comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ubi augꝰ Quecũq aĩa fidelis uis eẽ¬
cũ maria unge pedes dnĩ precioso
unguento. Unguentũ illud iusticia
pillis terge. si habes superflua da
pauperibus et pedes domiini ter sisti
Capilli eñ superflua corporis uidẽtur
Domus autẽ impleta est odore Mũdꝰ
iipletus est bona fama. Nam odor
boms bona fama est. Qui male ui¬
uũt et xpĩam uocantur. iniuriam
xp̃o faciũt de quib dictũ est ꝙ per
eos nomen xp̃i blasphematur. Siꝑ
tales nomen dei blasphematur. per
bonos nomen dei laudatur. Audi
tis fidẽ ac pietatẽ designat ecclĩe
sancte. que loquitur in amoris can. cañ.¬
tico dicens. dũ esset rex in accubitu
suo. nardus mea dedit odorem suũ.
que ninirũ uerba et semel iuixta
litteram manibus marie ꝯpleuit.
Et cotidie in om̃bus sus menbris
spiritaliter implere non desiit.que
toto diffusa orbe gloriantur et dicũt.
deo autẽ grãs qui semꝑ triũphat nos..
in xp̃o ihũ et odorem noticie sue ma¬
nifestat per nos in omi loco quia xp̃i

Expanded text:
uiramus. Quaecunque anima fidelis vis esse Maria, unge pedes Domini pretiosissimo unguento. Unguentum illud justitia pillis terge; si habes superflua, da pauperibus, et pedes Domini tersisti: capilli enim superflua corporis videnturDomus autem impleta est odore; mundus impletus est fama bona: nam odor bonus, fama bona est. Qui male vivunt et christiani vocantur, injuriam Christo faciunt: de qualibus dictum est quod per eos nomen Domini blasphematur . Si per tales nomen Dei blasphematur, per bonos nomen Domini laudatur. Audi tis fidem ac pietatem designat Ecclesiae sanctae, quae loquitur in amoris cantico dicens: Dum esset rex in accubitu suo, nardus mea dedit odorem suum . Quae nimirum verba, et semel juxta litteram manibus Mariae complevit, et quotidie in omnibus suis membris spiritaliter implere non desinit, quae toto diffusa orbe gloriantur, et dicunt: Deo autem gratias qui semper triumphat nos, in Christo Jesu, et odorem notitiae suae manifestat per nos in omni loco. Quia Christi
Abbreviated transcription (Latin):
sic stribentis. Gͣaude queso huic int̾¬
esse cõuuuo. singulorum distingue
officia Martha mĩstrabat. discũbebat
lazarus ungit maria hoc ultĩm
tuũ est. frange ibi alabastrũ cordis.
derii quidꝙͣ affectoĩs totũ effunde suꝑ
caput sponsi tui. Adorans in hoĩe
deum et in deo hoĩem. Si fremit. si
murmunit.si inuidet proditor. nõ¬
sit tibi cure phariseus murmurat
inuidens penitenti. Murmurat iu¬
das de effusione unguenti. seduidex
accusationẽ nõ recipit. accusatam
absoluit. Sinite inquit illam. bonũ
enĩ opus oꝑata est in me laboret mar¬
tha mĩstret. paret hospiciũ pegrino.
esunenti cibũ. sitienti potũ. uestem
algenti.ego solus marie et illa michi
totũ prestat quod habet. a me quidꝙͥ

Expanded text:
i , etc. Gaude, quaeso, huic interesse convivio. Singulorum distingue officia. Martha ministrabat, discumbebat Lazarus, ungit Maria. Hoc ultimum tuum est; frange ibi alabastrum cordis, derii, quidquid affectionis, totum effunde super caput Sponsi tui, adorans in homine Deum, et hominem in Deo. Si fremit, si murmurat, si invidet proditor, auperibus! Pharisaeus murmurat, invidens poenitenti: murmurat Judas, invidens effusioni unguenti. Sed judex accusationem non recipit, accusatam absolvit. Sinite, inquit, illam. Bonum enim opus operata est in me . Laboret Martha, mesurienti cibum, sitienti potum, vestem algenti. Ego solus Mariae et illa mihi. Totum praestat quod habet; a me quidquid
Abbreviated transcription (Latin):
turũ et ad sepeliendũ aromatibus
ẽẽ ungendũ. ideo marie cui ad unctõ¬
nem mortui corporis perueĩre nõ
impendere obsequiũ. quod post mor¬
tem celeri resurrectione p̾uenta ne¬

Expanded text:
turus, et ad sepeliendum aromatibus esset ungendus. Ideoque Mariae, cui ad unctionem mortui corporis ejus, quamvis impendere obsequium, quod post mortem celeri resurrectione praeventa ne
Abbreviated transcription (Latin):
Mistice. ꝙ añ sex dies ueiit betha¬
niam significat ꝙ ille qui sex dieb
omĩa fecerat. et sexta die hominẽ
creauenit. ipsa sexta mũdi etate.
sexta feria.sexta hora redin̾e mũ¬

Expanded text:
XI. Ante sex dies pascę uenit Bethaniam, quia ille qui sex diebus omnia fecerat et sexto die hominem creauerat, ipse sexta mundi ętate, sexta feria, sexta hora redimere mun
Abbreviated transcription (Latin):
tor parsimonie fuit. lazarus uero
putarent hoĩes fantasma esse fac¬
tũ. quia mortuus resurrexit. lazarꝰ¬
unus erat ex retũbentibus. uiuebat.
loquebatur.epulabatur. ueritas
ostendebatur. infidelitas uideorũ
interrogantibus eũ. tristia loca
penaꝵ q sedes alta nocte obscunas
indicauit diligẽti narratione ꝑ
ordinẽ. Et ita inferi longis tp̃ib
ignorati tandẽ inuenerũt prodi¬

Expanded text:
Lazarus vero tarent homines phantasma esse factum, quia mortuus resurrexit, unus erat ex recumbentibus; vivebat, loquebatur, epulabatur: veritas ostendebatur, infidelitas Judaeorum interrogantibus eum, tristia loca poenarum sedesque alta nocte obscuras indicavit Lazarus diligenti narratione per ordinem, et ita inferi longis temporibus ignorati, tandem invenerunt prodi
Abbreviated transcription (Latin):
om̃i mũdo. et uinuersas nationes
suo sanguĩe redẽpturus. ueint et¬
morabatur in bethama in domo
semper ad lectũ suũ redit. et filius
obediens patri usq ad mortẽ obedi¬
enciam a nobis petit. hec ieroꝰ. Ꝙ¬

Expanded text:
omni mundo, et universas nationes suo sanguine redempturus, moratur in Bethania in domo semper ad lectulum suum redit, id est, Filius obediens Patri usque ad mortem: obedientiam a nobis petit. Simon
Abbreviated transcription (Latin):
erat in mente. Non ꝙ uixta hereticos formã
dñs aut uultũ mutasset. Ut pro uolũtate
diu̾sus ac uarius uideretur. sedquo maria
obstupefacta erat miracło. Nñ bernardus.
Odelectabile pietatis spectatłmn. qui querit᷑
et desideratur. occultat se ⁊ manifestatur. oc¬
cultat se ut ardenciꝰ requiratur. ⁊ requisitꝰ
cũ gaudio mueĩatur. et muentus cũ sollicitu¬
dine teneatur. ⁊ tentus nõ dimittatur:. Scd̃

