comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
diei p̃sentis. hoc p̾teriti spectat hysto¬
riã sabbati. Sabbato namq qndo ue¬
nit dñs iħc inbethaniã ubi fuerat la¬
zarꝰ mortuus quẽ suscitauit. maria
accepit librã unguenti. nardipisti¬
ci p̃ciosi & unxit pedes iħu. & ext̾¬
sit capillis suis pedes eiꝰ: & domꝰ im¬

Expanded text:
diei praesentis, hoc praeteriti spectat historiam Sabbati. Sabbato namque, quando venit Dominus Jesus Bethaniam, ubi fuerat Lazarus mortuus, quem suscitavit, Maria accepit libram unguenti nardi pistici pretiosi, et unxit pedes Jesu, et extersit capillis suis pedes e
Abbreviated transcription (Latin):
notandũ ẽ. qͣm uere. qͣm sapient
nob̾ consuluit ineo quoq qd̾ ext̾i¬
us egit: dũ apłos suos om̃sq p̾¬
iatos eccłie talis seruitii quod̃amͦ
uectigales e̾ẽ uoluit: ut sollempni
more subditoꝵ suoꝵ pedes. eiꝰ exem
plo lauare debeant: ꝑhoc enĩ quo¬
d̃amͦ inculcat & replicat id qd̾ait. Re¬

Expanded text:
notandum est quam vere, quam sapienter nobis consuluit in eo quoque quod exterius egit, dum apostolos suos omnesque praelatos Ecclesiae, talis servitii quodammodo vectigales esse voluit, ut solemni more subditorum suorum pedes exemplo suo lavare debeant. Per hoc enim quotannis inculcat, et replicat id quod ait
Abbreviated transcription (Latin):
ista salui facti st̃. Non enĩ om̃s ad qͦs¬
cũq ꝑuenit uisibilis fons baptismi:
salui fiunt. Alioquin symone magũ
usibiles baptisini aqͣs ingredien¬
tẽ salꝰ ñ refugiss. s de hoc uite sonte
pacisq fiuiuo dictũ ẽ. penes quẽ ẽ
omne arbitriũ salutis: que dñs su¬
pͣdicto mͦ purificatis. hoc subseq̃n¬
ti sermone se daturũ reꝑmitut. De¬

Expanded text:
ista, salvi facti sunt . » Non enim omnes, ad quoscunque pervenit visibilis baptismi fons, salvi fiunt, alioquin Simonem Magum, visibiles baptismi aquas ingredientem, salus non refugisset . Sed de hoc vitae fonte pacisque fluvio dictum est, penes quem est omne arbitrium salutis quem Dominus supradicto modo purificatis hoc subsequenti sermone se daturum repromittit.
Abbreviated transcription (Latin):
illã imitat᷑ eccłia pedes dñi unguẽs
to ẽ pauꝑes elemon̾is refouens: qͥ li¬
cet infirma. tam̃ eiꝰ m̃bra sunt: & sic̃
pedes. ita magni corporis eiꝰ extre-¬
Hoc gͦ mandatũ eccłie obsequiũ ẽ.
ideoq cuncta cong̾gatio pedes la-¬
uat pauꝑm: in illo autẽ soliut
dictũ ẽ plati uice xp̃i deseruiunt.
elemosine unguento ungant:
ꝑspicuũ ẽ: qd̾ cantamꝰ. Indieb illis
mulier. scilicet maria unxit pedes iħu.¬

Expanded text:
pedes Domini ungens, id est pauperes eleemosynis refovens, qui licet infima, tamen ejus membra sunt, et sicut pedes, ita magni corporis ejus, extremHoc ergo mandatum Ecclesiae obsequium est, ideoque cuncta congregatio pedes lavat pauperum, in illo autem soli, ut dictum est, praelati vice Christi deserviunt. eleemosynae unguento ungant; perspicuum est quod cantamus in diebus illis: Mulier ergo Maria unxit pedes
Abbreviated transcription (Latin):
um concentu meniorato sus¬
cepta sacͣ panis & uini oblatio.
sic ad sc̃m altare ꝑuenit ut subdia¬
conꝰ ad diaconũ. diaconꝰ ad manus
ꝑferat sacerdotis: uł qd̾ apd̃ diligen¬
tiores fit. in ipso cõponat altari. Lex
enĩ quã ꝑsubdiaconũ significari ĩa
diximꝰ sacrificiũ nr̃e salutis tantũ
p̃figurauit in melchisedech: s ꝑeuũ¬
głicam traditionẽ ad altare id ẽ ad
sollempñe ritũ eccłiȩ ꝑuenit. nui¬

Expanded text:
um concentu memorato, suscepta sacra panis et vini oblatio, sic ad sanctum altare pervenit, ut subdiaconus ad diaconum, diaconus ad manus perferat sacerdotis. Vel quod apud diligentiores fit, in ipso componat altari. Lex enim, quam per subdiaconum significari jam diximus, sacrificium nostrae salutis tantum praefiguravangelicam traditionem ad altare, id est ad solemnem ritum Ecclesiae pervenit. C
Abbreviated transcription (Latin):
emittes ad montẽ filie sẏon. Nã ꝑpetr̃a
deserti designat᷑ ruth moabitis. que
stans firmit̾ impet᷑ solide fidei. patrios
dos ppłmq suũ oblita. uenit cũ noemi.
iuncta uiro boor bethlemite. genuit.
obeth auũ regis dauid: in qͦ facta ẽ parẽs
saluatoris. Duob gͥ ex ppłis iudaico sci¬
licet & gentili patres ꝓgeniti tanqͣm
duobꝰ scale laterib diu̾si gradꝰ indeser
to xp̃m dñm sustinẽt egssũ a sũmo celi:
om̃sq angl̃i scĩ. descendunt & ascendũt

Expanded text:
emittes ad montem filiae Sion. Nam per petram emittes ad montem filiae Sion. Nam per petram deserti designatur Ruth Moabitis, quae, stans firmiter in petra solidae fidei, patrios deos populumque suum oblita, venit cum Noemi, juncta viro Booz Bethleemitae genuit Obed avum regis David , in quo facta est et parens Salvatoris. Duobus igitur ex populis, Judaico scilicet et gentili, patres progeniti, tanquam duobus scalae lateribus, diversi gradus inserti Christum Dominum sustinent, egressum a summo coeli, omnesque ang
Abbreviated transcription (Latin):
nr̃am id ẽ gentiũ salutẽ ꝓmagna bene¬
dictione ꝓmittentẽ: imino pmissã ad¬
implentẽ. Nã qd̃ in illo somno iacob
audiuit dicentẽ dñm. atq ĩ semine
tuo benedicent᷑ om̃s tͥb t̾re: hoc imple¬
t᷑ ĩ hac xp̃i gen̾atione. Qd & uere diui¬
nꝰ euũgłista respiciens. raab metcem
& ruch moabitẽ gen̾atiõi huic nomi¬
nati inseruit: uidelicet innuens hoc.¬
qd̾ xp̃c ñ iudeis tantũ s & gentib sedm
carnẽ uenerit. quippe qui exgentib ma
testati st̃ dicente dauid. Memor esto ra¬
ab & babylonis. scientiũ te. id ẽ latitu¬
dinis ꝯfusaꝵ gentiũ. Raab enĩ latitudo:
babilon uͦ int̾p̃tat᷑ ꝯfusio. Ysaia uͦ di¬
cente inuisione suꝑ moab. emitte agnũ
añe dñatorẽ t̾re: de petͣ deserti admon¬
tẽ filie syon. Acsiaꝑte diceret. E mitte
dñe agnũ tuũ xp̃m de medio gentiũ.
xp̃c: cũ estimationeiꝰ hoc manifeste re¬
pugnet. qd̃ tu eundẽ xp̃m de gentib

