comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
susceptionẽ hominis in qua ꝑ adoptionẽ
grẽ frẽs habere dignatꝰ est. quib esset pͥmo¬
genitus. Omousyon patri ab unitate sub¬
stantiȩ appellatur. Substantia enĩ uł es¬
sentia grece usia dicitur omo unũ. Utrũ¬
q gͥ coniunctum sonat una substantia
hoc enĩ uocatur omousyon qd̃ est ego ce¬
substantiȩ. quod nom̃ & si seriptum in scĩs
litteris ñ inueniatur. in assertione tam̃ totis
trinitatis defenditur quia daturratio un¬
de unde recte dici ostendatur. sicut & pater
in illis libris nusqͣm ingenitꝰ legit᷑ s tamen
dicendus e̾ẽ atq credendus ñ dubitat. O mo¬
usyon similis substantiȩ. quia quał ds. talis ẽ
etiam imago eius. Iniusibilis ds. & imago in¬
uisibilis. ꝑrincipiũ eo qd ab ipso sunt omĩa.
& quia ante eum nichil. Finis. uel quia dig¬
natus est in fine scłoꝵ humilit̾ in carne nasci
&e mori. & iudiciũ nouissimũ ipse susciꝑe.
uł quia quicquid agimꝰ ad illum referimus.

Expanded text:
eptionem hominis, in qua per adoptionis gratiam fratres habere dignatus est, quibus esset primogenitus. Homousion Patri ab unitate substantiae appellatur. Substantia enim vel essentia Graece οὐσία dicitur, ὁμο- unum. Utrumque igitur coniunctum sonat una substantia. Hoc enim vocatur Homousion, quod estIoubstantiae. Quod nomen etsi scriptum in sanctis litteris non inveniatur, in assertione tamen totius Trinitatis defenditur, quia datur ratio unde recte dici ostendatur; sicut et Pater in illis libris nusquam Ingenitus legitur, sed tamen dicendus esse atque credendus non dubitatur. Homoeusion, similis substantiae, quia qualis Deus, talis est et imago eius. Invisibilis Deus et imago invisibilis. 17. Principium, eo quod ab ipso sint omnia, et quia ante eum nihil. 18. Finis, vel quia dignatus est in fine temporum humiliter in carne nasci, et mori, et judicium novissimum ipse suscipere, vel quia quidquid agimus ad illum referimus;
Abbreviated transcription (Latin):
eẽt resistendi s̾paratio. in qͥb libidinis ẽ usitata
dominandi occasio. Imbilieus ẽ medtꝰ locꝰ corꝑiᷤᷤ
dictꝰ qd̾ sit unbus ilioꝵ. un ꝙ umbo appellat᷑
locus in medio clipei a qͦ pendet. ex eo enĩ
infans in utero pendet. ex eo etiã enutritur.
lium greco sermone appellat᷑. qd̾ ibi nos obuol¬
uamꝰ. grece enĩ ileos obuoluere d̾r. Clunes
uocati qd̾ sint iuxta colũ. qd̾ est longũ. Nates
qd in ipsis innitimur dũ sedemꝰ. uñ ꝙ ꝯglo¬
bata ẽ in eis caro. ne prementis corꝑis mole
ossa dolerent. Genitalia corꝑis partes st̃. ut
nom̃ istud docet gignende sobolis acceꝑuis
uocabulũ. qd̃ in his ꝓcreat᷑ ꝙ gignit᷑. hec s pu¬
denda ꝓ uerecundia. siue. a pube. uñ ꝙ indu

Expanded text:
esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata esset resistendi praeparatio, in quibus libidinis est usitata dominandi occasio. Umbilicus est medius locus corporis, dictus quod sit umbus iliorum. Unde et umbo appellatur locus in medio clypei, a quo pendet. Ex eo enim infans in utero pendet, ex eo etiam et nutritur. Ilium Graeco sermone appellatum, quod ibi nos obvolvamus. Graece enim †ilios† obvolvere dicitur. Clunes vocatae, quod sint iuxta colum, quod est longao. Nates, quod in ipsis innitimur dum sedemus. Unde et conglobata est in eis caro, ne prementis corporis mole ossa dolerent. Genitalia corporis partes, ut nomen ipsud docet, gignendae sobolis acceperunt vocabulum, quod his procreatur et gignitur. Haec et pudenda pro verecundia, sive a pube: unde et indu
Abbreviated transcription (Latin):
mo potest. nã muta animalia tm̃ aut in uen¬
tre. aut in latere iacent. un in animalibꝰ abu¬
Int̃. scapiliũ est spatiũ. qd̾ int̾ scapulas ẽ. ũns
nominatũ. Pale st̃ dorsi dextra leuaq eminen-¬
tia m̃bra. dicta qd inluctando eas premimꝰ
si. dicta qd̃ habeat radiolos acutos. cuiꝰ iunc¬
ture spondilia appellantͤ. ꝓꝑt̃ partẽ cerebri
q̃ fertur ꝑ hos longo tractu ad ceteras corꝑis
partes. Saera spina ẽ ima ꝑpetue spine ꝙͣ. gre¬
ocepto nascitur. icłoꝙ ꝙ hostia io pͥmũ agen¬
tib diis suis dabat᷑. uñ ꝙ sacra spina dicit᷑.
Renes ait uarro dictos qd̾ riui abhis obscen
humoris nascunt᷑. nam uene ꝙ medulle tenu¬
em liquorẽ desudant in renib. qͥ liquor rur¬
sus a renib calore uenerio resolutꝰ decurrit.
Lumbi oblibidinis laseruiã dicti. qr in uiris
eausa corporee uoluptatis in ipsis ẽ. sic̃ inum¬
bilico feminis. ũn ꝙ ad iob in exorcdio sermoniˢ

Expanded text:
mo potest. Nam muta animalia tantum aut in venmo potest. Nam muta animalia tantum aut in ventre aut in latere iacent. Unde et in animalibuInterscapulium est spatium quod est inter scapulas, unde est nominatum. Palae sunt dorsi dextra levaque eminentia membra, dicta quod in luctando eas premimussi, dicta eo quod habeat radiolos acutos; cuius iuncturae spondilia appellantur propter partem cerebri, quae fertur per eos longo tractu ad ceteras corporis partes. Sacra spina est ima perpetuae spinae, quam Graeconcepto nascitur, ideoque ex hostia id primum a gentilibus diis suis dabatur, unde et sacra spina dicitur. Renes ait Varro dictos quod rivi ab his obsceni humoris nascantur. Nam venae et medullae tenuem liquorem desudant in renibus, qui liquor rursus a renibus calore Venerio resolutus decurrit. Lumbi ob libidinis lasciviam dicti, quia in viris causa corporeae voluptatis in ipsis est, sicut in umbilico feminis. Unde et ad Iob in exordio sermonis d
Abbreviated transcription (Latin):
broꝵ illa uertant᷑. Cartilagines ossa mollia.
ꝙ sine medulla. qd̾ genꝰ auricule ꝙnarium
diserimen. & costarũ extremitates habent. si¬
ue oꝑcula ossiũ q̃ mouent᷑. ꝙ dicte cartilagi¬
nes. qd̾ leni attritu carent dolore du plectunt᷑.
Costas appellari qͥda putant qd̃ ab ipsis int̾iora
custodiant᷑. ꝙ tota mollicies uentris uallata
saluet᷑. latus. qr iacentib nob̾ latet. est enĩ le¬
ua pars corꝑis. dextro aũ lateri habilior est¬
motus. est leua fortior. & oneri ferendo accom¬
modatior. & un leua nuncupata. qd̃ aptior
sit ad leuandu aliqͥd. ꝙ portandũ. ipsa enim
gestat res clipeũ. ensem. pharetr̃a. ꝙ reliqua
onera. ut expedita sit dextera ad agendum.
Dorsũ est a ceruice usq ad renes. Dictũ aũ dor¬
sum. qd̃ sit suꝑficies durior corꝑis in modum
saxi fortis. ꝙ ad portandũ & ad ꝑeutiendum.
Terga. qr in ea supini iacemꝰ in t̾ra. qd̃ solus ho¬