Expanded text:
ebat. Non quo juxta haereticos formam Dominus vultumque mutasset, ut pro voluntate diversus ac varius videretur, sed quo Maria obstupefacta erat miraculo. Dicit ei Jesus: delectabile pietatis spectaculum! Ipse qui quaeritur et desideratur, et occultat se et manifestatur: occultat se ut ardentius requiratur, et requisitus cum gaudio inveniatur, inventus cum sollicitudine teneatur, et tentu
Abbreviated transcription (Latin):
pepera. ut tibi parcerẽ pectatrici.
Illoꝵ uitã neglexi. ne tuã mor¬
tem uiderẽ. Omines medici spi¬
ritales in te defecerũt. et tu tu
gauisus fuissem nuĩꝙͣ ad te
misissem ꝓphetas Site perdere
uonussem nuĩꝙͣ ad te ip̃e uenissẽ.
Ego tibi quid fociã. si tu irsa
uiuere non uis hec trisdꝰ. Qũo

Expanded text:
peperci, ut tibi parcerem peccatrici. Illorum vitam neglexi ne tuam mortem viderem. Omnes medici spiritales in te defecerunt, et tu curgavisus fuissem, nunquam ad te misissem prophetas. Si te perdere voluissem, nunquam ad te ipse venissem. Ego tibi quid faciam, si tu ipsa vivere
Abbreviated transcription (Latin):
endum ꝙ dñs dũ dedisset mãdata
legis per moysen ad extremum
intulit dicens. ligabis ea in ma¬
m tua. et erũt semper ante ocu¬
los tuos. Et est sensus. Precepta
nu tua ut opere cõpleantur.¬
et sint ante oculos tuos. ut die
ac nocte meditens in eis quia
ditacio Sedhec pharisei male
int̾pretantes scribebant in mẽ
ut semper ante oculos mouerẽ¬

Expanded text:
Dominus, cum dedisset mandata legis per Moysen, ad extremum intulit: Ligabis ea in manu tua, et erunt immota ante oculos tuos . Et est sensus: Praecepta nu tua, ut opere compleantur, sint ante oculos tuos ut die ac nocte mediteris in eis. Haec ac nocte. Hoc Pharisaei male interpretantes, scribebant in membut semper ante oculos movere
Abbreviated transcription (Latin):
autem iusticia sanctos colere. et
cõtempnere sanctitatẽ: Primius
gradus est sanctitatẽ dilig̾e. dem̃
sanctos quia nõ sancti ante sãcti¬
tatem fuer̃t. sed sanctitas ante
sanctos Sine causa ergo iustos ho¬
norat. qui iusticiam speruit. Non¬

Expanded text:
justitia sanctos colere, et contemnere sanctitatem? Primus gradus est pietatis sanctitatem diligere, deinde sanctos, quia non sancti ante sanctitatem fuerunt, sed sanctitas ante sanctos. Sine causa ergo justos honorat, qui justitiam spernit.
Abbreviated transcription (Latin):
Sinautẽ. quis non intelligat qr
nõ ad gloriam dei faciũt edificia
passi uiolentiã ab eis interpellãt
contra eos. Non eñ gaudẽt mar¬
tires qm̃ ex illis pecumis honorã¬
tur in quibz paupes plorant .
Qualis est ista iusticia. munera¬
re mortuos. et spoliare uiuentes.
de sãguĩe miseroꝵ tollere et deo
offerre: Illud nõ est deo offerre. sed
uelle uiolentie sue sociũ facere
deũ ut cũ oblatam sibi pecuniã
de pct̃o libenter accepit cõsentiat
in pctõ. uis domũ dei edificure. da
fidelibus pauꝑib unde uiuant.
et edificusti rationabilem domũ
dei. In edificne em̃ hoĩes habitãt.
deus autem in hoĩbus sanctis:
Quales ergo illi sũt. qui hoĩes spo¬
liant et edificiũ martirũ fatiũt.
habitatões hom̃ cõponũt. et hĩta

Expanded text:
st ut non intelligat quia non ad gloriam Dei faciunt aedificia res violentiam passi ab eis interpellent contra eos. Non enim gaudent martyres, quando ex illis pecuniis honorantur in quibus pauperes plorant. Qualis est illa justitia munerare mortuos, et spoliare viventes? de sanguine miserorum tollere, et Deo offerre? Illud non est Domino offerre, sed velle violentiae suae socium facere Deum: ut si obligatam sibi pecuniam de peccato libenter acciperet, consentiat in peccato. Vis domum Dei aedificare? da fidelibus pauperibus unde vivant, et aedificasti rationabilem domum Dei. In aedificiis enim homines habitant; Deus autem in hominibus sanctis. Quales ergo illi sunt qui homines spoliant, et aedificia martyrum faciunt? habitationes hominum componunt, et h
Abbreviated transcription (Latin):
uideantur ab hoĩbus dãpnatis¬
nem mereri sed eos qui hec pro¬
lixius quasi religiosores agẽdo
nõ sołũ laudes ab hoibus sed et
pecumas querũt prolixiori dãp¬
natione plectendos. Istoꝵ ergo
sed nec sibi ad salutẽ proficere.
ĩmo pro ipĩs orationib magie
dupliciter dãpnãtur ypocrite.
uel pro occulta iiquitate uel pro
aspera simulatione. Ex illo eñ
cõdẽpnantur. quia iniqui sũt.
ex isto qr ostendũt quod nõ sũt.

Expanded text:
videantur ab hominibus , damnationem mereri; sed eos qui haec prolixius, quasi religiosiores agendo, non solum laudes ab hominibus, sed et pecunias quaerunt, prolixiori damnatione plectendos. Sunt enim re, sed nec sibi ad salutem proficere, imo pro ipsis orationibus magis Dupliciter damnantur hypocritae, sive pro occulta iniquitate, 314 sive pro aperta simulatione. Ex illo enim condemnantur, quia iniqui sunt; ex isto, quia ostendunt quod non sunt.
Abbreviated transcription (Latin):
est dispẽsator. non debet ẽẽ miste
tenax. Si deus benignus. ut quid
sacerdos est austerus. uis appͥa¬
rere sanctus:. cuta tuã uitam
esto austerus. cuta alioꝵ autẽ

Expanded text:
est, dispensator non debet esse tenax. Si Deus benignus est, ut quid sacerdos ejus austerus? Vis apparere sanctus? circa vitam tuam esto austerus, circa alienam
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes. et pauci sacerdotes.
multi in noĩe. et pauci in opere
uidete ergo quomodo sedeatis
suꝑ eam quia nõ tathedra facit
sacerdotem. sed sacerdos cathedrã.
uiuendo et bene decendo populũ.
instruis quomodo debeat uiuere.
bene autem docendo et male ui¬
uendo. deũ instrius quomodo te

Expanded text:
sacerdotes, et pauci sacerdotes; multi nomine, pauci opere. Videte ergo quomodo sedetis super cathedram, quia non cathedra facit sacerdotem, sed sacerdos cathedram; do et et bene docendo populum instruis, quomodo debeat vivere: bene autem docendo et male vivendo Deum instruis, quomodo te
Abbreviated transcription (Latin):
adolescentis quẽ nõ potest baii¬
lare posueris. necesse habet ut
aut facem reiciat. aut sub pon¬
dere ꝯfringatur. Sic et hoĩ cui
graue põdus pemitẽcie ĩponis
netesse est ut aut penitẽciam
tuã reiciat aut suscipiens dũ
ferre nõ potest staridalizetur
ramus modicam pemitenciam
ĩponentes. nõne melius ẽ ꝓpter

