comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uesꝑam. & famẽ patient᷑ ut canes. Sed
ut canes ñ ut oues. aut uituli. Ut canes.
ut gentes. ut peccatores. qͥa & ipsi cognouer̃
peccatũ suũ qͥ sibi iusti uidebantur. de
qͥb dictũ ẽ in alio psalmo. postea accele

Expanded text:
vesperam; et famem patientur ut canes. Sed ut canes, non ut oves, aut vituli: ut canes, ut Gentes, ut peccatores; quia et ipsi cognoverunt peccatum suum qui sibi justi videbantur. De quibus dictum est in alio psa
Abbreviated transcription (Latin):
in uirtutẽ illius contẽplationis qua
contẽplemꝰ dm̃. sic̃ scriptũ. ẽ. Mane asta¬
bo tͥ & contẽplabor. Et audi. qͥa ab his
actionis uirtutib in illã contẽplat¬
onẽ ibimus. Sequit᷑ ibi. Ibunt a uir¬
tutib in uirtute. Quã uirtutẽ: Con¬
tẽplandi. Quid contẽplandi: Appare¬

Expanded text:
in virtutem illius contemplationis, qua in virtutem illius contemplationis, qua contemplemur Deum: sicut scriptum est, «Mane astabo tibi, et contemplabor» . Et audi quia ab hujus actionis virtutibus, in illam contemplationem ibimus. Sequitur ibi, «Ibunt a virtutibus in virtutem:» quam virtutem? Contemplandi. Quid est, contemplandi? «Appare
Abbreviated transcription (Latin):
sed hic necessariȩ. & ab his uirtutib
imus in uirtutẽ. Quã uirtute:. Umi
dĩ uirtutẽ. & dĩ sapientiã Ipse dit
diuersas uirtutes in loco hoc: quio
omĩb uirtutib necessariis in conus¬
le plorationis & utilib dabit soni
uirtutẽ se ipsũ. Nã & uirtutes ager¬
dȩ uitȩ nrȩ. quattuor describune
a multis. & inscriptura inueniunt᷑
rudentia dicit᷑. qua dinoscimꝰ inter
bonũ & malũ: Iusticia dr̃ qua sia
cuiq tribuimꝰ: nemini qͥcquã deben¬
tes. sed om̃s diligentes. Temꝑanta
dicit᷑ qua libidines refrenam. fort¬
tudo dicit᷑. qua omĩa molesta tolerimꝰ
stȩ uirtutes in conualle plorations
imus in illã uirtutẽ. Quȩ erit illaꝰ
uirtꝰ nͥ solius contẽplationis dĩ: qe¬
cessaria ñerit ibi ista prudentia. ubi
indigentia. cui subuenire debeam.
N on ista tẽꝑantia: ubi nulla erit libi¬
do frenanda. Non ista fortitudo: ubi
nulla erunt mala toleranda. Ergo
abhis uirtutib huiꝰ actionis: ibĩmꝰ

Expanded text:
is virtutibus imus in virtutem. Quam virtutem? Christum, Dei Virtutem, et Dei Sapientiam . Ipse dat diversas virtutes in loco hoc, qui pro omnibus virtutibus necessariis in convalle plorationis et utilibus dabit unam virtutem, seipsum. Nam et virtutes agendae vitae nostrae quatuor describuntur a multis, et in Scriptura inveniuntur. Prudentia dicitur, qua dignoscimus inter bonum et malum. Justitia dicitur, qua sua cuique tribuimus; nemini quidquam debentes, sed omnes diligentes . Temperantia dicitur, qua libidines refrenamus. Fortitudo dicitur, qua omnia molesta toleramus. Istae virtutes nunc in convalle plorationis imus in illam virtutem. Et quae erit illa virtus, nisi solius contemplationis Dei? Necessaria ibi non erit ista prudentia, ubi indigentia cui subvenire debeamus. Non ista temperantia, ubi nulla erit libido refrenanda. Non ista fortitudo, ubi nulla erunt mala toleranda. Ergo ab his virtutibus hujus actionis ibimus
Abbreviated transcription (Latin):
peccatoꝵꝰ. Inuenit iste conuallẽ plora¬
tionis. inuenit iste humilitatẽ. unde
ascendat. Scit qđ si se extollere uolu¬
erit. cadet. si se humiliauerit. eriget᷑
Elegit abici: ut sulleuet᷑. Quã multi
pret̃ tabnaculũ hoc torcularis dñici.
id. ẽ. prȩt̃ eccłam catholicã uolentes
sullimari. & amantes honores suos.
nolunt cognoscere ueritatẽ. Si esset
illis in corde uersus iste. elegi abici
indomo dni magis quã habitare inta¬
bernaculis peccatoꝵ: nonne abicerent
honores. &currerent ad conuallẽ
plorationis. & hic inuenirent ascens
incorde. & hinc irent auirtutib in
uirtutẽ. ponentes spem suã in xp̃o. ñ
innescio quo homine: Bona uox
gaudenda uox. eligenda uox Flegi a¬
bici indomo dnĩ. magis quã habitare
in cab̾naculis peccatoꝵ. Ipse elegit abici
indomo dñi. sed ille qͥ inuitauit ad
conuiuiũ: eligentẽ inferiorẽ locum
uocat ad supiõrem. & dicit illi. Ascende.

Expanded text:
peccatorum.» Invenit enim iste convallem plorapeccatorum.» Invenit enim iste convallem plorationis, invenit iste humilitatem unde ascendat: scit quia si se extollere voluerit, cadet, si se humiliaverit, erigetur; elegit abjici, ut sublevetur. Quam multi praeter tabernaculum hoc torcularis dominici, id est, praeter Ecclesiam catholicam volentes sublimari, et amantes honores suos, nolunt cognoscere veritatem? Si esset illis in corde versus iste, «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum;» nonne abjicerent honores, et currerent ad convallem plorationis, et hinc invenirent ascensus in corde, et hinc irent a virtutibus in virtutem, ponentes spem suam in Christo, non in nescio quo homine? Bona vox, gaudenda vox, eligenda vox: «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis peccatorum.» Ipse elegit abjici in domo Domini; sed ille qui invitavit ad convivium, eligentem inferiorem locum vocat ad superiorem, et dicit illi, «Ascende» .
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃ aspice ds̃. & respĩce infaciẽ xpi
tui. Quando enĩ ñ respicit ad faciẽ
xp̃i sui ds̃: Quid .ẽ. respice infaciẽ
apĩtui: Perfaciem innotescimꝰ. Quid
ẽ gͦ respice in faciẽ xp̃i tuiꝰ fac in¬
nõtescere omĩb xp̃m tuũ Respice
tuus. ut possimꝰ ire auirtutib in
uirtutẽ ut possit abundare grã. qm̃¬
dies una. in atriis tuis suꝑ milia. Atria
illa st̃: inquȩ suspirabat̾. inquȩ &¬
deficiebat. Desiderat & deficit ani¬
ma mea in atria dñi. Melior. ẽ. ibi
unꝰ dies. suꝑmilia dierũ. Milia die¬
rũ desiderant homines. & multum¬
hic uolunt uiuere. Contẽnant milia
dierũ. desiderent unũ diem. qͥ ñ ha¬
bet ortũ & occasũ. Unũ diem. diem sẽ¬
pit̾nũ. cui ñ cedit hesternꝰ. quẽ non
urget crastinꝰ. Ipse unꝰ dies. deside¬
retura nob̾ Quid nob̾. ẽ. cũmilib diȩ¬
mus a milib dierũ ad unũ diem. Ad¬
tutib ad uirtutẽ. Flegi abici indomo
dnĩ. magis quã habitare in tab̾naculis

