comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
que supͣ homines sunt reuelare potuisse. et reuelare solere: S ut
ad hec de ext̃iorib ad intima nr̃a similitudinẽ trahamꝰ. sic sepe. que
nulla nr̃a inuestigatione penetramꝰ. ex dunis reuelationib. et
inspirationib agnoscimꝰ. Si autẽ ꝑdeos quis intelligi uelit non
angłos s homines diuinitꝰ aspiratos quoꝵ conu̾satio iam ñ sit cũ
hominib hoc ẽ humana sapientib. eo qͦd iam ueraciter dicere por¬
sunt nr̃a conu̾satio in celis ẽ. nichil ueriꝰ dici potest. multa enĩ ex
oruina inspiratione agnoscunt. que humanã inuestigationem
excedunt. Si uͦ sententia illa suꝑior ad hunc sensum accõmodat᷑.
nichil in ea nͥ rectum sonare uidetur. ubi dicit᷑. Non ẽ homo super
t̾ram qui sermonem tuũ rex possit implere. Quasi dicat᷑. Nemo
eoꝵ qui suꝑ t̾ram sunt: nͥ illi tm̃ qui celesti conu̾satione celosas¬
cendunt.

Expanded text:
quae supra homines sunt revelare potuisse, et revelare solere? Sed ut quae supra homines sunt revelare potuisse, et revelare solere? Sed ut adhuc de exterioribus ad intima nostra similitudinem trahamus, sic saepe quae nulla nostra investigatione penetramus, ex divinis revelationibus et inspirationibus agnoscimus. Si autem per deos quis intelligi velit non angelos, sed homines divinitus aspiratos quorum conversatio jam non sit cum hominibus hoc est humana sapientibus eo quod jam veraciter dicere possunt: nostra conversatio in coelis est, nihil verius dici potest. Multa enim ex divina inspiratione agnoscunt, quae humanam investigationem excedunt. Si vero sententia illa superior ad hunc sensum accommodatur, nihil in ea nisi rectum sonare videtur ubi dicitur. Non est homo super terram qui sermonem tuum, rex, possit implere, quasi dicatur: Nemo eorum qui super terram sunt, nisi illi tantum qui coelesti conversatione coelos ascendunt.
Abbreviated transcription (Latin):
diis quoꝵ non ẽ cũ hominib conu̾satio. Certe qd supra hominẽ
erat. rex ab homine exrgere ñ debebat. Quid autẽ grauiꝰ quid¬
ue molestius qmͣ hominem ab homine. homini impossibilia exi¬
gere. ⁊ que supra humanũ modũ sunt. ab humana possibilitate
extorquere uelle: S que impossibilia sunt. apud homines: apud
dm̃ possibilia sunt. Exceptis inqͥt diis quoꝵ ñ est cũ hominib
conuersatio. Recte hoc loco satis ꝑ deos: scõs intelligimꝰ angłos.
Si enĩ ꝓpter ymaginis su seu etiã similitudinis ꝑticipationẽ
homines dicti sunt dii: qnto rectiꝰ angłi: Ego dixi cdii estis: et filii ex¬
celsi om̃s. E angłi quidem om̃i hora immo omni pene mom̃to inter
homines uersantur. ⁊ tñ cum hominib ñ conu̾santur. qͥa et tunc
qͥdem cum int̾ homines sunt ñ humanitꝰ sed celitus. ⁊ uere di¬
uinitꝰ degunt. Quis neget. uł nesciat angłos hominib multa

Expanded text:
diis quorum non est cum hominibus conversatio. Certe quod supra hominem diis quorum non est cum hominibus conversatio. Certe quod supra hominem erat, rex ab homine exigere non debebat. Quid autem gravius, quidve molestius quam hominem ab homine, homini impossibilia exigere, et quae supra humanum modum sunt ab humana possibilitate extorquere velle? Sed quae impossibilia sunt apud homines, apud Deum possibilia sunt. Exceptis, inquiunt, diisos intelligimus angelos. Si enim propter imaginis, seu etiam similitudinis participationem homines dicti sunt dii, quanto rectius angeli? Ego dixi: dii estis et filii Excelsi , et angeli quidem omni hora, imo omni pene momento inter homines versantur, et tamen cum hominibus non conversantur, quia et tunc quidem cum inter homines sunt, non humanitus, sed coelitus, et vere divinitus degunt. Quis neget vel nesciat angelos hominibus multa
Abbreviated transcription (Latin):
ab eo. Bene aũ deeiꝰmod regib dicit᷑. Sed neq regum quisqm̃ mag¬
nus & potens. uerbum huiꝰcemodi sciscitatur ab om̃i arialo ⁊ mago
et chaldeo. In hoc autẽ dicti reges magni st̃. et suam sibi potentiam
defendunt. quod nichil de ꝓpria uirtute p̃sumunt: qnͣto minus
ea que supͣ hominẽ sunt. Certe illud uerbum rex diuinitꝰ acceꝑat.
et om̃ino tale erat qͦd nisi ex dei reuelatione sciri ñ poterat. Quõd
ergo sciri ñ poterat nͥ adeo: qua temeritate p̃sumit᷑ ab homine.
ariolo. mago uł chaldeo: Quid gͥ est huiꝰtemodi uerbũ ab eiꝰmodi
quo uis sapiente sciscitari nolle nec debere. nisi ea que supͣ hominẽ
sunt. ex nulla humana industria. uł arte debere p̃sumere: hinc
ẽ quod additur. cũ dictt̃. Sermo enĩ quem tu rex queris grauis ẽ.
nec repietur quisqmͣ qui indicet illũ in conspectu regis exceptis

Expanded text:
ab eo . Bene autem de ejusmodi regibus dicitur. Sed neque regum quisquam magab eo . Bene autem de ejusmodi regibus dicitur. Sed neque regum quisquam magnus, et potens verbum hujuscemodi sciscitatur ab omni ariolo, et mago, et Chaldaeo. In hoc autem dicti reges magni sunt, et suam sibi potentiam defendunt, quod nihil de propria virtute praesumunt, quanto minus ea quae supra hominem sunt? Certe illud verbum rex divinitus acceperat, et omnino tale erat quod nisi ex Dei revelatione sciri non poterat. Quod ergo sciri non poterat nisi a Deo, qua temeritate praesumitur ab homine ariolo, mago, vel Chaldaeo? Quid igitur est hujuscemodi verbum ab ejusmodi quovis sapiente sciscitari nolle, nec debere, nisi ea quae supra hominem sunt ex nulla humana industria, vel arte debere praesumere? Hinc est quod additur, cum dicitur: Sermo enim quem tu, rex, quaeris gravis est, nec reperietur quisquam qui indicet illum in conspectu regis, exceptis
Abbreviated transcription (Latin):
icleamꝰ tñ quod isti adhuc addant: sũbtiliter discutien¬
tes qͥd uitiose uł quid forte ueracit̾ dicant. Nam et. in¬
caute ꝓlata ao nr̃am cautelã ualent et recte ꝓlata ab
imitationis studium informare hñt. S necͥ regũ
quisqm inqͥunt magnꝰ et potens uerbũ huiꝰcemodi sciscitat᷑. ab oĩ
ariolo ⁊ mago et chaldeo. Rex recte dicit᷑. qui ad regnũ sublimat᷑. Sẽd
quid ait rex ille: uere rex regum ⁊ dñs dñantium: Regnum celoꝵ
inqͥt intra uos ẽ. Ad hoc sane regnum sublimar possumꝰ: si ꝑfecte id
uolumꝰ. ht̃ sane hoc regnũ int᷑ uos existens incolas multos. et ha-¬
bitatores infinitos. Qnͣto aũ quisq eiꝰmodi regnũ ampliꝰ dilatat.
fidelius dispensat. districtiꝰ regit. prudentiꝰ disponit: tanto po¬
tentior efficitur. tanto maior iudicatur. Aohoc aũ regnũ magis
ꝓuehit. atq conducit. pauꝑtas sp̃c. quam copia census. Beati
accipit. fiducialiter płallit cũ dicit. Ego autẽ constitutꝰ sum rex

