comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sus infirmitate obmutũnt. tiel in frenesim ꝯuerfus fũit: dent teti¬
creditur moriturꝰ reconcisiet᷑ ꝑ manꝰ ipositionẽ. in funda᷑ i ore
eucharistia. Si fuꝑurxerit: ammoneat᷑ a fuꝑradictis testib pen
tiomi fuȩ satiffactsim. ⁊ sub datur statutis penitentiȩ legibus
ꝙͣ diu sacerdos qui penitentiã decłit: ꝓbaũit. Item. P enitentiᷤᷤ

Expanded text:
sus infirmitate obmutuerit vel in phrenesim versus fuerit, dent testintinuo creditur moriturus, reconcilietur per manus impositionem et infundatur ori ejus eucharistia: si supervixerit, admoneatur a supraditioni suae satisfactum, et subdatur statutis poenitentiae legibus, quoniam diu sacerdos qui per poenitentiam dedit, probaverit. LXXVII. Poenitentes
Abbreviated transcription (Latin):
epe principes cͣcͣ
quossibet maiestatis obnoxios: sacerdotib negocia fua ꝯmittũt.
Quia uͦ sacerctotes axͦ ad ministerrũ salutis electi funt: ĩbi ꝯsenciãt
regibus fieri iudices. ub̃riure inrando fupplicii inctusgencia ꝓ-¬
matitur. ñ ub̃i discriminis sententia p̃parat᷑. di qͥs gͦ sacerdotum

Expanded text:
epe principes contra quoslibet maiestatis obnoxios sacerdotibus negocia sua committunt; et quia sacerdotes a Christo ad ministerium salutis electi sunt, ibi consentiant regibus fieri iudices, ubi iureiurando supplicii indulgentia promittitur, non ubi discriminis sententia preparatur. Si quis ergo sacerdos
Abbreviated transcription (Latin):
unt seriũ. Omĩs enĩ dñs guod habet si uult uendit. siue seriũ
siue aliquid aliud eorũ quȩ posfidet. Simiłr et qui emit dñs etus¬
iniquam actionem oꝑantur. detrahunt sp̃i scõ. equaliter pec¬
cantes his qui basphemauerunt dicentes xp̃m in beẽlrebub eicere
demontũ. atq ut ueriꝰ dicamꝰ. tude conꝑant᷑ ꝓchitori. qtii iudeis
petrus simom. Non est tibi sors aliqua neq pars in sermone isto.
quia existimasti doitũ dei ꝑecctinia possidere.¬

Expanded text:
unt servum. Omnis enim dominus, quod habet, si vult, vendit sive servum, si quid aliud eorum, que possidet. Simiiniquam actionem operantur, detrahunt Spiritui sancto, aequaliter peccantes his, qui blasphemaverunt, dicentes, Christum in Beelzebub ejicere istum; atque, ut verius dicamus, Iudae comparantur proditori, qui Iudaeis Petrus Symoni: 'Non est tibi pars neque sors in sermone isto, quia existimasti donum Dei pecunia possider
Abbreviated transcription (Latin):
irma aũt tunc erit ꝓfessio uir¬
ginitatis: ex quo adusta eẽ. cẽꝑit. et que solet apta nuptiis de¬
cũ etas ceperit eẽ. adułta: et religionis ꝓfessio tunc demũ debet
ẽẽ. firma: cũ ad adułtam etatem ꝑuentũ fũit. S hic de illa ꝓfessio¬
ne agr̃. que in annis pueritiȩ ꝓprio arbitrio dõ offert᷑. ꝙͣ non ꝯ¬
firmat parentũ ꝯsensꝰ. Cct̃m q̃ a parentib dõ offert᷑. ꝓfessionem
in uiolatam seruari oportet.

Expanded text:
irma autem tunc erit professio virginitatis, ex quo adulta iam etas esse ceperit et que solet apta nuptiis deunc demum debet esse firma, quum ad adultam aetatem perventum fuerit. Sed hic de illa professione agitur, quae in annis pueritiae proprio arbitrio Deo offertur, quam non confirmat parentum consensus. Ceterum, quae a parentibus Deo offertur professio, inviolatam servari oportet.
Abbreviated transcription (Latin):
qui in scło funt ꝯstituti. et precipue qui ꝯtempto scło religiq̃
nom̃ ꝓfitentur. et regłam: modis om̃ib non cauet᷑. Phibemꝰ gͥ ne ab
his qui ad regͥionem transire uoluiñt aliqua peccunia requiratur.
neuc pͥoratus. atit capellanie q̃libet monachorũ aut cdericorũ annuia
distractiõe uendantur. neq ab eo cui regim̃ iꝑsorũ ꝯmitit᷑ ꝓ eorum¬
attemptare. tam qui ded̾it quã qui receꝑit partem se ꝯ simone non
manifeste declarat. P sepultura quoq crismatis et olei sacri ꝑceptiõe
nulla cutusꝙͣ p̃cii exactio intercedat. neq fub obtentu alicuiꝰ ꝯfue-¬
tudinis reatũ fitũ aliquis tueat᷑. quia diuturnitas tpr̃is non mi
epꝰorum sei arohidiaconorum ⁊ t̾minatdas ca̾s ecclasticas sub

Expanded text:
qui in clero constituti sunt, et praecipue qui contempto saeculo religiosorum nomen profitentur, et regulam modis omnibus non cavetur. Prohibemus igitur, ne ab his, qui ad religionem transire voluerunt, aliqua pecunia requiratur: neve prioratus aut capellaniae quaelibet monachorum aut clericorum annua distractione vendantur, neque ab eo, cui regimen ipsarum committitur, prattentare, tam qui dederit quam qui acceperit, partem se cum Simone non abiturum. Pro sepultura quoque chrismatis et olei perceptione nulla cuiquam pretii exactio intercedat: neque sub obtentu alicujus consuetudinis reatum suum aliquis tueatur, quia, diuturnitas temporis non minepiscoporum seu archidiaconorum et terminandas causas ecclesiasticas sub
Abbreviated transcription (Latin):
reminerationis expectat: fraudem in domino ꝑpetrat. quis
ticiam quam gratis imꝑtire debuit. acceptione peccume irẽ¬
chit. Donis male utunt᷑. qui ꝓ temporali lucro in tuste indicant
Tales quippe ad teritatẽ non nisticie defensio: s amor p̃mi pro¬
uocat. Quib si spes nũmorum fubtrahit᷑: confestim a iusticiȩ s

Expanded text:
remunerationis exspectat, fraudem in Deum perpetrat, quia justitiam, quam gratis impertiri debuit, acceptione pecuniae vendit. Bonis male utuntur qui juste pro temporali lucro judicant. Tales quippe ad veritatem non justitiae defensio, sed amor praemii provocat; quibus si spes nummi subtrahit
Abbreviated transcription (Latin):
et quiete retineat. Sa tictoritao illa alexandi secuta institito¬
ne beati. Gb̃. et beati benedicti ꝓbandis annũ indulget: sed
notuͥs. et incognitus uͦ triennirũ aceditur.

