comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tib iustis eũ dño dapnatisq impiis. ne¬
mo rebaptiz abit᷑. s illud qd̾ ista p̾figurant.
id ẽ circũcisio cordis &e mundatio conscien
eẽm. & ueniret ad me samaritanꝰ uellet.¬
cũciderant fieri iudeus: uacaret certe.
bare cogerem᷑. Qd si in carne circũcisi ho¬
minis ñ inuenirẽ locũ. ubi circũcisionẽ
repeterẽ. qͥa unũ est illud m̃brum: multo
minꝰ inuenit᷑ locus in uno corde. uͥ baptis¬
mũ xꝑ̃i repetat᷑. Idõ qui duplicare bap¬
tismũ uultis: necesse ẽ omino ut corda
duplicia queratis. Clama gͦ recte te facere
si ñ rebaptizas: e ñ solũ sine trepidatione.
s etiã cũ gaudio mͥ inde rescribe. Nulla te
tuoꝵ concilia fr̃ ext̾reant. Si enĩ hoc eis dis¬
plicuerit: ñ sunt digni qͥ te habeant. Si
aũt placuerit: credimꝰ de miscd̃ia dnĩ.
qui tim̃tes sibi displicere. & conantes pla¬
cere nunquã deserit. qd̾ int̃ uos &e nos

Expanded text:
tibus iustis cum domino damnatisque impiis netibus iustis cum domino damnatisque impiis nemo baptizabitur, sed illud, quod ista praefigurant, id est circumcisio cordis et mundatio conscientaeus essem et ueniret ad me Samaritanus uelletqcumciderant, fieri Iudaeus, uacaret certe ibare cogeremur. quod si in carne circumcisi hominis non inuenirem locum, ubi circumcisionem repeterem, quia unum est illud membrum, multo minus inuenitur locus in uno corde, \'ubi baptismum Christi repetatur. ideo qui duplicare baptismum uultis, necesse est omnino, ut corda duplicia requiratis. Clama ergo recte te facere, si non rebaptizas, et non solum sine trepidatione sed etiam cum gaudio mihi inde rescribe. nulla te tuorum concilia, frater, exterreant. si enim hoc eis displicuerit, non sunt digni, qui te habeant; si autem placuerit, credimus de misericordia domini, qui timentes sibi displicere et conantes placere numquam deserit, quod inter uos et nos
Abbreviated transcription (Latin):
mentũ sedentis in celo: Si uet̾is ppłi tẽpo¬
rib iudeus essem. qñdo aliud ẽ melius
ñ possem: accepissem utiq circũcisionẽ:
qd̃ signaculũ iusticiȩ fidi. tantũ illo tp̃r
ualuit. ante quã dñi euacuaret᷑ aduen¬
tuꝰ ut infantẽ filiũ moysi angłs p̾focass.
nisi mat̾ arrepto caleulo circũcidisset
puerũ: & hoc sacram̃to inminentẽ ꝑni-¬
ciem depuliss. Hoc sacram̃tum etiã ior¬
danem fluuiũ refrenauit. & reduxit in
fontẽ: hoc sacram̃tum ipse dñs quãuis
euacuauerit crucifixus: tam̃ natꝰ accep̃.
Non enĩ signacula illa d̾apnata st̃: s succe¬
dentib oportuniorib decessert̃. Nã sic̃
circũcisionẽ abstulit dni primꝰ aduent᷑.
sic baptismũ auferet scds aduentꝰ. Sic̃
enĩ nunc. postea quã uenit libertas fidi.
ce remotũ ẽ seruitutis iugũ. nullus xꝑi¬
anus circũciditur carne: sic tẽ regnan¬

Expanded text:
mentum sedentis in caelo? si ueteris populi tempomentum sedentis in caelo? si ueteris populi temporibus Iudaeus essem, quando aliud esse melius non possem, accepissem utique circumcisionem. quod signaculum iustitiae fidei tantum illo tempore ualuit, antequam domini euacuaretur aduentu, ut infantem filium Moysi angelus praefocasset, nisi mater arrepto calculo circumcidisset puerum et hoc sacramento imminentem perniciem depulisset. hoc sacramentum etiam Iordanen fluuium refrenauit et reduxit in fontem. , hoc sacramentum ipse dominus quamuis euacuauerit crucifixus, tamen natus accepit. non enim signacula illa damnata sunt, sed succedentibus opportunioribus decesserunt. nam sicut circumcisionem abstulit domini primus aduentus, sic baptismum auferet secundus aduentus. sicut enim nunc, posteaquam uenit libertas fidei et remotum est seruitutis iugum, nullus christianus circumciditur carne, sic tunc regnan
Abbreviated transcription (Latin):
uerissimȩ matris. quȩ om̃ib gentibꝰ ce
regenerandis p̾bet sinũ. & regeneratis
ubera infundit. tanquã uniꝰ possessioĩs
xꝑi sese usq ad tre t̾minos porrigentis:
si hoc uere facis.eur ñ erũpis inexultan-¬
tem ce liberam uocẽ: Cur lucerne tue tã
utilem splendor̃ẽ: p̃mis sub modio: Cur
ñ discissis atq abiectis ueterib pellib
timidȩ seruitutis. xꝑiana potiꝰ indutus
fiducia existis &e dicis: ego unũ baptismũ
noii. patris &e filii ce sp̃c̃ seĩ nomine conse¬
eratũ atq signatũ: Hanc formã ubi inue¬
nio. necesse ẽ ut approbem. Non destruo
qd̃ dñicum agnosco: ñ exsufflo uexillũ
regis mei. Uestem xꝑi ce qͥ diuisert̃. ñ uio¬
lauer̃t. Et illi adhuc xp̃m ñ resurrectu¬
rum crediderant: s morientẽ uidebañ.
Si a ꝑsecutorib uestis ñ conscissa ẽ penden¬
tis in eruce: cur axpianis destruit᷑ sacra¬

Expanded text:
verissimae matris, quae omnibus gentibus, et verissimae matris, quae omnibus gentibus, et regenerandis praebet sinum, et regeneratis ubera infundit, tanquam unius possessionis Christi, sese usque ad terrae terminos porrigentis; si hoc vere facis, cur non erumpis in exsultantem et liberam vocem? cur lucernae tuae tam utilem splendorem premis sub modio? Cur non discissis atque abiectis ueteribus pellibus timidae seruitutis christiana potius indutus fiducia existis et dicis: Ego unum baptismum noui patris et filii et spiritus sancti nomine consecratum atque signatum; hanc formam ubi inuenio, necesse est ut adprobem; non destruo, quod dominicum agnosco, non exsufflo uexillum regis mei\'? uestem Christi et qui diuiserunt, non uiolauerunt; et illi adhuc Christum non resurrecturum crediderant, sed morientem uidebant. si a persecutoribus uestis non conscissa est pendentis in cruce, cur a Christianis destruitur sacra
Abbreviated transcription (Latin):
iuberent. Cum aũt id quantis potueris
docum̃tis faciendu ẽẽ defenderis: ñ solũ
ñ succensebunt: s etiã p̃dicabunt. Si aũ
ñ rebaptizas: arripe libertatẽ xꝑianam
fr̾ maximine. Arripe queso te: ñ euiꝰquã
bominis in contẽplatione. xꝑi. aut rep̃¬
hensionẽ uerearis: aut exhorreas potesta¬
tem. Transit honor huiꝰ scłi transit ambi¬
tio. In futuro xꝑi iudicio nec absidȩ gra¬
date. nec cathedrȩ uelatȩ. nec scĩmonia¬
lium occursantiũ atq cantantiũ gregeᷤ.
adhibebunt᷑ ad defensionẽ: ubi ceꝑit ac¬
cusare conscientia:. & conscientiarũ arbit̾
iudicare. Quȩ hic honorant. ibi onerant:
quȩ hic releuant. ibi grauant. Ista quȩ
hibentur. defendent᷑ forte bona consei¬
entia: defendere aũt ñ poter̃t malam.
Qd̃ gͦ tam pio &e tã religioso animo facis.
si tam̃ facis. ut eccliȩ catholicȩ baptismũ¬
ñ iteres. s approbes potr tanquã unius

