comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
coritlna E Assuetũ celestibus t̾re¬
na non quatinus sit collata illis modicũ
sit nichil sit demq tẽdiun atq fastidium
graue sunt quõ auteni animus menor
originnis cauerins terrestribus inhiet ã mag
faciat quod ex illis offenditur dumi celũ
solem q ac stellas et seipm uidet sommũ¬
q horum onũ artificem contemplatur¬
¶ Cormthiis delector E Mescio te nou
gelido tiũ et examim terre partu s officiue
ingrantis at fqualentis fabri oꝑe ad pos¬
tremũ romane prede reliquis delectari ad
historias ⁊edi M̃niꝰ dim cornithum
armis captam direptamq fl̃amis ad su¬
merat aurers suncilqz arganteis atq eneis
quecũq uictoruiu forte manꝰ enaserant
statius quarniu habraidantissmia olimi
illa urbs fuit pari icendio li quefactis
oñi metallorum uene uno sibi torrente
fluxerunt bnoq ex om̃ibus ⁊ani nobiliore
metallo et p̃ciosioribus uasis exordiuz
et aclade uibis nomen luxurie nomen ꝑtũ
fuit non ꝙ talis furor an ca urbe ꝯsurgeret

Expanded text:
Corinthia? Assuetum celestibus terrena non quatiunt; sic collata illis modicum, sic nichil, sic denique tedium atque fastidium grave sunt: quomodo autem animus memor originis cavernis terrestribus inhiet aut magni faciat quod ex illis effoditur, dum celum solemque ac stellas et seipsum videt supremumque horum omnium artificem contemplatur? Corinthiis delector. Nescis te non gelido tantum et examini terre partu sed officine nigrantis et squalentis fabri opere, ad postremum Romane prede reliquiis delectari. Ad historias redi: Mummius, dum Corinthum armis captam direptamque flammis absumeret, aureis simulque argenteis atque eneis quecumque victorum forte manus evaserant statuis, quarum abundantissima olim illa urbs fuit, pari incendio liquefactis, omnium metallorum vene ibi uno torrente fluxerunt unoque ex omnibus iam nobiliore metallo; et pretiosioribus vasis exordium et a clade urbis nomen luxurie partum fuit, non quod is furor in ea urbe consurgeret
Abbreviated transcription (Latin):
diõ quesitum fuerat memoria repetendũ
bens noctibus bis terq surgendiun inquit
Reuoluenda descripturis que memorit̾ re¬
culio alt̾no sopore re creaudi et breui quiete
Recre alti alt̾no excicio fa tigandi enuit ne
totis noctibus domuendo et culcitre in cuui¬
bendo sepulta cadauera uideami motu cre¬
bro atq honesto uos et uiuos et un tuti de¬
ditos comꝓbate
desuani odore. O

Expanded text:
dio quesitum fuerit memoria repetendum.dio quesitum fuerit memoria repetendum.tochium scribens: “Noctibus bis terque surgendum” inquit “revolvenda de scripturis que memoriter reoculi alterno sopore recreandi et brevi quiete recreati alterno exercitio fatigandi erunt: ne totis noctibus dormiendo et culcitre incumbendo sepulta cadavera videamini, motu crebro atque honesto vos vivos et virtuti deditos comprobate. 22 DE SUAVI ODORE
Abbreviated transcription (Latin):
uocte̾ uigilia diem uult intelligi iecta fa¬
teor ac uera duusio est equis enĩ ꝑtibus
geno est milla enĩ atrior nulla cilcior co¬
gitacio quam nocturua nulla ꝑs tempie
studentibus aptior Si autem sompnumi
ip̃m̃ diuudiani temporis ꝑtem dicit mi¬
rabile dictum ex ore tam studiosi et tani
docti homũs absit oñi ab aĩa bñ iustitu¬
ta et studiis intenta duuidiũ temporis
dornare cũ quartum suffecorit quibusdam
et ter cuuu uoluptuosis quoq sufficiat noc¬
te quidem surgere qualib anmi parte cou¬
siliũ est absit ut uoctem hyberuam modo se
estiuaui totam dornuant qui grande ali¬
quod moluint̃ ceterum semel illam fre¬
gisse suffici dt fortasẜ quodq uigiliaruu
anticipatur erit breui si res postat me¬
udiaua uicissitudme restaurari potest et
brunalis hore noctis sepius rumpende psal¬
lendun studeudun legendum scribeudũ
cogitandun contempsandinu querendũ
igenio noni aliquid semper et quod stu¬

Expanded text:
noctem, pro vigilia diem vult intelligi, recta fanoctem, pro vigilia diem vult intelligi, recta fateor ac vera est divisio: equis enim partibus gens est: nulla enim acrior, nulla altior cogitatio quam nocturna, nulla pars temporis studentibus aptior. Si autem somnum ipsum dimidiam temporis partem dicit, mirabile dictum est ex ore tam studiosi et tam docti hominis: absit enim ab anima bene instituta et studiis intenta dimidium temporis dormire, cum quartum suffecerit quibusdam et tertium voluptuosis quoque sufficiat. Noctu quidem surgere qualibet anni parte consilium est; absit ut noctem non hibernam modo, sed estivam totam dormiant, qui grande aliquid moliuntur. Ceterum semel illa fregisse sufficiet fortassis quodque vigiliarum anticipatum erit, brevi, si res poscat, meridiana vicissitudine restaurari potest. At brumalis hore noctis sepius rumpende, psallendum, studendum, legendum, scribendum, cogitandum, contemplandum, querendum ingenio novi aliquid semper et quod stu
Abbreviated transcription (Latin):
et luxuni prolen et iuguii ad metum et solli¬
citudinem ni mortalem Ite uunc scripete
et quermũ de fortuna et malis urĩo inge¬
iuiscite de bomie mala facitio deq celestibꝰ¬
os et uincula amine conflatie ¶ Somp¬
no placito delector RAt non modo reges
et duces et pñcipes et phi et pocte insuper
et fanuliariũ prẽs uigilant at nocte consur̃gũt
suaruiu muliercularum memoria desideriũ̃¬
q excitat tu non uirtutis auiore sompuum
odĩs uitus auricum atq eleganter ait flactꝰ
ut uigilent homines surgunt de nocte la¬
tronee ut te ipm̃ ẜues non expergisceris pu¬
deat tĩ semper ii uobis posse turpes causcs
et iil posse pulcherrimias ¶ Aullo usꝙ̃
intripellante totis noctibus quiesco RUt
quidꝰ aristotiles quod suꝑius artigi ita ui¬
tam honuins ꝑtra ut diuudiam ꝑtem sõp¬
no tribuat dinudiam que uigilie dum pro
parte duuidia non differre studeo si uitaui
ait astulti uita et si quidem ꝓ sompno