Expanded text:
adolescentis, quem non potest bajulare, posueris, necesse habet ut aut fascem rejiciat, aut sub pondere confringatur: sic et hograue pondus penitentie ponis, necesse est ut aut penitentiam tuam reiciat aut suscipiens dum ferre non potest scandalizetur ramus, modicam penitentiam imponentes, nonne melius est pr
Abbreviated transcription (Latin):
fimbrie legis mandata. uicte
uero iacinctine sancte cogitacões.
que si simul icte fuerint ab
omm uanitate oculos auertũt
et tota mente ad celestia diri¬

Expanded text:
fimbriae, legis mandata: vittae vero hyacinthinae, sanctae cogitationes: quae si simul vinctae fuerint, ab omni vanitate oculos avertunt, et totam mentem ad coelestia diri
Abbreviated transcription (Latin):
ris illis ad quos phariseoꝵ uicia
trãsierũt.qui per breue curricu¬
lũ uite sue quo pectata sua plan¬
gere debuenĩt. pro pͥoratu certare
ꝙ duplici racõe auane glorie cu¬
pidis attendere iubemur. ne scil
eoꝵ uel simulatione seducamur
estimãtes bona ẽẽ que faciunt
ĩflãmemur frustra gaudentes
in bonis laudari que simulant.

Expanded text:
ris ad quos Pharisaeorum vitia transierunt, quia per breve curriculum vitae suae quo peccata plangere debuerant, pro prioratu certare  Duplici sane ratione a vanae gloriae cupidis attendere jubemur, ne scilicet eorum vel simulatione seducamur, aestimantes bona esse quae faciunt, flammemur frustra gaudentes in bonis laudari, quae simulant.
Abbreviated transcription (Latin):
om̃em iusticiã populo mandãt.
et ip̃i nec modicũ seruãt. uidel
nõ u̾t faciendo sint iusti. sedut
dicendo appareant iusti. dales
sũt et qui graue pondus uem¬
entibus ad penitenciã ĩponũt.

Expanded text:
omnem justitiam populo mandant, et ipsi nec modicum servant, videlicet non ut facientes sint justi, sed ut dicentes appareant justi. Tales sunt et qui grave pondus venientibus ad poenitentiam ponunt:
Abbreviated transcription (Latin):
tiaret. Et iterũ. Hec quippe solẽpni¬
tatis huiꝰ est racõ. ut xpm ad dexterã
patris iam regnare tredamus. et in¬
terim eũ quasi geminis uirtutum
alis. caritatis sc ⁊ spei subseqͣmur.
ut cũ tradiderit regnũ de patri sine
xp̃o int̾im corde. Ut cũ dies promissꝰ
aduenerit sequamur et corpore. hec
oportet ut illuc sequamur corde. ubi
eum corpore ascendisse credimus:
desideria terrena fugiamus nichil
iam delectet in infimũ ᷤ qui patrem
habemus in celis. Et si adhuc tenem᷑¬
hic infirmitate torporis.sequamur
tamen eũ passib amoris. Non autẽ
deserit desideriũ nr̃m ip̃e qui dedit

Expanded text:
ine gaudere. Haec quippe hujus solemnitatis est ratio, ut Christum ad dexteram Patris jam regnare credamus, et interim eum quasi geminis virtutum alis, charitatis scilicet et spei, subsequamur; ut cum tradiderit regnum Deo et Patri , cum eo isto interim corde, ut cum dies ejus promissus advenerit, sequamur et corpore. Scoportet ut illuc sequamur corde, ubi eum corpore ascendisse credimus. Desideria terrena fugiamus, nihil nos jam delectet 1575 in infimis, qui patrem habemus in coelis. Et hoc nur infirmitate corporis, sequamur tamen eum passibus amoris. Non autem deserit desiderium nostrum ipse qui dedit
Abbreviated transcription (Latin):
nouis loquũtur. qui dũ bonis suis ex¬
hortatõib uicia ⁊ maliciã de alienis
tordibus auferũt. serpentes tollunt.
ones audiũt. s tamẽ non ꝯsentiunt¬
⁊ ad priua nõ pertrahũtur mortifeꝵ¬
est quod bibũt. sed eis nõ nocebit: Qui
tionis illoꝵ uitã roborant. Uel aĩas in

Expanded text:
nguis loquuntur? Qui dum bonis suis exhortationibus malitiam de alienis cordibus auferunt, serpentes tollunt. ones audiunt, sed tamen ad operationem pravam minime pertrahuntur, mortifeest quod bibunt, sed non eis nocebit. Fidetionis illorum vitam roborant
Abbreviated transcription (Latin):
Et merito saluator eos quasi
ignotos ubi sũt inquirit. Scire
enĩ dei eligere. nescire reprobare¬
est. Et subiũgit. Non est inuentus
qui rediret et daret gloriã deo.
insi hic aliengena qui nõ erat¬

Expanded text:
Et merito eos Salvator quasi ignotos ubi sunt inquirit: scire enim Dei eligere, nescire reprobare est. Non est inventus qui rediret, et daret gloriam Deo, nisi hic alienigena.
Abbreviated transcription (Latin):
di autẽ fides saluũ fecit eũ qui¬
inclinauuit. Ergo perfidia perdidit
eos qui de acceptis beneficns deo
głoriã dare neglexerũt. Est enĩ¬
aĩo geramus. aut ore ꝓmanius.
aut calamo expͥmanus quã
Ut deo gratias agamus. Hoc nec

Expanded text:
Si autem fides salvum fecit eum quinclinavit, ergo perfidia perdidit eos, qui de acceptis beneficiis Deo gloriam dare neglexerunt. Qet animo geramus et ore promamus et calamo exprimamus quam \'deo gratias? hoc nec
Abbreviated transcription (Latin):
Unde augꝰ Non quia potencia
demonstralut. In quo apparet
nõ ẽẽ pctm̃ si fideles eius oculis
rorem sceleratoꝵ latendo pocius
euitarent ꝙͣ se ostendendo magis

Expanded text:
uis. » Non quia potentia demonstrabat, in quo apparet non esse peccatum, si fideles ejus, qui surorem sceleratorum latendo potius devitarent quam se ostendendo magis
Abbreviated transcription (Latin):
ferendo grãm nõ esse tardus ã
segnis. disce ad singula dona gra¬
tiãs agere. Diligenter inquit cõ
actione frustrentur. nõ grandia
non mediocria. non pusilla. deĩq¬
iubemur collig̾e fragmenta ne pe¬
reant. id ẽ nec mĩma beneficia obli¬
iusci. Nũquid nõ perit quod dona¬
tur ingrato Ingratitudo mimi¬
ca est anme. exĩanitis meritoꝵ.¬
sio. beneficioꝵ perdicio. Ingrati¬
tudo est uentꝰ urens et sictans
sibi fontẽ pietatis. rorem mĩe.¬

Expanded text:
ferendo gratiam non esse tardus aut segnis, disce ad singula dona gratias agere. Diligenter, inquit, coactione frustrentur; non grandia, non mediocria, non pusilla. Deniqlligere fragmenta ne pereant ; id est, nec minima beneficia oblivisci. Nunquid non perit quod donatur ingrato. Ingratitudo inimica est animae, exinanitio meritosio, beneficiorum perditio. Ingratitudo ventus urens, siccans sibi fontem pietatis, rorem mise
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ dñs quẽ int̾emistis non uos
seruos sed liberos ẽẽ cupiebat/ qñ
dicebat. Si uos filius liberauerit.
uere libere eritis. uos autẽ deum
dnĩn regem et ipsam uerã liber¬
tatẽ nõ solũ repudiastis. uerum
eciam negare cupientes clamastis.
Non habemus regem nisi cesarẽ.

