comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
et granis femĩa alienũ
hĩtũ in nepte cõspiciẽs
mat̾ gandio stabat at¬
toncta utraq nerũ nõ
credere ꝙ nerũ esse cu¬
piebant hesit nox fan¬
cibus et inter rubore
neq narrare aggredi¬
ar quod dicendo minꝯ
faciã Ad explicãdã in¬
credibilis gandii mag¬
intudinẽ et tuliam flu¬
re aĩꝯ quid quid ẜmo
nõ potest explicare illo
in cp̃e factũ audinmꝰ
Oortatu in oscula
neptis et mat̾ et filia
raiũt ubertun flere
gandio iacẽtẽ manu
actolere ãplexari q tre¬
pidantẽ agnoscere in
illius ꝓposito mentez
snã et gratulari quod
nobilẽ familiãinirgo
faceret iuuenisse eam
ꝙ prestaret generi. ꝙ
rꝯmane airbuis cu̾ies
mitigaret. Ihũ tone
quid illud in tota domo
exultationis funit quasi
exradice fecũda multe
suuul nirgĩes pullu¬
larũt Exẽplũ q patro¬
ne et dñe secuta ẽ cliẽcim̃¬
turba atq famularũ
Per om̃a doinꝯ ferue¬
bat uirgĩtatis ꝓfessio

Expanded text:
et grauis femina alienum et grauis femina alienum habitum in nepte conspiciens, mater gaudio stabat adtonita. utraque uerum non credere, quod uerum esse cupiebant. haesit uox faucibus et inter ruborem neque narrare adgrediar, quod dicendo minus faciam. ad explicandam incredibilis gaudii magnitudinem et Tulliani flure animus, quicquid sermo non potest explicare, illo in tempore factum audiuimus. certatim in oscula neptis et filiae ruunt. ubertim flere gaudio, iacentem manu attollere amplexarique trepidantem, agnoscere in illius proposito mentem suam et gratulari, quod nobilem familiam uirgo faceret. inuenisse eam, quod praestaret generi, quod Romanae urbis cineres mitigaret. Iesu bone, quid illud in tota domo exultationis fuit? quasi ex radice fecunda multae simul uirgines pullularunt exemplumque patronae et dominae secuta est clieturba atque famularum. per omnes domos feruebat uirginitatis professio,
Abbreviated transcription (Latin):
matris q sum et pallus
regebaris uidisti ce cap¬
tinã et pudiciciã tuã
nõ tue pt̃atis horrusti
truces hostiũ ultus
raptas nirgies dei ge¬
mitu tacito conspexisti
urbs tua quomidã or̃b
caput romani populi
sepulcrũ est et tu in
libico lictore exulem
uirũ ip̃a exul accipies
qmͣ habitura ꝓnubam
quo deducenda conita¬
tu stridor lingne puni¬
ce procacia tibi fescẽ¬
mua cantabit ⁊nmupe
moras oñis perfecta
dilectio foras nictit
timorẽ. assunme scutũ
fidei loricã austicie ga
leã salntis ꝓcede ad pre¬
lũ. h et sernata pu¬
dicicia martiriũ siĩ
quid metius amã qͥd
fornudas parẽtẽ forsi
te nelle nõ credũt hñs
et hĩtum fecularẽ qͣi
ꝓpositi sui impedimẽta
ꝓiecit p̾ciosa monilia
et granes sencibz unio¬
nes ardentes qz gẽme
reddũtur scromis uili
tuuica indint᷑ uilibri
tegitur pallio et inspe¬
rata ame gemb re¬
pente pronolint᷑ fletu
tim̃ et planctib q eẽt
ostendens ostupant sccã

Expanded text:
matrisque sinu et palliis tegebaris, uidisti te captiuam et pudicitiam tuam non tuae potestatis, horruisti truces hostium uultus, raptas uirgines dei gemitu tacito conspexisti. urbs tua, quondam orbis caput, Romani populi sepulchrum est, et tu in Libyco litore exulem uirum ipsa exul accipies? quam habitura pronubam? quo deducenda comitatu? stridor linguae Punicae procacia tibi fescennina cantabit. rumpe moras omnes. perfecta dilectio forasmittit timorem. adsume scutum fidei, lorcede ad praelium. Habet et servata pudicitia martyrium suum. Quid metuis aviam? quid formidas parentem? Forsitte velle non credunt. His et habitum saecularem, quasi propositi sui impedimenta, projecit: Pretiosa monilia, et graves censibus uniones, ardentesque gemmae, redduntur scriniis: vili tunica induitur, viliori tegitur pallio: et insperata aviae genubus repente provolvitur, fletu tantum et planctibus quae esset ostendens. obstipuit sancta
Abbreviated transcription (Latin):
tuerit ostend̾e in corpo¬
cũ expoliau̾it se corpo¬
re uiuere ꝑsemetipm
et in perori conditicẽ
esse qñ corporib uestie¬
batur Inmeliori añt¬
qñ illa deponit nulli
dubiũ est corpora nõ
ꝙͥncipalit᷑ subsistere
s ꝑ interualla et ob
uarios motus rõnabi¬
lnĩ creaturarũ. qĩs
fieri. ut qui his audi¬
gent uestiãt᷑ et rarsũ
cũ illa depranatione
lapsmĩ seud meliora
correxerint disolm in
nichilu et hai. sẽꝑ suc¬
cessione uariari Et
ne paruã putaremo
impietatẽ ẽẽ eorũ q
premiserat mremsdẽ

Expanded text:
tuerit ostendere incorpocum expoliauerit se corpore, uiuere per semet ipsam et in peiori condicione esse, quando corporibus uestiebatur, in meliori, quando illa deponit, nulli dubium est corpora non principaliter subsistere, sed per interualla ob uarios motus rationabilium creaturarum nunc fieri, ut, qui his indigent, uestiantur, et rursum, cum illa deprauatione lapsuum se ad meliora correxerint, dissolui in nihil et hac semper successione uariari. et ne parum putaremus inpietatem esse eorum, quae praemiserat, in eiusdem
Abbreviated transcription (Latin):
atq saluator quere
et salnũ fac̾e quod
desistat sic aĩa que
pierat et ob cuiꝯ sa¬
lutẽ uenit dñs cu
salua fcta fuerit aĩa
esse cessabit Illud quoz
parit requirendum
utrũ sicut perdicum
aliqñ nõ fuit ꝑdicũ
nõ erit sic et aĩa fu̾it
aliqñ nõ aĩa et fore
ꝓseneret Et post mł¬
tum de aĩa tractatũ
hec intulit rroyt id
est mens corrnens
facta ẽ aĩa et rursũ
aĩa anstracta uirtu¬
tibus mens fiet quod
et de aĩa esan scrutã¬
tes possũꝯ iuuenire
det̾iori uita ẽẽ dapna¬
tum Et de celestibus
requirendũ ẽ ꝙ nõ
eo tpre quo factus ẽ
mũdus solis aĩa nł
quodcũq eã appella¬
ri oportet ẽẽ ceperit
sed aute quã lucens
illud et ardes corpus
intraret delimua et
scellis similłr seciamꝰ¬
ꝙ excansis p̾cẽdẽtib
licet qminte cõpulse
suit srbici waĩtati
ob p̾mia futurorum
nõ suã fac̾e sed crea¬
toris. uolũtate aquo
ini hec officia distri¬
bute saĩt Ignẽ quoq
gehẽne et tormẽta

