comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
matur quod relinquit᷑: Cur
illud negligitur quo ꝑuenit᷑:
Mementote qđ dicitur. Siqͥs
habet aures audiendi: audiat.
Om̃s enim qui illic aderant: au¬
res corporis habebant. S qui
cunctis aures habentib. siqͥs
habet aures audiendi audiat
dicit. Aures ꝓculdubio cordis
requirit. Curate ergo: ut accep¬
tus sermo in cordis aure re¬
maneat. Curate ne semen
iuxta uiã cadat: ne malig-¬
nus sp̃s ueniat. et a memoria
uerbum tollat. Curate ne pe¬
trosa terra semen excipiat: &
enim libet quod audiunt: boni
oꝑis initia ꝓponunt: s mox fa-
tigari aduersitatib ceꝑint. in¬
choata derelinquunt. Petrosa
ergo terra humorẽ non habuit:
quȩ hoc qd̾̃ germinauerat. ad
fructum ꝑseuerantie ñ ꝑduxit.
Multi nãq cum uerbum contͣ
auaritiã audiunt. eandẽ aua¬
ritiam detestantur: rerum om¬
nium contemptũ laudant:s
mox ut uiderit animus qd̃ con¬
cupiscat. obliuiscitur qđ lau-¬
dabat. Multi cũ uerbum contͣ

Expanded text:
matur quod relinquitur? Cur matur quod relinquitur? Cur illud negligitur quo pervenitur? Mementote quod dicitur: Si quis habet aures audiendi audiat. Omnes enim qui illic aderant aures corporis habebant. Sed qui cunctis aures habentibus Si quis habet aures audiendi audiat dicit, aures procul dubio cordis requirit. Curate ergo ut acceptus sermo in cordis aure remaneat. Curate ne semen juxta viam cadat, ne malignus spiritus veniat, et a memoria verbum tollat. Curate ne petrosa terra semen excipiat, etenim libet quod audiunt, boni operis initia proponunt; sed mox ut fatigari adversitatibus coeperint, inchoata derelinquunt. Petrosa ergo terra humorem non habuit, quae hoc quod germinaverat ad fructum perseverantiae non perduxit. Multi namque cum verbum contra avaritiam audiunt, eamdem avaritiam detestantur, rerum omnium contemptum laudant; sed mox ut viderit animus quod concupiscat, obliviscitur quod laudabat. Multi cum verbum contra
Abbreviated transcription (Latin):
te: nequaquã dñs diuitias. sed
fallaces diuitia sappellat. fal¬
laces enim sunt: quȩ nobiscũ
diu ꝑmanere ñ possunt. Falla-¬
ces sunt: que mentis nr̃e inopi¬
am non expellunt.Sole autẽ
diuitiȩ uere sunt: quȩ nos di¬
uites urtutib faciunt. Si ergo
ueri honoris queritis: ad cȩleste
regnum tendite. Si glam dig¬
nitatum diligitis: in illa suꝑ¬
na angłoꝵ curia ascribi fe¬
stinate. Uerba dei quȩ aure ꝑ¬
cipitis: mente retinete.Cibus
enĩ mentis. est sermo di: et qͣsi
auditus sermo inuentre me¬
morie non retinetur. S qͥsqͥs
alimenta ñ retinet: huius ꝓ¬
fecto uita desꝑatur. Eterne gͦ
mortis ꝑiculum formidate. si
cybum quidem sc̃e exortatio¬
nis accipitis: s uerba uitȩ. id
est alimenta iusticie. in memo¬
ria ñ tenetis. Ecce transit om-¬
ne quod agitis: et ad extremum
iudicium sine ulla momenti in-¬
terpositione. cotidie uolentes
nolentesq ꝓꝑatis. Cur ergo a¬

Expanded text:
te, nequaquam Dominus divitias, sed te, nequaquam Dominus divitias, sed fallaces divitias appellat . Fallaces enim sunt quae nobiscum diu permanere non possunt, fallaces sunt quae mentis nostrae inopiam non expellunt. Solae autem divitiae verae sunt quae nos divites virtutibus 1489 faciunt. Si ergo,veri honoris quaeritis, ad coeleste regnum tendite. Si gloriam dignitatum diligitis, in illa superna angelorum curia ascribi festinate. 2. Verba Domini, quae aure percipitis, mente retinete. Cibus enim mentis est sermo Dei. Et quasi auditus sermo in ventre memoriae non tenetur. Sed quisquis alimenta non retinet, hujus profecto vita desperatur. Aeternae igitur mortis periculum formidate, si cibum quidem sanctae exhortationis accipitis, sed verba vitae, id est alimenta justitiae, in memoria non tenetis. Ecce transit omne quod agitis, et ad extremum judicium sine ulla momenti interpositione quotidie volentes nolentesque properatis. Cur ergo a
Abbreviated transcription (Latin):
enim ꝑsemetipsam ueritas ex¬
posuit. hanc discutere huma¬
na fragilitas non p̾sumit.S
est qd̃ sollicite in hac ipsa ex¬
positione dnĩca pensare de¬
beatis: quia si nos uobis sem̃
uerbum. agrum mundum.
uolucres demonia. spinas di¬
uitias significare diceremus:
ad credendum nobis. mens for¬
sitan ur̃a dubitaret. Unde et
idem dñs ꝑsemet ipsum dig¬
natus est exponere qd̃ dicebat:
ut sciatis rerũ significationes
querere. in his etiam quȩ ꝑ
semetipsum noluit explana¬
re. Exponendo ergo qͦd dixit.
figurate se loqͥ innotuit: qua¬
tinus certos uos redderet. eũ
uobis nr̃a fragilitas. uerboꝵ
illius figuras aꝑiret. Qͥs enĩ mi¬
chi unquam crederet. si spi¬
nas diuitias int̾pretari uolu¬
issem : maxime cum ille pugͥ¬
hant. iste delectent : Et tam̃
spinȩ sunt. quia cogitationũ
suarũ punctionib mentẽ lace¬
rant: et cumusq ad peccatum
ꝑtrahunt. quasi inflicto uul-¬
nere.cruentant.Quas bene
hoc in loco. alio eugłista testan¬

Expanded text:
er semetipsam Veritas exposuit, hanc discutere humana fragilitas non praesumit. Sed est quod sollicite in hac ipsa expositione dominica pensare debeatis, quia si nos vobis semen verbum, agrum mundum, volucres daemonia, spinas divitias significare diceremus, ad credendum nobis mens forsitan vestra dubitaret. Unde et idem Dominus per semetipsum dignatus est exponere quod dicebat, ut sciatis rerum significationes quaerere in iis etiam quae per semetipsum noluit explanare. Exponendo ergo quod dixit figurate se loqui innotuit, quatenus certos vos redderet cum vobis nostra fragilitas verborum illius figuras aperiret. Quis enim mihi unquam crederet, si spinas divitias interpretari voluissem, maxime cum illae pungant, istae delectent? Et tamen spinae sunt, quia cogitationum suarum punctionibus mentem lacerant, et cum usque ad peccatum pertrahunt, quasi inflicto vulnere cruentant. Quas bene hoc in loco, alio evangelista attestan
Abbreviated transcription (Latin):
atq a p̾sentis uite desideriis
corriguntur: qͥdisti fr̃s km̃i
nisi compelluntur ut intrent:
S ualde est tremenda senten¬
tia: que ꝓtinus subinfertur.
Intenta hanc cordis aure per¬
cipite fr̃s et dñi mei. Inqͣntũ
peccatores. fr̃s mei: inquantũ
iusti dñi mei. Intenta hanc
aure ꝑcipite: ut tanto eam
minus sentiatis in examine:
quanto nunc. audistis formi-¬
dolosius inp̃dicatione. Ait
enim. Dico autẽ uobis: quod
nemo uirorũ illoꝵ qͥ uocati
sunt. gustabit cenã meam.
ecce. uocat ꝑse. uocat ꝑ an