Expanded text:
et luxum, prolem et coniugium ad metum et solliet luxum, prolem et coniugium ad metum et sollicitudinem immortalem. Ite nunc, stupete et querimini de fortuna, et malis vestris ingemiscite: de bonis mala facitis deque celestibeos et vincula anime conflatis! Somno placido delector. At non modo reges et duces et principes et philosophi et poete, insuper et familiarum patres vigilant ac nocte consurgunt,suarum muliercularum memoria et desiderium excitat: tu vero non virtutis amore somnum oderis vitiis amicum utque eleganter ait Flaccus: Ut iugulent homines surgunt de nocte latrones, ut te ipsum serves non expergisceris? Pudeat semper tantum in vobis posse turpes causas et nil posse pulcherrimas. Nullo usquam interpellante totis noctibus quiesco. Videtur quidem Aristoteles, quod superius attigi, ita vitam hominis partiri, ut dimidiam partem somno tribuat dimidiamque vigilie, dum pro parte dimidia non differre studiosi vitam ait a stulti vita. Et si quidem pro somno
Abbreviated transcription (Latin):
orum linquit sic sectanda contraria est
il difficultatis allatura uolentibus ei
pro leui em̃ gloria aut lucro exiguo et bella¬
tores et mercatores et uaute totis subdiuo
noctibus peringilant ille quidem inter hos¬
tium insidras hn hoste quolibet peiores int̾
fluctus et scopulos tuꝓpter uerani gloriaui
lucrum q ingens inter dei landes at libellos
tuos ꝑtem noctuini uigilare non poters ¶
uigilas defessus sompno totus nicubui E
Dic est non nuutatis stilum cuncta fere
uno modo agitatis et que dene ip̃t nel na
uel ars reliqua uobis ad obsequium dedit
in urm̃ dedecus dampuũ q comiertitis potũ
cibumq ad ebrietatem et crapulam ocui
et quietem et sompnolenciaui et marcoreni
ualitudiuem ad ualuptates formam corꝑis
ad libidinem ⁊ obur adiniurias nigemũ ad
frandem sciam ad superbiam elo quenciaui
ad discrunen domiciliũ ac uestom ad pompã
manemq iactanciaui opes cidauariciaui

Expanded text:
orum linquit, sic sectanda contraria est, orum linquit, sic sectanda contraria est, nichil difficultatis allatura volentibus. Si pro levi enim gloria aut lucro exiguo et bellatores et mercatores et naute totis sub divo noctibus pervigilant, illi quidem inter hostium insidias, hi quolibet hoste peiores inter fluctus ac scopulos, tu propter veram gloriam lucrumque ingens inter Dei laudes ac libellos tuos partem noctium vigilare non poteris? Vigiliis defessus somno totus incubui. Sic est: non mutatis stilum, cuncta fere uno modo agitis et que Deus ipse vel natura vel ars aliqua vobis ad obsequium dedit in vestrum dedecus damnumque convertitis, potum cibumque ad ebrietatem et crapulam, otium et quietem ad somnolentiam et marcorem, valitudinem ad voluptates, formam corporis ad libidinem, robur ad iniurias, ingenium ad fraudes, scientiam ad superbiam, eloquentiam ad discrimen, domicilium ac vestitum ad pompam inanemque iactantiam, opes ad avaritiam
Abbreviated transcription (Latin):
dicunt sic uitam alu dixere uigiliam intor
mortem uero et uitan uide quid eligas ui¬
gilandum certe quod sapientibus placet et
hoc saltem ut longenior uita sit ¶ longo
rore aut amore impio male antemisi non
honesti studu ciuuspiam tura sopor ab rũpr᷑
ꝑfecto populis scertentib ꝯ uigilant reges
sopito ꝙ duces uigilant ex̃citu quod et res
docent et ylias ꝓbat honũta nobilioribo
auncis me uigiles nupendent si sobrie ac
salubres Nagustum cesarem pñcipum max¬
uuũ atq optiuũ sompni brenis accepinius
cuis ꝙ crebris eciam interrupti tu contrario
gloriaris E profunde omi dor nuo R
Et gulosi et libidmnosi et iracidi brucio
aĩantibus biius tũ sompnelenti ac sopiti
duiu taxat tius comꝑantur et quod ad
illam ꝑtem temporis attmet anchil diffr̾e
felicem amiseris philosophicam scis ẽẽ sina
Iure igitur et / pars illa pro urabus enitan¬
da que sola inter homines druaiu sompni¬

Expanded text:
dicunt, sic vitam alii dixere vigiliam. Inter dicunt, sic vitam alii dixere vigiliam. Inter mortem vero et vitam vide quid eligas: vigilandum certe, quod sapientibus placet, ad hoc saltem ut longior vita sit. Longo erore aut amore impio, male autem si non honesti studii cura cuiuspiam sopor abrumpitur. Profecto populis stertentibus vigilant reges sopitoque duces vigilant exercitu, quod et res docet et Ilias probat Homerica: nobilioribus animis cure vigiles impendent, sed sobrie ac salubres. Augustum Cesarem principum maximum atque optimum somni brevis accepimus eiusque etiam crebrius interrupti: tu contrario gloriaris? Profunde dormio. Et gulosi et libidinosi et iracundi brutis animantibus, vivis tamen, somnolenti ac sopiti duntaxat mortuis comparantur: et, quod ad illam partem temporis attinet, nichil differre felices a miseris philosophicam scis esse sententiam. Iure igitur: ut pars illa pro viribus evitanda, que solam inter homines differentiam somni
Abbreviated transcription (Latin):
dicis an acubitum uis ditere au sompñã
quam mortis ꝯsanguineum poete quidꝰ
Dormio et quiesco k̾ At qui et curtes se e
animo quiescurit/ et sedentes iacentes q
liariter alloqueris sauctus et afflictns ille¬
uir queritur Eꝑ Ociosus inthalamo re¬
quiesto R Ut queso putas dultius quies¬
ceret an uacca suo in rure doruiens
an stipio in affaca cun hostibus pugnãs
etito tum augnbus regulus cuniutusq
net quies sine gaudio nec sine uirtute be¬
ruin gandun esse põt O Reiectis la¬
boribus grato recreor sopore ꝑllabor m̃a
est uirtutis et glorie hunc qui reitit il¬
las reicit quid uitu et in fanne materia
sopor est nimus qui multos ad ꝑpetiñ
soporem urget atq p̃cipitat fonet ile
libidinem corpora pregrauat eneruat
animos frustrat ingenia sciam̃ minuit
memoriam extinguit perit oblunonera nõ
sine tausa insompnes iudustru q laudãt
sompno non laudatos cernimus s nifla¬
tos pronide ut sompuũ quidam morteni

