comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
nã salutẽ. Nulla res dia¬
boli uenena cõpescit. nec
continet mortiferas eius
sagittas. Sursũ enĩ atq deorsũ ꝑuolans. quȩ¬
rit quos possit occidere. quos possit separare.
quos possit deuorare. Propt̃ quã rẽ uigilan¬
dũ est. & orationib adeo opera danda ẽ. ut
fatuas inquisitiones euitare possimus. Decet
autẽ sequi patres nr̃os neq cõmutare de¬
finitionẽ eorũ ꝑpetuã. quorũ sequi scãs
scripturas didicimus regulã. Depositis ergo
fletib & lacrimis quia sub me clericꝰ degens
inuasus est afero demone. & ñ potui eum li¬
berare. nec auferre atali lupo. qui animam
meã ꝓillo paratus erã ponere. Quomodo
raptusest. quomodo resiliit apposito diui¬
no. & ad illũ cucurrit qui ꝑdere consueuit
precepta patrũ declinans. & constituta eoꝵ
despiciens: sed iam incipio enarrart. ⁊
ex fructib eorũ debemus agnoscert. Isti
pruma fronte uident᷑ eẽ denumero nr̃o.
sed ñ sunt denumero nr̃o. Si enĩ denume¬

Expanded text:
nsidiis. Nulla res diaboli venena compescit, nec continet mortiferas ejus sagittas: sursum enim atque deorsum pervolans quaerit quos possit occidere, quos possit separare, quos possit devorare. Propter quam rem vigilandum est, et orationibus atque Deo opera danda est ut fatuas inquisitiones evitare possimus. Decet autem sequi Patres nostros, nec commutare definitionem eorum perpetuam, quorum secundum Scripturas didicimus regulam. Depositis ergo fletibus et lacrymis, quia sub me clericus degens invasus est a fero daemone, et non potui eum liberare nec auferre de tali lupo, qui animam meam pro illo paratus eram ponere, quomodo raptus est, quomodo resiliit a proposito divino et ad illum cucurrit qui perdere consuevit, praecepta Patrum declinans, et constituta eorum despiciens, jam incipio enarrare. IIex fructibus eorum debemus agnoscere. Isti prima fronte videntur esse de numero nostro; sed non sunt de numero nostro: si enim de nume
Abbreviated transcription (Latin):
Contra eos qui cȩlestẽ aut alitrius cuiuscũq substan¬
tiã existere formã serui quã ex nobis assumpsit
linsaniendo asserunt.
quidem ante adunatio¬
nem naturas dñi delirant.
unam uero post adimati

Expanded text:
Contra eos qui coelestem aut alterius cujusquam substantiae existere formam servi, quam Dominus ex nobis assumpsit, insaniendo asserunt. quidem ante adunationem naturas Domini delirant, unam vero post adunati
Abbreviated transcription (Latin):
pro sua culpa in parrochia quȩ ei fuerit da¬
ta ñ ierit: hunc oportet honorẽ sacerdotui
tantũ modo contingere. ita ut dereb eccłę
in qua conuenit. sibi nihil p̃sumat. Sustineat
agere sacerdotiũ. neq consenserit in
sibi commissa eccła ambulare: istũ talt̃ ex¬
cõmunicari oportet. Qđ sicoactꝰ consense¬
rit. scm̃ conciliũ qđ placet de eodẽ terminet.
nõminatus est. sed alibi uult ordinari. &
ium facit. ac seditiones concitat. contra cos
qui illũ ordinauer̃: hunc abhonore opor¬
tet remoueri. Si autẽ in pristino honore
presbiterii uult stare: non uetetur ut gra¬
dũ quẽ habuit retineat. Qđ si reluctatꝰ fue¬
rit: etiã de honore prb̃rii deponat᷑. X IIi
iquis ep̃s in aliquib causationib iu¬
dicatur. & uiderit ipsos epõs qui in ꝓ¬
uintia sunt interse. udicio discrepart. ut
alii uideantur cũ qui iudicatur iustificare.
alii condẽpnare : ꝓdefinitione. huius dissen¬

Expanded text:
pro sua culpa in parochiam quae ei fuerit dapro sua culpa in parochiam quae ei fuerit data non ierit, hunc oportet ordinem sacerdotii tantummodo contingere, ita ut de rebus ecclesiae in qua convenit nihil sibi praesumat, sustineat agere sacerdotium, neque consenserit in sibi commissa ecclesia ambulare, istum talem excommunicare oportet quod si coactus contempserit, sanctum concilium quod placet de eodem terminet. nominatus est, sed alibi vult ordinari, et vim facit, ac seditiones concitat contra eos qui illum ordinaverunt, hunc ab honore oportet removeri; si autem in pristino honore presbyterii vult stare, non vetetur ut gradum quem habuit retineat. Quod si reluctatus fuerit, etiam ab honore presbyterii deponatur. XIII. Si quis episcopus in aliquibus causationibus judicatur, et viderit ipsos episcopos qui in provincia sunt inter se judicio discrepare, ut alii videantur eum qui judicatur justificare, alii condemnare, pro definitione hujus dissen
Abbreviated transcription (Latin):
aut diaconus prius fuerat costitutus. Ui
p̃m apropria parrochia non liccat¬
transire in aliã: neq sua sponit in
iquis ep̃s ñ ꝑscripturã metropolita
alia m ep̃i. aut qui cũ eosunt rogatus de
alia piuntia in aliã uenerit. sed p̃sumptiue
uestat: uacua sint & mnania om̃ia quȩ ab co
fuorint. constituta. Ipse autẽ digna increpa
aone ea cõmumcetur. & alicnctur a sco
concilio
UIII
p̃m non liccat anit finc̃ uitȩ. alium
in loco suo constituere successorẽ. Si
quis autt̃ hoc usurpare tẽptauerit: talis
constitutio irrita erit. Non ergo aliter ficri
oportet. nisi cũ consilio & iudicatu ep̃orũ. qui
post exitũ p̃cessoris potestatem habent cdignũ
iquis ep̃s uacans in ȩccłam ñ habentẽ
ep̃m subripiens populos sine concilio inte¬
gri ordinis irruerit. etiamsi popłs quẽ se¬
duxit desideret illũ: alienũ eũ ab ȩccła eẽ
oportet. Integrũ autẽ & ꝑfectũ concilium
iquis ordinatus ꝑ contentionem
populi. aut ꝓ aliqua ratione. & non

Expanded text:
t presbyter, aut diaconus prius fuerat constitutus. VI. Episcopum a propria parochia non lictransire in aliam neque sua sponte intnon per scripturam metropolitani episcopi, aut qui cum eo sunt, rogatus, de alia provincia in aliam venerit, sed praesumptive existat, vacua sint et inania omnia quae ab eo fuerint constituta. Ipse autem tione excommunicetur, et alienetur a sancto concilio. VIII. Episcopo non liceat ante finem vitae alium in loco suo constituere successorem. Si quis autem hoc usurpare tentaverit, talis constitutio irrita erit. Non aliter ergo fieri oportet nisi cum concilio et judicatu episcoporum qui post exitum praedecessoris potestatem habent dignum episcopus vacans in ecclesiam non habentem episcopum subripiens populos sine concilio integri ordinis irruerit, etiamsi populus quem seduxit desideret illum, alienum eum ab ecclesia esse oportet. Integrum autem et perfectum concilium quis ordinatus per contentionem populi, aut pro aliqua ratione et non
Abbreviated transcription (Latin):
tius respondere uidetur. quã olim ap̃de¬
cessorib nrĩs decretũ repperimus. ut eis
adueniã nihil. prorsus aliud reseruet᷑ quã
priuatio sacri ministerii qđ illicite assum¬
ser̃. quia ꝓhibiti tã abhac sacra sede quam
&atotius orbis fuerant ep̃is. Nimis ergo
institutio imꝓba nimis ẽ praua. quia ut
hide sũmo sacerdotii ministerio aliquid
p̃sumant om̃i auctoritate caret. & sacris
canonib inuenit᷑ ẽẽ contrariũ. atq ad to¬

