comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
Signi ficant᷑ ꝓprie sup̃dix̾at: qui duxit
uxorẽ nõ pectat. Hic qui ẜ uat u̾gule
suam bñfac̃. Alurd ẽ at̃ non peccare aliud
bñ facere. Declina inquit amalo. ⁊ fac bo
Illud declinamus hoc sequim. In alt̾o ini¬
Estimet aliquis obẜuatõem nr̃am nõ
stare: ꝓtinus hoc ip̃m bonum extenuat.
facit. Ubi aũt bonum ⁊ melius ẽ: ibi bo¬
ni et melioris nõ unũ ẽ p̃miu. Et ubi
nõ unũ p̾miũ ibi utiq dona diusa. Tã¬
tum ẽ gͥ int̾miptias et uugmtatẽ. q̃n¬

Expanded text:
Qui ducit uxorem, non peccat: hic Qui servat virginem suam, bene facit. Aliud est autem 262 non peccare, aliud est bene facere. Declina, inquit, a malo, et fac bonum . Illud declinamus, hoc sequimur. In altero inistimet aliquis observationem nostram non stare; protinus hoc ipsum bonum extenuat, facit. Ubi autem bonum et melius est, ibi boni et melioris non unum est praemium: et ubi non unum praemium, ibi utique dona diversa. Tantum est igitur inter nuptias et
Abbreviated transcription (Latin):
cius. ⁊ ꝯsueta uecordia nõ intellig̃ istos
queq int̾ eos qui legem ẜuau̾int᷑ debii¬
se nuari. Neꝙ enĩ euangelium añ crucẽ
xp̃i ẽ qdͣ passione et sanguine illius de
um nesciebant. Qui assumpti p̾tea ĩ apsã¬
tum relinquũt officium ꝯugale. Nam
cu petrus expscã apłorum dicat addm̃.¬
mus te: Nndit doꝰ. Amẽ dico uob̾ qm̃

Expanded text:
tos quoque inter eos, qui legi servierint, debuisse numerari. Neque enim Evangelium ante crucem Christi est, quod passione et sanguine ipsius dedum nesciebant. Qui assumpti postea in Apostolatum, relinquunt officium conjugale. Nam cum Petrus ex persona Apostolorum dicit ad Domus te:
Abbreviated transcription (French):
sapiã. et argumẽtãtur si de semĩe rogio e¬
łeti sunt damel et tres pu̾i. de semĩe aũt
regio eunuchos fore scriptura p̾dixit. hos
cẽ qui ennuchi fcĩ sunt. Si uõ illito opposi¬

Expanded text:
sapientiam . Et argumentantur, si de semine regio esapientiam . Et argumentantur, si de semine regio electi sunt Daniel et tres pueri; de semine autem regio eunuchos fore Scriptura praedixit, hos esse qui eunuchi facti sunt. Si vero et illud oppos
Abbreviated transcription (Latin):
logo posũit mantoꝵ. me tacẽte manife¬
stum ẽ Si enm iohẽs baptista ueĩt in
spũ et uirtute helye. et iohes uirgo est
utiq nõ solumꝰ spũ eius ueit. s etiam ĩ
corpis castitate. Porro illud qd̾ de ezechꝰ
ꝯmemorari pt quãquã hoc ille solita sto¬
uditate nõ utdert. qd p̾t hec uita recupꝰ᷑¬
tam. et quindeci annoꝵ sꝑatia ꝓcelata
dixit amodo fiuios faciã. sciat in hebreis
tam faciet u̾itatẽ tuam. Noc mirũ si hol¬
stillante suꝑ ierłm: cũ hec norma sit scrip¬
turarũ. ut deficientib uins scĩs. mulieres
inuiroꝵ laudẽtur oꝓpbria. Suꝑfluum a
ẽ de damele drẽ. cu hebrei us hodic autu
ment a illum. ⁊ tres puos fuisse cunucho
ex illa diũ siña q̃m usaias loquitur ad eze¬
chiam. Et de fulus mĩs qui nascẽtur ex te
tollent. et facient cunuchos in domo regi.
Nũsũꝙ in danele legimus. Et dix̃ rex
asphanescch principi eunuchoꝵ ut intͦdu¬
ceret de filus captiitatis isrł. ⁊ de semĩe

Expanded text:
maritorum, me facente, manifestum est. Si enim Joannes Baptista venit in spiritu et virtute Eliae, et Joannes virgo est: utique non solum in spiritu ejus venit, sed etiam in corporis castitate. Porro illud quod de Ezechia commemorari potest, quamquam hoc ille solita stoliditate non viderit, quod post vitam recuperatam, et quindecim annorum spatia protelata, dixerit: Amodo filios faciam; sciat in Hebraeis tam faciet veritatem tuam. Nec mirum si Olstillante super Jerusalem: cum haec norma sit Scripturarum, ut 276 deficientibus viris sanctis, mulieres in virorum laudentur opprobria. Superfluum autem est de Daniele ment, et illum, et tres pueros fuisse eunuchos, ex illa Dei sententia, quam Isaias loquitur ad Ezechiam: Et de filiis tuis qui nascentur ex te, tollent et facient eunuchos in domo regis . Rursusque in Daniele legimus: Et dixit rex Asphanez principi eunuchorum, ut introduceret de filiis captivitatis Israel, et de semine
Abbreviated transcription (Latin):
fornicatõem unusquisq ducat uxorẽ:. alio¬
quĩ hac excusatc̃e libidini frena laxass. ut
quotienscũꝙ uxor moritur. totiens ducen¬
hebat añt quã crederet. Quã bonũ erat nor
cangere. ⁊ p̾t fide xp̃i sororẽ tmmõ nosse