Expanded text:
amen quid isti adhuc addant, subtiliter discutientes quid vitiose, vel quid forte veraciter dicant. Nam et incaute prolata ad nostram cautelam valent, et recte prolata ad imitationis studium informare habent. Sed neque regum quisquam, inquiunt, magnus, et potens verbum hujusmodi sciscitatur ab omni ariolo, et mago, et Chaldaeo . Rex recte dicitur qui ad regnum sublimatur. Sed quid ait rex ille, vere Rex regum et Dominus dominantium? Regnum caelorum, inquit, intra vos est . Ad hoc sane regnum sublimari possumus, si perfecte id volumus. Habet sane hoc regnum intra nos existens incolas multos et habitatores infinitos. Quanto autem quisque ejusmodi regnum amplius dilatat, fidelius dispensat, districtius regit, prudentius disponit, tanto potentior efficitur, tanto major judicatur. Ad hoc autem regnum magis provehit atque conducit paupertas spiritus quam copia sensus: Beati accipit fiducialiter psallit, cum dicit: Ego autem constitutus sum rex
Abbreviated transcription (Latin):
aliqͣndo manifesta uisione cognoscit᷑. hoc ẽ quod hoc in loco oblate
uisionis obnubilata ueritas ꝓfetica demum int̾pretatione ma¬
infestatur. In his ⁊ aliis quibdũ hac geomĩam lectionẽ sibi inui¬
cem concinere indebit: si qͥs ẽ qui hec altiꝰ ꝑscrutari uelit. Habet
tam̃ illa lectio sua q̃dam ꝓpria sicut & ista: de quib ñ est dicen¬
dum mͦ ꝑsingła. His itaq ꝑ excessum excursis. et ꝓsimilitudinis
atcestatione collatis: ao uisionis explicationem seu explanatio-¬
nem redeamꝰ
xxi. Quomͦ oporteat unumꝙ̃q ap̃suptionis sue altitudi

Expanded text:
aliquando manifesta visione cognoscitur, hoc est, quod hoc in loco ablatae aliquando manifesta visione cognoscitur, hoc est, quod hoc in loco ablatae visionis obnubilata veritas prophetica demum interpretatione manifestatur. In his, et aliis quibusdam hanc geminam lectionem sibi invicem concinere videbit, si quis est, qui haec altius perscrutari velit. Habet tamen illa lectio sua quaedam propria, et ista de quibus non est modo dicendum per singula. His itaque per excessum excussis, et pro similitudinis attestatione collatis, ad visionis explicationem, seu explanationem redeamus. CAPUT XXI. Quomodo oporteat unumquemque a praesumptionis suae altitudi
Abbreviated transcription (Latin):
biles uie eiꝰ. Humanꝰ siqͥdem animꝰ qnͣto subtilius ad aĩ sapienti¬
ã contẽplandam illuminat᷑. tanto ualidius insemetip̃m luminis
illiꝰ inm̃sitate reu̾berat᷑. quod ẽ ab intuentis ocłis euanescere. et se¬
ipsam quasi ostendendo subducere. Exhis itaq licet ppendere. qͣnta
similttudinis ꝓportione. hec gemina lectio uideat᷑ sibi respondere.
Quod enĩ dñs se in ꝑegͥna specie ostendit: hoc ẽ nabugodonosor
ueritatis reuelationem sub mystico uelamine accepit. Quõd ibi do¬
minꝰ longiꝰ ire se finxit. hoc est quod uisio regi ostensa ad modicũ
se ab eiꝰ memoria elongauit. Quod ibi qui apparuerat remanere &
intͣre compellitur. hoc ẽ quod elongata hec insio multa instantia
querit᷑. ⁊ tandem danielis sollicitudine multo ꝓfundiꝰ. multo
ꝑfectius ꝑcipitur uł retinet᷑. quod ille qui illic apparuerat tandẽ

Expanded text:
biles viae ejus . Humanus siquidem animus, quanto subtilius ad Dei sapientibiles viae ejus . Humanus siquidem animus, quanto subtilius ad Dei sapientiam contemplandam illuminatur, tanto validius in semetipsum luminis illius immensitate reverberatur, quod est ab intuentis oculis evanescere, et seipsam quasi ostendendo subducere. Ex his itaque licet perpendere, quanta similitudinis proportione haec gemina lectio videatur sibi respondere. Quod enim Dominus se in peregrina specie ostendit, hoc est, quod Nabuchodonosor veritatis revelationem sub mystico velamine accepit. Quod ibi Dominus longius iter se finxit, hoc est, quod visio regi ostensa ad modicum, se ab ejus memoria elongavit. Quod ibi qui apparuerat remanere, et intrare compellitur, hoc est, quod hic elongata visio multa instantia, quaeritur, et tandem Danielis sollicitudine multo profundius, multo perfectius percipitur vel retinetur. Quod ille qui illic apparuerat, tandem
Abbreviated transcription (Latin):
minat᷑. Sacrificium inqͥt laudis honorificabit me: et illic iter qͦ
ostendam illi salutare. dĩ. Panis corã nobis ꝓculdubio a dño fran¬
gitur. quando musterioꝵ ꝓfunditas mystica int̾pretatione aꝑitͣ.
ipsoq reuelante cognoscitur. Ex hac panis fractione mysterioꝵq
reuelatione agit᷑. ut dñs in ꝓpria specie recognoscat᷑. et ipsa ueri¬
tas ut pote figuraꝵ uelamie amoto: in sua simplicitate ꝓspicra¬
tur. dm̃iq p̃sentia ex gr̃e ipsius infuitione ppendatux. Dñs autem
qui et d̃i sapientia ab oculis intuentiũ euanescit: qnͣdo ex contem¬
platione et amimiratione diuine sapientie contemplantis et ammi¬
rantis animo innotescit. quantũ eiꝰ in comp̃hensibilitas omnẽ hu¬
manã intelligentiam excẽdit. Oaltitudo inqͥt diuitiaꝵ sapientie
et scientie dĩ. quam in comp̃hensibilia sunt iudicia eiꝰ: et inuestiga¬