Expanded text:
iuberent. cum autem id quantis potueris iuberent. cum autem id quantis potueris documentis faciendum esse defenderis, non solum non suscensebunt, sed etiam praedicabunt. si autem non rebaptizas, arripe libertatem christianam, frater Maximine, arripe, quaeso te; non cuiusquam hominis in contemplatione Christi aut reprehensionem uerearis aut exhorreas potestatem. transit honor huius saeculi, transit ambitio. in futuro Christi iudicio nec absidae gradatae nec cathedrae uelatae nec sanctimonialium occursantium atque cantantium greges adhibebuntur ad defensionem, ubi coeperit accusare conscientia et conscientiarum arbiter iudicare. quae hic honorant, ibi onerant; quae hic releuant, ibi grauant. ista quae hibentur, defendentur forte bona conscientia, defendere autem non poterunt malam. Quod ergo tam pio et tam religioso animo facis, si tamnon iteres, sed approbes potius tanquam unius
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑceꝑit quȩ xꝑiana tradidit disciplina:
omnino peccatũ ẽ. Rebaptizare aũt catho¬
licũ: inmanissimũ scelus ẽ. Tam̃ ñ adeo
credens. qͥa de te mͥ bene suasũ tenebam:
mutugennã ipse ꝑrexi. Et eũ qͥdẽ mise¬
rum uidere ñ potui: a parentib uͦ eiꝰ
audiui. qd ur̃ ĩa etiã diaconꝰ factus sit.
Et tam̃ tam bene adhuc de tuo corde sen¬
tio: ut eũ rebaptizatũ esse ñ credã. Qua¬
re te fr̃ dilectissime. ꝑ diuinitatẽ &ehuma¬
nitatem dñi nr̃i iħu xꝑi obsecro. ut re¬
seribere mͥ digneris qͥd gestũ sit: &e sic re¬
cũ id postea facerẽ qd̾ me ñ sꝑares ẽẽ fa¬
cturũ. offenderẽ caritatẽ: & iustã de me
apud cõmunes amieos querełã depone¬
res. Qd gͦ te impediat ad rescribencłũ. ñ
iudeo. Si enĩ rebaptizas. nicħ est qd̾ hoĩes
de tuo collegio formides: eũ id te reserip¬
seris facere: qd̾ te illi facere etiã si nolles

Expanded text:
christiana tradidit disciplina, christiana tradidit disciplina, omnino peccatum est; rebaptizare autem catholicum immanissimum scelus est. tamen non adeo credens, quia de te mihi bene persuasum tenebam, Mutugennam ipse perrexi et eum quidem miserum uidere non potui, a parentibus uero eius audiui, quod uester iam etiam diaconus factus sit. et tamen tam bene adhuc de tuo corde sentio, ut eum rebaptizatum esse non credam. Quare te, frater dilectissime, per diuinitatem et humanitatem dominscribere mihi digneris, quid gestum sit, et sic recum id postea facerem, quod me non sperares esse facturum, offenderem caritatem et iustam de me apud communes amicos querelam deponeres. quid ergo te impediat ad rescribendum, non uideo. si enim rebaptizas, nihil est quod homines de tuo collegio formides, cum id te rescripseris facere, quod te illi facere, etiam si nolles,
Abbreviated transcription (Latin):
uerbis poterã detestarer: ñ defuer̃t lau¬
datores tui: qui mͥ dicerent te ista ñ fa¬
cere. fateor pͥmo ñ credidi: deinde con¬
siderans posse fieri. ut animã humanã
de futura uita cogitantẽ. dĩ timor inua¬
deret. ut se ab scelere aꝑtissimo tẽꝑarce:
gratulat᷑ credidi. qͦd tali ꝓposito ab eccłia
catholica nolueris ẽẽ nimis alienꝰ. Que¬
rebam sane occasionẽ loquendi tecum:
ut si fieri poss. ea quȩ parua remanse¬
rat int̾ nos dissensio tolleret᷑: cũ ecce
ante paucos dies. diaconũ nr̃m mutu¬
genensem te rebaptizasse nuntiatũ ẽ.
Dolui uehem̃ter ce illio miserabiłe lapsũ.
&e tuũ fr̃ inopinatũ scelus. Houi etenĩ:
quȩ sit ȩccłia catholica. Gentes st̃ here.¬
ditas xꝑi: ce possessio xꝑi t̾mini t̾rȩ. No¬
stis &e uos: aut si ñ nostis adu̾tite. facilli¬
me a uolentib sciri pot̾. Rebaptizare gͥ
hereticũ hominẽ. qui hȩc scĩtatis signa

Expanded text:
uerbis poteram, detestarer, non defuerunt lauuerbis poteram, detestarer, non defuerunt laudatores tui, qui mihi dicerent te ista non facere. fateor, primo non credidi. deinde considerans posse fieri, ut animam humanam de futura uita cogitantem dei timor inuaderet, ut se ab scelere apertissimo temperaret, gratulatus credidi, quod tali proposito ab ecclesia catholica nolueris esse nimis alienus. quaerebam sane occasionem loquendi tecum, ut, si fieri posset, ea quae parua remanserat inter nos dissensio tolleretur, cum ecce ante paucos dies diaconum nostrum Mutugennensem te rebaptizasse nuntiatum est. dolui uehementer et illius miserabilem lapsum et tuum, frater, inopinatum scelus. noui etenim, quae sit ecclesia catholica. gentes sunt hereditas Christi et possessio Christi termini terrae. nostis et uos aut, si non nostis, aduertite; facillime a uolentibus sciri potest. rebaptizare igitur haereticum hominem, qui haec sanctitatis signa
Abbreviated transcription (Latin):
pello. qua noui te ẽẽ hominẽ: &e noui
hominẽ ad imaginẽ dĩ ce similitudinẽ
factũ. & in honore positũ ipso ordine
&e iure naturȩ: si tam̃ intelligendo q̃
intelligenda st̃. seruet honorẽ suũ. Nã
ita sc̃ptum ẽ. Homo in honore posit᷑ ñ
intellexit. cõparatus ẽ ium̃tis insensatiᷤ.:¬
& similis factus ẽ illis. Cur gͦ te honora¬
bilem in qnͣtum homo es ñ appellem:
cũ presertĩ de tua salute atq correc¬
tione. quãdiu in hac uita es desꝑare
ñ audeam: frẽm uͦ ut uocẽ. ñ te latet
preceptũ nob̾ eẽ diuinitus. ut etiã eis
nr̃i estis. Et hoc uehem̃ter ualet ad cau¬
sam: ꝓꝑt̾ quã scribere uolui fr̃nitati tuȩ.
Iam enĩ reddita ratione eur epłe talem
ianuam fecerim: audi placidissime q̃
sequunt᷑. Ego cũ in ista regione consu¬
etudine hominũ lugendã atꝙ plan¬
gendã. qui cũ xpiano nomine gl̃entu:
xꝑianos rebaptizare. ñ dubitant. quibꝰ