Expanded text:
fornicationem ducat unusquisque uxorem, alioquin hac excusatione libidini frena laxasset, ut quotienscumque uxor moriatur, totiens ducenhabebat, antequam crederet, quam bonum erat non tangere et post fidem Christi sororem tantum nosse
Abbreviated transcription (Latin):
nõ ẽ apłice ui̾catis. Si quidẽ apłs ita
scribit ut sup̃ transtulimus. Sollicicus
ẽ que sunt mũdi. quõ placeat uxori ⁊ di¬
uisus ẽ. et hac snĩa d̾finita transgredit᷑
aduirgines et ꝯtinẽtes: et ait. Mulier
n nupta et uirgo. cogitat q̃ sunt dñi:¬
ut sic scã et corꝑe et spũ. Non omĩs ĩnup

Expanded text:
e veritatis. Siquidem Apostolus ita scripsit, ut supra transtulimus: Sollicitus est quae sunt mundi, quomodo placeat uxori, et divisus est; et hac sententia definita, transgreditur ad virgines et continentes, et ait: Mulier innupta, et virgo cogitat quae sunt Domiut si
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ gn̾atos. Uñ ⁊ nr̃ ioseph qr tangere eũ
uolebat egyptia. fugit emanib eus. et
qͣi ad morsum rabroi canis. ne paulisꝑ
uirus scꝑet: palliũ qd̾ tetigerat abiecit. ꝓp
forracatoem aut unusqsꝙ sua uxorẽ hãt¬

Expanded text:
esse generatos. Unde et noster Joseph, quia tangere eum esse generatos. Unde et noster Joseph, quia tangere eum volebat Aegyptia, fugit ex manibus ejus, et quasi ad morsum rabidissimae canis, ne paulatim virus serperet, pallium quod tetigerat, abjecit. Propter fornicationem autem unusquisque uxorem
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ qd̾ ꝯditõe det̾ioris ꝯceditur. Nũquam e
subieciss unusquisq uxorẽ sua ħat: nͥ p̃¬
misiss. Propter formcatõe aũt. Tolle for¬
nicatõem: qͥ nõ dicit unusꝗsq uxorẽ suã
hãt. uelut siquis defuat. bonũ triciceo ue
scipane. et edere purissimã similã. Tñ ie
quis ꝯpulsus fame comedat stͥtus buba¬
lum. xedo ei ut uescatur ⁊ hordeo. Non id¬
cuto fnuñtum nõ he̾bit puritate suam.
si fimo ordeum p̾feratur. Bonum illud ẽ
bonum ẽ uxore nõ hr̃e. s bonu ẽ mulie¬
re nõ tangere: qĩ et intactu ꝑiculum sͥ
qĩ qui illam tetigĩt non euadat: q̃ uiroꝵ
ptiosas aminas capit: que facit adolescẽ¬
tium cuolare corda. Alligabit quis insi¬
nu ignẽ. a nõ ꝯburetur. Aut ambulabit
um tactus ⁊ femine sentit nãm suam. ⁊
du̾sitatẽ scxus intelligit. Narrant ger¬
tilium fabule michrã ⁊ cherichtomũ ł ĩ
lapide uł in terram de solo estu libidiniꝰ

Expanded text:
ceditur? Numquam enim subjecisset, unusquisque uxorem suam habeat, nisi praemisisset, propter fornicationem autem. Tolle fornicationem, et non dicet, unusquisque uxorem suam habeat. Velut si quis definiat: Bonum est triticeo pane vesci, et edere purissimam similam. Tamen ne quis compulsus fame comedat stercus bubulum, concedo ei, ut vescatur et hordeo. Num idcirco frumentum non habebit puritatem suam, si fimo hordeum praeferatur? Bonum est illudbonum est uxorem non habere: sed, bonum est mulierem non tangere: quasi et in tactu periculum sit: quasi qui illam tetigerit, non evadat, quae virorum pretiosas animas rapit, quae facit adolescentium evolare corda: Alligabit quis in sinu ignem, et non comburetur? aut ambulabit viri tactus et feminae sentit naturam suam, et diversitatem sexus intelligit. Narrant et gentilium fabulae 247 Mithram et Erichthonium, vel in lapide, vel in terra, de solo aestu libidi
Abbreviated transcription (Latin):
cum breuis sit nõ tam tristitia q̃ tribu¬
latio nuptiaꝵ.quid accipianius uxores
quas cito cogimur amitt̾e. Et qui flent ĩ¬
quit et gaudent. et emũt. ⁊ urũtur hoc
mũdo: nc sint.q. nõ fleãt. gaudeant e¬
mant. utant᷑ hoc mũdo. p̃terit eĩ figuã
huius mũdi. Si mũdus transit quo umy¬
sa clauduntur. ĩ mo figura et ꝯusatio hiꝰ