Expanded text:
atque saluator quaerere et saluum facere, quod desistet, sic anima, quae perierat et ob cuius salutem uenit dominus, cum salua facta fuerit, anima esse cessabit. illud quoque pariter requirendum, utrum, sicut perditum aliquando non fuit perditum non ernon anima, et fore perseueret. et post multum de anima tractatum hoc intulit. vovg, id est mens, corruens facta est anima et rursum anima instructa uirtutibus mens fiet. quod et de anima Esau scrutantes possumus inuenire, deteriori uita esse damnatum. et de caelestibus requirendum est, quod non eo tempore, quo factus est mundus, solis anima — uel quodcumque eam appellari oportet-esse coeperit, sed antequam lucens illud et ardens corpus intraret. de luna et stellis similiter sentiam ex causis praecedentibus licet inuitae conpulsae sint subici uanitati, ob praemia futurorum non suam facere, sed creatoris uoluntatem, a quo in haec officia distributae sunt. Ignem quoque gehennae et tormenta,
Abbreviated transcription (Latin):
carissime ut ip̃m ad
te exẽplar dirigã quod
ame olnu trãslatum
et nulli alii traditũ
asupͣdicto fr̃e pernetse
editum ẽ. Accipe igit᷑
quod petisti s ita nt
scias detestãda tibi in
eis esse ꝙͣ pluria et
uit̾ scorpiones et colu¬
bros incedendñ ut est
allud statun in primo
deũ pr̃em ꝑ naturam.
Imusibilẽ eciã afilio
nõ iuderi. filiũ qui sit
ꝯmago imisibił prĩs

Expanded text:
carissime, ut ipsum ad carissime, ut ipsum ad te exemplar dirigam, quod a me olim translatum et nulli alii traditum a supra dicto fratre peruerse editum est. Accipe igitur, quod petisti, sed ita, ut scias detestanda tibi in eis esse quam plurima et inter scorpiones et colubros incedendum, ut est illud — et statim in primo deum patrem per naturam inuisibilem etiam a filio non uideri; filium, qui sit imago inuisibilis
Abbreviated transcription (Latin):
Nte ãnosicircitet
chius admo curusdã
cedulas misit q̃ ora¬
terp̾tata uolmũna cõ¬
tiuerẽt ymo inciata
hoc magnope postu¬
llaus ut grecã nera¬
tatẽ ẜmaret latina
trãssacio et in utrãq
partẽ seu bene sen
male dixisset Ille qui
scripsit absq interptis
patrocio romana
lingua cognosceret
feci ut uoluit misi q
ei libros quos cũ legiss
exhorrint et recludẽs
scrimio ae prolati in
dei sed nõ scd̾m scĩam
ad legendũ rogatus
ut trad̾e̾t quasi statĩ
reddituro ꝓpt̾. angus¬
tiã tp̃is fr̾andem. nõ
potuit suspicari. qui
acceꝑat legẽdos ad hi¬
bitis notarus opus õe
descripsit et mlto cele¬
rius quã ꝓmiẜat co¬
dicem reddidit Cadem¬
q̃ temeritate et ut le¬
mus dicam mepcia
ꝙ muale supripuerat
penns alus credidit. Et
quia difficiles grãdes
libros et de reb muiti
cis disputãtes notarũ
possũt seruare cõpẽdia
ita in illis õfusa sũt
oĩa ut et ordine ĩ ple¬
risq et sensu careant
Quã obrem petis ainte

Expanded text:
nte annos circiter chius ad me cuiusdam scidulas misit, quae Oriterpretata uolumina continerent, immo uitiata, hoc magnopere postulans, ut Graecam ueritatem seruaret Latina translatio et in utramque partem, seu bene seu male dixisset ille, qui scripsit, absque interpretis patrocinio Romana lingua cognosceret. feci, ut uoluit, misique ei libros, quos cum legisset, exhorruit et recludens scrinio, ne prolati in dei sed non secundum scientiam, ad legendum rogatus ut traderet quasi statim reddituro, propter angustiam temporis fraudem non potuit suspicari. qui acceperat legendos, adhibitis notariis opus omne descripsit et multo celerius, quam promiserat, codicem reddidit. eademque temeritate et—ut leuius dicam — ineptia, quod male subripuerat, peius aliis credidit. et quia difficile grandes libros et de rebus mysticis disputantes notarum possunt seruare conpendia,ita in illis confusa sunt omnia, ut et ordine in plerisque et sensu careant. quam ob rem petis, Auite
Abbreviated transcription (Latin):
iohĩs apocalipsim eu¬
nãgeliũ sempit̾uũ id
est futurũ in cel tm
mũ intulit ꝙ et cogi¬
tasse sacrilegnĩ est ꝙ
salute demonũ xp̃m
eciã nyaere et in su¬
perius locis ẽẽ passu¬
rũ et licet ille non
dixerit tñ ꝙicõsequẽs
sit antelligit᷑ sicut pro
honũb homo fctũs ẽ
ut hoĩes liberaret sic
et ꝓsalute demonnn
deui futurũ ꝙ sumt
uni ad quos oenturus
ẽ liberandos. Quod ne
forsitan denro sensu
putenur assere̾ ip̃is
uerba ponenda sunt
dicut enĩ ꝑ combram
enuãgeli umbrã le¬
gis impleit sic qr
oĩs lex exẽplũ et som¬
bra ẽ ceriomarũ ce

Expanded text:
Iohannis Apocalypsin euangelium sempiternum, id est futurum in caelis, tantum mum intulit — quod et cogitasse sacrilegium est — pro salute daemonum Christum etiam in aere et in supernis locis esse passurum. et, licet ille non dixerit, tamen, quod consequens sit, intellegitur: sicut pro hominibus homo factus est, ut homines liberaret, sic et pro salute daemonum deum futurum, quod sunt hi, ad quos uenturus est liberandos. quod ne forsitan de nostro sensu putemur adserere, ipsius uerba ponenda sunt: sicut enim per umbram euangelii umbram legis inpleuit, sic, quia omnis lex exemplum et umbra
Abbreviated transcription (Latin):
in celestibus sũt et
nõ erubescamꝰ crucẽ
dñi confit̾i ꝓpt̾ destru¬
tionẽ eorũ que sua
passione destruxit.
locis in cõsũmatiõne
seculorũ aliquid sille
suspicari ut oĩ locoꝵ
gẽtes illius passione
saluent᷑. Rursũ qbla¬
phemãs defiho sit lo¬
cutus ẽ Si eñ pr̃ẽm
cognoscit filiu̾s uidet᷑
in eo quod nounit pr̃ez
posse eñ ꝯp̾hend̾e. ut
si dicamus artificis
aĩm artis scire mẽ¬
surã r Iec dubiũ quin
pat̾ in filio et cõp̾hẽ¬
datur abeo ĩ quo est
Si aũt cõp̾hensionẽ
eã dicĩꝰ nt nõ solũ
sensũ quis et sapĩam
conp̾hendit sed et uit¬
tute et potencia cũcta
teneat qui cognoint
nõ possũꝯ dic̾e quod
cõp̾hẽdat filius prem
Pat̾ nero oĩa con¬
prehendit Inter oĩa
añt et filons ẽ ergo
et filiũ conp̾hendit
ut sciremus cansas
quib pr̃ cõp̾hendat
filiũ et filius prem
nõ queat cõp̾hend̾e
hec n̾ba subuectit