Expanded text:
pello, qua noui te esse hominem et noui pello, qua noui te esse hominem et noui hominem ad imaginem dei et similitudinem factum et in honore positum ipso ordine et iure naturae, si tamen intellegendo, quae intellegenda sunt, seruet honorem suum. nam ita scriptum est: Homo in honore positus non intellexit; comparatus est iumentis insensatis et similis factus est illis. cur ergo te honorabilem, in quantum homo es, non appellem, cum praesertim de tua salute atque correctione, quam diu in hac uita es, desperare non audeam? fratrem uero ut uocem, non te latet praeceptum nobis esse diuinitus, ut etiam eis, : Fratres nostri estis\\ et hoc uehementer ualet ad causam, propter quam scribere uolui fraternitati tuae. iam enim reddita ratione, cur epistulae talem ianuam fecerim, audi placidissime, quae sequuntur. Ego cum in ista regione consuetudinem hominum lugendam + atque plangendam, qui cum christiano nomine glorientur, Christianos rebaptizare non dubitant, quibus
Abbreviated transcription (Latin):
&e honorabili fr̃i maximino:
augustinꝰ prb̃r ȩccliȩ catho¬
lice. in dño salutẽ. Priusquã ad rem
ueniam. de qua tuȩ beniuolentie scri¬
bere uolui. tituli huiꝰ epłȩ ne uł te
uł aliũ quẽpiam moueat. rationẽ bre.¬
uiter reddã. Dño scripsi. qͥa seriptũ ẽ
uos in libertatẽ uocati estis fr̃s: tantũ
ne libertatẽ in occasionẽ carnis detis:
s ꝑ caritatẽ seruite in uic̃e. Cũ gͦ uel
hocipso officio litterarũ ꝑ caritatẽ tͥ
seruiam: ñ absurde te dñm uoeo: ꝑꝑter
unũ ce uerũ dñm nr̃m. qui nob̾ ista p̾ce¬
pit. Dilectissimo aũt qd̃ scripsi: nouit
ds̃ qͦd non solũ te diligã. s ita diligam
ut meipsũ: quandoqͥdem bene mͥ sũ co¬
seius. bona me tͥ optare quȩ mͥ. Honora¬
bili uͦ qd̾ addidi. ñ ad hoc addidi ut
honorarẽ epischopatũ tuũ: mͥ enĩ ep̃c
ñ es. Neq hoc cũ contumelia dictũ ac¬
ceꝑis: s ex animo quo in ore nr̃o debet
hominũ qui nos nouit ignorat. neq

Expanded text:
 HONORABILI FRATRI MAXIMINO AUGUSTINUS PRESBVTER ECCLESIAE CATHOLICAE IN DOMINO SALUTEM. Priusquam ad rem ueniam, de qua tuae beniuolentiae scribere uolui, tituli huius epistulae, ne uel te uel alium quempiam moueat, rationem breuiter reddam. \'domino\' scripsi, quia scriptum est: Uos in libertatem uocati estis, fratres; tantum ne libertatem in occasionem carnis desed per charitatem servite invicem . Cum ergo vel hoc ipso officio litterarum per charitatem tibi serviam, non absurde te dominum voco propter unum et verum Dominum nostrum qui nobis ista praecepit. Dilectissimo autem quod scripsi, novit Deus quod non solum te diligam, sed ita diligam ut meipsum; quandoquidem bene mihi sum conscius bona me tibi optare quae mihi. Honorabili vero quod addidi, non ad hoc addidi, ut honorarem episcopatum tuum; mihi enim episcopus non es, neque hoc cum contumelia dictum acceperis; sed ex animo quo in ore nostro debet hominum, qui DOS nouit, ignorat neque
Abbreviated transcription (Latin):
quã peccauit. s dictũ ẽ ptꝰ peccatũ:
ut qd̃libet postea si fieri poss discus¬
sa ratio declararet. siue peccatũ erꝰ
siue peccatũ parentis carnis eiꝰ re¬
cte dictũ intelligeret᷑ qd̾ dictũ est.
post peccatũ in inferiorib corꝑib
ordinata regit corpꝰ suũ. ñ om̃imͦ

Expanded text:
quam peccauit\', sed dictum est: <Post peccatum\', quam peccauit\', sed dictum est: <Post peccatum\', ut, quodlibet postea, si fieri posset, discussa ratio declararet siue peccatum eius siue peccatum parentis carnis eius, recte dictum intellegeretur, quod dictum est: <Post peccatum in inferioribus corporibus ordinata regit
Abbreviated transcription (Latin):
a me uerba fuisse ꝑpensa. ut retento
eo qd̾ certũ habeo. post peccatũ pͥmi
hominis natos ẽẽ atq nasci ceteros
homines in carne peccati. cui sanandȩ
uenit in dño similitudo carnis pecca¬
ti. ita omĩa sonarent ut nulli p̾iudica¬
rent opinioni quatuor illarũ. quas
postea digessi atq distinxi. ñ ꝯfirmais
aliquã: s interim qd̾ agebã sequestr̃a
illarũ discussione det̾minans. ut q̃¬
cũq illarũ uera eẽt. ds̃ sine dubio
laudaret᷑. Siue enĩ ex illa una oms
animȩ ꝓpagent᷑. siue singillatĩ in sin¬
gulis fiant. siue extra creatȩ mittan¬
tur. siue in corꝑa sponte mergant᷑:
ꝓculdubio creatura ista rationalis.
id ẽ humanȩ animȩ natura. in eor.¬
porib inferiorib hoc ẽ terrenis ptꝰ
peccatũ ordinata regit corpꝰ suũ:
ñ om̃im᷑ ꝓ arbitrio interim. qd̾ ꝯstat
peccatũ primi hominis. Non enim
dictũ est post peccatũ suũ. aut pꝰea¬

Expanded text:
a me uerba fuisse perpensa, ut retento a me uerba fuisse perpensa, ut retento eo, quod certum habeo, post peccatum primi hominis natos esse atque nasci ceteros homines in carne peccati, cui sanandae uenit in domino similitudo carnis peccati, ita omnia sonarent, ut nulli praeiudicarent opinioni quattuor illarum, quas postea digessi atque distinxi non confirmans aliquam sed interim, quod agebam, sequestrata illarum discussione determinans, ut, quaecumque illarum uera esset, deus sine dubio laudaretur. ; Siue enim ex illa una omnes animae propagentur siue singillatim in singulis fiant siue extra creatae mittantur siue in corpora sponte mergantur, procul dubio creatura ista rationalis, id est humanae animae natura in corporibus inferioribus, hoc est terrenis post peccatum ordinata regit cnon omni modo pro arbitrio, interim quod constat peccatum primi hominis. Non enim dictum est: Post peccatum suum\' aut: Postea
Abbreviated transcription (Latin):
qͥa ñ putatis ẽẽ in eis aliqͥd. qd uera
possit ratione culpari. Alioquin: ñ
me ad eoꝵ editionem. s ad diligenti¬
orem emendationẽ potiꝰ hortaremi¬
ni. Ego aũt̃ uidices ueros & uerita¬
te seueros magis intueor: int̾ qͦs et
meipsũ primitus constituere uolo:
ut ad illos ea tantũ rep̾hendenda
ꝑueniant: quȩ a me quãuis sedulo
ꝑserutante uideri minime potueri.
Quȩ cũ ita sint: hoc tam̃ qd̵ in tercio
libro de libero arbitrio. cũ de sub̃a
rationali agerem. sic a me positũ est
ut dicerem. in corporib aũt inferioribꝰ.
post peccatũ ordinata regit corpus
suũ. non om̃im᷑ ꝓ arbitrio. s sic̃ leges
uniu̾sitatis sinunt: diligent̃ aduer¬
tant qͥ putant me aliqͥd de anima
humana uelut certũ statuisse atq
fixisse. qd̾ uł ex parentib ꝑ ꝓpaginẽ
ueniat. uł in actib uitȩ suꝑioris atꝙ
celestis peccauerit. ut corruptibili car¬
ne mereretur includi. &e uideant sic