Expanded text:
minatur: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me, et illic iter quo minatur: Sacrificium, inquit, laudis honorificabit me, et illic iter quo ostendam salutare Dei . Panis coram nobis procul dubio a Domino frangitur, quando mysteriorum profunditas mystica interpretatione aperitur, ipsoque revelante cognoscitur. Ex hac panis fractione, mysteriorumque revelatione agitur, ut Dominus in propria specie recognoscatur, et ipsa Veritas utpote figurarum velamine amoto in sua simplicitate perspiciatur, Dominique praesentia ex gratiae ipsius infusione perpendatur. Dominus autem qui et Dei sapientia ab oculis intuentium evanescit, quando ex contemplatione et admiratione divinae sapientiae contemplantis et admirantis animo innotescit, quantum ejus incomprehensibilitas omnem humanam intelligentiam excedit: O altitudo, inquit, divitiarum, sapientiae, et scientiae Dei, quam incomprehensibilia sunt judicia ejus, et investiga
Abbreviated transcription (Latin):
quam niscd̃iter impend̾e consueuit. ñ muniꝰ utiliter ad tempus
subtrahit: ut meliꝰ ꝑ exꝑientiam doceat. cũ quanta auiditate reqͥri
uł retineri debeat. Mauere autẽ et ad eos intrare compellit᷑. qͣndo mul¬
ta p̃cum instantia amissa gr̃a reꝑatur: ut uisionẽ ext̾us oblatam
introrsum trahat: et ꝑexcessum uisa animꝰ ad seipsum reu̾sus me¬
moriter retineat: et contẽplationis gr̃am de cẽt̾o familiariꝰ posside¬
at. C ibos quales dñs amat ⁊ delectar solet apponimꝰ. qndo eum ꝓ
recuꝑatione uł accumnilatione gr̃e in uoce exultatioĩs ⁊ confessio¬
nis laudamꝰ. honoramꝰ magnificamꝰ. In uoce in qͥt exultationis et
confessionis. sonꝰ epulantis. Int̾ hos seꝑe exultatioĩs ⁊ confessioĩs
nr̃e hymnos sinꝰ m̃itis dilatatur sensus acuit᷑. et ad mystica penet᷑n¬
da. ⁊ usq ad diuinitatis archana sepe rimanda intelligentia illu¬

Expanded text:
quam misericorditer impendere consuevit, non minus utiliter ad tempus quam misericorditer impendere consuevit, non minus utiliter ad tempus subtrahit, ut melius per experientiam doceat cum quanta aviditate requiri, vel retineri debeat. Manere autem, et ad eos intrare compellitur, quando multa precum instantia amissa gratia reparatur, ut visionem exterius oblatam introrsum trahat, et per excessum visa, animus ad se ipsum reversus memoriter retineat, et ad contemplationis gratiam de caetero familiarius possideat. Cibos quales Dominus amat, et delectari solet, apponimus, quando eum pro recuperatione vel accumulatione gratiae in voce exsultationis et confessionis laudamus, honoramus, magnificamus: In voce, inquit, exsultationis, et confessionis sonus epulantis . Inter hos saepe exsultationis et confessionis nostrae hymnos sinus mentis dilatatur, sensus acuitur, et ad mystica penetranda, et usque ad Divinitatis arcana saepe rimanda, intelligentia illu
Abbreviated transcription (Latin):
adducere: quomͦ ista lectio et euangłica uideant᷑ sibi mystica locu-¬
tione concin̾e. Refert lucas euñgłista quom uoluerit dñs itirian¬
tib discipłis p̃sentiam suam in ꝑegrina specie exhibere: et postino¬
dum subtrahere. s cũ rogantib manere. ad compellentes intͣre. ⁊ tande
aliqñdo int̾ epulas speciem quã recognosceret ostendere. Quid ita¬
q ẽ xp̃m. hoc ẽ cl̃i sapientiã in ꝑegͥna sp̃em p̾̃sentem habere: nisi
ueritatem ñ in sua simplicitate: sed ꝑ speculum uł in enigniate ui¬
dere: Extra domũ autẽ et qͣsi in itinere hec uisio ostenditur. qnͣdo
sublumum ꝯtemplatio ꝑ mentis excessum et uelut in transitu
uidetur. Quasi duo sunt qui exeuntes ⁊ ambulantes eiꝰmodi conspi¬
ciunt. qͣndo ratio ⁊ intelligentia humanũ modũ excẽdentes furtim
qͥdem et raptim sublumum spectacła ꝑcurrt̃. Tunc autẽ dñs lon¬
guis se ire fingit. nec tam̃ penitꝰ recedit. qͣndo contẽplationis gr̃a

Expanded text:
adducere quomodo ista lectio, et evangelica videantur sibi mystica locutione concinere. Refert Lucas evangelista quomodo voluerit Dominus itinerantibus discipulis praesentiam suam in peregrina specie exhibere, et postmodum subtrahere, sed cum rogantibus manere, ad compellentes intrare, et tandem aliquando inter epulas speciem quam recognoscerent ostendere . Quid itaque est Christum, hoc est Dei sapientiam, in peregrina specie praesentem habere, nisi veritatem non in sua simplicitate, sed per speculum, vel aenigmate videre? Extra domum autem et quasi in itinere haec visio ostenditur, quando sublimium contemplatio per mentis excessum et velut in transitu videtur. Quasi duo exeuntes sunt, qui et ambulantes ejusmodi conspiciunt, quando ratio, et intelligentia humanum modum excedentes furtim quidem, et raptim sublimium spectacula percurrunt. Tunc autem Dominus longius se ire fingit, nec tamen penitus recedit, quando contemplationis gratiam
Abbreviated transcription (Latin):
sponsa a sponso suo aotem aliam accipere. non decuit celestẽ
sponsum sponse sue dotem aliã donare: qͣm ut ꝑ adoptionis gra¬
ciam possit multos filios deo gignere. & de filiis ire filiisq gehenne.
regni celestis heredes ascribere. Merito nato ⁊abulon gͦ: exclamat mat̾
eius lya. Ditauit me deus: dote bona. Uides ne quale qͣntũ ue sit: ⁊e¬
lum iusticie ueracit̾ ꝑossidere. & uitioꝵ odium ex corde gerere. in ue¬
ritate ex̾cere : Qui talem filium genuit: cum propheta fiducialiter
psallit. omnem uiam. in .o. h¬

Expanded text:
sponsa a sponso suo dotem aliam accipere, non decuit coelestem sponsa a sponso suo dotem aliam accipere, non decuit coelestem sponsum sponsae suae dotem aliam donare, quam ut per adoptionis gratiam possit multos Deo filios gignere, et de filiis irae filiisque gehennae, regni coelestis haeredes ascribere. Merito ergo Zabulon nato exclamat mater ejus Lia: Ditavit me Deus dote bona . Videsne quale, quantumve sit zelum justitiae veraciter possidere, et vitiorum ex corde gerere, in veritate exercere? Qui talem filium genuit, cum Propheta fiducialiter psallit: Omnem viam ini
Abbreviated transcription (Latin):
qualis sit hic filiꝰ qͣnta sit eiꝰ uirtꝰ. cuiꝰ officio quisq ñ solũ se ip̃m
contra uitia munit. s etiam alios a peccati laqueis eripere conten¬
dit. & quoꝵ ñ ꝑotest mautiam in meliꝰ mutare: nitit᷑ saltum resistendo
reprimere. Nescio si potest homo a deo aliquid in hac uita maiꝰ acciꝑe
ignoro an possit hac gr̃a interun maiorem aliqͣm deus homini conferre.
q̃m ut eiꝰ iinisterio peruersi homines in meliꝰ mutent᷑. ut de filiis diabo¬
li filii dei esfitiant᷑. an forte cuiqͣm magis uidebit᷑ esse mortuos suscitare:
Eĩgo ne maiꝰ erit suscitare carnem it̾m morit᷑am qͣm aĩam in eternũ
uict᷑am : Ergo ne maiꝰ erit carnem reuocare ad gaudia mundi qͣm aĩe
restituere gaudia celi: Ergo ne maiꝰ erit restituere carni bona transeun¬
tia: iterũ peritura. qͣm anime reddere bona eterna. inet̾num mansura:
O qualis dos: qͣnta lignitas. talem grãm a deo accipere. Non debuit dei

