comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
se nasci dicis filiũ Sed quid pła. Natiui¬
tatẽ filiidei ortũq rimãtibus hec insi ful¬
lor occurrũt. idest ut aut ex pr̃ẽ sit aut
ex nichilo aut ex altero. aut ex seip̃o Hoꝵ
queso cõsequẽtiã uideamꝰ Si ex seip̃o. non
recte filius dĩ. qui nõ natus sed ĩgenitus
p̃dicatur Si ex nichilo. creaturã cũ cet̾is
nõ creature auctor oñditur Si ex altero.
nõ eius cui credimꝰ sed nescio cuiq ĩcogmn¬
ti pr̃is filius p̃dicatur Od̾ si p̃ter quatuor
euidentẽ blasphemiã tria p̃dicari pemtus
possũt. restat ut sb̾antialiter de prẽ sit ge¬
nitus̃. quia ut diximꝰ nec ĩueniri quĩtus
nec p̃ter p̾mũ de hiis doceri pt̃ aliquis mo¬
dus. utpote cũ nec creatura nec alterius
De hiis tribus aliquid̾ p̃dicarim qui sic nõ
uolũtat̾e nõ negẽ genitũ Elugꝰ In unũ de
supea dictis cõsequẽtia ip̃a detraderis. Cũ
em̃ de filii sb̾a requiramꝰ quẽ tu ex prẽ

Expanded text:
se nasci dicitis Filium? Sed quid plura? Nativise nasci dicitis Filium? Sed quid plura? Nativitatem Filii Dei ortumque rimantibus, haec, ni fallor, occurrunt; id est, ut aut ex Patre sit, aut ex nihilo, aut ex altero, aut ex se ipso. Horum, quaeso, consequentiam videamus. Si ex se ipso; non recte filius dicitur, qui non natus, sed ingenitus praedicatur: si ex nihilo; creatura cum caeteris, non creaturae auctor ostenditur: si ex altero: non ejus cui credimus, sed nescio cujus incogniti patris filius praedicatur. Quod si praeter quatuor evidentem blasphemiam tria praedicari penitus possunt: restat ut substantialiter de Patre sit genitus: quia, ut diximus, nec inveniri quintus, nec praeter primum de his doceri potest aliquis modus: ut pote cum nec creatura, nec alterius de his tribus aliquid praedicarim: qui sic non voluntate non negem genitum. Aug. In unum deris. Cum enim de Filii substantia requirimus, quem tu ex Patre
Abbreviated transcription (Latin):
nitũ prem̃ filii uideam᷑ generationẽ di¬
idere Gd̾ si ita ẽ. male creditur filiꝰ.
qui nõ ex prẽ idest nõ ex eadẽ ipõ gem¬
tus. sed extrinsecus factus ĩter alia p̃¬
dicatur Qd̾ ut sit ĩtellcũ faciłiq idipm̃
posse explicuari. filiorũ nãq odoptiui alni¬
naturales alii sũt Hñ quia geniti ab li¬
cio filii sꝑ ac ꝓprii. illi pͥmo ałiem post fi¬
lii. cũ ꝑ adoptionẽ ĩ familiã ideantur
asciscĩ Quibus ergͥo cõparãdus ẽ filius
dei s Si adoptiuis. erit apud prem similis
genitoris Sed ĩ duo ĩquis su pr̃na diuidit᷑.¬
si ex solo prẽ sb̾antialiter generat᷑ Hoc qm̃
tultũ sit. etiã uisibilia ip̃a nos docẽt Euis
em̃ ũꝙͣ uel carnaliũ pr̃m gignendo diuisus
ẽ: Quod si nec ĩ conditionẽ corꝑis cadit
ip̃a diuisio. nemo sic genuit filiũ ũt se ꝑde¬
ret mediũ. et smne ĩtegritate pr̃is nõ p̾otuis¬

Expanded text:
nitum Patrem Filii videamur generatione dinitum Patrem Filii videamur generatione dividere. Quod si ita est, male creditur Filius, qui non ex Patre, id est, non ex eodem ipso genitus, sed extrinsecus factus inter alia praedicatur. Quod ut sit intellectu facilius, id ipsum pro posse explicabo. Filiorunaturales alii sunt. Ii qui geniti, ab initio filii semper ac proprii: illi primo alieni, post filii, cum per adoptionem in familiam videntur ascisci. Quibus ergo comparandus est Filius Dei? Si adoptivis, erit apud Patrem similis genitoris. Sed in duo, inquis, substantia patilius generatur. Hoc quam stultum sit, etiam visibilia ipsa nos docent. Quis enim unquam vel carnalium patrum gignendo divisus est? Quod si nec in conditionem corporis cadit ipsa divisio, nemo enim sic genuit filium ut se perderet medium, et salva integritate Patris non potuis
Abbreviated transcription (Latin):
ĩgenitũ. quia nullũ ab altero euo ĩt̾uen/¬
ente dicimꝰ seꝑatũ. cũ iudeamꝰ etiã ex a-¬
liis rebus quedã genita. nec ideo tñ aͥ eque
rrignẽtia. aut sine ĩuitẽ docentur extũ¬
tiã Sed quid ꝓdest horũ multa coliihe.
cũ pancorũ testimoniis etiã tetera lice¬
at estimare. selicianus Qmñ sententiã
meã p̃cedentiũ prm̃ auctoritate fundatã
noua disputandi arte cõturbas. idcirco
uelim mͥ dicas de natura filii dei idest
sba ip̃a quid sentias Si emĩ ut dicere uos
soletis omonsion ẽ pr̃ĩ ipe quodãmõ p̃r ẽ
abi Alioqn cõsba̾ntialis ẽẽ nõ pt̃ gemtori
Nã quidã nrm̃ omousii opimonẽ ludere
sit solebat dicens Si nõ extrinsecꝰ sed
ex eodẽ ip̃o ꝓlatus ẽ filius. ĩ duos quodã
ristotelica ditis arte cõtendere. ipã ad dia¬
lecticorũ uideris laqueos cõp̃ugisse. sed
nõ fidei ueritate cõfisos nequãꝙͣ pnt
ista terrere GDuid igiture Dicis ex sla

Expanded text:
 quia nullum ab altero aevo interveniente dicimus separatum: cum etiam 337 ex aliis rebus quaedam genita, nec ideo tamen aut aeque gignentia, aut sine invicem docentur exstantia. Sed quid prodest horum multa colligere, cum paucorum testimoniis etiam caetera liceat aestimare. Fel. Quoniam sententiam meam, praecedentium Patrum auctoritate fundatam, nova disputandi arte conturbas: idcirco velim mihi dicas de natura Filii Dei, id est substantia ipsa quid sentias. Si enim, ut dicere vos soletis, homousion est Patri, ipse quodammodo Pater est sibi, alioquin consubstantialis esse non potest genitori. Nam quidam nostrum homousii opinionem ridere sic solebat, dicens, Si non extrinsecus, sed ex eodem ipso prolatus est Filius, in duos quodam ristotelica dicis arte contendere, ipse ad dialecticorum videris laqueos confugisse. Sed nos fidei veritate confisos nequaquam possunt ista terrere. Quid igitur? dicis ex subs
Abbreviated transcription (Latin):
pai  ꝑ ẽ genitur Que cũ ita fint indes¬
ne efiã ĩ creaturis posse aliquid nasci.
nec oñdi tñ tẽpus quo id de quo natũ
ẽ sine genito potuerit ĩueniri. Si ergo
uisibilibus exemplis ista ꝑspicimnꝰ. cur nõ
de prẽ et fiłio uel spũ scõ qnͣtũ ad cõmunẽ
dũtaxat atq ĩdifcerentẽ eternitatẽ si-¬