Expanded text:
quia non putatis esse in eis aliquid, quod uera quia non putatis esse in eis aliquid, quod uera possit ratione culpari; alioquin non me ad eorum editionem sed ad diligentiorem emendationem potius hortaremini. ego autem iudices ueros et ueritate seueros magis intueor, inter quos et me ipsum primitus constituere uolo, ut ad illos ea tantum reprehendenda perueniant, quae a me quamuis sedulo perscrutante uideri minime potuerunt. Quae cum ita sint, hoc tamen, quod in tertio libro de libero arbitrio, cum de substantia rationali agerem, sic a me positum est, ut dicerem: In corporibus autem inferioribus post peccatum ordinata regit corpus suum non omni modo pro arbitrio, sed sicut leges uniuersitatis sinunt\', diligenter aduertant, qui putant me aliquid de anima humana uelut certum statuisse atque fixisse, quod uel ex parentibus per propaginem ueniat uel in actibus uitae superioris atque caelestis peccauerit, ut corruptibili carne mereretur includi, et uideant sic
Abbreviated transcription (Latin):
mei putant. nulla uł pauca. s potius
plura fortasse quã etiã malẽdici opinan¬
tur uerba dixerim. quȩ malłe reuoca¬
re si possem: non mͥ tulliana illa blandi¬
tur qͣ dictũ est. nulłu unquã uerbũ
qd̾ reuocare uellet emusit: s angit. me
plane oratiana sententia: nescit uox
missa reuerti. Hinc ẽ qd̾ ꝑiculosissima¬
nesi scilicet & de trinitate. diutiꝰ teneo
quã uultis & fertis: ut si ñ potuerint
nisi habere aliqua quȩ merito rep̾hen¬
dant᷑. saltim pauciora sint quã ẽẽ pos¬
sent. si p̾cipiti festinatione in consultiꝰ
ederentur. Nos enĩ ut ur̃e indieant
litterȩ. nã hoc mͥ etiã sc̃s fr̃ &e coep̃c
m̃s seripsit florentiꝰ. ido ut edant᷑ urge¬
tis: quo possint a me dum in hac car¬
ne uiuo defendi: cũ uł ab inimicis
mordentib. uł etiã ab amicis parũ
intelligentib. fortasse in quibd̃a cȩ¬
ꝑint accusari. Qd̾ utiq ꝓꝑt̾ea dicitiᷤ.

Expanded text:
mei putant, nulla uel pauca sed potius mei putant, nulla uel pauca sed potius plura fortasse, quam etiam maledici opinantur, uerba dixerim, quae mallem reuocare, si possem, non mihi Tulliana illa blanditur, qua dictum est: \'Nullum umquam uerbum, quod reuocare uellet, emisit\', sed angit me plane Horatiana sententia: Nescit uox missa reuerti. ;. hinc est, quod periculosissimanesi scilicet et de trinitate diutius teneo, quam uultis et fertis, ut, si non potuerint nisi habere aliqua, quae merito reprehendantur, saltem pauciora sint, quam esse possent. si praecipiti festinatione inconsultius ederentur. uos enim, ut uestrae indicant litterae — nam hoc mihi etiam sanctus frater et cs scripsit Florentius —, ideo, ut edantur. urgetis, quo possint a me, dum in hac carne uiuo, defendi, cum uel ab inimicis mordentibus uel etiam ab amicis parum intellegentibus fortasse in quibusdam coeperint accusari. quod utique propterea dicitis,
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ reuocare uelint: qͥa dicti mali uel
stulti uł incõmodi penitere. utiq cor¬
datoꝵ ẽ. S si in bonã partẽ accipiatur
ut quẽpiam talem fuisse credamꝰ. qͥ cũ
sapient̾ omĩa loqueret᷑. nulłu unquã
uerbũ qd̃ reuocare uellet emisit: hoc
potiꝰ de hominib di. qui spũ scõ acti
locuti st̃: quã de illo quẽ sic cicero lau¬
dat. saluberrima pietate credendu ẽ.
Ab hac ego excellentia tã longe absum:
ut si nullũ uerbũ qd̾ reuocare uellem
ꝓtulerõ. fatuo sim quã sapienti similior.
Illiꝰ qͥppe scripta. sũma st̃ auctoritate
dignissima: qui nullũ uerbũ non qͦd
reuocare uellet. s qd̃ reuocare deberet
emisit. Hoc quisqͥs ñdum ẽ assecut᷑: se¬
cundas habeat partes modestiȩ: qͥa pͥ¬
mas ñ potuit habere sapientiȩ Qͥa noi
ualuit omĩa ñ penitenda diligent̃ dix¬
isse: peniteat. quȩ cognouerit dicenda
ñ fuisse. Cũ gͦ non sicut quidã carissimi

Expanded text:
quod reuocare uelint, quia dicti mali uel quod reuocare uelint, quia dicti mali uel stulti uel incommodi paenitere utique cordatorum est. sed si in bonam partem accipiatur, ut quempiam talem fuisse credamus, qui cum sapienter omnia loqueretur, nullum umquam uerbum, quod reuocare uellet, emisit, hoc potius de hominibus dei, qui spiritu sancto acti locuti sunt, quam de illo, quem sic Cicero laudat, saluberrima pietate credendum est. ab hac ego excellentia tam longe absum, ut, si nullum uerbum, quod reuocare uellem, protulero, fatuo sim quam sapienti similior. illius quippe scripta summa sunt auctoritate dignissima, qui nullum uerbum, non quod reuocare uellet. sed quod reuocare deberet, emisit. hoc quisquis nondum est adsecutus, secundas habeat partes modestiae, quia primas non potuit habere sapientiae; quia non ualuit omnia non paenitenda diligenter dixisse, paeniteat, quae cognouerit dicenda non fuisse. Cum ergo non, sicut quidam carissimi
Abbreviated transcription (Latin):
me multũ diligitis. si talem asseritis
adu̾sus eos. quoꝵ malicia uł imꝑitia
ul intelligentia rep̾hendor. ut me
nusquã seriptoꝵ meoꝵ errasse dicatiᷤ.
frustra laboratis. Non bonã causam
suscepistis: facile in ea me ipso iudice
suꝑamini: qm̃ ñ mͥ placet. cũ a carissi¬
mis meis taliᷤᷤ eẽ estimor qualis ñ sum.
ꝓ fecto enĩ ñ me. s ꝓ me aliũ sub meo no¬
mine diligunt: si ñ qd̾ sum. s qd̾ ñ sũ
diligunt. Nam inquantũ me nouer̃t
uł de me uerũ credunt: ego ab eis di¬
ligor. In quantũ aũt mͥ tribuunt qd
Romani maximꝰ auctor eloquii tullius:
nullũ unquã uerbũ inqͥt qd̾ reuocare
uellet emisit. Quȩ quidẽ laus quãmiᷤ
p̾clarissima uideat᷑. tam̃ credibilior
est de nimiũ fatuo: quã de sapiente ꝑ-¬
fecto. Nam &e illi quos uulgo moriones
uocant. quantomagis a sensu cõmuni
dissonant. magisq absurdi & insulsi st̃:
tantomagis nullũ uerbũ emittunt