Expanded text:
brorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia brorum illa vertantur. Cartilagines ossa mollia et sine medulla, quod genus auriculae, et narium discrimen, et costarum extremitates habent, sive opercula ossium quae moventur. Et dictae cartilagines, qCostas appellari quidam putant quod ab ipsis interiora custodiantur, et tota mollities ventris vallata salvetur. Latus, quia iacentibus nobis latet: est enim laeva pars corporis. Dextro autem lateri habilior motus est; laevo fortior, et oneri ferendo adcommodatior. Unde et laeva nuncupata, quod aptior sit ad levandum aliquid et portandum. Ipsa enim gestat clipeum, ensem, pharetra et reliqua onera, ut expedita sit dextera ad agendum. Dorsum est a cervice usque ad renes. Dictum autem dorsum quod sit superficies durior corporis in modum saxi, fortis et ad portandum et ad perpetiendum. Terga, quia in ea supini iacemus in terra, quod solus ho
Abbreviated transcription (Latin):
uocatos neruos putant. eo qd artuũ niun¬
tiones inuicem his inhereant. Maximã aĩ
uiriũ sub̃am neruos facere certissimũ est.
nã qnͣto fuerint densiores. tanto ꝓpensiꝰ au¬
gescere firmitatẽ. Artus dicti qd̾ colligatimn¬
uicem neruis coartent᷑. id ẽ stringant᷑ qͥr
diminutiua st̃ arti culi. nã artus dicimꝰ ma¬
bra maiora ut brachia. articulos minora
m̃bra ut digiti. Compago capita st̃ ossium.
dicta eo qd̃ sibi cõꝑacta st̃ neruis. uelut gli¬
tino qͦdã adhereant. Ossa st̃ corꝑis solidam̃ta
in his enĩ positio om̃is roburq subsistit.
ossa aũ ab usto dicta ꝓpt̾ qd̾ cremarent᷑ a
antiquis. siue ut alii putant ab ore eo qͥ
ibi pateant. nãꝙ ubiq eute. uiscerib ꝙ o
tecta celant᷑. Medulle appellate. qd̃ madefi¬
ciant ossa. irrigant enĩ ꝙ ꝯfortant. Hers¬
bula st̃ sũme ossiũ partes. erassiorib nodis¬
conglobate: dicte ita eo qd̃ ad inflexionẽ men¬

Expanded text:
vocatos nervos putant, eo quod artuum coniunvocatos nervos putant, eo quod artuum coniunctiones invicem his inhaereant. Maximam autem virium substantiam nervos facere certissimum est: nam quanto fuerint densiores, tanto propensius augescere firmitatem. Artus dicti, quod conligati invicem nervis artentur, id est stringantur; quorum diminutiva sunt articuli. Nam artus dicimus membra maiora, ut brachia; articulos minora mbra, ut digitos. 15 85. Compago, capita sunt ossium, dicta, eo quod sibi compacta nervis, velut glutino quodam adhaereant. 86. Ossa sunt corporis solidamenta. In his enim positio omnis roburque subsistit. Ossa autem ab usto dicta, propter quod cremarentur ab antiquis, sive, ut alii putant, ab ore, quod ibi pateant, nam ubique cute visceribusque obtecta celantur. 87. Medullae appellatae, quod madefaciant ossa, irrigant enim, et confortant. Vertibula sunt summae ossium partes nodis crassioribconglobata, dicta eo quod ad inflexionem mem
Abbreviated transcription (Latin):
maminas. ꝙ earũ uirtute albescens lachs
accip̃ qͣlitatẽ. Cutis est q̃ in corꝑe pͥma ẽ ap¬
pellata. qd̃ ipsa corꝑi suꝑposita incisionẽ pͥna
patit᷑. Cutis enĩ grece incisio dr. ide ⁊ pellis
qd̃ externas iniurias corꝑis tegendo pellat.
pluuiasꝙ ꝙ uentos solisꝙ ardores ꝑferat pel¬
lis aũ mox detracta subiecta ĩa corium dicit᷑
Coriũ aũ ꝑ diriuationẽ caro appellauit. qdt
tegat᷑. s hoc in brutis animalib ꝓpͥum. Pori
corꝑis greco nomine appellant᷑. qui latine ꝓ¬
prie spiram̃ta dicunt᷑. eo qd̃ eos uiuificus h̃ẽ
ex teriꝰ ministret᷑. Aruina ẽ pinguedo cimi
adherens. Pulpa ẽ caro sine pinguedine. du¬
ta qd̃ palpitet. resilit enĩ sepe. hanc pleriq
ꝙ uiscum uocant ꝓpt̾ qd̃ glutinosa sit. Ien¬
bra st̃ partes corꝑis. artus qͥb colligant᷑ ñb
ab artando dich. Herui greca diriuatione
appellati. qͦs illi neura uocant. alii latmne

Expanded text:
mammas, et earum virtute albescens lactis mammas, et earum virtute albescens lactis accipit qualitatem. Cutis est quae in corpore prima est, appellata quod ipsa corpori superposita incisionem prima patiatur: κυτις enim Graece incisio dicitur. Idem et pellis, quod externas iniurias corporis tegendo pellat, pluviasque et ventos solisque ardores perferat. Pellis autem mox detracta: subacta iam corium dicitur. Corium autem per derivationem caro appellavit, quod eo tegatur: sed hoc in brutis animalibus proprium. Pori corporis Graeco nomine appellantur, qui Latine proprie spiramenta dicuntur, eo quod per eos vivificus spiritus exterius ministretur. Arvina est pinguedo cuti adhaerens. Pulpa est caro sine pinguedine, dicta quod palpitet: resilit enim saepe. Hanc plerique et viscum vocant, propter quod glutinosa sit. Membra sunt partes corporis. Artus, quibus conligantur membra, ab artando dicti. Nervi Graeca derivatione appellati, quos illi νεῦρα vocant. Alii Latine
Abbreviated transcription (Latin):
dicimꝰ archam. eo qd̾ ibi archanũ sit. id ẽ se¬
qiͣ res secretȩ. cuiꝰ eminentes pulpe mamil¬
le int̾ qs pars illa ossea pectꝰ r. dextraq aũ
leuaq coste. Pectꝰ uocatũ. qd̾ sit pexum. int̾
eminentes mamillaꝵ partes. uñ ⁊ pectinem
dici qd̃ pexos capillos faciat. Mamille uoca¬
te. qr rotunde st̃. qiͣ malȩ ꝑ diminutionem
scil. Papille capita mãnarũ st̃. qͣs sugentes
cõp̃hendunt. ꝙ dicte papillȩ qd eas infantes
qĩ palpant dũ lac sugunt. ꝓinde ẽ mamila
omnis eminentia uberis. papilla uͦ breue ild
uñ lac trahit᷑. Ubera uͦ dicta. uł qr lacte uber¬
ta uł qr humida humore scil lactis in mociu
uuarũ plena. Lac ium nominis a colore tra¬
hit qd̾ sit alb liquor. leocos enĩ greci albũ di¬
cunt. cuiꝰ natura ex sanguine cõmutat᷑. na
post partũ siqͥd sanguinis ũdu fuerit uter
nuti im̃to ꝯsũptũ. naturali meatu fluit in

