus remanere potuisti : ut ignores
ea quae facta sunt his diebus.: Acsi¬

Expanded text:
effigie . » « Et ait ad illos: Qui sunt hi sermoeffigie . » « Et ait ad illos: Qui sunt hi sermones quos confertis ad invicem ambulantes, et estis tristes? » Non ignorans Dominus interrogavit quod discipuli loquerentur, sed ex eorum locutione cordis requisivit confessionem, ut impleretur in illis quod alibi dicit: « Aut ex ore tuo justificaberis, aut ex ore tuo condemnaberis . » Merito autem tristes ambulabant, quos fides resurrectionis nondum laetificaverat. Nondum enim erat impletum in illis quod Dominus repromiserat, dicens: « Tristitia vestra vertetur in gaudium : » sed adhuc in illa sententia tenebantur, quae ait: « Mundus autem gaudebit, vos vero tristabimini : » Nam cujus rei gratia tristes incederent, unus eorum, cui nomen Cleophas, ostendit, cum ait: « Tu solus peregrinus es in Jerusalem, et non cognovisti quae facta sunt in illa his diebus? » Ac si diceret: Quomodo ex omnibus tu solus remanere potuisti, ut ignorares ea quae facta sunt his diebus in Je
Abbreviated transcription (Latin):
Et factum est dum fabularent᷑ & secum
quȩrerent : & ipse iħs ad propinquans
:ibat cum illis: Uibi notandum: quia uixta
mentis illorum qualitatẽ. dñs suã for¬
mauit apparitionem: Illi enim incorde
dm̃ amabant: sed de cius resurrectione
dubitabant: Dñs autem eis incor pore
apparebat. sed quis ess& non de monstra¬
bat: Quia ergo quẽ amabant uidebant.
quia uero de eius resurrectione dubita¬
bant: eum quem uidebant non agnosce¬
bant: Sed quia ipsa dubitatio in illoꝵ
mentibus exantiqui hostis insidus
nata fuerat. recte sub iungitur::
Oculi aut̃ illorum tenebantur: neꝰ
eum agnoscerent: TenebaNtur
enim eorum oculi. siue abipsa dũ¬
bitatione. siue abantiqui hostis temp¬
tatione : ne eum quẽ uidebant cogno¬
scere possent: Qui enim propria:
uir tute amortuis resurrexit : in qua
specie uoluit discipulis apparere potuit:
Vnde bene alius euuangelista dicit:
Post haec apparuit duobus ex illis in alia

Expanded text:
m fabularentur et secum m fabularentur et secum quaererent, et ipse Jesus appropinquans ibat cum illis. » Ubi notandum quia, juxta mentis illorum qualitatem. Dominus suam formavit apparitionem. Illi enim in corde Dominum amabant, sed de ejus resurrectione dubitabant. Dominus autem eis in corpore apparebat, sed quis esset non demonstrabat. Quia ergo amabant videbant: quia vero de ejus resurrectione dubitabant, eum quem videbant, non agnoscebant. Sed quia ipsa dubitatio in illorum mentibus ex antiqui hostis insidiis nata fuerat, recte subjungitur: « Oculi autem illorum tenebantur, ne eum agnoscerent. » Tenebantur enim illorum oculi, sive ab ipsa dubitatione, sive ab antiqui hostis tentatione, ne eum quem videbant cognoscere possent. Qui enim propria virtute a mortuis resurrexit, in qua specie voluit, discipulis apparuit. Unde bene alius evangelista dicit: « Post haec apparuit duobus ex illis in alia
Abbreviated transcription (Latin):
do illum insepulchro collocatum didicȩ¬
Uerum octauum dimidium ꝑfecerant:
quia cum prius resurrecturum credide¬
rant: sed de eius resurrectione dubii
ab hicrusalem recederent. ab eius tamen
amore funditus non recesserant: unde
& bene subditur: Et ipsi loquebantur
adinuicẽ : de hisomnibus quac acciderant:
Notandum autem. quia non super flua.
non uacua. neque ea quae ad detractio¬
nem pertinent. neque uerba risum
mouentia loquebantur : sed adinuicem
dehis omnibus quȩ accideran S cilic&
& miracula operatussit. quomodo odus
iudaeorum & calumpniis traditus sit
ad crucifigendum : qualiter sẽ resurrecꝰ¬
turum predixerat. quod nondũ uide¬
bant : Quia ergo hoc & huius modi de
illo loquebantur: contigit ut etiam
illum quẽ absentẽ putabant corporalit̃
uiderent : & in his etiam ad lit terã. suã
ꝓmissionẽ dñs adimpler& inqua dicit:
ubi fuerint duo ueltres congregati in no¬
mine meo. ibi sum in medio eorum ⁊¬