Expanded text:
me multum diligitis, si talem adseritis me multum diligitis, si talem adseritis aduersus eos, quorum malitia uel inperitia uel intellegentia ; reprehendor, ut me nusquam scriptorum meorum errasse dicatis, frustra laboratis, non bonam causam suscepistis, facile in ea me ipso iudice superamini, quoniam non mihi placet,! cum a carissimis meis talis esse existimor, qualis non sum. profecto enim non me sed pro me alium sub meo nomine diligunt, si non quod sum, sed quod non sum, diligunt. nam\' in quantum me nouerunt uel de me uerum credunt, ego ab eis diligor; in quantum autem mihi tribuunt, quod Romani maximus auctor Tullius eloquii: \'Nullum umquam uerbum\', inquit, reuocare uellet, emisit\'. quae quidem laus quamuis praeclarissima uideatur, tamen credibilior est de nimium fatuo quam de sapiente perfecto. nam et illi, quos uulgo moriones uocant, quanto magis a sensu communi dissonant magisque absurdi et insulsi sunt, tanto magis nullum uerbum emittunt,
Abbreviated transcription (Latin):
fateor me ex eoꝵ numero ẽẽ conari:
qͥ ꝓficiendo seribunt &e seribendo ꝓfi¬
ciunt. Unde si aliqͥd uł incautiꝰ uł in¬
doctus a me positũ est. qd ñ solu ab
aliis qͥ uidere idpossunt merito rep̾¬
hendat᷑. uerũetiã a meipso.qͥa ce ego
saltim postea uidere debeo si ꝓficio:
nec mirandu ẽ nec dolendũ. s potiꝰ
ignoscendũ atq gratulandũ: ñ qͥa er¬
ratũ est. s qͥa imꝓbatũ. Nam minis ꝑ¬
uerse seipsũ amat: qͥ ce alios uult er¬
rare. ut error suus lateat. Quanto enĩ
melius & utilius ubi ipse errauit alii
ñ errent: quoꝵ ammonitu errore ca¬
reat: Qd̃ si uoluerit: saltim comites
erroris ñ habeat. Si enĩ mͥ ds̃ qd̾ uolo
p̾stiterit. ut om̃iũ libroꝵ meoꝵ que¬
cũq mͥ rectissime displicent. oꝑe aliqͦ
ad hocipsũ instituto colligam atq de¬
monstrem: tẽ uidebunt homines. ꝙͣ
ñ sim acceptor ꝑsone meȩ . Uos aũt qͥ

Expanded text:
fateor me ex eorum numero esse conari, fateor me ex eorum numero esse conari, qui proficiendo scribunt et scribendo proficiunt. unde si aliquid uel incautius uel indoctius a me positum est, quod non solum ab aliis, qui uidere id possunt, merito reprehendatur uerum etiam a me ipso, quia et ego saltem postea uidere debeo, si proficio, nec mirandum est nec dolendum sed potius ignoscendum atque gratulandum, non quia erratum est, sed quia inprobatum. nam nimis peruerse se ipsum amat, qui et alios uult errare, ut error suus lateat. quanto enim melius et utilius, ubi ipse errauit, alii non errent, quorum admonitu errore careat! quod si noluerit, saltem comites erroris non habeat. si enim mihi deus, quod uolo, praestiterit, ut omnium librorum meorum quaecumque mihi rectissime displicent, opere aliquo ad hoc ipsum instituto colligam atque demonstrem, tunc uidebunt homines, quam non sim acceptor personae meae. Vos autem, qui
Abbreviated transcription (Latin):
trem & coep̃m meũ bonefaciũ accepi.
quesiui cũ rescriberẽ nec inueni: re¬
colui tam̃ te in ea quesisse. quomͦ in¬
uenerint magi pharaonis conu̾sa
in sanguinẽ tota aqua ȩgypti. unde
simile aliqͥd fecerint. Quȩ duobꝰ mo¬
dis questio solui solet: siue qd̾ marina
aqua offerri potuerit: siue qd̃ ẽ cre¬
dibiliꝰ. qͥa in ea regione in qua erant.
filii isrł. istȩ plagȩ ñ siebant. Hoc enĩ
quibdã scripturȩ illiꝰ locis aꝑtissi¬
me expressũ ammonet: etiã ubi nos
dictũ est. qͥd intelligi debeat. Illȩ aũt
litterȩ tuȩ quas prbr urbanꝰ attulit:
habent questionẽ mͥ ꝓpositã ex libris
ñ diuinis s meiᷤ. qͦs scͥpsi de libero ar¬
bitrio. In talib aũt questionib non
multũ laboro: qͥa &e si defendi senten¬
tia mea liquida ratione ñ potest. mea
est ñ er auctoris. euiꝰ sensũ imꝓbare
fas ñ est: etiã cũ eo ñ intellecto. hoc in¬
de sentit᷑ qd̾ imꝓbandu ẽ. Eg̃o ꝓinde

Expanded text:
trem et coepiscopum meum Bonifatium accepi, quaesiui, cum rescriberem, nec inueni. recolui tamen te in ea quaesisse, quo modo inuenerint magi Pharaonis conuersa in sanguinem tota aqua Aegypti, unde simile aliquid facerent. quae duobus modis quaestio solui solet, siue cum marina aqua offerri potuerit, siue, quod est credibilius, quia in ea regione, in qua erant filii Israhel, istae plagae non fiebant. hoc enim quibusdam scripturae illius locis apertissime expressum admonet, etiam ubi non dictum est, quid intellegi debeat. Illae autem litterae tuae, quas presbyter Urbanus adtulit, habent quaestionem mihi propositam ex libris non diuinis sed meis, quos scripsi de libero arbitrio. in talibus autem quaestionibus non multum laboro, quia, etsi defendi sententia mea liquida ratione non potest, mea est, non eius auctoris, cuius sensum inprobare fas non est, etiam cum eo non intellecto hoc inde sentitur, quod inprobandum est. ego proinde
Abbreviated transcription (Latin):
cunctationẽ meã. De uirginitate aũ
sc̃ȩ mariȩ si hoc qͦdscripsi ñ ꝑsuadet.
fieri potuisse: neganda st̃ omĩa quȩ
mirabilit in corporib accidert. Qͦd
si ꝓꝑt̾e̾a ñ creditur qͥa semel factũ ẽ.
quere ab amico quẽ hoc adhuc mouet.
utrũ nichil inueniat᷑ in litteris se¬
cularib. qd̾ & semel factũ est. & tam̃
creditũ. ñ fabulosa uanitate. s sicut
existimant historica fide. Quere ob¬
secro teSi enĩ tale aliqͥd in illis littĩs
inueniri negauerit: ammonendꝰ ẽ.
Si aũt assensus fuerit: soluta questio

Expanded text:
cunctationem meam. De uirginitate autem cunctationem meam. De uirginitate autem sanctae Mariae si hoc, quod scripsi. non persuadet fieri potuisse, neganda sunt omnia, quae mirabiliter in corporibus acciderunt. quod si propterea non creditur, quia semel factum est, quaere ab amico, quem hoc adhuc mouet, utrum nihil inueniatur in litteris saecularibus, quod et semel factum sit et tamen creditum non fabulosa uanitate! sed, sicut existimant, historica fide; quaere, obsecro te. si enim tale aliquid in illis litteris inueniri negauerit, admonendus Į est; si autem fassus fuerit, soluta quaestio
Abbreviated transcription (Latin):
atus. tanquã ad auctorẽ a quo ere¬
atus ẽ: ñ tanquã ad eũ apud quẽ
primitꝰ fuit. Hȩc idõ scripsi: ut qͥs qͥs
illaꝵ quatuor de anima sententiaꝵ
aliquã uoluerit astruere. uł defen¬
dere: talia ꝓferat uł de seripturis in au¬
ctoritatẽ eccłiastic̃a receptis. quȩ ñ pos¬
sint. alit̾ accipi. sicuti ẽ. qd̾ ds fecit ho¬
minẽ: uł rationẽ tã certã. ut contra-¬
dictio aut nulla existat. aut insamȩ
similis merito iudicet᷑: uelut si qͥsꝙͣ.¬
dicat nec ueritatẽ cognoscere. nec
falli quẽquã posse nisi uiuentẽ. Neꝙ
enĩ ut uideamꝰ quã sit hoc uerũ. scͥp¬
turarũ auctoritas necessaria ẽ: ac ñ
sensus ipse cõmunis ita uerũ ẽẽ ꝑspi¬
cua ratione ꝓclamat: ut qͥs qͥs contra¬
dixerit. dem̃tissimꝰ habeat᷑. Hoc si in
ista obscurissima questione quȩ de
anima ẽ. p̾stare aliquis potest. adiuuce
imꝑitiã meã: qd̾ si ñ potest.: ñ culpet