Expanded text:
caelestibus sunt et non erubescimus crucem domini confiteri propter destructionem eorum, quae sua passione destruxit, locis in consummatione saeculorum aliquid simile suspicari, ut omnium locorum gentes illius passione saluentur? Rursumque blasphemans de filio sic locutus est: si enim patrem cognoscit filius, uidetur in eo, quod nouit patrem, posse eum conprehendere, ut si dicamus artificis animum artis scire mensuram. nec dubium, quin, si pater in filio, et conprehendatur ab eo, in quo est. sin autem conprehensionem eam dicimus, ut non solum sensu quis et sapientia conprehendat, sed uirtute et potentia cuncta teneat, qui cognouit, non possumus dicere, quod conprehendat filius patrem. pater uero omnia conprehendit, inter omnia autem et filius est: ergo e t filium conprehendit. et ut sciremus causas, quibus pater conprehendat filium et filius patrem non queat conprehendere, haec uerba subnectit
Abbreviated transcription (Latin):
rat utrũ ita asemet
ip̃o cognostat᷑ pater
quõdo cognoscit᷑ a filio
dciensq illud ꝙscrip¬
tum ẽ. Pat̾ qui me
ut dicat et in cogne¬
cione filio pr̃em ẽẽ
maiorẽ dũ ꝑfectius
et purius aremet ip̃o

Expanded text:
rum ita a semet ipso cognoscatur pater, quomodo cognoscitur a filio, sciensque illud, quod scriptum est: \'pater, qui me ut dicat et in cognitione filio patrem esse maiorem, dum perfectius et purius a semet ipso
Abbreviated transcription (Latin):
singulariũ ut quõdo
q̃ in ista t̾ra nr̃a nas¬
cuntur aĩe nł de infer¬
no rursũ meliora cu¬
pientes ad suꝑiorãue¬
mũt et hũanũ corpꝰ
assuũt. uel delocis
meliorib adnos psq
descendũt sic et ea lota
que supͣ sũt ĩ firma¬
mento alie aĩe possi¬
deant q̃ denr̃is redib
proficiãt alie q̃ dece¬
lestibus ad firmaniẽ¬
tuz usq delapse sunt
et firmamẽtũ idest
celũ ad cõꝑationẽ su¬
ꝑioris celi ẽẽ inferos
et hãc t̾ram ꝙͣ incoli¬
mus colatione fermaͭ ͥ.
inferos appellari Et
rursum ad cõꝑationẽ
inferorũ qui sub nõb̃
sũt nos celũ dici sut
quod alus infermis ẽ
alus celũ sit riec hac
disputatione contentꝰ
dicit an fine oñm rerũ
reuersuri sũꝯ adu̾sari¬
arum
fortitudinũ cõtra po¬
pulũ dei bella ꝯsur g̾e
ut nõ sit eorũ ociosa

Expanded text:
singularum, ut, quomodo, quae in ista terra nostra nascuntur animae, uel de inferno rursum meliora cupientes ad superiora ueniunt et humanum corpus adsumunt uel de melioribus locis ad nos usque descendunt, sic et ea loca, quae supra sunt in firmamento, aliae animae possideant, quae de nostris sedibus proficiant, aliae, quae de caelestibus ad firmamentum usque delapsae sunt et firmamentum, id est caelum, ad conparationem superioris caeli esse inferos et hanc terram, quam incolimus, conlatione firmamenti inferos appellari et rursum ad conparationem inferorum, qui sub nobis sunt, nos caelum dici, ut, quod aliis infernus est, aliis caelum sit. nec hac disputatione contentus dicit: in fine omnium rerum, reuersuri sumus, aduersariarum fortitudinum contra populum dei bella consurgere, ut non sit eorum otiosa
Abbreviated transcription (Latin):
dei conditus ẽ Exquo
concludit᷑ deũ et hec
quodã modo uniꝯ esse
substãcie unũ addidit
uerbũ quodã modo ut
tanti sacrilegn crimen
effugeret Et qui ĩ alio
loco filiũ et spi sctm
nõ nult deprĩs ẽẽ sub¬
stancia ne dimnitatẽ
in partes secare indeat᷑
naturã omiipotentis
dei angłis hoĩb q lar¬
gitur Oũ hecise ita ha¬
teant que iusama ẽ
pancis defilio et spñ
blaphenuã pferebant
cet᷑a. ita ut scripta sũt
ꝓtulisse in mediũ et
impia uoce landasse
cũ utiq et illa et ista
de impietatis fonte
processerũt Aduersũ
omĩa scribere uͨ huuis
est tp̃is et omis qui ad¬
u̾sus arrium et enno¬
miũ maiicheũq et
duu̾sas scripserĩt here
legere libros et calcia¬
tis pedibus ad terrã
reprouussioinis ꝑgere
nec nbi aserpentibus
mordeatur et arma¬
to nuln̾e scorpii uer¬
beretut le gat prius
hũc librũ et añꝙͣ in¬
grediat᷑ mam q̃ sibi
cauenda fuit nouerit

Expanded text:
onditus est. ex quo concluditur deum et haec quodam modo unius esse substantiae. unum addit uerbum \'quodam modo\', ut tanti sacrilegii crimen effugeret, et, qui in alio loco filium et spiritum sanctum non uult de patris esse substantia, ne diuinitatem in partes secare uideatur, naturam omnipotentis dei angelis hominibusque largitur. Cum haec se ita habeant, quae insania est paucis de filio et spiritu blasphemiam praeferebant, cetera ita, ut scripta sunt, protulisse in medium et inpia uoce laudasse, cum utique et illa et ista de uno inpietatis fonte processerint? aduersum omnia scribere nec huius est temporis et omnes, qui aduersus Arrium et Eunomium Manicheumque et diuersas scripserunt hereslegere libros et calciatis pedibus ad terram repromissionis pergere, necubi a serpentibus mordeatur et arcuato uulnere scorpionis uerberetur, legat prius hunc librum et, antequam ingrediatur uiam, quae sibi cauenda sint, nouerit
Abbreviated transcription (Latin):
sitatis dñi uestire cor¬
pore et qͦmõ nos car¬
nibus sit illũ materia
qual circũdari ut si¬
nulitudo dei in fĩe sctis
possit equari aut si
hoc indocens ẽ ma¬
xune apud eos qui
saltẽ ex mĩma parte
dei sentire cupm̃t ma¬
gestatẽ et ingenite
atq omia excedẽtis
nature głam suspica
ri eduob alt̾um susci¬
pere cogu̾ ut ant
despenius sillitudinẽ
dei si eadem sumꝰ cor¬
pora semꝑ hĩturi aut
si bt̃itudo nõb emisdem
cũ deo. uite ꝓunctitur
cadẽ qua unnt dons
nõb cõdicione umẽdũ

Expanded text:
sitatis deum uestiri corsitatis deum uestiri corpore et, quomodo nos carnibus, sic illum qualibet materia circumdari, ut similitudo uitae dei in fine sanctis possit aequari, aut, si hoc indecens est — maxime apud eos, qui saltim ex minima parte dei sentire cupiunt maiestatem et ingenitae atque omnia excedentis naturae gloriam suspicari -, e duobus alterum suscipere cogimur, ut aut desperemus similitudinem dei, si eadem sumus corpora semper habituri, aut, si beatitudo nobis eiusdem cum deo uitae promittitur, eadem, qua uiuit deus, nobis condicione uiuendum
Abbreviated transcription (Latin):
uisibilia futura sit uita
incorporalñ incorporãł¬
quoq quod ab eodema¬
postolo dr̃ oĩs creatura
liberabit᷑ aẜuitute cor¬
ruptionis in libertatẽ
głie filiorũ dei sic i¬
celligunꝰ ut prima
creaturã rõnabilium
et in corporalm ẽẽ di¬
canius que nõ sermat
corruptiom eo ꝙ non
sit uestita corporib et
ubicũq corpora fuerĩt
statim corruptõ subre¬
quatur postea añt li¬
berabit᷑ desernitute cor¬
ruptioĩs qñ receꝑint
glam filii dei et dens
erit omia in ont̃bus
Et in eodẽ loco ut ant
in corporeũ finẽ oñi re¬
rũ esse credamus lla
nos salnatoris or̃o ꝓ
nocat in qua aitz sut
quomodo ego et tuuiñ
sñꝯ sic et isti in nobis
unũ sint Et eñi scire
debemus quid sit dens
et quid sit futurꝰ in
finẽ salnator et quodo
sctis similitudo prĩs et
fulii repromissa sit ut
qnomodo illi nise uinũ
sunt fic et isti in eis
unũ sunt. Anc enĩ sus¬
cipiendñ est uniner¬