Expanded text:
r aspice, Deus. Et respice in faciem Christi tui.» Quando enim non respicit in faciem Christi sui Deus? quid est, «Respice in faciem Christi tui?» Per faciem innotescimus: quid est ergo, «Respice in faciem Christi tui?» Fac innotescere omnibus Christum tuum. «Respice tuus, ut possimus ire a virtutibus in virtutem, ut possit superabundare gradies una in atriis tuis super millia.» Atria illa sunt in quae suspirabat, in quae deficiebat. Desiderat et deficit anima mea in atria Domini: melior est ibi unus dies super millia dierum. Millia dierum desiderant homines, et multum volunt hic vivere: contemnant millia dierum, desiderent unum diem, qui non habet ortum et occasum; unum diem, diem sempiternum, cui non cedit hesternus, quem non urget crastinus. Ipse unus dies desideretur a nobis. Quid nobis est cum millibus dieImus a millibus dierum ad unumtutibus in virtutem. 15. «Elegi abjici in domo Domini, magis quam habitare in tabernaculis
Abbreviated transcription (Latin):
ne t̾rena. conferre ᷤ in societatẽ sc̃oꝵin
cõmunẽ illã uitã. uhi ñ dicit aliquis
aliqͥd ꝓpriũ. sed sunt illis om̃ia com¬
munia. & est illis anima una. & cor
unũ indm̃: qͥsqͥs indę recedere uo¬
luerit. ñ talis habet᷑ qualis ille qͥ ñ
intrauit. Ille enĩ nondũ accessit. iste

Expanded text:
ne terrena, conferre se in societatem sanctorum, in ne terrena, conferre se in societatem sanctorum, in communem illam vitam ubi non dicit aliquis aliquid proprium, sed sunt illis omnia communia, et est illis anima una et cor unum in Deum ; quisquis inde recedere voluerit, non talis habetur qualis ille qui non intravit: ille enim nondum accessit; iste
Abbreviated transcription (Latin):
horret oculis tuis. tu qͥd eris oculis qi.
sui ad quẽ ꝓficiendo ꝑuenit. & quẽ
uouit dõ: uide respicit retro eũ ipsũ
dimiserit. Uerbi grã. Statuit casti¬
tatẽ conuigalẽ seruare. inde enĩ inci¬
pit iusticia. recessit a fornicationib
& ab illa illicita immundicia. Quindo
se ad fornicationes conuerterit: retm
respexit. Alius ex munere dĩ maius
aliquid uouit. Statuit nec nuptias
pati. qͥ ñ damnaret᷑ si duxisset uxorẽ
Post uotũ qđ dõ ꝓmisit. si duxerit: dã¬
nabit᷑. Cũ hoc faciat qđ ille qͥ ñ ꝓmi¬
serat: tam̃ ille ñ dãnabit᷑. ille dãnat᷑.
Quare. nͥ qͥa iste respęxit retro: Iã enĩ
ante erat. iste aut̃ illuc nondũ ꝑue¬
nerat. Sic uirgo quȩ si nuberet. non
peccaret: scĩmonialis xp̃i si nupserit.
adultera deputabit᷑. Respȩx̃ enĩ retro
de loco quo accesserat: Sic quib placet.
relicta omĩ spe sȩculari & om̃i actio¬

Expanded text:
horret oculis tuis, tu quid eris oculis Dei?horret oculis tuis, tu quid eris oculis Dei?sui, ad quem proficiendo pervenit, et quem vovit Deo, inde respicit retro, cum ipsum dimiserit. Verbi gratia, statuit castitatem conjugalem servare inde enim incipit justitia; recessit a fornicationibus et ab illa illicita immunditia: quando se ad fornicationes converterit, retro respexit. Alius ex munere Dei majus aliquid vovit, statuit nec nuptias pati; qui non damnaretur, si duxisset uxorem, post votum quod Deo promisit si duxerit, damnabitur: cum hoc faciat quod ille qui non promiserat; tamen ille non damnatur, iste damnatur. Quare, nisi quia iste respexit retro? Jam enim ante erat, iste autem illuc nondum pervenerat. Sic virgo, quae si nuberet, non peccaret , sanctimonialis si nupserit, Christi adultera deputabitur. Respexit enim retro de loco quo accesserat. Sic quibus placet, relicta omni spe saeculari et omni actio
Abbreviated transcription (Latin):
quiem. quȩ si habet᷑ falsa . ẽ.: respici¬
unt recro. & decidunt a ꝓposito.
nec actendunt cũ quanto terrore
dictũ . ẽ. mem̃tote uxoris loth. Ut
qͥd enĩ in statuã salis effecta. ẽ. si ñ
homines condit ut sapiant: Ergo
exemplũ illius malũ. tͥ fit honũ.
si caueas. Mem̃tote inqͥt uxoris loth.
Respęxit enĩ retro unde liberata erat
a sodomis. & ibi remansit. unde re¬
spexit ipsa in loco mansura. & trans¬
euntes alios conditura. Liberati gͦ a
sodomis p̃teritȩ uitȩ: ñ respiciamꝰ
retro. Nã hoc festinare. ẽ. ñ atten¬
dere qđ ꝓmisit ds. qͥa longe . ẽ & re¬
spicere ad id qđ ꝓximũ. ẽ. unde iã
liberatꝰ es. De talib qͥd dicit apłs pe¬
trus. Contigit illis res ueri ꝓuerbi.
Premebat enĩ pectus conscientia ptoca¬
torũ. accepta indulgentia quisi uo¬
iuisti. & releuatũ ẽ pectꝰ cuũ fasta
ẽ bona conscientia tua ex mala consꝗ¬
entia. Quid rursus conuerteris ad
uomitũ tuũ: Si canis hoc faciens.

Expanded text:
quiem, quae si habetur, falsa est, respiciunt retro, et decidunt a proposito; nec attendunt cum quanto terrore dictum est, «Mementote uxoris Lot» . Ut quid enim statua salis effecta est , si non homines condit, ut sapiant? Ergo exemplum illius malum, tibi fit bonum, si caveris. Mementote, inquit, uxoris Lot: respexit enim retro, unde liberata erat a Sodomis, et ibi remansit, unde respexit; ipsa in loco mansura, et transeuntes alios conditura. Liberati ergo a Sodomis praeteritae vitae, non respiciamus retro: nam hoc festinare est, non attendere quod promisit Deus, quia longe est, et respicere ad id quod proximum est, unde jam liberatus es. De talibus quid dicit apostolus Petrus? «Contingit illis res veri proverbii: . Premebat enim pectus conscientia peccatorum; accepta indulgentia quasi vomuisti, et relevatum est pectus tuum; facta est bona conscientia ex mala conscientia: quid rursus converteris ad vomitum tuum? Si canis hoc faciens
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ ista ꝓpt̾ cõmunionẽ generis huma¬
ni.ꝓpter abundantẽ affluentiã bo.¬
nitatis suȩ. qͥ etiã solẽ suũ oriri fac̃
suꝑbonos & malos. & pluit suꝑ iustis
& in iustos. Tanta dat & malis tͥ ni
chil seruat: Falsũ. ẽ. Qđ tͥ ꝓmisit
seruat. securus esto. Qui misertꝰ. ẽ. tui
cũ esses impius: deserit te. cũ factꝰ es
pius : Qui peccatori donauit mortẽ
filii sui. qͥd seruat saluato ꝑ mortem
filii sui: Securus gͦ esto. ten̾e debito
tia. Ergo qͥd hic nob restat in torcula¬
ri. in afflictione. in re dura. in p̃sen¬
tia uitȩ piculose: Quid nob restat.
ut illuc ꝑueniamꝰ: Dne ds̃ uirtutũ.
beatus hõmo qui sꝑat inte