Expanded text:
cum brevis sit non tam laetitia, quam tribucum brevis sit non tam laetitia, quam tribulatio nuptiarum, quid accipimus uxores, quas cogemur cito amittere? Et qui flent, inquit, et gaudent, et emunt, et utuntur hoc mundo, sic sint, quasi non fleant, gaudeant, emant, utantur hoc mundo. Praeterit enim figura hujus mundi . Si mundus transit, quo universa clauduntur: immo figura et conversatio
Abbreviated transcription (Latin):
mũ solutus. Curramus ꝑ reliqua. neq
accepis uxore. nõ peccasti. Aluid ẽ nõ peᷤᷤ¬
care: aliud bñ facere. Et si nupẜit uirgo
tui dei dedicauit. Haru enim siqua nup¬
serit. hebit dampnatõe: quia prima fid̾
uritam fecit. Si aũt hoc de uidius dictũ
obiecerit: q̃nto magis de uirginib pre¬
ualebit. cum etia hus nõ liccat. quibus
aliqñ licuit. Uirgines cnĩ que pͥt ꝯsec̃¬
tionẽ nupserint: nõ ta adultẽ sunc ꝙ̃
inceste. Ac ne uideret᷑ in eo qd̾ clix̾at. ⁊ si
rit uirgo nõ peccauit. Tribulationẽ ĩqui
putabamus nuptias saltim carnis habe
letitiam. Si aũt nubencib et incarne tri¬
bulatõ ẽ inqua sola uidebantur hrẽ deli¬
Ego at uob̾ parco. Sic ait. obtendo car¬
nis cribulatoe: qi nõ maiora sint. ꝑꝑ que
nubere nõ debeatis. Igitur hoc dico frẽs
tp̃e breue ẽ. reliquũ ẽ. ut qui hñc uxores
de uirginib disputo. quãs nulla ambi¬
guitas ẽ eẽ felices: ad maritos ueĩo. Tp̃s

Expanded text:
m. --Curramus per reliqua, nequeacceperis uxorem, non peccasti. Aliud est non peccare, aliud benefacere. Et si nupserit virgcultui dedicavit: harum enim si qua nupserit, habebit damnationem, quia primam fidem irritam fecit. Si autem hoc de viduis dictum objecerit, quanto magis de virginibus praevalebit, cum etiam his non liceat, quibus aliquando licuit! Virgines enim, quae post consecrationem nupserint, non tam adulterae sunt, quam incestae. Ac ne videretur in eo quod dixerat: Et sconcesserat, dicens: Tribulationem tamen carnis putabamus nuptias saltim carnis habere laetitiam. si autem nubentibus et in carne tribulatio est, in qua sola uidebantur habere deliEgo autem vobis parco. Sic, ait, obtendo carnis tribulationem, quasi non majora sint propter quae nubere non debeatis. Igitur hoc dico, fratres: Tempus breve est. Reliquum est, ut qui habent uxoresde virginibus disputo, quos nulla ambiguitas est esse felices. Ad maritos venio. Tempu
Abbreviated transcription (Latin):
adheͣt dno unus spc̃ ẽ. Ac ne forsitan
meo qd̾ sup̃ dix̾at. ẜus uocatus es nõ
sit tibi cure s et si potes lib̾ si magis
ut̾e sugillasse ꝯcinẽtia uitẽtur. ⁊ infa¬
mulatum tradidisse nos ꝯuigum ĩft̾
sententiã: que omne cauilla goem am¬
putet. Pretio empti estis. nolite fi ẜui

Expanded text:
c ne forsitan in eo quod supra dixerat: Servus vocatus es, non sit tibi curae, sed et si potes liber fieri magis utere , sugillasse continentiam videretur, et in famulatum tradidisse nos conjugum, infert sententiam quae omnem cavillationem amputet: Pretio magno empti estis; nolite fieri
Abbreviated transcription (Latin):
iacob et uenditus ẽ ioseph. Et quẽ dili¬
git esau accipiẽs in co quedã mun̾a. s in
decimo de cuiꝰ laude crebro diximus.sepe¬
liturq in thanmat sare .i. ꝑfectissĩo prin
cipatu siue ĩ nu̾o opimẽti nom. ut uirgi
significaret regis saluatoris auxilio coo¬
ptus in monte effrar̃. hoc ẽ in mõte fruc¬
tifero. abaquiloẽ montis gaas. qui inter¬
ptatur ꝯmotio. Mons enizꝰ syon lata aqlo¬
inuidie ẽ. et per singulas tẽptatões dicit.
Mei enĩ pene monti sũt pedes. Cũꝙ inse¬
pultura ih̃u liber qui ex noĩs eius appel¬
latur expletus sitꝰ r̃su iniudicu uolu ͤ¬