Expanded text:
visibilia , futura sit vita visibilia , futura sit vita incorporalium incorporaliquoque quod ab eodem Apostolo dicitur: Omnis creatura liberabitur a servitute corruptionis in libertatem gloriae filiorum d e i\', sic intellegimus, ut primam creaturam rationabilium et incorporalium esse dicamus, quae nunc seruiat corruptioni, eo quod sit uestita corporibus et, ubicumque corpora fuerint, statim corruptio subsequatur; postea autem liberabitur de seruitute corruptionis, quando receperit gloriam filii dei et deus fuerit omnia in omnibus. et in eodem loco: ut autem incorporeum finem omnium rerum esse credamus, illa nos saluatoris oratio prouocat, in qua ait: \'ut, quomodo ego et tu unum sumus, sic et isti in nobis unum sint\'. etenim scire debemus, quid sit deus et quid sit futurus in fine saluator et quomodo sanctis similitudo patris et filii repromissa sit, ut, quomodo illi in se unum sunt, sic et isti in eis unum sint. aut enim suscipiendum est uniuer
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃re in suscepto offo
quo sequit᷑ ut ob uari¬
os motus uarii creẽt᷑
et mũdi et post hunic
q alius diu̾sis casib
et profectib ñł uirtũ¬
tum p̾muis ũł uicioꝵ
supplicus et in pr̃ti
et retro et in priora
cp̃ib potest merita
dispensare et ad unũ
rursũ fiuẽ cũcta ꝑ¬
trahere insi solua
scit causas ꝓpt̾ quas
alios dinuctat sua
ꝑfrm scolũtate et de
maioribus adultima
panlacuni delabi alios
incipiat insitare et
gradatim quasi ma¬
nu data ad pristĩ
retrahere statũ et ĩ
sublimibus colocare
Oũ q define disputa¬
recepisset hec intulit
quia ut iã crebro dixia¬
principiũ rursũ exfine
gu̾atur queritur q
utrum et tũc futura
suit corpora an sine
corporibus aliqñ uiuẽ¬
dum sit cũ reducta ĩ
nichili fuerint et in¬
corporalñ uita incor¬
poralis esse credẽda sit¬
qualẽ et dei nominꝰ
nec dubiũ est quim si
oĩa corpora ad mũdñ
istũ sensibilẽ ꝑtiueãt
que appellãtur ab appło

Expanded text:
tempore in suscepto officio quo sequitur, ut ob uarios motus uarii creentur et mundi et post hunc, que alius diuersis casibus et profectibus uel uirtutum praemiis uel uitiorum suppliciis et in praesenti et retro e t in priore temporibus potest merita dispensare et adunum rursus finem cuncta pertrahere, nisi solus scit causas, propter quas alios dimittat sua perfrui uoluntate et de maioribus ad ultima paulatim delabi, alios incipiat uisitare et gradatim quasi manu data ad pristinum retrahere statum et in sublimibus collocare. Cumque de fine disputare coepisset, haec intulit: quia ut crebro iam diximus-principium rursum ex fine generatur, quaeritur, utrum et tunc futura sint corpora an sine corporibus aliquando uiuendum sit, cum redacta in nihilum fuerint, et incorporalium uita incorporalis esse credequalem et Dei novimus. Nec dubium est, quin, si omnia corpora ad mundum istum sensibilem pertineant, quae appellantur ab Apostolo
Abbreviated transcription (Latin):
qñ ad nocẽ saluta¬
cionis marie ĩ dig¬
nã se cõfabulatione
eius helizabech cõfi¬
tetur statim q sub¬
m̃git et ecõtrurio
paruu li cet et pena
lactentes malis re¬
plentur spiritibus
et in diuinos atq
ariolos ĩspirantur
intãtũ ut eciã demnõ
phitonicus quosdã
cceuera etate posside¬
at/ quos delitos esse
apud ꝓuidẽciã dei cũ
nichil tale fecerunt
ut istius auodi iii¬
saman sustinerẽt
chili uuolt absq deo
fieri et omnia illius
insticia gubernari
Rursũ q demũdo.
Nobis ant inquit
placet et ante hunc
mũdũ alũ fuisse mũ¬
dũ et post istũ almñ
post corruptionẽ hmꝰ
mũdi alius su futus
Andi ysaiã loquẽtẽ
Erit᷑ celũ nonũ et t̾ra

Expanded text:
 ad uocem salutationis Mariae indignam se confabulatione eius Elisabeth confitetur. statimque subiungit: et e contrario paruuli, licet paene lactantes, malis replentur spiritibus et in diuinos atque ariolos inspirantur in tantum, ut etiam daemon Pythonicus quosdam a tenera aetate possideat; quos derelictos esse apud prouidentiam dei, cum nihil tale fecerint, ut istius modi insaniam sustinerent, ihil uult absque deo fieri et omnia illius iustitia gubernari. Rursumque de mundo: nobis autem, inquit, placet et ante hunc mundum alium fuisse mundum et post istum alium post corruptionem huius mundi alius sit futurus? audi Esaiam loquentem: \'erit
Abbreviated transcription (Latin):
aũꝙͣ ad anferiora des¬
ceudent et de imisi¬
ibilib ad uisibilia cõ¬
t̾ram crassisqz corpo¬
ribus iudige̾nt auti¬
qua bt̃itudine fruebãt᷑
unde conditor dens fecit
eis congcua hm̃ilibus
locis corpora et mũdũ
istũ uisibilẽ fabricatꝰ
ẽ, aĩstros q ob salutẽ
et corruptõnẽ eorũ qui
ceciderũt nusit ĩ mũ¬
dũ equib alni certa
obti̾ent loca et mũdi
ueccessitatibus obedirẽt
alii in mucta fibi offi
et exhis sublinnora
mũdi loco sol et luua
et stelle que ab appło
creatura dicũtur acce¬
nitati subiecta est eo
ꝙ crassos circũdata cor¬
poribus et aspectin pla¬
ceat et tñ nõ sponite
subiecta ẽuanitatu
qui eã subiecit in spe.
Et it̾m alii n̾o ĩ sigłis
locis atq tp̃rib que
solus artifex nomit ĩ¬
culis quos angelos¬