Expanded text:
ram, id est gentium salutem pro magna benedictione promittentem, imo promissam adimplentem. Nam quod in illo somno Jacob audivit dicentem Dominum: « Atque in semine tuo benedicentur omnes tribus terrae , » hoc impletur in hac Christi generatione. Quod et vere divinus evangelista respiciens, Raab meretricem et Ruth Moabitem, generationi huic nominatim inseruit; videlicet intuens hoc non Judaeis tantum, sed et gentibus secundum carnem venerit; quippe qui ex gentibus mattestati sunt, dicente David: « Memor ero Raab et Babylonis , » id est latitudinis confusarum gentium. Raab enim latitudo, Babylon vero interpretatur confusio. Isaia vero dicente in visione super Moab: « Emitte Agnum, Domine, dominatorem terrae de petra deserti, ad montem filiae Sion , » ac si aperte diceret: Emittes, Domine, Agnum tuum Christum de medio gentium,  cui aestimationi ejus hoc manifeste repugnet, quod tu eumdem Christum de gentibus
Abbreviated transcription (Latin):
filii hominis: & ut post ascendere pos¬
sint. priꝰ descendentes ad orationẽ cru¬
cis uł passionis eiꝰ ĩ sp̃u humilitatis
utr̃uq scilicet ascensũ hunc & descensũ
maths & lucas innuere uident᷑. dũ alt̾
eoꝵ descendendo. alt̾ uͦ ascendendo.
xp̃i gen̾ationẽ ꝯteruit. qr uidelicet
factꝰ homo d̃s dũ uagit incunis. inu¬
tat nos ut humiliem᷑. exemplosue
humilitatis: baptizatꝰ autẽ dũ celestib
incipit choruscare miraculis. humiles
suscitat ad intelligendã sue duunitatis¬
gloriam.¬

Expanded text:
dere possint, prius descendere ad orationem crucis vel passionis ejus in spiritu humilitatis. Utrumque scilicet ascensum hunc et descensum Matthaeus et Lucas innuere videntur, dum alter eorum descendendo , alter vero ascendendo Christi generationem contexuit , quia videlicet factus homo Deus, dum vagit in cunis, invitat nos, ut humiliemur exemplo suae humilitatis, baptizatus autem dum coelestibus incipit coruscare miraculis, humiles suscitat ad intelligendam gloriam
Abbreviated transcription (Latin):
texuit ut ꝑ ioseph ad xp̃m ꝑueniret. cui
uidelicet ioseph sũmo scale gradui dñs
paruulꝰ innix̾ẽ: Annon illibeato innixꝰ
ẽt q̃npupillꝰ in hoc scło id ẽ absq patre
carnali natꝰ. solatio eiꝰ cũ puerpera matre
imicis herode uł cet̾is inueniret᷑. qͥ quesi¬
turi erant ammã eiꝰ in egyptũ ab eodẽ
nutrice suo deportatꝰ ẽ: iterũq defuncto
ne dormientis uixta qd sponsa dicit ĩ
canticis. ego dormio & cor meũ iugilat:
cũ inqͣm gen̾ationẽ illã audimꝰ. tc̃ p̃die¬
tã scalã ñcã sõpniamꝰ qͣm uigilanti¬

Expanded text:
t, ut per Joseph ad Christum perveniret. Cui videlicet Joseph, supremo scalae 36 gradui Dominus parvulus innixus est. An non illi beato innixus est, quando pupillus in hoc saeculo, id est absque carnali patre natus, solatio ejus cum puerpera matre imicis Herode vel caeteris inveniretur, qui quaesituri erant animam ejus, in Aegyptum ab eodem nutritio suo deportatus est, iterumque defuncto ne dormientes, juxta quod sponsa dicit in Canticis: « Ego dormio, et cor meum vigilat ; » cum, inquam, generationem illam audimus, tunc praedictam scalam non tam somniam
Abbreviated transcription (Latin):
nis iħu xͥ: qd pulchrosatis ordine. &
mystica sc̃e eccłie traditũ ĩstitutione.
Ecce enĩ ueri diumni structores ordinis
ꝑ huiꝰ seriẽ lectionis scalã illã nob̃ rep̃¬
sentant ꝓfundo noctis tẽpore. qͣm noc¬
te dormiens iacobiudit. cui sũmitate
sua celos tangenti dñs innixus eidẽ ia
minis ibat ĩsu patͥs sui: ut acciꝑet ux¬
or̃e de domo ac cognatione patris ac
matris. Nã ut de moralitate nc̃ taceã.

Expanded text:
isti , quod pulchro satis ordine et mystica sanctae Ecclesiae traditum est institutione. Ecce enim vere divini structores ordinis, per hujus seriem lectionis, scalam illam nobis repraesentant profundo noctis tempore, quam nocte dormiens Jacob vidit, cui summitate sua coelos tangenti Dominus innixus, eidem Jaminis ibat jussu Patris sui, ut acciperet uxorem de domo et cognatione patris et matris. Nam, ut de mortalitate nunc taceam,
Abbreviated transcription (Latin):
rat᷑: scd̃a & tertia dñica. scds aduentꝰ
expectantib & desiderantib ĩa insta-¬
re. ꝓpħicis. atq apłicis tubis denuntia¬
tur. Ido uͦ scd̾s aduentꝰ duab dñicis
declamat᷑ : qr pͥmũ aduentũ sola que
p̾cessit ĩ carnationẽ dñi ꝓmissũ expec
tauit. scda autẽ tã p̃cedens qm sub¬
p̃coniis. Qua ꝑpt̾ in scda ipsis dñicis
Quarta dñica que semꝑ dñĩcinataliꝰ
diem nouissima respicit. tempꝰ illud ꝯ¬
memorat. quo in p̾gnato iam & tumi¬
do utero uirginis. ꝓpe erat dñs: &
calcians se diuinitas. corrigiã illã sue

Expanded text:
da et tertia Dominica, secundus adventus exspectantibus et desiderantibus jamjam instare, propheticis atque apostolicis tubis denuntiatur. Ideo vero secundus adventus duabus Dominicis declamatur, quia primum adventum sola, quae praecessit incarnationem Domini Ectavit, secundum autem tam praecedens quam subaeconiis. Quapropter in secunda ex ipsis Dominicis Quarta Dominica, quae semper Dominici natalis diem novissima respicit, tempus illud commemorat, quo impraegnato jam et tumido utero Virginis prope erat Dominus, et calcians se divinitas corrigiam illam suae
Abbreviated transcription (Latin):
tꝰ ẽ. s mundꝰ eũ ñ cognouit: caro fac̃¬
tũ ẽ. ut uisibilit̾ habitaret ĩ nobis.
Itẽq futurꝰ ẽ: qͣndo is qui nunc adex¬
tris d̃i sedet. & licet nob̾cũ sit usq
ad consũmationẽ scłi. ñ aliud assu¬
m̃do. s qd̾ semel assũpsit nob̃ rep̃sen¬
tando. & sic̃ ipse dix̃. Uidebimꝰ filiũ
hominis uenientẽ in nubib cũ potes¬