Expanded text:
autem Dominus quem vos interemistis non vos servos, sed liberos esse cupiebat quando dicebat: Si vos Filius liberaverit, tunc vere liberi eritis; vos autem Deum et Dominum regem, et ipsam veram libertatem non solum repudiastis, verum etiam negare cupientes clamastis: Non habemus regem, nisi Caesarem.
Abbreviated transcription (Latin):
nobis orauit. ne filiꝰ ignorare¬
tur. Cũ eñ sibi non proficeret
deprecatoĩs sermo. ad profectũ
tamen nostre fidei loquebatur.
Non inops ergo auxili sednos

Expanded text:
 oravit, ne filius ignoraretur: et cum sibi non proficeret 372 deprecationis sermo, ad profectum tamen nostrae fidei loquebatur. Non inops ergo tum auxilii est:
Abbreviated transcription (Latin):
maior iniudia parua quippe il¬
la uidebatur uelud affectato illi¬
cito ausu regie potestatis. et tñ
neutͫ sibi ihesus mendaciter
genitus est dei filius et rex a deo
constitutus super syon montem
sanctũ eius et utruͣq nũc demõ¬
struret insi quãto euit potencior.
tanto et mallt ẽẽ paciencior.

Expanded text:
major invidia. Parva quippe illa videbatur, velut affectatae illicito ausu regiae potestatis; et tamen neutrum sibi Jesus mendaciter genitus Dei Filius est, et rex a Deo constitutus super Sion montem sanctum ejus: et utrumque nunc demonstraret, nisi quanto erat potentior, t
Abbreviated transcription (Latin):
unde aug̾. Quia plus peccat qui ptã¬
ti ĩnocentẽ occidendũ liuore trudit.
ꝙͣ ptãs ipsa si eũ tiõre alteriꝰ maio¬
ris ptãtiᷤ occidit. Nec timendo quidẽ
presertĩ innocentẽ hoĩem homo de¬
bet occidere.sed tamen id relando fa¬
cere multomagis malũ est ꝙͣ timẽ¬
tradidit. Maiis ergo enit peccatũ¬

Expanded text:
Deo : et quia plus peccat qui potestati innocentem occidendum livore tradit, quam potestas ipsa, si eum cum timore alterius majoris potestatis occidit. praesertim 629 innocentem, homo hominem debet occidere: sed tamen id zelando facere, multo magis malum est quam timentradidit, i
Abbreviated transcription (Latin):
Qm̃ udei facinus interfecti xp̃i
a se in romanos .i. pylatũ et eius
milites trunfferre conati sunt.
que agi sexta iam cepenit p̾t̾mis¬
sa terciam pocius horam recordatꝰ
expressit. qua hora intelligũtur
fige. ut non illi tm̃ reꝑiantur cru¬
cifixisse ihm̃ id ẽ milites qui eũ
ligno sexta hora suspenderũt: ueꝵ
eciam iudei qui ut trucifigeretur
hora tercia clamauerũt. Quodil¬
li manibus hora sexta. hoc isti lin
gua.tertia. Rei magis isti qui cda¬
mando seuiebant.ꝙͣ illi qui obtem¬

Expanded text:
m Judaei facinus interfecti Christi a se in Romanos, id est, Pilatum et ejus milites transferre conati sunt, quae agi sexta jam coeperat, tertiam potius horam recordatus expressit, qua hora intelliguntur fige: ut non illi tantum reperiantur crucifixisse Jesum, id est, milites qui eum ligno sexta hora suspenderunt, verum etiam Judaei, qui, ut crucifigeretur, hora tertia clamaverunt: quod illi manibus hora sexta, hoc illi lingua hora tertia. Rei magis isti qui clamando saeviebant, quam illi qui obtem
Abbreviated transcription (Latin):
diti mirabiliter sumꝰ. ut ratio
aĩam et aĩa possideat corpus
Ius uero aĩe acorporis possessione
prepeditur si non priꝰ aĩa a rõe
possidetur. Custodem igitur nostre¬
conditionis patientiam dñs esse
monstrauit᷑. quia in ipsa nos
possidere nosmetip̃os docuit. hec¬

Expanded text:
diti mirabiliter sumus, ut ratio animam, et anima possideat corpus. Jus vero animae a corporis possessione repellitur, si non prius anima a ratione possidetur. Custodem igitur conditionis nostrae patientiam Dominus esse monstravit, quia in ipsa nos possidere nosmetipsos docuit. Qu
Abbreviated transcription (Latin):
sũt. Non igitur licet tibi oculos
xp̃i ad aliquas uanitates cõspi¬
ciendas dirigere Os tuũ os xp̃i¬
mendatia. sed neq ad ociosos ser¬
mones aperire. Quodad solas lau¬
des dei et ad edificationẽ ꝓximii
debes paratũ habere. Sic et de ce¬
teris xp̃i menbris tue custodie¬

Expanded text:
sunt. Non igitur licet tibi oculos Christi ad aliquas vanitates conspiciendas dirigere, quia Chrimendacia, sed nec ad otiosos sermones os aperire, quod ad solas laudes Dei et aedificationem proximi debes patulum habere. Sic de caeteris Christi membris tuae custodi
Abbreviated transcription (Latin):
die unde beda. Sydera in die
iuditii uidebũtur obstura nõ
diminutione sue lucis acce¬
dente. sed superueĩente clarita¬
te ueri luĩs hoc est sũm iuditis.
cũ uenent in maiesta sua et
prĩs et sanctoꝵ angeloꝵ. Qrͣiuis
mł prohibeat intelligi ueruci¬
ter solem tũc et lunam cũ sy¬
deribus ceteris ad tẽpus suolu
nis. luna eñ tũc tpĩs cũ esset
plena sub abdito terre latelut.

Expanded text:
decidentes. Sidera in die judicii videbuntur obscura, non diminutione suae lucis accedente, sed superveniente claritate veri luminis, hoc est summi judicis, cum venerit in majestate sua, et Patris, et sanctorum angelorum; quamvis nil prohibeat intelligi veraciter solem tunc et lunam cum sideribus caeteris ad tempus suo lunis. Luna enim tunc temporis cum esset plena, sub abdito terrae latebat.
Abbreviated transcription (Latin):
xpũs sicut fulgur chorustans
per uinuersũ mũdũ liũs sui glo¬
bos spargit Et ideo nec in deftis
uagutur. nec in aliquibus locis
clauditur. quia celum et terrã
ego cõpleo dicit dñs. Sed luce
fulgoris lucet ut in illa nocte
resurrectoĩs gloriam uid̾e possu¬

Expanded text:
 sicut fulgur coruscans per universum mundum luminis sui globos spargit . Et ideo nec in desertis vagatur, nec aliquibus locis clauditur, quia Coelum et terram ego impleo, dicit Dominus : sed luce fulgoris sui fulget, ut in illa nocte resurrectionis gloriam videre possi
Abbreviated transcription (Latin):
tudĩs pars est. Non enĩ pati tor¬
titer quod est uirtus. Cũ aliquis
tormenta fortiter patitur. oĩb
uirtutib utitur fortasse cum¬
una in promptu sit et maxĩe
appreat patientia. Illic est in
diuiduus comitatus uirtictũ.
Quidqͥd honeste fit una uirtus
facit sed ex consilii sententia ħͤ¬

Expanded text:
t errorem. Non enim pati tortiter," quod est virtus. " tormenta fortiter patitur, omnibus virtutibus utitur. Fortasse una in promptu sit et maxime appareat patientia. dividuus ille comitatus virtutum: quicquid honeste fit, una virtus facit, sed ex consilii sententia
Abbreviated transcription (Latin):
aug ͫ hec uxor loth sigiificat
eos qui in tribulatione retro
respiciũt et a spe dĩne ꝓmissio¬
me se auertũt. Et ideo salie sta¬
tua facta est. ut exẽplo admo¬
nendo hoĩes ne similia faciãt.