Expanded text:
 ad inferiora descenderent, et de invisibilibus ad visibilia comrram, crassis corporibus indigerent, antiqua beatitudine fruebantur. Unde conditor Deus fecit eis congrua humilibus locis corpora, et mundum istum visibilem fabricatus est: ministrosque ob salutem et correptionem eorum, qui ceciderunt, misit in mundum: ex quibus alii certa obtinerent loca, et mundi necessitatibus obedirent: alii injuncta sibi officEt ex his sublimiora mundi loca, sol, et luna, et stellae, quae ab Apostolo creatura dicuntur, acceitati subiecta est, eo quod crassis circumdata corporibus et aspectui pateat. et tamen non sponte subiecta est uanitati, qui eam subiecit in spe. etiterum: alii uero in singulis locis atque temporibus, quae solus artifex nouit culis
Abbreviated transcription (Latin):
cationẽ qua lectoris
inquit iuxͣ nr̃am
sentẽciã nõ sint dog¬
mata sed quesita tñ
atq proiecta ne peni¬
tus intractata inderẽ
nm̾abiles nõ ixta
epicurim uno tpre
pluriõs et sui similles
sed post alterius mñ¬
di finẽ alt̾nis esse
pͥncipiũ et añ hunc
nr̃m mũdñ alium
fuisse mũdũ et post
hunc aliũ rursum
futurũ et post illũ
aliũ rursũ q̃ ceteros
post cet̾os et addubi¬
teri mũdo ita exom̃
parte consmmullis nt
nullo interse distare
udeãt᷑ an certe nĩꝙ
mũdus alt̾i mũdo
ob toto in discretus
et similis sit futiꝰ
Rursũ q̃. post modicũ
di oĩa inquit ut
ip̃e disputationis
ordo cõpellit sine cor¬
pore iuxerĩt cõsu¬
metur corporał uni¬
nersa natira et re¬
diget᷑ in nichilur
q̃ aliqñ ẽ facta de
nichilo. erit q tpñs
quo aisus eius iterũ¬
sit neccessarius et
inconsequẽtibus Qini
aũt at rõne et scrip¬
turatũ anctoritate
mõstratũ est hoc cor¬

Expanded text:
tationem, qua lectoris tationem, qua lectoris inquit, juxta nostram sententiam non sint dogmata, sed quaesita tantum atque projecta, ne penitus intractata viderentinnumerabiles, non, juxta Epicurum, uno tempore plurimos et sui similes; sed post alterius mundi finem, alterius esse principium. Et ante hunc nostrum mundum, alium fuisse mundum, et post hunc, alium futurum et post illum alium rursumque ceteros post ceteros. et addubiteri mundo ita ex omni parte consimilis, ut nullo inter se distare uideantur, an certe numquam mundus alteri mundo ex toto indiscretus et similis sit futurus. rursumque post modicum: si omnia, inquit, ut ipse disputationis ordo conpellit, sine corpore uixerint, consumetur corporalis uniuersa natura et redigetur in nihilum, quae aliquando est facta de nihilo, eritque tempus, quo usus eius iterum necessarius sit. etm consequentibus: sin autem, ut ratione et scripturarum auctoritate monstrat um est, cor
Abbreviated transcription (Latin):
dequibuidã crepagulis
tardins incedere ob se¬
nolare cursu ꝓpt̾ in¬
liberũ hẽant arbitriũ
et spõte sua uel uirtu¬
tes possint cape nel
nicia. Ille młto ĩ peiori
couditione erñt quã
nuĩc fũt hee admeliorẽ
nersi motus et uarie
colũtates in utramg
et rursum ex his ho¬
mines nł angłi fiãt
ne tractasset asserẽs
diabolũ nõ ẽẽ incapatẽ
uirtutis et tñ necdñ
celle caꝑe uirtutez
ad extremũ ẜmone
latissĩo dispntaĩt an¬
gelu siue aĩam aut
certe demonẽ quos
unius asserit ẽẽ na¬
ture s diuersarũ uo¬
lũtatũ pro magintu¬
dine negligẽcie et
stulticie Inmẽtũ posse
fieri et pro dolore pe¬
narũ et inuis ardo¬
re anagis elig̾e ut
brutũ aĩal sit et in
aquis hĩtet ac fluc¬
tibus et corpus assu
mere huiis nł illiꝯ
pecoris ait nb nõ solũ
quadrupedũ sed et
pisciũ corpora sint
tĩenda Et ad extre¬
mũ ne ten̾et᷑ pita¬
tis rens qui asserit
tam nefandã dispu¬

Expanded text:
de quibusdam repagulis de quibusdam repagulis tardius incedere ob sevolare cursu propter inliberum habeant arbitrium, et sponte sua vel virtutes possint capere vel uitia, illae multo in peiori condicione erunt, quam nunc sunt. hae ad meliorem uersi motus et uariae uoluntates in utramquedaemones et rursum ex his homines uel angeli fiant. ne tractasset adserens diabolum non incapacem esse uirtutis et tamen necdum uelle capere uirtutem, ad extremum sermone latissimo disputauit angelum siue animam aut certe daemonem, quos unius adserit esse naturae sed diuersarum uoluntatum, pro magnitudine neglegentiae et stultitiae iumentum posse fieri et pro dolore poenarum et ignis ardore magis eligere, ut brutum animal sit et in aquis habitet ac fluctibus, et corpumere hujus vel illius pecoris: ut nobis non solum quadrupedum, sed, et piscium corpora sint timenda. Et ad extremum, ne teneretur Pythatis reus, qui asserit tam nefandam dispu
Abbreviated transcription (Latin):
ueĩant ad angloruz
fastigia Ox quo cõse¬
quenti rõue mõstrari
om̃s rõnabiles crea¬
tira ex oĩb posse fieri
nõ semel et subito sed
frequẽcius nos q et
angłos fut̾os et demo¬
nes si egerĩã negli¬
gencins et rursũ de¬
mones si uoluerint
caꝑe uirtutes ꝑneĩre
ad angłicã dignnita¬
tẽ Corporales quoq
furas aut certe in
fine oim hoc ẽe fut̾a
corpora quod mĩc ẽ
aer et celũ et si quod
aliud corpus sinceriꝰ
et purins intelligi
potest ꝙ cũ ita sit quid
deresurrectõne sẽciat
ꝑspicuũ est iolẽ quoq
et huã et astra cet̾a¬
ess aĩancia xmo quo¬
modo nos hoĩes obq̃dã
pct̃a hus sumus circũ¬
dati corporibus q̃ crassa
sũt et puiginia sit et
celi lm̃aria talia nel
calia accepisse corpora
ut uel plus uł iminus
luceant et demones ob
maiora delicta aerio
tos. Omem creaturã
esse subiectã et liberali
in reuellationẽ filiorũ
dei. Ac nequis putet
Ip̃ins u̾ba ponamus
tione mũdi qñ uelut

Expanded text:
rum fastigia. ex quo consequenti ratione monstrari omnes rationabiles creaturas ex omnibus posse fieri, non semel et subito sed frequentius, nosque et angelos futuros et daemones, si egerimus neglegentius, et rursum daemones, si uoluerint capere uirtutes, peruenire ad angelicam dignitatem. Corporales quoque suras aut certe in fine omnium hoc esse futura corpora, quod nunc est aether et caelum et si quod aliud corpus sincerius et purius intellegi potest. quod cum ita sit, quid de resurrectione sentiat, perspicuum est. solem quoque et lunam et astra cetesse animantia, immo, quomodo nos homines ob quaedam peccata his sumus circumdati corporibus, quae crassa sunt et pinguia. sic et caeli luminaria talia uel talia accepisse corpora, ut uel plus uel minus luceant, et daemones ob maiora delicta aerio tos. omnem creaturam esse subiectam et liberari in reuelaDei . Ac ne quis putet ipsius verba ponamus: tione mundi, quando velut
Abbreviated transcription (Latin):
subiũgit Eeo arbi¬
tror posse quoidam
hoĩes aparius uicus
incipientes ad tãtã
nequiciã ꝑuenire
si tñ uoluerĩt ad me¬
lora cõuerti et pemi¬
tencia emendare pec¬
cata sut et cõtrarie
fortitudines fiãt et
tursum ex inimicis
contraris q ioirtuti¬
bus utantũ quordã
ꝑ młta tp̃ra uulue¬
ribus suis ad hitere
medicinã et fluẽtia
prius delicta cõstriñ¬
gere at ad locũ trã¬
seant optinorũ depiꝰ
diximus in infiitis
perpetius q seculis
inquibus aĩa subsis¬
tit et uunt sic non¬
adpeiora coiruere
uit ultunũ malicie
locũ teneãt et sit
quoidã profic̾e ut
deultĩo malicie gra¬
du ad perfectã ueni¬
aut cõsũmatã q
uirtutẽ Eenib dictis
conatur ostendere
et hoĩes idest aĩas
et rursũ demones
in angłicã redigi
dagnitatẽ atq in
eodẽ uolminẽ sed et
hoc requireudũ qͣre
ab hus m̃c ab alus
uirtutibus ad du̾sa
moneat᷑ Et putat
quorudã añꝙͣ em¬