Expanded text:
do illum in sepulcro collocatum didicedo illum in sepulcro collocatum didiceVerum octavum dimidium perfecerant, quia eum prius resurrecturum crediderant, sed ex ejusab Jerusalem recederent, ab ejus tamen amore funditus non recesserant. Unde et bene subditur: « Et ipsi loquebantur ad invicem de his omnibus quae acciderant. » Notandum autem quia non de superfluis, non de vacuis, neque ea quae ad detractionem pertinent, neque risum moventia loquebantur, sed ad invicem de his omnibus quae acciderant, scilicet et miracula operatus sit, quomodo odiis Judaeorum et calumniis traditus sit ad crucifigendum, qualiter se resurrecturum praedixerat, quod nondum videbant. Quia ergo haec et hujusmodi de illo loquebantur, contigit u etiam illum, quem absentem putabant, corporaliter viderent, et in his etiam ad litteram suam promissionem Dominus adimpleret, in qua dicit: « Ubi fuerint duo vel tres congregati in nomine meo, ibi sum in medio eorum
Abbreviated transcription (Latin):
Sex aginta enim stadia abhierusalem.
usque emaus numerantur. Sta dium
enim astando dictum est. uel quod statu¬
endo eo quod maius aliquod incerto
statueretur loco ad exercitationẽ curren¬
tium: Etcum apud ueteres stadiorum
mensura diuersa habeatur. legitimi tamen
stadii auctorem herculem tradunt. qui
subuno anhelitu centum uiginti quinq
passus cucurrisse dicitur: Acper hoc
si recte computetur: sexaginta stadia.
septimũ miliarium & dimidium cõplent.
Etsex quidem adbona opera pertinent.
quia sex diessunt inquibus lic& operari:¬
III Septẽ aut̃ ad requiem animarũ. quia
septimo die requicuit ds̃ abom̃ib operib
suis Octo adresurrectionẽ. quia octa¬
uo die dns resurrexit: Et ꝑ salomonem
dicitur: Da partę septẽ. nec non & octo
Quasi enim isti discipubi sextũ miliariũ
cum dño cucurrerant: quando eum
in praesenti uita inbonis operibus con¬
uersantem uiderant: Quasi uero ad
septimum miliarium ꝑuenerant: quan¬