Expanded text:
Deus ista propter communionem generis humaDeus ista propter communionem generis humani, propter abundantem affluentiam bonitatis suae; qui etiam solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos . Tanta dat et malis, et tibi nihil servat? Falsum est quod tibi promisit? Servat; securus esto. Qui misertus est tui, cum esses impius; deserit te, cum factus es pius? qui peccatori donavit mortem Filii sui, quid servat salvato per mortem Filii sui? Securus ergo esto. Tene debitoretia.» Ergo quid nobis hic restat in torculari, in afflictione, in re dura, in praesentia vitae periculosae? quid nobis restat, ut illuc perveniamus? «Domine Deus virtutum, beatus homo qui sperat in
Abbreviated transcription (Latin):
ñ priuabit bonis ambulantes in in¬
nocentia. Quare gͦ homines ñ uultis
tenere in nocentiã. nisi ut habeatis bo¬
na: Non uult tenere in nocentiã it ꝯ
reddat qđ illi assignat᷑ Aurũ uult
habere. & ꝑdit innocentiã. Quid lu¬
cratur: Quid damnificatꝰ: habet
lucrũ auri. passus .ẽ. dãnũ innocentie
arcã plenã habueris auro diues eris
si cor habueris plenũ innocentu paup
eris: Sed ecce bona desideras moqa
in egestate. in tribulatione. in conual¬
le płorationis. in pressura. intẽptatio¬
nib. Serua innocentiã. erit enĩ postea
etiã bonũ tuũ. qđ desideras. Requies
ȩt̾nitas. unmortalitas. impassibilitas
erit postea. Ipsa st̃ bona. quȩ seruat
ds̃ iustis. Nã bona quȩ mͦ desideras ꝓ
magno. ꝓpt̾ quȩ uis esse nocens & ñ
innõcens: attende illa qͥ habeant. qui
talib abundent. Uides diuitias apud
latrones. apud impios. apud scelera¬
tos. apud turpes. apud flagitiosos. &
facinorosos. Uides diuitias. dat ilis

Expanded text:
n privabit bonis ambulantes in innocentia.» Quare ergo homines non vultis tenere innocentiam, nisi ut habeatis bona? Non vult tenere innocentiam, ut non reddat quod illi assignatur: aurum vult habere et perdit innocentiam. Quid lucratur? quid damnificatur? Habet lucrum auri, passus est damnum innocentiae. arcam plenam auro habueris, dives eris: si cor habueris plenum innocentia, pauper eris? Sed ecce bona desiderans, modo in egestate, in tribulatione, in convalle plorationis, in pressura, in tentationibus, serva innocentiam. Erit enim postea etiam bonum tuum quod desideras; requies, aeternitas, immortalitas, impassibilitas erit postea: ipsa sunt bona quae servat Deus justis suis. Nam bona quae modo desideras pro magno, propter quae vis esse nocens, et non innocens, attende illa qui habeant, qui talibus abundant. Vides divitias apud latrones, apud impios, apud sceleratos. apud turpes; apud flagitiosos et facinorosos vides divitias: dat illis
Abbreviated transcription (Latin):
dex. Indulgentiã donauit. coronã
reddet. Donator. ẽ indulgentię. de¬
bitor coronȩ. Unde debitor Aquo
accepit aliquid. aut cui debet aliquid
ds̃: Ecce uidemꝰ qͥa tenet eũ debitorẽ
paulus. consecutꝰ c̃. miscđiam. exigenᷤ
ueritatẽ. Reddet mͥ in qͥt dñs in illo
die. Quid tͥ reddet. nisi qđ tͥ debec
Unde tͥ debet: Quid ei dedisti: Quis
pͥor dedit ei. & retribuet᷑ illi: De¬
bitorem dñs ipse se fecit. ñ accipien¬
do. sed ꝓmittendo. Non ei dicitꝰ. red¬
de qđ accepisti: sed redde qđ ꝓmisisti.
Miscđiam mͥ erogauit inqͥt ut faceret
me innocentẽ. Nã prius fui blasphȩ¬
mus & in iuriosus : sed ex illius gr̃ã
factꝰ sũ in nocens. Ille aut̃ qͥ prȩroga¬
uit miscđiam negare poterit debi¬
tũ: Diligit miscđiam ꝙ ueritatẽ
Gram & głam dabit. Quã grãm. nisi
de qua ille dix̃ grã dĩ sũ id qđ sum:¬
& quam głam. nͥ de qua ipse dix̃. suꝑ ẽ¬

Expanded text:
dex» . Indulgentiam donavit, coronam dex» . Indulgentiam donavit, coronam reddet: donator est indulgentiae, debitor coronae. Unde debitor? accepit aliquid? Cui debet aliquid Deus? Ecce videmus quia tenet eum debitorem Paulus, consecutus misericordiam, exigens veritatem: die.» Quid tibi reddet, nisi quod tibi debet? Unde tibi debet? quid ei dedisti? Quis prior dedit illi, et retribuetur ei ? Debitorem Dominus ipse se fecit, non accipiendo, sed promittendo: non ei dicitur, Redde quod accepisti; sed, Redde quod promisisti. Misericordiam mihi erogavit, inquit, ut faceret me innocentem: nam prius fui blasphemus et injuriosus; sed ex illius gratia factus sum innocens. Ille autem qui praerogavit misericordiam, negare poterit debitum? «Diligit misericordiam et veritatem. Gratiam et gloriam dabit.» Quam gratiam, nisi de qua ipse dixit, «Gratia Dei sum quod sum?» Quam gloriam, nisi de qua ipse dixit. «Supe
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃c iħs omnẽ longanimitatẽ: in eos
qͥ credituri st̃ illi in uitã ętnã. Ut cũ
indulgentiã tantoꝵ scelerũ acciꝑet
paulus. nemo desparet posse sibi dona¬
quecunq peccata. Ecce habes miscdiã.
noluit tuno ds̃ exercere ueritatẽ ut
puniret peccantẽ. & enĩ si pimiret
peccatorẽ. non ne ueritas. ẽẽt: Aut
dicere auderet. ñ debeo puniri qͥ ñ
posset dicere ñ peccaui: & si diceret
ñ peccaui. cui diceret: Quẽ falleret:
Ergo pͥmo dñs in eo miscđi am p̃roga¬
uit. post miscđiam ueritatẽ. Audi
illũ iã exigentẽ ueritatẽ. Primo gͦ
inqͥt. miscđiã consecutꝰ sũ: qͥ pͥus
fui blasphemꝰ & ꝑsecutor. & iniuri¬
osus. sed grã dĩ sum id qđ sũ Postea
dicit cũ passioni ꝓpinquaret. Bonũ
agonẽ certaui. cursũ consũ maui. fi¬
dem seruaui: suꝑ est mͥ corona iusti¬
ciȩ. Ille qͥ tribuit miscđiam: seruat
ueritatẽ. Unde seruat ueritatẽ
Quã reddet mͥ dñs in illodie iustꝰ ui¬

Expanded text:
animitatem in eos qui credituri sunt illi in vitam aeternam» . Ut cum indulgentiam tantorum scelerum acciperet Paulus, nemo desperaret posse sibi donaquaecumque peccata. Ecce habes misericordiam. Noluit tunc Deus exercere veritatem, ut puniret peccantem. Etenim si puniretur peccator, nonne veritas esset? aut auderet dicere, Non debeo puniri, qui non posset dicere, Non peccavi? Et si diceret, Non peccavi: cui diceret? quem falleret? Ergo primo Dominus in eum misericordiam praerogavit; post misericordiam, veritatem. Audi illum jam exigentem veritatem. Primo ergo inquit: «Misericordiam consecutus sum, qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed gratia Dei sum quod sum» . Postea dicit, cum passioni propinquaret: «Bonum agonem certavi, cursum consummavi, fidem servavi; superest mihi corona justitiae». Ille qui tribuit misericordiam, servat veritatem. Unde servat veritatem? «Quam reddet mihi Dominus in illo die justus ju
Abbreviated transcription (Latin):
dit. Afflixit nos lege. pressit nõs lege.
ostendit nob̾ torcular. uidimꝰ pressu¬
ram. Carnis nr̃ȩ tribulationẽ cogno¬
uimus. ingemuimꝰ rebellante pecca¬
to aduersũ mentẽ nrãm. Clamauimꝰ
miser ego homo. sub lege gemuimus.
Quid restat. nisi ut benedictionẽ det qͥ
legẽ dedit: Adueniet grã post legẽ.
ip̃sa. ẽ. benedictio. & quid nob prȩsti¬
tit ista gr̃a & benedictio: Ambulabt̃
de uirtutib in uircutẽ. Hic enĩ p
grãm. multȩ uirtutes dantur. Alii
quidẽ datur ꝑ sp̃m sermo sapientiȩ.
alii sermo scientię scđm eundẽ sp̃m.
Alii fides. alii donatio sanitatũ. alii ge