Expanded text:
subiungit: ego a rbisubiungit: ego a rbitror posse quosdam homines a paruis uitiis incipientes ad tantam nequitiam peruenire, si tamen noluerint ad meliora conuerti et per paenitentiam emendare peccata, ut et contrariae fortitudines fiant, et rursum ex inimicis contrariisque uirtutibus in tantum quosdam per multa tempora uulneribus suis adhibere medicinam et fluentia prius delicta constringere, ut ad locum transeant optimorum. saepius diximus in infinitis perpetuisque saeculis, in quibus anima subsistit et uiuit, sic nonad peiora corruere, ut ultimum malitiae locum teneant, et sic quasdam proficere, ut de ultimo malitiae gradu ad perfectam ueniant consummatamque uirtutem. quibus dictis conatur ostendere et homines, id est animas, et rursum daemones in angelicam redigi dignitatem. atque in eodem uolumine: sed et hoc requirendum, quare ab his, nunc ab aliis uirtutibus ad diuersa moueatur. et putat quarundam, an
Abbreviated transcription (Latin):
quidẽ fuerĩꝰ s mens
et sẽsus adꝑfectũ ue¬
mens nullo q ꝑturba¬
tionũ nbilo galigatꝰ
intuebitur rõnabiles
intelligibiles q sbas
facie ad faciẽ iulibro
quoq tercio hec nicia
contmẽtur din añt
seiel recipunꝯ ꝙ ex
p̾cedentib cansis aliud
uas in honore alindĩ
contñelia sit creatũ
cur nõ recurramus.
telliganus eã egisse
i altero dilecta ni al¬
tero odio habita sit
añ ꝙͣ in a iacob corpo¬
re supplãtaret et n
esan planta teneret᷑
afratre et it̾in ut ãt
alie aĩe fierent ĩ ho¬
norẽ alie in cõtũelia
merita p̾cesserũt. et
in eodem loco ixta
rios aũt exp̾cedentib
iueritis uas quod in
honore fu̾nt fabricatũ
si nõ dignũ. uocabulo
suo fecerit opus ĩ alio
seculo fiet uas ꝯtinne¬
lie et mursumi nas a¬
liud quod ex auteriori
culpa cõtimuelie nom̃
acceꝑat si an pñti ui¬
ta cõrrigi. uolu̾it ĩ
nona creatione fret
uas sctificatũ et utile
dño in om̃e opus bo¬
nũ paratũ statim q

Expanded text:
uidem fuerimus, sed mens et sensus ad perfectum ueniens nulloque perturbationum nubilo caligatus, intuebitur rationabiles intellegibilesque substantias facie ad faciem. In libro quoque tertio haec uitia continentur: sin autem semel recipimus, quod ex praecedentibus causis aliud uas in honorem, aliud in contumeliam sit creatum, cur non recurramus tellegamus eam egisse in altero dilecta, in altero odio habita sit, antequam in Iacob corpore subplantaret et in Esau planta teneretur a fratre? et iterum: ut autem aliae animae fierent in honorem, aliae in contumeliam, merita praecesserunt. et in eodem loco: iuxta nos autem ex praecedentibus meritis uas, quod in honorem fuerit fabricatum, si non dignum uocabulo suo opus fecerit, in alio saeculo fiet uas contumeliae et rursum uas aliud, quod ex anteriori culpa contumeliae nomen acceperat, si in praesenti uita corrigi uoluerit in noua creatione fiet uas sanctificatum et utile domino, in omne opus bonum paratum. statimque
Abbreviated transcription (Latin):
etatib disputãs et uł¬
ert exangelis denões
uł ex demonibus ãgłõs
sine hoĩes futuros esse
ꝯtestãs Ecce cõtrario
tali fine cõfirmat Wec
dubiũ ẽ quim post q̃da¬
mat̾ia subsistat et cor¬
pora fiant mũdiq di¬
nersitas cõstruat᷑ ꝓpt᷑
uarias uolũtates rõna¬
biliũ creaturarũ q
post ꝑfectã btĩtudinẽ¬

Expanded text:
utans et uel ex angelis daemones uel ex daemonibus angelos siue homines futuros esse contestans et e contrario tali fine confirmat: nec dubium est, quin post quamateria subsistat et corpora fiant et mundi diuersitas construatur propter uarias uoluntates rationabilium creaturarum, quae post perfectam b
Abbreviated transcription (Latin):
eir erĩq sine corporib
qñ ei ad ꝑfectũ sub¬
iecti fu̾mũꝰ et ĩ eodẽ
loco si subiecti fuerĩt
onĩs deo onĩs deposi¬
turi sunt corpora et
tũc corporalnũ rerũ
uiusa natura sol¬
netut in anchiln
Quesi si secũdo nec¬
cessitas postul arit
creaturarũ rursus
existet deus enmĩ ni
certamẽ et luctaniẽ
aĩas de̾liiquit ut ĩ¬
incelliãt plenã cõ¬
sũatã q uictoriã
nõ exꝓpria fortitudĩe
sed exdei gra consecu¬
tas Et idcirco arbitror
pro uarietate cansarñ
diu̾sos mudofieri et
elidi errores eorũ qui
silles siu mũdos esse
contẽdũt Et iterum
eriplex ergo suspicio
nobis de fine suggerit᷑
equib q̃ uera et ine¬
lior sit lector inquirat
At eñi siue corpore ui¬
nemꝰ cũ subiecti xp̃o¬
deo subiciem et dens
fuerit oĩa in omib¬

Expanded text:
rporibus, quando ei ad perfectum subjecti fuerimus. » Et in eodem loco: « Si subjecti fuerint omnes Deo, omnes deposituri sunt corpora, et tunc corporalium rerum universa natura solvetur in nihilum. Quae si secundo necessitas postularit, creaturarum rursus existet. Deus enim in certamen, et luctam animas dereliquit, ut ntellegant plenam consummatamque uictoriam non ex propria se fortitudine sed ex dei gratia consecutas. et idcirco arbitror pro uarietate causarum diuersos mundos fieri et elidi errores eorum, qui similes sui mundos esse contendunt. et iterum: triplex ergo suspicio nobis de fine suggeritur, e quibus quae uera et melior sit, lector inquirat. aut enim sine corpore uiuemus, cum subiecti Christo subiciemur deo et deus fuerit omnia in omnib
Abbreviated transcription (Latin):
sa uiciorũ seges exorit᷑
et quid quid fec̾amus
in uita nel turpe nł
impiũ om̃is eorũ in
cõspectu nr̃o pitura
describitur ac p̾t̾itas
ccoluptates mens qu¬
tuens conscĩa pnint᷑
ardore et penitudinis
stumilis confoditur et
iterũ insi forte corpus
hoc puigne ac t̾renũ
caligo et tenebre no¬
miuãde sunt ꝑ quod
cui neccesse fu̾it in
ahũ transire mũdu
rursũ nascendi simiet¬