Expanded text:
et ore pronunciavit. Auctoritas illa Alexandri, secuta institutionem B. Gregorii et B. Benedicti, probandis annum indulget, sed notis; ignotis vero triennium conceditur.
Abbreviated transcription (Latin):
onliceat parentib lib̾os. uel lib̾eris parentes ab hereditate siua
repellere monachos factos. quãuis dũ laici fuerãt: in causã i¬
gratituctinis inciderunt. In
Item. Non licet parentibus
fuos lib̃eros ad solitariam uitam transeuntes: ab strahere de monal̃e¬

Expanded text:
on liceat parentibus liberos, vel liberis parentes hereditate sua repellere monachos factos, quamvis, dum laici fuerant, in causam ingratitudinis inciderint. De Item non liceat parentibus liberos suos ad solitariam vitam transeuntes abstrahere de monaste
Abbreviated transcription (Latin):
es ercunꝰ tͥmegistus pninꝰ leges ggeptiis tracdidit. Salon pͥmꝰ: leges athe¬
niensib̾us edidit. Ligugus primꝰ lacedeinonib iniam ex apollinis auõ-¬
toritate confix̃it. Iuina põpilius qui romulo fuccessit m̃ regno. pͥmꝰ legeᷤ
romanis edidit. Dem̃ cũ popłs sechtiostis magistratꝰ ferre non posset: x. iniros le-¬
gibus scribendis creauit. Qui leges exlibris salonis in latinũ sermonẽ translatã-¬

Expanded text:
ges Aegyptiis tradidit. Solon primus leges Atheniensibus dedit. Lycurgus primus Lacedaemoniis jura ex Apollinis auctoritate confinxit. 190 3. Numa Pompilius, qui Romulo successit in regnum, primus leges Romanis edidit; deinde cum populos seditiosos magistratus ferre non posset, decemviros legibus scribendis creavit, qui leges ex libris Solonis in Latinum sermonem translata
Abbreviated transcription (Latin):
asteram ducere non possit: testatur scriptura cdicens. alio quin
si disceditis ab inuicem ⁊ nolentes cohabitare dimittitis. ⁊ alii
uos copłaueritis: ad ult̾i eritis. ⁊ fil ĩ ur̃i qi pret̾ea nascentur
erunt inmundi .i. spurii.

Expanded text:
alteram ducere non possit , testatur scriptura, dicens: Alioquin si disceditis ab invicem, et volentes cohabitare dimittitis, et aliis vos copulaveritis, adulteri eritis, et filii vestri, qui postea nascentur, erunt immundi, id est spurii.
Abbreviated transcription (Latin):
non:. quia non ⁊ firnũ ⁊ in uiolabile ꝯiugiũ corũ. Dato em̃liba¬
lo reꝑudii licet eis diꝰcedere ab inuicẽ.⁊ alii copłari. lege fori noi
lege poli. quam non setunt᷑. Inter fideles uͦ ratũ ꝯugiũ ÷. quia
contigia semes mita inter eos ulterius solui non posfint hor
quedam funt legitima ueluti cũ ipcor a parentib tradetur. a
sponso dotatur. ⁊ a sacertłote beneticit᷑. ħ talra ꝯtugia sogi-¬
ma: ⁊ rata appellant᷑. Itiorũ uͦ ꝯnigia qui ꝯtemptis om̃ibus

Expanded text:
non est, quia non est firmum et inviolabile conjugium eorum. Dato enim libello repudii licet eis recedere ab invicem, et aliis copulari lege fori, non lege poli, quam non sequuntur. Inter fideles vero ratum conjugium est, quia conjugia semel inita inter eos, ulterius solvi non possunt. Horum quaedam sunt legitima, veluti quum uxor a parentibus traditur, a sponso dotatur, et a sacerdote benedicitur. Haec talia conjugia legitima et rata appellantur. Illorum vero conjugia, qui contem
Abbreviated transcription (Latin):
ccusatores ep̃orũ om̃i careant suspitione. qtia colũnas suas
dñs firmiter stare noluit. non a quib̃tis libet agitari. Nuiltũ nãq
sentencia a fuo iudice ñ cdicta constringat. quia et leges sclłi id ip̃m
fieri preciprunt iudices .xii. quilibet ep̃c accnsatus si nece sit eligat
a quibtis enus causa iustȩ nidicetur. Neo pritis audiatur aut ęxcom¬
municet᷑. uel iuchcct᷑. qtiã ipsi ꝑ se elig̾antur: et regulariter uocato
adfuorũ primo comientũ ep̃orum. ꝑ cos eius causa discernat᷑. fmis¬

Expanded text:
ccusatores autem eorum omni careant suspicione, quia columnas suas Dominus firmiter stare voluit, non a quibuslibet agitari. Nullum namque eorum sententia a suo judice non dicta constringat, quia et leges saeculi idipsum Duodecim enim judices quilibet episcopus accusatus si necesse fuerit eligat, a quibus ejus causa juste judicetur. Nec prius audiatur, aut excommunicetur vel judicetur, quam ipsi per se eligantur, et regulariter vocato ad suorum primo conventum episcoporum, per eos ejus causa juste audi
Abbreviated transcription (Latin):
monachis qũatus religiosis ad normã scĩ beneticti intra cłatis-¬
trum morari precipimus. uicos. catella. citritates. ꝓagrare ꝓ-¬
hibenus. a popłorum predicatione om̃ino cessare censuimus.
nisi forte quis de fue animȩ salute sollicitꝰ ut corũ habitũ assumat:
cos intra cdaustirũ consułe uoluerit.

Expanded text:
monachis quamvis religiosis ad normam S. Benedicti intra claustrum morari praecipimus; vicos, castella, civitates peragrare prohibemus, et a populorum praedicatione omnino cessare censuimus, nisi forte quis, de suae animae salute solicitus, ut eorum habitum assumat eos intra claustrum consulere voluerit.
Abbreviated transcription (Latin):
erunt reuerti. SPret̾ea sicut pͥncipib et potestatib fidem et reñena¬
am exhibere cogimn᷑: ita scłarium dignitatũ a ministratorib det¬
dendarum eccłarũ nec̃itas incũbit. Qd̾ si fac̃e ꝯtempserint: a õiã
funt repellendi

Expanded text:
ratian. Praeterea, sicut principibus et potestatibus fidem et reverentiam exhibere cogimur, ita saecularium dignitatum administratoribus defendendarum ecclesiarum necessitas incumbit. Quod si facere contemserint, a communione sunt repellendi.
Abbreviated transcription (Latin):
honestatis et estimationis sint. et negociĩ qualitas ac tuchicis mar̾
cũ his incurrerent consequenda funt omia testimonia. Si nͦ exhio
bitq iudex motũ animifin. et argumentis et testimonĩs q̃ rei apti
testimoniorũ fidem. et testimonia: quib potiꝰ liix ucritatis asfisti
In testib fides. dignitas. mores. grauitas modðranda est. et ido tts
qui ad uersus fidem suȩ testificationis uacilsant. audiendi nonf¬
Item. testiũ fides diligenter examinanda : Idõ in ꝑsona eorũ proli¬
randa erit in primis conditio etrrusq: utrũ quis decͣio an plebetio
an locuples. an egenus sit. lucricatisa quid facile admittat. tielas
eitis inmicꝰ sit. aduerfus quẽ testimoniũ fert. uel annicꝰ eitis sit: po
quo testimoniũ dat. Nam si careat fuspitione testimonitĩ: uel ꝓp̃t
ꝑsonam a qua ꝓfertur. quod honosta sit. del ꝓpter causam. qd
neq lucri. noq gr̃e. neq immicitie causa sit: admittend̾ : Ille qui