Expanded text:
qualis sit hic filius, quanta sit ejus virtus, cujus officio quisque non solum seipsum contra vitia munit, sed etiam alios a peccati laqueis eripere contendit, et quorum non potest malitiam in melius mutare, nititur saltem resistendo reprimere. Nescio si potest homo aliquid a Deo in hac vita majus accipere; ignoro an possit hac gratia interim majorem aliquam Deus homini conferre quam ut ejus ministerio perversi homines in melius mutentur, ut de filiis diaboli filii Dei efficiantur. An forte cuiquam magis videbitur esse mortuos suscitare? Ergone majus erit suscitare carnem iterum morituram, quam animam in aeternum victuram? Ergone majus erit carnem revocare ad gaudia mundi, quam animae restituere gaudia coeli? Ergone majus erit restituere carni bona transeuntia iterum peritura, quam animae reddere bona aeterna in aeternum mansura? O qualis dos, quanta dignitas talem gratiam a Deo accipere! Non debuit Dei
Abbreviated transcription (Latin):
ed et sccł̃m laꝑidem qui dictꝰ ẽ gͣuitas cõꝑuntionis. ꝓunctionis. xli.¬
apiul iheremiam ꝑuto posse repperiri. qui petiuit capiti suo aqua
ut lugeat interfatos ppł̃i sui & ilatũ ei ñ clubito ab eo qui conuertit
petram in stagna aquaꝵ: & rupem in fontes aquaꝵ. Hanc eanelem
petram aꝑuã petrum ꝑuto inueniri posse eo qđ tactus clolore cordis
intrinsetus egressus fit foras. & fleuit amare pertutiens bis silicem
& egresse sunt aque largissime. & fc̃m ẽ irrigium superiꝰ & irriguũ
De spei longaniitate . xliii. Siferiꝰ.

Expanded text:
ed et secundum lapidem, qui dictus est gravitas compunctionis, apud Jeremiam puto posse reperiri, qui petivit capiti suo aquas ut lugeat interfectos populi sui , et datum ei non dubito ab eo qui convertit petram in stagna aquarum et rupes in fontem aquarum. Hanc eamdem petram apud Petrum puto inveniri posse, eo quod tactus dolore cordis intrinsecus egressus sit foras, et flevit amare, percutiens bis silicem, et egressae sunt aquae largissimae, et factum est irriguum superius, et irriguum De s
Abbreviated transcription (Latin):
litatem languili capitis. Scd̃m contra caliginem merentis cortlis. Lerciũ ant
anxietatem infirmi corporis. inquietudinẽ q estuantis cupitłitatis. Habemus
atthuc tentam olei spetiem. & ex ip̃a similiter triformem unguenti confectio¬
nem. contratriplicem corporis iam conualescentis clefatigationem. Contͣ fan¬
gationem laboris: habes illud. Labores manium tuaꝵ qr manducab̃. bs
es. ꝙ bene.tͥ. er̃. Contra afflictionem egestatis: habes illud. Beati paupes¬

Expanded text:
litatem languidi capitis, secundum contra caliginem moerentis cordis, tertium contra litatem languidi capitis, secundum contra caliginem moerentis cordis, tertium contra anxietatem infirmi corporis inquietudinemque aestuantis cupiditatis. Habemus adhuc tertiam olei speciem, et ex ipsa similiter triformem unguenti confectionem, contra triplicem corporis jam convalescentis defatigationem. Contra fatigationem laboris, habes illud: Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es, et bene tibi erit . Contra afflictionem egestatis, habes illud: Beati paupe
Abbreviated transcription (Latin):
ne misccłie unguentum qđ non solum de infirmo sanum s de misero effie
łratum. Beatꝰ uir inquit cui ñ imputauit clis pec̃m. Contra uitioꝵ morbos ar¬
ruptionemq nature accipe ãbuc aliam unguenti confectionem ex oleo gracie
Beatus cuꝰ i s iacob adiutor eiꝰ. acciꝑe adhuc unctionem aliam. eolem gr̃e oles an¬
fectam. Beatus homo quem tu erudieris dñe & ile legge tua flocueris eum ꝓ
ape & illud. Seatus uir qui confidit in dño & erit dñs ficlutia eiꝰ B̾eatꝰ i
qui dñm halet aliutorem eruditorem. ꝓtectorem. Beatꝰ quẽ dñs acliuuat
erudit protegit. Ailiuuat ad bonum. defendit contra malum. erudit ailirdͥs
discernendum. adiuiuare. erudire. defendere. totum ẽ gr̃e. Drimum itasẜ estꝰ
contra defectum fortitudinis. Scd̃m contra defectum ueritatis. Terctũ conra
defectum uirtutis. Omna contra flefectum boni naturalis. Prmũ contra eleb-¬

Expanded text:
ne misericordiae unguentum, quod non solum de infirmo sanum, sed et de misero efficit ne misericordiae unguentum, quod non solum de infirmo sanum, sed et de misero efficit beatum: Beatus vir, inquit, cui non imputavit Dominus peccatum . Contra vitiorum morbos curruptionemque naturae accipe adhuc aliam unguenti confectionem ex oleo gratiae: Beatus cujus Deus Jacob adjutor ejus . Accipe adhuc unctionem aliam eodem gratiae oleo confectam: Beatus homo quem tu erudieris, Domine, et de lege tua docueris eum . Accipe et illud: Beatus vir qui confidit in Domino; erit Dominus fiducia ejus . Beatus vir qui Dominum habet adjutorem, eruditorem, protectorem. Beatus quem Dominus adjuvat, erudit et protegit; adjuvat ad bonum, defendit contra malum, erudit ad utrumque discernendum. Adjuvare, erudire, defendere, totum est gratiae. Primum itaque est contra defectum fortitudinis, secundum contra defectum veritatis, tertium contra defectum virtutis. Omnia contra defectum boni naturalis. Primum contra debi
Abbreviated transcription (Latin):
laloris. egestatis. persetutionis. Habes oleum diine misc̃ie in quo foueas
ułnera pec̃coꝵ. Habes oleun głie in quo lenias fatigationes certaminum.¬
Siut alud est morb alud rulnus sicut suꝑiꝰ diximꝰ: sic aliud est rutiũ
& aluid est pecẽm. uitium est ip̃ius nacuraliᷤ boni etiam inuitus defectus
Deccatum est temꝑtantis mali spontaneus consensus. uitium itaq est cor-
nolit. Peccatum uͦ est peruersio industrie ꝑ qͣm sepe etiam illi malo spon¬
te consentit: cui facile resistere potuit. Prius itaq est sanare uulnera
paratoꝵ. Sicl̃m autẽ curare morbos utioꝵ. Tertium uͥ leuire dolores fati-¬
gationum. In pec̾coꝵ itaq medelam ut clc̃m est: habemus oleum
miscł̃ie. In uitioꝵ curam.: oleum gr̾e. In alefectuum cautelam: oleum glorie¬
¶ In ꝑcc̃oꝵ sane metlelam habes utuꝑ confectionem illam ꝓpħicam ex p̃rima