Expanded text:
tius respondere nobis videtur, quam olim a praedetius respondere nobis videtur, quam olim a praedecessoribus nostris decretum reperimus; ut eis ad veniam nihil prorsus aliud reservetur quam privatio sacri ministerii, quod illicite assumpserunt; quia prohibiti tam ab hac sacra sede, quam a totius orbis fuerant episcopis. Nimis ergo eorum institutio improba, nimis est prava: quia ut hi de summo sacerdotii ministerio aliquid praesumant, omni auctoritate caret, et sacris canonibus invenitur e
Abbreviated transcription (Latin):
ominis uenerabilib fratribus¬
prospero numidiȩ primȩ sedis
ep̃o. leoni reparato. alexcandro.
benedicto. rufo. & om̃ib ceteris ubiq in
sint nota patrũ decreta. mirari tam̃ non
possumus ur̃am sollertiã circa instituta
maiorũ. ut cuncta quȩ possunt aliquam
recipere dubitationẽ ad nos quasi ad caput
ut sẽꝑ fuit consuetudo deferre ñ desinatis.
ut inde capiatis responsa unde eccła acce¬
pit institutionẽ & normã rectiꝰ uiuendi.
Unde & uos ñ immemores canonũ et̃ re¬
cordamini. qui & idipsũ fieri precipiunt:
rĩ ut uob̾ scientiȩ ecclesiasticȩ regulȩ ali¬
quid desit. sed ut auctoritate sedis apłice
fulti. innullo ab eius deuietis regulis: Igi¬
tur de corep̃is dequib nos consulere uolu¬
istis quale sit eorũ ministeriũ aut qiđ eis
agere liceat. aut quã auctoritatẽ habeant
uel si licet eos fieri annon. quia audiuimus
eos iã eẽ ꝓhibitos. aut qiđ de his qui iã or¬
dinati repperient᷑ agendũ sit: nil uob cer¬

Expanded text:
ominis venerabilibus fratribusProspero Numidiae primae sedis episcopo, Leoni, Reparato, Alexandro, Benedicto, Rufo, et omnibus caeteris, ubique is charissimi, vobis sunt nota patrum decreta, mirari tamen non possumus vestram solertiam circa instituta majorum, ut cuncta quae possunt aliquam recipere dubitationem, ad nos, quasi ad caput, ut semper fuit consuetudo, deferre non desinatis: ut inde capiatis responsa, unde accepistis institutionem et normam recte vivendi. Unde et vos non immemores canonum esse recordamur, qui et id ipsum fieri praecipiunt. Non ut vobis scientiae ecclesiasticae regulae aliquid desit, sed ut auctoritate sedis apostolicae fulti, in nullo ab ejus devietis regulis. Igitur de chorepiscopis, de quibus nos consulere voluistis, quale sit eorum ministerium, aut quid eis agere liceat, aut quam auctoritatem habeant, vel si liceat eos fieri, an non, quia audivimus eos jam esse prohibitos; aut quid de his, qui jam ordinati reperiuntur, agendum sit, nil vobis cer
Abbreviated transcription (Latin):
acunctis generalit̃ sacerdotib custodiri
debere mamdamus: ut siquis in illa cõmise¬
it̃. ueniã sibi deinceps nouerit denegari.
ꝯm occurreret ueritas. si falsitas displiceret:
merito. nos qui sũma eccłȩ tenere debe¬
rus gubnacula causa respicit. si silentio fa¬

Expanded text:
cunctis generaliter sacerdotibus custodiri debere mandamus, ut si quis in illa commiserit, veniam sibi deinceps noverit denegari: quoniam occurreret veritas, si falsitas displiceret. Et merito nos, qui summa ecclesiae tenere debemus gubernacula, causa respicit; si silentio fa
Abbreviated transcription (Latin):
teris agebant. qm̃ sũmi
dni sacerdo¬
tes erant. sicut deeis scri¬
Doyses & aaron insacerdotib eiꝰ.
Sic & modo quia umbra legis transut. & lux
euangelii in nos grã dĩ manifeste coruscat.
figurã moyses & aaron tenuer̃. Illiqui sep¬
tuaginta discpłorũ formã gestant. inquorũ
uidelicet typo filui aaron erant. nihil p̃sume¬
re debent. sicut nec illi quicquã de summi
sacerdotii ministerio attingebant: Nã qđ
corep̃i antequã p̾fato ꝓhiberent᷑ tenore ad
formã hex instituti erant. canon sufficien¬
ter manifestat ubi ait. Chorep̃i quoq ad

Expanded text:
teris, agebant, quoniam summi teris, agebant, quoniam summi Domini sacerdotes erant, sicut de eis scriMoyses et Aaron in sacerdotibus ejus , » sic et modo, quia umbra legis transiit, et lux Evangelii in nos Dei gratia manifeste coruscat, figuram Moyses et Aaron tenuerunt, illi qui septuaginta discipulorum formam gestant, in quorum videlicet typo filii Aaron erant nihil praesumere debent, sicut nec illi quidquam de summi sacerdotii ministerio attingebant. Nam quod chorepiscopi antequam praefato prohiberentur tenore ad formam septuaginta instituti erant, canon sufficienter manifestat, ubi ait: Chorepiscopi quoque ad
Abbreviated transcription (Latin):
est patrib ut qui ab uno uł aduob st̃ ordi¬
nati ep̃is: nec nominent᷑ ep̃i. Si nomen ñ
habent. qualit̃ officiũ habebunt: Quic qͥd
egerint. necesse ẽ ut superius iã p̃libatũ ẽ
ut irritũ sit: quia qđ non habent dare ne¬
quaquã possunt. Presertĩ cũ nullũ ex septu¬
aginta discipulis quorũ speciẽ isti antequã
ꝓhiberent᷑ ut superius est memoratũ in eccłã
gerebant. nil de hoc qđ apłis eorũq succes¬
sorib specialit̃ debebat᷑ legit᷑ assũpsisse. Nec
in lege dñi quȩ moysi ab ipso dño legit᷑ dic¬
tata de his quȩ sũmis sacerdotib id÷ moysi
& aaron erant specialit̾ concessa: filii aaron
quicquã p̃sumebant. Nulli enĩ dubiũ est.
qđ moyses & aaron soli p̃cipientt dño in ta¬
bernaculo dĩ erigebant altare. soli ungue¬
bant. soli sacerdotes sacra unctione institue¬
bant. & alia quȩ adsumũ sacerdotiũ ꝑtine
quib sufficient̃ indiuinis