Expanded text:
semper est genitus. Quae cum ita sint, videssemper est genitus. Quae cum ita sint, videsne etiam in creaturis posse aliquid nasci, nec ostendi tamen tempus, quo id de quo natum est sine genito potuerit inveniri? Si ergo visibilibus exemplis ista perspicimus, cur non de Patre, Filio et Spiritu sancto, quantum ad communem duntaxat atque indifferentem
Abbreviated transcription (Latin):
retur filius nõ erat tꝑs. sequitur ut
aliquis putet erat qñ nõ eut filiꝰ cui
sententie secuta nõ cõcimiũt quib dict᷑
sꝑ existens etiã a uobis dici nõ pt̃ nata
qui nõ ab ĩicio docetur ex ortus Et in
patrẽ cadere nõ pt̃ erat qñ nõ euit ge-¬
intus felicianꝰ ¶m̃ me uerbis ut mea
fert opimo ĩepinata subtilitate certãti
exemplo tiuiꝗlibet rei possibule id ẽe qd̾
dotere conariõ astendas Neq emĩ alit̾cre¬
dere possũ. licet ui orõnis oppressus coe¬
ternũ ẽẽ genitũ prĩ. nsi aut utrũq gen¬
tũ. aut ntrũq patrẽ dixeris sibi Rugꝯ
Em̃ me ad ĩ cõꝑabiliũ rerũ exempla cõ¬
pellis. idc̾to que sit ignis potent̾ia uidea
q de eo nascitur. nec ideo tñ ignis siñe
horũ quolibet aliquatenꝰ ĩuenitur Hec
tria nõ se ñucẽ gignũt quia nõ desplen-¬
doro ignis et napor. aut de uapore lisnis
et spledor. sed de igne splendor et ua-

Expanded text:
retur Filius, non erat tempus, sequitur ut retur Filius, non erat tempus, sequitur ut aliquis putet: Erat, quando non erat Filius. Cui sententiae sequentia non concinunt, quibus dicitur:  existens etiam a vobis dici non potest natus, qui non ab initio docetur exortus; et in Patrem cadere non potest, Erat quando non erat genitus. FEL. Quoniam me verbis ut mea fert opinio, inopinata subtilitate certantibexemplo cujuslibet rei, possibile id esse quod docere conaris, ostendas. Neque enim aliter credere possum, licet vi orationis oppressus, coaeternum esse genitum Patri, nisi aut utrumque genitum, aut utrumque patrem dixeris sibi. AUG. Quoniam me ad incomparabilium rerum exempla compellis, idcirco quae sit ignis potentia videamr. Utrumque de eo nascitur, nec ideo tamen ignis sine horum quolibet aliquatenus invenitur. Haec tria non se invicem gignunt, quia non de splendore ignis et vapor, aut de vapore ignis et splendor, sed de igne splendor et vapor
Abbreviated transcription (Latin):
tꝑs ĩmittis. docesq quia erat añ filiũ
deus p̃r et tꝑs. post hec duo filius. post
tria ista quartꝰ sps̃ sc̃õ Quod si ad
Ĩ loco docendus ẽ genitus. hoc admisso
Si ĩ nullo. ecte sine tꝑe et loto fieri
potuit tꝑs et locus. Si ĩ aliquo id ip̃m
tẽpus iudetur et locus. ĩ cuiꝰ origine sili¬
ter et locus requiritur et tꝑs Emod si
usq ades sine tꝑe et loco fieri anquid
potuit ut nec ĩ loco locũ. nec ĩ tꝑe fr̃m
doceas tꝑs. nescio qua temeritate cõtẽ¬
das ꝙ nasti sine tꝑe nõ potuerit filius
tur et tꝑs Sed de hac satis ẽ Nũc ꝙ
a maioribus urĩs dictũ p̃dicas repetã¬
mus Erat ĩquis qñ nõ erat᷑ Si erat
istud ad tꝑs referas. ecce añ filiũ tꝑs
Si ad filiũ. nũꝙͣ̃ nõ erat filius Erat
eñ iã qñ nõ erat filius. a quo factũd̾¬
nõ fuit Caus queso nõ fuit añꝙ na¬
sceretur. Si filius. ecce ip̃o ĩtełicũ añ

Expanded text:
tempus immittis; dicisque quia erat ante Filium tempus immittis; dicisque quia erat ante Filium Deus Pater et tempus. Post haec duo Filius. Post tria ista quartus Spiritus. Quod si admin loco dicendus est genitus. Hoc admisso,Si in nullo, ecce sine tempore et loco fieri potuit tempus et locus. Si in aliquo, id ipsum tempus videtur et locus, in cujus origine similiter et locus requiritur et tempus. Quod si usque, adeo sine tempore et loco fieri aliquid potuit, ut nec in loco locum, nec in tempore factum doceas tempus: nescio qua temeritate contendas, quod sine his nasci non potuerit Filius, tempus. Sed de hoc satis; nunc quod a majoribus vestris dictum praedicas, repetamus. Erat, inquis, quando non erat. Si Erat istud, ad tempus referas, ecce ante Filium tempus: si ad Filium, nunquam non erat Filius; erat enim jam quando non erat Filius, a quo factunon fuit. Quis, quaeso, non fuit antequam nasceretur? Si Filius; ecce ipso intellectu ant
Abbreviated transcription (Latin):
Nõ sũ tã stultus ut tꝑs p̃fenã filio. s
siciũ dare certũ ẽ geñto. Quid ergo
Inter prẽm et filiũ dicis mediũ nichil
fuisse. feliciaꝰ Ita prorsus ⁊bugꝯ Eũo
igitur negas pr̃i filiũ corternũ. qui ĩtei
prem̃ et filiũ fateris ẽẽ nichil madiũ c
ne id ipm̃ nõ mediũ tñ cõstet ẽẽ ꝙ t̾tiũs¬
ffelicianꝰ Em̃ me disputraidi arte cõ¬
cludis. id qd̾ a maiorib nrĩs dictũ est
breuiter ex ꝓlicabo Nrunt em̃ quotiẽs
de ũcio fiiꝰ et pũs efintate tractatur
erat qñ nõ erat. et añꝙͣ nasteretur nõ
erat Augustinꝰ Qñtũ aduerto manẽte
male credulitatis errore. sola uerba mu¬
tata sũt Dixisti nãq eit qñ nõ ert.
ad enũ ꝑtinere uultis an ad filiũ. Si
ad euũ idest nelict qd̾dã añ filii ĩ carna¬
tionẽ natiuitatẽ etatis spaciũ. ecce ad
su ꝑiorẽ blasphenniã necessittite delabe
ris̾. cũ ĩter prem̃ et filiũ terciũ qddã

Expanded text:
tam stultus, ut tempus praeferam Filio; sed initium dari certum est genito. AUG. Quid ergo? inter Patrem et Filium dicis medium nihil fuisse? FEL. Ita prorsus. AUG. Quomodo igitur negas Patri Filium coaeternum, qui inter Patrem et Filium fateris esse nihil medium, ne idipsum non medium me disputandi arte concludis, id quod a majoribus nostris dictum est, breviter explicabo. Aiunt enim, quoties de initio Filii et Patris aeternitate tractatur: Erat quando non erat, et antequam nasceretur non erat. Aug. Quantum adverto, manente malae credulitatis errore, sola verba mutata sunt. Dixisti namque, Erat ad aevum pertinere vultis, an ad Filium? Si ad aevum, id est velut ad quoddam ante Filii nativitatem aeternitatis spatium, ecce ad ster Patrem et Filium, tertium quiddam
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾e ꝓpria discretione ꝑsone ¶ũ ergo in
se exͣtet illa que nat̾a ẽ. nõ quicꝙͣ huic
acciderit. ad gignentẽ necessaris trãsit
sicut ad nascentẽ quidquid ꝓpriũ ac sba
unitas pr̃ĩs. sic ad prẽm rofertiu egri¬
tudo. pauꝑtas mors hũilitas ꝓlis. Qd̾
ideo nõ fit. quia ꝙrius de una idest pr̃ĩs
sb̾a fuerit similis genita. tñ quia iã se
ipã extat quecũq huic extrinsecꝰ ĩgerũ¬
tur. nõ toĩa dicentur ẽẽ sed ꝓpria Si gͦ¬