Expanded text:
dicimus arcam eo quod ibi arcanum sit, id est sedicimus arcam eo quod ibi arcanum sit, id est sera dicta, quasi res secretae. Cuius eminentes pulpae mamillae: inter quas pars illa ossea pectus dicitur, dextraque aut laeva costae. Pectus vocatum, quod sit pexum inter eminentes mamillarum partes; unde et pectinem dici, quod pexos capillos faciat. Mamillae vocatae, quia rotundae sunt quasi malae, per diminutionem scilicet. Papillae capita mammarum sunt, quas sugentes conprehendunt. Et dictae papillae, quod eas infantes si pappant, dum lac sugunt. Proinde mamilla est omnis eminentia uberis, papilla vero breve illud unde lac trahitur. Ubera dicta, vel quia lacte uberta, vel quia uvida, humore scilicet lactis in more uvarum plena. Lac vim nominis a colore trahit, quod sit albus liquor: λευκὸς enim Graece album dicunt: cuius natura ex sanguine commutatur. Nam post partum si quid sanguinis nondum fuerit uteri nutrimento consumptum, naturali meatu fluit in
Abbreviated transcription (Latin):
ad leuandũ. Sinistra aũ uocata. qiͣ sine dex¬
tera. siue qd̃ rem fieri sinat. a sinendo enĩ
sinistra ẽ nuncupata. Palma ẽ manꝰ expan¬
sis digitis. sic̃ ꝯtractis pugnꝰ. Pugnꝰ aũ apu¬
gillo dictꝰ. sic̃ palma ab extensis palme ramiᷤ.
Digiti nuncupati. uł qr decẽ st̃. uł qr decent̃
iuncti existunt. nã habent. in se ⁊numerũ
ꝑfectũ. ꝙ ordinẽ decentissimũ. Primꝰ pollex
testate. Scds index. s salutaris. siue demon¬
stratoriꝰ. qr fere eo salutamꝰ uł ostendimꝰ.
uł indicamꝰ. Tereiꝰ impudicꝰ. qd̃ plerũꝙ
ꝙ medicinalis. qd̾ eo trita colliria a medieiᷤ
colligant᷑. Quintꝰ auricularis ꝓ eo qd̃ eo
aur̃e scalpimꝰ. Ungulas ex greco uocamꝰ. illi
enĩ has onices dicunt. Truncus media pars
corꝑis a collo ad inguinẽ. de qͦ nigidius. ca¬
put collo uehit᷑. truncus sustinet᷑ coris. ⁊ ge¬
nib cruribq. Torax a grecis dr anterior
pars trunci a collo usq ad stomacũ ꝙͣ. nos

Expanded text:
 mihi.' Sinixtra autem vocata quasi sine dextra, sive quod rem fieri sinat. A sinendo enim sinixtra est nuncupata. Palma est manus expansis digitis, sicut contractis pugnus. Pugnus autem a pugillo dictus, sicut palma ab expansis palmae ramis. Digiti nuncupati, vel quia decem sunt, vel quia decenter iuncti existunt. Nam habent in se et numerum perfectum et ordinem decentissimum. Primus pollux testate. Secundus index et salutatorius sive demonstratorius, quia fere eo salutamus, vel ostendimus, vel indicamus. Tertius impudicus, quod plerumque et medicinalis, quod eo trita collyria a medicis colliguntur. Quintus auricularis, pro eo quod eo aurem scalpimus. Ungulas ex Graeco vocamus: illi enim has ὄνυχας dicunt. Truncus media pars corporis a collo ad inguinem. De quo Nigidius 108: 'Caput collo vehitur, truncus sustinetur coxis et genibus cruribusque.' Thorax a Graecis dicitur anterior pars trunci a collo usque ad stomachum, quam nos
Abbreviated transcription (Latin):
ceti. Nocatꝰ aũ uterus qd̃ duplex sit. ꝙ ab u¬
troꝙ in duas se diuidat partes. q̃ in diuersiᷤ
diffuse ac reflexe circũplicant᷑ in modu cor¬
nu arietis. uł qd̾ interiꝰ impleat᷑ fetu. hinc
ꝙ uter. qd̃ aliqͥd intrinsecꝰ habuerit ut m̃¬
bra ꝙ uiscera. Aqualiculus aũ ꝓpͥe porci est
hinc ad uentr̃e translatio. Matr ix dr. qd pe¬
cus in eo generet᷑. semen enĩ receptũ ofouꝙ.
ꝯfotũ corporat. corporatũ in m̃bra distinguit.
Iulua uocata qiͣ ualua. id ẽ ianua uentris.
uł qd̾ sem̃ recipiat. uł qd̃ ex ea fetꝰ ꝓcedat.
Nefica dicta. qr sic̃ uas aqua ita de renibꝰ uri¬
na collecta cõplet᷑. & humore distendit᷑. cuiꝰ
usus in uolucrib ñ habet᷑. Urina aũ dicta
siue qd̃ urat. seu qr ex renib egredit᷑. cuits¬

Expanded text:
ceteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit et ab uceteri. Vocatus autem uterus, quod duplex sit et ab utraque in duas se dividat partes, quae in diversum diffusae ac replexae circumplicantur in modum cornu arietis; vel quod interius inpleatur foetu. Hinc et uter, quod aliquid intrinsecus habuerit, membra et viscera. Aqualiculus autem proprie porci est; hinc ad ventrem translatio. Matrix dicitur, quod foetus in eo generetur: semen enim receptum confovet, confotum corporat, corporatum in membra distinguit. Vulva vocata quasi valva, id est ianua ventris, vel quod semen recipiat, vel quod ex ea fetus procedat. Vesica dicta, quia sicut vas aqua, ita de renibus urina collecta completur, et humore distenditur, cujus usus in volucribus non habetur. 138. Urina autem dicta, sive quod urat, sive quod ex renibus egerit
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ uocat᷑ bilis. Stomachus grece os uocat᷑. eo qd osti¬
um uentris sit. ⁊ ipse cibũ excipiat. atq in intes¬
tina tͣnsmittat. Intestina dicunt᷑ eo qd̾ corꝑis
interiori parte cohibent᷑. q̃ iccireo longis nex¬
ibꝰ in circuloꝵ modũ ordinata st̃. ut susceptaᷤᷤ
ȩscas paulatĩ digerant. ⁊ fuꝑadditis cibis ñ
impendiant᷑. Omentũ menbranũ qd̃ ꝯtinet
intestinoꝵ maiorẽ partẽ qd̾ ei Nacon greci
uocant. Diseptũ intestinũ qd̃ discernt uen¬
trẽ. ꝙ cetã intestina a pulmonib a corde:
ꝙ aluus & uterus int̾ se differ̃t. Henter ẽ qͥ
acceptos cibos digerit. ꝙ apparet extrinsecꝰ
ꝑtenditq a pectore ad inguinẽ. & dictꝰ uent̾
qd ꝑ totũ corpꝰ uite alim̃ta transmittat.
Aluus ẽ q̃ cibũ recipit ꝙ purgari solet: sa
des stercoꝵ defluunt. Uterũ sole mulieres
trẽ plerũq ponunt. nec poete tantũmͦ. s ꝙ

Expanded text:
qui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostiqui vocatur bilis. Stomachus Graece os vocatur, eo quod ostium ventris sit, et ipse cibum excipiat atque in intestina transmittat. Intestina dicuntur, eo quod corporis interiore parte cohibentur; quae idcirco longis nexibus in circulorum ordinata sunt modo, ut susceptas escas paulatim digerant, et superadditis cibis non inpediantur. Omentum membranum, quod continet intestinorum maiorem partvocant. Disseptum intestinum, quod discernit ventrem, et caetera intestina a pulmonibus et a coret alvus et uterus inter se differunt. Venter est qui acceptos cibos digerit, et apparet extrinsecus, pertinetque a pectore ad inguinem, et dictus venter quod per totum corpus vitae alimenta transmittat. Alvus est qui cibum recipit, et purgari solet. Saldes stercorum defluunt. Uterum solae mulieres tre plerumque ponunt, nec poetae tantummodo, sed et
Abbreviated transcription (Latin):
beat sedem. qͥ in cerebro subuolat. inde ad ocbs.
ceterosq sensꝰ ꝙ m̃bra diffunctit᷑. ꝙ calore suo
ad se sucũ ex cibo tractũ uertit in sanguinẽ.
quẽ ad usũ pascendi nutriendiq singulis ñ¬
bris p̾bet. In iecore aũ ꝑfistit uoluptas. ꝯcu¬
piscentia iuxta eos qͥ de phificis disputant.
Fibre. iecoris st̃ extremitates sic̃ ꝙ extreme
partes folioꝵ in intibis. fiue qiͣ lingue emi¬
nentes. dictas aũ fibras qd̾ apd̾ gentiles insa¬
eris ad phebi aras ferebant᷑ ab ariolis. qͥb
oblatis atq succensis responsa acciperent.
Splen dictũ a supplem̃to ex ꝯtraria parte ie¬
coris. nec uacua existeret. quẽ qͥdã etiã risis
causa factũ existimant: ña splene ridemis
felle irascimur. corde sapimꝰ. iecore amamꝰ. qͥb
qͣtuor elem̃tis ꝯstantib integrũ ẽ animal. fel
appellatũ qd̃ sit folliculus gestans humorem