Expanded text:
ris Loth. Uxor Loth significat eos qui in tribulatione retro respiciunt, et se ab spe divinae promissionis avertunt. Et ideo in statuam salis facta est, ut admonendo homines ne hoc faciant
Abbreviated transcription (Latin):
sit excusabilis. qd̾ autẽ iam nõ¬
esse cõplendũ. Non enĩ puto ali¬
quã remãsisse gentem q̃ xp̃i
nomen ignoret. Et ꝙͣꝙͣ nõ habuit
predicatorẽ. tñ ex uicinis natio¬
nibus opinionem fidei nõ p̃t
ignorare hec ieroꝰ. De p̾dictis

Expanded text:
sit excusabilis; quod aut jam comesse complendum. Non enim puto aliquam remansisse gentem, quae Christi nomen ignoret. Et quamquam non habuerit praedicatoren, tamen ex vicinis nationibus opinionem fidei non potest ignorare. Cum ergo videritis
Abbreviated transcription (Latin):
ut patefacta euãgelica gratia
per orbem. tẽplũ ipsũ cum sius
cerimoniis tolleretur. ne quis
ritate fidei ad iudaistũ labe̾tur
Aufertur ergo unibra. et palmã
tenet ueritas per orbem declam¬
ta. Omĩs enĩ cõpositio mãdatoꝵꝵ
sic est destructa. ut uidei nchil
ĩpleant. et capite sublato mẽ¬
bra inter se pugnent. unde qͥsdꝰ¬

Expanded text:
t, patefacta evangelica gratia per orbem, templum cum suis caeremoniis tolleretur, ne quis atim ad Judaismum relaberetur. Aufertur ergo umbra, et palmam tenet veritas per orbem decla omnis compositio mandatorum sic est destructa, ut Judaei nihil impleant, et capite sublato, membra inter se pugnent. BED
Abbreviated transcription (Latin):
deuictus ad carnalem uitã despi¬
rituali sublimitate descendat.
aut qui profecert mãteriomi
se extendens deficiendo in poste¬
riora respiciat. Et bene dixit ꝙ¬

Expanded text:
deuictus ad carnalem uitam de spiritali sublimitate descendat ant, qui profecerat in anteriora se extendens. deficiendo in posteriora respiciat. quod si in
Abbreviated transcription (Latin):
temporis. ut qui puritatis et
innocentie tramitem tenere
desiderat ecclesie bauilare regimẽ
acquiestat. cũ uidelicet omnes
pene per uicioꝵ abrupta pre¬
cipites et tãꝙͣ furentes equi per
uoluptatũ suaꝵ cãpos ferũtur
geliũ dauditur. et per ora etle¬
siastici ordimis forẽsia iura de¬
tur eloquia scripturaꝵ. sed om̃s¬
scita legũ et forense litigiũ. et¬
reueni tã ĩmanis pressum in
cum ciuibus sius uideatur ob¬
lesionem. Et disciplina uindicte
que sub gentili dudũ seruabatur
imperio. nũc euãgelio penam
terribiliter intonante nescitur
Ideoq pro uirga tauream. pro
scutica clauam.pro uerbo ferrũ.
pro uecte reddebant gladium.
Erubescũt nõ excedentẽ iniurie
uicem. dedignantur illati discri¬
mis equitatem. uideri uictores
atq terribiles ambiũt. triũpha¬
lis glorie titulos cõcupiscũt. dic
itaq dũ uns parũper irascit᷑
alter ad insaniam prouocatur.
tioꝵ mala ꝑpendimus insi ꝙ uen¬

Expanded text:
temporis, ut qui puritatis et innocentiae tramitem tenere desiderat, Ecclesiae bajulare regimen acquiescat: cum videlicet omnes pene per vitiorum abrupta praecipites, et tanquam furentes equi per voluptatum suarum campos ferantur gelium clauditur, et per ora ecclesiastici ordinis forensia jura detur eloquia Scripturarum, sed scita legum, et forense litigium. revera tam immanis pressurae ccum civibus suis videatur ob et disciplina vindictae, quae sub gentili dudum servabatur imperio, nunc Evangelio veniam terribiliter intonante, nescitur. Ideoque pro virga tauream, pro scutica clavem, pro verbo ferrum, pro vecte redhibent gladium. Erubescunt non excedentem injuriae vicem, dedignantur illati discriminis aequitatem. Videri victores atque terribiles ambiunt, triumphalis gloriae titulos concupiscunt. Sic itaque, dum unus irascitur, alter ad insaniam provocatur: tiorum mala perpendimus, nisi quia ven
Abbreviated transcription (Latin):
suas. Custos enĩ ominũ uirtutũ
patientia est. in qua aĩas que
corpus possident possidemus. cũ
ipsas aĩas ad patiendũ ratione
regiinis. Qui autẽ ĩpaciens est.

Expanded text:
um. Custos autem omnium virtutum patientia est, in qua animas quae corpus possident possidemus, cum ipsas animas ad patiendum ratione regimus. Vera autem patientia est,
Abbreviated transcription (Latin):
diligentia cõsiderandũ est cũ
ratione et reuerentia sensus
nostros et menbra corporis nr̃i
mouere debeamus. quibus diui¬
nitas ip̃a presidet. Demus igit᷑
ut dignũ est tãto inhabitatori
om̃e imperiũ cordis nostri. ut
nichil ei repugnet in nobis.
Sed om̃s cogitationes et uolũta¬
tũ motus omĩa uerba et omĩa
opera nostra illius nutũ atten¬
dant. eius uolũtati desermant.
ad rectitudĩs eius regulã diri¬
gantur. Sic enĩ uere regnũ eiꝰ
erimꝰ. et ip̃e in nobis manebit.
Et nos millo manentes bene ui¬

Expanded text:
diligentia considerandum est cum quanta ratione et reverentia sensus nostros et membra corporis nostri movere debemus, quibus Divinitas ipsa praesidet. Demus igitur, ut dignum est, tanto inhabitatori omne imperium cordis nostri, ut nihil ei repugnet in nobis; sed omnes cogitationes, et voluntatis motus, omnia verba, et universa opera nostra illius nutum attendant, ejus voluntati deserviant, ad rectitudinis ejus regulam dirigantur. Sic enim vere regnum ejus erimus, et ipse in nobis manebit, et nos in illo manentes, bene vi
Abbreviated transcription (Latin):
Iuxta uero sensus spiritales cũ
uidermius abhoĩationẽ desolatoĩs
stare ubi nõ debet. hoc est herests
et flagitia regnare inter eos
qui celestibus misterns uide¬
bantur esse consecrati.cũ ope¬
rantes imquitatẽ. loquentes
mendatiũ. uiros sanguinum
et dolosos quos abhominabitur
dñs. pacem fideliũ turbare ꝑpen¬
derimus. Tũc quicũq in iudea
hoc est in cõfessione uere fidei ꝑ¬
sistimus non terrems ĩfimisq
actibus mancipari.sed tanto
altius uirtutum culmẽ debemꝰ
ascendere ꝙͣ toplures ampla et
errabũda uicioꝵ sequi it mem