Expanded text:
pria discretione personae. Cum ergo in se exstet illa quae nata est, non quidquid huic acciderit, ad gignentem necessario transit; sicut ad nascentem quidquid proprium ac suvinitas Patris, sic ad Patrem refertur aegritudo, paupertas, mors, humilitas prolis. Quod ideo non fit, quia quamvis de una, id est patris substantia fuerit similis genita: tamen quia jam in seipsa exstat, quaecunque huic intrinsecus ingeruntur, non communia dicuntur esse, sed pr
Abbreviated transcription (Latin):
quia ex nichilo plata ẽ. et ꝓpt̾ea ꝙtũ ad
se attine̾t/ ex eo qd̾ ẽ ĩ id quod nõ ẽ idest
ĩ nichilũ isi ꝑpetua grã fecerit nature
sue qualitate uertenda ẽ Ergo nũꝙ̃ nõ
erit filius qui sb̾aliter docetur cẽ ꝓpenus
Et hoc utpote ꝓpria cõditione omi treatu¬
rarũ que ꝑ ip̃m frẽ sũt nõ iiuria nostit̾
noua rerũ subtilitate ꝑstringas. nescio
prior gignẽs udeatur ẽẽ ꝙ̃ genitꝯ ⁊lugꝰ¬

Expanded text:
ta est. Et propterea quantum ad se attinet, ex eo quod est, in id quod non est; id est, in nihilum, nisi perpetua gratia fecerit, naturae suae qualitate vertenda est. Ergo nunquam non erit Filius, qui substantialiter docetur esse perpetuus; et hoc utpote proprio, a conditione omnium creaturarum, quae per ipsum factae sunt, non injuria noscitur nova rerum subtilitate perstringas, nescio prior gignens videatur esse quam genitu
Abbreviated transcription (Latin):
suis similẽ dicamꝰ ẽẽ factorẽ. maxiẽ
cũ es qd̾ apud uos euidens etiã idᵈ quod
ĩ occulto ẽ possimus ostendere Sicut em̃ si¬
ne exemplo nr̃ genuit auctorẽ suũ. sic ĩeffa¬
biliter pr̃ genuisse credendus ẽ coeternũ
De matrẽ natus ẽ qui añ iã fuit. de pr̃e
qui aliqñ nõ defuit. hoc fides credat ĩtel¬
Nigentia nõ requirat. ne aut nõ ĩuentũ
putet ĩcdibile. aut reꝑtũ nõ credat fingu¬
lare. Eite em̃ de mr̃e natus ẽ up̃s. nec
ideo tñ ꝑ cõtactũ uiri mrĩs ꝓudor ẽ ĩmi¬

Expanded text:
suis similem dicamus esse factorem; maxime cum ex eo quod apud nos evidens est, etiam id quod in occulto est possimus ostendere. Sicut enim sine exemplo mater genuit auctorem suum: sic ineffabiliter Pater genuisse credendus est Filium coaeternum. De matre natus est qui ante jam fuit: de Patre qui aliquando non defuit. Hoc fides credat, intelligentia non requirat: ne aut non inventum putet incredibile, aut repertum non credat singulare. Ecce enim de matre natus est Christus, nec ideo tamen per contactum viri matris
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑe ĩtegrũ corpus assũpsit Si ergo nouo
more nullo exemplo scd̃m carnẽ natus
docetur ex corꝑe quid mirũ. si nõ scdm cõ¬
suetudinẽ hũam ꝑtus ꝓcessit ex pr̃ẽ; Nõ
minuit sb̾am mãtris ex sola gentꝰ filiꝰ

Expanded text:
pus Christus assumpsit. Si ergo novo more, nullo exemplo, secundum carnem natus docetur ex corpore: quid mirum si non secundum consuetudinem humani partus processit ex Patre? Non minuit substantiam matris, ex
Abbreviated transcription (Latin):
Ne id quidẽ spũalis ĩtelligentie uerita/¬
te recipitur. ut pr̃ a filio ĩteruẽtu nõ dico
tꝑis qd dieb cõstat ac noctib. s cuiꝯlibet
eui uel etatis spacio seꝑetur ffelicianus
Hoc si ita ẽ duo fateris ĩgenita Et quõ
altera prĩs et altera filii putrt ẽẽ ꝑso¬
na. cũ ꝑ signi ficationẽ coĩs ĩggem̃ti u-¬
traq uideatur eẽ cõfusa. Augꝰ Ii hoc
quidẽ a maiorib urĩs nõ mediotris ca/¬
lup̃me sophisma cõtexitur. tñ ꝑ auxili¬
ũ ip̃ius trinitatis catholica necesse ẽ
simplicitate soluatur Patrẽ nãq ĩge/¬
nitũ. filiũ genitũ dico. nec ideo tñ g̃e¬
nitũ ĩgenito coeternũ ẽẽ nõ p̃dicõ. eo
tñ docens ĩgenitũ prem quia nõ ꝓcesit¬
ex altero. eõ genitũ filiũ. quia nõ existit

Expanded text:
em spiritalis intelligentiae veritate recipitur, ut Pater a Filio interventu, non dico temporis, quod diebus constat ac noctibus, sed cujuslibet aevi vel aetatis spatio separetur. Fel. Hoc si ita est, duo fateris ingenita. Et quomodo altera Patris, altera Filii putatur esse persona, cum per significationem communis ingeniti utraque videatur esse confusa? Aug. In hoc quidem a majoribus vestris non mediocris calumniae sophisma contexitur, tamen per auxilium ipsius Trinitatis catholica necesse est simplicitate salvatur. Patrem namque ingenitum, Filium genitum dico, nec ideo tamen genitum ingenito coaeternum esse non praedico; eo tantum docens ingenitum Patrem, quia non procesex altero; eo genitum Filium, quod etiam existit
Abbreviated transcription (Latin):
te penitus̃ nõ attendisse uerborũ. Nã dũ
utrũq unũ dico. sb̾am ueri prĩs ac ueri
filii ex toto nõ seꝑo. et dũ nõ eundẽ
prem̃ quẽ filiũ predico utriusq ꝑsonã
una creditur ẽẽ sb̾a. cũ nõ una dicatur
quia una gemusse et altora di genita
Et ẽ tñ nati et gignẽtis nõ diuersa
sb̾a. quia nõ dissimilis generãti docet᷑
exorta frelicauꝰ Melim queso exẽplo
michi faciliore dicta dilucides Auguꝰ
In robus quidẽ ĩcõprehensibilib exẽ¬

Expanded text:
te penitus non attendisse verborum: nam dum utrumque unum dico, substantiam veri Patris ac veri Filii ex toto non separo. Et dum non eumdem Patrem quem Filium praedico, utriusque personam una creditur esse substantia, cum non una dicatur quia una genuisse, et altera dicitur genita: et est tamen nati et gignentis non diversa substantia, quia non dissimilis generanti docetur exorta. Fel. Velim, quaeso, exemplo mihi faciliore dicta dilucides. Aug. In rebus quidem incomprehensibilibus exem
Abbreviated transcription (Latin):
Et ne longius enagetur orõ. ecte iã ut
soles ꝑsonã ꝓponẽtis assume et a no¬
bis rationẽ nr̃e fidei querentib bicistĩ
rũ ne sit qd̾ te audio dicere. prĩ om̃on¬
sion nõ ẽẽ penitus filiũ sfelicianꝰ uerũ