Expanded text:
dicis: an accubitum vis dicere, an somnum, dicis: an accubitum vis dicere, an somnum, quem mortis consanguineum poete quidam, Dormio et quiesco. Atqui et euntes sepe animo quiescunt et sedentes iacentesque liariter alloquens sanctus et afflictus vir ille queritur. Otiosus in thalamo requiesco. Uter, queso, putas dulcius quiesceret, an Vatia suo in rure dormiens, an Scipio in Africa cum hostibus pugnans, Cato cum anguibus, Regulus cum utrisque? Nec quies sine gaudio nec sine virtute verum gaudium esse potest. Reiectis laboribus grato recreor sopore. Labor est materia virtutis et glorie; hunc qui reicit, illas reicit; contra, vitii et infamie materie sopor est nimius, qui multos ad perpetuum soporem urget atque precipitat: fovet ille libidinem, corpora pregravat, enervat animos, fuscat ingenia, scientiam minuit, memoriam extinguit, parit oblivionem. Non sine causa insomnes industriique laudantur, somno non laudatos cernimus sed inflatos: proinde ut somnum quidam mortem
Abbreviated transcription (Latin):
laboribus obtigit ꝑ duo huma¬
ne uite bona gratissima nisi usus in mo¬
dicus mala illa grauissima fecerit quod
multis fecit et totidem corporis atq
anme prestes timorenz corpori facienͤ
ammo q rubigniem ¶ Ocio fruor
iocundissimo Et u tor dit nulla hic
eñĩ re fruendum s ugendum multis hant
docfnia f salubnior ¶ Delectabile ociumi
est michi B. Nefert multum hoc ip̃m
ocium quale sit duas uempe spẽs ocii diffi¬
niunt oꝑosi alt̾a q ip̃a itq ip̃a in requie
laborantis ac circa studia honesta solliciti
quo ml est dulcuis altãm mertis et lãgiuidi
et solam requiem complexi quo nil fedius
quid̃ oꝑa et mundo utilia et sus actoribus
gloriosa perneniũt de ⁊ͦ aũt iichil uncõ
insi inglorius torpor at martibus p̾mum
pellante edant licentꝰ aut dormiant ꝗ
Optata perfinor quiete R Quies illa
qua fiuendun erit nullũ finem habitura
non est hic uide eigo qua gaudeas quiete¬
O Quictam exoptatam repperi R Dnetẽ

Expanded text:
laboribus obtigit. Duo humane vite bona gratissima, nisi usus immodicus mala illa gravissima fecerit, quod multis fecit, et totidem corporis atque animi pestes, tumorem corpori parientes animoque rubiginem. Otio fruor iucundissimo. “Utorhic re fruendum sed utendum multis habet doctrina salubrior. Delectabile otium est michi. Refert multum hoc ipsum otium quale sit: duas nempe species otii diffiniunt, operosi alteram atque ipsa in requie laborantis ac circa honesta studia solliciti, quo nil est dulcius, alteram inertis et languidi et solam requiem complexi, quo nil fedius,quedam opera, et mundo utilia et suis auctoribus gloriosa, proveniunt, de secundo autem nichil unquam nisi inglorius torpor ac marcidus. Primum pellante edant licenter ac dormiant. Optata perfruor quiete. Quies illa qua perfruendum erit, nullum finem habitura, non est hic. Vide ergo qua gaudeas quiete. Quietem optatam reperi. Quietem
Abbreviated transcription (Latin):
aũt pessim ¶ Multi michi ẜuiũt R
Pecte quidem si ꝓauissio et res ip̃a que ꝓmit¬
titur unũ esset nunt inter utramq quidint̾¬
sit sentiũt exꝑti ꝙ nuttunt fateor ꝓinissiq
deos testes uocant ue soli .s. solos fallant exi¬
ge autem ꝓmissi fidem nulla erit multũ erit
et habuude fider satisstiũ modo. ne biolarẽtͣ
neue afficentͭ inuiriis quibus est obsequiũ
ꝓmissura nunt ꝓmisisse satis est quid quid
p̃ter ẜmendi uotum onũ quoq notitiã ꝓfitẽ¬
tur ubi ad exꝑienciam uentũ est noruut

Expanded text:
autem pessimi. Multi michi serviunt. autem pessimi. Multi michi serviunt. Recte quidem, si promissio et res ipsa que promittitur unum essent; nunc inter utranque quid intersit, sentiunt experti. Promittunt, fateor, promissique deos testes vocant, ne soli scilicet solos fallant; exige autem promissi fidem, nulla erit. Multum esset et abunde fidei satisfactum, modo ne violarentur neve afficerentur iniuriis quibus est obsequium promissum: nunc promisisse sat est. Quid quod preter serviendi votum omnium quoque notitiam profitentur? U
Abbreviated transcription (Latin):
sequiũ turba uitam siue quod ubi sunt mł¬
ti alter alterius manus aspicieris quies¬
cit laborem fugere ut industrus pudor
sic mercibus gloria est quod ita esse norunt
omĩs millus ꝯsulit nemo est qui non nil¬
titudine delectetur ¶ Multi michi ẜui
domi surit ꝑ Ubi ẜui multi multus stre¬
pitus ꝑ auca ẜuicia et secretũ nullũ qt
aures atq oculi tot domioꝵ riuule quib ꝯ
illei eciaui que in fuudo sut facile dilabũ
suos domi habeo E mn ultos sibulos lui¬
guas q nuꝓperas domestice q pacis uirus ab¬
ditũ multos quoꝵ ꝓfundos abq capes ueutres
ac lubrica guttura ꝓcellam aule thalamo de¬
decus pestem peni uoragnĩẽ q ꝑpetuam pau¬
cos ẜuos beue regere difficile est multos impos¬
sibile Gmulti michi uit ẜui sunt domi
RMeluis solitudo tibi esset nchꝰ est peius
quam dum malorũ qualitatem ⁊erũ ꝙͣtitas
adiuuat ant nĩs panci ẜui mali multi

Expanded text:
sequium turbam vitat, sive quod ubi multi susequium turbam vitat, sive quod ubi multi sunt alter alterius aspiciens manus quiescit. Laborem fugere, ut industriis pudor, sic inertibus gloria est. Quod ita esse norunt omnes, nullus consulit, nemo est qui non multitudine delectetur. Michi multi servi domi sunt. Ubi servi multi, multus strepitus, pauca servitia et secretum nullum. Quaures atque oculi, tot domorum rimule, quibus illa etiam que in fundo sunt facile dilabuntservos domi habeo. Multos sibilos, linguas vipereas domesticeque pacis virus abditum, multos quoque profundos et capaces ventres ac lubrica guttura, procellam aule, thalamo dedecus, pestem penu voraginemque perpetuam: paucos servos bene regere difficile est, multos impossibile. Multi michi servi domi sunt. Melius solitudo tibi esset. Nichil est peius quam dum malarum qualitatem rerum quantitas adiuvat aut numerus: pauci servi mali, multi
Abbreviated transcription (Latin):
cirtũuehor famulat E Obsideor
dicere uoluisti¶ Magnus crcũstat ordo
famuloꝵ E Dic quod est hostiũ a quibus
quo nichil est durius/ nequeas cauere qui
lacebras domus introspiciant prodant q
consilia nouerint et offendant quiq pt
futura continna quod nulli un ꝙͣ accidis
obsesso nestiendi tibi interi pascendi q suit
inq ipis penetralibus habendai durũ ac
dubiũ belli genus ꝑace carens et andu¬
cus ubi sub tius signis hostilis muros bab
ex̾ citus ¶ Serui michi multi sunt R̾
M ulti ẜui multe lites. multe discordie mlꝰ¬
ta deniq bella domestica quorũ uel spec¬
tator fedus uel laboriosus compositor sis
oz/ interq reos et accusatores medius ẜuis
trs ẜuias iidex factus ex dño ¶ Multos
ẜuos habco. E Curiosissimũ aunual ẜ¬
nus ad inquirendum negligentissmiu
ud obsequendum / quid agas quid cogites
nosce uult quid ibeas ignorare ¶ Ber¬
nos multos habeo/. E Melius pauci ẜui¬
mt quana multi siue ideo ꝙ gratum ob¬