Expanded text:
uxta vero sensus spiritales, cum viderimus abominationem desolationis stare ubi non debet, hoc est haereses et flagitia regnare inter eos qui coelestibus mysteriis videbantur esse consecrati, cum operantes iniquitatem, loquentes mendacium, viros sanguinum et dolosos quos abominabitur Dominus, pacem fidelium turbare perpenderimus, tunc quicunque in Judaea, hoc est in confessione verae fidei persistimus, non terrenis infirmisque actibus mancipari, sed tanto altius virtutum eulmen debemus ascendere, quanto plures ampla et errabunda vitiorum sequi itinera
Abbreviated transcription (Latin):
stermĩt. qui exempla martirum
sequuti corpora sua per abstinen¬
ciam edomant. ut dño iteradmẽ¬
tem parent. uel exempla bona se¬
quentibus prebeant. Quia ergo¬

Expanded text:
gnari qui, exempla martyrum secuti, corpora sua per abstinentiam edomant, ut Domino iter ad mentem parent, vel exempla bona sequentibus praebeant. Et
Abbreviated transcription (Latin):
crucifixus est.O. ꝙͣ dissimile est
tolle tolle crucifige eũ. et benedictus
qui uenit in noĩe dñi osanna in er¬
celsis. ꝙͣ dissimile. rex israel. et nõ
habemus regem nisi cesarem. ꝙͣ
dissmmle. fann uirentes et crux.
flores et spine. Cui prius uestimẽta
prosternebantur aliena ecte suis
exuitur et sors mittitur super ea.
ritudo necessaria est. hec b̾nardꝰ

Expanded text:
crucifixus est. O quam dissimile est: Tolle, tolle, crucifige eum ; et: Benedictus qui venit in nomine Domini; hosanna in altissimis! Quam dissimile: Rex Israel ; et: Non habemus regem nisi Caesarem! Quam dissimiles rami virentes et crux, flores et spinae! Cui 881 prius sternebantur vestimenta aliena, ecce suis exuitur, et sors mittitur super ea. ritudo necessaria est. 5. Jam
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓprie inscientie consen deuote sequũ¬
tur et adherent semper uestigns
p̾cedentiũ. Erant quoq discipuli
uiuunt. semper adherentes ei et
eius beneplatitũ considenintes.

Expanded text:
ntiae conscii, devote sequuntur, et adhaerent semper vestigiis praecedentium. Erant quoque discipuli, vivunt, semper Deo adhaerentes, et ejus placitum considerantes.
Abbreviated transcription (Latin):
rex ifrael xpũs ad exigendũ tri¬
celoꝵ credentes sperantes amã
motio. miserationis indiciũ nõ
potestatis augmentũ. Qui eñ
appellatus est in terra rex iudeoꝵ.
in celis est dñs angeloꝵ. Et iter
noli timere illũ agnosce qui a
te laudatur. et noli trepidare cũ
patitur. quia ille sangius fũdi¬
tur. per quẽ tuũ delictũ deleatur
et uita redimatur. hec augꝰ. dem̃¬

Expanded text:
rex est Christus ad exigenda tricoelorum credentes, sperantes, amanmotio: miserationis indicium, non potestatis augmentum. Qui enim appellatus est in terra Rex Judaeorum, in coelis est Dominus angelorum. VerNoli timere, illum agnosce qui a te laudatur, et noli trepidare cum loquitur, quia ille sanguis fundetur, per quem tuum delictum deleatur, et vita redimatur. Sed pullum
Abbreviated transcription (Latin):
et qui sequebantur clamabant
tina salua nos dicitur. ab ip̃o em̃
salutẽ et priores quesierũt et pre¬
sentes querũt. et benedictũ qui
uennit in noĩe dm̃ consitentur.
qm̃ una fides una spes est precedẽ¬
ciũ ac sequentiũ populoꝵ. quem

Expanded text:
et qui sequuntur, Hosanna ngua, salva nos dicitur: ab ipso enim salutem et priores quaesierunt, et praesentes quaerunt, et benedictum qui venit in nomine Domini confitentur. Quoniam una fides, una spes est praecedentium atque sequentium populorum
Abbreviated transcription (Latin):
orum quẽ magistrũ appellãdũ
non dubitant quia uera docẽtẽ
nouerant. huiꝰ ipsi discipulos
quasi melius edocti redarguendos
autumant. eũq corrigere quos
instituit suadent. quem signis
approbuntibus deũ claresc̾e̾ uidẽt.

Expanded text:
 quem Magistrum appellandum non dubitant, quia vera docentem noverant, hujus ipsi discipulos, quasi melius edocti redarguendos autumant, eumque corrigere, quos instituit, suadent, quem signis approbantibus Deum clarescere vident.
Abbreviated transcription (Latin):
uenie fiduciã digne penitẽtib
prebet. ꝙ publicanus qui reatũ
sue nequitie ꝓfecte cognouit.
fleuit. cõfessus est. Et si ĩustus
ad tẽplũ uenit. iustificatus a
duxit phariseũ et publicanũ
in templo orantes. et docuit eciã¬
si bona cetera habeat ꝙ magis
superbus offendat. ꝙͣ humiłis
qui nulla uirtutũ dote submxꝰ
tare bonis operib intentos. Etũ
laborauit phariseus ille ne ra¬
peret aliena. ne ĩustus esset.
mente carme inflatus in eom
quo laudabilis fore crederetur.
ibi reprehensibilior iudicaret᷑¬

Expanded text:
veniae fiduciam digne poenitentibus praebet, quod publicanus, qui reatum suae nequitiae perfecte cognovit, flevit, confessus est, et si injustus ad templum venit, justificatus a duxit Pharisaeum et publicanum in templo orantes et docuit, etiamsi bona cetera habeat, quod magis superbus offendat quam humilis, qui nulla uirtutum dote subnixus olus bonis operibus intentos. quantum laborauit Pharisaeus ille, ne raperet aliena, ne iniustus esset, mente carnis inflatus et in eo, in quo laudabilis fore crederetur, ibi reprehensibilior iudicaret
Abbreviated transcription (Latin):
de uerbis elati pharisei quibus
hũiliari meruit. possumus e
diu̾so formã hũilitatis qua sub¬
limemur assumere. ut sicut
ille consideratis et peioꝵ uicns
et sius uirtutib est elatus ad
ruinam. ita nos nõ sola nostra
pigricia sed et melioꝵ uirtu¬
tibus inspectis hũiliemur ad

Expanded text:
de verbis elati Pharisaei, quibus humiliari meruit, possumus ex diverso formam humilitatis, qua sublimemur, assumere, ut sicut ille consideratis et pejorum vitiis, et suis virtutibus, est elatus ad ruinam, ita nos non nostra solum pigritia, sed et meliorum virtutibus inspectis, humiliemur ad
Abbreviated transcription (Latin):
quia cotidie docebat intemplo.
uel qr latrones eiecenit de tẽplo.
uel qr ueniens illuc quasi rex
et dñs a credenciũ turba laudẽ
ympni celestis accepit. uel quia
suo magisterio neglecto plures
ad eũ audiendũ confluere cerne¬