Expanded text:
Jacob, et venditus est Joseph, et quem diligit Esau, accipiens in eo quaedam munera; sed in decimo, de cujus laude crebro diximus: sepeliturque in Thamnath sare, id est, incipatu, sive in 272 numero operimenti novi: ut virginum significaret greges, Salvatoris auxilio coopertos in monte Ephraim, hoc est in monte frugifero, ab aquilone montis Gaas , qui interpretatur commotio: Mons enim Sion, latera aquiloinvidiae est, et per singulas tentationes dicit: Mei vero pene moti sunt pedes . Cumque in sepultura Jesu, liber qui ex nomine ejus appellatur, expletus sit; rursum in Judicum volu
Abbreviated transcription (Latin):
go iubeam qd̾ dñs optulit pocius quã p̃¬
cepit: Ille cator ⁊ figulus sciens fragili ͭ ͤ
nasculi qd̾ oꝑacus est uirguncate inaudi¬
entis pc̃ate dimisit: ⁊ ego doctor gẽtium ꝗ
om̃ib omĩa factus sum ut õs lucrificae
onus ꝓpetue casticatis statĩ inprincipio cͥ¬
dentium ĩponã cuicib ĩfirmioꝵ: Discant
prius fenas nuptiaꝵ.uacent ad tp̃c orõi.
quo admodicũ desctati sunc. Dñs tẽptatꝰ
apħiseis utrũ scõm legem moysi uxores
liceret dimictẽ omino fĩ ꝓhibuit. Ꝙ di¬
scipli ꝯsit̾antes dixͥunt ei. Si talis ẽ cã
hõis cum uxore: nõ expedit nubere. Quibꝰ
mr̃ĩs nati sunt: et sunt cunuchi qui eu
caꝑe capiat. I ꝓpatulo est. cur apłs dixerit.
fecto quia p̾miserat do̾ nõ om̃s capuint
ubum. s quib datum ẽ. et qui pt caꝑe
capiat. Proponit. ccł uoflo Df tc. Pre
miũ inuitat ad cu̾sum tenet uimanu uir¬
fontem et clamitat. qui sitit ueniat abi

Expanded text:
go jubeam, quod Dominus obtulit potius, quam praecepit? Ille creator et figulus sciens fragilitatem vasculi, quod operatus est, virginitatem in audientis potestate dimisit, et ego Doctor Gentium, qui omnibus omnia factus sum , ut omnes lucrifacerem, onus perpetuae castitatis statim in principio, credentium imponam cervicibus infirmorum? Discant prius ferias nuptiarum, vacent ad tempus orationi, quo ad modicum delectati sunt. Dominus tentatus a Pharisaeis, utrum secundum legem Moysi uxores liceret dimittere, omnino fieri prohibuit. Quod discipuli considerantes, dixerunt ei: Si talis est causa hominis cum uxore, non expedit nubere. Quibusmatris ita nali sunt; et sunt eunuchi, qui ab capere, capiat . In propatulo est cur Apostolus dixerit, fecto quia praemiserat Dominus: Non omnes capiunt verbum, sed quibus datum est. Et, qui potest capere, capiat. Proponit mium, invitat ad cursum, tenet in manu virfontem, et clamitat: Qui sitit, veniat, et
Abbreviated transcription (Latin):
di. Simulꝙ ꝯsid̾anda ius u̾bi. ꝗ replete
terram. Nuptie tra replent. Uiginitas
padisum. s et hoc intuendũ dum taxat
iuxta hebraiea ẜ iutute. ꝙ cũ sciptura
inpͥmo et t̾cio ⁊ qͣrto et quinto ⁊ sexto ⁊
datur ⁊ aliut sac̾nentum qd̾ nec ĩ bestiiş
et inmũdis auib digaiia ꝯꝓbata sit. Bi¬
na enim ꝗ bina ĩgrediuntur ĩmũda ⁊ sep¬
tena que mũda sunt. ut hẽret noc p̾t dilũ¬
Si aut tnsfertur enoch ⁊ ẜuacur indiluͦ
noe. nõ reor idento tnͣslatum enoch qd̾
uxorem huit. s qd̾ primus inuocauĩt de¬
um a credid̾it incatorẽ. De quo paulus ĩ¬
epła adhebreos plenissime docet. Põ ro noͤ
qui. qĩ secunda radix humano grii ẜuabã¬

Expanded text:
di. Simulque consideranda vis verbi, replete terram. Nuptiae terram replent, virginitas paradisum. Sed et hoc intuendum dumtaxat juxta hebraicam veritatem, quod cum Scriptura in primo, et tertio, et quarto, et quinto, datur et aliud sacramentum, quod ne in bestiis quidem, et immundis avibus digamia comprobata sit: bina enim ingrediuntur immunda, et septena, quae munda sunt: ut haberet Noe post diluSi autem transfertur Enoch, et servatur in diluvio Noe, non reor idcirco translatum Enoch, quod uxorem habuerit; sed quod primus invocaverit Deum, et crediderit in Creatorem , de quo Paulus a ad Hebraeos plenissime docet . Porro Noe, qui quasi secunda radix humano generi serva
Abbreviated transcription (Latin):
ac̃. usq adeum locum ubi ait. Uñquis¬
aũt sicut uocauit eum deus ita ãbulẽt:
et sic̃ in om̃ib ecclus doceo. Hic locũ ad
pñtem ꝯtrou̾siam nõ ꝑtinet. Docet enĩ
uixta siña dni uxore excepta cã form¬
catõis nõ repudianda ⁊ repudiatam
uiuo marito alti nõ nubẽ. aut cte urd¬
suo recciliari. Hos at quos ĩ nim̾io dep̃¬
herdisl fideles. hoc ẽ si unus credidiss
cduobꝰ: pcepit ne credens repudiet nõ
credentẽ: cansisq expõits qd̾ candida¬
tus fidei sit infidelis. si nolit acredẽte