Expanded text:
Et ne longius evagetur oratio, ipse jam, ut soles, personam proponentis assume, et a nobis rationem nostrae fidei quaerentibus, vicissim rumne sit, quod te audio dicere, Patri homousion non esse penitus Filium? Fel. dixit. Verum
Abbreviated transcription (Latin):
ĩ dei cadat filiũ iudeamꝰ Nã filius ĩ eo
qd̾ ẽ ĩdifferentis nature ueritate ꝓlatus
e qui eo eo qui ẽ idest ex gignẽte nõ dissi¬
milis natus ẽ Et ideo ĩter filiũ et crea¬
turã pͥmũ nisi fallor ista discretio ẽ. quia ille
ex pr̃e sb̾antialiter gignitur. creatura nõ
Eo sb̃a faciẽtio. sed ex sola nolũtate ac ꝑtã¬
te ꝑficitur Ista corruptibilis ꝑ naturã i-¬
si fuerit seruata ꝑ grãm. ille ĩcorruptibi¬
lis qui nascendo ĩcorruptibilẽ ex ĩcorrup

Expanded text:
in Dei cadat Filium videamus. Nam Filius in eo quod est, indifferentis naturae veritate prolatus est: quia ex eo qui est, id est ex gignente, non dissimilis natus est: et ideo inter Filium et creaturam primum, nisi fallor, ista discretio est, quia ille ex Patre substantialiter gignitur; creatura non ex substantia facientis, sed ex sola voluntate ac potestate perficitur. Ista corruptibilis per naturam, nisi fuerit servata per gratiam. Ille incorruptibilis, qui nascendo incorruptibilem ex incorrup
Abbreviated transcription (Latin):
or ĩ aliis tolerarẽ. quos ĩꝑicie necessitas
quia ꝑ se stare nequeũt cogit ad alien
cõfugere In te uero idc̾co nullomõ pror¬
sus ista ꝑpetior. quia eloquẽtiã ꝑiter cã
tĩa fideitibi uideo nõ deesse Tũ ego
meib̾. ut ĩiuriã faciã p̃cedentibus sciõ.
nec p̃suã ũꝙͣ ĩ sapĩa uerbi ne euacue¬
tur crux ꝑ xp̃i. sed sc̃pturarũ auctoritate
cõtentus simplicitati obedire potius stu¬
debo. ꝙ tumori Sed melius ĩquis rõne
quis̃ ꝙ testiõniis edocetur Quid eegos
Ouã rationẽ offerre potes si partũ p̃¬
dices u̾gnis. si redditob oculos nõ neges
çecis. si sepultos redisse oñdas a mortuibe
Si ergo horũ et ĩcõprehensibilis ratio
et ueritas ꝓmpta T̃. faciliꝰ ĩ negociis
fidei testiõmis creditur quã ratio nestiga¬
tur ¶Ierũ quia nõ nimis ĩcõsequẽtor
duo ista discernis. cũ ratione p̃missa etã
testiõnia nõ omittis. idc̾to ĩ hac dispu¬

Expanded text:
or, in aliis tolerarem, quos imperitiae necessitas, or, in aliis tolerarem, quos imperitiae necessitas, quia per se stare non queunt, cogit ad aliena confugere: in te vero idcirco nullo modo prorsus ista perpetior, quia eloquentiam pariter cum scientia fidei tibi video non deesse. Tum ego: menec praesumam unquam in sapientia verbi, ne evacuetur crux Christi ; sed Scripturarum auctoritate contentus, simplicitati obedire potius studeo quam tumori. Sed melius, inquis, ratione quis quam testimoniis edocetur. Quid ergo? quam rationem afferre potes, si partum praedicas virginis, si redditos oculos non negas caecis, si sepultos redisse ostendis a mortuis? Si ergo horum et incomprehensibilis ratio et veritas prompta est, facilius in negotiis fidei testimoniis creditur, quam ratio investigatur. Verum quia non nimis inconsequenter duo ista discernis, cum ratione praemissa, etiam testimonia non omittis: idcirco in hac dispu
Abbreviated transcription (Latin):
telligendarũ rerũ ratione sed potiꝰ de qua¬
dã tẽstiõnioꝵ ostentatione colloquẽtibus
p̃scribatis Quod ut nõ dicã uafrũ. ĩ te¬
rim ꝙͣ rusticũ sit nullus ignorat Pͥmũ
qd̾ st is qui edocetur libris iã credidit. ob/¬
fẽperat isto nõ ꝓugnat A lioqͣn nõ ma¬
gis tibi ꝙͣ hisdẽ testimoniis que pro affir¬
mato ĩgerũtur necesse ẽ cõtradicat Et
ideo me̾lior mͣ ad docendũ uidetur hec bia.
qua pͥmũ fidei ratio sine testimoniis red-¬
ditur. post rationẽ cõuicto iter illud scp¬
turis respondentib expolitur Et nõ
ĩmerito Si em̃ testiioma hec eo pro/¬
bãtur qd̾ ratione nõ careat᷑. pt̃ ꝑ se ilsa
sufficere. que etiã hec nõ nsi ꝑ seip̃a u¬
dentur astruere Sin cõtra qłus pt̃ ĩra¬
tionabilibus testiõniis licet illa diuina
fingãtur rationabilib fidei colla submit¬
tere Et illã quidẽ disputandi uã fate¬

Expanded text:
intelligendarum rerum ratione, 332 sed potius de quaintelligendarum rerum ratione, 332 sed potius de quadam testimoniorum ostentatione colloquentibus praescribatis. Quod ut non dicam vafrum, interim quam rusticum sit, nullus ignorat. Primum quod si is qui edocetur libris jam credidit, obtemperat iste, non repugnat: alioquin non magis tibi quam iisdem testimoniis quae pro affirmato ingeruntur, necesse est contradicat. Et ideo melior mihi ad docendum videtur haec via, qua primum fidei ratio sine testimoniis redditur: post ratione convicto, iter illud Scripturis respondentibus expolitur. Et non immerito. Si enim testimonia haec eo probantur, quod ratione non careant, potest per se illa sufficere, quae etiam haec non nisi per se ipsam videtur astruere. Sin contra, quis potest irrationabilibus testimoniis, licet illa divina fingantur, rationabilis fidei colla submittere? Et illam quidem disputandi viam, fate
Abbreviated transcription (Latin):
etorsisti mͥ dilcĩssime fili ut de
unitate trinitatis q̃ ꝑ fectus deꝰ
sꝑ ac sũmus ẽ officii nõ ĩmẽor
sacerdotalis aliquid seriberã
idq a me cũ ꝓpͥe ĩfirmitatis cõscius sepius ex¬
cusarẽ multis modis exegisti.asserẽs coĩs
fidei rationẽ et religiosos acciꝑo et sacer¬
dotes debere fidelibus nõ negare. ne aut
ilsi dũ nõ accipiũt ĩtipiãt ab ĩfidelibus fa¬
tile decipi aut ab hiis cũ desiderata nõ tri¬
buũt. celestis thesaurus xpĩ mẽbris nõ
expendi sed ĩ terra quodãmõ sterilis pacte
deles nõ ĩstriũtur munimĩe ueritatis.
MIerũ quia ĩ eiusmodi q̃stionibus quedã
obscuritas cõtimia orõe frequẽter ĩcur¬
ritur. idcirco id mͥ uisũ ẽ ut eũ sermonẽ
qui ĩter me et felicianũ nuꝑ ẽ habitus
ꝓ̃notatis ꝓpter ꝑ sonarũ discretionẽ pͥnci¬
que me ĩ urĩs disputattonib frequẽter
offendũt. nichil deteriꝰ puto. ꝙͣ ꝙ sic p̃¬
cepta fidei rudibus traditis. ut nõ d