Expanded text:
circumvehor famulatu. “Obsideor”, dicere voluisti. Magnus circumstat ordo famulorum. Dic, quod est, hostium, a quibus, quo nichil est durius, nequeas cavere, qui latebras domus introspiciant prodantque consilia que noverint ut effundant quique, preter furta continua, quod nulli umquam accidit obsesso, vestiendi tibi interim pascendique sint inque ipsis penetralibus habendi: durum ac dubium belli genus, pace carens et indutiis, ubi sub tuis signis hostilis muros habet exercitus! Servi michi multi sunt. Multi servi, multe lites multeque discordie, multa denique bella domestica, quorum vel spectator fedus vel laboriosus compositor sis oportet interque reos et accusatores medius servis tuis servias, iudex factus ex domino. Multos servos habeo. Curiosissimum animal servus ad inquirendum, negligentissimum ad obsequendum quid agas et quid cogites nosse vult, quid iubeas ignorare. Servos multos habeo. Melius pauci serviunt quam multi, sive ideo quod gratum ob
Abbreviated transcription (Latin):
diq circũuellant R Aulla fuge milla spes
igitur est salutis malo quidem suo ꝑtina¬
cit̾ delectari desperate demencie est At qui
ob hoc uñ et optanda panꝑtas et amã¬
da erct ut cum cetĩs opum malis nexibꝰ
tñ uel maxime te ẜnorum dolis ac fastigi¬
fastidio liberae̾t
de magnificẽtia ediũG

Expanded text:
dique circumvallant. Nulla fuge, nulla spes dique circumvallant. Nulla fuge, nulla spes igitur est salutis; malo quidem suo pertinaciter delectari desperate dementie est. Atqui ob hoc unum et optanda paupertas et amanda erat, ut cum certis opum malis nexibus, tum vel maxime te servorum dolis ac fastidio liberaret. 34 DE MAGNIFICENTIA EDIU
Abbreviated transcription (Latin):
⁊anti Quibus ex rebus nsi otulos obstrue̾t¬
tumor sole clarius cernentis ꝙͣto sit satis
oĩ tali ẜiicio caruisse/ ¶trumq michi
letus ẜin ambuint R Serni nomine Ce
ut dixi hostes acerum atq impii et absq
hus uinere suꝑbia uestra non põt iq hoc
ut̃ multis ialo ur̃o miseri gaudetis / ꝑi he
maxie diuicias optatis in hoc terres
et maria per erratis in hoc aurũ et cuulatis
et spergitis ut acies hostiũ ur̃ormu desiderior
sit indies ata municior an fortasse non ita
est an aliuid concors diuitum habet opinno
nilla fere alia ⁊e mediocris fortune bene in¬
stitutam domun opulentissime persaru
aut ludoꝵ regie credere cuui in multrs ex¬
cedat ꝙͣ ꝙ illa plures pascit ut lantus¬
¶ Sernorum crcũfusa tegit cohors E¬
ymo subobtentu seruicii urget et comp̃uit
sonoris q compedibus uictum trahit ut t̾
nire oꝑtimo dici possit quid fecisci unse ⁊
ut custodibus in digeris ¶ Serui me un¬

Expanded text:
anti; quibus ex rebus nisi oculos timor obstruereanti; quibus ex rebus nisi oculos timor obstrueret, sole clarius cerneretis quanto sit satius omni tali servitio caruisse. Utrumque michi latus servi ambiunt. Servi nomine, re, ut dixi, hostes acerrimi atque impii; et absque his vivere superbia vestra non potest inque hoc ut in multis malo vestro miseri gaudetis, in hoc maxime divitias optatis, in hoc terras et maria pererratis, in hoc aurum et cumulatis et spargitis, ut acies hostium vestrorum densior sit in dies atque munitior. An fortasse non ita est? An aliud concors divitum habet opinio, nulla fere alia re mediocris fortune bene institutam domum opulentissime Persarum aut Lydorum regie cedere, cum in multis excedat, quam quod illa plures pascit et lautius? Servorum tegit circumfusa cohors. Immo sub obtentu servitii urget et comprimit sonorisque compedibus vinctum trahit, ut et tibi iure optimo dici possit: “Quid fecisti miser, ut tot custodibus indigeres?” Servi me un
Abbreviated transcription (Latin):
ingressu hoꝵ tul nisolenctus nilq infidiꝰ
ꝓ gressu nil municicius deuiũ uel odiosiuns
in gressu durũ est cogitare ne dicam sed per
do minor domos in flati elati q ambulant
ẜuiciũ q pollicentes dñiu usurpant ex̾cent¬
q tyraindem et quasi ad uastanduni con¬
ducti non tiũ deuorant uniu̾sa s spargunt
gulamq largitionibus adiuuant de alieno
prodigi auarissimi ad rapurani quos si qũ
ad se pudor ant nc̃atas reflectit ut se ẜuos
esse meminerint ꝙͣ superbe quĩ querule qnͣto¬
q cum muruiure ẜuiant quis ignorat ut
ieato possit non p̃cio emptũ mõdo s g̃tuitũ
quoq ẜuiciũ huꝰ modi fastidiri ad extre¬
uium qui clamdestinas domi agebant
ubi luũe excesseruit cum inuisis dñis aꝑ¬
tas inmcicias liunguas accuũt arus si
liceat acturi et/ si quis hormu fortasse qui¬
ciis abstiuet/ non io p̾oris amor dñi s se¬
quentis tunor efficit cui ob hoc uilis sus¬
pectus q fieri metuit dese similia ꝯiectu¬

Expanded text:
ingressu, nichil insolentius nichilque infidius progressu, nichil inimicius demum, nichil odiosius eorum egressu. Durum est cogitare, ne dicam pati, ut per dominorum domos inflati elatique ambulant servitiumque polliciti dominium usurpant exercentque tyrannidem et quasi ad vastandum conducti non tantum devorant universa sed spargunt gulamque largitionibus adiuvant, de alieno prodigi, avarissimi ad rapinam. Quos si quando ad se pudor aut necessitas reflectit ut se servos esse meminerint, quam superbe, quam querule quantoque cum murmure serviant quis ignorat, ut merito possit non pretio emptum modo, sed gratuitum quoque servitium huiusmodi fastidiri? Ad extremum, qui clandestinas domi agebant, ubi limen excesserint, cum invisis dominis apertas inimicitias linguis agunt, armis si liceat acturi, et si quis horum fortasse conviciis abstinet, non id prioris amor domini sed sequentis timor efficit, cui ob hoc vilis suspectusque fieri metuit de se similia coniect
Abbreviated transcription (Latin):
eundum erat et feliciter secum agi᷑
p̾us ꝑendo quam uite malis impli¬
caretur que qmͣ multi suit sciunt
exꝑti intenti. Nenio eñi non exꝑtus
est non intenti autẽ multi qͣui qͣi
sompnũ uitam agunt cuiꝰ renũsci
nequeant exprecti ꝑut inuocens
infaus tiuis qui fortasse si uiueret
nocentissimꝰ pusset noli illũ in tuto
positum flere fortuue minas onĩs
euasit et pꝰ occupauit mortẽ que
illum delata p̃occupasset  Iu¬
pus mẽũ deuorauit infantẽ D