Expanded text:
 sed mundus eum non cognovit, caro factum est, ut visibiliter habitaret in nobis ; itemque futurum est, quando is qui nunc a dextris Dei sedet, et licet nobiscum sit usque ad consummationem saeculi , non aliud assumendo, sed quod semel assumpsit nobis repraesentando, et sicut ipse dixit: « Videbimus Filium hominis venientem in nubibus coe
Abbreviated transcription (Latin):
ugustiorib atq
ꝓfundiorib enaiugauit ora¬
tio. dũ suꝑiꝰ sacram̃tũ dñici
corꝑis & sanguinis ꝑtempt̾as potiꝰ qͣm
ꝑlustrans. nullũ fidei passa ẽ ꝑiculũ:
satisq ꝯfidit in d̾o ĩa adulta uł excita¬
ta fides: qr quotienscũq ꝑhoc ꝓfundũ
saxi incurret naufragiũ. Nũc iuxta
ꝓpositũ nr̃m ad ordine anni. qͥ circaip¬
sum agitur sacͣmtũ ingredientes. ip¬
sum qͦ regim᷑ sc̃m poscimꝰ sp̃m. ut pla¬
cida sui fauoris aura nr̃m implere ue¬
lũ ñ desinat: donec ꝓpositũ opꝰ ad ap¬
tũ ꝯsũmatioĩs portũ ꝑducat. Qd ab
aduentu dñi ĩ choantes: pͥmũ curil¬
lud tẽpꝰ sic nuncupet᷑. uł qͥd hoc sig-¬
nificet uocabulũ ꝯsulta causaꝵ ra¬
tione nosse debemꝰ.¬

Expanded text:
gustioribus atque profundioribus enavigavit oratio, dum superius sacramentum Dominici corporis et sanguinis pertentans potius quam perlustrans, nullum fidei passa est periculum, satisque confidit in Deo jam adulta vel exercitata fide, quia quotiescunque per hoc profundum saxi incurrit naufragium. Nunc juxta propositum nostrum, ad ordinem anni, qui circa ipsum agitur sacramentum, ingredientes, ipsum, quo regimur, sanctum poscimus Spiritum ut placida sui favoris aura nostrum implere velum non desinat, donec propositum opus ad optatae consummationis portum perducat. Quod ab adventu Domini inchoantes, primum cur illud tempus sic nuncupetur, vel quid hoc significetur vocabulo, consulta causarum ratione nosce debem
Abbreviated transcription (Latin):
ge salutant ꝑegͥni. Differt autẽ n¬
ẽ annuntiatio: hec quasi p̃sentis contẽpla
& ludis innocentib future pacis ociũ
qͦ feriabim᷑ in illiꝰ suꝑne matris sinu. me¬
ditari ammonem̃. Huiꝰ sollẽpnitas am¬
plitudinis. hoc indicat qd̾ ad cõplendũ
due collecte romani ordinis auctoritate
dicunt᷑. sicut & inannuntiatiõe dñica¬
due nicħominꝰ ad introitũ p̾scribunt᷑: ut
quasi duplex officiũ ꝓdignitate sollem¬
pnitatũ huiꝰcemodi ꝑsoluisse udeam᷑.
Et nequis illud obiciat cur gͦ in maxi¬
mis sollẽpnitatib natiuitatis & resur-¬
rectionis dñice ceterisq p̾cipius festis
nichil tale obseruat᷑. illd̾ dicendũ ẽ.
nichil hac induplicatione in illis sollem¬
pnitatib opꝰ eẽ. quia ꝑoctauas ꝓducun¬
t᷑. nec earũ ratio uniꝰ diei coangustat᷑
obseruantia

Expanded text:
 salutant. Differt autem est annuntiatio, haec quasi praesentis contemplat ludis innocentibus futurae pacis otium, quo feriabimur in illius supernae matris sinu, meditari admonetur. Hujus solemnitatis amplitudinem et hoc indicat quod ad complendum duae collectdicuntur, sicut in Annuntiatione Domiduae nihilominus ad introitum praescribuntur, ut quasi duplex officium pro dignitate solemnitatum hujuscemodi persolvisse videamur. Et ne quis illud objiciat, cur ergo in maximis solemnitatibus nativitatis ac resurrectionis Dominicae, caeterisque praecipuis festis, nihil tale observatur? illud dicendum est, nihil hac duplicatione in illis solemnitatibus opus esse, quia per octavas producuntur, nec ad earum rationem unius diei coangustantur observantia
Abbreviated transcription (Latin):
tiam que septima ẽ: qua placatiꝰ
tñquilliusq ꝑfruitur. Initiũ autẽ¬
sapientie: cimor dñi. Ab illo enĩ usꝙ
ad ipsam ꝑhos gratꝰ tendit̾: &e pue¬
nitur. S nos iam ad rationes officio¬
rũ consid̾ationẽ uertamꝰ: &e cũ tan¬
ti doctoris auctoritate. eade offitia
que modo octo beatitudines mystice
p̃dicant. agradib uł ordine donoꝵ
mhis paschalib p̃sentis ebdomade
offitiis. illa octo beatitudmũ conso¬
nantia obseruata ẽ: ut sensib uł
ordini sententiaꝵ quib illas dñs be¬
acitudines contexuit. sensus & ordo
offitioꝵ si diligent᷑ examinet᷑. conso

Expanded text:
tiam, quae septima est, qua pacatus tiam, quae septima est, qua pacatus tranquillusque perfruitur: « Initium sapientiae timor Domini . » Ab illo enim usque ad ipsam per hos gradus tenditur et venitur. Sed nos jam ad rationes officiorum considerationem vertamus, et cum tanti doctoris auctoritate eadem officia, quae octo beatitudines mystice praedicant, a gradibus vel ordine donoruin his paschalibus praesentis hebdomadae officiis, illa octo beatitudinum consonantia observata est, ut sensibus vel ordini sententiarum, quibus illas Dominus beatitudines contexuit, sensus et ordo officiorum, si diligenter examinetur, conso
Abbreviated transcription (Latin):
impetrat sedulis p̃cib consolationẽ
diuini adiutorii. ne desꝑatione fran¬
gatur: ce esse incipit in quarto gradu
ħ est fortitudinis. quo esuritur &
sitit᷑ iusticia : & ab om̃i mortifera io¬
eunditate rerũ tnseuntiũ. fortit̾ se¬
se auertens animꝰ extrahit. De sp̃u
consilii⁊ ubi inquit aspexerit qͣncũ
potest. in longinquũ radiantẽ &e in¬
cõmutabilẽ t̾nitatẽ. eandeꝰ unitatẽ.
siuq aspectꝰ in firmitate sustinẽ se illã¬
lucẽ ñ posse ꝑsenserit: in quinto gͣdu.
hoc ẽ in consilio misdie pugat anum̃a
tumultuantẽ: seq indilectione ꝓxi¬
mi grauit̾ excercens. inea ꝑficitur.
De spu intellectꝰ. cũ in quit hmodo
ꝑuenit adimmici dilectionẽ. ascen¬
dit in sextũ gradu̾z ubi iã spu purgat
abhis qui huic scło moriunt᷑: uide¬
licet ꝑspeculũ & ineniginate. De spu
sapientiȩ ita inquit purgans ocłm
cordis. filius talis ascendit ad sapien¬