Expanded text:
atque a praesentis vitae desideriis atque a praesentis vitae desideriis corriguntur, quid isti, fratres mei, nisi compelluntur ut intrent? 10. Sed valde est tremenda sententia quae protinus subinfertur. Intenta hanc cordis aure percipite, fratres et domini mei: in quantum peccatores, fratres mei; in quantum justi, domini mei. Intenta hanc aure percipite, ut tanto eam minus sentiatis in examine, quanto nunc auditis formidolosius in praedicatione. Ait enim: Dico autem vobis quod nemo virorum illorum qui vocati sunt gustabit coenam meam. Ecce vocat per se, vocat per an
Abbreviated transcription (Latin):
ad prendet eos: queret. et ñ
inueniet eos: quia malig¬
nos sp̃c quib se insuis desi¬
deriis anima subdidit:ad
desiderioꝵ suorum effectum
minime comprehendit.S
de hac salubri aduersitate
qͣnta utilitas nascat᷑: adiun¬
git. cum subditur.Et dicit:
uadã et reuertar ad uirum
meũ priorẽ: quia bene mͥe-
rat tunc. magisquã mnc.
Postquam ergo uias suas spi-¬
nis septas inuenit. postquã
amatores suos apprehendere
ñ ualet. ad amorem uiri prio¬
ris redit: quia plerũq postqͣ
in hoc mundo ñ possumus
obtinere que uolumus. post¬
quã in terrenis desideriis de
impossibilitate lassamur: tc̃
admentẽ dm̃ redicimus : tc̃
placere incipit qui displice¬
bat: et is cuius nobis amara
fuerant precepta. dulcescit in
memoria. Et peccatrix anima
que adultera conata ẽ eẽ. nec
tam̃ aꝑto opere potuit: decer¬
nit ẽẽ fidelis comunx. Qui gͦ
huius mundi aduersitatib
fracti ad di amorẽ redeunt.

Expanded text:
apprehendet eos; quaeret, et non apprehendet eos; quaeret, et non inveniet eos; quia malignos spiritus quibus se in suis desideriis anima subdidit ad desideriorum suorum effectum minime comprehendit. Sed ex hac salubri adversitate quanta utilitas nascatur adjungit cum subditur: Et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc. Postquam ergo vias suas spinis septas invenit, postquam amatores suos apprehendere non valet, ad amorem viri prioris redit, quia plerumque postquam in hoc mundo non possumus obtinere quae volumus, postquam in terrenis desideriis de impossibilitate lassamur, tunc ad mentem Deum reducimus, tunc placere incipit qui displicebat; et is cujus nobis amara fuerant praecepta repente dulcescit in memoria; et peccatrix anima quae adultera conata est esse, nec tamen aperto opere potuit, decernit esse fidelis conjux. Qui ergo hujus mundi adversitatibus fracti ad Dei amorem redeunt,
Abbreviated transcription (Latin):
adiurum meũ priorẽ: quia
bene mͥerat tunc magis quã
nunc. Uir uniuscuiꝰq fidelis
animȩ ds̃ est: quia hec uideli¬
cet ei ẽ coniuncta ꝑ fidem. Sed
illa quȩ coniuncta deo fuerat
anima. amatores suos sequit᷑:
qͣndo mens que iam ꝑfidem
credidit. adhuc se immundis
spiritib inoꝑatione subster¬
nit. Mundi glam querit: car¬
nali delectione pascit᷑: exqui-¬
fitis uoluptatib nutritur. S
plerũq omĩpotens d̃s. talem
animã miscd̃iter respicit: et
eius uoluptatib amaritudi¬
nes ꝑmiscet. Unde dicit. Ecce
ego sepiamuias tuas spinis.
Uiȩ enĩ nr̃e spinis septe sunt:
quando in hoc qͦd male cupi¬
mus. dolorum punctiones in-¬
uenimus. Et sepiã eas maceria:
et semitas suas ñ inueniet. Uie
nr̃e maceria sepiunt᷑: cũ desi-¬
deriis nr̃is dure in hoc mũdo
obiectiones resistunt. Et semi¬
tas nr̃as inuenire non possu¬
mus: quia hoc qd̃ male queri¬
mus adipisciꝓhibemur. Et se.¬
quetur amatores suos et ñ

Expanded text:
priorem, quia bene mihi erat tunc magis quam nunc . Vir uniuscujusque fidelis animae Deus est, quia haec videlicet ei est conjuncta per fidem. Sed illa, quae conjuncta Deo fuerat anima, amatores suos sequitur, quando mens quae jam per fidem credidit adhuc se immundis spiritibus in operatione substernit, mundi gloriam quaerit, carnali delectatione pascitur, exquisitis voluptatibus nutritur. Sed plerumque omnipotens Deus talem animam misericorditer respicit, et ejus voluptatibus amaritudines permiscet. Unde dicit: Ecce ego sepiam vias tuas spinis. Viae etenim nostrae spinis septae sunt, quando in hoc quod male cupimus dolorum punctiones invenimus. Et sepiam eas maceria, et semitas suas non inveniet. Viae nostrae maceria sepiuntur cum desideriis nostris durae in hoc mundo objectiones resistunt. Et semitas nostras invenire non possumus, quia hoc quod male quaerimus adipisci prohibemur. Et sequetur amatores suos, et non
Abbreviated transcription (Latin):
mala animo eterna ꝓponan¬
tur: ut dũ illicẽẽ conspicit et
amplius qd̃ diligat. et ampliꝰ
qd ꝑtimescat. hic omnino ñ
hereat. Ad hec agenda habe¬
mus mediatorẽ dei et homi¬
nũ adiutorẽ nr̃m: ꝑquẽ citi¬
us cuncta obtinebimus. si ad
illum uero amore flagramꝰ:
qui uiuit et regnat cũ patre
nia secula seculorum am̃.

Expanded text:
mala animo aeterna proponanmala animo aeterna proponantur, ut dum illic esse conspicit et amplius quod diligat, et amplius quod pertimescat, hic omnino non haereat. Ad haec agenda habemus mediatorem Dei et hominum adjutorem nostrum, per quem citius cuncta obtinebimus, si ad illum vero amore flagramus, qui vivit, et regnat cum Patre in saecula saeculorum. Amen.
Abbreviated transcription (Latin):
illius marmor qd̃ suꝑposi-¬
tum fuerat. mutari debuis¬
set. Quod uidelicet mar mor
corpori eius suꝑpositum. dũ
fuisset ablatum: tanta ex eiꝰ
corpore fraglantia odoris
emanauit: acsi exputrescen¬
te carne illius. ꝓuermibus
aromata ferbuissent. Hȩc
igitur dixi. ut euicino exem¬
plo ostenderẽ.posse non nul¬
los et secularẽ habitũ gere¬
re: et secularẽ animum non
habere. Quos enĩtalis in
mũdo necessitas ligat. ut
ex omni parte exui amundo
ñ possint: sic debent ea quȩ
mundi sunt tenere: ut tam̃
eis nesciant ex mentis fractio¬
ne succumbere. Hec ergo cogi¬
tate: et cũ relinquere cuncta
que mundi sunt ñ potestis.
exteriora bene exterius agi¬
te: s ardentes interius. ad et̃¬
na festinate. Nichil sit qd̾ de¬
siderium mentis urẽ retardet:
nullius uos rei in hoc mundo
delectatio implicet. Si bonũ
diligitur. mens in bonis me¬
liorib. idest in celestibus de¬
lectetur : si malũ metuitur.