Expanded text:
laboris, egestatis, persecutionis. Habes oleum divinae misericordiae, in quo foveas laboris, egestatis, persecutionis. Habes oleum divinae misericordiae, in quo foveas vulnera peccatorum; habes oleum gSicut aliud est morbus, et aliud vulnus, sicut superius docuimus, sic aliud est vitium, et aliud est peccatum. Vitium est ipsius naturalis boni etiam invitus defectus, peccatum est tentantis mali spontaneus consensus. Vitium itaque est corrnolit. Peccatum vero est perversio industriae per quam saepe illi etiam malo sponte consentit cui facile resistere potuit. Prius itaque est sanare vulnera peccatorum. Secundum autem est curare morbos vitiorum. Tertium vero lenire dolores fatigationum. In peccatorum itaque medelam, ut dictum est, habemus oleum misericordiae; in vitiorum curam, oleum gratiae; in defectuum cautelam, oleum gloriae; in peccatorum sane medelam, habes utique confectionem illam propheticam ex prima
Abbreviated transcription (Latin):
sil .o .g.f .c. t̾. & infernoꝵ Dignus sane qui acciperet plenitulinẽ głie: qui
ueritatis. Nec dubium itaq est cũ ueracit̾ accepissẽ omnem plenitudinem iuxta
miscłie. ab ip̃o fluenta tociꝰ gr̃e. in ip̃o abyssus eterne ꝙ infinite głie Cur que¬
so alhuc huiꝰmnodi olei inopia laloramus: om̃es enim de eiꝰ plenitudine
accipimus si uolumꝰ tantunim petatuꝰ & actipiemiꝰ. Preciossimum olei genus
est illuc̃ qͦd dictum est olerim leticie seu głie qͦdd tñ ip̃e preciꝑit nos postu¬
lare. promittitis se dare. Petite inquit &̃ accipietis. ut gaul̃ . si. sit pleñ
Satis itaꝙ al manum habemus. qđ tum integre uolumꝰ ad petitionem ac¬
mam contra triplicem contritionem uudneris. liuoris. plage tumentĩs.
Sccł̃am autem contra triplicem dolorem languidi capitis. mesti cordis. egroti
corporis. Tertiam uͦ contra triplicem fatigationem cani corporis. uulelicet

Expanded text:
ium et infernorum . Dignus sane qui acciperet plenitudinem gloriae, qui eniti a Patre, plenum gratiae et veritatis . Nec dubium itaque est cum veraciter accepisse omnem plenitudinem juxta misericordiae, ab ipso fluenta totius gratiae, in ipso abyssus aeternae et infinitae gloriae. Cur, quaeso, adhuc hujusmodi olei inopia laboramus? Omnes enim de ejus plenitudine accepimus , si voluimus. Tantummodo petamus et accipiemus. Pretiosissimum olei genus est illud, quod dictum est oleum laetitiae, seu gloriae, quod tamen ipse praecipit nos postulare, promittitque se dare. Petite, inquit, et accipietis, ut gaudium vestrum sit plenum . Satis itaque ad manus habemus quod, cum integre volummam, contra triplicem contritionem, vulneris, livoris, plagae tumentis. Secundam autem, contra triplicem dolorem, languidi capitis, moesti cordis, aegroti corporis. Tertiam vero contra triplicem fatigationem etiam sani corporis videlicet
Abbreviated transcription (Latin):
cũ ab illo ꝑrecioso unguentario accipis. qͦl audis. Non sunt coneligne ꝑassions
tribulationis nr̃e sup modum in sublimittate eternum gl̃ie pondus operatir
in nobis Audi adhuc huiꝰmodi unguentarium eancdem oleesp̾em głieq una¬
Qui etiam spoliauerunt eũ &: plagis imꝑositis abierunt seminiuo relicto. Hc
genere unguenti peccatrix illa: pecc̃oꝵ suoꝵ uulnera sanauit. doloris q̃ niui¬
etatem tandem aliqͣndo mitigauit. que adño tancdem audire meruit. dnnisi
sunt ei pecata niłta. hoc unguento de domini munere diues acd idñ petles ues
a nouissimis idñi menbris laigiter impendit pietatis tincdionẽ . qͣm adesuper se
accepise cognouit ut patatrix & penitens pacatorib & penitentib pietatis bens¬
ficium impenderet. quale de dei miscl̃ia gratis se accepisse meminus. Her pre¬
tans unguentũ seruus ile neqͣm in clomini peles efundere noluit. qͣl tñ dlñ¬

Expanded text:
cum ab illo pretioso unguentario accipis quod audis: Non sunt condignae passionescum ab illo pretioso unguentario accipis quod audis: Non sunt condignae passionestribulationis nostrae supra modum in sublimitate aeternum gloriae pondus operatur in nobis . Audi adhuc ejusmodi unguentarium eamdem olei speciem gloriaeque uncqui etiam spoliaverunt eum, et plagis impositis abierunt semivivo relicto . Hoc genere unguenti peccatrix illa peccatorum suorum vulnera sanavit, dolorisque nimietatem tandem aliquando mitigavit, quae a Domino tandem audire meruit: Dimissa sunt ei peccata multa . Hoc unguento de Domini munere dives ad Domini pedes venit, et novissimis Domini membris largiter impendit pietatis unctionem, quam desuper se accepisse cognovit ut peccatrix, et poenitens, peccatoribus et poenitentibus pietatis beneficium impenderet, quale de Dei misericordia gratis se accepisse meminisset. Hoc pietatis unguentum servus ille nequam in Domini pedes effundere noluit, quod tamen
Abbreviated transcription (Latin):
uirtute ab alto. donec quiescas penitus q conualescas. ab omni dolore uel
languore tuo. utpote delibutus pretiosissimo illo ewangũice ydrie oleo
Si enim nostis inquit cum sitis mali dona data cdare filiis urĩs. qͣnto magis
pater nr̃ celestis clabit bonum sp̃m petentib se. S ut ampliꝰ mireris in nr̃a
relmiquit᷑ potestate ab eo qui clat & ñ impperat. ut qui ius qͣntũ uoluerit tollat.
cum cdicat. Omnis quipetit accipit. & qui querit imienit. & pulsanti aꝑietur.
Noli ntaq partꝰ ẽe in expendendo ñ auarus mergantlo. eñtomagis etg̃ras:
tanto ampliꝰ habundas. Gratis inquit accepistis: gratis clate. Nescit sane grr
effusio oleiꝙ huius modi emanatio in iudue manib cessare: nisi cum uasaĩ¬
cua defuerint quȩ possit implere. Si in tribulatione deficis. nimio ue laloie
fatigaris: hales gl̃ie uncdionem uncde fatigatõnis tue clolorem lenire possis