Expanded text:
impetrat sedulis precibus consolationem impetrat sedulis precibus consolationem divini adjutorii, ne desperatione frangatur, et esse incipit in quarto gradu, hoc est, fortitudinis, quo esuritur et sititur justitia, et ab omni mortifera jucunditate rerum transeuntium fortiter sese avertens animus, extrahit. De spiritu consilii, ubi, inquit, aspexit quantum potest, in longinqua radiantem incommutabilem Trinitatem, eademque unitatem, suique aspectus infirmitate sustineinto gradu, hoc et, in consilio misericordiae purgat animam tumultuantem, seque in dilectione proximi gnaviter exercens, in ea perficitur. De spiritu intellectus, cum, inquit, hoc modo pervenerit ad inimici dilectionem, ascendit in sextum gradum, ubi jam ipsum purgaab his qui huic saeculo moriuntur, videlicet « per speculum et in aenigmate . » De spiritu sapientiae, ita, inquit, purgans oculum cordis talis filius ascendit ad sapien
Abbreviated transcription (Latin):
dissimilem suꝑeiꝰdẽ dei spiritib eiꝰdq
beatitudinib sententiã habemꝰ. Ille
namq septẽ gradꝰ quibꝰ ad contẽpla
tionẽ diunã possit ascendi. in libro
de doctrina xp̃iana distinguens.uui.
spiritib ci. septẽ sup̃dictas beatitu¬
dines hoc modo coaptat. octauã. in
tim omittens: q̃m ipsa cadem ẽ quȩ
pͥma. De spu timoris dñi. timor in¬
qͥt iste cogitatioñe de nr̃a mortalita¬
te & de futura morte necesse ẽ uiciitiat.
tus ligno crucis asfigens: pauꝑes sp̃u.
id ẽ hmiles efficiat. De sp̃u autẽ pieta¬
tate: neq contradice diuine scͥpture.
siue intellecte cũ uitia nr̃a ꝑcutit. siue
ñ intellecte: qͣsi nos aliquit meliꝰ possi¬
mꝰ sapere. De sp̃u uͥ scientie: tunc ille
timor inqͥt quo cogitat de uditiodi.
lugere. Nam ista scientia bone spei:
hominẽ ñ iactantẽ s lam̃tantẽ facit.
De sp̃u fortitudinis: hoc inqͥt affectu

Expanded text:
dissimilem super eisdem Dei spiritibus, eisdem que dissimilem super eisdem Dei spiritibus, eisdem que beatitudinibus sententiam habemus. Ille namque septem gradus, quibus ad divinam contemplationem possit ascendi, in libro De doctrina Christiana distinguens, septem spiritibus Dei, septem supradictas beatitudines hoc modo coaptat, octavam nunc interim omittens, quoniam ipsa eadem est quae prima. De spiritu timoris Domini, timor, inquit, iste cogitationem de nostra mortalitate, et futura morte necesse est incutiat, tus ligno crucis affigens, pauperes spiritu, id est humiles efficiat. De spiritu autem pietatate, neque contradicere divinae Scripturae, sive intellectae, cum vitia nostra percutit, sive non intellectae, quasi nos aliquid melius possimus sapere. De spiritu vero scientiae, tunc ille timor, inquit, quo cogitat de judicio Delugere. Nam ista scientia bonae spei hominem, non jactantem, sed lamentantem facit. De spiritu fortitudinis, hoc, inquit, affectu
Abbreviated transcription (Latin):
tricas traditiones. s potius et̾m mu¬
Ex urge gła mea exurge psalt̾iũ & cit¬
hara: cantilenã eiꝰdem cithare. immo
cytharã ipsã. & his octo beatitudi¬
nũ sententiis: tanqm octo cordis qͥ
integra reddunt diapason ꝯ sidẽm.
Et ħ placcat uł maxime misicis.q
cũ sicut tradunt musice artis sẽpto¬
res citharas antiquitꝰ octo ꝑdiapa¬
son cordis fieri. mos fuerit musicꝰ
celestis d̃s hanc illis in cithara sua
idẽ in ea qͣm assũpsit humanitate.
de carnis nr̃e silua similitudinẽ re¬
p̾sentat. Dũ ei̾ne leticie cantileña.
ꝑ integrã diapason.i. ꝑ octo beatitu¬
diũ cordas modulans. scitos pueris
ad saltandũ. idẽ dociles discipulos
ad bene oꝑandũ excitat. Illud quppe
fidei nr̃e notissimũ: quia cithare hu
unicꝰ ẽ. nisi sept̾ẽ uocũ sp̃ualiũ dis¬
.xͣ. contexit᷑ doctrina. Illud quoq p̃
nob̃ cithara hec. octo cordis idẽ oc̃
trocinio fultũ forteulli contẽptibi¬
le uideat᷑: beati augustini ñ longe

Expanded text:
tricas traditiones, sed potius aeterni muExsurge, gloria mea, exsurge, psalterium et cithara , » cantilenam ejusdem citharae, imo citharam ipsam, in his octo beatitudinum sententiis tanquam octo chordis, quae integram reddunt diapason, consideremus. Et hoc placeat vel maxime musicis, quia, cum sicut tradunt musicae artis scriptores citharas antiquitus octo per diapason chordis fieri mos fuerit, musicus coelestis Deus, hanc illis in cithara sua, id est in ea quam assumpsit humanitate, de carnis nostrae sylva similitudinem repraesentat, dum aeternae laetitiae cantilenam per integram diapason, id est per octo beatitudinum chordas modulans, scitos pueros ad saltandum, id est dociles discipulos ad bene operandum excitat. Illud quippe fidei nostrae notissimum est, quia citharae huunicus est, nisi septem vocum spiritualium disstri contexitur doctrina? Illud quoque prnobis cithara haec, octo cordis, id est otrocinio fultum, forte ulli contemptibile videatur, beati Augustini non longe
Abbreviated transcription (Latin):
do celebramꝰ. uera & ꝑfectaerit circũci¬
sio: significata ꝑ illam que inuet̾i lege
carnali isrł mandata ẽ. octaua die cir¬
cũcisionẽ: huiꝰ autẽ uere circũcisio¬
nis. octo ut ait ieronimꝰ beatitudines
sunt: & consida inquiens ut ipsa uere
circũcisionis octaua beatitudo marty¬
lebramꝰ officiis: qͣm dñs ipse ut mag¬
nificã eẽ ostendẽt. tanqm plenũ &
solidũ corpꝰ. longo lato atq alto ꝑm̃¬
sus ẽ octonario beatitudinũ numo:¬

Expanded text:
do celebramus, vera et perfecta erit circumcido celebramus, vera et perfecta erit circumcisio, significata per illam, quae in veteri lege carnali Israel mandata est, octavi diei circumcisionem . Hujus autem verae circumcisionis, octo, ut ait Hieronymus, beatitudines sunt, et considera, inquiens, quia verae circumcisionis, octava beatitudo martylebramus officiis, quam Dominus ipse, ut magnificam esse ostenderet, tanquam plenum et solidum corpus, longo, lato atque alto permensus est octonario beatitudinum num
Abbreviated transcription (Latin):
am dereliquis paschalis ebdomade ol¬
ficus locuturꝰ: oporcunũ ẽẽ arbutror de
ipsis pasche octauis cõmunit aliqua
ploqui. Queri & enĩ potest cur cũ
hec sacra sollẽpnitas octaua illã sig¬
nificet etat̾e ut suꝑiꝰ dictũ ẽ. que sep¬
tẽ labentib huiꝰ mundi etatib etua
stabilisq succedet: ipsa quoq octauas
habeat. Nlam de cetis sollẽpnitatib il¬
lud fere omĩb notũ ẽ: qd̾ iccireo octauas
habeant quia pͥncipiũ iam illis ad es¬
se finemq .i. consũmationẽ felicitaus
in resurrectionẽ futurã ẽẽ parit̾ consi¬
derantes: i ure moctaũã usq diem cele¬
britatis ꝑducimꝰ leticiam. Hec autẽ
sollẽpnitas quia resurrectionis e. plã
totã respicit octaua: & celebritas eiꝰ ul¬
tra dies octo .i. usq ad pentecosten ꝓ¬
tendit᷑. C̃ gͦ & ipsaoctauas habeat:
merito querit᷑. Sciendũ itaq ẽ qd̾ re¬
surrectio nr̃a qm expectantes ia nũc
huiꝰ sollempnitatis occursu p̃oceupan¬