Expanded text:
eundum erat; et feliciter secum agitur, eundum erat; et feliciter secum agitur, prius pereundo, quam vite malis implicaretur, que quam multa sint, sciunt experti et intenti; nemo enim non expertus est, non intenti autem multi, qui quasi somnium vitam agunt, cuius reminisci nequeant experrecti. Periit innocens infans tuus, qui fortasse si viveret, nocentissimus periisset. Noli illum in tuto positum deflere: fortune minas omnes evasit, et preoccupavit mortem que illum dilata preoccupasset. Lupus meum devoravit
Abbreviated transcription (Latin):
flendum homũi p̾meditata om̃iã
debent esse si nou sunt non casũ
filii s iustiaiam tuã defle et cõdicõis
obluuouẽ D Filii infantis imẜam
mortem queror R Nulla mors mi¬
sera ꝙͣ mors auime non sequitur
a quo ꝑiculo nifans tuus mnunis
est  Infans meus precipicio pe¬
riit E Qualiter quis ꝑeat quid
refert modo ne turpiter ꝑeat et ꝑrre
turpiter non p̃t qui sine peccatis ꝑit
Dprecipitio ꝑut infaus R at
ore alii grauide lacte nutriris alii
morbis qui pene plures illam in
etatem ꝙͣ inseuectutem iadunt¬
D Perut infans meus p̾cipicie¬
R Repentina mors inuocentib op¬
tauda nocentibꝰ metuenda est D
bifaus meus ex alto p̃ceps ꝑut R
Languide parentibꝰ mors durior
sepe et angustie longiores/ dolor
omĩs eo tollerabilior quo bremor
Perit p̃cipicio infans mens¬
A Precipitau et rure illius etatis
est ꝓpͥuui ⁊ ffecit infans tiuis qd̃
facuuit oũis et si non omnes caũ
ꝑeunt At tu sine illum ꝑusse per¬

Expanded text:
flendum. Homini premeditata omnia esse debent, si non sunt. Non casum filii, sed inscitiam tuam defle, et conditionis oblivionem. Filii infantis miseram mortem queror. Nulla mors misera, quam mors anime non sequetur, a quo periculo infans tuus immunis est. Infans meus precipitio periit. Qualiter quis pereat, quid refert, modo ne turpiter pereat? Et perire turpiter non potest, qui sine peccatis periit. Precipitio periit infans meus. e, alii gravide lacte nutricis, alii morbis, qui pene plures illam in etatem, quam in senectutem incidunt. Periit infans meus precipitio. Repentina mors innocentibus optanda, nocentibus metuenda est. Infans meus ex alto preceps periit. Languide pereuntibus, mors durior sepe, et angustie longiores. Dolor omnis eo tolerabilior quo brevior. Periit precipitio infans meus. Precipitari et ruere illius etatis est proprium. Fecit infans tuus quod faciunt omnes, etsi non omnes casu pereant. At tu sine illum periisse: per
Abbreviated transcription (Latin):
s cedes et quidquid homo in horẽm
struit nocentisissmiũ ał in suani
spẽm Multa uero optatis que si
ni consiliũ racio esset admissa ti¬
meretis et uarietates notorum mase
electiomis arguuuentum est nec p̾us
ad rectum d̾edit impetus quam in
gaudeo/. A Si est hostis nigloria
De ipiũs morte gaudere turpe est
et dolere suꝑfluum sin illuster hones¬
tus puis ꝙ est dolor/ et si nou ip ter
hoĩem actũ ꝓpter uirtutem que iidies
rariora habet hospicia sic metellus ma¬
cedonicus affritam iinoris sic cesar põ¬
pen sic alexander darii mortem flenit
Giaudeo de inunici morte k Quẽ
de illius morte gandes queni diligere
ibearus/ non ut hosteni s ut ꝓxiiũ
eiusdem q opus opifics ¶ De innici
morte gaudeo R Non audis forsitan
an ꝯtempnis ꝯsiliũ notissnu sapientie
Noli inquit de mortuo tuo mimicd

Expanded text:
sed cedes et quicquid homo in hominem sed cedes et quicquid homo in hominem struit, nocentissimum animal in suam speciem. Multa vero optatis que, si in consilium ratio esset admissa, timeretis; et varietas votorum male electionis argumentum est nec prius ad rectum redit impetus quam incgaudeo. Si est hostis inglorius, de ipsius morte gaudere turpe est et dolere superfluum; sin illustris, honestus piusque est dolor, etsi non propter hominem at propter virtutem, que in dies rariora habet hospitia. Sic Metellus Macedonicus Africani iunioris, sic Cesar Pompeii, sic Alexander Darii mortem flevit. Gaudeo de inimici morte. Quomodo de illius morte gaudeas quem diligere iubearis, non ut hostem, sed ut proximum eiusdem opus opificis? De inimici morte gaudeo. Non audis forsitan an contemnis consilium notissimum sapientis: “Noli” inquit
Abbreviated transcription (Latin):
Sꝑare deininua morte aliquid
seu cius cuinq homĩs uel grunde illi
forsan sit prruassum si quis usꝙͣ esset
in mortalis sꝑare auteni alterius mor¬
tem que tibi possit ante contingere
uel guudere id hosti euenisse quod tibi
nccĩarium euenturum sit stulta spes
mane gauduu¶ Gandeo de ii¬
mici morte R De tua alius mox
gandebit ¶ Denunci. morte gan¬
deo R Si quan uestre condicionio
memoriam haberetis/ nũꝙͣ homo de
morte honũs ganderet qñ eĩi queso
duorum qui sinul ad suppliciũ duce̾n᷑
alter alterius de morte gaudiũ cepit
scieus Et̃i idem illi supplicii genus insta¬
re et non pocius in illius morte suam
cogitaus ngemuit E De uiuuia mor¬
te ganduim sensi R Quociens putas
optata mors hoñaa noti compotes tor¬
sent et optare uitaui frustra ceꝑuit
qui non frustro morten p̃ns opta¬
ncieui optasse s et p̾cipites sunt af¬
fectus uestri quid quid uultis ualde
uultis quod de marco biuto iulus
non modo uota iipia sed ueuena