Expanded text:
torsisti mihi, dilectissime fili, ut de unitate Trinitatis, quae perfectus Deus semper ac summus est, officii non immemor sacerdotalis, aliquid scriberem; idque a me, cum propriae infirmitatis conscius saepius excusarem, multis modis exegisti; asserens communis fidei rationem, et religiosos accipere, et sacerdotes debere fidelibus non negare; ne aut illi dum non accipiunt, incipiant ab infidelibus facile decipi, aut ab his cum desiderata non tribuunt, coelestis thesaurus Christi membris non expendi, sed in terra quodam modo sterilis peritiae deles non instruuntur munimine veritatis. Verum quia in hujusmodi quaestionibus quaedobscuritas continua oratione frequenter incurritur, idcirco id mihi visum est, ut eum sermonem qui inter me et Felicianum nuper est habitus, praenotatis propter personarum discretionem princiquae me in vestris disputationibus frequenter offendunt, nihil deterius puto quam quod sic praecepta fidei rudibus traditis, ut non de
Abbreviated transcription (Latin):
altero ĩteruẽtu medii tꝑis nõ diuelli:
Itaq si ꝓpriũ prĩs querimꝰ. sufficit quia
solus nõ qt̃ patrẽ. si filii satis ẽ qd̾ nõ ħt̃
prolẽ. unã tñ et coeternã prĩs et filii
dicimꝰ deitatẽ ffelicianꝰ Oñtũ ad me
attinet᷑. nõ uideo quid ꝑ ista nc̃ colligas
Nã ꝙͣius aristotelica mecũ subtilitate
cõtendas. fieri tñ nõ pt̃ ut eũ qui geni¬
tus ẽ ab eo qui genuit nulla eui ĩterte¬
dentis ãtiquitate discernas ⁊baigꝰ Scio
equidẽ ut ilłle cat quã ĩ difficisi loco uͥ¬

Expanded text:
terventu medii temporis non divelli. Itaque si proprium Patris quaerimus, sufficit quia solus non habet Patrem; si Filii, satis est quod non habet prolem; unam autem et coaeternam Patris et Filii dicimus deitatem. Fel. Quantum ad me attinet, non video quid ista nunc colligas. Nam quamvis Aristotelica mecum subtilitate contendas, fieri tamen non potest ut eum qui genitus est, ab eo qui genuit, nulla aevi intercedentis antiquitate discernas. Aug. Scio equidem, ut ille ait, quam in difficili loco
Abbreviated transcription (Latin):
ccuo fcm est et habitabit irnobis
Illuĩatio quippe nr̃a ꝑticipatio n̾¬
bi est: illius scilic uite. q̃ lux ẽ hou̾n
Huic autẽ ꝑticipationi prorsꝰ ĩ ha¬
biles ⁊ minus idoneiꝰ eramꝰ: prop¬
t̃ ĩmudiciã pcc̃oꝵ elidandi ergo
eramꝰ Porro iniquoꝵ et suꝑboꝵ u
na mũdacio ẽ sanguis iusti ⁊ humi¬
litas dei. ut ad ꝯtempland̾ deũ qd̃
natura non sumus ꝑ eũ mudaremur
sumus Deus erũ natura nõ sumꝰ.
honũes natura sumꝰ. iusti pcc̾o non
sumus Deus itaq frũs homo iustꝰ
intercessit pro homĩe pcc̃ore on e
congrnt pccor iusto: sed congiuit
honũ homo Adiungens enro nobꝰ
similitudinẽ humanitat᷑ sue. ão¬
stulit dissimilitudinẽ iniqtatis nre
⁊ fcũs particeps mortalitat᷑ nr̃e. fe¬
cit participes dĩnitatis sue Merito

Expanded text:
caro factum est, et habitavit in nobis . Illuminatio quippe nostra participatio Verbi est, illius scilicet vitae quae lux est hominum. Huic autem participationi prorsus inhabiles, et minus idonei eramus, propter immunditiam peccatorum. Mundandi ergo eramus. Porro iniquorum et superborum una mundatio est sanguis justi, et humilitas Dei: ut ad contemplandum Deum quod natura non sumus, per eum mundaremur sumus. Deus enim natura non sumus: homines natura sumus, justi peccato non sumus. Deus itaque factus homo justus, intercessit Deo pro homine peccatore. Non enim congruit peccator justo, sed congruit homini homo. Adjungens ergo nobis similitudinem humanitatis suae, abstulit dissimilitudinem iniquitatis nostrae: et factus particeps mortalitatis nostrae, fecit nos participes divinitatis suae. Merito
Abbreviated transcription (Latin):
ergo fcrñ est. iã in illo uita erat. et
nõ qualiscũq uita. sed uitai erat lux
hoũn Iuio utiq rationaliu mentĩ
ꝑ quas homũes a pecorib differunt
et ĩo sħ homĩes Non erio lux corporea
que luic ẽ carniũ siue de celo fulgeat si¬
ue terrenis ignib accendat̾ nec hũa¬
narũ tantũ caraiũ sed etiã beliuarũ

Expanded text:
ta erat, et non qualiscumque vita, sed vita erat lux hominum: lux utique rationalium mentium, per quas homines a pecoribus differunt, et ideo sunt homines. Non ergo lux corporea, quae lux est carnium, sive de coelo fulgeat, sive terrenis ignibus accendatur, nec humanarum tantum carnium, sed etiam belluinarum
Abbreviated transcription (Latin):
meliꝰ d coaptacione creature. ua¬
let plurimũ. Hanc enĩ coaptacio¬
nẽ sicut mͥ nũc occurrit dice̾ uolui
nũc locus ẽ ut on̾dam qnͣtũ ua¬
leat cõsonantia simpli ad dupl̾
que maxie in nob̃ reperit᷑. et sic no¬
b̾ iasita naturalit: a quoutique uł
ab eo qͥnos creauit: ut nec ĩperiti
possint ea non sentire. siue ip̃icẽitã¬
tes siue auos audientes P hanc
quippe uoces acutiores gr̃auioresq
cõcordant: ita ut qͥs ꝙͣs ab ea dissonu¬
erit non senciã cuiꝰ erꝑtes st̃ pluri¬
nui sed ip̃m sensum auditꝰ nr̃i uehs¬
ment̾ offendat O hoc ut demonstre¬

Expanded text:
dicitur, coaptatione creaturae, valet plurimum. Hanc enim coaptationem, sicut mihi nunc occurrit, dicere volui, nunc locus est, ut ostendam quantum valeat consonantia simpli ad duplum, quae maxima in nobis reperitur, et sic nobis insita naturaliter, a quo utique, nisi ab eo qui nos creavit? ut nec imperiti possint eam non sentire, sive ipsi cantantes, sive alios audientes: per hanc quippe voces acutiores gravioresque concordant, ita ut quisquis ab ea dissonuerit, non scientiam, cujus expertes sunt plurimi, sed ipsum sensum auditus nostri vehementer offendat. Sed hoc ut demonstre
Abbreviated transcription (Latin):
pere sc̃ptura dĩna laudat et p̃dicat.
insi amor boni. Nmor aũt alicuis
amãtis ẽ. et amore aliquid amat᷑
Etce tria sũt amãs et qd̾ amatur
et amor Euid ẽ ergo amor. nisi
quedã uita duo aliqua copulãs.
nel copulare appotẽs. amantẽ .s.
et quod amatur. Et hoc etiã in
extremis carnalibusq amoribus
ita ẽ Eed ut aliquid puriꝰ et li¬
quidius hauriamꝰ. calenta carne
ascendamꝰ ĩ am̃i Quid amat am¬
inꝯ ĩ amicornisi am̃i Et illic igit᷑
tria sic̃t. amãs et qd̾ amat᷑. et amoro¬
Restat etiã hinc ascendere. et suꝑiꝰ
ista q̃rere qr̃tũ hoĩ datur Sed hic pau-¬
lutũ requie̾scat ĩtentio. nõ ut se iã e¬
ustimet ĩuenisse qd̾ q̃rit. sod sicut salet
ĩuenri locus ubi q̃rendũ ẽ aliquid.
nũdũ illud ĩuentũ ẽ sed iã ĩuentũ ẽ
ubi queratur. ita hoc dixisse suffec̾t.
ut tũꝙͣ ab articulo aliciũꝰ exordnĩ ce¬