Expanded text:
beat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos beat sedem, qui in cerebro subvolat. Inde ad oculos ceterosque sensus et membra diffunditur, et calore suo ad se sucum ex cibo tractum vertit in sanguinem, quem ad usum pascendi nutriendique singulis membris praebet. In iecore autem consistit voluptas et concupiscentia iuxta eos qui de physicis disputant. Fibrae iecoris sunt extremitates, sicut et extremae partes foliorum in intibis, sive quasi linguae eminentes. Dictas autem fibras quod apud gentiles in sacris ad Phoebi aras ferebantur ab ariolis, quibus oblatis atque subcensis responsa acciperent. Splen dictum a supplemento ex contraria parte iecoris, ne vacua existeret: quem quidam etiam risus causa factum existimant. Nam splene ridemus, felle irascimur, corde sapimus, iecore amamus. Quibus quattuor elementis constantibus integrum est animal. Fel appellatum, quod sit folliculum gestans humorem,
Abbreviated transcription (Latin):
uiuat. Sanguis aũ est dũ in corpore ẽ. esfuss
uͦ cruor dr̃. nã ꝙ cruor uocatꝰ ab eo qd̃ effisi
decurrat. uł ab eo qd̃ currendo corruat.
alii aũ cruorẽ int̾p̃tantur sanguinẽ corin¬
tũ qͥ enuttit᷑. alii aunt uocatũ sanguine
qd̃ suauis sit. Sanguis aũ ñ est integer nͥm
iuuenib. nã dicunt phisici minui sanguiñ
ꝑetatẽ. uñ ꝙ in senib tremor est. ꝓpͥe aũ sangus
animȩ possessio ẽ. inde genas lacerare muli¬
eres in luctu solent. inde ꝙ purpureȩ uestes
ꝙflores purpurei mortius p̾bentui. Pulmo
ex greco trahit uocabulũ. greci enĩ pulmone
pleumon uocant. eo qd̃ cordis flabellũ sit.
tur q mouent᷑. uñ ꝙ pulmones uocati st̃. na
grece pneuma sp̃e dicit᷑. qͥ flando ꝙ agitan¬
do aerem admittit ꝙ recipit. a qͦ mouentur
pulmones & palpitant. ꝙ aꝑiendo se ut flatũ
capiant. stringendo ut eiciant. ẽ enĩ orga¬
nũ corꝑis. Iecur nom̃ habet eo qd̾ ignis ibi ha¬

Expanded text:
st dum in corpore est, effusus vero cruor dicitur. Nam cruor vocatus ab eo quod effusus decurrit, vel ab eo quod currendo corruat. Alii cruorem interpretantur sanguinem corruptum qui emittitur. Alii aiunt vocatum sanguinem quod suavis sit. Sanguis autem non est integer, nisi in iuvenibus. Nam dicunt physici minui sanguinem per aetatem; unde et in senibus tremor est. Proprie autem sanguis animae possessio est: inde genas lacerare mulieres in luctu solent; inde et purpureae vestes et flores purpurei mortuis praebentur. Pulmo ex Graeco trahit vocabulum. Graeci enim pulmonem πλεύμων vocant, eo quod cordis flabellum sit, ntur et moventur. Unde et pulmones vocati sunt. Nam Graece pneuma spiritus dicitur, qui flando et exagitando aerem emittit et recipit, a quo moventur pulmones et palpitant, et aperiendo se, ut flatum capiant, stringendo, ut eiciant. Est enim organus corporis. Iecur nomen habet eo quod ignis ibi ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ in hominib semina celant᷑. nob̾ figuras pa¬
rentũ redditura. Ex pat̾no enĩ semine puel¬
las nasci. & ex mat̾no pueros. qr oĩs partꝰ ꝯstat
duplici semine. cutꝰ pars maior cũ inualuit.
oceupat similitudinẽ sexus. In corꝑe nr̃o q̃dã¬
tantũ utilitatis causa facta st̃. ut uiscera.
q̃d̾a & utilitatis ꝙ decoris. ut sensus in facie
tas magna ẽ. ꝙ species decentissima. q̃d̾a tm̃
decoris. ut manille in uiris. ꝙ in utroq
sexu umbilicus. q̃d̾a discretionis. ut ĩ uiriꝰ
genitalia. barba ꝓlixa pectꝰ ampłu. in mu¬
lieribꝰ lenes gene. ꝙ angustũ pectꝰ. ad ꝯcipi¬
endos aũ & portandos fȩtꝰ renes ꝙ latera
dilatata. Qd̾ ad hominẽ ꝙ ad partes attinet
corꝑis ex parte dictũ ẽ. nc̃ etates eiꝰ subiun¬
.II. De etatibus hominis. Igan

Expanded text:
et in nobis semina celantur, figuras paet in nobis semina celantur, figuras parentum redditura. Ex paterno autem semine puellas nasci, et ex materno pueros, quia omnis partus constat duplici semine, cujus pars major cum invaluit, occupat similitudinem sexus. 146. In corpore tantum utilitatis causa facta sunt, ut viscera: quaedam et utilitatis et decoris, ut sensus in facie, tas magna est, et species decentissima. Quaedam tantum decoris, ut mamillae in viris, et in utroque sexu umbilicus. Quaedam discretionis, ut in viris genitalia, barba promissa, pectus amplum; in mulieribus leves genae, et angustum pectus; ad concipiendos autem et portandos foetus renes et latera dilatata. Quod ad hominem et ad partes attinet corporis ex parte dictum est, nunc aetates eius subiungam. De aetatibus hominum . Gra
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑfusus irriget᷑. tenue sem̃ locis muliebrib
ñ heret. Labitur enĩ nec habet uim adheren
bri sanguini se miscere ñ potest ꝓꝑt̃ nimiã
sui spissitudinẽ. hinc ꝙ steriles mares uł fe¬
minas fieri. uł ꝑ nimiã seminis uł sangͥnis
crassitudinẽ. uł ꝑꝑt̾ nimiã raritatẽ. Primũ
aũ aiunt cor hominis fingi. qd̾ in eo sit &
uita om̃is ꝙ sapientia. deinde qdragesimo
die totũ opꝰ expleri. qd̾ ex abortiuis ut fer̃t
collectũ ẽ. alii fetꝰ a capite exordiũ sumere
dicunt. uñ ꝙ in auiũ fetu pͥmũ ocłos in ousᷤ
fingi uidemꝰ.fetꝰ aũ dictꝰ qd̾ adhuc in u̾te¬
ro foueat᷑. cuiꝰ secundȩ dicunt᷑. folliculꝰ qͥ si¬
mul cũ infante nascit᷑. ꝯtinetq eũ. dictus
patrib similes auint. si paternũ sem̃ ualidiꝰ
sit matrib. si matris: hac ratione similes
expͥmi uultꝰ. qͥ aũ utriꝰq parentis figurã
fieri. qi sic̃ in tra multa semina oceulta sic