Expanded text:
virtute ab alto, donec quiescas penitusque convalescas ab omni dolore vel virtute ab alto, donec quiescas penitusque convalescas ab omni dolore vel languore tuo, utpote delibutus pretiosissimo illo evangelicae hydriae unguento: Si enim nostis, inquit, cum sitis mali bona data dare filiis vestris, quanto magis pater vester coelestis dabit spiritum bonum petentibus se? . Sed ut amplius mireris, in nostra relinquitur potestate ab eo qui dat, et non improperat, ut quivis quantum voluerit tollat, cum dicat: Omnis enim qui petit accipit, et qui quaerit invenit, et pulsanti aperietur . Noli itaque parcus esse in expendendo, nec avarus in erogando. Quanto magis erogas, tanto amplius abundas: Gratis, inquit, accepistis, gratis date . Nescit sane gratiae effusio, oleique hujusmodi emanatio in viduae manibus cessare, nisi cum vasa vacua defuerint, quae possit implere. Si in tribulationibus deficis, nimiove labore fatigaris, habes gloriae unctionem, unde fatigationis tuae dolorem lenire possis,
Abbreviated transcription (Latin):
habemꝰ triplicem olei speciem. Si itate doles ex uulnere. criminisq cõmissione
habes oleum ꝓposite uenie ex dñi utiq promissione. Si doles ex infirmitate:
& deffectio uirtutis tenuit te: habes oleum promisse gr̃e. Si dloles fatigatꝰ affu-¬
dione: munguere oleo leticie in spe promisse głie. Si itaq dolor penitentie
afflugit cor tuum & te urget acerbiꝰ conscĩa pecc̃oꝵ. acciꝑe unctionem ⁊ recipe
consolationem. Ad illam namꝙ dñicam uocem immo diuine unctionis effu-¬
impiꝰ a uia sua a inuat. Conuertimini autẽ a unis ur̃is pessimis. & quare mo-¬
riemini cdomus isrł̃: Que queso tam immanis est cuiusq contritionis peniten-¬
tieꝙ amaritudo. qͣm lenire ñ possit hmodi diuine unctionis infusio: Si do-¬
les clelanguore & tle defectu tuo: insiste precib. nͥ pͥus clesistaf donͦ inluariᷤ

Expanded text:
habes triplicem olei spem. Si itaque doles ex vulnere criminisque commissione, habes triplicem olei spem. Si itaque doles ex vulnere criminisque commissione, habes oleum propositae veniae ex Domini utique promissione. Si doles ex infirmitate, et defectio virtutis tenuit te, habes oleum promissae gratiae. Si doles fatigatus afflictione, inungere oleo laetitiae in spe promissae gratiae. Si itaque poenitentiae dolor affligit cor tuum, et te urget acerbius conscientia peccatorum, accipe unctionem, et recipe consolationem. Ad illam namque Dominicam vocem imo divinae unctionis effuimpius a via sua, et vivat. Convertimini autem a viis vestris pessimis, et quare moriemini domus Israel . Quae, quaeso, tam immanis est cujuscunque contritionis poenitentiaeque amaritudo, quam lenire non possit hujusmodi divinae unctionis infusio? Si doles de languore et defectu tuo, insiste precibus, nec prius desistas donec induaris
Abbreviated transcription (Latin):
olei uidetur melius proficere ad turam metdentli dde quo habes. qdđ putrescit
rugum a facie olei. eoqũ diuine remissionis miseratõne pereat usus peccandi
seruitusꝙ peccati. S licet ista de singl̃is sp̃alit̃ assignamimus: singl̃as tñ sꝑecies
ail doloris leuamen uules mł̃tumq efficaces usu cotidiano probare possumus.
ꝯͣm enĩ queso tantã doloris cuiusq acerbitatẽ poterimus inuenire qͣm tanta
ila diuinaꝵ promissionum dulcedo non possit lenire: De triplici leuamine
alii ex languore infirmitatis. alii ex fatigatione tribulationis & laboris.
Inflictio uulneris: commissio criminis. langnor infirmitatis: defectus uirtutis.
ddefatigatio laboris: tedium expectationis surgens ex multitudine tribłatõnis
& impatienti desiderio. ꝓmisse retributionis. Exhiis sane omnib & dolor
sirgit animũꝙ hominis młtipliciter affugit. S contra młtiplicem dolorem:

Expanded text:
olei videtur melius proficere ad curam medendi, de quo habes quod putrescit olei videtur melius proficere ad curam medendi, de quo habes quod putrescit jugum a facie olei, eo quod divinae remissionis miseratione pereat usus peccandi, servitusque peccati . Sed licet ista de singulis specialiter assignavimus, singulas tamen species ad doloris levamen utiles, multumque efficaces, usu quotidiano probare possumus. Quam enim, quaeso, tantam doloris cujusque acerbitatem poterimus invenire, quam tanta illa divinarum promissionum dulcedo non possit lenire? CAPUT VI. De triplici levamine alii ex languore infirmitatis, alii ex defatigatione tribulationis et laboris. Inflictio vulneris commissio criminis. Languor infirmitatis defectus virtutis. Defatigatio laboris, taedium exspectationis, surgens ex multitudine tribulationis et impatienti desiderio promissae retributionis. Ex his sane omnibus dolor surgit, animumque nominis multipliciter affligit. Sed contra triplicem dolorem
Abbreviated transcription (Latin):
cce has hales tres olei sꝑecies singl̃as utiq non uilis uel mesliors
precii. Omnes sane ꝑreciose. & in diuersos usus neccessarie. sui
ad cibaria conlienda. siue ad luminaria concinnanla. sine ael uulnt
medenda. Primum enim ꝑrecipuum ẽ meliusq proficit in usum undi¬
onis. Scdł̃m in usum luminis. Tercium in usum refectionis. Primũ siquid̃
fouet salubꝰ. Scd̃m ardet clariꝰ. Tertium sapit adulcius. Inuil sane oleige¬
nis uidet᷑ pre ceteris dulaꝰ saꝑere.: quł licisolet in scrptura. oleũletine
qđ quid aliud est qͣm particiꝑatio głie: S illuel ꝑre ceteris omnib uii̾e¬
tur ardere clariꝰ. & illuminare efficatiꝰ: de quo quidem legimꝰ qt̃ unctio
eius decet nos de omnib quia siut sime gracie iluminatione non pis¬
sumus uiam ueritatis uel ad modicum tenere sic sane sub eiꝰ ducatu ñ possu-¬
mus uite uiam perdere. uł uspiam aberrare. Sic sane pre ceteris illud̃ genꝰ

Expanded text:
cce habes tres species olei, singulas utique non vilis, vel mediocris pretii. Omnes sane pretiosae et in diversos usus necessariae, sive ad cibaria condienda, sive ad luminaria continuanda, sive ad vulnera medenda. Primum tamen praecipuum est, meliusque proficit in usum unctionis; secundum in usum luminis; tertium in usum refectionis. Primum siquidem fovet salubrius, secundum ardet clarius, tertium sapit dulcius. Illud sane olei genus videtur prae caeteris dulcius sapere, quod dici solet in Scriptura oleum laetitiae , quod quid aliud est quam participatio gloriae? Sed illud prae caeteris omnibus videtur ardere clarius, et illuminare efficacius, de quo quidem legimus, quod unctio ejus docet nos de omnibus; quia, sicut sine gratiae illustratione non possumus viam veritatis, vel ad modicum tenere, sic sine ejus ducatu, non possumus vitae viam perdere, vel uspiam aberrare. Sic sane prae caeteris illud genus
Abbreviated transcription (Latin):
s. ꝓ.ñ .i.c. pati. Quam recte hec olei tertia species ilicitur oleum letitie
que etiam facit de tribulatione gaudere. Quis enĩ non lecetur immo ã
glorietur in infirmitatib & tribulationib suis. cum speret accipere etã
iam dꝑximus. ut sciamus quias in quales usus utiles seu necessarias
habemus. nec nobis debet sufficere hec de huiusmodi olei speciebus
cognouisse. utilitates q earum ase inuicem distinguere potuisse: nisi stu¬
dleamus ex his scam uinius cuiusq utilitatem atq uirtutem infirma nr̃a
fouere. ne illa diuine intrepationis sententia uitleatur nos ip̃os arguere.
uulnus & liuor & plaga tumens non circumligata neq curata meclicami¬
ne neq fota oleo.