Expanded text:
pere scriptura diuina laudat et praedicat, pere scriptura diuina laudat et praedicat, nisi amor boni ? amor autem alicuius amantis est et amore aliquid amatur. ecce tria sunt: amans et quod amatur et amor. et quid ergo amor nisi quaedam uita duo aliqua copulans uel copulari appetens, amantem scilicet et quod amatur? et hoc etiam in extremis carnalibusque amoribus ita est. sed ut aliquid purius et liquidius hauriamus, calcata carne ascendamus ad animum. quid amat animus in amico nisi animum? et illic igitur tria sunt: amans et quod amatur et amorRestat etiam hinc ascendere, et superius ista quaerere, quantum homini datur. Sed hic paululum requiescat intentio, non ut se jam existimet invenisse quod quaerit, sed sicut solet inveniri locus, ubi quaerendum est aliquid; nondum illud inventum est, sed jam inventum est ubi quaeratur: ita hoc dixisse suffecerit, ut tanquam ab articulo alicujus exordii cae
Abbreviated transcription (Latin):
isse fide retinemꝰ Sed nescio quõ ãpli¬
us et ĩ ip̃ius forme caritatẽ excitam᷑
ꝑ fidẽ qua credimꝰ uixisse sit aliquẽ.
Et spem qua nos quoq ita posse biue¬
re qui hoiẽs sumꝰ ex eo quod aliqui
hoĩes ita uixerũt minime desperamꝰ.
ut hoc et de sideremꝰ ardentiꝯ et fidẽ¬
tius p̃cemur Ita et ip̃orũ uitã facit¬
a nobis diligi forme illiꝯ dilcĩo scd̾m
quã iuxisse credũtur. et illorũ uita
credita ĩ eandẽ formã flagrantiorẽ
excitat caritatẽ ut qñto flagrãtius
diligimꝰ deũ. tanto certuis serenꝯq
uideamꝰ. quia ĩ deo cõspicimꝰ ĩcõmu
tabilẽ formã iusticie. scd̾m quã hoĩe
unere oportere iudicamꝰ Malet
ergo fides ad coguitionẽ et aid dilec¬
tiõnẽ dei. nõ tñꝙͣ om̃o ĩcõgniti aut
om̃o nõ dilecti sed quo cog̾noscatur
maĩfestius. quo firmiꝰ diligatur
¶uid ẽ dilcĩo uel caritas quã tãto¬

Expanded text:
isse, fide retinemus. Sed nescio quomodo ampliisse, fide retinemus. Sed nescio quomodo amplius et in ipsius formae caritatem excitamur per fidem, qua credimus uixisse sic aliquem, et spem, qua nos quoque ita posse uiuere, qui homines sumus, ex eo quod aliqui homines ita uixerunt minime desperamus, ut hoc et desideremus ardentius et fidentius precemur. ita et ipsam uitam facit nobis diligi formae illius dilectio, secundum quam uixisse creduntur, et illorum uita credita in eandem formam flagrantiorem excitat caritatem, ut quanto flagrantius diligimus deum, tanto certius sereniusque uideamus, quia in deo conspicimus inctabilem formam justitiae, secundum quam hominem vivere oportere judicamus. Valet ergo fides ad cognitionem et ad dilectionem Dei, non tanquam omnino incogniti, aut omnino non dilecti; sed quo cognoscatur manifestius, et quo firmius diligaturautem dilectio uel caritas, quam tanto
Abbreviated transcription (Latin):
te ĩ spũ scõ. ĩ caritate nõ ficta. in
uerbo ueritatis. ĩ u̾ticte dei ꝑ arma
iusticie dextra et sinistra. ꝑ glo¬
riã et ignobilitatẽ ꝑ ĩfunnã et
bonã famã. ut seductores et ueur¬
ces. ut qui ignoram et cognostimur.
quasi moriẽtes. et ecce uiuimiꝰ. ut co¬
hertici et nõ mortificati. ut tristes sꝑ
autẽ gaudẽtes. sicut egeni multos au¬
tẽ ditantes tãꝙ nichil hñtes. et oiã
possidẽtese Quid ẽ ꝙ accendim᷑ ĩ di¬
loctionẽ pauli apłi cũ ista legimꝰ insi ꝙ
credimꝰ eũ ita uixisse Niuendũ tũ sit
ẽẽ dei mĩstris nõ de aliquib auditũ cre¬
dimꝰ. sed ĩtus apud nos uel potius supra
nos ĩ ip̃a ueritute cõspicimꝰ Illũ ergo
quẽ sic iuxisse credimꝰ. ex hoc qd̾ inde¬
mꝰ diligimꝰ Et insi hanc formã quã
sꝑ stabilẽ atq ĩcõmutabilẽ cernimus
p̃cipue diligeremꝰ. nõ ideo diligeremꝰ
illũ. quia eius uitã cũ ĩ carnẽ uiueret
huic forme coaptatã et cõgruentẽ fu¬

Expanded text:
te, in Spiritu sancto, in charitate non ficta, in verbo veritatis, in virtute Dei, per arma justitiae dextra et sinistra; per gloriam, et ignobilitatem; per infamiam, et bonam famam; ut seductores, et veraces; ut qui ignoramur, et cognoscimur; quasi morientes, et ecce vivimus; ut coerciti, et non mortificati; ut tristes, semper autem gaudentes; sicut egeni, multos autem di- , tantes, tamquam nihil habentes et omnia possidentes — quid est, quod accendimur in dilectione Pauli apostoli, cum ista legimus, nisi quod credimus eum ita uixisse ? uiuendum tamen sic esse dei ministris non de aliquibus auditum credimus, sed intus apud nos, uel potius supra nos in ipsa ueritate conspicimus. illum ergo quem sic uixisse credimus, ex hoc quod uidemus diligimus, et nsemper stabilem atque incommutabilem cernimus, praecipue diligeremus, non ideo diligeremus illum, quia ejus vitam, cum in carne viveret, huic formae coaptatam et congruentem fu
Abbreviated transcription (Latin):
sb̾am uel ocm̃ mutabilẽ sb̾am corpus ap¬
pellãt. cũ sciãt nõ om̃e locorũ spaciis ali¬
qua longitudie et latitudĩẽ et altitudĩe
cõtineri. nõ cũ eis de uocabuli q̃stione
pugnandũ ẽ In hiis oĩbus sententiis
quisquis uidet mẽtis naturã et ẽẽ sub¬
scantiã et nõ eẽ corporeã. idest nõ mi¬
nore sui ꝑte minꝰ occupare loci spaciũ
maiusq maiore. simul oꝑtet uideat
eos qu opmãtur ẽẽ corporeã nõ ob hͦ
ernre quod mẽs desit eorũ noticie s
qd̾ adiũgũt ea sine quibus nõnullã pos¬
fut̃ cogitare naturã Eme phãtasiis
em̃ corporũ quicquid insi fuerĩs cogita-¬