Expanded text:
dit.» Afflixit nos Lege, pressit nos Lege, ostendit nobis torcular; vidimus pressuram, carnis nostrae tribulationem cognovimus, ingemuimus rebellante peccato adversus mentem nostram, clamavimus, «Miser ego homo:» sub Lege gemuimus; quid restat, nisi ut benedictionem det qui Legem dedit? Adveniet gratia post Legem; ipsa est benedictio. Et quid nobis praestitit ista gratia et benedictio? «Ambulabunt a virtutibus in virtutem.» Hic enim per gratiam multae virtutes dantur: «Alii quidem datur per Spiritum sermo sapientiae, alii sermo scientiae, secundum eumdem Spiritum, alii fides, alii d
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃. Miscdiam diligit. qua mͥ p̃rimo
subuenit. Ueritatẽ diligit: ut creden¬
ti dec qđ ꝓmisit. Audi miscđiam & ue¬
ritatẽ in apło paulo: pͥus saulo ꝑsecu¬
tore. Indigebat miscđia. & dixit in se
factã. Quĩ pͥmo fuiblasphemꝰ. & ꝑse¬
cutor. & in iuriosus. sed miscdiã conse

Expanded text:
sericordiam diligit, qua mihi primo subvenit: veritatem diligit, ut credenti det quod promisit. Audi misericordiam et veritatem in apostolo Paulo, prius Saulo persecutore. Indigebat misericordia, et dixit in se factam: «Qui prius fui blasphemus, et persecutor, et injuriosus; sed misericordiam conse
Abbreviated transcription (Latin):
anorũ: Ego dixi dii estis. & filii al¬
tissimi om̃s. Dedit enĩ eis potestatẽ fi¬
lios dĩ fieri. ille inquẽ credimꝰ. Pul¬
cher sponsus. qͥhic ꝓpt̃ de formitatẽ
nrãm deformis apparuit. qͥa uidimꝰ
eũ inqͥt. & ñ habebat speciem neq de¬
corẽ: finita om̃i necessitate mortali¬
tatis. sicuti. ẽ. ds apud dm̃ uerbum

Expanded text:
anorum? «Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes» . Dedit enim eis potestatem filios Dei fieri , ille in quem credidimus, pulcher sponsus, qui hic propter deformitatem nostram deformis apparuit: quia «vidimus eum,» inquit, «et non habebat speciem neque decorem» . Finita omni necessitate mortalita
Abbreviated transcription (Latin):
cogititione illoꝵs giudiorũ. redit ad
suspiria sua. Uidet qͥd p̃uenerit spe.
onin adhuc sit re. Apparebit tunc
as deoꝵ in sẏon. Hoc . ẽ. unde gaude¬
Sed m̃ adhuc tẽpus. ẽ orandi. tẽpus de

Expanded text:
cogitatione illorum gaudiorum redit ad suspiria sua. Videt quid praevenerit spe, et ubi adhuc sit re. «Apparebit» tunc «Deus deorum in Sion:» hoc est unde gaudeSed adhuc modo tempus est o
Abbreviated transcription (Latin):
rũ. nunqͥd crucifigeret᷑ Itaq tur¬
bata aqua. passionẽ dnĩ significabat:
quȩ facta . ẽ. ꝑturbata gentẽ iudeoꝵ.
n hanc passionẽ credit languidus. tan¬
quã in aquã turbatã descendens: &
sanat᷑. Qui ñ sanabat᷑ lege. id est por
& hic qͥd ait: Ascensiones incorde eiũs
disposuit. in conualle plorationis. in
locũ quẽ disposuit. Iã i illoloco gaude¬

Expanded text:
rum, numquid crucifigeretur? Itaque turrum, numquid crucifigeretur? Itaque turbata aqua passionem Domini significabat, quae facta est perturbata gente Judaeorum. In hanc passionem credit languidus, tanquam in aquam turbatam descendens, et sanatur. Qui non sanabatur Lege, id est portet hic quid ait? «Ascensus in corde ejus disposuit, in convalle plorationis, in locum quem disposuit:» jam in illo loco gaude
Abbreviated transcription (Latin):
Quid . ẽ. occasione accepta ꝑ mandatũ
Acceptũ mandatũ. quasi u̾irib suis co¬
nati st̃ facere homines. uicti concupi¬
scentia. etiã ipsius mandati transgres¬
sione rei facti st̃. Sed qͥd ait apłs. Ubi
aut̃ abundauit peccatũ. suꝑ abundauit
grã. Id . ẽ. auctus. ẽ. morbus. cõmenda¬
ta .ẽ. medicina. Propt̾ea fr̃s quinq illȩ
porticus salomonis. nunqͥd curabant
egrotos. ubi erat piscina in medio earũ
neuangłio lectũ habemꝰ. Quinq illȩ
porticus: lex est in quinq libris moy¬
si. Ad hoc ꝓducebant᷑ egroti de domib
suis. ut iacerent in porticib. Ergo lȩx
ꝓdebat egrotos. ñ sanabat. Sed benȩ¬
dictione dĩ turbabat᷑ aqua. tanquã
angło descendente. Uisa . ẽ. aqua tur¬
bata : qͥ poterat unꝰ descendebat atq
sanabatur. Aqua illa cincta quinq
porticib: popłs iudeoꝵ erat lege
conclusus. Hunc ꝑturbauit dñs prȩ¬
sentia sua. ut occideret᷑. Nisi enĩ de¬
scensu suo dñs turbaret popłm iudeo¬

Expanded text:
occasione accepta per mandatum?» Acceptum mandatum quasi viribus suis conati sunt facere homines; victi concupiscentia, mandati etiam ipsius transgressione rei facti sunt. Sed quid ait Apostolus? «Ubi autem abundavit peccatum, super abundavit gratia» ; id est, auctus est morbus, commendata est medicina. Propterea, fratres, quinque illae porticus Salomonis, numquid curabant aegrotos, ubi erat piscina in medio earum?; in Evangelio lectum habemus. Quinque illae porticus, Lex est in quinque libris Moysi. Ad hoc producebantur aegroti de domibus suis, ut jacerent in porticibus. Ergo lex prodebat aegrotos, non sanabat; sed benedictione Dei turbabatur aqua, tanquam angelo descendente: visa aqua turbata, qui poterat unus descendebat et sanabatur. Aqua illa cincta quinque porticibus, populus Judaeorum erat Lege conclusus: hunc perturbavit Donimus praesentia sua, ut occideretur. Nisi enim descensu suo Dominus perturbaret populum Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ nunc ꝑ speculũ in eniginate qͥd sit
ille locus: tunc uidebimus facie ad
quo disposure. in locũ quẽ duposuit
Ipse nouit quo. ipse nouit qͥ disposuit
quo te ducat. cu iꝰ ascensus in corle di¬
sposuit. Quid times ascendere. ne er¬
ret qͥte ducit: Eore in conualle plora¬
tionis disposuit ascensus. in locũ quẽ
disposuit. Ploramꝰ modo ibi ubi di¬
spositi
st̃ nr̃i ascensus. Unde ploramꝰ. nisi inde
unde se miserũ exclamabat apłs. qͥa
uidebat aliã legẽ in mẽbris suis re¬
pugnantẽ legi mentis suȩ : & unde
Hõc nob. Ex poena peccati. Ꝙ puta¬
bamus nos facile iustos. eẽ. posse. quasi
uirib nr̃is: ante quã acciꝑemꝰ mandatũ.
Adueniente autẽ mandatõ: peccatũ re¬
uixit ego aut̃ mortuus sum. Hoc ait
apłs. Data. ẽ. enĩ lex hominib ñ quȩ
saluaret eos iam. sed ꝑ quã cognosce¬
rent in qua egritudin̾e iacebant. Audi
uerba apłi. Si enĩ data. eẽt. lex quȩ