Expanded text:
est Patribus, ut qui ab uno vel a duobus sunt ordiest Patribus, ut qui ab uno vel a duobus sunt ordinati episcopis, nec nominentur episcopi. Si nomen non habent, qualiter officium habebunt? Quidquid egerint, necesse est ut superius jam praelibatum est ut irritum fiat: quia quod non habent, dare nequaquam possunt: praesertim cum nullum ex septuaginta Discipulis, quorum speciem isti antequam prohiberentur ut superius memoratum est in Ecclesia gerebant, nil de hoc, quod Apostolis eorumque successoribus specialiter debebatur, legitur assumpsisse. Nec in lege Domini, quae Mosi ab ipso Domino legitur dictata, de his, quae summis sacerdotibus, id est, Mosi et Aaron erant specialiter concessa, filii Aaron quidquam praesumebant. Nulli enim dubium est, quod Moses et Aaron soli, praecipiente Domino, in Tabernaculo Dei erigebant altare, soli ungebant, soli sacerdotes sacra unctione instituebant, et alia, quae ad summum sacerdotium pertinequibus sufficienter in divinis
Abbreviated transcription (Latin):
sacerdotes uiciant᷑. &e reliqua mala ꝓueni¬
unt: Non talit̾ dñs docuit. nec apłi insti¬
tuer̃. sed ipsi qui curã suscipiunt ipsi ꝑagaũs
& ipsi ꝓprios manipulos dño rep̃sententꝰ
Nã ipse ouẽ ꝑditã diligent᷑ quȩ siuit. ipse in¬
uenit. atq ꝓpriis humeris reportauit : atq
intantũ dilexit. ut etiã animã suã multas
sustinens iniurias. multa obprobria. multas¬
traderet. Quid nos miseri &desides dicturi
sumꝰ qui etiã ꝓoub nob̾ cõmissis curam im¬
pendere negligimus. & aliis eas educandas
tradimus: Corrigant᷑ hȩc fr̃s necesse est.
quia qui plus laborat. maiorẽ mercedt̃ acci¬
piet. Nã ñ amplius quã duos ordines inter
ꝓcesserit funditus ignoramus: & qđ ratione
caret. extirpart necesse ẽ. Qđ enĩ ep̃i ñ sint
qui minus quã atrib sunt ordinati ep̃is: om̃i¬
bus patet. Qm̃ ut bene nostis ꝓhibitũ asacris

Expanded text:
sacerdotes vitiantur, et reliqua mala provenisacerdotes vitiantur, et reliqua mala proveniunt. Non taliter Dominus docuit, nec Apostoli instituerunt: sed ipsi qui curam suscipiunt, ipsi peragant, et ipsi proprios manipulos Domino repraesentent. Nam ipse ovem perditam diligenter quaesivit, ipse invenit, ipse propriis humeris in tantum dilexit, ut etiam animam suam multas sustinens injurias, multa opprobria, multastraderet: quid nos miseri et desides dicturi sumus, qui etiam pro ovibus nobis commissis curam impendere negligimus, et aliis eas educandas tradimus? Corrigantur haec, fratres, necesse: quia qui plus laborat, majorem mercedem accipiet. Nam non amplius quam duos ordines inter processerit, funditus ignoramus. Et quod ratione caret, exstirpare necesse est. Quod enim episcopi non sint, qui minus quam a tribus sunt ordinati episcopis, omnibus patet: quoniam ut bene nostis prohibitum a sacris
Abbreviated transcription (Latin):
scunt eũ. & itẽ sicut nouit me pat᷑ &ego
agnosco patrt̃. & animã meã pono pouibus
meis. De mertennario autẽ quid dicat be¬
ne nostis. quia uidet lupũ uenientẽ. & di¬
mittit oues & fugit. & lupus rapit & disꝑ¬
git oues & reliqua. Ero talib uero negli¬
sunt phibiti intantũ utsi aliqui exhis reꝑ¬
tifuerint. apprio decidant gradu. Illi nãq
ep̃i qui talia sibi p̃sumunt. uident᷑ mihi ẽẽ
meretricib similes. quȩ statĩ ut pariunt
infantes suos aliis nutricib tradunt educan¬
dos ut suã citius libidinẽ explere ualeant
Di eisti infantes suos id÷ populos sibi com¬
missos aliis aliis educandos
tradunt.
ut silis libidines exple¬
ant. id ÷
ut ꝓstio libitu seculari¬
bus curis
inhient. & qđ unicuiquisũ fueri¬
berius agat. Pro talib enĩ animȩ negli¬
gunt᷑. oues pereunt. morbi crescunt. here¬
ses & scismata ꝓdeunt. eccłȩ destriuuntur.

Expanded text:
scunt eum . » Et item: « Sicut novit me Pater, et ego scunt eum . » Et item: « Sicut novit me Pater, et ego agnosco Patrem, et animam meam pono pro ovibus meis . » De mercenario autem quid dicat bene nostis, quia « vidit lupum venientem, et dimittit oves, et fugit, et lupus rapit, et dispergit oves, et reliqua. Pro talibus vero neglisunt prohibiti; in tantum ut si aliqui ex his reperti fuerint, a proprio decidant gradu. Illi namque episcopi, qui talia sibi praesumunt, videntur mihi esse meretricibus similes, quae statim ut pariunt, infantes suos aliis nutricibus tradunt educandos, ut suam citius libidinem explere valeant. Sic et isti infantes suos, id est, populos sibi commissos, aliis educandos tradunt, ut suas libidines expleant, id est ut pro suo libitu saecularibus curis inhient, et quod unicuique visum fuerit, liberius agant. Pro talibus enim animae negliguntur, oves pereunt, morbi crescunt, haereses et schismata prodeunt, Ecclesiae destruuntur,
Abbreviated transcription (Latin):
quud in p̃dicto sũmi sacerdotu egerint mi¬
iusterio. Qđ ipsi ibidẽ sint qui & prb̃ri
sufficient̃ inuenitur qui ad formã & ea¬
cmplũ septuaginta inueniunt᷑ prius in¬
sttuti. Sed quia dõ grãs modo necessarii
sicut in primitiua eccła ꝓpt̃ studiũ qđ
ga pauperes exigebant ñ st̃ & quia il¬
ucta p̃sumebant. & qđ agebant actũ ñ
Ed.e ppterea multi insccuritatẽ lapsi
lastica fraudabant & frustrabant᷑ ani¬
nsteria: idẽo ta abhac sc̃ã sede ut suptri¬
us memorauimus quã & ab omnib totius
orbis ep̃is apontificalib sunt remoti officus
Nã ut nob relatũ ẽ quidã cp̃orũ ꝓpt̃ suã
quietẽ eis plebes suas cõmittere non formi¬
dant. & ut illicita atq ꝓhibita agant. id÷
ea quȩ solis pontificib debent᷑ sibi usurpag
& ipsi insua quiete torpent. & curã sibi adõ
cõmissã negligunt cũ dñs dicat. bonus pas¬
tor animã suã ponit ꝓouib suis. & uocat
cas nominatĩ. & cognoscit suas. & suȩ agnos¬