Expanded text:
perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus perfusum inrigetur. Tenue semen locis muliebribus non adhaerere; labitur enim nec habet vim adhaerendbri sanguini miscere se non potest propter nimiam sui spissitudinem. Hinc et steriles mares vel feminas fieri; vel per nimiam seminis vel sanguinis crassitudinem, vel propter nimiam raritatem. Primum autem aiunt cor hominis fingi, quod in eo sit et vita omnis et sapientia; deinde quadie totum corpus expleri, quod ex abortionibus, ut ferunt, collectum est. Alii fetus a capite exordium sumere dicunt, unde et in avium fetibus primum oculos fingi in ovis videmus. Fetus autem dictus, quod adhuc in utero foveatur. Cujus secundae dicuntur folliculus qui simul cum infante nascitur, continetque eum; dictus patribus similes aiunt, si paternum semenvalidius sit; 24 matribus, si matris; hac ratione similes exprimi vultus. Qui autem utriusque parentis figuram fieri, quia sicut in terra multa semina occulta, sic
Abbreviated transcription (Latin):
munda uestim̃ta efficiant᷑. Sem̃ est qd̾ iactũ
sumit᷑ aut at̾ra. aut ab utero. ad gignendu
uł fructꝰ uł fetus. est enĩ liquor ex cibi ⁊cor¬
poris decoctione factꝰ ac diffusus ꝑ uenas. atq
medullas. qͥ inde desudans in modũ sentine.
ꝯerescit in renib eiectusq ꝑ coitũ ꝙ in u¬
tero mulieris susceptꝰ calore quod̾amͦ uisce¬
rũ. & menstrualis sanguinis irrigatione
format᷑ in corꝑe. Mestrua suꝑuacuus mulie¬
rũ sanguis. Dicta aũ menstrua a circiitu
lunaris luminis. qͦ solet hoc ꝓuenire ꝑflu¬
uiũ. Luna enĩ grece mene dicit᷑. hec s mu¬
liebria nuncupant᷑. nã mulier sołu ani-¬
mal menstruale ẽ. cruoris cuiꝰ tactu fru¬
ges ñ germinant. acescunt musta. moriun¬
tur herbe. amittunt arbores fetꝰ. ferrũ ru-¬
bigo corrũpit. nigrescunt era. siqui canes
inde ederint in rabiem efferuntur. gluti¬
nũ asfalti qd nec ferro nec aqͥs dissoluitur.
cruore ipso pollutũ disꝑgit᷑ sponte. post plu¬

Expanded text:
munda, vestimenta efficiantur. Semen est quod iactum sumitur aut a terra aut ab utero ad gignendum vel fructus vel foetus. Est enim liquor ex cibi et corporis decoctione factus ac diffusus per venas atque medullas, qui inde desudatus in modum sentinae concrescit in renibus, eiectusque per coitum, et in utero mulieris susceptus calore quodammodo viscerum et menstrualis sanguinis inrigatione formatur in corpore. Menstrua supervacuus mulierum sanguis. Dicta autem menstrua a circuitu lunaris luminis, quo solet hoc venire profluvium; luna enim Graece μήνη dicitur. Haec et muliebria nuncupantur; nam mulier solum animal menstruale est. Cuius cruoris contactu fruges non germinant, acescunt musta, moriuntur herbae, amittunt arbores fetus, ferrum rubigo corripit, nigrescunt aera. Si qui canes inde ederint, in rabiem efferuntur. Glutinum asphalti, quod nec ferro nec aquis dissolvitur, cruore ipso pollutum sponte dispergitur. Post plu
Abbreviated transcription (Latin):
illic uiscera torta uident᷑. Cor a greca appel¬
latione diriuatũ. qd̃ illi cardian dicunt. si¬
ue a cura. ĩ eo enĩ om̃i ᷤ sollicitudo yscientiȩ
causa manet. qd̾ ido pulmoni uiciniꝰ ẽ. ut
cũ ira accendit᷑. pulmonis humore tẽꝑet᷑.
Huiꝰ duȩ arteriȩ st̃ e qͥb sinistra plꝰ sanguinẽ
babet. dextera plꝰ sp̃m. uñ ꝙ in dextro bra¬
chio pulsũ inspicimꝰ. Prȩcordia st̃ loca cor¬
dis uicina. qͥb sensus ꝑcipit᷑. ꝙ dicta p̃cordi¬
a eo qd̃ ibi sit pͥncipiũ cordis ꝯ cogitationis.
Pulsus uocat᷑ qd̾ palpitet. euiꝰ inchtio aut ĩ fir¬
mitatẽ intelligimꝰ. aut sanitatẽ. huiꝰ duplex
est motꝰ. aut simplex. aut cõpositꝰ. Simplers
motib mnordinatꝰ & in ȩqualis existit. qͥ mosꝰ
certa habet spacia. Dactilicũ. ꝑcrissũ. quã dui
sine uitio st̃. si qnͣdo uͦ eitatiores st̃. ut dorea¬
dicrontes. aut leniores. ut mirmizontes. ma¬

Expanded text:
illic viscera torta videantur. Cor a Graeca appelillic viscera torta videantur. Cor a Graeca appellatione dve a cura. In eo enim omnis sollicitudo et scientiae causa manet. Quod ideo pulmoni vicinum est: ut cum ira accenditur, pulmonis humore temperetur. Hujus duae arteriae sunt, e quibus sinistra plus sanguinem habet, dextera plus spiritum. Unde et in dextro brachio pulsum inspicimus. Cor dis vicina quibus sensus percipitur; et dicta praecordia eo quod ibi sit principium cordis et cogitationis. Pulsus vocatus, quod palpitet; cuius indicio aut infirmitatem intellegimus aut salutem. Huius duplex est motus; aut simplex, aut conpositus. Simplex, motibus inordinatus et inaequalis existit. Qui motus certa habent spatia. Dactylium percussum, quandiu sine vitio sunt. Si quando citatiores sunt, ut dorcadacizontes: et leniores, ut mirmicizontes, mo
Abbreviated transcription (Latin):
riores partes. q̃ etiã de multis ossibꝰ ꝯstant.
Caleis pͥma pars plante a callo illi nom̃ im¬
positũ qd̾ t̃rã caleamꝰ. hinc ꝯ calcaneus.
Solum inferior pars pedis. dictũ qr eo t̾re ue¬
stigia imprimimꝰ. s ꝙ solum dr om̃e qd̾ ali¬
qͥd sustinet qiͣ solidu. uñ ꝙ tra solu̾ qd eũcta
sustineat. ⁊ solũ pedis. qd̾ totã molem corꝑis
portat. Uiscera ñ tm̃ intestina dicimꝰ s qͥcqͥd
suib corio ẽ. a iuisco qd ẽ int̾ eutem ꝙ carnẽ.
tem uiscera uitalia id ẽ circũfusa cordis
loca. qiͣ uiscora. eo qd ibi uita. id ẽ anima
ꝯtinetur. Item uiscera capita neruoꝵ ex
sanguine & neruis copulata. Idẽ lacerti
siue mures. qr sic insingulis m̃bris cordis
loco st̃. ut cor in media totiꝰ corꝑis parte.
appellanturq a nomine similiũ animaliũ
sub t̾ra delitescentiũ. nã inde musculi. a
murium similitudine. ide etiã ꝙ tori. qd̾

Expanded text:
riores partes, quae etiam de multis ossibus constant. riores partes, quae etiam de multis ossibus constant. Calcis prima pars plantae: a callo illi nomen inpositum, quo terram calcamus; hinc et calcaneus. Solum inferior pars pedis, dictum quia eo terrae vestigia inprimimus. Sed et solum dicitur omne quod aliquid sustinet, quasi solidum: unde et terra solum, quod cuncta sustineat; et solum pedis, quod totam corporis molem portat. Viscsub corio est, a visco, quod est inter cutem et carnem. Item viscera vitalia, id est circumfusa cordis loca, quasi viscora, eo quod ibi vita, id est anima, continetur. Item viscera capita nervorum ex sanguine et nervis copulata. Item lacerti, sive mures, quia sic in singulis membris cordis loco sunt ut cor in media totius corporis parte, appellanturque a nomine similium animalium sub terra delitescentium. Nam inde musculi a murium similitudine: idem etiam et tori, quod
Abbreviated transcription (Latin):
riq hoĩem ita ut genua sursũ st̃ quib ocłi
formant᷑. ut caui ac reconditi fiant. Enmꝰ
dũ ad genua se ꝓsternunt statim lacrimant᷑.
Ioluit enĩ eos ñatura uterũ maternũ reme¬
morare. uͥ qiͣ in tenebris ꝯsidebant. antequã
uenirent ad lucẽ. Crura dicta qr inhis eur¬
rimꝰ. & gressũ facimꝰ. st̾ aũ subgenib usq ad
suras. Cibie uocate qiͣ tube. st̃ enĩ ꝙ longitu¬
dine ꝙ spetie similes. Talus dictꝰ a tolo. nam
tolus ẽ eminens rotunditas. ũn ꝙ fastidiũ
tẽpli rotundi tolus uocat᷑. Calus aũ sub eru¬
re ẽ. sub talo calcanei. Pedes exgreca ethi¬
mologia nom̃ sortiti st̃. hos enĩ greci podas
dicunt. qͥ alternis motib solo fixi incedunt.
Plante a planitie nuncupate. qr ñ rotundȩ ut
in quadrupedib ne stare ñ possit bipes ho¬
mo. s plane atq longiores formatȩ st̃. ut sta¬
bile corpꝰ efficerent. Sunt aũ plante ante¬