Expanded text:
exoritur et, quidquid feceramus in uita uel turpe uel inpium, omnis eorum in conspectu nostro pictura describitur ac praeteritas uoluptates mens intuens conscientiae punitur ardore et paenitudinis stimulis con-foditur. et iterum: nisi forte corpus hoc pingue atque terrenum caligo et tenebrae nominandae sunt, per quod cui necesse fuerit in alium transire mundum, rursu
Abbreviated transcription (Latin):
maiorẽ ẽẽ uirtutẽ
cet̾is q̃ sancta dicũt᷑
Et ñq uensset ad ra¬
tronabiles creatutas
corpora ẽẽ dilapsas
eciã hec addidit nrar¬
dis neclugẽtie atq
defidie est in tantũ
unũ quemq deflu̾e
atq enacuari ut ad
biliũ Inmentorui
possit crasso corpore
colligati et̃ conse¬
quẽtib quib inquit
moti dispntatõnib
alios ẽẽ in. nu̾ꝯ scõrũ
et muĩsc̾io deualios
ob culpõ ꝓpͥam de
sãctimoma corrnẽ¬
tes in tãtã negligẽ¬
ciã corruisse ut eciã
in cõtrarias fortitu¬
dines uerterentur
Rursũ nasci ex fine
pͥncipiũ et expͥncipio
finẽ et ita cũcta na¬
riariiut et qui nũt
hõ ẽ posfit in alio
mũdo demon fieri
et qui demon ẽ si neg¬
ligencis ecerit in
crassiora corpora re¬
ligetͬ ⁊d est hõ fiat
sic q permiscet oĩa
nt de archãgelo pos¬
sit diabolus fieri et
ruersũ diabolis ĩ an¬
gelũ reu̾tat᷑ qͥ nero
fluctuauerint et mo¬
tis pedib nequaꝙ
om̃ino corrueruit

Expanded text:
majorem esse virtutem caeteris, quae sancta dicuntur. 3. Cumque venisset ad rationales creaturas,corpora esse delapsas, etiam hoc addidit: Grandis negligentiae atque desidiae est, in tantum unumquemque defluere atque evacuari, ut ad bilium jumentorum possit crasso corpore colligari. Et in consequentibus: quibus, inquit, moti disputationibus alios esse in numero sanctorum et ministerio dei, alios ob culpam propriam de sanctimonia corruentes in tantam neglegentiam corruisse, ut etiam in contrarias fortitudines uerterentur. rursumque nasci ex fine principium et ex principio finem et ita, cuncta uariari, ut et, qui nunc homo est, possit in alio mundo daemon fieri et, qui daemon est, si neglegentius egerit, in crassiora corpora religetur, id est homo fiat. sicque permiscet omnia, ut de archangelo possit diabolus fieri et rursum diabolus in angelum reuertatur. qui uero fluctuauerint et motis pedibus nequaquam omnino corruerint,
Abbreviated transcription (Latin):
deus incõdicione
mũdorũ sigũł abuti
nuxta munerũ et o¬
portunitates et can¬
sas quibus amũdi gu¬
ternacula sustẽtẽt᷑
et iuiciãt᷑ ut qui om̃s
uicerit nequicia et
penitus se terre coe¬
quarit in alio mũdo
qui postea fabricãdus
ẽ fiat diatobus pͥnci¬
pui plasmatõius dñ
ut illudat᷑ ei ab ãgeł
qui exordi ammisere
nirtutẽ quib dictis
quid alid conatur
ostend̾e nisi hinꝰ mũ¬
di hoĩes pctores ĩ alio
mũdo diabolos posse¬
et demones fieri et
rursũ mĩc demones
an alio mũdo posse uel
ꝓtreari Et post dispu¬
tationẽ longuissimã
qua om̃e creaturã
corporeã in spũalia
corpora et teninadicit
esse mutandã cũctã
nertendã et talẽ qͣlem
mĩc hũaua mens
nõ potest cogitare ad
extremũ intulit Et
ut uniu̾sa natura
corporea redigatur
mus est hẽcab eccła¬

Expanded text:
s in conditione mundorum singulis abuti iuxta meritum et oportunitates et causas, quibus mundi gubernacula sustentantur et initiantur, ut, qui omnes uicerit nequitia et penitus se terrae coaequauerit, in alio mundo, qui postea fabricandus est, fiat diabolus, principium plasmationis domini, ut inludatur ei ab angelis, qui exordii amisere uirtutem. quibus dictis quid aliud conatur ostendere, nisi huius mundi homines peccatores in alio mundo posse diabolos et daemones fieri et rursum nunc daemones in alio mundo posse uel procreari ? et post disputationem longissimam, qua omnem naturam corpoream in spiritalia corpora et tenuia dicit esse mutandam cunctamquertendam et talem, qualem nunc humana mens non potest cogitare, ad extremum intulit: et ut uniuersa natura corporea redigatur mus est, haec ab ecc
Abbreviated transcription (Latin):
sb̃a rediget᷑ in optĩa
qualitatẽ et dissolue¬
tur an et̾mũ quo pu¬
rioris simplicioris q
nature est aut certe
sꝑa illa quã supͣ ap¬
et quid quid illius cir¬
culo cõtinet᷑ disolnet᷑
in nichili Illa nero
tenetur et cingitur
nocabit᷑ t̾ra bona nec
nõ et alt̾a sꝑa q̃ hãc
ip̃am t̾rã circuam¬
bigit uertigiie et dr̃
celũ in sctorum hĩta¬
culo sernabit᷑ Cũ hec
dicat nonne mam¬
festissime crẽciũ seqͥt̾
errores et p̃horũ deli¬
ramẽta simplicitati
ingerit xp̃iane et in
ferioribus. Dulla alia
aĩa q̃ ad corpus descẽ¬
dit hũanũ puraui et
germanã similitudi¬
nẽ signi in se prioris
expressit iusi illa de
qua salnator loquit᷑
remo tollet aĩa mã
ame s ego ponã eã
ame ip̃o et in alio
loco unde ꝯ infunta
cantione tractãduz
est ne forte ꝯ aĩe sa¬
lutẽ fuerunt cõsecute
et ad btãn intã per

Expanded text:
a redigetur in optimam qualitatem et dissoluetur in aetherem, quod purioris simpliciorisque naturae est; aut certe sphaera illa, quam supra apet quidquid illius circulo continetur, dissoluetur in nihilum, illa uero, tenetur et cingitur, uocabitur terra bona nec non et altera sphaera, quae hanc ipsam terram circumambit uertigine et dicitur caelum, in sanctorum habitaculum serdicat, nonne manifestissime gentium sequitur errorem, et Philosophorum deliramenta, simplicitati ingerit Christianae? Et in ferioribus: Nulla alia anima, quae ad corpus descendit humanum, puram et germanam similitudinem signi in se prioris expressit, nisi illa de qua Salvator loquitur: Nemo tollet animam meam a me, sed ego pono eam a meipso . Et in alio loco: Unde cum infinita cautione tractandum est, ne forte cum animae salutem fuerint consecutae, et ad beatam vitam pe
Abbreviated transcription (Latin):
antudo maioris quodã
splendorẽ ẽẽ perparari¬
uni qui apũd nos pro
diue sua quodã modo
iniusibilis sit et alt̾nis
q̃ sub oculis cadat poĩt
exẽplũ priori patrom
posteriori filiũ cõparãs
deũ pr̃em ꝯñupotẽtem
appellat tonũ et ꝑfecte
bonitatis filmũ nõ osse
bonũ s aurani quamdem
et ymagine bonita¬
tis ut nõ dicat᷑ abro¬
lute bomus sod eñiad¬
ditamento pastor bonꝯ
et cet̾a. Werciũ dig¬
nitate et honore post
pr̃em et filiũ asserit
norare dicat uteui
factus sit an infectus
an posteciorib quid
sentiret expressit in
chil solo deo pre infectũ
esse confirmãs falm̃