Expanded text:
d in praedicto sacerdotii summi egerunt ministerio. Quod ipsi idem sint qui et presbyteri sufficienter invenitur qui ad formam et exemplum septuaginta inveniuntur prius instituti. Sed quia, Deo gratias, modo necessarii, sicut in primitiva Ecclesia propter studium quod erga pauperes exigebant, non sunt, et quia illicita praesumebant, et quod agebant actum non erat, et propterea multi in securitatem lapsi ecclesiastico fraudabantur et frustrabantur ministerio, ideo tam ab hac sancta sede ut superius memoravimus quam ab omnibus totius orbis episcopis a pontificalibus sunt remoti officiis. Nam, ut nobis relatum est, quidam episcoporum propter suam quietem eis plebes suas committere non formidant, et ut illicita atque prohibita agant, id est, ea quae solis pontificibus debentur sibi usurpant, et ipsi in sua quiete torpent, et curam sibi a Deo commissam negligunt, cum Dominus dicat: « Bonus pastor animam suam ponit pro ovibus suis, et vocat eas nominatim, et cognoscit suas, et suae agno
Abbreviated transcription (Latin):
qui euellere mala & meliora plantare st̃
ab co p̃positi unusquisq ꝓuirib extirpare
certet. Si dñi desideramus eẽ discipuli. ipsi¬
us imitemur uestigia. ut de nob̃ dicat᷑. ego
sũ pastor bonus. & cognosco oues meas. &
uoco eas nominatim. & cognoscunt me meȩ
& reliq̃. Et iterũ. monente dominicae
uocis imperio quo beatissimus apłs petrus
trina repetitione mysticȩ sanctionis im
ter & cũ magna cura pascat. qm̃ ipsius scȩ̃
sedis cui ꝑ abundantiã diuinȩ gratiȩ. p̃sumꝰ¬
ipsius amore & reuerentia cohortamur ut
tantȩ suꝑstitionis quȩ nullius ut sepe dic¬
tũ est fulcit᷑ auctoritate periculũ quantũ
possumus declinemus. ne beati magistri
nr̃i petri sũmi apłi dilectio qua se amato¬
rẽ dĩ ẽẽ testatus est. uana inueniat᷑ in nob̾.
qm̃ om̃is negligent᷑ pascens totiens cõmeu¬
datũ sibi dominicũ gregẽ. conuncit᷑ sũmũ
ñ amare pastorẽ. nec eius se uelle. discipulũ

Expanded text:
qui evellere mala, et meliora plantare sunt qui evellere mala, et meliora plantare sunt ab eo praepositi, unusquisque pro viribus exstirpare certet. Si Domini desideramus esse discipuli, ipsius imitemur vestigia, ut de nobis dicatur: Ego sum Pastor bonus, et cognosco oves meas, et voco eas nominatim, et cognoscunt me meae; et reliqua. Et iterum monente Dominicae vocis imperio, quo beatissimus apostolus Petrus trina repetitione mysticae sanctificationis imbter et cum magna cura pascat: quoniam ipsius sanctae sedis, cui per abundantiam divinae gratiae praesumus, amore et reverentia coartantae superstitionis, quae nullius ut saepe dictum est fulcitur auctoritate, periculum quantum possumus declinemus, ne beati magistri nostri Petri summi apostoli dilectio, qua se amatorem Dei esse testatus est, vana inveniatur in nobis: quoniam omnis negligenter pascens toties commendatum sibi dominicum gregem, convincitur summum non amare pastorem, nec ejus velle se discipulum
Abbreviated transcription (Latin):
& nequa excusatio de ignoratione nascatur
Quia ut nobis gratulationẽ facit eccłarũ
status salubri dispositione attributus uł ad¬
ornatus. ita ñ leui nos merore contristat
quotiens aliquid contra instituta canonum
uł eccłasticã disciplinã p̃sũpta aut cõmissa
cognoscimus. Quȩ siñqua debemus iugilan¬
tia resecemus. illi qui nos speculatores esse
uoluit excusare ñpossumus. sicius exclesiã
quȩ nob generalit̾ cõmissa est. in quantum
p̃ualemꝰ purã atã illicitis suꝑstitionib non
custodiamus. quia ñ alit̃ unus grex & unus
pastor sumus. nisi quẽ admodum apls do¬
cer idipsũ dicamus om̃s. simus autẽ ꝑfecti
in eodẽ sensu & in eadẽ sapientia. Nec ali¬
ter ueri discipuli dñi erimus. nisi radicem
amaritudinis rursũ germinantẽ sicut hȩc
ut asseritis modo facit. ne nocere ualeat
ut episcopale ministeriũ uilescere faciat
ꝑ eorũ negligentiã id÷ omniũ sacerdotum

Expanded text:
et ne qua excusatio de ignoratione nascatur: et ne qua excusatio de ignoratione nascatur: quia ut nobis gratulationem facit Ecclesiarum status, salubri dispositione attributus vel adornatus; ita non levi nos moerore contristat, quoties aliqua contra instituta canonum vel ecclesiasticam disciplinam praesumpta aut commissa cognoscimus. Quae si non qua debemus vigilantia resecemus, illi, qui nos speculatores esse voluit, nos excusare non possumus; si ejus Ecclesiam, quae nobis generaliter commissa est, in quantum praevalemus, puram a tam illicitis superstitionibus non custodiamus: quia non aliter unus grex et unus pastor sumus, nisi, quemadmodum Apostolus docet, Idipsum dicamus omnes: Simus autem perfecti in eodem sensu et in eadem sapientia. Nec aliter veri discipuli Domini erimus, nisi radicem amaritudinis sursum germinantem sicut hoc, ut asseritis, modo facit, ne nocere valeat, aut episcopale ministerium vilescere faciat per eorum negligentiam, id est omnium sacerdotum,
Abbreviated transcription (Latin):
tificib debent᷑ dare ñ poterant. Et ꝓpterea
magis uulnerabant capita quȩ ꝑmanus im¬
positionẽ tangebant. quã caquȩ eis collata
ꝓficiebant. sed magis uixta ꝓphetã male¬
dictionẽ ꝓbenedictione siratũ est dicere
conferebant. Quappter ꝑillã illicitã ma¬
nus impositionẽ. ut paulo superius preliba¬
uimus uulneratũ caput illi qui uidebant᷑
aliquid accepisse habebant. Et ubi uulnus
infrcũ est. necesse est medicinã adhibere qua
infixa sanetur macula: id ÷ reiterari neces¬
se est qđ legitime actũ aut collatũ minime
approbat᷑. siꝑfectũ eẽ debebit. Nã quomo¬
do honorẽ possit retinere qui ab illo acce¬
ñ habuit pontificalia ñ potest iura tribuere.
Nec hoc sibi poterant uindicart cuius capai
ces ꝑhoc qđ illis obstiterat. ñ fuer̃. Huius
ergo discussionis curã nob specialit᷑ uindican¬
tes ita miscdiam rogamus. ut siqua forsitan

Expanded text:
tificibus debentur, dare non poterant. Et propterea tificibus debentur, dare non poterant. Et propterea magis vulnerabant capita, quae per manus impositionem tangebant; cum ea, quae eis collata proficiebat: sed magis, juxta prophetam, maledictionem pro benedictione si ratum est dicere conferebant. Quapropter per illam illicitam manus impositionem, ut paulo superius praelibavimus, vulneratum caput illi qui videbantur aliquid accepisse, habebant. Et ubi vulnus infixum est, necesse est medicinam adhibere, qua infixa sanetur macula: id est, reiterari necessum est quod legitime actum aut collatum minime approbatur, si perfectum esse debebit. Nam quomodo honorem possit retinere, qui ab illo accenon habuit, pontificalia non potest jura tribuere: nec hoc sibi poterant vindicare, cujus capaces per hoc quod illis obstiterat, non fuerunt. Hujus ergo discussionis curam nobis specialiter vindicantes, ita misericordiam irrogamus, ut si qua forsitan
Abbreviated transcription (Latin):
sũmi sacerdotes mulieres meretrices quae
infantes suos p̃fata uoluptate aliis ad nutri¬
endũ tribuunt. sed ipsi nutrient ipsi dño
suo fructũ cũ usura reddant. fructuososq
manipulos ei cũ gła representent. Nam si
dñs leprosos inter ceteras ouiũ suarũ curas
tetigit & mundauit. cur nos eadẽ agere
dedignamur. aut cur nos ipsi qui pastorale
officiũ suscepimus aliis alendas tradimus:
Maxime cũ dñs petro p̃ceptori nr̃o dixe¬
rit. sidiligis me pasce oues meas. & multa
talia &rhis similia. Nã benedictionẽ quam
p̃dicti chorep̃i anit suã ꝓhibitionẽ ꝑ ma¬
nus impositiont̃ dabant: magis nob̶ uidet᷑
uulns inferre quã salutẽ. Et illi qui
pontificatus apicẽ ñ habebant. quomodo
ea quȩ ñ habebant dare poterant. qm̃ m
hil indante erat qđ ille posset accipere.
Aut quis hominũ licet more humano lo¬
quamur dare potest qđ ñ habet: Preser¬
tim cũ pontisices non erant. ca quȩ solis pon¬