Expanded text:
su contumeliam pati . Quam recte haec olei tertia species dicitur oleum laetitiae, quae facit etiam de tribulatione gaudere! Quis enim non laetetur, imo et glorietur, in infirmitatibus et tribulationibus suis, cum speret accipere in jam diximus, ut sciamus quas, in quales usus utiles, seu etiam necessarias habemus; nec nobis debet sufficere hoc de hujusmodi olei speciebus cognovisse, utilitatisque earum a se invicem distinguere potuisse, nisi studeamus ex his secundum uniuscujusque utilitatem atque virtutem infirma nostra fovere, ne illa divinae increpationis sententia videatur nosipsos arguere: Vulnus, et livor, et plaga tumens non est circumligata, neque curata medicamine, neque fota ele
Abbreviated transcription (Latin):
Accurrunt itaq & pperant in habundantia huiꝰ olei & fatius uuginib foris stan¬
tib cũ fiducia int̾rant in gaudium dñi sui. ꝙ in leticia sempiterua retumbunt.
ad nuptias agni. Huiꝰ olei plenitudinẽ acceperat quo & cdeniq plene delibutꝰ

Expanded text:
Accurrunt itaque et properant in abundantia hujus olei, et fatuis virginibus foris stanAccurrunt itaque et properant in abundantia hujus olei, et fatuis virginibus foris stantibus, cum fiducia intrant in gaudium Domini sui, et in laetitia sempiterna recumbunt ad nuptias Agni . Hujus olei plenitudinem acceperat, quo et denique plene delibatus
Abbreviated transcription (Latin):
nonne gͦ. op̃. te .mi. conser. te. sicut ꝙ .e.t. misertus sum Sccl̃a ut arbito
olei speties fuit cuiꝰ debitorem se ẽe recognouit qui int̾roganti responelit . gĩ¬
tum inquit debes dño mco: Et ille. Centũ cados olei actende obsecro in q̃i
habundantia gr̃e oleum acceperat qui centum caclos olei se clebere ñ nege
Hoc olei debitũ recddere compellebat. qui clñ sui elebitores aliqͣutlo instantes
ammonebat. Nidete inquit ne inuacuum grãm alei recipiatis. hoc olei leh¬
tum in seip̃o agnouit & confiteri ñ erubuit. cum cdixit. Gracia dei sum. il is
sum. Qñtum autẽ ꝑro reddendo hoc olei clebito laboret: ostencit meo qnͣ
subsequenter adiungit. Et gr̃a ens in me uacua non fuit. s habuntdantius
illis onnib laboraui. Non autẽ ego s gr̃a dei mecum. Certia autem ni falbe
olei speties erat. qã puuidentes ĩle quinꝙ iungies habundabant. unies
earum lampades extingui non poterant. que olei defc̃m non tuebant.

Expanded text:
e misereri conservi tui, sicut et ego tui misertus sum? Secunda, ut arbitror, olei species fuit cujus debitorem se esse recognovit, qui interroganti sibi respondit: Quantum, inquit, debes domino meo? Et ille: Centum cados olei . Attende, obsecro, in quanta abundantia gratiae oleum acceperat, qui centum cados olei se debere non negat. Hoc olei debitum reddere compellebat, qui domini sui debitores alloquendo instanter admonebat: Videte, inquit, ne in vacuum gratiam Dei recipiatis . Hoc olei debitum in seipso cognovit, et confiteri non erubuit, cum dixit: Gratia Dei sum id quod eum . Quantum autem pro reddendo hoc olei debito laboret, ostendit in eo quod subsequenter adjungit, et gratia ejus in me vacua non fuit; sed abundantius illis omnibus laborovi. Non ego autem, sed gratia Dei mecum . Tertia autem, ni fallor, olei species erat, quo prudentes illae quinque virgines abundabant, unde et earum lampades exstingui non poterant, quae olei defectum non timebant.
Abbreviated transcription (Latin):
fatiem uidere. Nisi inquit credifieritis: ñ intelligetis. Qui cliligit me
inguit diliget᷑ a patre meo: & manifestabo ei meipsum. Manifestatõem
gͥ precetlit alilectio. ut ilslectionem sequat᷑ manifestatio. Precelat archã
affectionis turba. ut turbam subsequat᷑ contemplationis archa. Pruis
oportet ꝓmissionis t̾ram tenere ꝑclesiderium: qͣm ꝑ intellectum. Puto
qr a płs totam cogitationum affectionumꝙ suaꝵ multitudinem transe¬
gerat: cũ slitebat. Cupio dissolui: & ẽẽ cum xp̃o. Quidenim sibi de hulꝰ
uite desideriis reliquerat qui nec ip̃am uitam p̃re nimio xp̃i desicd̃io
diligebat. Iest ut arbitror qđ yreualuit contemplationis sue arq̃i
in terram uał̃e ꝓ melle manantem introducere. ut nideret bona iecon
omuib dieb uite sue. & ex reuelatione domini alisceret. qł oalus. uou
udit. & auris ũ audiuit. nͨ in cor hominis ascendit. Mentior si ip̃e non

Expanded text:
faciem videre. Nisi, inquit, credideritis, non intelligetis . Qui diligit me, faciem videre. Nisi, inquit, credideritis, non intelligetis . Qui diligit me, inquit, diligetur a Patre meo et manifestabo ei meipsum . Manifestationem ergo praecedit dilectio, ut dilectionem sequatur manifestatio. Praecedat arcam affectionum turba, ut turbam subsequatur contemplationis arca. Prius oportet promissionis terram tenere per desiderium quam per intellectum. Puto quia Apostolus totam cogitationum affectionumque suarum multitudinem transegerat, cum dicebat: Cupio dissolvi, et esse cum Christo . Quid enim sibi de hujus vitae desideriis reliquerat, qui nec ipsam vitam prae nimio Christi desiderio diligebat? Inde est, ut arbitror, quod praevaluit contemplationis suae arcam in terram lacte et melle manantem introducere, ut videret bona Hierusalem omnibus diebus vitae suae, et ex revelatione Domini disceret quod oculus non vidit et auris non audivit, nec in cor hominis ascendit. Mentior, si ipse non
Abbreviated transcription (Latin):
comprehendi ualet de corruptionis sue consideratione negli¬
ger̾e. neꝙ hoc negligent̾. & quasi intransitu uidere. s statĩ ad arche
ingressum intincdionemq pedum gressum figere. moras ꝙ innectere.
conec aqua suꝑior crescat. inferior ꝙ deficiat. populus q hebreorum
totꝰ ꝑtranseat. Ut enim ceperimꝰ uitam nr̃am retradare atꝙ distutere.
perscrutationisꝙ nr̃e pedes in aqua tingere. statim ut senserimꝰ animũ
nr̃m affici & ad̃ sui considerationem mirari & indignari debemꝰ in hoc
ammirationis nr̃e spectatulo libent̾ immorari. donec internoꝵ amor
intumescat. inferioꝵ autẽ ommino deficiat: totaq ilesiderioꝵ nr̃oꝵ tͣba
demum ut arbitror tempꝰ ut & ip̃a intelligentie nr̃e archa ꝓmissionis
t̾ram initrare possit: cũ uotoꝵ omĩum uoluntatũꝙ plebem premiserit.
Oriꝰ enĩ necesse ẽ bona slm̃i in t̾ra uiuentium cretlere. sperare. diligere.
multũꝙ aesuderare. qͣm det᷑ nobis cognoscere & intelligere. & facie ail