Expanded text:
illius marmor quod superposiillius marmor quod superpositum fuerat mutari debuisset. Quod videlicet marmor corpori ejus superpositum dum fuisset ablatum, tanta ex ejus corpore fragrantia odoris emanavit, ac si ex putrescenti carne illius pro vermibus aromata ferbuissent. Haec igitur dixi ut e vicino exemplo ostendere possem nonnullos et saecularem habitum gerere, et saecularem animum non habere. Quos enim tales in mundo necessitas ligat, ut ex omni parte exui a mundo non possint, sic debent ea quae mundi sunt tenere, ut tamen eis nesciant ex mentis fractione succumbere. Hoc ergo cogitate, et cum relinquere cuncta quae mundi sunt non potestis, exteriora bene exterius agite, sed ardenter interius ad aeterna festinate. Nihil sit quod desiderium vestrae mentis retardet, nullius vos rei in hoc mundo delectatio implicet. Si bonum diligitur, mens in bonis melioribus, id est in coelestibus delectetur. Si malum metuitur,
Abbreviated transcription (Latin):
occupatus. Agebat terrena et
temporalia: s ut post ex fine
eius claruit. magis ex debito
quam ex intentione. Nam cũ
ꝓpinquante mortis eius tẽ¬
pore. grauissima aeris tem¬
pestas obsisteret. ne ad sepe¬
liendum duci potuisset: eũ¬
q coniux sua cũ fletu uehe¬
mentissimo requiret dicens.
qͥd faciam. quomodo te ad se¬
peliendum eicio. que ostiũ
domus huiꝰ egredip̃ nimia
tempestate ñ possum: tunc
ille. respondit. Noli mulier
flere: quia mox ut ego de¬
functus fuero. aeris serenitas
rediet. Cuius ꝓtinus et uocẽ
mors: et mortẽ seremtas se
cuta est. Cuiꝰ manus ac pedes
podagre humore tumescen¬
tes. et uersi in uulnerib fue¬
rant: & ꝓfluenti sanie pate¬
bant.S cum corpus illius ex
more ad lauandũ fuisset de¬
tectum: ita manus pedesq il¬
lius sani reꝑti sunt. ac si un¬
quã uulneris nichil habu¬
issent. Ductus itaq ac sepul¬
tus ẽ: eiusq conugi uisumẽ.
ut quarto die insepulchro

Expanded text:
occupatus, agebat terrena et occupatus, agebat terrena et temporalia; sed ut plus ex fine ejus claruit, magis ex debito quam ex intentione. Nam cum, appropinquante mortis ejus tempore, gravissima aeris tempestas obsisteret ne ad sepeliendum duci potuisset, eumque conjux sua cum fletu vehementissimo requireret, dicens: Quid faciam? quomodo te ad sepeliendum ejicio, quae ostium domus hujus egredi prae nimia tempestate non possum? Tunc ille respondit: Noli, mulier, flere, quia mox ut ego defunctus fuero, aeris serenitas redibit. Cujus protinus et vocem mors, et mortem serenitas est secuta. Cujus manus ac pedes podagrae humore tumescentes, et versi in vulneribus fuerant, et profluente sanie patebant. Sed cum corpus illius ex more ad lavandum fuisset detectum, ita manus pedesque illius sani reperti sunt, ac si unquam vulneris nihil habuissent. 1627 Ductus itaque ac sepultus est, ejusque conjugi visum est ut quarto die in sepulcro
Abbreviated transcription (Latin):
Mundo quoq utitur. s qͣsi ñ
utatur: qui et necessaria cunc¬
ta exterius ad uitȩ suȩ mini-¬
steriũ redigit: et tam̃ hec ea¬
dem ñ sinit sue menti dñari:
ut subiecta. foris seruiant. et
nunquã intentionẽ animi
ad alta tendentis frangant.
Quicũq igitur tales sunt: eis
ꝓfecto terrena omnia ñad de-¬
sideriũ s ad usũ assunt: qͥa
rebus quidẽ necessariis utun¬
tur: s nichil habere cũ pecca¬
to cupunt. De ipsis quoq re¬
bus habitis cotidie mercedes
querunt: et plus gaudent¬
in bono opere.quã in bona
possessione. Ac ne aliquibus
ista difficilia ẽẽ uideantur :
rem deꝑsona refero. quã mul¬
ti ur̃m nouerunt: quã uide¬
licet remipse ante trienniũ
incentumcellensi urbȩ a ꝑso¬
nis fidelib didici. Nuꝑnanq
in eadẽ ciuitate. teophanius
comes fuit. uir miscđiȩ actib
deditus. bonis oꝑib intentꝰ:
hospitalitati p̾cipue studens:
exercendi comitatus actibus

Expanded text:
Mundo quoque utitur, sed quasi non Mundo quoque utitur, sed quasi non utatur, qui et necessaria cuncta exterius ad vitae suae ministerium redigit, et tamen haec eadem non sinit suae menti dominari, ut subjecta foris serviant, et nunquam intentionem animi ad alta tendentis frangant. Quicunque ergo tales sunt, eis profecto terrena omnia non ad desiderium, sed ad usum adsunt, quia rebus quidem necessariis utuntur, sed nihil habere cum peccato cupiunt. 1626 De ipsis quoque rebus habitis quotidie mercedes acquirunt, et plus gaudent bono opere quam bona possessione. 13. Ac ne aliquibus ista difficilia esse videantur, rem de persona refero quam multi vestrum noverunt, quam videlicet rem ipse ante triennium in Centumcellensi urbe a personis fidelibus didici. Nuper namque in eadem civitate Theophanius comes fuit , vir misericordiae actibus deditus, bonis operibus intentus, hospitalitati praecipue studens. Exercendi comitatus actibus
Abbreviated transcription (Latin):
munt tanquam ñ possiden-¬
tes: et qui utuntur hoc mun¬
do tanquã ñ utantur. Pre-¬
terit enĩ figura huiꝰ mundi.
Uxorẽ nãq habet. s quasi ñ
habens. qui sic scit debita
carnis ex soluere:ut tamen
ꝑ eã mundo totamente non
cogatur inherere.Nam cũ
isdem rursũ egregius p̃dica¬
tor dicat. qͥ habet uxorẽ. cogitat.
quȩ sunt huiꝰ mundi. quomͦ
placeat uxori: ille uxorẽ ha¬
bet quasi ñ habens: qui sic
studet placere conugi. ut
tamen ñ displiceat condito¬
ri. fet quoq s tanquã non
fleat: qui sic temporalibus
dampnis affligitur: ut tam̃
et̾nis lucris semꝑ animum
consoletur: Gaudet. uero s
tanquã ñ gaudeat ⁊ qͥ sic tẽ¬
poralib bonis hilarescit. ut
tamen semper ꝑpetua torm̃¬
ta consideret: et in hoc qd̃
mentẽ gaudio subleuat.
hanc continuo pondere pro¬
uidi timoris p̃mat. Emit au¬
tem s quasi ñ possidens: qui
et adusũ terrena p̃parat: et
tam̃ cauta cogitatione ꝓui-¬
det qͦd hȩc citius relinquat.