Expanded text:
a usque ad eum locum, ubi ait: Unusquisque sicut vocavit eum Deus, ita ambulet, et sicut in omnibus Ecclesiis doceo . Hic locus ad praesentem controversiam non pertinet. Docet enim juxta sententiam Domini, uxorem excepta causa fornicationis non repudiandam, et repudiatam, vivo marito, alteri non nubere: aut cer debere. His autem quos in matrimonio deprehendisset fides, hoc est, si unus credidisset e duobus, praecipit ne credens repudiet non credentem. Causisque expositis, quod candidatus fidei sit infidelis, si nolit a credente
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iano. Qui secũdas nuptias ttiasq ꝯce¬
dit in dnõ. primas cum ethiico ꝓhibet.
Uñ et abraam adiurat ẜuu ĩ femore suo
hec ẽ in ipõ qui de eius erat scĩc nascitur.
ut filio suo ysaac alienigenaz nõ addu
p̾uaricatus ẽ inquid uidas: et ab homa¬
tionẽ fecit in isrł et in ierłm. Polluit eñ
scm̃ dñi et dulexit et huit fiuam dei ali¬
eni. Dispdat dñs uirum qui fecit ħma
gistrum et discipulũ de tabnaculis iacob
et offcrente munera dñõ iurtutu. Hec

Expanded text:
iano. Qui secundas tertiasque nuptias concedit in Domino, primas cum Ethnico prohibet. Unde, et Abraham adjurat servum in femore suo, hoc est, in Christo, qui de ejus erat semine nasciturus, ut filio suo Isaac alienigenam non adducPraevaricatus est, inquit, Judas, et abominationem fecit in Israel et in Jerusalem. Polluit enim sanctum Domini, et dilexit, et habuit filiam Dei alieni. Disperdat Dominus virum qui fecerit hoc, magistrum, et discipulum, de Tabernaculis Jacob; et offerentem munera Domino virtutum . Haec
Abbreviated transcription (Latin):
s milite quo fruges quereret: nͥ añ fũ¬
damentum ieds. qua id̃e edificuiz ex¬
trueret. ⁊ oꝑturu cuicta de suꝑ culm̃
imponet. Multo labore fessoꝵ subutũ¬
tur montes t̾raꝵ. pene inserua penetntur
ut inueĩatur auru. Cũq de granis mi¬
nucissimis prius ꝯflatẽe fornacis. de inide
callida artificis manu fu̾it mouile ꝯpact᷑.
nõ ille deus uocatur qui de luto ex creuit
aurum. s qui auri utitur pulcritudĩe. Noli
gͥ admirari si int̃ titillatoes carrus ⁊ incẽ¬
tiua uitioꝵ angłoꝵ uitam nõ exigimũ s
decemur. quia uͭ ꝯsiliũ datur offencis ẽ ar

Expanded text:
reret? Nisi ante fundamenta jecisset, qua ratione aedificium exstrueret, et operturum cuncta desuper culmen imponeret? Multo labore fossorum subvertuntur montes: terrarum pene inferna penetrantur, ut inveniatur aurum. Cumque de granis minutissimis prius conflatione fornacis, deinde callida artificis manu fuerit monile compactum; non ille beatus vocatur, qui de luto excrevit aurum, sed qui auri utitur pulchritudine. Noli igitur admirari, si inter titillationes carnis, et incentiva vitiorum, Angelorum vitam non exigimur, sed docemur. Quia ubi consilium datur, offerentis ar
Abbreviated transcription (Latin):
uolũtate pena ꝓmeretur. s uenia ab uti.
uis scirt quid uelit apłs: Iunge qd̾ sequi.
uolo aũt om̃s homines ẽe sicut me ip̃m.
Beatus qui pauli similis fuĩt. felix qui
audit apłi p̾cipientẽ. ñ ignoscentẽ. Hoc
inꝙͣ uolo hoc desidero ut imitatores mĩ
sitis.sicut et ego xp̃i. Ille uirgo de uͥgme.
de incorrupta incorruptus. nos quia hoĩeᷤᷤ
sumus. a natiuitate saluatoris nõ põsuꝰ
imitari: imitemus saltim ꝯu̾satõe. Ilidꝰ
diuinitatis ẽ et bt̃itudinis: hoc hũane ꝯ¬

Expanded text:
nia abutimur. Vis scire quid velit Apostolus? junge quod sequitur: Volo autem omnes homines esse sicut meipsum . Beatus qui Pauli similis erit. Felix qui audit Apostolum praecipientem, non ignoscentem. Hoc, inquit, volo, hoc desidero, ut imitatores mei sitis, sicut et ego Christi. Ille virgo de Virgine, de incorrupta incorruptus. Nos quia homines sumus, et nativitatem Salvatoris non possumus imitari, imitemur saltem conversationem. Illud divinitatis est et beatitudinis, hoc humanae
Abbreviated transcription (Latin):
na p̾cesseñt. Audite pacient uirgines. ab¬
dite q̾so uoluptuosissimũ ⁊ ꝯtionatore:
sa aure transite.uras ft̃e paulisꝑ ĩuinaᷤ.
putate uos cum dnõ crucifixas. phai̾se¬
orum audire blasphemias. Prima ĩꝗt¬
tre suam. ⁊ ad herebit uxori sue. ⁊ crunt
duo in carne una. Ac ne forte dicͥ̾emus
Crescite ⁊ multiplicamini ⁊ replete tra.
Et ꝑ ordinẽ replicat. Seth. e nos. Camar
Malaleel. Lareth. enoch. Matusalam. la