Expanded text:
is quodam splendorem esse perparuum, qui apud nos pro dine sua quodam modo inuisibilis sit, et alterius, quae sub oculos cadat, ponit exemplum priori patrem, posteriori filium conparans. deum patrem omnipotentem appellat bonum et perfectae bonitatis, filium non esse bonum sed auret imaginem bonitatis; ut non dicatur absolute bonus, sed cum additamento, pastor bonus, et caetera. 918 Tertium dignitate, et honore post Patrem, et Filium, asserit gnorare se dicat, utrum factus sit, an infectus, in posterioribus quid de eo sentiret, expressit: nihil absque solo Deo Patre infectum esse confirmans. Filium
Abbreviated transcription (Latin):
erit et quid ẽ ꝙ factũ
ẽ ꝓp̃m quod futurũ
est et nõ ẽ om̃̃e nonũ
subiole quod loquat᷑
et dicat eẽ hoc nonũ
est Iain eñi fuit in
seculis pristuns que
fueruit ante nos ꝙ
cestĩomũ nõ solum
fuisse sed et futuros
mũdos ẽẽ testat᷑ nõ

Expanded text:
erit. et quid est, quod factum est? ipsum, quod futurum est. et non est omne nouum sub sole, quod loquatur et dicat: ecce hoc nouum est; iam enim fuit in saeculis pristinis, quae fuerunt ante nos\'. quod testimonium non solum fuisse, sed futuros mundos esse testatur, non
Abbreviated transcription (Latin):
et ancorruptionem
et forsitã oñu nat̾a
corporea tollet᷑ eme¬
dio in qua sola pocest
mors opari et post
panlolmi Si hec
nõ fũt ꝯͣria sidei for¬
sitan sine corporibus

Expanded text:
in incorruptionem, et forsitan omnis corporea natura tolletur e medio, in qua sola potest mors operari. » Et post paululum: « Si haec non sunt contraria fidei, forsitan sine corporibus
Abbreviated transcription (Latin):
statun fiẽt diabolꝰ
et angłi eiꝯ et pes¬
sumi demones ac ꝓ
uarietate mtoru
in sengłis mũdis di¬
nersa officia sorcient᷑
Ipõs q demones ac rec¬
tores tenebrarũ ĩ ali¬
quo mũdo nł mũdis
si uoluerunt adiuelio¬
ia cõnerti fieri hoies
et fic ad antiquũ red¬
dere pͥncipiũ ita dñ¬
taxat ut ꝑ supplicia
atq tormẽta que uel
tiuuerĩt u hom eru¬

Expanded text:
tum, fient diabolus et Angeli ejus, et pessimi daemones: ac pro varietate meritorum in singulis mundis diversa officia sortientur. Ipsosque daemones ac rectores tenebrarum in aliquo mundo, vel mundis, si voluerint ad meliora converti, fieri homines, et sic ad antiquum redire principium: Ita duntaxat, ut per supplicia atque tormenta, quae vel ti
Abbreviated transcription (Latin):
profecti de ethan reu̾si
funt ad phiahiroth ꝙ est
cõtra beelsephon et castra
metati sñt eregione mag¬
dol. quarta mãsio ẽ phia¬
hiroth q̃ iunterp̾tatur os no¬
biliũ scribitur q̃ ꝑ licteram
heth. quidam malehiroth
nillas putat ecrorq ma¬
infestus quod supͣdicto ele¬
mento ammi licterã legant
nertitur dñs aquilonis aut
ascensus specule aut habẽs
archana porro magdol
magnnitudo uł turris. As¬
sũpta ieitur fortitudine no¬
bilitamur in dño. et brelse¬
phon ydoli archana cõptẽp¬
minus allius q magnifi¬
cencia et turritã suꝑbia
decłiamus. Non ẽñi ẽ ab
anstro aude dñs nẽĩt et
ameridie inqua sponsus
iecũbit in floribus sed posses¬
cor aquilonis uenti frgi¬
dissum aquo exardescunt
mala suꝑ t̾ran qui cũ sit
fugidissimus noĩe dexter
nocatur falso sibi assimuẽs
nocabulũ uitutis ac dex¬
tere eñ totus sit ĩ sinsta
Eprofecti

Expanded text:
Profectique de Etham, reversi sunt ad Phiahiroth, quod est contra Beel sephon, et castra metati sunt e regione Magdol . Quarta Mansio est PHIAHIROTH, quae interpretatur os nobilium, scribiturque per literam HETH. Quidam male, hiroth, villas putant, errorque manifestus, quod pro supradicto elemento, AI litteram legant. vertitur Dominus aquilonis, aut ascensus speculae, aut habens arcana. Porro MAGDOL, magnitudo vel turris. Assumpta igitur fortitudine nobilitamur in Domino, et Beel-sephon idoli arcana contemmus illiusque magnificentiam et turritam superbiam declinamus. non enim est ab austro, unde dominus uenit, et a meridie, in qua sponsus recumbit in floribus, sed possessor aquilonis, uenti frigidissimi, a quo exardescunt mala super terram; qui, cum sit frigidissimus, nomine dexter uocatur, falso sibi adsumens uocabulum uirtutis ac dexterae, cum totus sit in sinistra. Et profecti
Abbreviated transcription (Latin):
facilius instiuerẽt et ĩ una ea¬
dem q̃ sentencia alit̾ doctꝰ alt̾
andiret in doctus. ¶ sum tã
peculaus et hebes nthec me
nosse policear. et eorũ fuictus
caꝑe. quorũ ⁊adices ĩ celo fixe
sũt. sed. uelle fateor sedenti me
spondeo potenti datur pulsanti
pitut queiens inueĩt distas
in t̾us quorũ nb scĩa ꝑseneret᷑

Expanded text:
facilius instruerent, et in una eademque sententia aliter doctus, aliter audiret indoctus. Non sum tam petulans et hebes, ut haec me nosse pollicear et eorum fructus capere quorum radices in coelo fixae sunt; sed velle fateor. Sedenti me spondeo. Petenti datur, pulsanti aperitur, quaerens invenit. Discamus in terris q
Abbreviated transcription (Latin):
et oĩa possidentes. uictus ac̾ ues¬
titus diuicie xͥanorũ. Si habes
ĩ potestate rem tuã uende sinõ
hõ proice tollent euicã et pal¬
bũ ⁊elinquẽdũ ẽ stilicet insi tu
semꝑ reciastinans, et diẽ dedie
trahens cante. et pedetemptim
tuas possessimuculas uendide¬

Expanded text:
possidentes. uictus atque uestitus diuitiae Christianorum. si habes in potestate rem tuam, uende; si non habes, proice. tollenti tunicam et pallium relinquendum est. scilicet, nisi tu semper recrastinans et diem de die trahens caute et pedetemptim tuas possessiunculas uendide
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i Nã prudẽciã et eloqui uemis¬
tatẽ eciã absq illo ip̃a epła pie¬
ferebat festina q̃pote et herenti
in salo naincule funem magis
precide ꝙͣ solue ¶ Nemo ienuĩcia¬
tius seculo. bene potest aeudere.
q̃ cõtempsit ut uẽde̾t. Quidquid
ĩ sr̃ptus detuo tuleris proluciotã¬

Expanded text:
 Nam prudentiam et eloquii venustatem etiam absque illo ipsa epistola praeferebat. Festina, quaeso te, et haerentis in salo naviculae funem magis praecide quam solve. Nemo renuntiaturus saeculo bene potest vendere quae contempsit ut venderet. Quidquid in sumptus de tuo tuleris, pro lucro