Expanded text:
rique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi rique hominem, ita ut genua sursum sint, quibus oculi formantur, ut cavi ac reconditi fiant. Enniudum ad genua se prosternunt, statim lacrimantur. Voluit enim eos natura uterum maternum rememorare, ubi quasi in tenebris consedebant antequam venirent ad lucem. Crura dicta, quia in his currimus et gressum facimus. Sunt autem sub genibus usque ad suras. Tibiae vocatae quasi tubae. Sunt enim et longitudine et specie similes. Talus dictus a tolo. Nam tolus est eminens rotunditas: unde et fastigium templi rotundi tolus vocatur. Talus autem sub crura est, sub talo calcanei. Pedes ex Graeca etymologia nomen sortiti sunt. Hos enim Graeci πόδας dicunt, qui alternis motibus solo fixi incedunt. Plantae a planitie nuncupatae, quia non rotundae, ut in quadrupedibus, ne stare non possit bipes homo, sed planae atque longiores formatae sunt, ut stabile corpus efficerent. Sunt autem plantae ante
Abbreviated transcription (Latin):
tantũ. siue qd̾ ex eo iuirus emittit᷑. nã iuirus
rus incipit a duob hi semen calamo minis¬
trant. qd̾ ab spine medulla ꝙ renes & lumbi
suscipiunt. ad grãm ꝓcreandi. Niscus ẽ pel¬
lis in qua testiculi st̃. Posteriora uͦ uocata
qd̾ retro st̃ ꝙ a uultu auersa. ne dũ aluũ
purgamꝰ. inquinaremꝰ aspectũ. Meatꝰ inde
appellatꝰ qd̃ ꝑ eũ meant id ẽ egerunt᷑ stercora.
Femora dicta qd̃ ea parte a femina sexus uiri
discrepet. st̃ aũ ab inguinib usq ad genua.
femina aũ ꝑ diriuationẽ femoꝵ partes st̃.
qͥb ineqͥtando tergis equoꝵ inheremꝰ. uñ
olim & p̃liatores sub feminib eqͦs amisisse
dicebant᷑. Core qĩ ꝯiuncte axes. ex ipsis enĩ fe¬
mora mouent᷑. quoꝵ concaua uertebra uo¬
cant᷑. qd̾ in eis capita femoꝵ uertunt᷑. Suf¬
fragines qr subtꝰ franguntui: id ẽ flectuntur
ñ supͣ sic̃ in brachiis. Genua st̃ cõmissiones fe¬
moꝵ ꝙ erurũ. ꝙ dicta genua eo qd̃ in utero

Expanded text:
tantum, sive quod ex eo virus emittitur; nam virus rus incipit a duobus; hi semen calamo ministrant, quod a spinae medulla et renibus et lumbis suscipiunt gratia procreandi. Scrotum est pellis in qua testiculi sunt. Posteriora vocata, quod retro sunt et a vultu aversa, ne dum alvum purgamus, inquinaremus aspectum. Meatus inde appellatus quod per eum meant, id est egeruntur stercora. Femora dicta, quod ea parte a femina sexus viri discrepet. Sunt ab inguinibus usque ad genua. Femina autem per derivationem femorum partes sunt, quibus in equitando tergis equorum inhaeremus: unde et olim praeliatores sub feminibus equos amisisse dicebantur. Coxae quasi conjuncti axes, in ipsis enim femora moventur. Quorum concava vertebra vocantur, quia in eis capita femorum vertuntur. Suffragines, quia subtus franguntur, id est flectuntur, non supra, sicut in brachiis. Genua sunt commissiones femorum et crurum; et dicta genua eo quod in utero
Abbreviated transcription (Latin):
effigie. ibi enĩ ẽ tota figura hoĩs. Suniꝰcuiꝰꝙ¬
ꝑsone ꝯgnitio. Hultꝰ uͦ dictꝰ. eo qd̾ eũ animi¬
uoluntas ostendit᷑. sedm enĩ uoluntatẽ
in uarios motꝰ mutat᷑. un ⁊ differ̾t sͥ ut᷑q
nã facies simplicit̃ accipit᷑ de uniꝰcriꝰq na¬
turali aspectu. uultꝰ aũ animoꝵ qͣlitatẽ signi¬
ficat. frons ab ocłoꝵ foraminib nominata ẽ.¬

Expanded text:
effigie. Ibi est enim tota figura hominis, et uniueffigie. Ibi est enim tota figura hominis, et uniu animi ostenditur, secundum enim voluntatem in varios motus mutatur; unde et differunt inter se, nam facies simpliciter accipitur de uniuscujusque naturali aspectu, vultus autem animorum qualitates significat. Frons ab oculorum foraminibus, vel a
Abbreviated transcription (Latin):
& in qua cesaries uertit᷑. uñ ꝙ nuncupat᷑.
Caluaria ab ossib calus dicta ꝑ defectionẽ.
ꝙ neutralit ꝓnuntiat᷑. Occipitiũ capitiᷤ pars
p̾stent. ꝯccrebrũ aduers frigꝰ muniant. atq¬
a sole defendant. Pilos aũ dictos apelle qͣ ꝑde¬
unt. sic̃ ꝙ pilũ dr a pila ubi pigm̃tũ ꝯtundit᷑.
Cesaries acedendo uocata. icłoq tm̃ uiroꝵ est.
uirũ enĩ tonsũ eẽ decet. mulierẽ ñ decet.
Come st̃ ꝓpͥe ñ cesi capilli ꝙ ẽ grecus sermo.
nã comas greci RIͫ.oc. a secando nominãt.
un ꝙ lipia tondere dicunt. inde ⁊ cirri
Erines ꝓpͥe mulierũ st̃. dicti aũ erines eo qd̃
uittis discernant᷑. uñ ⁊ diseriminalia dicũ¬
tur. a qͥb diuisi religant᷑. Timpora st̃ q̃ cal¬
uarie dextra leuaq subiacent. q̃ ido sie nun¬
cupant᷑. qr mouent᷑. ipsaq mobilitate qiͣ tẽ¬
pora qͥb̾da int̾uallis mutant᷑. facies dicta ab

Expanded text:
et in qua caesaries vertitur, unde et nuncupatur. 27. et in qua caesaries vertitur, unde et nuncupatur. 27. Calvaria, ab ossibus calvis dicta, per defectionem, et neutraliter pronuntiapraestent, et cerebrum adversus frigus muniant, atqa sole defendant. Pilos autem dictos a pelle, qua prodeunt; sicut et pilo dicitur a pila, ubi pigmentum contunditur. Caesaries a caedendo vocata, ideoque tantum virorum est. Virum enim tonsum decet, muliere sunt non caesi capilli et est grecus sermo. Nam Greci comas camos a secando nominant. Vnde et scirin tondere dicunt, a quo cirri Crines proprie mulierum sunt; dicti autem crines eo, quod vittis discernantur. Unde et discriminalia dicuntur, a quibus divisi religantur. Mystice ara laevaque subjacent. Quae ideo sic nuncupantur, quia moventur, ipsaque mobilitate, quasi tempora, quibusdam intervallis mutantur. 33. Facies dicta ab
Abbreviated transcription (Latin):
at sonos. Odoratꝰ qiͣ aeris odor attractꝰ. trac¬
to enĩ aere sentit᷑. sic̃ ꝙ olfactꝰ qd̾ odorib affi¬
ciat᷑. Gustꝰ a gutture dictꝰ. Tactꝰ eo qd̃ ꝑ¬
tractet ꝙ tangat. ꝙ ꝑ omĩa m̃bra uigorẽ
sensꝰ asꝑgat. nã tactu ꝓbamꝰ qͥcqͥd cet̾is sensi¬
b nidicare ñ possumꝰ Duo aũ genera tactꝰ
ẽẽ. nã aut extrinsecus uenit qd̃ feriat: aut
intꝰ in ipso corꝑe orit᷑. Unicuiq aũ senfui ꝓ¬
priã naturã datã. nã qd uidendũ ẽ oculis
capit᷑. qd̾ audiendũ ẽ aurib. mollia ac
dura tactu estimantur. sapor gustu. odor
narib ducitur. Prima pars corꝑis caput.
datũq illi hoc nom̃ eo qd̾ sensus om̃s ꝙ ner¬
ui inde imitiũ capiant. atq ex eo om̃is ui¬
gendi causa oriat᷑. ibi enĩ õs sensꝰ apparent. uñ
ipsiꝰ anime q̃ ꝯsulit corꝑi qͦdãm᷑ ꝑsonã gerit.¬
Uertex ẽ ea pars qua capilli capitis colligunt᷑.