Expanded text:
atus, tanquam ad auctorem a quo creatus, tanquam ad auctorem a quo creatus est, non tanquam ad eum apud quem primitus fuit. 11. Haec ideo scripsi, ut quisquis illarum quatuor de anima sententiarum aliquam voluerit adstruere atque defendere, talia proferat, vel de Scripturis in auctoritatem ecclesiasticam receptis, quae non possint aliter accipi; sicuti est, quod Deus hominem fecit: vel rationem tam certam, ut contradictio aut nulla existat, aut insaniae similis merito judicetur; velut si qdicat nec ueritatem cognoscere nec falli quemquam posse nisi uiuentem; neque enim, ut uideamus, quam sit hoc uerum; scripturarum auctoritas necessaria est ac non sensus ipse communis ita uerum esse perspicua ratione proclamat, ut, quisquis contradixerit, dementissimus habeatur. hoc si in ista obscurissima quaestione, quae de anima est, praestare aliquis potest, adiuuet inperitiam meam; quod si non potest, non culpet
Abbreviated transcription (Latin):
m̃bra utiq ñ extra iam fecerat & ali¬
cubi reposita habebat. quȩ cũ opus
essent daret hoc ẽ adderet & adiun¬
geret. s illic ea fecit in corꝑe. cui de¬
uideo: nͥ forte alia uł alia testimonia
ꝓferant᷑ uł certa ratio. unde ista opi¬
nio refellat᷑. Itemq illi qui putant
animas in corpora sponte defluere:
sic accipiunt dictũ. ds̃ dedit eũ: qͦmͦ
dictũ est. tradidit illos ds in concu¬
piscentiã cordis eoꝵ. Ninde unũ uer¬
bũ relinquit᷑ qͦd dictũ est reuertat᷑
ad dm̃. ꝓ peccato accipi posse reu̾ti
ubi ante ñ fuit: si animȩ in suiᷤᷤ q̃q
corꝑib fiunt: quo solo uerbo una il¬
larũ quatuor angustat᷑ opinio.S
neq ꝓpt̾ hoc unũ uerbũ. temere
existimo ilła sententiã ẽẽ refutan¬
dam: ne forte possit ostendi. aliquo
genere locutionis quo sc̃a seriptura
uti solet. hoc qͦq recte dici potuisse:
ut reuerti intelligat᷑ ad dm̃ sp̃c cre¬

Expanded text:
membra utique non extra iam fecerat et alimembra utique non extra iam fecerat et alicubi reposita habebat, quae cum opus essent, daret, hoc est adderet et adiungeret, sed illic ea fecit in corpore, cui deuideo. nisi forte alia uel testimonia proferantur uel certa ratio, unde ista opinio refellatur. itemque illi. qui putant animas in corpora sponte defluere, sic accipiunt dictum \'deus dedit eum\\ quo modo dictum est: Tradidit illos deus in concupiscentiam cordis eorum. proinde unum uerbum relinquitur, quod dictum est: Reuertatur ad deum, quo pacto accipi possit \'reuerti\', ubi ante non fuit, si animae in suis quaeque corporibus fiunt, quo solo uerbo una illarum quattuor angustatur opinio. sed neque propter hoc unum uerbum temere existimo illam sententiam edam, ne forte possit ostendi aliquo genere locutionis, quo sancta Scriptura uti solet, hoc quoque recte dici potuisse, ut reverti intelligatur ad Deum spiritus cre
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ dari poss. Deinde qd̾̃ dictũ est re¬
uertat᷑ ad dm̃: urgent uerbo ⁊ p̾̃mut̃
se credendus ẽ. Item quomͦ animȩ
sponte labantur in corpꝰ cũ seriptũ
sit dedit eũ. non tam in promptu est
explicare: ac ꝑhoc ut dixi duȩ istȩ o¬
puriones sub uerbis huiꝰ testimonii
laborant: una qua putant᷑ singulȩ
queꝙ animȩ in suis singulis corꝑib
fieri: alia qua putant᷑ in corꝑa sponte.
demergi. Duab aut̃ illis siue de tradu¬
ce illiꝰ uniꝰ ueniant:. siue antea iam
ereatȩ. &e apud dm̃ constitutȩ. singłis
corporib dent᷑. sine labore uerba ista
coaptant᷑. Et̃ tam̃ si assertores eiꝰ sen¬
tentiȩ. qua credunt᷑ animȩ in suis sin¬
gulis corporib fieri. affirment ita
esse dictũ de spũ qui ꝓ anima ẽ po¬
situs. d̾s dedit eũ. quẽadmodũ re¬
cte dicit᷑ dedisse nobis ocłos uł au¬
res uł manꝰ uł qͦdlibet aliud. quȩ

Expanded text:
quod dari posset. deinde, quod dictum est: Requod dari posset. deinde, quod dictum est: Reuertatur ad deum, urgent uerbo et premuntse credendus est. item, quo modo animae sponte labantur in corpus, cum scriptum sit: Dedit eum, non tam in promptu est explicare. ac per hoc, ut dixi, duae istae opiniones sub uerbis huius testimonii laborant, una, qua putantur singulae quaeque animae in suis singulis corporibus fieri, alia, qua putantur in corpora sponte demergi. duabus autem illis, sine de traduce illius unius ueniant siue antea iam creatae et apud deum constitutae singulis corporibus dentur, sine labore uerba ista coaptantur. Et tamen, si assertores eius sententiae, qua creduntur animae in suis singulis corporibus fieri, adfirment ita esse dictum de spiritu, qui pro anima est positus, Meus dedit eum>, quem ad modum recte dicitur dedisse nobis oculos uel aures uel manus uel quodlibet aliud, quae
Abbreviated transcription (Latin):
s de animȩ ambigit᷑. Utrũq aut̃ ita
positũ est in hoc testimonio. uelut sin¬
gula singulis parili ratio ne reddant᷑.
caro seilicet conuertat᷑ in terrã sicut
fuit. inde enĩ sumpta ẽ quando factꝰ
est primꝰ homo: &e sp̃c reuertat᷑ ad dm̃
qͥ dedit eũ quando insufflauit infa¬
ciem hominis quẽ finxerat flatum
uitȩ. & factus ẽ homo in animã iuuã:
ut deinceps ex utraq re utriꝰq rei
ꝓpago deciir reret. Uerumptam̃ si il¬
lud ẽ uerũ. qd̾ animas ñ ex illa una
gulas ds dat: etiã huic sententiȩ con¬
gruit qd̾ dictũ est. sp̃e reuertat᷑ ad
dm qui dedit eũ. Solȩ gͦ reliquȩ duȩ
opiniones uident᷑ excludi: qͥa si fie¬
rent in singulis hominib animȩ ꝓpͥȩ
cũ creantur: non putat᷑ dici debius¬
se. spc̃ reuertat᷑ ad dm qui dedit eũ:
s ad dm̃ qui fecit eũ. Dedit enĩ ue¬
luti sic sonat: quasi iam extra fuerit