Expanded text:
tanquam non possidentes, et qui utuntur hoc mundo tanquam non utantur; praeterit enim figura hujus mundi . Uxorem namque habet, sed quasi non habens, qui sic scit debita carnis exsolvere, ut tamen per eam mundo tota mente non cogatur inhaerere. Nam cum idem rursum egregius praedicator dicat: Qui habet uxorem, cogitat quae sunt hujus mundi, quomodo placeat uxori , ille uxorem habens quasi non habet, qui sic studet placere conjugi, ut tamen non displiceat conditori. Flet quoque, sed tanquam non defleat, qui sic temporalibus damnis affligitur, ut tamen de aeternis lucris semper animum consoletur. Gaudet vero, sed tanquam non gaudeat, qui sic de temporalibus bonis hilarescit, ut tamen semper tormenta perpetua consideret; et in hoc quod mentem gaudio sublevat, hanc continuo pondere providi timoris premat. Emit autem, sed quasi non possidens, qui et ad usum terrena praeparat, et tamen cauta cogitatione praevidet quod haec citius relinquat.
Abbreviated transcription (Latin):
quanta sunt
quȩ nobis ꝓ¬
mittunt᷑ in ce¬
lis: uilescunt animo omĩa que
habentur interris.Terrena
nanq substantia suꝑnȩ feli-¬
citati comparata:pondus est
ñ subsidium. Temporalis ui-¬
ta eternae uitȩ cõparata: morᷤ
est.potius dicenda quã uita.
Ipse enĩ cotidianus defectus
corruptionis: Quid ẽ aliud
quã quedã ꝓlixitas mortis:
Quȩ autẽ lingua dicere. uel
quis intellectus capere suffi¬
cit. illa suꝑnȩ ciuitatis qͣnta
sint gaudia: angłorum cho¬
ris inter eẽ. cũ beatissimis spi¬
ritib głie conditoris assistere:
p̃sentẽ dei uultum cernere.
incircumscriptũ lumen ui¬
dere. Nullo metu mortis affi¬
ci incorruptionis ꝑpetue. mu-¬
irere letari: S ad hȩc audita
mardescit animus: iamq il¬
lic cupit assistere: ubi se sꝑat.
sine fine gaudere. S ad mag¬
na p̾mia ꝑueniri ñ potest:
nisi ꝑmagnos labores. Unde
et paulus egregius predica-¬
tor dicit. Non coronabitur:
nisi qui legitime certauerit.¬

Expanded text:
quanta sunt quae nobis promittuntur in coelis vilescunt animo omnia quae habentur in terris. Terrena namque substantia supernae felicitati comparata pondus est, non subsidium. Temporalis vita aeternae vitae comparata mors est potius dicenda quam vita. Ipse enim quotidianus defectus corruptionis quid est aliud quam quaedam prolixitas mortis? Quae autem lingua dicere, vel quis intellectus capere sufficit illa supernae civitatis quanta sint gaudia, angelorum choris interesse, 1627 cum beatissimis spiritibus gloriae conditoris assistere, praesentem Dei vultum cernere, incircumscriptum lumen videre, nullo mortis metu affici, incorruptionis perpetuae munere laetari? Sed ad haec audita inardescit animus, jamque illic cupit assistere, ubi se sperat sine fine gaudere. Sed ad magna praemia perveniri non potest, nisi per magnos labores. Unde et Paulus egregius praedicator dicit: Non coronabitur nisi qui legitime certaverit
Abbreviated transcription (Latin):
imos: odisse et animam nrãm.
Constat ergo qͥa amandode¬
bet odisse ꝓximũ: qui sic eũ
odit sicut semetipsum. Tunc
etenim bene nr̃am animam
odimus: cum eius carnalib
desideriis non acquiescimus:
cum eius appetitum frangi¬
mus. eius uoluptatibus re¬
luctamur. Que ergo contemp¬
ta ad melius ducitur: quasi
ꝑodium amatur. Sic sic ni-¬
mirum exhibere ꝓximis
nr̃is odii dicrecionẽ debemꝰ:
ut in eis et diligamus quod
sunt. et habeamus odio qd̃
in dei nobis itinere obsistuñ.

Expanded text:
imos, odisse et animam nostram. imos, odisse et animam nostram. Constat ergo quia amando debet odisse proximum, qui sic eum odit sicut semetipsum. Tunc etenim bene nostram animam odimus, cum ejus carnalibus desideriis non acquiescimus, cum ejus appetitum frangimus, ejus voluptatibus reluctamur. Quae ergo contempta ad melius ducitur, quasi per odium amatur. Sic sic nimirum exhibere proximis nostris odii discretionem debemus, ut in eis et diligamus quod sunt, et habeamus odio quod in Dei nobis itinere obsistunt.
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑcunctari libet. quomodo
parentes et carnalit̾ ꝓpinqͦs
p̾cipimur odisse: qui iubem᷑
et mimicoᷤ diligere. Et certe
de uxore ueritas dicit. Qd̃ d̃s
coniunxit: homo ñ separet.
Et paulus ait. Uiri diligite
siam. Ecce discipulus uxorẽ
diligendã p̾dicat: cũ magis¬
ter dicat. quiuxorẽ ñ odit.
ñ potest m̃s eẽ discipulus.
Nunqͥd aliudiudex nunci¬
at: aliud p̾co clamat : An
simul et odisse possumus. et
diligere: S si iuim p̃cepti ꝑ¬
pendimus. utrũq agere ꝑ
discrecionem ualemus:ut eos
qui nobis carnis cognatio¬
ne conuunctisunt. et quos
ꝓximos nouimus diligamꝰ:
et quos aduersarios inuia di
patimur. odiendo et fugien¬
do nesciamus. Quasi enim
ꝑodium diligitur: qͥ carnali¬
ter sapiens dum praua nob̾
ingerit ñ auditur. Ut autem
dñs demonstraret hoc erga
ꝓximos odium. ñde in affec¬
tione ꝓcedere. sed de carita¬
te: ad didit ꝓtinus dicens. Ad¬
huc autẽ et animam suam.
Odisse itaq p̾cipimur prox¬