Expanded text:
honestatis et existimationis sint et negotii qualitas ac iudicis motus cum his concurrat, sequenda sunt omnino testimonia. Si vero ex his bitque judex motum animi sui ex argumentis et testimoniis, quae rei aptiotestimoniorum fidem, et testimonia, quibus potius lux veritatis assistiIn testibus, fides, dignitas, mores, gravitas examinanda est et ideo testes qui adversus fidem sue testationis vacillant, audiendi non. Testium fides diligenter examinanda est, ideoque in persona eorum exploranda erunt imprimis conditio cujusque, utrum quis decurio, an plebeius an locuples, vel egens sit, ut lucri causa quid facile admittat, vel an ei inimicus sit, adversus quem testimonium fert, vel amicus ei, pro quo testimonium dat. Nam, si careat suspicione testimonium, vel propter personam, a qua fertur, quod honesta sit, vel propter causam, quod neque lucri, neque gratiae, neque inimicitiae causa fiat admittendum est. I
Abbreviated transcription (Latin):
precepit: non electione ꝓprii arbitrii scĩ patres s potrus ex sentencia
diuini tudicii sanxerunt. Nam legr̃ qđ maria soror a ãron ꝓpħissa
dũ detractionis aduersũ moysem incurrisset delictũ: ilico stigina
dñs extra castra .uii. diebus egredi.⁊ post emundationẽ rursꝰ
in castra admitti. Maria soror aaron caro intellig̃r sacerdotis.
q̃ dum fuꝑbie dedita sordidissimis contagionũ macłatur ꝯtagũ.¬

Expanded text:
ex electione proprii arbitrii sancti Patres, sed potius ex sententia divini judicii sanxerunt. Nam legitur, quod Maria soror Aaron prophetissa, dum detractionis adversus Moysen incurrisset delictum, illico stigmatDeus extra castra septem diebus egredi, et post emundationem rursus eam in castra admitti. Maria ergo soror Aaron caro intelligitur sacerdotis, quae, dum superbiae dedita sordidissimis cogitationum maculatur contag
Abbreviated transcription (Latin):
si aliquis filiosam suam ducit iixorem.
et de eo qui concbit cũ matre sp̃uali. ⁊ de eo qui filrũ futĩ bapti¬
zauit. ⁊ iixor etus cũ de fonte fuscepit. hac causa. ut discidiũ ficie
ꝯigii. si postea in tali copulatione possunt ꝑmane. De talib
sic responsũ ÷. Si filiolam aut ꝯmatrẽ fuã aliquis in ꝯiugio dipe¬
xerit: separaudos ẽẽ. iudicamꝰ ⁊ gͣui penitentia plestendõ. Si
aũt ꝯitiges legitiii unꝰ aut ambo ex inctustria fec̃int ut filtũ fuma
de fonte fuspent. si inmipti manere uoluerint. bonũ ÷. Sinallaxu

Expanded text:
si aliquis filiolam suam duxerit in uxorem, et de eo qui concubuit cum matre spirituali; et de eo qui filium suum baptizavit, et uxor ejus eum de fonte suscepit, hac causa ut dissidium fieret conjugii, si post in tali copula non possunt permanere; sic respondendum est: Si filiolam aut commatrem suam aliquis in conjugium duxerit separandos esse judicamus, et gravi poenitentia plectendos. Si autem conjuges legitimi, unus aut ambo, ex industria fecerint, ut filium suum de fonte susciperent, si innupti permanere voluerint, bonum est; sin au
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃i. ꝑ xp̃i iudiciũ in u̾a obedientia obtestentur quatinꝰ palam
faciant. utrum se sicut fama ÷. recognoscant om̃s ꝯsanguineos.
Si negaũint: sibi ip̃i relinquendi fitut. ita tñ ut si altud ĩ ꝯscien¬
tia habeant: se a liminib eccłȩ. a corꝑe et sanguine dm̃i. a fi¬
delium cõione nou̾int segregatos. atq infames effectos. do¬
rint qui iuuenes sunt: alia matrimonia ꝯtrahere ũ ꝓ hibcã¬
ꝯiunctiones funt dirimende. Cuiꝰmͦ uͦ iuramentũ ab acc̾ato¬
nec ꝓp̃t timorem. aut ꝓp̃t amorẽ. aut ꝓpt premiũ. aut ꝓp̃t
ꝯsanginnitatem celabis ep̃o tuo. aut etus misso cui ħ requi¬
rere iusserit. qñcũq te ex hoc interrogare uolũit. sic d̾s te

Expanded text:
isti iudicium, in vera obedientia obtestentur, quatenus palam faciant, utrum se, sicut fama est, recognoscant esse consanguineos si negaverint, sibi ispsis relinquendis sunt. Ita tamen ut si aliud in conscientia habeant, se a liminibus ecclesie, a corpore et sanguine domini, a fidelium communione noverint segregatos atque infames effectos, dorint, qui iuvenes sunt, alia matrimonia contrahere non prohibenconjunctiones sunt dirimendae. Cujusmodi vero juramentum ab accusatonec propter timorem aut amorem aut propter premium aut propter consanguinitatem celabis episcopo tuo aut eius misso, cui hec requirere iusserit, quandocumque te ex hoc interrogaverit. Sic deus te
Abbreviated transcription (Latin):
cisꝰ hoc dñt contra eos de guib agitur. s potrus quia cre¬
dant ita ẽẽ. uerũ. et ita se a fuis antecessorib atictiuisse. In
quib om̃ib non debet aliqua uarietas uel ꝯtrarietas inue
niri. Iuramentũ seꝑationis. Abisto die in antea tu ꝑ rul
uullũ in genrũ sociabis te hinc tuȩ ꝯsanguinee nec in ꝯtugio. nec
in ad ulterio. nec cũ illa ad unam mensam manctucabio et bi¬
bes. aut fub uno tecto manebis nisi in ȩccła. aut in atio publi¬
co ubi mala fuspitio possit ẽẽ. nͥ ibi coram iodoneis testib pro-
certa necessitate pariter collocant᷑. nec aliam ꝯugẽ acctpieᷤ nisi
forte post actam penitentiam tiel licencia data fũit ab ep̃o tuo.
aut enis misso. fic te d̃s adiuuet. Occasione ꝯsanguinitatis

Expanded text:
cuius hoc dicant contra eos de quibus agitur, sed potius quia credant ita verum esse et ita se a suis antecessoribus audivisse in quibus omnibus non debet aliqua variei iuramentum prestabitur. Ab isto die in antea, tu per nullum ingenium te huic sociabis tue consanguinee, nec in coniugio nec in adulterio, nec cum illa ad unam mensam manducabis et bibes aut sub uno tecto manebis, nisi in ecclesia aut in alio loco publico, ubi nulla mala suspicio possit esse, ut ibi coram testibus idoneis pro certa necessitate pariter colloquamini, nec aliam coniugem accipies, nisi forte post actam penitentiam tibi licentia data fuerit ab episcopo tuo aut eius misso. Sic deus te adiuvet. Occasione vero consanguinitatis
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ necessitate geritur caritatio Ssuffraganer archiep̃orimꝰ sis¬
ditis sins ad malũ fauere ceꝑint. atq cuta corum correptionẽ ne¬
gligentes extiterint: tunc licet metropolitanis preter illorũ uolm¬
tatem et ligandos dampnare ⁊ reconciliandos ab solucre. Eũ u ẽi
lorum iitia increpatione redargunt. absq taliũ confitio. non lie¬

Expanded text:
ei archiepiscoporum subditis suis ad malum favere coeperint, atque circa eorum correctiones negligentes exstiterint, tunc licet metropolitanis praeter illorum voluntatem et ligandos damnare, et reconciliandos absolvere. Quum vero emalorum vitia aspera increpatione redarguunt, absque talium consilio non li
Abbreviated transcription (Latin):
impetitur eligit: aut quos suo consenfu hec scã sedes aut eiꝰ prmma¬
tes auctoritat᷑e hurus sc̃ȩ sectis delegauerint. It
iucdicem. siue curilem. siue militarẽ. ꝓducat᷑ uel oxhibeatur.
Magistratus em̃ qui hoo tub̾e aufus fucrit: amisfione cingłi con-¬
dempnatione plectatur Itẽ Siluest̾. ¶ estimoniũ elie