Expanded text:
at sonos. Odoratus, quasi aeris odoris attactus. Tacat sonos. Odoratus, quasi aeris odoris attactus. Tacto enim aere sentitur. Sic et olfactus, quod odoribus efficiatur. Gustus a gutture dictus. Tactus eo, quod pertractet et tangat, et per omnia membra vigorem sensus aspergat. Nam tactu probamus quidquid ceteris sensibus iudicare non possumus. Duo autem genera tactus esse; nam aut extrinsecus venit quod feriat, aut intus in ipso corpore oritur. Unicuique autem sensui propriam naturam datam. Nam quod videndum est, oculis capitur, quod audiendum est, auribus: mollia et dura tactu aestimantur, sapor gustu, odor naribus ducitur. Prima pars corporis caput; datumque illi hoc nomen eo quod sensus omnes et nervi inde initium capiant, atque ex eo omnis vigendi causa oriatur. Ibi enim omnes sensus apparent. Unde ipsius animae, quae consulit corpori, quodammodo perertex est ea pars qua capilli capitis colliguntur,
Abbreviated transcription (Latin):
ba ꝙ lignũ. Sensꝰ corꝑis qͥnꝙ st̃. uiss. auditꝰ. odo¬
ratꝰ. gustꝰ. ꝙ tactꝰ ex qͥb duo aꝑiunt᷑ ⁊ clau¬
dunt᷑. duo semꝑ patentes st̃. Sensꝰ dicti. qi ꝑ
eos anima subtilissime totũ corpꝰ agitat ui¬
gore sentiendi. uñ ꝙ p̃sentia nuncupantur.
Nisus ẽ qui a phylosophis humor iutreus appel¬
lat᷑. uisũ aũ fieri qͥda asserunt. aut extrema¬
etherea luce aut int̾no spũ lucido ꝑ tenues
uias a cerebro uenientes. atq ppetratis tum¬
eis in aere exeuntes. ꝙ tẽ cõmixtione similis
materie uisũ dantes. Hisus dictꝰ qd̾ uiuatior
sit cetis sensib ac p̾stantior. siue uelocior am¬
pliꝰ ꝙ uegetet. qnͣtũ memoria int̾ cȩt̾a m̃tis
offitia. uicinior ẽ enĩ cerebro. uñ oĩa manan.
ex qͦ fit. ut ea q̃ ad alios ꝑtinent sensꝰ. inde
dicamꝰ ueluti cũ dicimꝰ uide qͦmͦ sonat. ui¬
de qͣmͦ sapit. sic ꝙ cȩtã. Auditꝰ appellatꝰ. qͦd
uoces hauriat. hoc ẽ aere uerberato suscipi¬

Expanded text:
odoratus, gustus et tactus. Ex quibus duo aperiuntur et clauduntur, duo semper patentes sunt. Sensus dicti, quia per eos anima subtilissime totum corpus agitat vigore sentiendi. Unde et praesentia nuncupantur, Visus est qui a philosophis humor vitreus appellatur. Visum autem fieri quidam adseverant aut externa aetherea luce, aut interno spiritu lucido per tenues vias a cerebro venientes, atque penetratis tunicis in aerem exeuntes, et tunc conmixtione similis materiae visum dantes. Visus dictus, quod vivacior sit ceteris sensibus ac praestantior sive velocior, ampliusque vigeat, quantum memoria inter cetera mentis officia. Vicinior est enim cerebro, unde omnia manant; edicamus: veluti cum dicimus; vide, quomodo sonat: vide, quomodo sapit: sic, etc. Auditus appellatus, quod voces hauriat, hoc est, aere verberato suscipi
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ ꝑ eã partẽ cerebrũ ad meduła spine dirigi¬
tur. qiͣ cerebri uia. ueteres aũ plurali tm̃ nu¬
mero ceruices dicebant. priꝰ ortensius cerui¬
cem singularit̃ dixit. ceruix aũ numero sin¬
gulari m̃brũ ipsũ significat. nã pluralit̃
ꝯtumatiã sepe demonstrat. Cicero in uerri
Humeri dicti. qi armi ad distinctionẽ hoĩs
a pecudib mutis. ut hi humeros illi armos
habere dicant᷑. nã ꝓp̾e armi qͣdruped̾ũ st̃.
Ola sũmi humeri pars posti̾or. Brachia aforti¬
tudine nominata: bari enĩ grece forte ⁊ gra¬
ue significat. In brachiis enĩ thori lacertoꝵ
st̃. ꝙ insigne musculoꝵ robur existit. in his
st̃ thori. id ẽ museul ꝙ dicti thori. qd illic uᷤ¬

Expanded text:
quod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigaquod per eam partem cerebrum ad medullam spinae dirigatur, quasi cerebri via. Veteres autem plurali tantum numero cervices dicebant. Primus Ostensius cervicem singulariter dixit. Cervix autem numero singulari membrum ipsud significat: nam pluraliter contumaciam saepe demonstrat. Cicero in VerrinUmeri dicti, quasi armi, ad distinctionem hominis a pecudibus mutis, ut hi humeros, illi armos habere dicantur. Nam proprie armi quadrupedum sunt. Ola summi humeri pars posterior. Brachia a fortitudine nominata: βαρὺ enim Graece grave et forte significatur. In brachiis enim sunt, et insigne musculorum robur existit. Hi sunt thori, id est musculi: et dicti thori, quod illic vi
Abbreviated transcription (Latin):
gustis meatib spm̃ uitałe retineant. uñ uociᷤᷤ
sonos emittunt. qͥ soni uno mͦ sonarent. nͥ lin¬
gue motꝰ distantias uocis efficeret. Toles gal¬
lica lingua dicunt᷑ qͣs uulgo ꝑ diminutionẽ
toxillas uocant. q̃ infaucib turgescere solent.
Mentũ dictũ. qd̾ inde mandibule oriant᷑. uł qd̃
ibi iungant᷑. Gurgulio agutture nom̃ trahit.
cuiꝰ meatus ad os & nares ꝑtendit. habenᷤᷤ uiã
qua uox ad linguã transmittit᷑. ut possit uer¬
ba collidere. uñ ꝙ garrire dicimꝰ. Rumen ꝓ¬
ximũ gurgulioni. qͦ cibꝰ & potio deuorat᷑.
hinc bestie q̃ cibũ reuocant ac remandun:¬
ruminare dicunt᷑. Sublinguiũ oꝑculum
gurgulionis qiͣ parua lingua q̃ foram̃ lin¬
gue recludit aꝑitq. Collũ dictũ qd̃ sit rigi¬
dũ ꝙ erectũ. ut colũpna baiulans caput. &
sustentans qiͣ capitohũ. cuiꝰ anter ior pars gu¬
la uocat᷑. posterior ceruix. Ceruix aũ uocata¬