Expanded text:
cunctari libet quomodo parentes et carnaliter propinquos praecipimur odisse, qui jubemur et inimicos diligere, et certe de uxore Veritas dixit: Quod Deus junxit, homo non separet , et Paulus ait: Viri, diligite siam . Ecce didiligendam praedicat, cum magister dicat: Qui uxorem non odit, non potest meus esse discipulus. Nunquid aliud judex nuntiat, aliud praeco clamat? An simul et odisse possumus, et diligere? Sed si vim praecepti perpendimus, utrumque agere per discretionem valemus, ut eos qui nobis carnis cognatione conjuncti sunt, et quos proximos novimus, diligamus, et quos adversarios in via Dei patimur odiendo et fugiendo nesciamus. Quasi enim per odium diligitur qui carnaliter sapiens, dum prava nobis ingerit, non auditur. Ut autem Dominus demonstraret hoc erga proximos odium non de inaffectione procedere, sed de charitate, addidit protinus, dicens: Adhuc autem et animam suam. Odisse itaque praecipimur prox
Abbreviated transcription (Latin):
Ante nos autem tendant m̃¬
tis oculi: dũ tota intentione
illa conspiciunt ad que per¬
uenimꝰ. Extyrpentur funditꝰ
uitia: non solũ ab actu oꝑis
sed etiam a cogitatione cor¬
dis euulsa. Non nos uolup¬
tas carnis: ñ sollicitudo cu¬
riositatis: ñ estus ambitioni.
ad dñicã cenã prepediat.
S ipsa quoq quȩ honesta in
mundo agimus. qͣsi ex qͦdã
mentis latere tangamus: ut
terrena quȩ libẽt sic nr̃o cor¬
pori seruiant.quatinus cor¬
di minime obsistant. Non
ergofr̃s audiemus uobis di-¬
cere. ut omĩa relinquatis :s
tamen si uultis omĩa etiam
retinendo relinquitis:si sic
temporalia geritis. ut tam̃
tota mente ad et̾na tendatis.
hinc etenim paulus apłs di¬
cit. Tempus breue ẽ. reliqu¬
um suꝑest. ut qui habent
uxores tanquã ñ habentes

Expanded text:
Ante nos autem tendant menAnte nos autem tendant mentis oculi, dum tota intentione illa conspiciunt ad quae pervenimus. Exstirpentur funditus vitia, non solum ab actu operis, sed etiam a cogitatione cordis evulsa. Non nos voluptas carnis, non sollicitudo curiositatis, non aestus ambitionis a dominica coena praepediat, sed ipsa quoque quae honesta in mundo agimus quasi ex quodam mentis latere tangamus, ut terrena quae libent sic nostro corpori serviant, quatenus cordi minime obsistant. Non ergo, fratres, audemus vobis dicere ut omnia relinquatis; sed tamen, si vultis, omnia etiam retinendo relinquitis, si sic temporalia geritis, ut tamen tota mente ad aeterna tendatis. 12. Hinc etenim Paulus apostolus dicit: Tempus breve est: reliquum est ut qui habent uxores tanquam n
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓsꝑa: uocat aliquando ꝑad
uersa. Nemo contempnat:
ne dum uocatus excusat: cũ
uoluerit intrare ñ ualeat.
Audite qͥd sapientia ꝑ salomo¬
nem dicat. Tunc inuocabunt.
me et ñ exaudĩa: mane con¬
surgent. et ñ inuenient me.
hinc est qͦd fatuȩ uirgines tar¬
de uenientes clamant: dñe
relinquere omĩa debemus:
curas mundi pꝰponere:solis de¬
sideriis eternis inhiare: S hec
paucis data sunt. Ammonere
uos uolo ut relinquatis omĩa:
s ñ p̃sumo Si ergo cuncta mun¬
di relinquere ñ potestis. sic te¬
nete que huiꝰ mundi sunt: ut
tamen ꝑ ea ñ teneamini in
mundo: ut terrena res possi¬
deatur. ñ possideat: ut sub
mentis ur̃e sit dominio qđ
habetis:ne si mens ur̃a terre¬
narum rerum amore uinca¬
tur: a rebus suis magis ipsa
possideatur. Sit ergo res tẽpo¬
ralis in usu: et̾na in desiderio.
Sit res tẽporalis in itinere:s
desideret᷑ eterna inꝑuentio¬
ne. Quasi ex latere respiciat᷑:
quicqͥd in hoc mundo agit᷑.

Expanded text:
pera, vocat aliquando per adversa. Nemo contemnat, ne, dum vocatus excusat, cum voluerit intrare non valeat. Audite quid Sapientia per Salomonem dicat: Tunc invocabunt me, et non exaudiam; mane consurgent, et non invenient me . Hinc est quod fatuae virgines tarde venientes clamant, dicenrelinquere omnia debemus, curas mundi postponere, solis desideriis aeternis inhiare? Sed haec paucis data sunt. 11. Admonere vos volo ut relinquatis omnia, sed non praesumo. Si ergo cuncta mundi relinquere non potestis, sic tenete quae hujus mundi sunt, ut tamen per ea non teneamini in mundo; ut terrena res possideatur, non possideat; ut sub mentis vestrae sit dominio quod habetis, ne si mens vestra terrenarum rerum amore vincitur, a rebus suis ipsa magis possideatur. Sit ergo res temporalis in usu, aeterna in desiderio; sit res temporalis in itinere, desideretur aeterna in perventione. Quasi ex latere respiciatur quidquid in hoc mundo agitur.
Abbreviated transcription (Latin):
net dicens. Gustate et uidete.
qm̃ suauis ẽ dñs. Acsi aꝑte dicat.
Suauitatẽ eius ñ cognoscitis:
si hanc minime gustatis. Sed
cybũ uitȩ ex palato cordis tan¬
gite: ut ꝓbantes eius dulcedi-¬
nem.amare ualeatis. Has autẽ
homo delicias tunc amisit. cũ
in paracdyso peccauit. Extra.
exit.cum os a cybo internȩ dul¬
cedinis clausit. Unde nos quoq
nati in huius peregrinationis
erumpna. huc fastidiosi iam
uenimus: et nescimus qͥd desi-¬
derare debeamus. Tantoq se am¬
plius fastidii nr̃i morbus ex¬
aggerat: quantomagis ab esu
illius dulcedinis animus elon¬
gat. Et eo iam internas delici-¬
as ñ appetit: quo eas comedere
diu longeq desueuit. Fastidio
ergo nr̃o tabescimus: et longa
in edie peste fatigamur. Et
quia gustare intus nolumus
paratam dulcedinem:amamꝰ
foris miseri famẽ nr̃ãm. S suꝑ¬
na nos pietas nec deserentes
se deserit: contemptas enim il¬
las delicias ad memorie nr̃e

Expanded text:
net, dicens: Gustate, et videte net, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc minime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae
Abbreviated transcription (Latin):
oc distare fr̃s ca¬
rissimi.inter de¬
litias corporis
et cordis solet:
qd̾ corporales deliciȩ cũ non
habentur graue in se deside¬
rium accendunt: cũ uero ha¬
bitȩ eduntur comedentẽ ꝓti¬
nus infastidium ꝑsacietatẽ
uertunt. At contra sp̃ales delicie.
cum ñ habentur. infastidio st̃:
cũ uero habentur: in desiderio.
Tantoq a comedente amplius
esuriunt᷑: qͣnto &̃ ab esuriente
amplius comeduntur. In illis
appetitus placet. experientia
displicet: In istis appetitus ui-¬
lis est. et experientia magis
placet. In illisappetitus saturi-¬
tatem. saturitas fastidium ge¬
nerat: in istis autẽ appetitus
saturitatem. saturitas appe
titum parit. Augent enĩ spi-
ritales deliciȩ desideriũ in
mente dum saciant: quia qͣn¬
tomagis earũ sapor ꝑcipitur:
eo amplius cognoscitur qͦd
auidius ama etur. Et iccirco ñ
habite amari ñ possunt: qͥa
carũ sapor ignoratur. Quis
enĩ amare ualeat. qd̾ ignorat:
Pinde psalmista nos ammo¬