Expanded text:
e consideratione negligere, neque hoc negligenter, et quasi in transitu videre; sed statim ad arcae ingressum intinctionemque pedum gressum figere, morasque innectere, donec aqua superior crescat, inferiorque deficiat populusque Hebraeorum totus pertranseat. Ut enim coeperimus vitam nostram retractare atque discutere, perscrutationisque nostrae pedes in aqua tingere, statim ut senserimus animum nostrum affici, et ad sui considerationem mirari et indignari, debemus in hoc admirationis nostrae spectaculo libenter immorari donec internorum amor intumescat, inferiorum autem omnino deficiat, totaque desideriorum nostrorumdemum, ut arbitror, tempus erit ut et ipsa intelligentiae nostrae arca promissionis terram intrare possit, cum votorum omnium voluntatumque plebem praemiserit. Prius enim necesse est bona Domini in terra viventium credere, sperare, diligere, multumque desiderare, quam detur nobis cognoscere et intelligere, facie ad
Abbreviated transcription (Latin):
qͣlratem: siugit ad rerum inuisibilium cognitionem. Patet gͦ qͣm recte scãm uais
inter pretatõem neptalim dicat᷑ Neꝑtalim namq comparatio uel conuersio int̾¬
pretatur. Solet namq cognitam qͣnlibet rerum rerum uisibilium naturan
conuertere ad sp̃ualem intelligentiam. Quia gͦ pene quicquiã scriptum repit
ad sp̃ualem utellectum conuertit: recte conuersionis nomen acceꝑit. Et re
quia assidue ut dictium est cõꝑatõe utitur recte nichilominꝰ neptalimi¬
Quid sit familiare seu etiam sixtiale sperislatos

Expanded text:
qualitatem surgit ad rerum invisibilium cognitionem. Patet ergo quam recte secundum utramque qualitatem surgit ad rerum invisibilium cognitionem. Patet ergo quam recte secundum utramque interpretationem Nephtalim dicatur. Nephtalim namque comparatio vel conversio interpretatur. Solet namque cognitam quamlibet rerum visibilium naturam convertere ad spiritalem intelligentiam. Quia ergo pene quidquid scriptum reperit, ad spiritualem intelligentiam convertit, recte conversionis nomen accepit. Et item quia assidue, ut dictum est, comparatione utitur, recte nihilominus Nephtalim,. CAPUT XXIII. Quid sit familiare, seu etiam speciale speculat
Abbreviated transcription (Latin):
tine bonoꝵ uisibisium. Quot gͦ putamꝰ ea esse: b quis ea posset dinumerare:
Quot sunt oblectamenta ocułoꝵ. quot oblectamenta aurium. ceteroꝵt sensuũ:
Quot sunt otłores. quot colores. quot sapores. Si gͦ tot sunt delitie corporum
quot erunt aleliciȩ sp̃uum: Si tanta possidemꝰ in tempore. qͣnta sunt que expecta¬
mus met̾nitate. In hunc igit᷑ modum: utim̃ comparatione. utim nuhilomunꝰ ut
dictum est transiatione qͣndo ierum iusibilium qͣmlibet descriptõemn
tuffert ad ierum inuisibilium fignrationem. Nerbi gra. auãit in scrite
Querit gͦ que sit lux ista in corporea: qͣm inhabitat iniusibilis et incorporea
dei natura. & inuenit quia lux ista: est ip̃a ilei sap̃ia quia ip̃a est lixx uea
Situt enĩ lux ista exterior illuminat oculos corꝑoꝵ: ita illa absq dlubio illi¬
minare consueuit oculos cordium. Ec̃ce quomodo neꝑtalim ꝑer rerũ uiibilui

Expanded text:
dine bonorum visibilium. Quot ergo putamus ea esse? Sed quis ea possit dinumerare? dine bonorum visibilium. Quot ergo putamus ea esse? Sed quis ea possit dinumerare? Quot sunt oblectamenta oculorum, quot oblectamenta aurium caeterorumque sensuum? Quot sunt colores, quot odores, quot sapores? Si ergo tot sunt deliciae corporum, quot erunt deliciae spirituum? Si tanta possidemus in tempore, quanta sunt quae exspectamus in aeternitate? In hunc igitur modum utitur comparatione: utitur nihilominus, ut dictum est, translatione, quando rerum visibilium descriptionem transfert ad rerum invisibilium significationem. Verbi gratia: Audit in Scripturis em . Quaerit ergo quae sit lux ista incorporea quam inhabitat invisibilis et incorporea Dei natura, et invenit quia lux ista est ipsa Dei sapientia, quia ipsa est lux vera. Sicut enim lux ista exterior illuminat oculos corporum, ita illa absque dubio illuminare consuevit oculos cordium. Ecce quomodo Nephtalim per rerum visibilium
Abbreviated transcription (Latin):
pene repͥmere exurgentia uitia: sic ad neptalim pertinet ꝑ conuderati¬
onem premioꝵ inflãmare desideria bona. Mirabiliter enim animũ nr̃m
neptalim ã eoꝵ clesułerium accendit: quotiens et̾noꝵ bonoꝵ ỹmaginẽ ante mentis
ocilos adiducit Quoa quidem: duob modis facere consueuit. Utit᷑ namq auqͥndo.
t̃isiatione: aliĩfdo autem: comparatione. somparatõe: qͣndo expresentiũ bonoꝵ
mutitudine uel magnitudine colligit illa future uite gaudia. quot uel qͣ̃nta
ese possint. Uerbi gr̃ã. Inspecta solis claritate. corporeo iuidelicet lumine: consĩerat
q̃nta futura erit sux illa sp̃ualis si tanta tamq mirabilis est lux ista corporaliᷤ Enͣ¬
tanamie putas erit lux illa: que erit nobis cõmunis cũ angłis. si tanta est isa qͣm
habemꝰ cõmunem cum bestis: Qualis erit lux illa futura beatoꝵ si talis est p̾sens
liox ista miseroꝵ: Item. inultiplicitatem bonoꝵ inuisibilium conicit ex multitu¬

Expanded text:
enae reprimere exsurgentia vitia; sic ad Nephtalim pertinet per considerationem praemiorum inflammare desideria bona. Mirabiliter enim animum nostrum Nephtalim ad eorum desiderium accendit, quoties aeternorum bonorum imaginem ante mentis oculos adducit, quod tamen duobus modis facere consuevit. Utitur namque aliquando translatione, aliquando autem comparatione. Comparatione, quando ex praesentium bonorum multitudine vel magnitudine colligit illa futurae vitae gaudia, quot vel quanta esse possint. Verbi gratia: Inspecta saepe solis claritate corporeo videlicet lumine considerat quanta futura erit lux illa spiritualis, si tanta tamque mirabilis est lux ista corporalis. Quanta namque putas erit lux illa quae erit nobis communis cum angelis, si tanta est ista quam habemus communem cum bestiis! Qualis erit lux futura beatorum, si talis est praesens lux ista miserorum! Item multiplicitatem bonorum invisibilium conjicit ex multitu