Expanded text:
impetitur elegerit, aut quos suo cum consensu haec sancta sedes, aut ejus primates auctoritate hujus sanctae sedis delegaverint. Ex judicem, sive civilem, sive militarem producatur vel exhibeatur. Magistratus enim, qui hoc jubere ausus fuerit, amissionis cinguli condemnatione plectetur. C. IX.
Abbreviated transcription (Latin):
nes in originali poͣcc̃o damꝑnari: quã penam peccõ debitam pꝰ
huiꝰ sententie ita deterininant. Peccata dimissa redire dñr. quia
quisquis post acceptam remissionem ad uomitũ redierit: tanto
grauius punict᷑. quanto magis benignitate dei abufus singłoꝵ
remissionis accepte ingratꝰ extitit. Uerũ illa sententia fauerabilior

Expanded text:
vel in originali peccato damnari, quam poenam peccato debitam post hujus sententiae ita determinant: peccata dimissa redire dicuntur, quia quisquis post acceptam remissionem peccatorum ad vomitum redierit tanto gravius punietur, quanto magis benignitate Dei abusus singulorum remissionis acceptae ingratus exstitit. VI Pars. § 1. Verum illa
Abbreviated transcription (Latin):
Si uͦ lib̾erũ acceꝑit. et ille ut causam p̃stet discidii se alicnius
seriũ fecerit. nec ipxorem dunite. nec illam ob umcłi ꝯm
gii inseruitutẽ redigi poterit.¬

Expanded text:
irum liberum acceperit, et ille ut causam praestet dissidii se alicujus servum fecerit, nec ille uxorem dimittere, nec illa ob vinculum conjugii in servitutem redigi poterit,
Abbreviated transcription (Latin):
tatem. qm̃ quisquis qđ non optantes dicimꝰ in hoc belli certamine
fidentt iortirus fũst : regna itli celestia mnime negabiunt᷑. Porg¬
utri sor publice potestates bella gntes non fuerunt trausgr essoreo
nlius mancłati. non occides. quauis quosq flagitiosos digna
morte ꝑmm̃ent. similes suȩ potestati obedieno: non⁊ reus homici¬
dñ si enus imꝑo quelib et flagitio sũ interfec̃it. Si homicidas i ue¬
nenarios punire non ÷ effusio sangumis. s legũ ministrũ. s ꝑax¬

Expanded text:
tatem, quoniam quisquis quod non optantes dicimus in hoc belli certamine fideliter mortuus fuerit, regna illi coelestia minime negabunturti et publicae potestates bella gerentes non fuerunt transgressores illius mandati: Non occides, quamvis quosque flagitiosos digna morte perimerent; si miles suae potestati obediens non est reus homicidii, si ejus imperio quemlibet flagitiosum interfecerit; si homicidas, et venenarios punire non est effusio sanguinis, sed legum ministerium; s
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotali uiditio posse mereri. uixta ilbud ambrosii suꝑ lucã.
Detrus doluit et fleuit. quia errauit ut homo. Non inuenio qttid
dixerit. scio quod fletrit. lacrimas enis lego. satisfactionẽ non
lego.

Expanded text:
sacerdotali judicio posse promereri, juxta illud Ambrosii super Lucam, ad cap. 22. C. I. Petrus doluit et flevit, quia erravit, ut homo. Non invenio quid dixerit; invenio, quod fleverit. Lacrimas ejus lego, satisfactionem non lego.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibentur ficria sacerdotibus s tm in cauta. et ea quȩ ꝓqualibet causa
tunc ad innocentiȩ suş assertionem iuramenta debent offerre.
in mectio faciat. et illum testem ꝓferat de innocentiȩ suş puritate. cui
tionem tñ añ sacerelotibus duobus sibiiunctis. ubi accusator cesañt.
eundem hoc ex se prebere tuo commntimꝰ arbario. Uulgare demq

Expanded text:
prohibentur fieri a sacerdotibus, sed tantum incauta et ea, quae pro qualibet causa tunc ad innocentiae suae assertionem juramenta debent offerri.urandum erit in medio, ut illum testem proferat de innocentiae suae puritate, cui tionem tamen antea, duobus sibi sacerdotibus junctis, ubi accusator cessaverit, eumdem ex se praebere tuo committimus arbitrio. Vulgarem de
Abbreviated transcription (Latin):
e eulogiis ad sacͣ ꝯcifia
defẽndis nichil inuenimꝰ amaioribus terminatũ. s sicut unicuiq
pb̃ro placuerit. Nam sicut constitutũ fũit imilło temꝑe benedictio-¬
nes afferre. forfitam mnꝰ libent̃ ad sinodos concurrent. et magis
qͣuiende: nec ultro delatȩ respuende.

Expanded text:
e eulogiis ad sacra concilia deferendis nihil invenimus a majoribus terminatum: sed sicut unicuique presbytero placuerit. Nam si constitutum fuerit, illo in tempore benedictiones afferri, forsitan minus libenter ad synodos occurrent, et magis er quaerendae, nec ultro delatae respuendae.
Abbreviated transcription (Latin):
iupserit alieno. hoc si semꝑ nesciat mĩquã ex hoc erit ad s.i. ꝯ¬
utt̃a. Si aũt sciat: iam ex hoc cẽ incipit. ex quo cũ alieno sciens
cubaũit. sicut in uire prectiotũ. Tandru quisq bone fidei possẽ¬
sor rectissime dicittr. quãdnu se possidere ignorat alienũ. Cñ uero
scierit. nec ab asiena possessione recesserit: tunc male fidei ꝑln-¬

Expanded text:
upserit alieno? Hoc si semper nesciat, nunquam ex hoc erit adultera: si autem sciat, jam ex hoc esse incipiet, ex quo cum alieno viro sciens cubaverit. Sicut in jure praediorum, tamdiu quisque bonae fidei possessor rectissime dicitur, quamdiu se possidere ignorat alienum: cum vero scierit, nec ab aliena possessione recesserit, tunc malae fidei perh
Abbreviated transcription (Latin):
ncestus ÷ ꝯsanguincorũ uel affintũ abufus. Unde incestuosi
cũ puella uiolenter a domo patris sui abducit᷑. Et cũ corritp¬
ta in ipxorem hatur. si ue puelle solum mͦ. siue parentib tm̃.
siue utsq uis illata ꝯstit̾it: hic morte multandꝰ ÷. s fi ad ȩccłam
c̃ rapta ꝯfug̃int: pͥuilegio eccłȩ mortis impunitatẽ ꝓm̃etur.
intus ꝓhibet᷑.¬

Expanded text:
ncestus est consanguinearum vel affinium abusus. Unde incestuosi quum puella violenter a domo patris abducitur, ut corrupta in uxorem habeatur, sive puelle solummodo sive parentibus tantum sive utrisque vis illata constiterit. Hic morte mulctatur. Sed si ad ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio ecclesie mortis impunitatem promeretur. nitus prohibet
Abbreviated transcription (Latin):
nec aliquando aliorsum trahit. Alii dixerunt regulam dictam.
prauũq est. corrigat. ¶ Porro canonĩ: ałĩ sunt decreta pontificũ.
alii statuta conciliorũ. Conciliorũ: alia funt untriersalia. alia ꝓ-¬
ficis. presentȩ indelicet legato scȩ romanȩ eccsȩ Alia uͦ anctoritate
patriarcharũ. uel primatũ. uel metropolitanorũ ciusdem ꝓinntiȩ
Dȩc quidem de generalibus regisis intelligenda funt. Stint aũt
quedam priuatȩ leges tam eccłasticȩ quã seculares. quȩ pͥmle-¬
gia appellantur. de gibus.¬