Expanded text:
summi sacerdotes mulieres meretrices, quae summi sacerdotes mulieres meretrices, quae infantes suos praefata voluptate aliis ad nutriendum tribuunt: sed ipsi nutriant, ipsi Domino suo fructum cum usura reddant, fructuososque manipulos ei cum gloria repraesentent. Nam si Dominus leprosos, inter caeteras ovium suarum curas, tetigit et mundavit, cur nos eadem agere dedignamur? Aut cur nos ipsi, qui pastorale officium suscepimus, aliis alendas tradimus? maxime cum Dominus Petro praeceptori nostro dixerit: Si diligis me, pasce oves meas: et multa alia, et his similia. Nam benedictio, quam praedicti chorepiscopi ante suam prohibitionem, per manus impositionem dabant, magis nobis videtur vulnus inferre, quam salutem. Et illi qui pontificatus apicem non habebant, quomodo ea, quae non habebant, dare poterant? quoniam nihil in dante erat, quod ille posset accipere. Aut quis hominum, licet et more humano loquamur, dare potest quod non habet? Praesertim cum pontifices non erant, ea quae solis pon
Abbreviated transcription (Latin):
cessorib ꝓpru sit officu tradere sp̃m scm̃. li¬
ber actuũ apłorũ docet. Presertĩ cũ nullus
ex septuaginta discipulis quorũ isti in ȩccła
speciẽ gerunt. legat᷑ donũ sc̃i sp̃s ꝑmanus
impositionẽ ut predictũ est tradidisse. hȩc
ergo quia om̃ĩ carent ratione nullus dein¬
ceps usurpet. aut consentiat sacerdotũ qui
noluerint a nr̃o sacerdotali collegio separa¬
ri. rec qđ a nob̾ extinguit᷑ & ap̃decessorib
nr̃is acreliquis ut dictũ est totius orbis epĩe
iã extinctũ est apud aliquos tenebrosis sẽ¬
minetur radicibus. Sed quȩ male pullulas¬
se. noscunt᷑ radicitꝰ euellant᷑. ne messẽ domi¬
nicã ulla corrũpant ⁊izania. Ita enĩ fruc¬
tũ uberẽ dñi sacerdotes p̃stabunt. si ea quȩ
natã segetẽ enecare consuer̃ radicitus am¬
putentur. Cesset ergo cesset tot uicibus
phibita & dãpnata p̃suptio. nec imitentur

Expanded text:
cessoribus proprii sit officii tradere Spiritum sanctum, licessoribus proprii sit officii tradere Spiritum sanctum, liber Actuum Apostolorum docet: praesertim cum nullus ex septuaginta Discipulis, quorum isti in Ecclesia speciem gerunt, legatur donum S. Spiritus per manus impositionem ut praedictum est tradidisse. Haec ergo, quia omni carent ratione, nullus deinceps usurpet aut consentiat sacerdotum, qui noluerit a nostro sacerdotali collegio separari. Nec quod a nobis extinguitur, et a praedecessoribus nostris ac reliquis, ut dictum est, totius orbis episcopis jam extinctum est, apud aliquos tenebrosis seminetur radicibus: sed quae male pullulasse noscuntur, radicitus evellantur, ne messem dominicam ulla corrumpant zizania. Ita enim fructum uberem Domini sacerdotes praestabunt, si ea, quae natam segetem enecare consueverunt, radicitus amputentur. Cesset ergo, cesset tot vicibus prohibita et damnata praesumptio: nec imitentur
Abbreviated transcription (Latin):
rec pęnitentẽ sine p̃ceptione ep̃i sui recon¬
ciliart. nec co p̃sente nisi illo iubente sa¬
ctamentũ corporis & sanguinis xp̃i confi¬
sere. nec eo corã posito populũ docere.
am salutart. nec plebẽ exhortari: quae
Sibxaliis patrũ constitutis atq sacris cano¬
mbis edocti estis. & si necesse ẽ quibuscdã
tunis seientib doceri plenit̃ & instruipos¬
Es fast ghoc & discretio gradiui & dignita¬
tis sastigiũ sũmorũ portificũ demonstrte᷑
Similit̾ & de prb̃ris hȩc habeantur. & sine
iussu ꝓprii ep̃i nil agant. quia qđ est rarum
hoc & pulchrius eẽ uidetur. Et si nom̃ uiles¬
cit pontificũ. om̃is status ꝑturbat᷑ ecclesiae
Triplex itaq in hac parte: reatus est. quod &
ꝓhibita agunt. & qđ sacrũ ministeriũ talis
consorti uilitate polluit᷑. & ep̃orũ quantũ
ad illicitȩ usurpationis temeritatt̃ pertinet
iura soluunt᷑. Qđ autẽ solis apłis eorũq suc¬

Expanded text:
nec poenitentem sine praeceptione episcopi sui reconnec poenitentem sine praeceptione episcopi sui reconciliare; nec eo praesente, nisi illo jubente, sacramentum corporis et sanguinis Christi conficere, nec eo coram posito populum docere aut salutare, nec plebem exhortari; quae ibus, quam ex aliis Patrum constitutis, aut sacris canonibus, edocti estis. Et si necesse est quibusdam minus scientibus, doceri pleniter et instrui possunt, ut per hoc et discretio graduum, et dignitatis fastigium summorum pontificum demonstretur. Similiter et de presbyteris haec habeantur, ut sine jussu proprii episcopi nil agant: quia quod rarum est, hoc et pulchrius esse videtur. Et si nomen vilescit pontificum, omnis status perturbatur Ecclesiae. Triplex itaque in hac parte reatus est, quod et prohibita agunt, et quod sacrum ministerium talis consortii vilitate polluitur, et episcoporum quantum ad illicitae usurpatijura solvuntur. Quod autem solis Apostolis eorumque suc
Abbreviated transcription (Latin):
memorauimus. ut ꝓmiscđĩa illis qui humi¬
liter hoc ferre uoluerint nec amplius am¬
bierint & ꝑscriptũ ꝓpria manu subt̃ corro¬
boratũ idipsũ confirmauerint. hoc solũ mo¬
do concedatur ut int̾ sacerdotes locũ habe¬
ant. & ministerio prb̃orũ contenti sint.
atq mensȩ dñi tantũ modo participes exxis¬
tant: Amplius autẽ qui ambire uoluerint
nec hoc retineant ut sacerdotes sint. sed om̃i
ecclesiastico funditus priuent᷑ honore. Qđ
uero eis ñ liceat sacerdotes consecrare. nec
diaconos aut subdiaconos nec uirgines. nec
altare erigere. nec unguere autꝰ sacrare.
nec ecclas dedicare. nec crisma conficere.
nec crismate baptizatorũ frontes signare.
nec publice quidẽ in missa quẽ quã pęniten¬
tt̃ reconciliart. nec formatas epłas mitte¬
it. nec populũ benedicere. nec ante ep̃m
in baptisterio aut insacrario introire. nec
psente ep̃o insantẽ tinguere aut signare.