Expanded text:
sed de animae ambigitur. utrumque autem ita sed de animae ambigitur. utrumque autem ita positum est in hoc testimonio, uelut singula singulis parili ratione reddantur, caro scilicet conuertatur in terram, sicut fuit — inde enim sumpta est, quando factus est primus homo —, et spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum, quando insufflauit in faciem hominis, quem finxerat, flatum uitae et factus est homo in animam uiuam, ut deinceps ex utraque re utriusque rei propago decurreret. Verum tamen, si illud est uerum, quod animas non ex illa una c sententiae congruit, quod dictum est: Spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum. solae ergo reliquae duae opiniones uidentur excludi, quia, si fierent in singulis hominibus animae propriae, cum creantur, non putatur dici debuisse: Spiritus reuertatur ad deum, qui dedit eum, sed ad deum, qui fecit eum; \'dedit\' enim ueluti sic sonat. quasi iam extra fuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
tura loqueret᷑: & conuertat᷑ puluis in
terrã sicut fuit: & sp̃c reuertat᷑ ad dm
qui dedit eũ. Sententia huiꝰ auctori¬
tatis ꝓculdubio uera ẽ: nec quẽquã
decipit falsitate. S si qͥs piam uolue¬
rit eã sic interp̃tari. ut inde anima¬
rum ꝓpaginem qd̾ ex una illa quam
ds primo homini dedit. om̃s cȩt̾ȩ
ueniant. conetur astruere. uidetur
illi suffragari. qd ibi de carne dictũ
est pulueris nomine. Nam utiq pul¬
uis &e sp̃c. nichil aliud hoc loco quã
caro & anima intelligit᷑. ut eo mͦ af¬
firmet animã reuerti ad dm. cũ sit
de traduce illiꝰ animȩ quã primo
homini dedit ds̃: quẽ admodũ conu̾¬
titur caro in terrã. cũ sit etiã ipsa de
traduce illiꝰ carnis. quȩ in pͥmo hoĩe
de t̾ra facta ẽ: ac sic contendat ex hoc
qd̃ de carne notissimũ ẽ. debere nos
credere illud qd de anima occultũ ẽ.
De traduce qͥppe carnis ñ ambigitur:

Expanded text:
tura loqueretur: Et conuertatur puluistura loqueretur: Et conuertatur puluiss reuertatur ad deum, qui dedit eum. sententia huius auctoritatis procul dubio certa est nec quemquam decipit falsitate; sed si quispiam uoluerit eam sic interpretari. ut inde animarum propaginem, quod ex una illa, quam deus primo homini dedit, omnes ceterae ueniant. conetur adstruere, uidetur illi suffragari, quod ibi de carne dictum est pulueris nomine — nam utique puluis et spiritus nihil aliud hoc loco quam caro et anima intellegitur —, ut eo modo adfirmet animam reuerti ad deum, quod sit de traduce illius animae, quam primo homini dedit deus, quem ad modum conuertitur caro in terram, cum sit etiam ipsa de traduce illius carnis, quae in primo homine de terra facta est, ac sic contendat ex hoc, quod de carne notissimum est, debere nos credere illud, quod de anima occultum est. de traduce quippe carnis non ambigitur,
Abbreviated transcription (Latin):
me facere cõpellit. de animȩ exortu.
caliginosissimȩ questionis obseuri¬
tas: manũ potiꝰ porrigant. ꝯfitenti.
& quieqͥd illud ẽ nosse cupienti: et
doceant si posst̾. uł ostendant si qͥd
de hac re uł certa ratione didicert̃:
uł aꝑtissimo diuino eloquio credi¬
derunt. Si enĩ ratio contra diuina¬
rũ scripturarũ auctoritatẽ reddit᷑:
qualibet acuta sit. fallit ueri simili¬
tudine: nam uera ẽẽ ñ potest. Rursꝰ
si manifestissimȩ certeq rationi ue¬
lut scripturarũ sc̃arũ obicit᷑ aucto¬
ritas: ñ intelligit qui hoc facit. qr ñ
seripturarũ illarũ sensũ ad quẽ pe¬
netrare ñ potuit. s suũ potiꝰ obicit
ueritati: nec qd̾ in eis s qd̾ in seipso
uelut ꝓeis inuenit opponit. Exempli
grã. diligent̃ attende qͥd dicã. Scͥptũ
est ꝓpe finẽ libri qui uocat᷑ eccłiastes.
cũ de solutione hominis quȩ fit ꝑ mor-¬
tem istã. qua dirinit᷑ anima a corꝑe sc̃p¬

Expanded text:
me facere compellit de animae exortu me facere compellit de animae exortu caliginosissimae quaestionis obscuritas, manum potius porrigant confitenti, et, quicquid illud est, nosse cupienti et doceant, si possunt, uel ostendant, si quid de hac re uel certa ratione didicerunt uel apertissimo diuino eloquio crediderunt. si enim ratio contra diuinarum scripturarum auctoritatem redditur, quamlibet acuta sit, fallit ueri similitudine; nam uera esse non potest. rursus si manifestissimae certaeque rationi uelut scripturarum sanctarum obicitur auctoritas, non intellegit, qui hoc facit, et non scripturarum illarum sensum. ad quem penetrare non potuit, sed suum potius obicit ueritati, nec quod in eis, sed quod in se ipso uelut pro eis inuenit, opponit. Exempli gratia diligenter adtende quod dicam. scriptum est prope finem libri, qui uocatur ecclesiastes, cum de solutione hominis, quae fit per mortem istam, qua dirimitur anima a corpore, scrip
Abbreviated transcription (Latin):
creatus ẽ adam. neq aliquẽ genu¬
it ante peccatũ. Querant gͦ alia q̃
recte rep̾hendant. ñ sołu in aliis
festinantiꝰ editis: uerũetiã in his
ipsis libris meis de libero arbitͥo.
Neq enĩ eos inuenturos nego unde
mͥ &e beneficiũ conferant: qm̃ si illi
eo qd̾ iam in multoꝵ manꝰ exierint
corrigi ñ posst̃: ego certe qm̃ uiuo
adhuc possũ. Hȩc aũt uerba tam
caute a me posita. ut nulli de ammȩ
exortu quatuor illarũ opinioni ra¬
tioniue p̾scriberem. hi tantũ. rep̃¬
hendant: qui rep̾hendenda putañ
eandẽ ipsam de re tam obseura cunc¬
tationem meã. Contra qͦs me ñ de¬
fendo. qd recte faciã in hac questio¬
ne cunctari:. cũ omino ñ dubitem
& immortałe ẽẽ animã. ñ ita ut ds
qui solus habet immortalitatẽ. s mͦ
quodã sui generis. & eã esse creaturã
non sub̾am creatoris: & si qͥd aliud de
natura eiꝰ certissimꝰ teneo. S qͥa hoc

Expanded text:
creatus est Adam neque aliquem genucreatus est Adam neque aliquem genuit ante peccatum. Quaerant ergo alia, quae recte reprehendant, non solum in aliis festinantius editis uerum etiam in his ipsis libris meis de libero arbitrio. neque enim eos inuenturos nego, unde mihi et beneficium conferant, quoniam, si illi, quod iam in multorum manus exierunt, corrigi non possunt, ego certe, quod uiuo adhuc, possum. haec autem uerba tam caute a me posita, ut nulli de animae exortu quattuor illarum opinioni rationiue praescriberem, hi tantum reprehendant, qui reprehendendam putant eandem ipsam de re tam obscura cunctationem meam. contra quos me non defendo, quod recte faciam in hac quaestione cunctari, cum omnino non dubitem et inmortalem esse animam non ita ut deus, qui solus habet inmortalitatem, sed modo qunon substantiam Creatoris, et si quid aliud de natura ejus certissimum teneo. Sed quia hoc
Abbreviated transcription (Latin):
a uita. Tunc itaq spiritale corpꝰ rege¬
s sicut leges uniu̾sitatis sinunt: per
quas constitutũ ẽ. ut corpora orta õc¬
cidant. &e aucta senescant. Nam illiꝰ
pͥmi hominis anima ante peccatũ.
etiã si ñdum spiritale corpꝰ s ani¬
male: tam̃ ꝓ arbitrio regebat. Ptꝰ
peccatũ aut̃. id ẽ postea quã peccatũ
in illa carne. commissũ est. &e ex q̃
deinceps ꝓpagaret᷑ caro peccati: a¬
nua rationalis sic est in inferiori¬
b corporib ordinata: ut ñ om̃imͦ
ꝓ arbitrio regat corpꝰ suũ. Qd̃ si ñ¬
dum acquiescunt in paruulis. qͥ
nulla adhuc peccata ꝓpͥa cõmisert̃.
iam tam̃ caro ẽ peccati: qͥa &e huic
sanandȩ cũ baptizant᷑ necessaria
est medicina. similitudo illa carniᷤᷤ
peccati: nec sic istis uerbis nrĩs ha¬
bent qͥd succenseant. Constat qͥppe
nisi fallor eandẽ carnẽ etiã si ñ ui¬
cio s natura infirma ẽ. tam̃ post
peccatũ cȩpisse nasci: qͥa neq ita