Expanded text:
Sexaginta enim stadia ab Jerusalem Sexaginta enim stadia ab Jerusalem usque Emmaus numerantur. Stadium enim a stando dictum est, vel statuendo, eo quod munus aliquod in certo loco statueretur ad exercitationem currentium. Et cum apud veteres stadiorum mensura diversa habeatur, legitimi tamen stadii auctorem Herculem tradunt, qui sub uno anhelitu centum viginti quinque passus cucurrisse dicitur, ac per hoc, si recte computetur, sexaginta stadia septimum milliarium et dimidium complent. Et sex quidem ad bona opera pertinent, quia sex dies sunt in quibus licet operari: septem autem ad requiem animarum, quia septimo die requievit Deus ab omnibus operibus suis: octo ad resurrectionem, quia octavo die Dominus resurrexit. Et per Salomonem dicitur: « Da partes septem, necnon et octo . » Quasi enim discipuli isti sextum milliarium cum Domino cucurrerant, quando eum in praesenti vita in bonis operibus conversantem viderant. Quasi enim ad septimum milliarium pervenerant, quan
Abbreviated transcription (Latin):
tur: sicut mox ses fecisse inuenitur.
quisic dese quasi dealio loquebatur dicens:
Et erat moy ses uir mitissimus. super om̃s
homines quimorabantur in terra:
Similiter & heatus iob desequasi de alio
ait: Uirerat in terra hus. nomine iob:
Quienim lucã unum ex his duobus
discipulis fuisse putant : scđm hoc exemplũ
suum nomen siluisse dicunt: Sed quilib&
horum fuerit sciendum est. quia dediũ
resurrectione dubii ab hierłm recedebant:
quodñ solum uerbis. sed etiam factis ipsi
demonstrant: Quienim usque tertia die
in hierłm expectauerunt: aestimantes eũ
tertia die resurrecturũ sicut ipse ꝓmiserat.
quia responsionem non audierant. dubitan¬
tes ab hierłm recedebant: Sedignoscen¬
dumest eorum fragilitatȩ : qnm sicut
dicit euuangelista. nondum erat sp̃s datꝰ.
quia iħs nondum fuerat glorificatus:
unde bene spatium itineris quo tende¬
bant: eorũmentibus congruere uidetur:

Expanded text:
tur, sicut Moyses fecisse invenitur, tur, sicut Moyses fecisse invenitur, qui sic de se quasi de alio loquebatur, dicens: « Et erat Moyses vir mitissimus super omnes homines, qui morabantur in terra . » Similiter et beatus Job de se, quasi de alio ait: « Vir erat in terra Hus, nomine Job . » Qui enim Lucam unum ex his duobus discipulis fuisse putant, secundum hoc exemplum suum nomen siluisse dicunt. Sed quilibet horum fuerit, sciendum est, quia de Domini resurrectione dubii ab Jerusalem recedebant, quod non solum verbis, sed etiam factis ipsi demonstrant. Qui enim usque in tertiam diem in Jerusalem exspectaverant, aestimantes eum tertia die resurrecturum, sicut ipse promiserat, quia sponsionem non viderant, dubitantes, ab Jerusalem recedebant. Sed ignoscendum est eorum fragilitati, quoniam, sicut dicit evangelista, nondum erat Spiritus datus, « quia Jesus nondum fuerat glorificatus . » Unde bene spatium itineris, quo tendebant, eorum mentibus congruere videtur.
Abbreviated transcription (Latin):
Etreliqua
UEX ORDIO huius LeCtionis
sola mouere non nullos adquerendũ
quinam isti duo discipłi fuerint. qui
ipsa die resurrectionis ab hierłm receden¬
tes castellum emaus properauerint
Quodenim exduodecim apłis non fueriñ.
infine huius lectionis euuangelista cõꝓbat.
cumdicit eos reuersos in hierłm. & inuenis¬
se congregatos undecim: unde appar& cos
ex septuaginta fuisse discipulis. non ex duo¬
decim apłis: E tunius nomen quidẽ infra
declaratur: cũ ille cui nomen erat cleophas.¬
dño respondisse dicitur Alterum uero
nonnulli putant uocatum fuisse emaus.
sicut & castellũ quo ibant: & ideo suꝑ flu¬
um uisum fuisse euuangeliste. ut inuno
breui uersiculo. unum nomen gemina¬
r& : Alii ctiam arbitrantur hunc fuisse
lucam euuangelistam. qui hoc scripsit
euuangelium : & humilicatis causa suũ
nomen non ex pressisse E Sonsuetudo enĩ
est scõrum. ut cum dese mira & magNa
loquuntur propter custodiam humili¬
tatis sic desua ꝑsona quasi dealiena loquan¬