Expanded text:
mmeravimus ut pro misericordia illis, qui humimmeravimus ut pro misericordia illis, qui humiliter hoc ferre voluerint, nec amplius ambierint, et per scriptum propria manu subter corroboratum, idipsum confirmaverint, hoc solummodo concedatur, ut inter sacerdotes locum habeant, et ministerio presbyterorum contenti sint, atque mensae Domini tantummodo participes existant. Amplius autem qui ambire voluerint, nec hoc retineant, ut sacerdotes sint, sed omni ecclesiastico funditus priventur honore. Quod vero eis non liceat sacerdotes consecrare, nec diaconos aut subdiaconos, nec virgines, nec altare erigere, nec ungere aut sacrare, nec ecclesias dedicare, nec chrisma conficere, nec chrismate baptizatorum frontes signare, nec publice quidem in missa quemquam in poenitentem reconciliare, nec formatas epistolas mittere, nec populum benedicere, nec ante episcopum in baptisterio aut in sacrario introire, nec praesente episcopo infantem tingere aut signare,
Abbreviated transcription (Latin):
quia ut p̃fixũ ẽ ordines s̃ duo tantũ primi
ñ possunt : nec prbos se nominari uolusl
quia amplius eẽ ambiunt. atq plusqua sb¬
tuaginta discipłi fecissent. ad quorũ fori
ut paulo superius p̃libauimꝰ hi ante quã pis¬
hiberent᷑ aquibusdã stultis & sua que entb̃¬
& non quȩ xp̃i ihu instituebantur p̃sume¬
re tẽptant & illicita atq phibita agere p̃¬
sumunt. nec hoc sedici uolunt qđ st᷑. Ro¬
go ut manifeste ꝓdatis quid sint. qm̃ aut
aliquid st̃ aut nihil. Nã manifeste patet
quid erunt : ut aliquid prorsus erunt
aut nihil. Quia nihil potest eẽ. nisi habeat
unde sit. Et si ñ habeat. unde sit. aut unde
originẽ ducat: nec auctoritatẽ habet. nec
stare rite poterit. quia inane ẽ. & ut de¬
struat᷑ & cadat necesse est. qm̃ nihil est &
innihilũ reputabit᷑. Si uero nihil exhis st̃
quȩ superius memorauimus. tunc necesse ẽ
catalogo habeant᷑. nisi tantũ ut primo cõ¬

Expanded text:
quia ut praefixum est ordines sunt duo tantum primi quia ut praefixum est ordines sunt duo tantum primi non possunt: nec presbyteros se nominari volunt, quia amplius esse ambiunt; atque plus quam septuaginta Discipuli fecissent ad quorum formam, ut paulo superius praelibavimus, hi, antequam prohiberentur, a quibusdam stultis et sua quaerents, non quae Christi Jesu » instituebantur, praesumere tentant, et illicita atque prohibita agere praesumunt, nec hoc dici se volunt quod sunt, rogo ut manifeste prodatis quid sint, quoniam aut aliquid sunt, aut nihil. Nam manifeste patetquid erunt? Aut aliquid prorsus erunt, aut nihil: quia nihil potest esse, nisi habeat unde sit. Et si non habet unde sit, aut unde originem ducat; nec auctoritatem habet, nec stare rite poterit, quia inane est, et ut destruatur et cadat necesse est, quoniam nihil est, et in nihilum reputabitur. Si vero nihil ex his sunt, quae superius memoravimus: tunc necesse est, catalogo habeantur, nisi tantum ut primo co
Abbreviated transcription (Latin):
Rogo ut ꝓmatis. Et si ꝓmere ñ potestis. quia
scio ꝑrationẽ aut plenã auctoritatẽ mini¬
me potestis: digitũ ori imponite. & eos om¬
ni auctoritate carere ñ dubitate. scilicet
quia tria obstant quib eorũ cassatur actio
uł instistutio. Unũ qđ ab uno ep̃o ordinari
solent. quorũ ordinatio acanonib discordat.
qui ꝑmanus ep̃orũ eos institui iubent: Ali¬
ud si aplurib ep̃is s̃ ordinati. & aut inuilla
aut castello seu inmodica ciuitate aut om¬
nino ñ in eoloco p̃fixi quo iusti ep̃i ficri de¬
bent aut dudũ ñ fuer̃ ubi uilescat auctori¬
tas & nom̃ ep̃i. aut si inciuitate cũ altero
epo. cũ ut p̃dictũ ẽ inuna ciuitate duo ñ
debeant consistere ep̃i: tertiũ si absolute
fuerint instituti. sicut dequibusdã audiu¬
mus. quȩ omĩa episcopali omnino carent
auctoritate: Et illud adhuc restat. qđ eoꝵ
ordo ñ habet indiuinis litteris auctoruate

Expanded text:
rogo ut promatis: et si promere non potestis, quis rogo ut promatis: et si promere non potestis, quis scio per rationem aut plenam auctoritatem minime potestis, digitum ori imponite, et eos omni auctoritate carere non dubitate, scilicet quia tria obstant, quibus eorum cassatur actio vel institutio. Unum, quod ab uno episcopo ordinari solent, in quo eorum ordinatio a canonibus discordat, qui per manus episcoporum eos institui jubent. Aliud, si a pluribus episcopis sunt ordinati, et aut in villa, aut in castello, seu in modica civitate, aut omnino non in eo loco praefixi, quo juste episcopi fieri debent, aut dudum non fuerunt, ubi vilescat auctoritas et nomen episcopi, aut si in civitate cum altero episcopo: cum ut praedictum est in una civitate duo non debeant consistere episcopi. Tertium, si absolute fuerint instituti, sicut de quibusdam audivimus, quae omnia episcopali omnino carent auctoritate: et illud adhuc restat, quod eorum ordo non habet in divinis litteris auctoritatem:
Abbreviated transcription (Latin):
sunt & rełq. Nec abre dictũ ꝑpendo quã quã
manus impositionẽ ep̃orũ ꝑceperint cum
ep̃orũ nom̃ pluralẽ in se contincat numerũ
& apud grãmaticos pluralis sit genit̾s. uidet̾
enĩ mihi qđ tunc ñ ab uno sed aplurib or¬
dinabant᷑: quia nullatenus diceret epõrũ
si abuo fieret taliũ ordinatio. cum ep̃orũ
pluralit᷑ dictũ sit. Cã autẽ diocit chorep̃m.
ꝓfecto uillanũ uoluit intelligi ep̃m. Eit
si uillanus. quid agit inciuitate. cũ in una
ciuitate duo omnino ꝓhibeant᷑ esse ep̃i:
Et si inuilla & in eo loco ubi antea ep̃i ñ
fuer̃. cũ & inmodica ciuitate uł inuilla
aut castello ep̃s fieri ꝓhibeat᷑. & in om̃ib
omnino locis ubi antea ep̃i ñ fuer̃. ne uiles¬
cat auctoritas & nom̃ ep̃i. fuerint consti¬
tuti: quid rogo erunt: Ecce nec locus
consecrati: Aduillã. quia chore uilla est
apud grecos. Et qualit̾ ad uillã. si nec in
castello aut inmodica ciuitate licet fieri:

Expanded text:
etera. Nec ab re dictum perpendo, quamquam manus impositionem episcoporum perceperint; cum episcoporum nomen pluralem in se contineat numerum, et apud grammaticos pluralis sit genitivus: videtur enim mihi, quod tunc, non ab uno, sed a pluribus ordinabantur; quia nullatenus diceret, episcoporum, si ab uno fieret talium ordinatio, cum episcoporum, pluraliter dictum sit, cum autem dixit chorepiscopum, profecto villanum voluit intelligi episcopum, et si villanus, quid agit in civitate cum in una civitate duo omnino prohibeantur esse episcopi? Et si in villa et in eo loco ubi antea episcopi non fuerunt, cum et in modica civitate, vel in villa, aut castello episcopus fieri prohibeatur, et in omnibus omnino locis, ubi antea episcopi non fuerunt, ne vilescat auctoritas et nomen episcopi, fuerint constituti, quid, rogo, erunt? Ecce nec locus consecrati? Ad villam, quia χώρα, villa est apud Graecos. Et qualiter ad villam, si nec in castello aut in modica civitate licet fieri,
Abbreviated transcription (Latin):
ante omĩa suꝑ tali questione dep̾cationẽ
& dicentes cũ dđ. Reuela oculos meos. & con
considerabo mirabilia delege tua. Lucerna
pedib meis uerbũ tuũ dñe. & lum̃ semitis
meis. Qm̃ ipsius est sicut ait beatus danihed
ꝓpheta. sapientia &fortitudo eius s̃. Dat
sapientiã sapientib &scientiã intelligentib
disciplinã: Ipse reuelat. ꝓfunda & abscondi

Expanded text:
 tali quaestione deprecationem, et dicentes cum David: Revela oculos meos, et considerabo mirabilia de lege tua: Lucerna enim pedibus meis verbum tuum, Domine, et lumen semitis meis; quoniam ipsius est, sicut ait B. Daniel propheta, sapientia et fortitudo. Dat sapientiam sapientibus, et scientiam intelligentibus disciplinam. Ipse reve
Abbreviated transcription (Latin):
lexer̃ : sed consurgere cũ dõ & consistert
prompte ei induentes arma sp̃s aduersus
malignantes contra fidẽ cĩ ut probemus
sp̃s sapient̃ idest uerba illorũ siexdõ sunt
Scriptũ ẽ enĩ inhieremia. Probatort̃ de¬
di te inpopulo meo robustũ. & scies &
ꝓbabis uiã. eorũ. Multũ nãq nob̾ necessa¬
ria ẽ iugilantia & tantũ diuinũ sapientiȩ
discretionis quȩ occulta tenebrarũ reuelat
ad requisitionẽ huius modi rei & scrutatio¬
nẽ. Qm̃ latet. quodã modo & abscondit᷑
uixq cõprehendit᷑ dolosa existens malitia
ꝓ eo qđ sibi pietatẽ callide blandiat. ut
ualeat scrutantiũ mentẽ latere. Qđ utiq
sciens beatus apłs ait. Nã huiusmodi pse¬
satanas trans figurat. se uelut angelũ lucis.

Expanded text:
lexerunt : sed consurgere cum Deo, et consistere lexerunt : sed consurgere cum Deo, et consistere prompte, induentes arma spiritus, adversus malignantes contra fidem ejus, ut approbemus spiritus sapienter, id est, verba eorum, si ex Deo sunt. Scriptum est enim in Jeremia: Probatorem dedi te in populo meo robustum, et scies, et probabis viam eorum . Multa namque nobis necessaria est vigilantia; et tanta divinae sapientiae rimatio, quae occulta tenebrarum revelat, ad requisitionem hujusmodi rei et scrutationem, quoniam latet quodam modo et absconditur, visque comprehenditur dolosa existens malitia, pro eo quod sibi pietatem callide blandiatur, ut valeat scrutantium mentem latere. Quod utique sciens beatus Apostolus ait: Nam hujusmodi pseSatanas transfigurat se in angelum lucis.
Abbreviated transcription (Latin):
ms ut lampas accendat᷑. Profecto caholi¬
cȩ eccłȩ quȩ uera consistit syon & ciuitas
xp̃i cȩlorũ regis ꝑtot annorũ spacia expug¬
nata ab aduersantib uerba fidei quisicq
dm̃ timent neq hominẽ reuerent᷑. sed in¬
cassũ ꝓducentib pias & canonicas dihoc uer¬
bo doctrinas. dũ & aduersis tantisq quae¬
inscripto & sine scripto contestationibus in¬
luculentius demonstratũ ẽ tã ꝑlibellos
quãq ꝑsuggestiones reuerentissimorũ sa¬
cerdotũ & uenerabiliũ abbatũ apło protes¬
tante nob̃ ut hominẽ hereticũ post primã
& scdam correptionẽ euitare: debeamus.
relinquit ꝓprio iudicio condẽpnat᷑. nullo
modo oportet nos deinceps tacere aut
quiescere nequoquo modo iniqui iudice¬
mur. odibilẽ dõ pacẽ amplectentes: qm̃
scriptũ est. Telaui inpeccatorib pacẽ pec¬
catorũ uidens. & dicat᷑ etiã de nobis. sacer¬
distantiã. & int̾ pollutũ & mundũ ñ intel¬

Expanded text:
fecto catholica Ecclesia, quae vera consistit Sion, et civitas Christi coelorum regis per tot annorum spatia expugnata ab aversantibus verba fidei, qui neque Deum timent, neque hominem reverentur, sed incassum perducentibus pias et canonicas de hoc verbo doctrinas, dum a diversis tantisque, scripto et sine scripto, contestationibus inluculentius demonstratum est, tam per libellos, quam per suggestiones reverendissimorum sacerdotum, et venerabilium abbatum, apostolo protestante nobis, ut hominem haereticum post primam et secundam correptionem evitare debeamus, delinquit proprio judicio condemnatus , nullo modo oportet nos deinceps tacere, aut quiescere, ne quoquo modo iniqui judicemur, odibilem Deo pacem amplectentes: quoniam scriptum est: Zelavi in peccatoribus, pacem peccatorum videns: et dicat etiam de nobis: Sacerdistantiam, inter pollutum et mundum non intel
Abbreviated transcription (Latin):
scõ ꝓpt̃ unã & equalẽ diuinitatẽ ñ nomen
dedrũ sed dĩ nob̃ ostendit᷑. atq indicatur ut
credamus quia in patre & filio & spũ fõ solũ
modo baptiramus. & ñ in archangelorũ no¬
minib aut angelorũ. quomodo heretici
aut iudȩi aut etiã gentiles dem̃tes faciunt.
Hec ergo est salus xp̃ianorũ. ut credentesiri¬

Expanded text:
opter unam aequalem divinitatem, non nomen deorum, sed Dei nobis ostenditur, atque indicatur: ut credamus, quia in Patre, et Filio, et Spiritu sancto solum baptizamur, et non in archangelorum nominibus, aut angelorum, quomodo Haeretici, aut Judaei, aut etiam Gentiles dementes faciunt. Haec ergo est salus Christianorum, ut credentes Tri
Abbreviated transcription (Latin):
illicite usurpat᷑. & qm̃ ueritas scpius exagi¬
tata magis splendescit in lum̃. & quotiens
repetendo admonet᷑ minus usurpat᷑. Suꝑ
his enĩ multa iã ab antecessorib nr̃is dicta si
a quib ipsi sicut nc̃ a nob̾. ita olim ab eis dãp¬
nati &ꝓhibiti st̃. Ideo sepius repetentes
om̃s monemus ut uitentur huius modi. &
atalib se abstineant qui noluerint una cũ
elsasacerdotali ministerio ut rebelles fieri
alieni. Qđ ita demũ pbare poterimus si
tales eatirpare & ñ eis fauere decertaueri¬
tisi & ita inpostmodũ de talire querela ces¬
saibit. quia contumeliȩ studio fit quicquid
int̃die tͥotiens usurpatur. Omia hȩc decrt¬
talia & cunctorũ decessorũ nr̃orũ constitu¬
m quȩ deeccłasticis ordinib & canonũ pro