Expanded text:
enim nunc per speculum in aenigmate quid sit enim nunc per speculum in aenigmate quid sit ille locus, tunc videbimus facie ad quo disposuit, «in locum quem disposuit.» Ipse novit quo, ipse novit qui disposuit quo te ducat cujus ascensus in corde disposuit. Quid? times ascendere, ne erret qui te ducit? Ecce in convalle plorationis disposuit ascensus, «In locum quem disposuit.» Ploramus modo. Unde? Ubi dispositi sunt nostri ascensus. Unde ploramus, nisi inde unde se miserum exclamabat Apostolus, quia videbat aliam legem in membris suis repugnantem legi mentis suae? Et unde hoc nobis? Ex poena peccati. Et putabamus nos facile justos esse posse quasi viribus nostris, antequam acciperemus mandatum; adveniente autem mandato, peccatum revixit: ego autem mortuus sum; hoc ait Apostolus. Data est enim Lex hominibus, non quae salvaret eos jam, sed per quam cognoscerent in qua aegritudine jacebant. Audi verba Apostoli: «Si enim data esset Lex quae
Abbreviated transcription (Latin):
NS: Hic disposuit ascensus. in conual¬
leplorationis Hic enĩ plorat᷑: ubi se¬
munat᷑. Funtes enĩ ibant & flebant.
mittentes semina sua. Ergo ascensus in
corde cuo sint dispositi a dõ. ꝑ grãm
ipsius Amando ascende. inde cantatur
cancicũ graduũ. Et ubi tͥ disposuit
hos ascensusꝰ Incorde. inconualle plo¬
rationis Dixit ubi disposint. qͥd dispo¬
suit Quid disposuit: Ascensus. U̾bi.
nt in corde: Inqua regione. & quasi ha¬
bitationis loco  Incõnualle ploratio¬
nis. Ut quo ascendat᷑ : In locũ quẽ di¬
sposuit. Quid . ẽ. hoc fr̃s. in locũ quẽ
disposuit: Quẽ locũ diceret que di¬
sposuit . si dici posset. Dictũ tͥ est ascen¬
sus disposuit in corde. in conualle plo¬
rationis. Queris quo: Quid tͥ dictu¬
rus. ẽ: Qđ oculus ñ uidit. nec auris
audiuit. nec incor hominis ascendit
Collis ẽ. mons. ẽ. terra. ẽ. pratũ . ẽ: ꝓpe
ista omĩa dictꝰ . ẽ. locus ille. ñ qͥd sit ꝑ
ꝓprietatẽ: sed ꝑ similitudine. Uidem

Expanded text:
s, «in convalle plorationis;» hic enim ploratur ubi seminatur: «Euntes,» inquit, «ibant et flebant, mittentes semina sua» . Ergo ascensus in corde tuo sint dispositi a Deo per gratiam ipsius. Amando ascende: inde cantatur Canticum graduum. Et ubi tibi disposuit hos ascensus? «In corde, in convalle plorationis.» Dixit ubi disposuit, quod disposuit. Quid disposuit? «Ascensus.» Ubi? Intus, «in corde.» In qua regione, et quasi habitationis loco? «In convalle plorationis.» Ut quo ascendatur? «In locum quem disposuit.» Quid est hoc, fratres, «In locum quem disposuit?» Quem locum diceret quem disposuit, si dici posset. Dictum tibi est, «Ascensus disposuit in corde, in convalle plorationis.» Quaeris quo? Quid tibi dicturus est? «Quod oculus non vidit, nec auris audivit, nec in cor hominis ascendit» . Collis est, mons est, terra est, pratum est, prope omnia ista dictus est locus ille. Sed quid sit per proprietatem, non per similitudinem videmus
Abbreviated transcription (Latin):
solũ iacentẽ: sed iã etiã confitentẽ
& dicentẽ miser ego homo. qͥs me libe¬
rabit de corpore mortis huius: ut op¬
portune ueniret medicus ad conuallẽ
plorationis. & diceret. Certe cognouisti
qͥa cecidisti. audi me ut surgas: qͥ me
contẽpsisti ut caderes. Data .ẽ. gͦ lex.
ut egrũ de morho conuinceret qui sibi
sanũs uidebat᷑: ut peccata demonstra¬
rent᷑. ñ ut auferrent᷑. Demonstrato
peccato ꝑdatã legẽ. auctii ẽ peccatũ:
qͥa peccãtũ.ẽ. & contralegẽ. Occasione
inqͥt accepta peccatũ ꝑ mandatũ oꝑa

Expanded text:
am confitentem et dicentem, «Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus?» et opportune veniret medicus ad convallem plorationis, et diceret, Certe cognovisti quia cecidisti; audi me ut surgas, qui me contempsisti ut caderes. Data est ergo Lex ut aegrum de morbo convinceret, qui sibi sanus videbatur; ut peccata demonstrarentur, non ut auferrentur. Demonstrato peccato per datam Legem, auctum est peccatum, quia peccatum est et contra Legem: «Occasione,» inquit, «accepta, pecca
Abbreviated transcription (Latin):
in uerbis apłi illi difficultati. & quasi
in extricabili luctȩ fubuenit qđ sub
derio in domũ dĩ. & in illas laudesdĩ.
considerata grauedine corporis sui. &
mole carnis suȩ. & despatione quadã
sub orta: rursus in spem uigilauit &
ait. Beatꝰ uir cuiꝰ . e. susceptio eiꝰ abste
dnẽ. Quid gͦ prȩstat ds̃ in hac grã ei
quẽ suscipit ꝑducendũ : Sequĩtur &
dicit Ascensus incordȩ eiꝰ. facit illi gra¬
dus. quib ascendat. Ubi illi facit᷑
gradus: In corde. Quanto gͦ plus

Expanded text:
in verbis Apostoli illi difficultati et quasi inextricabili luctae subvenit quod suderio in domum Dei et in illas laudes Dei, considerata gravedine corporis sui et mole carnis suae, et desperatione quadam suborta, rursus in spem evigilavit, et ait: «Beatus vir cujus est susceptio ejus abs te. Quid ergo praestat Deus in hac gratia, ei quem suscepit perducendum? Sequitur, et dicit: «Ascensus in corde ejus.» Facit illi gradus quibus ascendat. Ubi illi facit gradus? In corde. Quanto ergo plus
Abbreviated transcription (Latin):
luctã de torculari ab apło exprestina
delector inqͥt legidĩ scđm interiore
hominẽ. uideo alia legẽ in mebris meis
repugnantẽ legi m̃tis̃ meȩ. & captiuuĩ
me ducentẽ in lege peccati quȩ ẽ in mẽ¬
bris meis. Magna lucta & euadenci
magna desꝑatio: nisi suenat de conse¬
quenti. Infelix ego homo qͥs me libera¬
bit de corpore mortis huiꝰ : Grã dĩ ꝓ¬
mo isto uidit illa gaudiã cogitauit
illuc ascendet: Quid facio de carnis
pondere : Beati qͥ habitant indomo
tua. in scła scłoꝵs laudabunt te. Con¬
delector enĩ legi dĩ scđm interiorem
hominẽ. Sed quid faciã: Quomͦ uola¬