Expanded text:
quia quotidie docebat in templo, vel quia latrones ejecerat de templo, vel quia veniens illo quasi Rex et Dominus a tanta credentium turba laudem hymni coelestis accepit, suo magisterio neglecto plures ad eum audiendum confluere cerne
Abbreviated transcription (Latin):
ubi beda. Et hec est sapiens illa
stulticia quã de sicomoro publica¬
mus qͣsi fructũ uite legerat. rapta
uidelicet reddere. ꝓpria relinquere.
uisibilia cõtempnere.pro ĩuisibi¬
libus eciã mori desiderare. seipm̃
abnegare. et eius qui nec dũ uide¬
batur dñ uestigia sequi cõcupist̾e̾.¬

Expanded text:
uli . Et haec est sapiens illa stultitia quam de sycomoro Publicanus quasi fructum vitae legerat, rapta, videlicet, reddere, propria relinquere, visibilia contemnere, pro invisibilibus etiam mori desiderare, seipsum abnegare, et ejus qui necdum videatur Domini vestigia sequi concupisce
Abbreviated transcription (Latin):
sane magister qui murmurãtib
turbis sua misteria nõ dedignat᷑
exponere. a deo scilicet pectatorũ
penitẽciam non esse respuendam.
ut ip̃e dei filius ob hanc maxime
querendam sic destinatus ad t̾ras.
qui ut pietatis sue nobis dispen¬
sacõnem inculcet. sepissime se fi¬
liũ hoĩs appellat cõmendans solli¬
cite nobis ꝙ factus est benigne pro

Expanded text:
sane magister, qui murmurantibus turbis sua mysteria non dedignatur exponere, adeo scilicet peccatorum poenitentiam non esse respuendam, ut ipse Dei Filius ob hanc maxime quaerendam sit destinatus ad terras. Qui ut pietatis suae nobis dispensationem inculcet, saepissime se filium hominis appellat, commendans sollicite nobis quod factus est benigne pro
Abbreviated transcription (Latin):
se. quia elegit eligentem se et ama¬
uit amãtem se. hunc sane ordinẽ
ꝓficiendi. hoc est super fidẽ dm̃ce
incarnatoĩs ad cognitionẽ dĩnita¬
tis perueĩendi qͣsi sicomorũ ihũ

Expanded text:
se, quia elegit eligentem se, et amavit amantem. Hunc sane ordinem proficiendi, hoc est, per fidem Dominicae incarnationis ad cognitionem divinitatis perveniendi, quasi s
Abbreviated transcription (Latin):
karissimi cecitatem iã nr̃e ꝑegri¬
nationis cognostimꝰ. si credendo
in redẽptoris nostri misteriuii.
iuxta uiam sedemꝰ sed exorando
cotidie ab auctore nro lumen pe¬
timꝰs tandẽ lucẽ iã ꝑ intellectũ
uidendo illiũati post cecitatem
sumus. ihm̃ quẽ mente cerminꝰ
opere sequamur. Aspiciamꝰ ergo
quo graditur. et eiꝰ uestigia mn¬
tando teneamus. Ecte cũ sit dñs¬
parentes paupes elegit. ꝓsꝑari¬
in mũdo noluit. opprobria.irrisi¬
onesq tollerauit. sputa. flagella.
alapas. spineã coronã. crucẽ q
sustimut. Et qr reꝵ corꝑaliũ de¬
lectacõe agaudio eterno cecidimꝰ
cũ qua amaritudine illuc rede¬
atur ostendit. Quid itaq homo
pro se pati debet.si tanta deꝰ pro
itmnere ambulat.si gaudia delec¬
tacões q appetit. cui dux suus uiã
amaritudĩs ostendit. Si gͦ retri¬
bucoĩs gnudiũ in puentione q̃ri¬
mus pentẽcie amaritudinem
in uia teneamus.Sic q fit ut nõ
solũ mã in deũ u̾ita proficiat sed

Expanded text:
charissimi, caecitatem jam nostrae peregrinationis agnoscimus, si credendo in Redemptoris nostri mysterium, juxta viam sedemus, si exorando quotidie ab auctore nostro lucem petimus, si eamdem lucem jam per intellectum videndo illuminati post caecitatem sumus, Jesum quem mente cernimus opere sequamur. Aspiciamus qua graditur, et ejus vestigia imitando teneamus. Jesum etenparentes pauperes elegit, in mundo noluit; opprobria irrisionesque toleravit; sputa, flagella, alapas, spineam coronam, crucemque sustinuit; et quia rerum corporalium delectatione a gaudio interno cecidimus, cum qua amaritudine illuc redeatur ostendit. Quid itaque homo pro se pati debet, si tanta Deus pro itinere ambulat et pergit, si gaudia delectationesque appetit cui dux suus viam amaritudinis ostendit. CAP. butionis gaudium in perventione quaerimus, poenitentiae amaritudinem in via teneamus. Sicque fit, ut non solum nostra in Deum vita proficiat, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Benedicite sancti ⁊ hũiles corde dño.¬
et sine cõtrouersia uerius. ut eciam
manibus fiat. ne dedignetur quod
fecit xpũs facere xp̃ianus. Cũ enĩ
ad pedes fratris inclinatur corpus.
eciam in corde ip̃o uel excitatur uł
si iam merat confirmatur ipsius
hũilitatis affectus. hec augꝰ. Sed ex¬
cepto morali intellectu. inchiloꝰ hͦ¬

Expanded text:
te, sancti et humiles corde, Domet sine controversia verius, ut etiam manibus fiat; nec dedignetur quod fecit Christus, facere christianus. Cum enim ad pedes fratris inclinatur corpus, etiam in corde ipso vel excitatur, vel si jam inerat, confirmatur ipsius humilitatis affectus. 5. Sed excepto isto morali intellectu, ita nos h
Abbreviated transcription (Latin):
lotus enĩ est. qui grauia pcc̃a non
habet. cuiꝰ caput .i. intentio. ⁊ manꝰ
id ẽ operatio ⁊ ꝯuersatio mũda est.
puluere gradimur ex toto mundi
esse non possũt. qͥn aliquando uam¬
tati. aliqn uoluptati. aliqñ curiosita¬
ti plusꝙͣ oporteat cedat aĩmus uel
ad horam. In multis eñ offendimꝰ

Expanded text:
enim est, qui gratia peccata non habet, cujus caput, id est intentio et manus, id est operatio et conversatio, munda est; , dum in hoc pulvere gradimur, ex toto mundi esse non possunt, quin aliquando vanitati, aliquando voluptati, aut curiositati plus quam oporteret, cedat animus vel ad horam: In multis enim offendimus
Abbreviated transcription (Latin):
hiuiles. qui se mendatio illaq̃ant.dũ
arrogantĩa uitant. qr ꝯtra ueritatẽ
se erigũt. quam relinquũt. Qui em̃
neccessitate cogente uera de se bona
loquitur. tantomagis hũilitati iũgr̃¬