Expanded text:
are de inimici morte aliquid seu cuiuspiam hominis vel gaudere, illi forsitan sit permissum, si quis usquam esset immortalis: sperare autem alterius mortem, que tibi possit ante contingere, vel gaudere id hosti evenisse, quod tibi necessario eventurum sit, stulta spes, inane gaudium. Gaudeo de inimici morte. De tua alius mox gaudebit. De inimici morte gaudeo. Si quam vestre conditionis memoriam haberetis, nunquam homo de morte hominis gauderet; quando enim, queso, duorum, qui simul ad supplicium ducerentur, alter alterius de morte gaudium cepit, sciens sibi idem supplicii genus instare et non potius in illius morte suam cogitans ingemuit? De inimici morte gaudium sensi. Quotiens putas optata mors hominum voti compotes torserit et optare vitam frustra ceperint qui non frustra mortem prius optaperniciem optasse? Sed precipites sunt affectus viri: quicquid vultis, valde vultis, quod de Marco Bruto dixissnon modo vota impia, sed venena,
Abbreviated transcription (Latin):
exclamauit, carmelius me inuafit.o.
uox ferox et si dici p̃t̃ ip̃o uocis auctore
ferocior quid usitati supplitii cogitabat
quod se inuniculis manu sua ꝑmiens
euasisse Ecte duo igitur unius status
s mienciũ diuersarum uno et eodem x̾bo
quam uarie usi funt Ille ad pñtem
hostem euasisti ait hic de absente
euasit in quit ille suo losti uitam do¬
nauit hic iuduit mortem elige quid
horum potius ad te dictum uelis an
tñquillum illud beri p̾ncipis an illud
altm magni carnificis nec ignoro
qu sit ꝓuiptius iubere ista qui fac̾e
et quod hns obici solet intelligo dif¬
ficilius ansuis quam in alienis mitẽ
esse difficile fateor s bonũ de bono
autem ac difficili omnem esse uir¬
tutem nec tu neges uirtutum ama¬
toribus cuucta sunt facili. Effixũ
est ulasci R. Uincit ꝑs detior obsta
illi dum ad huc potes uicteriam q illi
prius quam ea nti ceperit erpe stra¬

Expanded text:
exclamavit: “Carnulius me evasit”. O exclamavit: “Carnulius me evasit”. O vox ferox et, si dici potest, ipso vocis auctore ferocior! Quid inusitati supplicii cogitabat, quem se in vinculis manu sua perimens evasisset? Ecce duo igitur unius status sed mentium diversarum: uno et eodem verbo quam varie usi sunt! Ille ad presentem hostem “evasisti” ait, hic de absente “evasisti” inquit; ille suo hosti vitam donavit, hic invidit mortem. Elige quid horum potius a te dictum velis dici, an tranquillum illud vere principis, an illud alterum immane carnificis. Nec ignoro quam sit promptius iubere ista quam facere, et quid obici possit intelligo: difficilius in suis quam in alienis iniuriis mitem esse; difficile, fateor, sed bonum; de bono autem ac difficili omnem esse virtutem nec tu neges. Virtutis amatoribus sunt cuncta facilia. Fixum est ulcisci. Vincit pars deterior: obsta illi, dum adhuc potes, victoriamque illi priusquam ea uti ceperit eripe stra
Abbreviated transcription (Latin):
tate tua ꝓximũ ac festinans tempꝰ
arcessere quod si ualide uelis nulla
possis pietate ꝓpellere aut differre
quanto tnͣquillius atq honestis
ille integer et illesus tu siccus et nino¬
cens quam utera cruentus et tu nox¬
nis huit abibis G urgeor ulciscendi
stimulis E Cane ne cesseris s oppo¬
ne illis memoriam eorum qui non tm̃
nutes hostibus adhut rabiem spiran
tibus ue quidꝙͣ in non sensura ca¬
dauera semerunt de hinc tecuui eli¬
ge quonim suul esse maus atqz
actus solos s et uerba confer ꝑs ẽĩ
non ꝑarua ciudelitatis murbio est
crudilis pes trudelior manus cuide¬
lissima est lingua sepe eñĩ seuiciam
quam manꝯ non equauerat ⁊ł ligua
tñscendit illa uero optĩa ut crudeliͭ
cleiuencie testis est Sonet igitur
ad aurem tibi illa cuiꝰ non multo
ante menñ imꝑatoris adriam uox
simulq illa tyberii de quo scriptin
est quod cum andisset unũ ereie
carmiliumi nomuine anticipasse mortẽ

Expanded text:
tate tua proximum ac festinans tempus tate tua proximum ac festinans tempus arcessere, quod, si valde velis, nulla possis pietate repellere aut differre; quanto tranquillius atque honestius ille integer et illesus, tu siccus et innocens quam uterque cruentus, et tu noxius hinc abibis. Urgeor ulciscendi stimulis. Cave, ne cesseris; sed oppone eis memoriam eorum qui non tantum mites hotes, nequicquam in non sensura cadavera sevierunt: dehinc tecum elige quorum similis esse malis neque actus solos, sed et verba confer. Pars enim non parva crudelitatis in verbis est: crudelis pes, crudelior manus, crudelissima lingua est. Sepe animi sevitiam, quam manus non equaverat, lingua transcendit. Illa vero optima ut crudelitatis sic clementie testis est. Sonet igitur ad aurem tibi illa cuius non multo ante meminimus Hadriani vox simulque illa Tiberii, de quo scriptum est quod, cum audisset unum e reis, Carnulium nomine, anticipasse mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
uictor collo iugum domanũ nec iugũ
Pmo cum reliquir mox secutũ solꝯ
imꝑator poncius ꝑtulisset. ¶S Ulas¬
cendi pugnor aculeis R Resiste co¬
gitationibꝰ piis exemplis q om̃ibꝰ
q lenioreni in partem niclmare ami
possunt et in p̾nas memoria uite bre¬
ius et auibigne hec eñi seuece cui as¬
sencior efficatissima uidetur adiracuu¬
diam lemendam Cui is ip̃e quod me¬
moram doctor accedit/ nam quid aliud
senciebat ubi ait memento nouirsi¬
morum et desine niutari sit est enĩ
dicionis obluuo Ei quidemi iste cuiꝯ
mortem scitis ne dubita moritur ur
aut dubie est et idip̃m scito et fortasse
hodie tuq illum forsitan quod nou
cogitas p̃cursurus exspecta et paulu¬
lun subsiste fiet quod fieri optas
et quod metus fiet certuui mort
ciam hosti paras sine tuo illi scele
ꝑꝑata est Quid uinat fati cursuui
ꝓperantis impellere et merituri sangui¬
ne morituras manus anficrre non
scelestum modo s suꝑuatuũ est impie¬