Expanded text:
na praecesserint. Audite patienter, virgines; auna praecesserint. Audite patienter, virgines; audite, quaeso, voluptuosissimum concionatorem, sa aure transite. Vestras ferte paulisper injurias; putate vos cum Christo crucifixas, Pharisaeorum audire blasphemias. 5. Jtrem suam, et adhaerebit uxori suae, et erunt duo in carne una. . Ac ne forte diceremus Crescite et multiplicamini, et replete terram ; et per ordinem replicat, Malalehel, Iareth, Enoch, Matusalam, La
Abbreviated transcription (Latin):
ter phos et eogios in re publica iuros uir¬
tutes uoluptatib .i. pyctagora et platoiẽ.
et anstidem: anstippo et ep̾icuid ⁊ altibia¬
di abomnib solere p̾ferri. Uos q̃so utriuᷤ¬
ꝙ sexus uirgines et ꝯtinẽtes. mariti q
et diganu. ut conatus meos orõnib ad¬
iuuetis. Cunctoꝵ in comune iouinianꝰ
hostis c̃. Nam qui eqͣlia oĩum asẜ̃it mita:
tam uirginitati facit in iurlas. dum eam
et trigamis adusarius ẽ. ibi pones scorta¬
tores quondam ⁊ libidinosissimos p̾t pe¬
intentiam ubi duplicata ⁊ triplicata na¬
trunonia.nͥ qd̾ in eo digami et trigami
dolere non debent. quia scortator et peni¬
tens in regno celoꝵ etiam urginibus
adeq̃tur. ¶ Propoam gͥ maĩfestioribus
u̾bis et habentib aliquã ꝯseq̃ntia ar¬
gumenta eius et exempla denuptus co¬
demq ordine omĩa que abeo dea sunt
digam. Nec molestũ lectori sic:si nausiã
euis ĩ uomicũ legere ꝯpellatur. Libentus
antidocum xp̃i bibet: cum diaboli uerx¬

Expanded text:
lica viros, virtutes voluptatibus, id est, Pythagoram, Platonem et Aristidem, Aristippo, Epicuro et Alcibiadi ab omnibus solere praeferri. Vos, quaeso, utriusque sexus virgines et continentes, mariti quoque et digami, ut conatus meos orationibus adjuvetis. Cunctorum in commune Jovinianus hostis est. Nam qui aequalia omnium asserit merita, tam viet trigamis adversarius est, ibi ponens scortatores quondam et libidinosissimos post poenitentiam, ubi duplicata et triplicata matrimonia: nisi quod in eo digami et trigami dolere non debent, quia idem scortator et poenitens in regno coelorum etiam virginibus adaequatur. Proponam igitur manifestioribus verbis et habentibus aliquam consequentiam, argumenta ejus et exempla de nuptiis, eodemque ordine omnia, quo ab eo dicta sunt, digeram. Nec molestum lectori sit, si nauseam ejus et vomitum legere compellatur. Libentius antidotum Christi bibet, cum diaboli vene
Abbreviated transcription (Latin):
tremũ ẽ.: oĩm: qui suum baptisma ẜuau̾unt:
bila ypencis antiqui hus consilus draco d̾
padiso hominẽ expulit. Nam et sati̾tatẽ
ieuinus p̾fendo. reꝓmisit eos in mortales
futuros qĩ nũquã possint corruere: ⁊ du di¬
uinitate equalẽ deo pollicetur: expulit eos
de padiso: ut qui
⁊ expediti ⁊ absq
ulla macula uirgines dnĩ ꝯsortio fruebat᷑.
deiecti in uallẽ lacrimaꝵ tunicis ꝯsutis et
pellicus uestirentur. S ne lctorẽ diutius
morer sequar uestigia ꝑticõis ex poĩte. ⁊
Adu̾sus singulas ꝓpõnes eiꝰ. scripturarum
marime nicar testimonus. ne q̃rulus gã¬

Expanded text:
extremum, esse omnium qui suum baptisma servaverint extremum, esse omnium qui suum baptisma servaverint bila serpentis antiqui, his consiliis draco de paradiso hominem expulit. Nam et saturitatem jejuniis praeferendo, repromisit eos immortales futuros, quasi numquam possent corruere; et dum divinitatem aequalem Deo pollicetur, expulit eos de paradiso, ut qui nudi et expediti, et absque ulla macula virgines, Domini consortio fruebantur, dejecti in vallem lacrymarum, tunicis consutis et pelliceis vestirentur. Sed ne lectorem diutius morer, sequar vestigia partitionis expositae, et adversus singulas propositiones ejus, Scripturarum vel maxime nitar testimoniis: ne querulus gar
Abbreviated transcription (Latin):
actende. de sinistra tñsfertur ad dextam ĩ hi¬
dem quide digitis s nõ cadẽ manu quib
in leua nupte signantur ⁊ uidue. cuculu
faciens ex primicur uirginitatis corona.
hec de in patĩa mag. q̃m uix ordinẽ dispy¬
tationis dixerimus. Cum enĩ adhuc dpo¬
tu egrediar et rudentib uela sustolla. i
medium me q̃onu pelagus. subitus loq̃¬
di estus arripuit. Unte cohibebo cursum.
et paulisp sinus oham. nec indulgebo nir
mittitur. Non ẽ dampnũ dilatio: uͥ certior
fit exdilatõe uictoria. ¶ Propõam breuit᷑
adu̾ sarii sententias: et detenebrosis libri
eius. q. de foueis serpentos ꝓtraham.neq
sinam uenenosum caput spiris maculo¬
si corporis ꝓtegi.Patrat qd noxium ẽ:
ut possit ꝯt̾i cum pacu̾it. Dicit iurgines
fide in baptisma te renaci sunt. adia bolo
nõ p̾se subuti. Gertium ꝓponit int̾ absti¬
nẽtiam ciborũ. et cũ graꝵ̾ actẽc pceptõem:
corum: nullam ẽẽ distantiam. Quartũ ꝙ ex