Expanded text:
oc distare, fratres charissimi, inter delicias corporis et cordis solet, quod corporales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, sattitum parit; augent enim suimet spiritales deliciae desiderium in mente cum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur, et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admo
Abbreviated transcription (Latin):
deriis suis aduersante mundo
conspiciunt. qͥd dese auctorisuo
debeant cõmemorant᷑ ita ut¬
ad eum erubescentes redeant:
qui eum suꝑbientes ꝓmun-¬
di amore. deserebant. Sepe
nãq nonnulli adtemporalẽ
głam ꝓficere uolentes. aut
longa egritudine tabescunt.
aut afflicti iniuriis concidunt.
aut ꝑcussi grauib dãpnis af¬
fliguntur: et in mundi dolo¬
re uident. quia nichil confi¬
dere de eius uoluptate debu-¬
erunt: seq ipsos in suis deside-¬
riis rep̃hendentes. ad dm̃ cor-¬
da conuertunt. De his quippe
piam eã maceria: & semitas
suas ñ inueniet: et sequetur
amatores suos. et ñ app̃hendet
eos: queret et ñ inueniet eos:

Expanded text:
deriis suis, adversante mundo, deriis suis, adversante mundo, conspiciunt, quid de se auctori suo debeant commemorantad eum erubescentes redeant, qui eum superbientes pro mundi amore deserebant. Saepe namque nonnulli ad temporalem gloriam proficere volentes, aut longa aegritudine tabescunt, aut afflicti injuriis concidunt, aut percussi gravibus damnis affliguntur, et in mundi dolore vident quia nihil confidere de ejus voluptate debuerunt, seque ipsos in suis desideriis reprehendentes, ad Deum corda convertunt. De his quippe piam eam maceria, et semitas suas non inveniet, et sequetur amatores suos, et non apprehendet eos; quaeret et
Abbreviated transcription (Latin):
uero ad magna nos opera io¬
hannes ammonet dicens. faci¬
te ergo fructus dignos peni¬
tentiȩ : et rursus.qui habet
duas tunicas det non haben¬
ti. et qui habet escas similit̾
faciat: iam padent̃ datur in¬
telligi. qͥd est qd̃ ueritas dicit.

Expanded text:
vero ad magna nos opera Jovero ad magna nos opera Joannes admonet, dicens: Facite ergo fructus dignos poenitentiae . Et rursus: Qui habet duas tunicas, det non habenti; et qui habet escas, similiter faciat ; jam patenter datur intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
ñ ualet. s tamen eos qui spiri¬
talib donis pleni sunt susten¬
tat: ipse quoq scõrum uite
quanta ualet largitate inser-¬
uiat: et cȩlestiũ uirtutũ botros
qͦs gignendo ñ ual&. sustinẽdo ferat.
Ad hoc buxus ponitur: ut qͥ
habere multos adhuc in in¬
firma etate positos uere fi¬
dĩ uiriditatẽ considerat: etiã
ipse ẽẽ infidelis erubescat. Be¬
ne ergo descͥptis prius arbori¬
b dr̃: ut uideant. et sciant.
et recogitent. et intelligant.
.uibi et apte subiungitur pa-¬
riter: quia cum intra sc̃am
eccłam diuersi hominũ mores
diuersi sunt ordines: necesse
est ut om̃s simul discant. dũ
in ea spiritales uiri diuerse
qualitatis. etatis & ordinis. ad
imittandum simul uident᷑.
Sed ecce nos dum demonstra¬
re ulmum querimus: ꝑ mul¬
ta arbusta longis euaga¬
ti sumus. Ad hoc itaq ꝓpt̾
si fructum ulmus non habet:
uitem tamen cum fructibus
portans. hec ipsa sua efficit.
quȩ bene sustentat aliena. Qa

Expanded text:
non valet, sed tamen eos qui spirinon valet, sed tamen eos qui spiritalibus donis pleni sunt sustentat, ipse quoque sanctorum vitae quanta valet largitate inserviat, et coelestium bonorum botros quos gignendo non valet sustentando ferat. Ad hoc buxus ponitur, ut qui habere multos adhuc in infirmitate positos verae fidei viriditatem considerat, etiam esse ipse infidelis erubescat. Bene ergo descriptis prius arboribus dicitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant. Ubi et apte subjungitur Pariter, quia cum intra sanctam Ecclesiam diversi hominum mores diversi sunt ordines, necesse est ut omnes simul discant, dum in ea spiritales viri diversae qualitatis, aetatis et ordinis, ad imitandum simul videntur. Sed ecce nos, dum monstrare ulmum quaerimus, per multa arbusta longius evagati sumus. Ad hoc itaque propsi fructum ulmus non habet, vitem tamen cum fructibus 1524 portans, haec ipsa sua efficit, quae bene sustentat aliena. 14. Quia
Abbreviated transcription (Latin):
pariter. Ad hoc enim cedrus
in eccłia ponitur. ut quisquis
aꝓximo odorem uirtutum
spiritalium trahit : ipse qͦq
interne uitȩ delectatione ñ
torpeat: s ad donorum cȩle¬
stium desideria ignescat. Ad
hoc spina ponitur. ut qui p̃¬
dicationis eius uerbo compue¬
tus fuerit: ipse quoq exemplo
illius. dicat corda sequentium
p̃dicationis uerbo compunge¬
re. Ad hoc myrtus ponitur. ut
qui in ardore tribulationis
ab ore uel opere ꝓxim cõpati-¬
entis. temꝑamentum consola¬
tionis acceꝑit: ipse etiam dis¬
cat quemadmodũ afflctis ꝓxi¬
mis. sue consolationis temꝑa¬
mentum ꝓferat. Adhoc oliua
ponitur. ut qui aliene miscłie
oꝑa cognoscit: discat quẽ admo¬
dum debeat indigenti ꝓximo.
et ipse misereri. Ad hoc abies
ponitur: ut quisquis uim con¬
templationis eius agnouerit:
ipse quoq ad contemplanda
et̾na p̃mia succendatur. Ad hoc
ulmus ponitur: ut quisquis
intuetur eum qui habere uir¬
tutum fructum spiritalium