Expanded text:
Et reliqua. In exordio hujus lectionis solet movere nonnullos ad quaerendum quinam isti duo discipuli fuerint, qui ipsa die resurrectionis ab Jerusalem recedentes, ad castellum Emmaus properaverint. Quod enim ex duodecim apostolis non fuerint, in fine hujus lectionis evangelista comprobat, cum dicit eos reversos in Jerusalem, et invenisse congregatos undecim. Unde apparet eos ex septuaginta fuisse discipulis, non ex duodecim apostolis. Et unius nomen quidem infra declaratur, cui nomen Cleophas fuisse dicitur: alterum vero nonnsicut et castellum quo ibant, et ideo superfluum visum fuisse evangelistae ut uno brevi versiculo unum nomen geminaret. Alii etiam arbitrantur hunc fuisse Lucam evangelistam, qui hoc scripsit evangelium, et humilitatis causa suum nomen siluisse. Consuetudo enim est sanctorum ut, cum de se mira et magna loquuntur, propter custodiam humilitatis, sic de sua persona quasi de aliena loquan
Abbreviated transcription (Latin):
& resurrectionẽ prophetauerint: Quid
enim mors abel. nisi passionẽ dñi significauit :
Quia sicut ipse afratre iniuste occisus est.
ita quoqueᷤ dns in nocenter a iud aeis occisus
est: Q uid enim per trans lationem enoch.
nisi ascensio dñi significatur.: Quidꝑnee
qui arcã in diluuio rexit. nisi intellegitur
quia caput est eccłae. Et quid perabra hã
quifilium immolauit. nisi ds̃ pater accipit᷑.
qui proprio filio suo non pepercit : Sic
quoque immolatio isa ac: passionis xp̃i
tẋpum tenuit : Nam & iacob pastor

Expanded text:
et resurrectionem prophetaverint. Quid et resurrectionem prophetaverint. Quid enim mors Abel , nisi passionem Christi significavit? Sicut enim ipse a fratre injuste occisus est, ita quoque et Dominus innocenter a Judaeis occisus est. Quid enim per translationem Henoch , nisi ascensio Domini significatur? Quid per Noe, qui arcam in diluvio rexit , nisi Dominus intelligitur, qui caput est Ecclesiae? Et quid per Abraham, qui filium immolavit , nisi Deus Pater accipitur, qui proprio Filio suo non pepercit? Sic quoque immolatio Isaac passionis Christi typum tenuit. Nam et Jacob pastor
Abbreviated transcription (Latin):
suam intrare dicitur perpassionẽ : Igitur
dñs ingłam suam intrauit: ostendens nos
ꝑ multas tribulationes intrare in regnũ di :
Tamquam enim capud nr̃m qui est xp̃s
membra sua diligit : ut frequenter ipse agere
dicatur a liquod ad faciendum nos idoneos
efficit: Sedquia ad intellegendum scriptu¬
ras stulti & tardi erant: post increpationẽ
piam dñs adiungit expositionem: Unde
& subditur. Incipiens a moyse & omnibus
prophetis. inter pretabatur illis in omnibus
scripturis quae deillo erant: Interpretabatͤ
inomnibus scripturis. maxime ea quȩ ad pas
nem dubitationem abeorum mentib au¬
ferr& : & ad credendũ resurretionẽ animos
eorum confirmar&: quale est illud: Fode
iniqui: E tcetera talia: Sed forte mouet
aliquẽ. quare cũ dñs interpretabatur
scripturas discipulis. a moyse coepisse dicat᷑.
cum plures patres ante moxsen fuisse lega¬
mus : qui & uerbis & exemplis eius passionẽ