Expanded text:
luctam de torculari ab Apostolo expressluctam de torculari ab Apostolo expressdelector,» inquit, «legi Dei secundum interiorem hominem: video autem aliam legem in membris meis, repugnantem legi mentis meae, et captivum me ducentem in lege peccati, quae est in membris meis.» Magna lucta, et evadendi magna desperatio, nisi subveniat de consequenti: «Infelix ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Gratia mo isto vidit illa gaudia, cogitavit illuc ascendet? quid facio de carnis pondere? «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt te. Condelector enim legi Dei secundum interiorem hominem.» Sed quid faciam? quomodo vola
Abbreviated transcription (Latin):
les enĩ ei erimus. qm̃ uidebimꝰ eũ sicu¬
ti est. Iã similes illi. quando deficiemꝰ:
Quo auertem᷑ : Securi gͦ simus fr̃s:
ñ nos satiabit nisi laus dĩ.Si deficies¬
ab amore: deficies a laude. Si autẽ
amor erit sempit̾nus. qͥa illa insatia¬
bilis pulchritudo erit: noli timere
ne non possis semp laudare. quẽ sẽp
poteris amare. Ergo beati qͥ habitant
indomo tua. in scła scłoꝵ laudabunt
niemus: Beatꝰ uir cuius. ẽ. susceptio
eiꝰ abste dnẽ. Intellexit ubi esset. qͥa
ꝑ fragilitatẽ carnis suȩ ad illã beati¬
tudinẽ uolare ñ posset. circũ spexit
pondera sua. qͥa dicit᷑ alio loco. Cor¬
pus enĩ qđ corrũpit᷑ aggrauat ani¬
mã. & deprimit t̾rena in habitatio
sensũ multa cogitantẽ. Sp̃s sursum
uocat. pondus carnis de orsũ reuocat
Int̃ dios conatꝰ suspensionis & ponderis.
colluctatio quȩdã. ẽ.: & ipsa colluctaris
ad pressura ꝑtinet toreularis dudi ipsi

Expanded text:
les enim ei erimus, quoniam videbimus eum sicules enim ei erimus, quoniam videbimus eum sicuti est . Jam similes illi, quando deficiemus? quo avertemur? Securi ergo simus, fratres; non nos satiabit laus Dab amore, deficies a laude: si autem amor sempiternus erit, quia illa insatiabilis pulchritudo erit; noli timere ne non possis semper laudare, quem semper poteris amare. Ergo, «Beati qui habitant in domo tua; in saecula saeculorum laudabunt niemus? «Beatus vir cujus est susceptio ejus abs te, Domine.» Intellexit ubi esset, quia per fragilitatem carnis suae ad illam beatitudinem volare non posset: circumspexit pondera sua; quia dicitur alio loco, «Corpus enim quod corrumpitur, aggravat animam; et deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem» . Spiritus sursum vocat, pondus carnis deorsum revocat: inter duos conatus suspensionis et ponderis colluctatio quaedam est; et ipsa colluctatio ad pressuram pertinet torcularis. Audi ipsam
Abbreviated transcription (Latin):
Ergo qͥa dixit iste desiderans & suspi¬
rans ex uoce nrã. qđ habituri sumꝰ in illa
patria cui suspirat᷑. & ait. beati qͥ habi¬
erit totũ negotiũ nr̃m. sine defectu
alleluia. Non uob fr̃s uideatꝰ quasi
fastidiũ ibi futurũ: qͥa modo si hoc
diudicatis ñ duratis. Ab illo gaudio
necessitas uos auertit. & qͥa ñ tantũ
delectat qđ ñ uidetꝰ᷑. Si tanta alacri¬
tate in ipsa pressura & fragilitate
carnis laudamꝰ qđ credimꝰ. qͦmͦ lau¬
dabimꝰ qđ uidebimꝰ cũ absũpta fue¬
rit mors inuictoria. & mortale hoc
induerit immortalitatẽ. & corrupti¬
bile hoc induerit incorruptionem:
Nemo dicet. diu steti. nemo dicet. diu
ieiunaui. diu uigilaui. Stabilitas enĩ
magna ibi. & ipsa immortalitas iã cor¬
poris nr̃i suspendet᷑ in contẽplatione
dĩ. Q si modo uerbũ hoc qđ uob ero¬
gamus. tã diu fragilitatẽ carnis ur̃ẽ
stantẽ tenet. qͥd nob̃ faciet illud gau¬
dium: Quomͦ nos mutabit: Simi¬

Expanded text:
Ergo quia dixit iste desiderans et suspirans ex voce nostra, quid habituri sumus in illa patria cui suspiratur, et ait, «Beati qui habierit totum negotium nostrum, sine defectu Alleluia. Non vobis, fratres, videatur quasi fastidium ibi futurum: quia si modo hoc diu dicatis, non duratis; ab illo gaudio necessitas vos avertit. Et quia non tantum delectat quod non videtur; si tanta alacritate in ipsa pressura et fragilitate carnis laudamus quod credimus, quomodo laudabimus quod videbimus? Cum absorpta fuerit mors in victoriam, cum mortale hoc induerit immortalitatem, et corruptibile hoc induerit incorruptionem , nemo dicet, Diu steti; nemo dicet, Diu jejunavi, diu vigilavi. Stabilitas enim magna ibi, et ipsa immortalitas jam corporis nostri suspendetur in contemplationem Dei. Etsi modo verbum hoc quod vobis erogamus, tam diu fragilitatem carnis nostrae stantem tenet; quid nobis faciet illud gaudium? quomodo nos mutabit? Simi
Abbreviated transcription (Latin):
uisitas egrũ. ubi ꝑpetua sanitate gau¬
dent: Quẽ concordas litigiosũ. ubi
pax sc̃pit̾na. ẽ: Quẽ sepelis mortuũ.
ubi sẽp uiuit᷑: Nichil gͦ horũ acturus
es ex oꝑib honestis illis omĩũ hominũ
nichił acturus es ex istis bonis oꝑib qͥa
isti pulli turturis. iã uolabunt᷑ de nido.
Quid gͥ: Iã dixisti. qͥd habituri sumꝰ
Qui habitant indomotua: beati st̃. Dic
etiã qͥd acturist̃. qͥa ñ ibi uideo aliquas
necessitates. quȩ me impellant ad agen¬
dũ. Ecce modo qđ loqͦr & disputo: ne¬
cessitas parit Nunqͥd enĩ ibi talis di¬
sputatio erit. quasi quȩ doceat igna¬
ros quasi quȩ comemoret obliuioios:
Aut uͦ in illa patria euangłiũ recitabit᷑
ubi ipsũ dĩ uerbũ contemplabitur:¬