Expanded text:
nec aliquando aliorsum trahit. Alii vero dixerunt regulam dictam, rtum pravumque corrigat. Porro canonum, alii sunt decreta pontificum, alii statuta conciliorum. Conciliorum vero alia sunt universalia, alia pre ecclesiae; alia vero auctoritate patriarcharum, vel primatum, vel metropolitanorum ejusdem provinciae. Haec quidem de generalibus regulis intelligenda sunt. § 1. Sunt autem quaedam privatae leges, tam ecclesiasticae quam saeculares, quae privilegia appellantur. De qu
Abbreviated transcription (Latin):
cogniturꝰ. nec ꝑierat nec mendax manserat ꝯtigis appellatio:
ubi nec fũat. nec fut᷑a erat carnis illa ꝯmpxtio. ꝓp̃t qͦud fed̾ale¬
coniugiũ ambo parentes xp̃i uocari meruerunt. non solũ illa
mater. uerũ etiam ille pater eius. fic̃ ⁊ ꝯnix matris enis ut̃q
mente: non carne.

Expanded text:
cogniturus, nec perierat, nec mendax manserat conjugis appellatio, ubi nec fuerat, nec futura erat ulla carnis commixtio. Et infraconiugium parentes Christi uocari ambo meruerunt et non solum illa mater uerum etiam ille pater eius sicut coniux matris eius, utrumque mente, non carne.
Abbreviated transcription (Latin):
libet urbibus non modica impensa fustentant᷑. qua lege omnes
custod es astringant᷑. ut donator. assentator uenditor honorẽ ꝑ¬
dat. et qui fubscripserit: anathema fit. et cũ eo qui dederit tiel
qui receꝑit. nisi restituat᷑: liceat etiam quibustibet eccłasticis ꝑ¬
sonis contragicere. et cum fructib alienata reposcere. quod non
modo apłica scruantũ ÷ eccła: uerũ etiam in uniuersis eccliis
ꝑ prouincias quidem conuenire.¬

Expanded text:
libet urbibus non modica impensa sustentantur. Qua lege omnes custodes adstringantur, ut donator, accensator, venditor honorem perdat. Et qui subscripserit anathema sit cum eo, qui dedit vel qui recepit, nisi restituatur. Liceat etiam quibuslibet ecclesiasticis personis contradicere, et cum fructibus alienata reposcere. Quod non modo in apostolica servandum est ecclesia, verum etiam universis ecclesiis per provincias quidem di
Abbreviated transcription (Latin):
ala consuctudo non minus ꝗͣ perntiosa corruꝑtela intã¬
da est. Quod insi citrus racticitus euellat᷑: in pritilegiorũ ius ab
impiis asfumitur. et incipiunt preuaricationes. et uaris presm¬
tiones celeberrime ñ cõpresse: ꝓ legibus uenerari. et pͥui legiorum
more perpectuo celebrari.

Expanded text:
ala consuetudo non minus quam perniciosa corruptela est abiicienda, que nisi citius radicitus evellatur, in privilegiorum ius ab impiis aspiones, celerrime non compressae legibus venerari, et privilegiorum more perpetuo celebrari.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓculdubio ꝑsonis ab hac ultionũ sententia seꝑ aratis. qͥs ant o¬
taminatione sacrorũ orchrinũ uel stibuersione sc̃ fidei inetuents
aut hostilitatem seu obsidionẽ ꝑferentes. scu etiam drumor n
ditiorum seutencias metuentes fecisse contigit. In quorũ fato
plus humilitas quã ds̃ placatur. qua internitrioris dosositaᷤ

Expanded text:
 sententia separatis, quae aut contaminationem sacrorum ordinum vel subversionem sanctae fidei metuentes aut hostilitatem vel obsidionem perferentes, seu etiam divinorum judiciorum sententiam metuentes talia fecisse contigerit, in quorum facto plus humilitas qua Deus placetur quam interni laboris dolosita
Abbreviated transcription (Latin):
aut clericorũ. die dominico ꝓpositũ cuiꝰcumq eause negocnũ
aucleat uentilare. nsi hoc tm̃ tt dõ statuta sollennia ꝑagant.
et̃is uͦ diebus ꝯuementib ꝑsonis illa quȩ iusta funt habet
licenciam iudicancti excepto criminali
precipuio festis seu etiã in his dieb in quib legitima iem¬
nia celebrant᷑. scł̾m canonicã institutionẽ minime fieri de¬
cernimꝰ. Insuꝑ et sc̃a sy. nodꝰ decreuit. ut nulla nudiciaria i¬
testas licenciã habeat sua auctoritate ꝯͥanos ad placitũ ban

Expanded text:
vel clericorum die dominico propositum cujuscunque causae negotium audeat ventilare, nisi hoc tantum, ut Deo statuta solemnia peragant. Ceteris vero diebus, convenientibus personis, illa, quae justa sunt, habent licentiam judicandi, excepto criminali. praecipuis festis, seu etiam in his diebus, in quibus legitima jejunia celebrantur, secundum canonicam constitutionem minime  fieri decernimus. Insuper etiam sancta synodus decrevit, ut nulla judiciaria potestas licentiam habeat sua auctoritate Christianos ad placitum ban
Abbreviated transcription (Latin):
uslꝰ primas.
mistus metropolitanꝰ chiocesi ȩccłam uel parrochiam. aut aligãe
de eiꝰ patrochia p̃sumat excõmunicare. uel iudicare. aligiidue
agere absq enis consitio ⁊ iuditio. S hoc obsertiet qd̾ ab apłis ⁊
patrib et p̃decessorib nr̃io ⁊ statutũ. ⁊ a nobis confirmatũ .i.

Expanded text:
utem primas vel metropolitanus, dioecesani ecclesiam vel parochiam, aut aliquem de ejus parochia praesumat excommunicare, vel judicare, aliquidve agere absque ejus consilio vel judicio. Sed hoc observet quod ab apostolis ac patribus et praedecessoribus nostris est statut
Abbreviated transcription (Latin):
ad e. ampliꝰ noli peccare. non dicit ne pecces. s ne uoluntaᷤ
pecc̃an¬
di inte oriatur. Qd̃ quomodo seruabi-¬
custodiat᷑ hinc semꝑ doleat.
et de dolore gaudeat.⁊ de do¬
loris penitentia si contigit
semꝑ doleat:⁊ non sit satis ꝙ
doleat. s ex fide
doleat. et non semꝑ doluisse doleat.