Expanded text:
suam dicitur intrare per passionem. Igitur suam dicitur intrare per passionem. Igitur Dominus in gloriam suam intravit, ostendens nos per multas tribulationes intrare debere in regnum Dei. Tantum enim caput nostrum, qui est Christus, membra sua diligit, ut frequenter ipse agere dicatur, ad quod faciendum nos idoneos efficit. Sed quia ad intelligendum Scripturam stulti et tardi erant, post increpationem piam Dominus adjungit expositionem. Unde et subditur: « Incipiens a Moyse et omnibus prophetis, interpretabatur illis in omnibus Scripturis, quae de ipso erant. » Interpretabatur in omnibus Scripturis, maxime ea quae ad passem dubitationem ab eorum mentibus auferret, et ad credendum resurrectionem animos eorum confirmaret, quale est illud: « Fodiniqui , » et caetera talia. Sed forte movet aliquem quare Dominus, cum interpretabatur Scripturas discipulis, a Moyse coepisse dicares ante Moysen fuisse legamus, qui et verbis et exemplis ejus passionem
Abbreviated transcription (Latin):
trina dñi. in miraculis. in passione: sicut
de illo prophetȩ praedixerant cõpleta
cernerent. decius resurrectione dubitare
non debuerant. Et maxime cum omnia
quae ineo uentura erant antequã patere¬
tur. ab ipso dño prius predicare colerent:
Et non solum illorum uerum etiã & nr̃a
ignauia atque tepiditas redarguitur:
quinec preclara discere uolentes. nec ea
quae didicimus opere implere satagimus.
& ideo ad discendũ tardi & ad opus pigri
inuenimur: Quibus recte dicit᷑ Nonne
haec oportebat pati xp̃m. & ita intrare
ingłam suam: Quod in terrogatiue legen¬
dum est : ut sub auditur oportunit: O por¬
tuit enim xp̃m pati : non prose. sed pro
nobis: Dicitur aut̃ intrare ingłam suam.
aqua numquam discessit: eo quod nos
intrare fecerit. qui longe ꝑpeccatum
abilla expulsi fueramus. Sicut enim
uidere & confiteri dicitur: eo quod nos aliquid
uidere & confiteri faciat: ita quoque ingłam

Expanded text:
doctrina, in miraculis, in passione, sicut doctrina, in miraculis, in passione, sicut de illo prophetae praedixerant, completa cernerent, de ejus resurrectione dubitare non debuerant: et maxime, cum omnia quae in eo ventura erant, antequam pateretur, ab ipso Domino prius praedicta recolerent. Et non solum illorum, verum etiam et nostra ignavia atque tepiditas redarguitur, qui nec praeclara discere volentes, nec ea quae discimus opere implere satagimus: et ideo ad discendum tardi, et ad opus pigri invenimur. Quibus recte dicitur: « Nonne haec oportuit pati Christum, et ita intrare in gloriam suam? » Quod interrogative legendum est, ut subaudiatur, oportuit. Oportuit enim Christum pati, non pro se, sed pro nobis. Dicitur autem intrare in gloriam suam, a qua nunquam discessit, eo quod nos intrare fecerit, qui longe per peccatum ab illa expulsi fueramus. Sicut enim videre et confiteri dicitur, eo quod nos aliquid videre et confiteri faciat, ita quoque in gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
ex nr̃is terruerunt nos. quaeante lucẽ
fuerunt admonumentũ : & non inuento
corpore eius. uenerunt dicentes se etiam
uisionem angelorum uidisse. quidicunt
eum uiuere: Et abierunt quidam ex
nr̃is admonumentum. & ita inuenert̃
sicut mulieres dixerunt: ipsum uero
non inuenerunt: Quod hic discipuli
commemorant breuiter superior textus
euuangelii narrat sufficienter: scilic& quo¬
modo mulieres quae secutȩ dnm̃ fuerant
agalilea cumpre paratis a romatibus ad
monumentum uenerunt: & responso aban¬
gelo accepto. de eius resurrectione discipłis
nuntiauerunt : Tunc quoque duo ex illis
petrus & iohannes scilic& cucurrerunt ad
monumentum: & ita inuenerunt sicut
mulieres dixerunt: ipsum uero non inue¬
nerunt: Et ait ad illos: O stulti & tardi
corde ad credendum: in omnibus quaelocu¬
tisunt proph&cȩ: Merito nonsolum disci¬
pulorum stultitia redarguitur. sed etiam
tarditas increpatur : quia cũ om̃a indocꝰ