Expanded text:
d dexteram, et iisdem quidem digitis, sed non eum manu, quibus in laeva nuptae significantur et viduae, circulum faciens, exprimit virginitatis coronam. Haec de impatientia magis quam juxta ordinem disputationis dixerim. Cum enim adhuc vix de portu egrediar, et rudentibus vela sustollam, in medium me quaestionum pelagus, subitus loquendi aestus abripuit. Unde cohibebo cursum, et paulisper sinus contraham; nec indulgebo mucrmittit. Non est damnum dilatio, ubi certior fit ex dilatione victoria. Proponam breviter adversarii sententias, et de tenebrosis libris ejus quasi de foveis serpentes protraham, neque sinam venenosum caput, spiris maculosi corporis. 241 Pateat quod noxium est, ut possit conteri, cum patuerit. « Dicit, virgines, fide in baptismate renati sunt a diabolo non posse subverti. Tertium proponit, inter abstinentiam ciborum et cum gratiarum actione perceptionem eorum nullam esse distantiam. Quartum, quod et
Abbreviated transcription (Latin):
fortasse fuim in expoĩtiõe ꝓpositionũ ewꝰ
et legendi fastidium fecerim. s utsle ratꝰ
sum cuncta uolununa eius qi instruc¬
tam aciem ꝯtra me pone̾. ⁊ totu hostilẽ
exͥcitum cu sius tũmis ac ducibus con¬
gregare. ne p̾t prima uctoria alia mͥ d̾¬
bo ꝯtra singula: nec ꝑaucoꝵ ero passun
ꝯgressione ꝯtentus. Toto cͥtandum ẽ
agmine. et impoĩci hostium cunci ac
la trocinii more pugnãtes. instructa et
ordinata acie repellendi. Opponã in pͥa
fronte apłm paulum: ⁊ qiͣ fortissunũ di¬
cem sius telis .i. sius armabo sentẽtus.
Sciscitantib enĩ suꝑ hac qõne corichiis.
plenissime rerroit doctor gentium et
łetoris tacita cogitatio cũ cepimus sin¬
gula que oppoĩta sunt dilucre sẽper ad
aplin se reẜuet: exstudio ualidissiã iu

Expanded text:
fortasse fuerim in expositione propositionum ejus, et legenti fastidium fecerim; sed utile ratus sum cuncta molimina ejus, quasi instructam aciem contra me ponere, et totum hostilem exercitum cum suis turmis ac ducibus congregare, ne post primam victoriam, alia montra singulos, nec paucorum ero passim congressione contentus: toto certandum est agmine, et incompositi hostium cunei, ac latrocinii more pugnantes, instructa et ordinata acie repellendi. Opponam in prima fronte apostolum Paulum, et quasi fortissimum ducem, suis telis, id est, suis armabo sententiis. Sciscitantibus enim super hac quaestione Corinthiis, plenissime respondit doctor gentium, etlectoris tacita cogitatio, cum coeperimus singula, quae proposita sunt, diluere, semper ad Apostolum se reservet, et studio validiss
Abbreviated transcription (Latin):
in typo eius uaria hebat tumca. ⁊ inps
quadragesimo q̃rto legimus. Astitit re¬
gina adextris tius inuestiti de aurat.
cutũdata uanetate Et petrus apłs sic̃
ego. Si aũt nõ se ꝯtinẽt. mibant. Melius
rat usum ꝯiugii et ostentat se quio uell.
quid ne eceret. Transit ionuptias ⁊ui¬
duas et sui ꝓpoint exemplum. et felices
uecat si sic ꝑmanfint: Ciat nõ se ꝯtĩent.
ẽ ur. Golle ardorẽ libromis. ⁊ nõ dicit
melius ẽ nubere. Melius sẽꝑ ad ꝯꝑatõem
det̾ioris respicit. nõ ad implicitate ĩ cõ¬
pabilis ꝑ sebomi. Uelu si dicẽt. Meluꝰ ẽ
unũ cculũ hr̃e quã nu lũ. Melius ẽ uno
stencare qua fractis aunb repere. Qd
agis apłe: Non cibi credo dicenti. Et si
de humilicate descendit. qui nõ sum digͥ¬