Expanded text:
victor collo iugum Romanum, nec iugum victor collo iugum Romanum, nec iugum primo cum reliquis, mox securim solus imperator Pontius pertulisset. Ulciscendi pungor aculeis. Resiste cogitationibus piis exemplisque omnibus que leniorem in partem inclinare animum possunt, et in primis memoria vite brevis et ambigue: hec enim Senece, cui assentior, efficacissima videtur de iracundia lenienda, cui is ipse quem memoravi doctor accedit. Nam quid aliud sentiebat, ubi ait: “Memento novissimorum et desine inimicari”? Sic est enim ditionis oblivio. Si quidem iste cuius mortem sitis, ne dubita, moriturus haud dubie est et id ipsum cito, fortasse hodie tuque illum forsitan, quod non cogitas, precursurus; expecta paululum, subsiste: fiet quod fieri optas — et quod metuis fiet. Ceterum mors quam hosti paras, sine tuo illi scelere preparata est: quid iuvat fati cursum properantis impellere et morituri sanguine morituras manus inficere? Non scelestum modo, sed supervacuum est impie
Abbreviated transcription (Latin):
uindicet qui et offendentis est dñs
qua tibi ꝑfectioris babitus cura est
opta pocius atq ora ut ne ille auid̃
uindicet sic hostis c̾menx in tua ner¬
teris salutem ¶olcisci est aminꝰ¬
ꝑ Da rre sꝑacumi da consilio temp ꝯ
freua impetum differ, aut desmet, aut
lutescet brenis hora sedat iratum equor
Mlciscor RAno actu multos of¬
fenderes una muria sepe inunera¬
biles hostes ¶ulciscar E Plus te
ip̃m leseris quam hostem illi corpus for¬
sitan aut opes tibi aum̃a famam¬
q corrupens ¶ ulciscar R Quoci¬
ens ulciscendi studio niuina geminã
est leso sepe uicinu dissuulasse re¬
medium/ sepe uel questum esse ne l
ꝙ miurie p̃tendisse ꝑ iculit fuit ¶
Perdere hostem possum E Melius
est ꝯmicum querere quam hosteni
nulla arte meluis ꝙͣ parcendo fit
tum ulcisa possis aptissimũ tollendis
hostibus instrumentũ est leuitas ĩ
quo si creditum esset heremo seui sa¬
pientissimo nec saurmcũ ex̾citus no

Expanded text:
vindicet, qui et offendentis est dominus vindicet, qui et offendentis est dominus qua tibi perfectionis habitus cura est, opta potius atque ora ut ne ille quidem vindicet: sic hostis crimen in tuam verteris salutem. Ulcisci est animus. Da ire spatium, da consilio tempus, frena impetum, differ: aut desinet aut lentescet. Brevis hora sedat iratum equor. Ulciscar. Uno actu multos offendes; una iniuria sepe innumerabiles hostes fecit. Ulciscar. Plus te ipsum leseris quam hostem: illi corpus forsitan aut opes, tibi animam famamque corruperis. Ulciscar. Quotiens ulciscendi studio iniuria geminata est, leso sepe unicum dissimulasse remedium: sepe vel questum esse vel iniurie pretendisse periculum fuit. Perdere hostem possum. Melius est amicum querere quam hostem nulla arte melius quam parcendo fit cum ulcisci possis. Aptissimum tollendis hostibus instrumentum est lenitas, in quo si creditum esset Herennio seni sapientissimo, nec Samnitium exercitus modo
Abbreviated transcription (Latin):
tum aut penaru funs nec cessabũt
arma nec fulmĩa parce igitur mi¬
serere et compeste aminũ fac tu hõi
quod tibi ab homine fieri uelles nõne
seuio illam suo negat/ Ecc̃asticus
doctor clamat/ Iudignas homo hõĩ
seruat iram et adeo querit medelã
in homibus sibi similem non hab
iuui̾am et depeccatis suis deprecatur¬
G Non infero muiriam s ultiscor¬
ꝑ Quid refert p̾mus pecces an ultimꝰ
non est / equũ ut quod in animo ni¬
ꝓbas inte ꝓbes uis ne seniciam in hos¬
teri dampnatam sequi fieri q illi
sumilis moribus cuiꝰ dissili̾mus anmo
sis quodq ille pessinũ habet tnũ fa¬
tere ¶ Uolo quidem et licitum est
ulcisci R Ret debes uelle nec nlla id
licitum lege est ut defensio licita sit ul¬
cio uetita ꝑ criptum est qui uniditari
uult adeo nuemet undictam/ et rur¬
sus ut ꝑaulo aute dixi mea est ulcio
et ego retribuam eis intempore dicit
dr̃s illud tempus exspecta siue ille te

Expanded text:
um aut penarum finis, nec cessabunt um aut penarum finis, nec cessabunt arma nec fulmina. Parce igitur, miserere et compesce animum, fac tu homini quod tibi ab homine fieri velles, quod conservo illam suo negat. Ecclesiasticus doctor clamat indignans: “Homo homini iram servat et a Deo querit medelam. In hominem sibi similem non habet misericordiam et de peccatis suis deprecatur.” Non infero iniuriam, sed ulciscor. Quid refert, primus pecces an ultimus? Non est equum ut quod in alio improbas in te probes. Visne sevitiam in hoste damnatam sequi fierique illi similis moribus, cui dissimilis animo sis quidque ille pessimum habet, tuum facere? Volo quidem et licitum est ulcisci. Nec debes velle nec ulla id licitum lege est: ut defensio licita, sic ultio vetita. Scriptum est: “Qui vindicari vult, a Deo inveniet vindictam”. Et rursus, ut paulo ante dixi, “Mea est ultio et ego retribuam eis in tempore” dixit dominus. Illud tempus expecta, sine ille te
Abbreviated transcription (Latin):
luusci iuriam ꝙ ulcisci gu̾osior ulla
est obliuio ꝙͣ offense bant sũmus ora¬
tor sunmo duci sumine laudi tribut
non ereptam ad plurnnos peruenire hͤ
inter multa p̃cipnũ p̃cinictis opibus
habent aĩ bona non decrescunt sꝑsa
nec ꝑeunt Sume igitur et tu hant
nobilissimam obluuonem cesaream q̃
te multo faciet cl ariorem ꝙͣ tnieam
coruiandama memoria sua illa
em̃ nature fuint hec nirtutis ¶l¬
cisa uiuat Re Ulcons moment a¬
puritate et rerum bene gestarum re-¬
cordacione oritur G Honestum est
ulcisci R̾ Honestius misereri, mul¬
tos tlemercia honestauit nullum ulcio
nil tam nctiariuu inter mortales nͭ
tan conmiune ꝙͣ uenia nemo est
eiũ qui non peccet nemo cui non
nura opus sit qua uegata quis tũ
multos c̾minũ et culparniu extirpa¬
bit nodos aut dissutumi diruptum¬
q societatis humane fedus sarciet sꝑ
inter sese homiues semꝑ qz millos de¬
certabit ira dei nullus erit aut lici¬