Expanded text:
ex nostris terruerunt nos, quae ante lucem ex nostris terruerunt nos, quae ante lucem fuerunt ad monumentum, et non inuento corpore eius uenerunt dicentes se etiam uisionemangelorumuidisse, qui dicunt eum uiuere. et abierunt quidam ex nostris ad monumentum. et ita inuenerunt sicut mulieres non invenerunt. » Quod discipuli commemorant breviter, superior textus Evangelii narrat sufficienter, scilicet quomodo mulieres quae secutae Dominum fuerant a Galilaea, cum praeparatis aromatibus ad monumentum venerunt, et, responso ab angelo accepto de ejus resurrectione, discipulis nuntiaverunt. Tunc quoque duo ex illis, Petrus et Joannes scilicet, cucurrerunt ad monumentum, et ita invenerunt sicut mulieres dixerunt, ipsum vero non invenerunt. « Et ait ad illos: O stulti et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae. » Merito non solum discipulorum stultitia redarguitur, sed etiam tarditas increpatur: quia cum omnia in Domini
Abbreviated transcription (Latin):
condempnandi Quia quod pater & fili¬
us fecerunt caritate. illi fecerunt cupi¬
ditate: Quod autem dubitantes
ab hierusalem isti discipuli recederent:
suis uerbis aperuerunt dicentes: Nos
aut̃ sperabamus : quod ipse esset redemp¬
turus israhel: Sperabamus quippe:
preteriti ñ presentis temporis uerbũ est:
Et qui non speramus sed sperabamus
dixerunt : de eius resurrectione ͤ dubi¬
tare ostenderunt: Minus enim sp̃s scĩ
gratia instructi sperauerunt quod
resurgens amortuis saluator redẽptu¬
rus ess& is rahel: id est regnum israhel cor¬
poraliter multo nobilius. quam quondã
fuerant illi duo: qui persuaserunt matri
ut peter& abeo dicens: Dñe. dic ut sede¬
ant hi duo filii mei unus addexteram
tuã. & alter ad sinistram inregno tuo:
hac etiam dubitationẽ tenebantur illi.
qui post resurrectionem interrogabant
restitues regnum isrł. Et nunc super
haec omnia: tertia dies est hodie quod
haec facta sunt: Sed & mulieres quaedã

Expanded text:
condemnandi, quia quod Pater et Filicondemnandi, quia quod Pater et Filius fecerunt charitate, illi cupiditate fecerunt. Quod autem dubitantes ab Jerusalem isti discipuli recederent, suis verbis apparuerunt, cum dixerunt: « Nos autem sperabamus quod ipse esset redempturus Israel. » Sperabamus quippe, praeteriti imperfecti temporis verbum est. Et qui non speramus, sed sperabamus dixerunt, de ejus resurrectione dubitare se ostenderunt. Minus enim Spiritus sancti gratia instructi, speravere quod resurgens a mortuis Salvator redempturus esset Israel, id est regnum Israel, corporaliter multo nobilius quam quondam Done permoti fuerant illi duo, qui suaserunt matri ut peteret ab eo dicens: « Domine, dic ut sedeant hi duo filii mei unus ad dexteram tuam, et alter ad sinistram tuam, in regno tuo . » Hac etiam dubitatione tenebantur illi, qui post resurrectionem interrogabant redemturus Israhel. et nunc super haec omnia tertia dies hodie quod haec facta sunt. sed et muliores quaedam