Expanded text:
am de reliquis paschalis hebdomadae officiis locuturus, opportunum esse arbitror, de ipsis Paschae octavis communiter aliqua praeloqui. Quaeri etenim potest, cur, cum haec sacra solemnitas octavam illam significet, ut superius dictum est, quae septem labentibus hujus mundi aetatibus aeterna stabilisque succedet, ipsa quoque octavas habeat. Nam de caeteris solemnitatibus 98 illud fere omnibus notum est, quod idcirco octavas habeant, quia principium jam illis adesse, finemque, id est consummationem felicitatis in resurrectione futuram esse pariter considerantes, jure in octavam usque, celebritatis perducimus laetitiam. Haec autem solemnitas, quia resurrectionis est, ipsam totam respicit octavam, et celebritas ejus ultra dies octo, id est usque Pentecosten protenditur. Cur ergo et ipsa octavas habeat, merito quaeritur. Sciendum itaque est, quia resurrectio nostra quam exspectantes, jam nunc hujus solemnitatis occursu praeoccupan
Abbreviated transcription (Latin):
longa int̾iectio nouaꝵ ꝯsuetudinũ.
dde quib dicendũ udebat᷑ lectors
memoriã facigare uł etiã fraudare
pot̾at. Nunc gͦ ubi rationes officioꝵ
paschaliũ continuande sunt: cõpe¬
tentius dicetur. quod illic ẽ tacitũ.

Expanded text:
longa interjectio novarum consuetudinum, de quibus dicendum videbatur, lectoris memoriam fatigare, vel etiam fraudare poterat. Nunc ergo, ubi rationes officiorum paschalium continuandae sunt, competentius dicetur quod illic est tacitum.
Abbreviated transcription (Latin):
cionabilit̾ tam̃ sc̃a ecclia diem illũ
in quo passus ẽ. luctui potius & silen¬
tio dedicauit: & gaudiũ sollẽpnita¬
tis eiꝰdem qua sumꝰ redempti. usq
in diem t̾ciũ quo uictor ille resurrex̃
differendũ censuit: ut tunc demũ
ꝓrecuꝑata animaꝵ salute que sex¬
ta fãa patͣta ẽ. & ꝓfutura corpoꝵ
resurrectione. que illo resurgente
pͥma sabbati nob̃ donata ẽ. conui-¬
uiũ paschalis agni celebremꝰ indomi¬
ũ signemꝰ. quiescimꝰ usq in uesꝑam
sabbati. que nob̃ ẽ uesꝑa paschalis
conuiuiĩ & tunc signatis frontib
baptizatoꝵ. qͥ uerũ pharaonẽ scili¬
cet diabolũ effugientes. ꝑ mare ru¬
brũ baptismi ad dm tendunt. illud
nr̃m inuoce exultationis & confessio¬
nis inchoamꝰ conuiuiũ. Et si queras
cur ñ ipsa quoq crismatis consecra¬
tio dilata ẽ: ideo scilicet qd̃ abhac
feria quinta. usq in uesꝑam sabbati
qua hora utendũ ẽ crismate. uacamꝰ

Expanded text:
tionabiliter tamen sancta Ecclesia diem illum, tionabiliter tamen sancta Ecclesia diem illum, in quo passus est, luctui potius et silentio dedicavit, et gaudium solemnitatis ejusdem, qua sumus redempti, usque in diem tertium, quo victor ille resurrexit, differendum censuit, ut tunc demum et pro recuperata animarum salute, quae sexta feria patrata est, et pro futura corporum resurrectione, quae illo resurgente prima Sabbati nobis donata est, convivium paschalis agni celebremus in domium signemus, quiescimus usque in vesperam Sabbati, quae nobis est vespera paschalis convivii, et tunc signatis frontibus baptizatorum, qui verum Pharaonem, scilicet diabolum, effugientes, per mare Rubrum baptismi ad eum tendunt, illud nostrum « in voce exsultationis et confessionis » inchoamus convivium. Et si quaeras cur non ipsa quoque chrismatis consecratio dilata est, ideo scilicet quod ab hac feria quinta usque in vesperam Sabbati, qua hora utendum est chrismate, vacamus
Abbreviated transcription (Latin):
crisma consecrat᷑.
mi mensis referri: quo agnꝰ immo¬
lari aduesꝑam. Iussus ẽ. & de sangui¬
ne eiꝰ ut̾q postis signari. & suꝑ li¬
minare domoꝵ inquib comeden-¬
dꝰ ẽẽt: ut eo signo uso ext̾minator
egypti sacͥ ꝯuiuii domos intactas p̃¬
teriret. Constat autẽ ido frontib
nr̃is exipso crismate inpͥmi signũ
crucis xp̃i: ut ext̾minator diabolꝰ
indomib animarũ corpoꝵq nr̃o¬
rũ. iusnocendi nullũ habeat: & hoc
illius tẏpici agni sanguine. quo pos¬
tes signabant᷑ fuisse p̃figuratũ. Recte
gͦ qua die figuratiuũ illud agebat᷑:
nob̾ hoc p̾sentis rei sacrũ sollẽpnit
conficit᷑. Scd̾m hanc similitudinẽ
consequens uidet᷑: ut hac ipsa nocte
des agni di xp̃i recondit᷑. sacro cris¬
mate signarent᷑. Qd̃ recte uidẽt᷑. si
hac eadẽ nocte paschale coniuuiũ
celebrari conueniret. cũ eo qd̃ luge¬
mꝰ scelus udeoꝵ. Nunc autẽ licet
dñica passio salutis nr̃e sũma sit: ra¬

Expanded text:
chrisma consecretur.decimum diem primi mensis referre quo agnus immolari ad vesperam jussus est, et de sanguine ejus uterque postis signari, et superliminare domorum, in quibus comedendus esset, ut eo signo viso, exterminator Aegypti sacri convivii domos intactas praeteriret. Constat autem, ideo frontibus nostris ex ipso chrismate imprimi signum crucis Christi, et ut exterminator diabolus in domibus animarum corporumque nostrorum jus nocendi nullum habeat, et hoc illius typici agni sanguine, quo postes signabantur, fuisse praefiguratum. Recte ergo, qua die figura tantum illud agebatur, nobis hoc praesentis rei sacrum solemniter conficitur. Secundum hanc similitudinem consequens videretur ut hac ipsa nocte des, Agni Dei Christi reconditur, sacro chrismate signarentur. Quod recte videretur, si hac eadem nocte, paschale convivium celebrare conveniret cum eo quod lugemus scelere Judaeorum. Nunc autem licet Dominica passio salutis nostrae summa sit, ra
Abbreviated transcription (Latin):
autẽ baptirabant discipuli eiꝰ: nisi
queadmnodũ discipuli ioħis udeli¬
cet inpenitentia: Si quidẽ & roma¬
na pape leonis auctoritas exeiũigli¬
ca serie cõꝓbat. quia baptizandire¬
gula ante passionẽ dñi data ñ sue¬
rat: s post passionẽ ac resurrectio¬
nẽ eiꝰ ab ipsodata ẽ dicente. Euntes
docete om̃s gentes: baptizantes eos
in nomine patris & filii & sp̃c scĩ.¬
at utrũ eos baptizatos esse asserat:
de latrone supͣdicto illud nemo ẽ
qui dubitet. qͥn cũ dño paradysũ
in gressus sit: & tam̃ ñ nisi uniu̾sa¬
li eccłia simul renata. illo qd̃ de lat̾e¬