Expanded text:
visitas aegrotum, ubi perpetua sanitate gauvisitas aegrotum, ubi perpetua sanitate gaudent? quem concordas litigiosum, ubi pax sempiterna est? quem sepelis mortuum, ubi semper vivitur? Nihil ergo horum acturus es ex operibus honestis illis omnium hominum: nihil acturus es ex istis bonis operibus; quia isti pulli turturis jam volabunt de nido. Quid ergo? Jam dixisti quid habituri sumus: «Qui habitant in domo tua, beati» sunt. Dic etiam quid acturi sunt, quia non ibi video aliquas necessitates quae me impellant ad agendum. Ecce modo quod loquor et disputo, necessitas parit. Numquid enim ibi talis disputatio erit, quasi quae doceat ignaros, quasi quae commemoret obliviosos? aut vero in illa patria Evangelium recitabitur, ubi ipsum Dei Verbum contemplabitur
Abbreviated transcription (Latin):
scło actiones. tolle litigatores. quib
opiulatꝰ aduocatꝰ Tolle uulnera &e
morbos. qͥd curat medicus: & iste om̃s
actiones nr̃ȩ. ad cotidianã uitã quȩ
exigunt᷑ & fiunt: ex necessitate ue¬
niunt. Arare. seminare. nouellare.
nauigare. talia omĩa oꝑa quȩ partt
n mnecessitas & indigentia: t̃ olle famẽ.
situm. nuditate. cũi opus sunt ista:
Omia hec cciã quȩ nob̾ iubent᷑ bonaoꝑa.
na ista quȩ cõmemoraui honesta sunt
sed om̃iũ hominũ. exceptis oꝑib pessi¬
mis. loqͦr de decestabilib oꝑĩb. flagi¬
tuis. & facinorib. homicidi is. efractu¬
ris. adulteriis. illa nec deputo inter
actiones humanas. hȩc honesta loqͦr.
n parit nͥ necessitas fragilitatis carna¬
lis. hȩc etiã quȩ dixi iuberi nob̾. fran¬
ge esurienti panc̃ tuũ. cui frangis
u̾bi nemo esurit: Egenũ sine tecto.
induc indomũ tuã. Quẽ hospitt̃ susci¬
pis. ubi om̃s in patria sua uiuunt: Quẽ

Expanded text:
xcellentes actiones: tolle litigatores; quibus xcellentes actiones: tolle litigatores; quibus opitulatur advocatus? tolle vulnera et morbos; quid curat medicus? Et omnes istae actiones nostrae ad quotidianam vitam quae exiguntur et fiunt, ex necessitate veniunt. Arare, seminare, novellare, navigare; talia omnia opera quae parit, nisi necessitas et indigentia? Tolle famem, sitim, nuditatem; cui opus sunt ista omnia? Haec etiam quae nobis jubentur bona opera: nam ista quae commemoravi, honesta sunt, sed omnium hominum exceptis operibus pessimis loquor, detestabilibus operibus, flagitiis et facinoribus, homicidiis, effracturis, adulteriis; illa nec deputo inter actiones humanas; haec honesta loquor, non parit nisi necessitas fragilitatis carnalis. Haec etiam quae dixi juberi nobis, «Frange esurienti panem tuum:» cui frangis, ubi nemo esurit? «Egenum sine tecto induc in domum tuam:» quem hospitem suscipis, ubi omnes in patria sua vivunt? quem
Abbreviated transcription (Latin):
to auro. & argento. Habendo beatꝰ
dicit᷑. Beatꝰ ẽ. ad illos honores ꝑue¬
nit. ad ꝓ consulatũ. ad p̃fecturam.
A gendo beatꝰ dr̃. Ergo aut habendo.
aut agendo. Unde aut̃ ibi beati: Quid
labituri: Quid acturi: Quid habitu¬
ri. iã supra dixi. Beati inqͥt qͥ habitañ
indomotua. Domũ tuã si habueris
es. Indomo tua timebis latrones. do¬
muidĩ murus ipse ds. ẽ. Beati gͦ qui
habitant indomo tua. possident ie¬
rłm celestẽ. sine angustia. sinc pres¬
sura sine diuersitat᷑e & diuisione li¬
mitũ. om̃s habent eã. & singuli ha¬
bent totã. Magnȩ illȩ diuitiȩ. non
angustat fratꝰ fratrẽ. nulla ibi indi¬
gentia ẽ. Quid gͦ ibi acturi: Om̃iũ
eni actionũ hum̾anarũ mat̾ necessi¬
tas Iã fes breuit dixi. currite a nimo
ꝑquas libet actiones. uidete si eas pa¬
rit nisi necessitas. Ipsȩ memorabiles
artes. quȩ magnȩ uident᷑ in subueni¬
endo patrocimia linguȩ & adiutoria

Expanded text:
to auro et argento: habendo beatus to auro et argento: habendo beatus dicitur. Beatus est; ad illos honores pervenit, ad proconsulatum, ad praefecturam: agendo beatus dicitur. Ergo aut habendo, aut agendo. Unde autem ibi beati? quid habituri? quid acturi? Quid habituri, jam supra dixi: «Beati qui habitant in domo tua.» Domum tuam si habueris,es. In domo tua timebis latrones; domui Dei murus ipse Deus est. «Beati» ergo «qui habitant in domo tua.» Possident Jerusalem coelestem sine angustia, sine pressura, sine diversitate et divisione limitum: omnes habent eam, et singuli habent totam. Magnae illae divitiae. Non angustat frater fratrem; nulla ibi indigentia est. Quid ergo ibi acturi? Omnium enim actionum humanarum mater necessitas. Jam, fratres, breviter dixi: currite animo quaslibet actiones, videte, si eas parit, nisi necessitas. Ipsae memorabiles artes quae magnae videntur in subveniendo, patrocinia linguae et adjutoria
Abbreviated transcription (Latin):
ua aut̃ erit ꝑ filioꝵs generationẽ:
si ꝑmanserit in fide & dilectione &
sc̃i ficatione cũ sobrietate. ꝑmanen¬
do gͦ in fide. ipsa fides nidus. ẽ. pul¬
lorũ tuoꝵ. Nã ꝓpt̾ infirmitatem
pulloꝵ turturis cuȩ. dignatꝰ. ẽ dñs
prȩbere tͥ unde nidũ faceres Indutꝰ
a eni foeno carnis. ut adde ueniret
ausi fide pone pullos tuos inusto
iacait sibi indũ ubi ponat pullos su¬
nitio. & hic suspiriũ. & hic tritura.
lisc pressura qͥa hic torcular. Quid
e aut qđ desiderat: Quid concupi¬
scit  Quo it: Quo tendit desideriũ
arm: Quo nos rapit: hic positꝰ. illa
meditat: Positꝰ int̾ tẽptationes positꝰ
nt pressuras. positꝰ in torcularib su¬
spirars in suꝑna ꝓmissa: quasi qͥd ibi
acturus. iã p̃meditat᷑ gaudia futura.
N eati inqͥt qͥ habitant in domo tua.
Unde beatiꝰ Quid habituri: Quid actu¬
n. Onis qͥ beati dicunt᷑ in t̾ra. habent
aliqͥd & agunt aliqͥd. Beatꝰ .ẽ. homo
ille. tot prediis. tanta familia. tan¬

Expanded text:
iorum generationem, si permanserit in fide, et dilectione, et sanctificatione, cum sobrietate» . Permanendo ergo in fide, ipsa fides nidus est pullorum tuorum. Nam propter infirmitatem pullorum turturis tuae dignatus est Dominus praebere tibi unde nidum faceres: indutus est enim feno carnis, ut ad te veniret. In ista fide pone pullos tuos; in istinvenit sibi nidum, ubi ponat pullos sunatio, et hic suspirium, et hic tritura, et hic pressura, quia hic torcular: quid est autem quod desiderat? quid concupiscit? quo it? quo tendit desiderium nostrum? quo nos rapit? Hic positus illa meditatur, positus inter tentationes, positus inter pressuras, positus in torcularibus, suspirans in superna promissa; quasi quid ibi acturus, jam praemeditatur gaudia futura. «Beati,» inquit, «qui habitant in domo tua.» Unde beati? quid habituri? quid acturi? Omnes qui beati dicuntur in terra, habent aliquid et agunt aliquid. Beatus est homo ille, tot praediis, tanta familia, tan
Abbreviated transcription (Latin):
Nã a serpente mulier seducta. ẽ. Nec
modo potest aliqua mala suasio: nisi
carnis tuȩ primo desideriũ cõmouerit.
Cui postea si m̃te consenseris: cecidit¬
& passer. Si aut̃ uincunt᷑ desideria
carnis: tenent᷑ mẽbra ad opabona.
incipit turtur habere pullos. Proptea
qͥd ibi ait apłs: Salua aut̃ erit. p
filior generationẽ. Mulier uidua
sine filiis: si ꝑseueret. nonne beatir