Expanded text:
livisci iniuriam quam ulcisci: generosior nulla livisci iniuriam quam ulcisci: generosior nulla est oblivio quam offense. Hanc summus orator summo duci summe laudi tribuitnon ereptam ad plurimos pervenire. Hoc inter multa precipuum pre cunctis opibus habent animi bona: non decrescunt sparsa nec pereunt. Sume igitur et tu tibi nobilissimam hanc opinionem cesaream, que te multo faciet clariorem quam Cyneam Carmadamque memoria sua. Illa enim nature fuerit, hec virtutis. Ulcisci iuvat. Ultionis momentanscientie et rerum bene gestarum recordatione oritur. Honestum est ulcisci. Honestius est misereri: multos clementia honestavit, nullum ultio. Nichil tam necessarium inter mortales, nichil tam commune quam venia: nemo est enim qui non peccet, nemo cui non misericordia opus sit: qua negata, quis tam multos criminum et culparum extricabit nodos aut dissutum diruptumque societatis humane fedus sarciet? Semper inter sese homines semperque in illos decertabit ira dei. Nullus erit aut liti
Abbreviated transcription (Latin):
Ostis in manus uenit ultiois
oblata est facultas R ymino
exꝑuuentuu cui an ue manciu an cle¬
mencie sis auucus quid insi ad utrumq
ferri posses incertum esset multi ẽẽ nũ
credunt quod non sunt exꝑti autem
quid suit scuiit. E Est hostis in uia¬
ms ulcisci possum R Alii potencie
fiues suut decoris Alii non quid possis
s quid deceat ixtimandiun est ne si ꝙͣ¬
tum potes uelis nl posse sit melius
Glasci possum nl melius est bindc̃a
Uta nl amarius ꝙͣ cur quid am
dulce dixerint mirari soleo sin dulce
aliquid messe consenseris dulcedo effe¬
ra uiro digna ac ꝓp̾a beluarum earũ¬
q non oñũ s premordaciũ ata ferociũ
Nil humanũ minus quani seuicia et¬
ueritas feritas contra q nil humanũ
est et quid quid ci impetu homo in
hominem ꝯmittit asꝑius ꝙ si õm̃o
uindicte nomen dulce est ostendam
tibi quõ multa cuu głoria ulcisci
posses Nobilissiũ uindicte genus est
parcere ¶Ultisci luret R Multo
est sauxius multo q dei formius ob¬

Expanded text:
ostis in manus venit, ultionis oblata est facultas. Immo experimentum tui: an ire mancipium an clementie sis amicus, quod, nisi ad utranque ferri posses, incertum esset: multi enim esse credunt quod non sunt; experti autem quid sint sciunt. Est michi hostis in manibus, ulcisci possum. Alii potentie fines sunt, decoris alii: non quid possis, sed quid deceat extimandum est ne, si quantum potes velis, nil posse sit melius. Ulcisci possum, nil dulcius est vindicta. Ira nichil amarius, quam cur quidam dulcem dixerit mirari soleo; sin dulce aliquid inesse consenseris, dulcedo effera, viro indigna ac propria beluarum earumque non omnium, sed premordacium atque ferocium. Nil humanum minus quam sevitia et feritas contraque nil homini sest et quicquid animi impetu homo in hominem committit asperius. Quod si omnino vindicte nomen dulce est, ostendam tibi quo multa cum gloria uti possis: nobilissimum vindicte genus est parcere. Ulcisci licet. Multo est satius multoque formosius ob
Abbreviated transcription (Latin):
multuari et furere et seuire ¶  Po¬
pulus me ueretur R̃ Non faciet
du fatile eĩ riut quod non certo
iudicio stabilitum est ¶ Ardens
in me populi fauor est k̃ Ardenti
pñcipio sepe medium tepens fuus
algidus fuit quid ant crebrius ul¬
la in re qm̃ instudiis populorũ cer¬
nas E Popnlus me landat ꝑ
nũ ꝙͣ ut qui habilitantem ibi hostẽ
nictuat ¶ Populus mecolit ꝑ
Mirabor si tam inculte cultore fuic¬
tifices ¶ Populus bene de me sentit¬
R Siue ullo delictu uidicare solitꝰ
utramq inꝑtem itaq nulgi sũa¬
inter ueros iudices contrarii argumẽ¬
tum est E Populus bene de me
extimat E Guspecta saĩs ingemis
extiunacio isanorum malim te populo
nis olimi euenisse ueris noiui̾s/. non mi¬
nor tñ est uamitas gaudere flatu te¬
nu et incerto ¶ Populus me miraᷤ¬
Q Et ego te miror qui hec ingloriã
tuam trahas ¶ Populus me amat¬
R Non hec laus sed fortuna est tua
populi mos est ut sepe amet indict¬

Expanded text:
multuari et furere et servire. Pomultuari et furere et servire. Populus me veretur. Non faciet diu; facile enim ruit quod non certo iudicio stabilitum est. Ardens in me populi favor est. Ardenti principio sepe medium tepens, finis algidus fuit, quod haud crebrius ulla in re quam in studiis populorum cernas. Populus me laudat. nunquam, ut qui habitantem ibi hostem metuat. Populus me colit. Mirabor si tam inculto cultore fructifices. Populus bene de me sentit. Sine ullo delectu iudicare solitus utranque in partem. Itaque vulgi sententia veros inter iudices contrarii argumentum est. Populus bene de me extimat. Suspecta sanis ingeniis extimatio insanorum; mallem te populo nis olim viris evenisse noveris, non minor tamen est vanitas gaudere flatu tenui et incerto. Populus me miratur. Et ego te miror, qui hoc in gloriam tuam trahas. Populus me amat. Non hec laus sed fortuna tua est: populi mos est, ut sepe amet indig
Abbreviated transcription (Latin):
me amiat ꝑe Eubsiste paulũ
mox oderit ¶ Populus me diligit¬
sit uita omnis afmne describitur ¶ Po¬
pulo clarus sum E Gus illi scipiom¬
bus carior quie camillo quis rutilio
ar metello Quid tenuscodem loquar
antem milciadem quid hinc genitũ ti¬
iuonen aut aristidem quid thesea qud
populo suo carus enũi motus finis et
nel incontemptum uel modiũ nel tursꝰ
amior atq indigua rebus p̾mia fori la¬
bor accusatio mors exilnun cathene
Multis inpopulo carꝰ sum R̾ Malus
ergo pauci eñi hon ata maloruin
malis artibus queri amoren constat
si uero similitudo quedam parit ami¬
cicias ut prudentibus placet quis
sis extima qui multis inpopulo carꝰ
sis G Populus me amar
Cere num ybernũ aura estuia quies
maris lune status amor populi pa¬
ria hec si conferantur mobilitatis
ultuno palmam de C Populus
me honorat E labiis credo cor
autemi eoruii longe est ate non esti
eñ tibi fidelior qui deo raro ẽm̃ quid¬
qͣm ex animo facit uulgus nisi tu¬

Expanded text:
me amat. Subsiste paululum: mox oderit. Populus me diligitsic vita omnis a fine describitur. Populo carus sum. Quis illi Scipionibus carior, quis Camillo, quis Rutilio ac Metello? Quid Themistoclem loquar aut Miltiadem, quid hoc genitum Cymonem aut Aristidem, quid Tesea, quid populo suo carus? omnium notus finis et vel in contemptum vel in odium versus amor atque indigna rebus premia, fori labor, accusatio, mors, exilium, catene! Multis in populo carus sum. Malis igitur: pauci enim boni atque malorum malis artibus queri amorem constat: si vero similitudo quedam parit amicitias, ut prudentibus placet, qui sis existima, qui multis in populo carus sis. Populus me amat. Serenum hybernum, aura estiva, quies maris, lune status, amor populi: paria he si conferantur, mobilitatis ultimo palmam do. Populus me honorat. Labiis, credo. Cor autem eorum longe est a te; non est enim tibi fidelior quam Deo. Raro quicquam ex animo facit vulgus, nisi tu