Expanded text:
bant discipuli ejus, nisi quemadmodum et discipuli Joannis, videlicet, in poenitentiam? Siquidem et Romana papae Leonis auctoritas ex evangelica serie comprobat, quia baptizandi regula ante passionem Domini data non fuerat, sed post passionem ac resurrectionem ejus ab ipso data est, dicente: « Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiat, utrum eos rebaptizatos esse asserat. De latrone supradicto illud nemo est qui dubitet, quin cum Domino paradisum ingressus sit; et tamen non nisi in universali Ecclesia simul
Abbreviated transcription (Latin):
qd̾ ẽ eccłia quantacũq ab initio mũ¬
di usq in eadem hora concreuerat.
semel simulq baptizata ẽ: & asꝑa
ysopo ut supͣdictũ ẽ. mundata ẽ.
& lota suꝑ niũe dealbata ẽ. Propt̾
eos autẽ qui foris erant. nec adhuc
eiꝰdem eccłie corpori ꝑfidẽ uinti
fuerant. & iccirco non eos ille stuctꝰ
attigerat. nec enĩ baptizat᷑ qͥs priꝰ¬
qm eiꝰdem baptismi fidem habeat.
ꝓpt̾ eos inqm positũ ẽ quasi an¬
te fores eiꝰdem eccłiȩ deriuatũ bap¬
tismi sacram̃tũ: ut quicũq uide¬

Expanded text:
quod est Ecclesia, quantacunque ab initio munquod est Ecclesia, quantacunque ab initio mundi usque in eamdem horam concreverat, semel simulque baptizata est, et aspersa hyssopo, ut supra dictum est, mundata est, et tota super nivem dealbata est. Propter eos autem qui foris erant, nec adhuc ejusdem Ecclesiae corpori per fidem uniti fuerant, idcirco non eos ille fluctus attigerat, nec enim baptizatur quis, priusquam ejusdem baptismi fidem habeat: propter eos, inquam, positum est quasi ante fores ejusdem Ecclesiae derivatum baptismi sacramentum, ut quicunque Judae
Abbreviated transcription (Latin):
nis xp̃i significat᷑ humilitas. qͣ asꝑgen¬
da. lauanda. & suꝑniuem de albanda
erat. ipsa que ꝑdauid hec loquit᷑ eccłia
hinc & ꝓpħa ⁊acharias cũ dixisset de
ingressu eiꝰ quo inciuitatẽ ierłm pas¬
surus intͣuit. ipse pauꝑ ascendens
suꝑ asinã & suꝑpullũ filiũ asine: post
pusillũ conuersus ad ipsũ. tu qͦ in¬
inferni. in quo non ẽ. ulla miscdia
tua clem̃tia liberasti. Hanc autẽ mu¬
nitionẽ ad qͣm ꝑ eundẽ ꝓpħam eoscl̃
uinctos coartat᷑ dñs statĩ adiungens.
conu̾timini ad munitionẽ uincti
spei. ñ aliã debemꝰ acciꝑe nͥ habitati¬
oñe paradysi: inqͣm pͥmꝰ cũ dño la¬
tro ingressus ẽ. Baptizatꝰ gͦ iħc in
passione sua de qua & ipse dixerat.
baptismo autẽ habco baptizari. &
quomͦ coartor usq dũ ꝑficiatur. qͣ
hora sanguinẽ & aqͣm de latere suo
ꝓfudit. eadem hora totũ corpꝰ eius

Expanded text:
nis Christi significat humilitatem, qua aspergennis Christi significat humilitatem, qua aspergenda, lavanda et super nivem dealbanda erat ipsa, quae per David hoc loquitur, Ecclesia. Hinc et propheta Zacharias cum dixisset de ingressu ejus, quo in civitatem Hierusalem passurus intravit: « Ipse pauper et ascendens super asinam, et super pullum filium asinae , » post pusillum conversus ad ipsum: « Tu quoque, ininferni, in quo non est ulla misericordia, tua clementia liberasti. Hanc autem munitionem, ad quam per eumdem prophetam eosdem vinctos cohortatur Dominus, statim adjungens: « Convertimini ad munitionem vincti spei , » non aliam debemus accipere, nisi habitationem paradisi, in quam primus cum Domino latro ingressus est. Baptizatus ergo Jesus in passione sua, de qua et ipse dixerat: « Baptismo autem habeo baptizari, et quomodo coartor usque dum perficiatur , » qua hora sanguinem et aquam de latere suo profudit, eadem hora totum corpus ejus,
Abbreviated transcription (Latin):
queata. Qmuis enĩ idem salutife¬
re curationis auxiliũ circũcisio in
lege contͣ originalis peccati uulnꝰ ĩ
aget qd̾ nũc baptismatis ag̾ẽ reuela¬
te gr̃e tẽpore consueuit: hoc omĩno
exceptũ ẽ. qd̾ regni celestis ianuã
nec dũ intrare pot̾ant: tͣntũ insinu
abrahe post mortẽ beata spe conso¬
lati. suꝑne pacis ingͥssũ felicit ex¬
pectabant: donec adueniret ipse qͥ
in eodẽ ꝓpħa post pauca loquit᷑. ꝓpt̾¬
ħ sciet ppłs m̃s nom̃ meũ indie illa.
quia ego ipse qui loquebar ecce assũ.
Et paulo post icde ꝓpħ̾a de eodẽ. Iste
inquit asꝑget multas gentes. De qua
asꝑsione loquit᷑ eccłia ꝑ os datud: qͥ
ex supͣdictis eccłie filiis antiq unꝰ erat.
ꝑysopũ que herba humilis ẽ nascit᷑q
in petrosis locis. & bibita tumorem
pulmonis de ponit. de qua in lege
quoq p̃ceptũ erat. ut fasciculo ysopi
intincto sangune uictime asꝑg̾ent᷑

Expanded text:
queata . » Quamvis enim idem salutifequeata . » Quamvis enim idem salutiferae curationis auxilium, circumcisio in lege contra originalis peccati vulnus tunc ageret, quod nunc baptismus agere, revelatae gratiae tempore, consuevit, hoc omnino exceptum est, quod regni coelestis januam necdum intrare poterant; tantum in sinu Abrahae post mortem beata spe conselati, supernae pacis ingressum feliciter exspectabant, donec adveniret ipse, qui in eodem propheta post pauca loquits nomen meum in die illa, quia ego ipse qui loquebar, ecce adsum . Et paulo post idem propheta de eodem: « Iste, inquit, asperget multas gentes . » De qua aspersione loquitur Ecclesia per os David, qui ex supradictis Ecclesiae filiis antiquae unus erat: sopum, quae herba humilis est, nasciturque in petrosis locis, et bibita tumorem pulmonis deponit, de qua in lege quoque praeceptum erat, ut fasciculo hyssopi intincto in sanguine victimae aspergerentur
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑ sex mundi etates collecta. ꝓpt̾ origi¬
nale peccatũ abing̾ssu paradysi arce¬
bat᷑. cunctisq qui ad huc iuuentes ĩa¬
nr̃m audiendo. ipsumq fidelit̾ seq̃n¬
do uniu̾se in qͣm eccłie ab adã usq
ad latronẽ supͣdictũ fons ille patens¬
baptismi salutaris inundauit: qua
hora patefacto lancea militis latere
xp̃i. sanguis & aqua ꝓrubit. Ibi pa.¬
rit̾ totã eccłiam que ĩa erat. uel ab
initio mundi fuerat lauit xp̃c a
peccatis eiꝰ sanguine suo: ut exihi¬
beret sibi eccłiam sponsã. ñ habentẽ
maculã neq rug̃a. Nã ex qͦ pͥmi pa¬
rentis peccato maculata. & ꝓpt̾ hoc
in medio corruptionũ ueterascens
corrugata ẽ. uł ut ysaie u̾b̾ utar.
ex quo bibit de manu dñi calicẽ ire
eiꝰ. & usq ad fundũ calicẽ soporis bi-¬
bit. & potauit usq ad feces: ñ fuit
ut ait id̃e ꝓpħa. qui suscitaret eã ex
om̃ib filiis qͦs enutrit: filii tui¬