Expanded text:
 et amplius noli peccare . Non dixit, ne pecces; sed, nec voluntas peccandi in te oriatur. Quod quomodo servabicustodiatur? Hinc semper doleat, et de dolore gaudeat, et de doloris poenitentia, si contigerit, semper doleat. Et non sit satis quod doleat, sed ex fide doleat, et non semper doluisse doleat.
Abbreviated transcription (Latin):
¶hac auctoritate meldensis ꝯcilii: non ꝑmittit᷑ raptor rapte pꝰ
penitenciam copulari. S ꝑmitit᷑ utriq post penitenciã legitimo
ꝯtugio copłari. Ut rapta uidelicet non raptori. s alii p ost pe¬
nitenciam nubat. Simłr raptor pꝰ penitenciã non eam quã ra¬
puit: s aliam ꝑmittit᷑ hr̃e ipxorem. Cũ eñĩ raptor ⁊ rapta penitẽ¬

Expanded text:
Hac auctoritate Meldensis concilii non permittitur raptori raptae post poenitentiam copulari, sed permittitur utrique post poenitentiam legitimo conjugio copulari, ut rapta videlicet non raptori, sed alii post poenitentiam nubat. Similiter raptor post poenitentiam non eam, quam rapuit, sed aliam permittitur habere uxorem. Quum enim raptor
Abbreviated transcription (Latin):
rent. uertentes uirgas in dracones. aquã in sanguniẽ. cũ fert᷑
inutaiit in bestias. Legit᷑ ⁊ de sacrifitio qd archades deo srio lito¬
uel immolabant. ex quo qͥctĩq ftim̃ent: in bestiarũ formas
querterent᷑. d hec om̃ia magicis p̃stigsis potiꝰ fingebant᷑. ꝙͣ rerũ

Expanded text:
rent, vertentes virgas in dracones, aquas in sanguinem . Fertur etmutaverit in bestias. Legitur et de sacrificio quod Arcades Deo suo Dycaeo immolabant, ex quo quicunque sumerent in bestiarum formas converterentur. Sed haec omnia magicis praestigiis potius fingebantur quam rerum
Abbreviated transcription (Latin):
pordoinbeat inetticinã. ISi gͦ iste ut fupͣ dictũ ÷ quia audit falstũ
sarate et tacet desmquit: multo mag̃ ille retis ÷. qui ad peieran¬
inre putat ullũ cui turanitũ defert an sit reus ꝑuirii: nisi seruaũit
qđ iurasse crectit᷑ creditur.

Expanded text:
plinam. Gratian. Si ergo iste, ut supra dictum est, qui audit falsum jurare, et tacet, delinquit, multo magis ille reus est, qui ad pejerannire putat illum, cui iuramentum defert, an sit reus periurii, nisi servaverit quod iurasse creditur?
Abbreviated transcription (Latin):
bseruantũ quoq decernimꝰ ne quis sacerdotũ uelcleri¬
corum more seculartũ tudicũ ꝓ impensis patrociniis
intm̃is uident᷑ accepta. s collõe deuotionis illata. Qd̾ si quesita
ꝓ batur acctꝑe ueluti ex actor fenoris. aut usurarũ possessor. scdᷤ
statuta patrũ se noũit degradanctũ. Ih oc aũt de illis intelłnd̃
÷ qui canonicã uitã ꝓfessi. regulariter se uicturos ꝓpofuer̃t.
Q eñali namq eccłe ꝯsuetudiẽ receptũ ÷ et morib apꝑroba¬
dendis muña exigant: et ꝓ in ꝑensis suscipiant.
ertio querit᷑ an ex mulieris ꝯfessione
iste sit ꝯdenpnandꝰ. In quo prinũ uidend̾ ÷ an muiłi¬
er sacerdotem accusare uaseat. Quod sacris canonib om̃tno
in detur ẽẽ. ꝓhibitũ. G eñałiter eñi statutũ ⁊ ex decretis fabi¬
ani p̃p. ut sacerdotes dñi non accͦsent. nec in eos testificentur
qui sui ordinis ñ sunt noc ẽe. possunt. & .i. Sunt quedã erimina

Expanded text:
bservandum quoque decrevimus, ne quis sacerdotum vel clericorum more saecularium judicum pro impensis patrociniis muneris videantur accepta, sed collatione devotionis illata. Quod si quis ista probatur accipere, veluti exactor foenoris aut usurarum possessor secundum statuta Patrum se noverit degradandum. Gratian. Hoc autem de illis intelligendum est, qui canonicam vitam professi regulariter se victuros proposuerunt. Generali namque ecclesiae consuetudine receptum est et moribus approbadendis munera exigant, et pro impensis suscipiant.ertio quaeritur, an ex mulieris confessione iste sit condemnandus? In quo primo videndum est, an mulier sacerdotem accusare valeat? Quod sacris canonibus omnino videtur esse prohibitum. Generaliter enim statutum est ex decretis Fabiani Papae, ut sacerdotes Domini non accusent, nec in eo testificentur, qui sui ordinis non sunt, nec esse po
Abbreviated transcription (Latin):
quod fit ex fide bonum ÷ Igͦt̾antia enim quȩ ÷ ex culpa: nocet.
ałr faciendo: quam ꝓbet ẽe. faciendũ. uel om̃e quod non ÷ ex fide:
dicitur ẽẽ. pecc̃m. Quia quicoruid non fit ea fide ut non ad et̾̃nã
ualeat salutem: inutile repritatur. ad dm̃.
Yñ augostines ait.

Expanded text:
quod fit cum fide, bonum est. Ignorantia enim, quae est ex culpa, nocet. aliter faciendo quam probet esse faciendum. Vel omne, quod non est ex fide dicitur esse peccatum, quia quicquid ea fide non fit, ut ad aeternam valeat salutem, inutile reputatur apud Dominum. Unde Augustinus ait
Abbreviated transcription (Latin):
benda. Shisita respondetur: Sc̃a romana ȩccła sua auctorita-¬
te ꝯgregata ualet disiting̃e. ⁊ distuncta ꝯgregare. rõnis tñ eqͥ-¬
tate considerata. Uñ uel pictatis uel nec̃itatis intuitu. semel
a se ꝯcessa ualet uel in totũ tiel in partem ꝯmutare. P neceᷤ¬
fitate quoq corrigendorum intiorũ priulegia multarum

Expanded text:
a ecclesia sua auctoritate congregata valet disjungere, et disjuncta congregare; rationis tamen aequitate considerata. Unde vel pietatis, vel necessitatis intuitu semel a se concessa valet in totum vel in partem commutare. Pro necessitate namque corrigendorum vitiorum p
Abbreviated transcription (Latin):
ostea qũa ȩccse itra docum̃torũ quoq intercedentrũ fuerĩt
anctoritate firmata. nullatenꝰ ab his discedendi liberam pon
teriorum uł quarumlibet eccłarũ auctoritate Gregorii et Gela-¬
sii. si ea q̃ ec leges fiunit ꝓ infectis hñda funt. si pontifex non
Uãt lib̃eram licenciam disceclendi a documentis quibus utra tificum sc̃e romane¬
gcłe firmant᷑. patet quo cł posteriora pͥtnlegia antigitiotibꝰ ȩccłẽ uiuiola¬

Expanded text:
osteaquam ecclesiae jura documentorum quoque intercedentium fuerint auctoritate firmata, nullatenus ab his discedendi liberam Pontteriorum vel quarumlibet ecclesiarum auctoritate Leonis, G si ea, quae contra leges fiunt, pro infectis habenda sunt; si Pontifex non habet licentiam discedendi a documentis, quibus jura ecclesiae firmantur: patet, quod posteriora privilegia antiquiorib
Abbreviated transcription (Latin):
rci aliene. non eni rapinã ꝑmifit qui furtũ ꝓ hibiit. s utiq a
patre totũ in tellig̾e uoluit. quicquid illicite rerum ꝓpximi au¬
ferunt. ꝓfecto noĩe mechie om̃is illicitꝰ ꝯcubitꝰ atq illorũ men-¬
brorum non legitimꝰ usus ꝓhibitus debet intelligi.