Expanded text:
pariter. Ad hoc enim cedrus pariter. Ad hoc enim cedrus in Ecclesia ponitur, ut quisquis a proximo odorem virtutum spiritalium trahit, ipse quoque in aeternae vitae dilectione non torpeat, sed ad bonorum coelestium desideria ignescat. Ad hoc spina ponitur, ut qui praedicationis ejus verbo compunctus fuerit, ipse quoque exemplo illius discat corda sequentium praedicationis verbo compungere. Ad hoc myrtus ponitur, ut qui in ardore tribulationis ab ore vel opere promixi compatientis, temperamentum consolationis acceperit, ipse etiam discat quemadmodum afflictis proximis suae consolationis temperamentum proferat. Ad hoc oliva ponitur, ut qui alienae misericordiae opera cognoscit discat quemadmodum debeat indigenti proximo et ipse misereri. Ad hoc abies ponitur, ut quisquis vim contemplationis ejus agnoverit, ipse quoque ad contemplanda aeterna praemia succendatur. Ad hoc ulmus ponitur, ut quisquis intuitus fuerit eum qui habere virtutum fructum spiritalium
Abbreviated transcription (Latin):
celestia contemplantur: et ꝗͣ¬
uis nascendo. deterra exeunt.
contemplando tamen iam
iuxta aethera. uerticem men¬
tis extollunt: Et quid ꝑ ul-¬
mum nisi secularium men-¬
tes exp̃sse sunt. que dum t̾re¬
nis adhuc curis inseruiunt:
nullũ uirtutũ spiritalium
fructũ ferunt: Sed et si frue¬
tum ꝓpriũ ulmꝰ ñ habet. por-¬
tare tamen uitem cũ fructu
solet: quia et seculares uiri.
intra scãm eccł̃am quamuis
spiritalium uirtutũ dona ñ
habeant. dum tamen sc̃os ui¬
ros donis spiritalib plenos.
sua largitate sustentant: qͥd
aliud quam uitẽ cum brotris
portant: Buxus autem quos
alios designat. quȩ in altum
ñ ꝓficit. et quamuis fructum
non habeat uiriditatẽ hab&:
nisi eos qui intra sc̃am ȩccł̃am
adhuc ex etatis infirmitate.
bona oꝑa ferre ñualent. sed
litatem sequentes. fidem ꝑ¬
petuȩ uiriditatis tenent
Post quȩ omĩa apte subiun¬
gitur. Ut uideant. et sciant.
et recogitent. & intelligant

Expanded text:
coelestia contemplantur? Et qucoelestia contemplantur? Et quamvis nascendo de terra exierunt, contemplando tamen jam juxta aethera verticem mentis extollunt. Et quid per ulmum nisi saecularium mentes expressae sunt? Quae dum terrenis adhuc curis inserviunt, nullum virtutum spiritalium fructum ferunt. Sed etsi fructum proprium ulmus non habet, portare tamen vitem cum fructu solet, quia et saeculares viri intra sanctam Ecclesiam, quamvis spiritalium virtutum dona non habeant, dum tamen sanctos viros donis spiritalibus plenos sua largitate sustentant, quid aliud quam vitem cum botris portant? Buxus autem quos alios designat, quae in altum non proficit, et quamvis fructum non habeat, viriditatem tamen habet, nisi eos qui intra sanctam Ecclesiam adhuc ex aetatis infirmitate bona opera ferre non valent, sed litatem sequentes, fidem perpetuae viriditatis tenent? Post quae omnia apte subjungitur: Ut videant et sciant, et recogitent et intelligant
Abbreviated transcription (Latin):
currant. Myrtus uero tem¬
peratiue uir tutis ẽ: ita ut dis¬
soluta membra temꝑando
restringat. Qui itaq ꝑ myr¬
tum nisi hii signati sunt qui
afflictionib ꝓximorũ compa¬
ti sciunt: eorumq tͥbulationẽ
ꝑ compassionem temꝑant:
Iuxta hoc qd̾ scͥptum ẽ. Grãs
ago deo qui consolatur nos
in omni tribulatione nr̃a: ut
possimus et ipsi consolari eos
qui in omni pressura sunt.
Qui dum afflictis ꝓximis. uer¬
bum uel opem consolationis
ferunt ÷ eos ꝓculdubio ad sta-¬
tum rectitudinis restringunt:
ne immoderata tͥbulatione
in desꝑationem soluantur.Qs
autem ꝑ oliuam. ni si miscdes
accipimus: Quia & grece oleos
miscđia uocatur: et quasi oli-¬
ue liquor ante omnipotentis
dei oculos. miscđiȩ fructus lu-¬
cet. Cui adhuc in ꝓmissione
subiungitur. Ponam in deserto
abietem: ulmum et buxum
crescendo ad aeris alta sustol¬
litur: nisi hii designati sunt
qui intra sc̃am eccłiam adhuc
interrenis corporib positi ĩa

Expanded text:
currant. Myrtus vero temcurrant. Myrtus vero temperativae virtutis est, ita ut dissoluta membra temperando restringat. Quid itaque per myrtum nisi hi signati sunt qui afflictionibus proximorum compati sciunt, eorumque tribulationem per compassionem temperant? juxta hoc quod scriptum est: Gratias autem Deo, qui consolatur nos in omni tribulatione nostra, ut possimus et ipsi consolari eos qui in omni pressura sunt . Qui dum afflictis proximis verbum vel opem consolationis ferunt, eos procul dubio ad statum rectitudinis restringunt, ne immoderata tribulatione in desperationem solvantur. Quos autem per olivam, nisi misericordes accipimus? quia et Graece ἔλεος misericordia vocatur, et quasi olivae liquor ante omnipotentis Dei oculos misericordiae fructus lucet. 1523 Cui adhuc in promissione subjungitur: Ponam in deserto abietem, ulmum et buxum crescendo ad aeris alta sustollitur, nisi hi designati sunt qui, intra sanctam Ecclesiam adhuc in terrenis corporibus positi jam
Abbreviated transcription (Latin):
trinȩ postmodum riuos ema¬
nauit. Cui adhuc ex munere
magno ꝓmittitur. dabo inso¬
litudine ccedrũ et spinam. se¬
drum quia magni odoris est
atq imputͥbilis naturȩ: iure.
accipimus in ꝓmissione. De
spina uero cum peccanti ho¬
mini dictũ sit. terra tua spinas
et tͥbulos germinabit tibi:
quid mirũ si sce eccłie illud ꝓ¬
mittitur. qd̾ peccanti homini
ꝓ pena multiplicatur : S ce¬
dri signant᷑ nomine. hii qui
uirtutes et signa exhibent
in sua oꝑatione: qui dicere
cum paulo ualent. xp̃i bonꝰ
odor sumus deo: quorum cor¬
da ita int̾no amore solidata st̃.
ut ea iam terreni amoris pu¬
tredonulla corrumpat. Per
spinam uero signati sunt doc¬
trinȩ spiritalis uiri. qui dum
de peccatis ac uirtutib diser̃t:
et modo ȩt̾na supplicia minan-¬
tur. modo celestis regni gaudi-
a ꝓmittunt: cor audientium
pungunt.Sicq mentẽ dolore
compunttionis ꝑforant: ut
ab eorũ oculis. quasi quidam
sanguis anime. lacrimȩ de¬