Expanded text:
per sex mundi aetates collecta, propter origiper sex mundi aetates collecta, propter originale peccatum ab ingressu paradisi arcebatur, cunctisque qui adhuc viventes jaominum nostrum audiendo ipsumque fideliter sequendo, universae, inquam, Ecclesiae ab Adam usque ad latronem supradictum, fons ille baptismi salutaris 80 mundavit: qua hora patefacto lancea militis Christi latere, sanguis et aqua prorupit . Ibi pariter totam Ecclesiam, quae jam erat, vel ab initio mundi fuerat, lavit Christus a peccatis ejus in sanguine suo, ut exhiberet sibi sponsam gloriosam, non habentem maculam aut rugam . « Nam ex quo primi parentis peccato maculata, et propter hoc in medio corruptionum veterascens, corrugata est vel, ut Isaiae verbis utar, « ex quo bibit de manu Domini calicem irae ejus, et usque ad fundum calicem soporis bibit, et potavit usque ad feces , » non fuit, ut idem ait propheta, qui suscitaret eam ex omnibus filiis, quos genuit,
Abbreviated transcription (Latin):
sine iuxta sententiã dñi ñ possit
qͥs uidere regnũ dei. Hic iã de illo
lacrone queri potest. cui confiden¬
t in cruce & dicenti. mem̃to mei
dir̃e dũ ueneris in regnũ tuũ: am̃
dico tͥ inquit dñs. quia hodie me¬
cũ eris in paradysum. Hic enĩ scd̾m
regulã qua singuli baptizam̃ nos.
baptizatꝰ ñẽ. Quomͦ gͦ defendit᷑
illa dñi sententia dicentis. nͥ qͥs re¬
natꝰ fuerit ex aqua & sp̃u scõ. ñ po
modi ꝑmouem᷑. angustꝰ ẽ ad huc
nr̃i cordis intellectꝰ. clar̃ãq maiesta¬
tem sacri baptismatis nondũ satis
aꝑtis intuem᷑ ocłis. Solũ riuũ quẽ
ad nos qui foris eramꝰ xp̃c emisit di¬
cens discipłis suis. eunteᷤ docete om̃s
gentes. baptizantes eos. in nomine
sacri baptismatis qͥ ad nos exiuit
adtendimꝰ : ipsũq fontẽ domꝰ dauid
ubiq qͣndo uł qͣntũ. priꝰqm ad nos
deriuaret᷑ mundauerit. minꝰ dili¬
gent̾ animadũtimꝰ. At ille fons sa¬
lutaris. uniu̾se eccłie. que abinitio

Expanded text:
sine illo, juxta sententiam Domini, non possit quis videre regnum Dei . Hic jam de illo latrone quaeri potest, cui confitenti in cruce et dicenti: « Memento mei, Domine, dum veneris in regnum tuum; Amen dico tibi, inquit Dominus, quia hodie mecum eris in paradiso . » Hic enim secundum regulam, qua singuli baptizamur nos, baptizatus non est. Quomodo ergo defenditur illa Domini sententia, dicentis: « Nisi quis renatus fuerit ex aqsmodi permovemur, angustus est adhuc cordis nostri intellectus, claramque majestatem sacri baptismatis nondum satis apertis intuemur oculis. Solum rivum, quem ad nos, qui foris eramus, Christus emisit, dicens discipulis suis: « Euntes docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine acri baptismatis, qui ad nos exivit, attendimus, ipsumque fontem domus David , ubi quando, vel quantum, priusquam ad nos derivaretur, inundaverit, minus diligenter animadvertimus. At ille fons salutaris universae Ecclesiae, quae ab initio
Abbreviated transcription (Latin):
oĩs que suꝑ terrã. uł subtꝰ terrã e¬
rat eccłia: sicq de mortui xp̃i la¬
tere renata. sicut de late̾ dormi¬
entis ade fabricata ẽ eua. Nã sicut
costa ade causa mat̾ialis extitit
unde formaret᷑ eua: sic fluuius illeqͥ
de lat̾e dñi fluxit causa fuit effec
nasce̾t᷑ eccłia. Siquide nullꝰ ad¬
huc de om̃i genere humano regũ
di uiderat. Dixerat eñi ip̃e absq
ulla exceptione tã pret̾itoꝵ qͣm
test uidere regnũ dei. Om̃s gͥ opor¬
tuit renasci: omnẽ scilicet eccłiam
ueterũ parit̾ ac nouoꝵ quia fue¬
rat in p̃uaricatione pͥmi ade ge¬
nerata. oportuit ĩfide scłi ad̾ rege¬
nerari: ut posset uidere regnũ d̃i.
absq baptismo sanguinis. xp̃i.

Expanded text:
is, quae super terram, vel subtus terram erat Ecclesia, sicque de mortui Christi latere renata sicut de latere dormientis Adae fabricata est Eva . Nam, sicut costa Adae causa materialis exstitit unde formaretur Eva, sic fluvius ille, qui de latere Christi fluxit, causa fuit effectnasceretur Ecclesia. Siquidem nullus adhuc de omni genere humano regnum Dei viderat. Dixerat autem ipse absque ulla exceptione, tam praeteritorum quam test videre regnum Dei . » Omnes igitur oportuit renasci, omnem Ecclesiam veterum pariter ac novorum, quia fuerat in praevaricatione primi Adae generata, oportuit in fide secundi Adae regenerari, ut posset videre regnum Dei. absque baptismo sanguinis Chri
Abbreviated transcription (Latin):
baptizata ẽ ipse incorpore eiꝰdẽ
eccłie nondũ erat. s insynagoga
crucifixerat: petrũ autẽ uł que¬
libet cet̾oꝵ qui xp̃o adheserant
baptizatos singularit̾ ñ legimꝰ:
nec ipse augꝰtinꝰ repperire potu¬
it. in epła qͣm ad seleutiã int̾roga¬
tꝰ de baptismoapłoꝵ scͥpsit. Nã ante
passionẽ suã iħc inqͥt euugłista ñ¬

Expanded text:
izata est, ipse in corpore ejusdem Ecclesiae nondum erat, sed in Synagoga crucifixerat. Petrum, vel quemlibet caeterorum qui Christo adhaeserant, baptizatos singulariter non legimus: nec ipse Augustinus reperire potuit in epistola, quam ad Seleuciam interrogatus de baptismo apostolorum scripsit. Nam ante passionem suam Jesus, inquit e
Abbreviated transcription (Latin):
aut̃ẽ s cuncte diei sic tͣnsigunt᷑
hore: ut neq mitia neq finẽ habe¬
ant consueto more. Et recte. Nã dñs
nr qui initiũ & finis ẽ ficut ipse ait.
ego pͥncipiũ qui & loquor uob̾. & ali¬

Expanded text:
ed et cunctae diei sic transiguntur horae, ut neque initium neque finem habeant consueto more. Et recte; nam Dominus ster, qui initium et finis est sicut ipse ait: « Ego principium qui et loquor vobis .
Abbreviated transcription (Latin):
P Itaq iocunditatis nr̃e laudib idẽ
regłarib horis capita p̾cidimꝰ. finesq
earũ subsilentio abscondimꝰ: & inter
psallendũ gła pat̾ omĩno subtrahimꝰ.
Cur candele extmi