Expanded text:
ienae, non enim rapinam permisit qui furtum prohibuit, sed utique a parte totum intelligi voluit quidquid illicite rerum proximi aufertur; profecto et nomine moechiae omnis illicitus concubitus atque illorum membrorum non legitimus usus prohibitus debet intelligi,
Abbreviated transcription (Latin):
fors auchunt. qͥlia ꝑx itianis ꝓferunt᷑. fintentio ñ depet serutrs
uerbis. s uerba intentioni: patet qđ ds̃ non sic accipit iurainentũ hr
isle cin iurat᷑. s potiꝰ: sic̃ qui iurat intelligit. cũ recipienti non ex
timis. s ex his quȩ ꝓferunt᷑ foris uerba nr̃a sonent. Item obi ortͥn
id̾o suꝑ lapidem cũ iurare fecerit: ne ñ seruando qđ ꝓmittit. rati
ꝑ iurii teneat᷑. ¶ tem obicitur de ciuitatib quti crecdunt se ĩurare
obedituros ꝯ fulib fuis in omib q̃ sibi imꝑata fũit: ꝓ honore sue
ciuitatis. Ne uͦ o bedienciam recusantes reatu ꝑnirii illagurentꝰ
supponitur breue uirat᷑is in quo aliud ꝯtinet᷑. ꝙͣ se iurat᷑os ar¬
cens de adultio uel furto impectitus. si innocenciã suã uellet asse¬
rere. iuraret aũt se ab obiectis ita eẽ. in mimõ. sic̃ in breui illo ꝯti¬
netur. qđ manibus suis se scripsisse arbitret᷑. ꝯtineat᷑ aũt in illo hẽ

Expanded text:
foris audiunt, qualia ex intimis proferuntur, si intentio non debet servire verbis, sed verba intentioni: patet, quod Deus non accipit sic juramentum, sicut ille, cui juratur, sed potius sicut qui jurat intelligit, quum recipienti non ex intimis, sed ex his quae proferuntur foris, verba nostra sonent. § 1. Item objicitur, ideo super lapidem illum jurare fecerit, ne, non servando quod promittit, reatu  iurat intelligit. Item obiicitur de civibus, qui credunt se iurare obedituros consulibus suis in omnibus que sibi imperata fuerint pro honore sue civitatis; ne vero, obedientiam recusantes, reatu periurii illaquearentur, supponitur breve iuraturis, in quo aliud continetur, quam se iuraturos arcens de adulterio vel furto impetitus innocentiam suam vellet asserere, juraret autem se ab objectis sic esse immunem, sicut in brevi illo continetur, quod manibus suis se scripsisse arbitratur, contineatur autem in illo, hunc
Abbreviated transcription (Latin):
Hoc sc̃m affirma
uoluntate uolũint hr̃e maritos. Siłis ꝯditio et de uirginib habetꝰ
nec extra uoluntatem parentẽ uel fuã cogantur maritos aruper
i quis uͦ ꝓpo fitũ castitatis untue uł uinginis impedierit a ẽa
cõione. et a bminib eccłẽ habeatur extraneus.¶h ac auctoritate

Expanded text:
hoc sanctum affirmat voluntate voluerint habere maritos. Similis conditio et de virginibus habeatur, nec contra voluntatem parentum vel suam cogantur maritos accipere. Si quis vero propositum castitatis viduae vel virginis impedierit, a sancta communione et a liminibus ecclesiae habeatur extraneus. CAP. 45.-- De
Abbreviated transcription (Latin):
nisi quantũ de qualitate conuenienti datur. ex ꝓpͥo du-¬
plum accipitur. ex rebus eccłe in suo tm̃ qui dederunt nomine
si resꝓpriaᷤᷤ et eccłasticas fructuario usti tenere uoluerint. Si
aũt resꝓprias ad presens dumiserint ex reb eccłasticis triplũ
fructuario usu. in fuo tm̃ quis nomine sumat. quia sic eas qͦq
tractare. ut in alienarũ dispensatorem comienit. ñ ut ꝓpͥarũ¬

Expanded text:
nisi quantum de qualitate convenienti datur ex proprio, duplum accipiatur ex rebus Ecclesiae, in suo tantum qui dederit nomine, si res proprias et Ecclesiasticas usu fructuario tenere voluerit. Si autem res proprias ad praesens dimiserit, ex rebus ecclesiasticis triplum fructuario usu, in suo tantum quis nomine sumat, quia sic eas quemque tractare, ut alienarum rerum dispensatorem convenit, non pr
Abbreviated transcription (Latin):
dubites exceptis illis qui ꝓ noĩs xp̃i fuo sanguine bap¬
teantur. nultũ hontinẽ excepturũ uitã eternã. qri non mc a
mallis suis fuerit ꝑ penitentiã fidemꝙ conuers. et ꝑ sacramẽ¬
tum fidei et pentenciȩ.i. ꝑ baptismũ liberat: et maiorib qͥdẽ
necessariũ ẽẽ. et penitentiam de malis suis ag̃ẽ. et fidẽ catholieam
sccł̃m regłam ueritatis teñe. et sacramentũ baptismatis aocioer
possẽ agere ꝓ peccato quod originaliter trahunt. sacram̃ti Reun

Expanded text:
 Christi suo sanguine baptizantur, nullum hominem accepturum aeternam vitam, qui non hic a malis suis fuerit per poenitentiam fidemque conversus et per sacramentum fidei et poenitentiae et per baptismum liberatus. Et majoribus quidem necessarium esse et poenitentiam de malis suis agere et fidem Catholicam secundum regulam veritatis tenere et sacramentum baptismi accipere; pro peccato, quod originaliter trahunt, agere possun
Abbreviated transcription (Latin):
Iccusatorũ ꝑsonȩ sine scripto nunꝙͣ recipiant᷑. nec absente eo ꝙͣ¬
accusare uoluerint. quibuslibet acciͣ ꝑmittitur¬

Expanded text:
ccusatorum persone sine scripto nunquam recipiantur nec absente eo accusare voluerint. Quibuslibet accusare permittitur
Abbreviated transcription (Latin):
sit utrũ in eadem affinitate ꝯsanguineorũ pͥoris utri remar¬
at. An soboles ex his nuptiis fuscepta ꝯsanguneis pͥorriis
copłari possit: merito querit᷑y ñ uõ. In ꝯciłio illo. tr se¬
uno defuncto: infuꝑstite affinitatis non deletur: nec alia cop¬
la contugalis: affinitatẽ prioris copłe solũe ualet. Icẽ ĩuos¬

Expanded text:
transit, utrum in eadem affinitate consanguineorum prioris viri remaneat, an soboles ex secundis nuptiis suscepta consanguineis prioris viri copulari possit, merito quaeritur. De his ita suno defuncto, in superstite affinitas non deletur, nec alia copula conjugalis affinitatem prioris copulae solvere valet. Sed
Abbreviated transcription (Latin):
om̃ino nomina tam iicinis epĩs quã sitis parrochianis
pariter in dicare. eaq in celebri loco posita p̃foribus ȩccłȩ cuncts
conuenientibus inculcare. quatmꝰ in utraq diligentia et exco¬
municatis ubiq occłasticus aditus excludat᷑. et excusationis
fuerit: cum eo conmunicare non debemꝰ. Cũ at̃t solo reatt oc¬
culte excomunicationis contraxerit pęnam: non est ab eiꝰ cm-¬
quo d eorũ cõmumonẽ ut̾are non cogimtr. qti sententia u¬
tati non funt. S iꝑfiꝰ sententiȩ notatio multiplicĩt intelligt᷑¬
Aliquando em̃ arcet᷑ quis a itͥminib eccłȩ et a cõmirmone ar¬
poris et sanguinis ͥ. ues̃ teste conscientia rusta ilłd apsi. ꝓbct
se homo: et sio de pane illo edat ⁊ de calice bib̃at. quia qui in¬
digne mandticat et bibit. ipse sibi ndicĩ manducat et bĩbit:¬