Expanded text:
trinae postmodum rivos ematrinae postmodum rivos emanavit. Cui adhuc ex magno munere promittitur: Dabo in solitudine cedrum et spinam . Cedrum, quia magni odoris est, atque imputribilis naturae, jure accipimus in promissione. De spina vero, cum peccanti homini dictum sit: Terra tua spinas et tribulos germinabit tibi , quid mirum si sanctae Ecclesiae illud promittitur quod peccanti homini pro poena multiplicatur? Sed cedri signantur nomine hi qui virtutes et signa exhibent in sua operatione, qui dicere cum Paulo valent: Christi bonus odor sumus Deo . Quorum corda ita in aeterno amore solidata sunt, ut eadem jam terreni amoris putredo nulla corrumpat. Per spinam vero signati sunt doctrinae spiritalis viri, qui dum de peccatis ac virtutibus disserunt, et modo aeterna supplicia minantur, modo coelestis regni gaudia promittunt, corda audientium pungunt. Sicque mentem dolore compunctionis perforant, ut ab eorum oculis, quasi quidam sanguis animae, lacrymae de
Abbreviated transcription (Latin):
Nam cum pauci sint qͥ spiri-¬
talia dona ꝑcipiunt : et mul¬
ti qui rebus temporalib a-¬
bundant: ꝑ hoc se diuites
uirtutibus pauꝑum insert̃.
qd̾ eisdem scĩs pauꝑib de su-¬
is diuitiis solaciantur. Unde
licte gentilitati. idest sc̃ȩ eccl̃iȩ
spiritaliũ uirtutũ merita.
tanquã deserto arbusta ꝓ¬
mitteret: ulmum quoq pari-¬
ter ꝓmisit dicens: Ponam
desertum instagna aquarũ:
& terram inauã in riuos aqͣ¬
rum. Dabo insolitudine ce¬
drum et spinã: myrtum &
lignum oliue. Ponã in deser¬
to abietẽ: ulmum et buxũ
simul: ut uideant & sciant
et recogitent et intelligant
pariter. Desertum quippe
dñs instagna aquarũ. & terrã
inuiam in riuos aquarũ po-¬
suit: quia gentilitati que priꝰ
ꝑ ariditatẽ mentis. nullos bo¬
norum oꝑum fructus fere¬
bat. fluenta sc̃e p̾dicationis
dedit: et ipsa ad quã priusꝑ
asperitate suȩ siccitatis uia
p̃dicatoribus ñ patebat. doc¬

Expanded text:
Nam cum pauci sint, qui spiriNam cum pauci sint, qui spiritalia dona percipiant, et multi, qui rebus temporalibus abundant, per hoc se / divites virtutibus pauperum inserunt, quod eisdem sanctis pauperibus de suis divitiis solatiantur. UndeDominus gentilitati, id est sanctae Ecclesiae, spiritalium virtutum merita, tanquam deserto arbusta, promitteret, ulmum quoque pariter promisit, dicens: Ponam desertum in stagna aquarum, et terram inviam in rivos aquarum; dabo in solitudine cedrum et spinam, myrtum et lignum olivae; ponam in deserto abietem, ulmum et buxum simul, ut videant et sciant, et recogitent et intelligant pariter . 13. Desertum quippe Dominus in stagna aquarum posuit, et terram inviam in rivos aquarum, quia gentilitati, quae prius per ariditatem mentis nullos bonorum operum fructus ferebat, fluenta sanctae praedicationis dedit, et ipsa, ad quam prius pro asperitate suae siccitatis via praedicatoribus non patebat, doc
Abbreviated transcription (Latin):
di ꝓ iusticia fiduciam maiorẽ
habet. hunc dum ille susten-¬
libere ñ p̾sumit: iusticie illius
libertatem sibi participem
facit: ut cum eo pariter iusti-¬
cie p̃mia recipiat. quẽ susten-¬
tando adiuuit. quatinus ean-¬
dem iusticiam libere loqui po¬
est: s tamen corporeo eget
alimento. Et si corpus ñ refi-¬
citur: certũ ẽ qd̾ uox ipsa sub¬
trahatur. Qui igitur alim̃tũ
buit: ꝓphetie illius uires ad
loquendũ dedit. Cum ꝓpħa gͦ
mercedem ꝓpħȩ recipiet:qr
et si sp̃u ꝓphecie plenus non
fuit: hoc tamen ante dĩ ocłos
exibuit qͦd adiuuit. Hinc est¬
enĩ qd̃ dequibusdam peregͥ¬
nantibus frĩb gaio ꝑ iohem
dicitur. Pro nomine enim xͥ
ꝓfecti sunt: nichil accipien¬
tes a gentilib. Nos ergo de¬
bemus suscipere eiusmodi:
ut cooperatores simus ueri¬
tatis. Qui enĩ spiritalia do-¬
na habentib. temporalia
subsidia tͥbuit: in ipsis donis
spiritalibus cooꝑator existit.

Expanded text:
di pro iustitia fiduciam maiorem di pro iustitia fiduciam maiorem habet. Hunc dum ille sustenlibere non praesumit, iustitiae illius libertatem sibi participem facit et cum eo pariter iustitię pręmia recipiet, quem sustentando adiuvit, quatenus eandem iustitiam libere loqui poest, sed tamen corporeo eget / alimento; et si corpus non reficitur, certum est, quod vox ipsa subtrahatur. Qui igitur alimentumbuit, prophetię illius vires ad loquendum dedit. Cum propheta ergo mercedem prophetę accipiet, qui, etsi spiritu prophetiae plenus non fuit, hoc tamen ante oculos dei exhibuit, quod adiuvit. Hinc est, quod de quibusdam peregrinantibus fratribus Gaio per Iohannem dicitur: Pro nomine enim Christi profecti sunt, nihil accipientes a gentilibus. Nos ergo debemus suscipere eiusmodi, ut cooperatores simus veritatis. Qui enim spiritalia dona habentibus temporalia subsidia tribuit, in ipsis donis spiritalibus cooperator existit.
Abbreviated transcription (Latin):
hec prote exorabit. Hinc bo¬
nus pat̾ innocentẽ filiũ ammo-¬
net: dicens. Si multum tibi fu-¬
erit: abundant̃ tribue. Si exi¬
guum fuerit: etiam exiguum
libenter stude inꝑtiri. Ut autẽ
quanta ẽẽt uirtus incontinen¬
tia. et susceptione indigentiũ.
redemptor nr̃ ostenderet: dix̃.
Qui recipit ꝓpħam in nomi-¬
ne ꝓpħe: mercedẽ ꝓpħe accipi-¬
et. Et qui recipit iustum in
nomine iustr:mercedem isti
accipiet. In quib uerbis no¬
tandum est quia ñ ait merce-¬
dem de ꝓpha uel mercedem de
cedem iusti accipiet. Aliud est
enĩ merces de ꝓpħa: aliud mer-¬
cesꝓpħe: atq aliud merces de
iusto. aliud merces iusti. Quid
est enim dicere mercedẽ ꝓpħe
accipiet: nisi quia is qui ꝓphe-¬
tam sua largitate sustentat.
quamuis ipse ꝓpħiam ñ habe¬
at. Apud omĩpotentẽ tamen
dominum ꝓphetie p̃mia ha¬
bebit: Iste enim fortasse iu-¬
stus ẽ: & quanto in hoc mun-¬
do nichil possidet. tanto loq̃n¬

Expanded text:
haec pro te exorabit . Hinc bohaec pro te exorabit . Hinc bonus pater innocentem filium admonet, dicens: Si multum tibi fuerit, abundanter tribue; si exiguum fuerit, etiam exiguum libenter stude impartiri . 12. Ut autem quanta esset virtus in continentia et susceptione indigentium Redemptor noster ostenderet, dicit: Qui recipit prophetam in nomine prophetę, mercedem prophetę accipiet; et qui recipit iustum in nomine iusti, mercedem iusti accipiet. In quibus verbis notandum est, quia non ait 'mercedem de propheta' vel 'mercedem de cedem iusti / accipiet'. Aliud est enim merces de propheta, aliud merces prophetae, atque aliud merces de iusto, aliud merces iusti. Quid est enim dicere 'mercedem prophetae accipiet', nisi quia is, qui prophetam sua largitate sustentat, quamvis ipse prophetiam non habeat, apud omnipotentem tamen dominum prophetiae praemia habebit? Iste enim fortasse iustus est, et quanto in hoc mundo nihil possidet, tanto loquen