Expanded text:
a. tunc itaque spiritale corpus regesed sicut leges uniuersitatis sinunt, per quas constitutum est, ut corpora orta occidant et aucta senescant. nam illius primi hominis anima ante peccatum etiamsi nondum spiritale corpus sed animale tamen pro arbitrio regebat. post peccatum autem, id est posteaquam peccatum in illa carne commissum esset, ex qua deinceps propagaretur caro peccati, anima rationalis sic est in inferioribus corporibus ordinata, ut non omni modo pro arbitrio regat corpus suum. quod si nondum adquiescunt in paruulis, qui nulla adhuc peccata propria commiserunt, iam tamen carnem esse peccati, quia et huic sanandae, cum baptizantur, necessaria est medicina similitudo illa carnis peccati, nec sic istis uerbis nostris habent quod suscenseant. constat quippe, nisi fallor, eandem carnem, etiamsi non uitio sed natura infirma est, tamen post peccatum coepisse nasci, quia neque ita
Abbreviated transcription (Latin):
re abdito defixa latet. s inde consur¬
gt om̃e illud qd̾ eminet: sieut ex oceul¬
ta di uoluntate uocat᷑ homo ad partici¬
ꝑationẽ tantȩ. grẽ: alius sic. alius aũt sic.
s uꝑeminentẽ uͦ scientiȩ caritatẽ rꝑi: eã
ꝓfecto. ubi par illa ẽ quȩ p̃cellit omnem
intellectũ. S siuie hoc in istis apł̃icis u̾bis
etiã ille senserit exiglicus disputator. siue
aliud aliqͥd fortasse congruentiꝰ. uides ta¬
men etiã hoc ni fallor a regula fidĩ ñ abhor¬
rere. Unde aũt nc̃ agimꝰ ꝓpt̃ contiutum
spiritałe̾ eũ dixiss qͥ cognouit que sit la

Expanded text:
rae abdito defixa latet, sed inde consurrae abdito defixa latet, sed inde consurgit omne illud, quod eminet, sicut ex occulta dei uoluntate uocatur homo ad participationem tantae gratiae alius sic alius autem sic; supereminentem uero scientiae caritatem Christi eam profecto, ubi pax illa est, quae praecellit omnem intellectum. sed siue hoc in istis apostolicis uerbis etiam ille senserit euangelicus disputator siue aliud aliquid fortasse congruentius, uides tamen etiam hoc, ni fallor, a regula fidei non abhorrere. Unde autem nunc agimus propter contuitum spiritalem, cum dixisset: \'Qui cognouit, quae sit
Abbreviated transcription (Latin):
& xp̃m. uidit & patrẽ. Egohȩc uerba apli
pauli: sic intelligere soleo. In latitudine.
bona oꝑa caritatis:. in longitudine. ꝑse¬
uerantiã usq in finẽ: in altitudine. spem
cȩlestiũ p̃mioꝵ: in ꝓfundo. inscrutabilia
iudicia di. unde ista gr̃ã in homines ue¬
nit. & hunc intellectũ coaptare. etiã sacra¬
m̃to crueis: ut in latitudine accipiatur
transuersũ lignũ. quo extendunt᷑ manꝰ
ꝓpt̃ oꝑum significationẽ: in longitudine
ab ipso usq in t̾rã ubi totũ corpꝰ erucifir¬
um stare uidet᷑. qd̾ significat ꝑsistere. hoc
ẽ longanimit᷑ ꝑmanere: in altitudine ab¬
ipso transu̾so ligno sur sũ uersus. qd̾ ad ca¬
put eminet ꝓpt̾ expectationẽ suꝑnoꝵ: ne
illa oꝑabona atq in eis ꝑseuerantia ꝑp̃t
beneficia di t̾rena ac tẽporalia facienda
credant᷑ s potiꝰ ꝓpt̃ illud qd desuꝑ sempit̃.¬
qum sꝑat fides. quȩ ꝑ dilectionẽ oꝑat᷑:
N ꝓfundo aũt pars illa ligni quȩ in ter¬

Expanded text:
stum, uidit et patrem\'. Ego haec uerba apostoli Pauli sic intellegere soleo: in latitudine bona opera caritatis, in longitudine perseuerantiam usque in finem, in altitudine spem caelestium praemiorum, in profundo inscrutabilia iudicia dei, unde ista gratia in homines uenit, et hunc intellectum coaptare etiam sacramento crucis, ut in latitudine accipiatur transuersum lignum, quo extenduntur manus, propter operum significationem; in longitudine ab ipso usque in terram, ubi totum corpus crucifixum stare uidetur, quod significat persistere, hoc est longanimitipso transverso ligno sursum versus quod ad caput eminet, propter spectationem supernorum, ne illa opera bona atque in eis perseverantia propter beneficia Dei, terrena ac teantur sed potius propter illud, quod desuper sempiternum sperat fides, quae per dilectionem operatur; in profundo autem pars illa ligni, quae in ter
Abbreviated transcription (Latin):
apparere memorat᷑. Non enĩ similit̃ sensibi¬
lia uident᷑ & is cutꝰ in uoluntate sitũ ẽ ui¬
deri: & cuiꝰ naturȩ ẽ ñ uideri uoluntatis
uideri. Nam si ñ uult ñ uidet᷑. si aũt uult
uidet᷑. Apparuit enĩ ds abrahe qͥa uoluit:
aliis qͥa noluit ñ apparuit. yisũ ẽ etiam
stephano cũ lapidaret᷑ a ppło aꝑiri celũ:
uisus ẽ etiã iħe stans ad dextãm di:
ñ est uisus a ppło ᷤyidit ysaias dnm̃ saba¬
oth s alius uidere ñ potuit: qͥa eni pla.¬
cuit apparuit. Et qͥd de hominib loqͥm᷑:
cũ etiã de ipsis celestib uirtutib &e po¬
testatib legerimꝰ qͥa dm̃ nemo uidit un¬
qua:. Et addit qͦd ultra celestes ẽ pote¬
states: unigenitꝰ filiꝰ qui ẽ in sinu patͥs
ipse narrauit. Aut acquiescat᷑ gͥ necesse
ẽ. si dm̃ patrẽ nemo uidit unquã. filiũ
uisum eẽ in ueteri testam̃to: e desinart
heretici ex uirgine ei pͥncipium dare.

Expanded text:
apparere memoratur. non enim similiter sensibiapparere memoratur. non enim similiter sensibilia uidentur et is, cuius in uoluntate situm est uideri et cuius naturae est non uideri, uoluntatis uideri. nam si non uult, non uidetur; si uult, uidetur. apparuit enim deus Abrahae, quia uoluit; aliis, quia noluit, non apparuit. uisum est etiam Stephano, cum lapidaretur a populo, aperiri caelum, uisus est etiam Iesus stans ad dexteram dei et non est uisus a populo; uidit Esaias dominum sabaoth, sed alius uidere non potuit, quia, cui placuit, apparuit. et quid de hominibus loquimur, cum etiam de ipsis caelestibus uirtutibus et potestatibus legerimus quia deum nemo uidit umquam? et addidit quod ultra caelestis est potestates: unigenitus filius, qui est in sinu patris, ipse enarrauit. aut adquiescatur igitur necesse est, si deum patrem nemo uidit umquam, filium uisum esse in neteri testamento et desinant haeretici ex uirgine ei principium dare,