Expanded text:
omnino nomina tam episcopis vicinis, quam suis parochianis pariter indicare, eaque in celebri loco posita prae foribus ecclesiae cunctis convenientibus inculcare, quatenus in utraque diligentia et excommunicatis ubique ecclesiasticus aditus excludatur, et excusationis fuerit, cum eo communicare non debemus. Quum autem solo reatu occulte excommnuicationis contraxerit poenam, non est ab ejus comquod eorum communionem vitare non cogimur qui sententia notati non sunt. Sed ipsius sententiae notatio multipliciter intelligminibus ecclesiae et a communione corporis et sanguinis Christi, vel teste conscientia, juxta illud Apostoli: Probet se homo, et sic de pane illo edat et de calice bibat, quia qui indigne manducat et bibit, judicium sibi manducat et bibit
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓhibet. Qua sententia non separat᷑ gtis a consertio ficteb̃tũ. Est
et alia sententia. q̃ anathema uocat᷑: qua quisq separat᷑ etid̃
a consortio fidelm̃. De qua fupͣ. Eũ excõmunicatis: noli c̃cat
uibus ep̃ non cõmunicant: non cõmtinicetis. et quo ee¬
cerint: non rectpiatis. Ualde eñi timenda ÷. sententia ꝙ̃i.
Quicũq intra amis
spacium cruiliter stũe ptiblice causam fuam coram exc̃minꝰ¬
eatoribtis non ꝑegerint: tꝑsi fibi ad itũ aucdientiȩ clausisse ude¬
antur. Q uoct si o bstinato ammo. fine cõntuniõe defunet fuã.¬
n os illorũ eauisam ita beati lconis p̃dcessoris ñi seurtiatlas

Expanded text:
vitae. Qua sententia non separatur quis a consortio fidelium. Est et alia sententia, quae anathema vocatur, qua quisque separatur a consortio fidelium, de qua supra: Cum excommunicatis nolitiscopi non communicant non communicetis, et quos ejecerint non recipiatis. Valde enim est timenda sententia episcopi, Quicumque intra anni spatium civiliter sive publice causam suam coram suis excommunicatoribus non egerint, ipsi sibi aditum audientie clausisse videantur. Quod si obstinato animo sine communione defuncti fuerint nos illorum causam, iuxta be
Abbreviated transcription (Latin):
currere: excusationes suas litteratorie fubscribant. Nisi aũt rationẽ
impedim̃ti sui apud primatẽ suũ reddiderint: eccłe sus cõitione
deħent ẽe. contempti.

Expanded text:
currere, excusationes suas literatorie conscribant; nisi autem rationem impedimenti sui apud primatem suum reddiderint, ecclesiae suae communione debent esse contenti.
Abbreviated transcription (Latin):
uisquis ille : qui crimen intendit: in iudiciũ ueniat. nom̃
rei indicet. tincłm inscriptionis arripiat. custodiat simititu¬
dinem. habite tñ dignitatis estimatione pociatur. Nec sibi noũit li¬
centiam mentiendi: cum calum ꝑniantes ad uindictã poscit simi

Expanded text:
uisque ille est qui crimen intendit, in judicium veniat, nomen rei indicet, vinculum inscriptionis arripiat, custodiat, similitudinem, habita tamen dignitatis aestimatione, patiatur. Nec fore sibi noverit licentiam mentiendi cum calumniantes ad vindictam poscat simi
Abbreviated transcription (Latin):
et postea cũ filiastra foruicatꝰ fũit. siue cũ duabus saroribus.
aut si qua cũ duob fr̃ib. seu cũ ꝯpatre et filio. si quis relictam fra-¬
tris. siquis neptam aut nouercam. aut nurũ. aut ꝯso brinã. aut
filiam autincłi. aut eius relictam. aut pͥurgnã possũit: eos clisum¬
gi. et eitis munqͣ ꝯnigio copusari p̃cipimꝰ.

Expanded text:
et postea cum filiastra fuerit fornicatus seu cum duabus sororibus altera manente uxore, aut si qua cum duobus fratribus, seu cum patre et filio, si quis relictam fratris, si quis neptem aut novercam, aut nurum aut consobrinam, aut filiam avunculi, aut ejus relictam, aut privignem polluerit, eos disjungi, et ulterius nunquam conjugio copulari praecipim
Abbreviated transcription (Latin):
in occłasticis honorib grauitas. nichil sibi defendat industrias
totũ atiriꝓhans amor ob̃tineat. ⁊ dũ incia honor remunerat ii
locũ ultoris is qui fortasse fuierat ulciscendꝰ add uert᷑. atq sacerhe
non proficere sed pertre potius iudicantur. Itẽ.¬
ułnato pastore qͥs curandis ouib ad hibet metticinã. ant
quomodo popłm orõnis ctipeo tuetur. ꝗiti iacdis hostiũ seferiẽ¬
dum exponit: Aut qualem fructũ de se ꝓducturꝰ : cuiꝰ graui peti

Expanded text:
iasticos gravitas, nihil sibi defendat industria, sed totum auri profanus amor obtineat, et dum vitia honor remunerat, in locum ultoris is fortasse qui fuerat ulciscendus adducitur, atque hinc sacerdotes non proficere, sed perire potius judicantur. Vato pastore, quis curandis ovibus adhibet medicinam? Aut quomodo populum orationis clipeo tuetur, quiacculeis hostium sese feriendum exponit? Aut qualem fructum de seproducturus est, cuius gravi peste
Abbreviated transcription (Latin):
res legitimã potestatẽ acci¬
piunt. Arbitru st̃ qͥ nullã
ordinarii ⁊ arbit᷑rii. alii
arbit᷑rũ tm̃. Ordinarũ et
arb̾ st̃: qui legitimã potes¬
tatẽ hñtes ab eis eligunt᷑. qͥ
Ab his c̃ ut arbitͥ sedeant
⁊ ñ ut ordinarũ: pͥuilegio
tñ oidinarie dignitatis gͣ¬

Expanded text:
res, legitimam potestatem accipiunt. Arbitrarii sunt, qui nullam ordinarii et arbitrarii et alii arbitrarii tantum. Ordinarii et arbitrarii sunt, qui legitimam potestatem habentes, ab eis eliguntur ad Ab his, etsi ut arbitrarii sedeant et non ut ordinarii, privilegio tamen ordinarie dignitatis
Abbreviated transcription (Latin):
mum̃is queritur in fuccessione gñis. s in ꝑfectione uitȩ. ⁊ sinceritate
scientiȩ. et uirginitas fecunditati prefert᷑. et sacerdotibus continentiȩ.
castitas imꝑatur. Nec gͦ abraham ⁊ iacob deliquit. quia preter irxo¬
rem filios ex ancisla quefrint. nec illorũ exemplo preter ꝯiugalem de
bitum fecunctitatis in aliqua licet alicui querere. cũ illorũ ꝯitigia noᷤ¬
trorum exequant᷑. uel p̃ferantur uirginitati.⁊ in mod̾atus ufus ꝯu-¬

Expanded text:
muneris quaeritur in successione generis, sed in perfectione vitae et sinceritate scientiae, et virginitas foecunditati praefertur, et sacerdotibus continentiae castitas imperatur. Non ergo Abraham aut Jacob deliquit, quia praeter uxorem filios ex ancilla quaesierit, nec illorum ebitum, fecunditatem in aliqua licet alicui querere, cum illorum coniugia nostrorum equantur vel preferantur virginitati et immoderatus usus