Expanded text:
nam a serpente mulier seducta est . Nec nam a serpente mulier seducta est . Nec modo potest aliqua mala suasio nisi carnis tuae primo desiderium commovere, cui postea si mente consenseris, cecidit et passer: si autem vincuntur desideria carnis, tenentur membra ad opera eruntur; et incipit turtur habere pullos. Propterea quid ibi ait Apostolus? «Salva autem erit per filiorum generationem.» Mulier vidua sine filiis, si perseveret, nonne beatior
Abbreviated transcription (Latin):
mur in hac uita. Frange esurienti pa¬
nẽ tuũ. egenũ sine tecto induc in
domũ tuã. si uderis nudũ uesti. &
cȩtera talia quȩ nob̾ p̃cepta st̃: ñ
oꝑam᷑ nisi ꝑ carnẽ. Passer gͦ ille qͥ
cogitat domũ suã: ñ recedit a tur¬
cure
quȩrente nidũ sibi. ubi ponat pul¬
los suos Non enĩ abicit illos ubianq.
tur prȩt̾ ȩccłam bona oꝑari. quã mus¬
ti etiã pagani pascunt esurientẽ. ue¬
stiunt nudũ. suscipiunt hospitẽ .ui¬
sitant egrũ. consolant᷑ inclusũ. Quã
multi hȩc faciunt. Quasi uidetur
parere turtur: sed ñ sibi inuenit ni¬
dũ. Quã multa multiheretici ñ in
eccła oꝑant᷑. Non innido pullos po¬
nunt. conculcabunt᷑ & conterentur
ñ seruabunt᷑ ñ custodient᷑. In huiꝰ
enĩ carnis oꝑatricis ꝑsona: posita. ẽ.
quȩdã mulier ab apło paulo cũ ait
Adam ñ. ẽ. seductꝰ. mulier aut̃ seducta
ẽ. Postea enĩ. adã consensit mulieri.

Expanded text:
mur in hac vita. «Frange esurienti pamur in hac vita. «Frange esurienti panem tuum, et egenum sine tecto induc in domum tuam; si videris nudum, vesti» ; et caetera talia quae nobis praecepta sunt, non operamur nisi per carnem. Passer ergo ille qui cogitat domum suam, non recedit a turture quaerente sibi nidum, ubi ponat pullos suos: non enim abjicit illos ubicumquntur praeter Ecclesiam bona operari? quam multi etiam Pagani pascunt esurientem, vestiunt nudum, suscipiunt hospitem, visitant aegrotum, consolantur inclusum? quam multi haec faciunt? Quasi videtur parere turtur; sed non sibi invenit nidum. Quam multa multi haeretici non in Ecclesia operantur, non in nido pullo ponunt? Conculcabuntur et conterentur; non servabuntur, non custodientur. In hujus enim carnis operatricis persona posita est quaedam mulier ab apostolo Paulo, cum ait: «Adam non est seductus; mulier autem seducta est.» Postea enim Adam consensit mulieri:
Abbreviated transcription (Latin):
meũ. Exercet pennas inuirtutib huiꝰ
tẽporis. in ipsa fide. & spe & carita¬
te : quib uolet indomũ suã. Et cũ
uenerit pmanebit: & iã querula
uox passeris. quȩ hic . ẽ. ñ erit ibi.
Nã ipse .ẽ. querulus passer: de qͦ in alio
psalmo dicit. Sic̃ passer singularis in
tecto. De tecto. uolat ad domũ. Iã sit
in tecto. calcet domũ carnalẽ. habe¬
bit quendã cȩlestẽ locũ. ꝑpetuã domũ
passer iste. finiet querelas suas. Tur¬
turi aut̃ dedit & pullos. id . ẽ. carni.
nuenit nidũ turtur: ubi ponat pul¬
los suos. Passer domũ. turtur nidũ:
Et nidũ utiq ubi ponat pullos suos.
Domꝰ tanquã ad sempit̾nũ eligit᷑: ni¬
dus ad tẽpus congerit᷑. Corde cogita¬
mus dm̃. tanquam uolante passẽre
ad suã domũ : carne aut̃ agimꝰ opa
bona. Uidetis enĩ ꝑ carnẽ scor. quan¬
ta bona fiant: Per hanc enĩ oꝑam᷑.
quȩ iussi sumꝰ oꝑari. quib adiuua¬

Expanded text:
meum. Exercet pennas in virtutibus hujus meum. Exercet pennas in virtutibus hujus temporis, in ipsa fide, et spe, et charitate, quibus volet in domum suam: et cum venerit permanebit, et jam querula vox passeris quae hic est, non erit ibi. Nam ipse est querulus passer, de quo in alio psalmo dicit, «Sicut passer singularis in tecto» . De tecto volat ad domum. Jam sit in tecto, calcet domum carnalem: habebit quemdam coelestem locum, perpetuam domum; passer iste finiet querelas suas. Turturi autem dedit et pullos, id est carni: «invenit nidum turtur, ubi ponat pullos suos.» Passer domum, turtur nidum, et nidum utique ubi ponat pullos suos. Domus tanquam ad sempiternum eligitur, nidus ad tempus congeritur: corde cogitamus Deum, tanquam volante passere ad suam domum; carne autem agimus opera bona. Videtis enim per carnem sanctorum quanta bona fiant: per hanc enim operamur quae jussi sumus operari, quibus adjuva
Abbreviated transcription (Latin):
st̾atĩ. Intribulatione patientes. In
tribulatione inqͥt patientes. Quid de¬
inde: In oratione tolerantes. Quid
.ẽ. tolerantes: Quia differimini.
Oratis & differimini. Tolerate qđ dif¬
ferimini. toleret᷑ qđ differt᷑: quia
cũ uenerit ñ aufert᷑. Audisti gemitũ
in torculari. desiderat & deficit
anima mea in atria dñi. audi unde
duret. Spe gaudentes. Cor meũ & ca¬
ro mea exustauer̃ in dm̃ uiuũ. Exul¬
tauer̃ hinc in illud. Unde ęxultatio.
nisi de spe.: Quo ȩxultauer̃: Indm̃
uiuũ. Quid ibi ęxultauer̃:: Cor me¬
um & caro meu. Unde exultauer.
Nã & passer inqͥt inuenit sibi domũ.
& turtur nidũ sibi. ubi ponat pul¬
los suos. Quid. ẽ hoc: Duo dixerat.
& duo reddidit. In similitudinib
auiũ dixerat exultasse cor suũ. &
carnẽ suã. & his duob reddidit. pas¬
serem & turturem. Cor tanꝗ passer.
caro tanquã turtur. Inuenit sibi
domũ passer. inuenit sibi domũ cor

Expanded text:
statim: «In tribulatione patientes. In statim: «In tribulatione patientes. In tribulatione,» inquit, «patientes:» quid deinde? «In oratione tolerantes» . Quid est, «tolerantes?» Quia differimini. Oratis et differimini; tolerate quod differimini: toleretur quod differtur; quia cum venerit, non aufertur. 7. Audisti gemitum in torculari, «Desiderat et deficit anima mea in atria Domini;» audi unde duret, spe gaudens: «Cor meum et caro mea exsultaverunt in Deum vivum.» Exsultaverunt hic in illud. Unde exsultatio, nisi de spe? Quo exsultaverunt? «In Deum vivum.» Quae tibi exsultaverunt? «Cor meum et caro mea.» Unde exsultaverunt? «Nam et passbi ponat pullos suos.» Quid est hoc? Duo dixerat, et duo reddidit in similitudinibus avium: dixerat exsultasse cor suum, et carnem suam, et his duobus reddidit passerem et turturem; cor tanquam passer, caro tanquam turtur. Invenit sibi domum passer, invenit sibi domum cor