Expanded text:
gustis meatibus spiritum vitalem retineant, unde vocis gustis meatibus spiritum vitalem retineant, unde vocis sonos emittunt, qui soni uno modo sonarent, nisi linguae motus distantias vocis efficeret. 57. Tolles Gallica lingua dicuntur, quas vulgo per diminutionem tusillas vocant, quae in faucibus turgescere solent. Mentum dictum, quod inde mandibulae oriantur, vel quod ibi jungantur. 58. Gurgulio, a gutture nomen trahit, cujus meatus ad os et nares pertendit, habens viam, qua vox ad linguam transmittitur, 11 ut possit verba collidere, unde et garrire dicimus. 59. Rumen, proximum gurgulioni, quo cibus et potio devoratur. Hinc bestiae quae cibum revocant ac remandunruminare dicuntur. Sublinguium operculum gurgulionis, quasi parva lingua, quae foramen linguae recludit operitque. Collum dictum quod sit rigidum et teres ut columna, bajulans caput et sustentans, quasi capitolium, cujus anterior pars gula vocatur, posterior cervix. Cervix autem vocata
Abbreviated transcription (Latin):
cunt᷑. qr om̃e qd̃ accipit᷑. ipsi priꝰ incidunt:
sequentes canini uocant᷑. quoꝵ duo in dext̾a
maxilla. ꝙ duo insinistra st̃. ꝙ dicti canini qͥa
ad similitudinẽ canͣinoꝵ existunt. ꝙ eanis ex
ipsis ossa ofringit. sic̃ & homo. ut qd̃ ñ posst᷑
priores p̃cidere. illis tradant ut ofringant. hoᷤᷤ
uulgꝰ ꝓ longitudine ꝙ rotunditate coloel¬
los uocant. ultimi st̃ molares qͥ ꝯcisa apͥorib
atq ꝯfracta subigunt. ꝙ molunt. atq immaᷤ¬
sant. un ꝙ molares uocati st̃. Dentiũ aũ nu¬
merũ discernit qualitas sexus. nã in uiris
plures. in feminis pauciores existunt. Gingiue
ornam̃to existerent. Palatũ susũ sic̃ celũ est
positũ. ꝙ inde palatũ a polo ꝑ diriuationem.
F auces a fundendis uocib nominate. uł qd ꝑ eaᷤ
famur uoces. Arterie uocate siue qd̃ ꝑ eas a
pulmone aer hoc ẽ sp̃c fert᷑. seu qd̃ artis. ꝙ an¬

Expanded text:
cuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. cuntur, quia omne, quod accipitur, ipsi prius incidunt. Sequentes canini vocantur, quorum duo in dextra maxilla et duo in sinistra sunt. Et dicti canini quia ad similitudinem caninorum existunt, et canis ex ipsis ossa frangit, sicut et homo; ut quod non possunt priores praecidere, illis tradunt ut confrangant. Hos vulgus pro longitudine et rotunditate colomellos vocant. Ultimi sunt molares, qui concisa a prioribus atque confracta subigunt et molent atque inmassant; unde et molares vocati sunt. Dentium autem numerum discernit qualitas sexus. Nam in viris plures, in feminis pauciores existunt. Gingivae ornamento existerent. Palatum nostrum sicut caelum est positum, et inde palatum a polo per derivationem.  Fauces, a fundendis vocibus nominatae, vel quod per eas famur voces. Arteriae vocatae, sive quod per eas a pulmone aer, hoc est, spiritus fertur; seu quod arctis et an
Abbreviated transcription (Latin):
inscii. ac rudes ignari dicunt᷑. Oifecisse enĩ
uetẽs scisse dicebant. Terentiꝰ. ac ñ notis sex m̃si¬
cta pars ꝓpt̾ qd̃ equalit̾ sit in longitudine. ꝙ
rotunditate porrecta colũpna uocat᷑. extre¬
ma pars eiꝰ pirula. a formula pomi piri q̃ uͦ
dextra leuaq st̃ pinnule. ab alarũ similitudi¬
ne. mediũ aũ int̾finiũ. Os dictũ ẽ qd̃ ꝑ ipsũ¬
qͣ ꝑ ostiũ. ꝙ cibos intꝰ mittimꝰ. ꝙ spuitũ foras ꝓ¬
icimꝰ uł qr inde egrediunt᷑ cibi. uł qd̾ inde e¬
grediunt᷑ sermones. Labia a lamb endo nomi
qd̃ grossiꝰ sit labrũ. alii uiroꝵ labra. mulierũ
labia dicunt. Lingue a lingendo cibos puitat
uarro nom̃ impositũ. alii qd̃ ꝑ articuilatos so¬
nos uerba ligat. sic̃ enĩ plectrũ cordis.ita lin¬
gua illidit᷑ dentib ⁊ uocale̾ ex se efficit sonũ
Dentes greci odontes dicunt. ⁊inde in latinũ
trahere uident᷑ nom̃. Hoꝵ pͥmi p̾cisores di¬

Expanded text:
inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim, inscii ac rudes ignari dicuntur. Olfecisse enim, veteres scisse dicebant. Terentius: Ac non totis sex mensicta pars, propter quod aequaliter sit in longitudine et rotunditate porrecta, columna vocatur; extremitas eius pirula, a formula pomi piri; quae vero dextra laevaque sunt, pinnulae, ab alarum similitudine: medium autem interfinium. Os dictum, quod per ipsucibos intus mittimus et sputum foris proicimus; vel quia inde ingrediuntur cibi, inde egrediuntur sermones. Labia a lambendo nominquod grossior sit, labrum. Alii virorum labra, mulierum labia dicunt. Linguae a ligando cibo putat Varro nomen impositum. Alii, quod per articulatos sonos verba ligat. Sicut enim plectrum cordis, ita lingua inliditur dentibus et vocalem efficit sonum. Dentes Graeci ὀδόντες vocant, et inde in Latinum trahere nomen videntur. Horum primi praecisores di
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑcilia qd̾ sine pilis ẽ. Gene st̃ inferiores ocło
partes uñ barbe inchoant. nã grece genos
barbe. hinc ꝙ gene qd̾ inde incipiant barbe
gigni. Malȩ st̃ eminentes sub ocłis partes ad
ꝓtectionẽ eoꝵ supposite. Nocate aũ malȩ siue
qd̃ infra ocłos ꝓminent in rotunditatẽ. que
greci mela appellant. siue qd̾ sint supͣ maxillã
Maxille ꝑ diminutionẽ a malis. sicuti paxillus
a palo. taxillus a talo. Mandibule st̃ maxilla¬
rũ partes. ex qua ꝙ nom̃ nc̃ factũ. Barbã ue¬
teres uocauer̃t. qd̾̃ uiroꝵ sit ñ mulierum
Auriũ inde dictũ nom̃ a uocib hauriendis.
ditu.ꝑ immutationẽ eiuĩ litterȩ aures st̃ qͥ
nula sũma pars auris ab acumine dicta. sm¬
num enĩ antiqͥ acutũ dicebant. ũn ꝙ bipenniᷤ.
ꝙ pinna. Hares iec̾co nominant᷑. qr ꝑ eas odor¬
uł sp̃c manare ñ desinit. siue qi nos odore am¬
monent. ut odoremꝰ aliqͥd ac sciamꝰ. un econt᷑

Expanded text:
supercilia, quod sine pilis est. 43. Genae sunt inferiores oculorum supercilia, quod sine pilis est. 43. Genae sunt inferiores oculorum partes, unde barbae inchoant; nam Grbarba, inde et genae, quod inde incipiant barbae . Malae sunt eminentes sub oculis partes ad protectionem eorum suppositae. Vocatae autem malae sive quod infra oculos prominent in rotunditatem, quam Graeci μῆλα appellant, sive quod sint supra maxillas. Maxillae per diminutionem a malis; sicuti paxillus a palo, taxillus a talo. Mandibulae sunt maxillarum partes, ex quo et nomen factum. Barbam veteres vocaverunt, quod virorum sit, non mulierum. Aurium inditum nomen a vocibus auriendis, ditu; per inmutationem enim litterae aures quasi nnula summa pars auris, ab acumine dicta. Pinnum enim antiqui acutum dicebant, unde et bipinnis et pinna. Nares idcirco nominantus nare non desinit; sive quia nos odore admonent, ut norimus aliquid, 9 et sciamus; unde e contra