Expanded text:
illicite usurpatur: et quoniam veritas saepius exagiillicite usurpatur: et quoniam veritas saepius exagitata, magis splendescit in lucem: et quod toties repetendo admonetur, minus usurpatur. Super his enim multa jam ab antecessoribus nostris dicta sunt: a quibus ipsi, sicut nunc a nobis, ita olim ab eis damnati et prohibiti sunt. Ideo saepius repetentes, omnes monemus, ut vitent hujusmodi, et a talibus se abstineant, qui noluerint una cum eis a Sacerdotali ministerio, ut rebelles, fieri alieni. Quod ita demum probare poterimus, si tales extirpare, et non eis favere decertaveritis: et ita in postmodum de tali re querela cessabit, quia contumeliae studio fit, quidquid interdictum toties usurpatur. Omnia haec decretalia, et cunctorum praedecessorum nostrorum constituta, quae de ecclesiasticis ordinibus et canonu
Abbreviated transcription (Latin):
sinec ep̃i sunt. & plusquã prb̃i et̃ ambiunt :
ꝑqđ ostiũ intrabunt. cũ hi tantũ duo ordi¬
nes in eccła legunt᷑. nec amplius ad pastora¬
le officiũ aliquod patet ostiũ ꝑ qđ pastor
intret: Audite fr̃s ñ me sed ipsã dicentẽ
ueritatẽ. Qui ñ intrat ꝑ ostiũ in ouile oui¬
um sed ascendit aliunde. hic fur est & latro
&reliq̃ Cũ ctiã egregius p̃dicator dicat.
Fundam̃tũ aliud nemo potest ponere. p̃t̃
id qđ positũ est. Cũ predcta duo fundam̃¬
ta in eccła tantũ modo inueniant᷑ posita.
quicquid amplius positũ in his inuenit᷑. sta¬
re nullatenus poterit. Et ideo cũ om̃ib
suis fundam̃tis & actionib atq radicib ut
euellat᷑ necesse est. ita ut amplius pullula¬
re nec germinare ualeant. Non ergo ge¬
neret &r ñ faciat uob̃ fr̃s totiens repetita lo¬
cutio fastidiũ: quia sũma necessitas est sepi¬
us prohiberi. qđ totiens ut a uob cognouimꝰ

Expanded text:
si nec episcopi sunt, et plusquam presbyteri esse ambiunt: per si nec episcopi sunt, et plusquam presbyteri esse ambiunt: per quod ostium intrabunt, cum hi tantum duo ordines in Ecclesia leguntur, nec amplius ad pastorale officium aliquod patet ostium, per quod pastor intret? Audite, fratres, non me, sed ipsam dicentem Veritatem: Qui non intrat per ostium in ovile ovium, sed ascendit aliunde, hic fur est et latro, et reliqua. Cum etiam egregius praedicator dicat: Fundamentum aliud nemo potest ponere, praeter id quod positum est: cum praedicta duo fundamenta in Ecclesia tantum inveniantur posita, quidquid amplius positum in his inveniatur, stare nullatenus poterit. Et ideo, cum omnibus suis fundamentis, et actionibus, atque radicibus ut evellatur necesse est, ita ut amplius pullulare nec germinare valeat. Non ergo generet, et non faciat vobis, fratres, toties repetita locutio fastidium: quia summa necessitas est saepius prohiberi, quod toties, ut a vobis cognovimus,
Abbreviated transcription (Latin):
tecũ. oues tuȩ & caprȩ steriles ñ fuer̃. arie¬
tes gregis tui ñ comedi. nec captũ abestia os¬
tendi tibi. ego dãpnũ omne reddebã. & que¬
quid furto perierat. ame exigebas. die noc¬
tuq estu urebar &gelui. fugitbat somnus
ab oculis meis. Siigit᷑ sic laborabat & uigi¬
labat qui pascit oues laban. quanto labori
quantisq uigiliis debet intendere qui pasit
oues dĩ: Sed in his omĩb ipse nos instruas
qui ꝓsuis dedit ouib animã & adiuuet. nos
ut de his qui nob̾ cõmissi sunt fructũ milll
gaudia reportart concedat. tantusq uos be¬
ati petri apłorũ principis amor accendat il
in ouili ipsns cui om̃s creaturȩ sunt traais
om̃s talit errantes & illicita atq: ꝓhibila
p̃sumentes sc̃is ur̃is studiis sũmo redinte¬
grare cũ desiderio festinetis. qualit̾ aninis
p̾cioso xp̃i sanguine redẽptȩ eorũ ñ depd¬
ant deceptione. Pestat cciã qđ ꝑ ostũ
ostiũ ꝑqd ingrederent᷑. quia ut dictum est

Expanded text:
e steriles non fuerunt: arietes gregis tui non comedi, nec captum a bestia ostendi tibi: ego damnum omne reddebam, et quidquid furto perierat, a me exigebas. Die noctuque aestu urebar et gelu, fugiebat somnus ab oculis meis. Si igitur sic laborat et vigilat, qui pascit oves Laban, quanto labore, quantisque vigiliis debet intendere, qui pascit oves Dei? Sed in his omnibus ipse nos instruat, qui pro suis dedit ovibus animam, et adjuvet nos, ut de his qui nobis commissi sunt, fructum multigaudia reportare concedat: tantusque vos beati Petri apostolorum principis amor accendat, ut in ovili ipsius, cui omnes creaturae sunt traditae, omnes taliter errantes et illicita atque prohibita praesumentes, sanctis vestris studiis summo redintegrare cum desiderio festinetis: qualiter animae pretioso Christi sanguine redemptae, eorum non pereant deceptione. Restat etiam, quod ostium per quod ingrederentur: quia ut dictum est
Abbreviated transcription (Latin):
rũ quoq aliquoꝵ p̃sentia quia ualde est utilis.
facillime debeant conuenire. Cũ igit᷑ auctore
quattuor epis ficri ñ debet. Nã qđ in ipsis rebus
spĩtalib ut sapient̃ & maturt disponant᷑. exem¬
plũ areb etiã carnalib sumere possumꝰ. Certe
enĩ dũ coniugia in mundo celebrant᷑. coniuga¬
ti quoq uocant᷑. ut qui inuia iã coniugii p̃cesse¬
runt. in subsequentis quoq copulatt gaudio
misceant᷑. Cur ñergo nobiscũ in hac sp̃itali or
dinatione quia ꝑsacrũ mysttriũ homo dõ con¬
iungit᷑. tales conueniant qui in ꝓfectu ordinati
ep̃i gaudeant. uel ꝓeius custodia omnipotenti
tannorũ ep̃is agere. RGREGOITUS.¬

Expanded text:
rum quoque aliquorum praesentia, quia valde est utilis, rum quoque aliquorum praesentia, quia valde est utilis, facillime debeant convenire. Cum igitur, auctore quatuor episcopis fieri non debet. Nam quod in ipsis rebus spiritualibus ut sapienter et mature disponantur, exemplum a rebus etiam carnalibus sumere possumus. Certe enim, dum conjugia in mundo celebrantur, conjugati quique vocantur, ut qui in via jam conjugii praecesserunt, in subsequentis quoque copulae gaudio misceantur. Cur dinatione, qua per sacrum mysterium homo Deo conjungitur, tales conveniant, qui in profectepiscopi gaudeant, vel pro ejus custodia omnipotenti taniarumque episcopis agere? Res