Expanded text:
humiles qui se mendacio illaqueant dum arrogantiam vitant, quia contra veritatem se erigunt quam relinquunt. Qui enim necessitate cogente vera de se et bona loquitur, tanto magis humilitati jung
Abbreviated transcription (Latin):
xpus. non habebimus partẽ cũ eo
Nemo tamen pro eis desperet. qm̃¬
esse sollicitos. ignostet facile ĩmo et
pia dispensatõe nobiscũ agitur. ut
non penitus auferantur. sed in illis
nos erudiat deus.et cũ mĩora cau̾e
non possumꝰ certi simus ꝙ nõ nr̃is
uirib maiomi suꝑemus. semper ti¬
morati et omo solliciti simꝰ quomͦ
eius gratiam non amictamꝰ. quam

Expanded text:
ea Christus, non habebimus partem cum eo. Nec ideo tamen pro eis necesesse sollicitos; ignoscet facile, imo et pia dispensatione nobiscum agitur, ut non penitus auferantur; sed in illis nos erudiat Deus, ut cum minima cavere non possumus, certi simus quod non nostris viribus majora superemus; semperque timorati et omnino solliciti simus quomodo ejus gratiam non amittamus, quam
Abbreviated transcription (Latin):
tio. sed intantũ dilexit. ꝙ usq ad mor¬
tem dilectio eũ perduxit. In quo exẽ¬
plum dedit ut om̃s in dei ⁊ proximi
utiq ut et ip̃i de hoc mundo ubi erãt
ad caput suũ ꝙ hinc transisset eius
dilectione transirent. Per ihm̃ qui
ficatur. finis uero ultimꝰ est beatitu

Expanded text:
tio, sed in tantum dilexit quod usque ad mortem dilectio eum perduxerit. In quo exemplum dedit, ut omnes in Dei veritate Utique, ut et ipsi de hoc mundo ubi erant, ad suum caput quod hinc transisset, ejus dilectione transirent. Quid est ristum? Finis e
Abbreviated transcription (Latin):
unde augꝰ. hoc est beate petre quod
nestiebas. cũ tibi lauari nõ simnebas.
hoc tibi postea sciendũ promisit.
qñ ut smeres terruit mag̾̃r tuus
et dñs tuus lauans pedes tuos. Didi¬
cimus frẽs hũilitatem ab excelso.
faciamus iuicem hũiles quod hũi¬
liter fecit excelsissimꝰ hec augꝰ Et¬
quide̾ ut per caritatem seruiamus
inuicem non solũ in lauando pedes

Expanded text:
 » Hoc est, beate Petre, quod nesciebas, quando fieri non sinebas. Hoc tibi postea sciendum promisit, quando ut sineres terruit te Magister tuus et Dominus tuus, lavans pedes tuos. Didicimus, fratres, humilitatem ab Excelso; faciamus invicem humiles, quod humiliter fecit Excelsus. Magna equidem, ut per charitatem serviamus invicem, non solum in lavando pedes
Abbreviated transcription (Latin):
perditissim traditoris tui ꝑfidia
non latebat. qñ in hac cena ablu¬
tionis eciam corã ipso gemiflexo
procũbens maledictos pedes eius ue¬
loces ad effũdendũ sanguinem tuũ
sanctissimis mambus tius attrec¬
tare lauare ⁊ extergere dignatus
es. Et adhuc extento collo ambulãs
O terra et cinis adhuc superbia
te eleuat. adhuc impatiencia te
uiuoꝵ et mortuoꝵ ante pedes ho¬
minis eciam traditoris sui genua
turuantem. Diste ab eo quia mitis
est ⁊ hũilis corde confundere in su¬
perbia tua. Erubesce ĩ ĩpaciencia
a cena lintheo se precinxerit mi¬
serit q aquam in peliuim. cogita q̃
maiestas que potestas hom̃i pedes
lauit ⁊ extersit. que benignitas pro¬
ditoris uestigia sacris manib tãgit.
Specta ⁊ expecta ⁊ ultĩo om̃ tuos ei
prebe pedes abluendos. qm̃ quẽ ip̃e
non lauerit. non habebit partem

Expanded text:
perditissimi proditoris tui perfidia non latebat, quando in coena ablutionis causa etiam coram ipso, genu flexo procumbens, maledictos pedes ejus veloces ad effundendum sanguinem tuum sanctissimis manibus tuis attrectare, lavare et extergere dignatus es . Et adhuc extento collo ambulas, o terra et cinis, adhuc superbia te supra te elevat, adhuc impatientia te vivorum atque mortuorum, ante pedes hominis et traditoris sui genua incurvantem. Disce quia mitis est et humilis corde , et confundere in superbia tua, erubesce impatientiam miseritque aquam in pelvim , cogita quae majestas, quae potestas hominum pedes abluit et extergit, quae benignitas proditoris vestigia sacris manibus tangit. Specta, et exspecta, et ultimo omnium tuos ei praebe pedes abluendos, quia quem ipse non laverit, non habebit partem
Abbreviated transcription (Latin):
et sanguinem suũ discipulis suis
in cena mistica tradens eoꝵ pedes
hũiliter lauit. docens sacrosancta
misteria mũdis operibus ⁊ pia mẽ¬
tis hũilitate celebranda. Mistice

Expanded text:
et sanguinem suum discipulis suis in coena mystica tradens eorum pedes humiliter lavit, docens sacrosancta ministeria mundis operibus et pia mentis humilitate celebranda. Resurre
Abbreviated transcription (Latin):
pedes quos lauit tersit. qui carne qͥͣ
erat indutus euangelistaꝵ uestigia
confirmauit. Et liñtheo quidem ut
se precingeret. posuit uestimenta que
habebat. Ut autem formam serui ac¬
ciperet quando semetĩpm exmam¬
uit. non quod habebat deposuit. sed
quod non habebat accepit. hec augꝰ.¬

Expanded text:
pedes quos laverat tersit: qui carne qua erat indutus evangelistarum vestigia confirmavit. Et linteo quidem ut se precingeret: posuit vestimenta que habebat: ut autem formam servi acciperet: quando semetipsum exinanivit: non quod habebat deposuit: sed quod non habebat accepit. Cru
Abbreviated transcription (Latin):
Uñ gregoꝰ Ex audite quippe sermone mar¬
descit animꝰ corporis friga recedit. fit mẽs
in superno desiderio anxia. a cõcupiscẽciis
terrenis aliena. audire ei libet precepta
telestia.⁊ quot mandatis instruitu qͣi
tot facibus in flamatur. hec gegoꝰ Idcirco¬

Expanded text:
uras. Ex audito quippe sermone inardescit animus corporis, frigus recedit, fit mens in superno desiderio anxia, a concupiscentiis terrenis aliena. coelestia. Et quod mandatis instruitur, quasi tot facibus inflammatur. Et sur
Abbreviated transcription (Latin):
tacebat uoce opere loquebatur.¬
si silebat lingua. fabricatione
clamabat. Nam utiq cũ operai.¬
retur opus nouũ. et nlli aliqñ
compertũ. admonebat cunctos
nouis periculis noua tabernacu¬
la p̾paniri. loquebatur ergo oꝑe
et dicebat illud euãgelicũ dm̃
dictũ. Si mͥ nõ creditis. uel oꝑib

Expanded text:
tacebat voce, opere loquebatur; silebat lingua, fabricatione clamabat. Nam utique cum operaretur opus novum, et nulli aliquando compertum, admonebat cunctos novis periculis nova tabernacula praeparari. Loquebatur ergo opere, et dicebat illud evangelicum Domini dictum: Si mihi non creditis, operibus