Expanded text:
am, vel omnem mutabilem substantiam corpus appellant, cum sciant non omnem locorum spatiis aliqua longitudine et latitudine et altitudine contineri, non cum eis de vocabuli quaestione pugnandum est. 10. In his omnibus sententiis quisquis videt mentis naturam et esse substantiam, et non esse corpoream, id est, non minore sui parte minus occupare loci spatium, majusque majore; simul oportet videat eos qui opinantur esse corpoream, non ob hoc errare, quod mens desit eorum notitiae, sed quod adjungunt ea sine quibus nullam possunt cogitare naturam. Sine phantasiis enim corporum quidquid jussi fuerint cogita
Abbreviated transcription (Latin):
ilłs credimꝰ scd̾m qd̾ celestes quedã po¬
testates ẽẽ p̃dicant᷑. neq ficut d̾r co¬
gnosce uolũtatẽ illus hoĩs. que nobis
nec ad sentiendũ ullo mõ nec ad ĩtelli¬
gendũ presto ẽ. nisi corporalib signis
et ip̃a nr̃a facies absens ab aspcũ nr̃o
ẽ. quia nõ ibi ẽ quo ille dirigi pt̃ Ged
cũ d̾e̾ menti cognosce teipaan. es ictu quo
ĩtelligit qd̃ dictũ ẽ teipãm. cognoscit se
ipãm. nec ob aliud ꝙͣ eo ꝙ sibi pñs est
Gi aut̃ qd̾ dictũ ẽ nõ ĩtelliit. nõ uti-¬
q facit Moc igitur ei p̃cipitur ut faciat
ergo adiũgat aliud ad id qd̾ fenseipãm
cognoscit ꝙͣ audit ut se ipa cognoscat
Certe enĩ nouẽt sibi dici. sibi scilicet
que ẽ. uiuit et ĩtelligit/ Ged ẽ et cada¬
uer. uiuit et pecus. ĩtelligit autẽ
nec cadauer nec petus Sit ergo se
ẽẽ et uiuerr scit. quõ ẽ et uiuit ĩtelsi

Expanded text:
d coelestes quaedam potestates esse praedicantur. Neque sicut dicitur, Cognosce voluntatem illius hominis: quae nobis nec ad sentiendum ullo modo, nec ad intelligendum praesto est, nisi corporalibus signis et ipsa nostra facies absens ab aspectu nostro est, quia non ibi est quo ille dirigi potest. Sed cum dicitur menti, Cognosce te ipsam, eo ictu quo intelligit quod dictum est, Te ipsam, cognoscit se ipsam; nec ob aliud, quam eo quod sibi praesens est. Si autem quod dictum est non intelligit, non utique facit. Hoc igitur ei praecipitur ut faciat, ergo adjungat aliud ad id quod se ipsam cognoscit, cum audit ut se ipsam cognoscat. Certe enim novit sibi dici, sibi scilicet quae est, et vivit, et intelligit. Sed est et cadaver, vivit et pecus: intelligit autem nec cadaver, nec pecus. Sic ergo se esse et vivere scit, quomodo est et vivit intelli
Abbreviated transcription (Latin):
ĩtentionũ exierit amoris affectu Que
ne stigia tãꝙͣ ĩp̾mũtur memorie. qñ
hec que forĩs sũt corꝑalia sentiũtur.
ut etiã cũ ab sũt ista presto fint tñ
imagines eorũ cogitantib Cognoscat
ergo semetip̃am nõ quasi absentẽ se
q̃rat. sed ĩtentionẽ uolũtatis. qua ꝑ alia
uagabat᷑ statuat ĩ semetip̃ãm et se
cogitet Ita iudebit ꝙ nũꝙͣ se nõ ama¬
uerit/. nũꝙ̃ nescierit.sed aliud secũ
amaudo cũ eo se cõfudit et cõcreuit
quodãmõ. atq ita dñ sicut unũ diu̾sa
cõplectitur. unũ putauit ẽẽ q̃ diuersa
ceruere. sed pñtẽ se curet discernere
nec se quasi nõ norit cognoscat. sed ab
eo qd alterũ nouit dinoscat Ipm̃ em̃
quod audit cognosce teipãm quõ agere
curranit. si nescit aut quid sit cognoste
aut quid sit terpãms Gi aũt̃ utrũq no¬
uct. nouit et seipãm quia nõ ita dicit᷑
mẽti cognosce te ap̃ãm sicut dr̃ cognoste

Expanded text:
intentionum exserit amoris affectum. Quae intentionum exserit amoris affectum. Quae vestigia tanquam imprimuntur memoriae, quando haec quae foris sunt corporalia sentiuntur, ut etiam cum absunt ista, praesto sint tamen imagines eorum cogitantibus. Cognoscat ergo semetipsam, nec quasi absentem se quaerat, sed intentionem voluntatis qua per alia vagabatur, statuat in semetipsam, et se cogitet. Ita videbit quod nunquam se non amaverit, nunquam nescierit: sed aliud secum amando cum eo se confudit et concrevit quodam modo; atque ita dum sicut unum diversa complectitur, unum putavit esse quae diversa cernere, sed praesentem se curet discernere. Nec se quasi non norit cognoscat, sed ab eo quod alterum novit dignoscat. Ipsum enim quod audit, Cognosce te ipsam, quomodo agere curabit, si nescit, aut quid sit, Cognosce; aut quid sit, Te ipsam? Si autem utrumque novit, novit et se ipsam: quia non ita dicitur menti, Cogno
Abbreviated transcription (Latin):
tendat ut quenit. aut quo ueiãt it
T. Ged quia ĩ hiis ẽ que cũ amore
cogitat. sensibilib aut̃ idest corꝑo¬
ialib cũ amore assuefacta ẽ. nõ
ualet sine imaginib eorũ ẽẽ in
semctipa Einc eiꝰ oboritur exroris
dedecus.dũ rerũ sensarũ imagi¬
nes secernere a se nõ p̃t̃ ut se so¬
ls̃ uideat. coheserũt em̃ mirabi¬
liter glutine amoris Et hec eiꝯ
ẽ ĩmũdicia qm̃ dũ se solã nitit᷑
cogitare. hoc se ꝓutat eẽ. sñ quo
se nõ p̃t̃ cogitare. Cũ igitur p̃cipitur ut
seipãm cognoscat. nõ se tãꝙͣ sibi detracta
sit q̃rat. sed id quod sibi addidit detrahat
Interior ẽ em̃ ip̃a. nõ solũ ꝙ̃ ista sensibi¬
lia que maĩfeste foris sũt. sed etiã ꝙ̃
iiagines eorũ que ĩ ꝑte quadã sũt aĩe
quã hñt et bestie. ꝙnus ĩtelligentia
careãt. que mẽtisꝰ ẽ ꝓpria Cũ ergo sit
mens ĩterior. quodãmodo exit a semet/¬
ip̃a. cũ ĩ hec quasi tuestigi̾a multaꝵ

Expanded text:
erat, aut quo veniat ut est? Sed quia in iis est quae cum amore cogitat, sensibilibus autem, id est corporalibus, cum amore assuefacta est, non valet sine imaginibus eorum esse in semetipsa. Hinc ei oboritur erroris dedecus, dum rerum sensarum imagines secernere a se non potest, ut se solam videat. Cohaeserunt enim mirabiliter glutino amoris: et haec est ejus immunditia, quoniam dum se solam nititur cogitare, hoc se putat esse sine quo se non potest cogitare. Cum igitur ei praecipitur ut se ipsam cognoscat, non se tanquam sibi detracta sit quaerat; sed id quod sibi addidit detrahat. Interior est enim ipsa, non solum quam ista sensibilia quae manifeste foris sunt, sed etiam quam imagines eorum quae in parte quadam sunt animae, quam habent et bestiae, quamvis intelligentia careant, quae mentis est propria. Cum ergo sit mens interior, quodam modo exit a semetipsa, cum in haec quasi vestigia multarum
Abbreviated transcription (Latin):
pus ammantẽ atq uiuificantẽ
eẽ reppererũt. cõsequẽter et ĩmor¬
talẽ. quia uita carere uita nõ pt̃
ut quisquis potuit ꝓbare conati
sũt feã de quĩto illo nescio quo cor¬
pore ꝙ notissima quatuor huiꝯmũ¬
di elemẽtis quidã cõiũgẽtes hĩc
aiamẽe dixerũt Hoc loco diu dis¬
serendũ nõ puto Rut em̃ hoc uo¬
cãt corpus qd̾ nos. ciuꝰ ĩ loci spa¬
cio ꝑs toto minor ẽ. et ĩ illis ad