Expanded text:
te jucunditatis nostrae laudibus, id est regularibus horis capita praecidimus, finesque earum sub silentio abscondimus, et inter psallendum, Gloria Patri omnino subtrahimus. Cur candelae exsti
Abbreviated transcription (Latin):
illoꝵ ñ dormitantes sapientie &
scientie studuert̃: & disputauer̃t
quodãmͦ & ipsi sicut de salomone
legit᷑ suꝑ lignis. acedro que ẽ aliba¬
no usq ad ẏsopũ qui egredit᷑ de pi¬
riete: id ẽ nicħ omĩno de sacra sc̃pi¬
ra nec paruũ nec magnũ aliquadũ¬
bũ ab allegoria uł aliqua utili mora¬
litate uacare passi st̃. Deinde nichon¬
nꝰ congrue sequit᷑ lib̾ iob: qr uidelts
maxime in pace eccłie ñ dest̃ ille tẽ¬
ptationes iuris ad iurtutẽ tendentib
que in omĩb ꝑcussionib uł consola¬
tionib eiꝰdẽ scĩ iob. auctore beatogit¬
gorio moralit̾ figurant᷑. Tunc enĩur¬
gent interĩ temptationes sp̃ualiũ ui¬
tioꝵ: quoꝵ quanto occultior pugna
tanto difficilior uictoria. Explicitꝰ

Expanded text:
illorum, non dormitantes, sapientiae et illorum, non dormitantes, sapientiae et scientiae studuerunt, et disputaverunt quodammodo, et ipsi, sicut de Salomone legitur; « Super lignis a cedro quae est in Libano, usque ad hyssopum qui egreditur de pariete , » id est nihil omnino de sacra Scriptura, nec parvum, nec magnum aliquod verbum ab allegoria vel aliqua utili moralitate vacare passi sunt. Deinde nihilominus congrue sequitur liber Job, quia videlicet, maxime in pace Ecclesiae non desunt illae tentationes viris ad virtutem tendentibus, quae in omnibus percussionibus, vel consolationibus ejusdem sancti Job, auctore beato Gregorio, moraliter figurantur. Tunc enim urgent interius tentationes spiritualium vitiorum, quorum quanto occultior pugna, tanto difficilior victoria. CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
suoꝙ ordine seriẽ designãt tẽpoꝵ uł
ꝓfectuũ scẽ eccłie. Primũ namq his¬
toria regũ que statim pꝰ pentecosten
ponit᷑. pͥmis duob libris mystice
ti sauli quẽ ppłs appetierat. contra
uoluntatẽ dei. suꝑ uenit electio dd̾.
cit. tandẽq totũ regnũ adomosati¬
lis auersũ eide dauid se subdidit. sic
demonũ cultui suꝑuenit in mun¬
dũ cultꝰ dei. statim post aduentũ scĩ
xp̃o subdidit. Duob seq̃ntib libris
in quib regnũ diuisũ ẽ a domo dð̾.
ex quo ieroboam regni scissuras sic̃
illi ꝑmanũ ahie sylonitis significa¬
tũ ẽ iuasit. & contẽpto templodñi
duos iutulos fecit. illa significant᷑
tẽpora: quib eccłiam hereticoꝵ in¬
sania scidit. & contẽpto altari xp̃i.
reiecto uultu ueritatis. falsitatũ
suaꝵ simulachra diu̾sa fabricauit.
Secunt᷑ deinde libri sapientissimi
salomonis uidelicet sicut pꝰ pugnas
hereticoꝵ claruert̃ in eccła ingenia
doctoꝵ: qui excitati contẽptionib

Expanded text:
seriem designant temporum, profectum sanctae Ecclesiae. Primum namque historia Regum, quae statim post Pentecosten ponitur, primis duobus libris mystice ti Sauli, quem populus appetierat contra voluntatem Dei , supervenit electio Davidcit, tandemque totum regnum a domo Saulis eversum, eidem David se subdidit , sic daemonum cultui supervenit in mundum cultus Dei, statim post adventum SpiriChristo se subdidit. Duobus sequentibus libris, in quibus regnum divisum est a domo David, ex quo Hieroboam regni scissuras sicut illi per manum Achiae Sylonitis significatum est invasit, et contempto templo Domini duos vitulos fecit , illa significabantur tempora, quibus Ecclesiam haereticorum insania scidit, et contempto altari Christi, rejecto cultu veritatis, falsitatum suarum simulacra diversa fabricavit. Sequuntur deinde libri sapientissimi Salomonis, videlicet, sicut post pugnas haereticorum claruerunt in Ecclesia ingenia doctorum, qui excitati contentionibus
Abbreviated transcription (Latin):
ac gͦ dñice passionis
ut dictũ ẽ cõmemoratione in¬
choata: res digna spectaculo ꝓcedit.
digestas quasi pompa funerisz& scđm
ritũ offitiĩ ꝓcedente eccłia in ordine
suo ꝑtoti̾e etates scłi: tande ipsa
mors xp̃i cui om̃is illa pompa or¬
dinata ẽ. effert᷑ p̃ocłis: & piis fide¬
liũ mentib ingerunt᷑ uulnera.
cunctaq mortis insignia: que ꝑtu¬
fulgidumq mysteriũ crucis: acetũ
quoq fel & harundinẽ. clauos & lan¬
ceam ꝑforari corporis. tam innoct᷑uis
qͣm indiurnis meditam᷑ canticis: que
de autenticis uet̾is parit̾ ac noui testa¬
menti scͥpturis congesta sunt. Sicq
fiunt come capitis eccłie. id ẽ cogitatio¬
nes cordis eiꝰ quasi purpura regis in¬
tincta canalib : dũ passionẽ redẽpto¬
ris meditat᷑. sensum suũ autenticis ad¬
hibens scͥpturis. uidelicet p̾ciosis pur¬
pure tincturis: que ꝑ ora ꝓpħarũ¬

Expanded text:
 Dominicae passionis, ut dictum est, commemoratione inchoata, res digna spectaculo procedit. 6 superius digestas, quasi pompa funeris, et secundum ritum officii procedente Ecclesia in ordine suo per totidem aetates saeculi, tandem ipsa mors Christi, cui omnis illa pompa praeordinata est, effertur prae oculis et piis fidelium mentibus, ingeruntur vulnera, cunctaque mortis insignia, quae pertufulgidumque mysterium crucis. Acetum quoque, fel et arundinem, clavos et lanceam perforati corporis, tam in nocturnis quam in diurnis meditamur canticis, quae de authenticis Veteris pariter ac Novi Testamenti Scripturis congesta sunt. Sicque fiunt comae capitis Ecclesiae, id est cogitationes cordis ejus, « quasi purpura regis juncta canalibus , » dum passionem Redemptoris meditatur, sensum suum authenticis adhibens Scripturis, videlicet pretiosis purpurae tincturis, quae per ora pr
Abbreviated transcription (Latin):
lis q̃tuimor pulmonis deponit᷑. fide
humilitatis uł passionis xp̃i signifi¬
cans. ꝑ nouem lauacri suꝑ niũ̾e deal¬
bantis. baptismũ ipsius manifestius
exprimens. Deinde cũ crucib & uexilł
que sũt in signia uictorie xp̃i om̃s al¬
ne sexus utriusq maioꝵ parit̾ atq
minoꝵ: ut corporalit̾ quoq illuo
ꝓpħicũ in nob̃ impleri uideat᷑. Cũ io¬
cunditate exibitis & cũ gaudio de du¬
cemini: nam & montes & colles ȩxili¬
ent expectantes uoscũ gaudio.

Expanded text:
lis, qua tumor pulmonis deponitur, fidem lis, qua tumor pulmonis deponitur, fidem humilitatis vel passionis Christi significans: per nomen lavacri super nivem dealbantis, baptismum ipsius manifestius exprimens. Deinde cum crucibus et vexillis, quae sunt insignia victoriae Christi, omnes alne sexus utriusque majorum pariter et minorum, ut corporaliter quoque illud propheticum in nobis impleri videatur: Cum jucunditate exibitis, et cum gaudio deducemini, nam et montes et colles exilient expectantes vos cum gaudio .