Expanded text:
tem esse repererunt; consequenter et immortalem, quia vita carere vita non potest, ut quisque potuit, probare conati sunt. Nam de quinto illo nescio quo corpore, quod notissimis quatuor hujus mundi elementis quidam conjungentes, hinc animam esse dixerunt, hoc loco diu disserendum non puto. Aut enim hoc vocant corpus quod nos, cujus in loci spatio pars toto minor est, et in illi
Abbreviated transcription (Latin):
poris quã ĩ uiscorib dilanatis ui¬
demꝰ. eã ẽẽ ꝓutauerũt. alii exmi¬
nutissimis ĩdiuiduisq corpuscũlis
quas athomos dicũt cõcurrentib
pso atq coherentib eã cõfici tredi¬
derũt. alii aerẽ. alii ignẽ sb̾am eius

Expanded text:
poris quam in visceribus dilaniatis viporis quam in visceribus dilaniatis videmus, eam esse putaverunt. Alii ex minutissimis individuisque corpusculis, quas atomos dicunt, concurrentibus in se atque cohaerentibus, eam confici crediderunt. Alii aerem, alii ignem
Abbreviated transcription (Latin):
rrat aũt mens cũ se istis iia¬
gimbuo tãto amore cõiũgit.
ict etiã se ẽẽ aliquid huiꝯmodi
existimet Ita enĩ cõformat᷑ eis
quo dãmõ rẽ id existendo si puctã¬
tando. nõ quo se miagine putet. sed
om̃o illud ip̃m cuiꝰ nnaginẽ secũ ht
Suret quippe ĩ ea iudiciũ dise̾nendi
corpus quod foris relinquit ab imagi-¬
ne quã de illo secũ gerit. insi cũ ita
ee primũtur eedẽ imagines tãꝙ̃ fo¬
ris sentiãtur nõ ĩtus cogitẽtur. sicut
dormẽtibus aut furẽtib ã ĩ aliqua
quia bñ sibi cõscia ẽ prĩcipatꝰ sui quo
corpus regitaii. Hinc fcm̃ ẽ ut qui¬
dã quererẽt/ quid corꝑis ãplius uale¬
ret ĩ corꝑo. et hac eẽ mentẽ uel oĩ¬
no tãꝙͣ aiam existimarẽt Itaqa
liiꝰ saniumẽ alii cerebrũ. alii cor nõ
sicut sc̃p̃tura dicit cõfitebor tibi dñe
⁊ toto corde meo. et diliges dñm deũ
tuũ x toto corde tuo hoc em̃ abui¬
tendo uel trãsferẽdo uocabulo de¬

Expanded text:
rrat autem mens, cum se istis imaginibus tanto amore conjungit, ut etiam se esse aliquid hujusmodi existimet. Ita enim conformatur eis quodam modo, non id existendo, sed putndo: non quo se imaginem putet; sed omnino illud ipsum cujus imaginem secum habet. Viget quippe in ea judicium discernendi corpus quod foris relinquit, ab imagine quam de illo secum gerit: nisi cum ita exprimuntur eaedem imagines tanquam foris sentiantur, non intus cogitentur, sicut dormientibus, aut furentibus, aut in aliqua quia sibi bene conscia est principatus sui quo corpus regit; hinc factum est ut quidam quaererent quid corporis amplius valeret in corpore, et hoc esse mentem, vel omnino totam animam existimarent. Itaque alii sanguinem, alii cerebrum, alii cor, non sicut Scriptura dicit, Confitebor tibi, Domine, in toto corde meo; et, Diliges Dominum Deum tuum ex toto corde tuo : hoc enim abutendo vel transferendo vocabulum d
Abbreviated transcription (Latin):
adest. Aits quid tũ menti adest. ꝙͣ
ip̃a mens: Ende et ip̃o que appella¬
tur ĩuentio si uerbi origmẽ retincte¬
mus quid aliud rosonat. insi quia ĩue¬
mre ẽ. ĩ id uenire qd̾ q̃ritur. ꝓptẽa
que quasi ultro ĩ mentẽ ueniũt. nõ
lisitate dicĩtur ĩuenta qr̃us cognita
dici possint. quia nõ ĩ ea querendo tẽ¬
debaamꝰ ut ĩ ea ueniremꝰ. hoc ẽ ea ĩue¬
nremꝰ Onaꝓpter sicũt ea q̃ oculis
aut ullo alio corꝑis sensu requirũtur
ms ĩtendit. tũc aũt ĩuenit cũ ĩ ea
que requirũtur idem sensus uenit.sic
aliqua q̃ nõ corꝑeo sensu ĩternũtio s
ꝑ seip̃ãm nossẽ debet. tũ ĩ ea uenitꝰ

Expanded text:
t quid tam menti adest, quam ipsa mens? Unde et ipsa quae appellatur inventio, si verbi originem retractemus, quid aliud resonat, nisi quia invenire est in id venire quod quaeritur? Propterea, quae quasi ultro in mentem veniunt, non usitate dicuntur inventa, quamvis cognita dici possint; quia non in ea quaerendo tendebamus, ut in ea veniremus, hoc est, ea inveniremus. Quapropter, sicut ea quae oculis aut ullo alio corporis sensu requiruntur, nis intendit, tunc autem invenit, cum in ea quae requiruntur idem sensus venit: sic alia quae non corporeo sensu internuntio, sed per se ipsam nosse debet, cum in ea venit,
Abbreviated transcription (Latin):
quai uiustur ex fide que nc̃ pcitiẽter ĩ hoĩt ex̃cet᷑ cõu̾¬
tatur ĩ ludiciis̃: ut possint et ip̃i nõ solũ. xii trib isrł.
fed ab ip̃o sue cõditionis̃ ĩitio cecidisse. nõ sic accipiẽdũ
Eut nõ ꝓp̾a uolũtate depiauat. sed malꝰci bono des
trecttus putetur R lioq̃ñ nõ ab s̃icio cecidisse diceretur
Neq em̃ cecidit: si taliõ eẽt faictus Sed stũs cõtius
se ai sute ueritatis aai̾tit. suꝑbia trandꝰ. et ꝓp̾e ptãtis¬

Expanded text:
qua vivitur ex fide , quae nunc patienter in hominibus exercetur, convertatur in judicium , ut possint et ipsi non solum duodecim tribus Israel , is initio cecidisse, non sic accipiendum est, ut non propria voluntate depravatus, sed malus a bono Deo creatus putetur; alioquin non ab initio cecidisse diceretur: neque enim cecidit, si talis est factus. Sed factus continuo se a luce veritatis avertit, superbia tumidus, et propri
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ dictũ ẽ deus quẽ suscittiuit ex mortuis solutis
doloribus ĩ feim: quia nõ potãt teneri ab eis nõ
uideo: msi ut quoꝵdã dolores ĩteros ẽẽ soluisse ac
abrahã uel ille pauꝑ ĩ simi eius hoc ẽ ĩ secretoqͥe¬
tis eius ĩ doloribus ẽrat ĩter quoꝵ requiẽ et illa
ĩferna tormẽta legimꝰ magnũ chasma obfirmatũ
Sed nec apud ĩferos eẽ dicti sũt Cõtigit em̃ ĩquit
mori ĩopẽ illũ: et cuiferri ab ãgelis ĩ sii cibrahe

Expanded text:
quod dictum est: quem deus suscitauit a mortuis solutis quod dictum est: quem deus suscitauit a mortuis solutis doloribus inferorum, quia non poterat teneri ab eis, non uideo, nisi ut quorundam dolores apud inferos eum soluisse accAbraham uel ille pauper in sinu eius, hoc est in secreto quietis eius, in doloribus erat, inter quorum requiem et illa inferna tormenta legimus magnum chaos firmatum, sed nec apud inferos esse dicti sunt; contigit enim, inquit, mori inopem illum et auferri ab angelis in sinum Abrah