Expanded text:
in typo ejus variam habebat tunicam. Et in Psalmo quadragesimo quarto legimus: Astitit regina a dextris tuis, in vestitu deaurato, proprietas singulorum est, ibi altrinsecus diversitas. ego. Si autem non se continent, nubant. Melirat usum coniugii et ostenderat se, quid uellet quidue concederet, transit ad innuptas et uiduas et sui proponit exemplum et felices uocat, lsi \'sic permanserint; si autem non se continent, st uri. Tolle ardorem libidinis, et non dicet, quia melius est nubere. Melius semper ad comparationem deterioris respicit: non ad simplicitatem incomparabilis per se boni. Velut si diceret: Melius est unum oculum habere, quam nustentare, quam fractis cruribus repere. Quid ais, Apostole? Non tibi credo dicenti, Etsi ide humilitate descendit, Quia non sum dig
Abbreviated transcription (Latin):
aliquas inuei e discidii. ut lib̾tate pu¬
dicitie ꝑfruaria noli salutẽ tua cũ altiũ
intĩtu querere. Pẽto paulisꝑ uxorẽ. nec p̃¬
curras morante expecta dum sequitur.
Si legens patient ꝯiunx mutabr in soro¬
rem. Qui eñ indnõ uocatus ẽ ẜiuis li¬
b̾tus ẽ dmũ. Similit̾ qui lib̾ uocatus est.
seruus ẽ xp̃i. Nepdit causas curnolit u¬
xores desen. Idcuto au p̾cipio ut in xp̃m
de gentilitate credentes inita añ fidem
mm̾ia nõ reluiquãt. quia qui uxore hus
credidit. nõ tanto dei ẜuitio detin et᷑. qͣn¬
to uirgines et nupte. S quoda mõ ẽ
lib̾ior ⁊ ẜuitutis illi frena laxantur et
dum uxoris ẽ ẜuus. ut ita dica lib̾tuᷤᷤ
ẽ dm̃. Porro qui uxorẽ nõ hñs credidit
et lib̾ aẜuitute ꝯuigii uocatus a drio ẽ¬

Expanded text:
aliquas invenire dissidii, ut libertate pualiquas invenire dissidii, ut libertate pudicitiae perfruaris, noli salutem tuam cum alterius interitu quaerere. Habeto paulisper uxorem, nec praecurras morantem: exspecta dum sequitur. Si egeris patienter, conjux mutabitur in sororem. Qui enim in Domino vocatus est servus, libertus est Domini: similiter qui liber vovatus est, servus est Christi. Reddit causas cur nolit uxores deseri. Idcirco ait: Praecipio, ut in Christum de gentilitate credentes inita ante fidem matrimonia non relinquant: quia qui 255 uxorem habens credidit, non tanto Dei servitio detinetur, quanto virgines et innuptae; sed quodammodo est liberior, et servitutis illi frena laxantur: et dum uxoris est servus, ut ita dicam, libertus est Domini. Porro qui uxorem non habens, credidit, et liber a servitute conjugii vocatus e
Abbreviated transcription (Latin):
cedentib penteant. Circũcisus aͥs uoca
eras: noli duce uxorem. hoc ẽ adducere
p̃putium noli. ne cutũcisioĩs et pudici ͤ
lib̾tatem. oneres sartina nuptiaꝵ. Nũ¬
sum ĩ p̃putium quis uocatus ẽ. nõ circ̃¬
cidatur. Habebas ĩquit uxorẽ cũ credi¬
quia in pace uocauit nos deus. Circũcisi
datorum dei. Nich enim ꝑdest abiꝙ o¬
dicatur. et hac lege uirgines quoq ne¬
ste ⁊ unionis iuu̾se inscãꝵ queant or¬
uocatus ẽ in ea ꝑmaneat. qñ credidit
siue hẽbat siue nõn hẽbat uxorer. in eo ꝑ¬
mancat quo uocatus ẽ̾. Ac ꝑhoc nõ ta
nirgines cogit ut nubant. qua repios
phibet. Et sicut hñtib uxores tollit
licentia dimittendi cas. sic uirginibus
nubendi amputat facultate. Suus ⁊
uocatus es non sit tibi cure s asi pote
et non hẽs tui corpis ptãteni. atq ut
manifestius l̃r ẜuus uxoris es. uoli
ꝓpter hoc hr̃e custitiam. nec de amissa
uirginitate supires. s ⁊̃ si potes causas

Expanded text:
cateras: noli ducere uxorem, hoc est, noli adducere praeputium, ne circumcisionis et pudicitiae libertatem oneres sarcina nuptiarum. Rursum si in praeputio quis vocatus est, non circumcidatur. Habebas, inquit, uxorem, cum crediquia in pace vocavit nos Deus. Circumcisio datorum Dei . Nihil enim prodest absque odicatur et hac lege uirgines quoque Uestae et Iunonis uniuirae in sanctarum queant or. Quando credidit, sive habebat, sive non habebat uxorem, in eo permaneat, in quo vocatus est. Ac per hoc non tam virgines cogit, ut nubant, quam repudia prohibet. Et sicut habentibus uxores tollit licentiam dimittendi eas, sic virginibus nubendi amputat facultatem. Servus vocatus es, non sit tibi curae; sed et si potes et non habes tui corporis potestatem; atque ut manifestius loquar servus uxoris es, noli propter hoc habere tristitiam, nec de amissa virginitate suspires. Sed etiam si potes causas
Abbreviated transcription (Latin):
lata sit dño dicit nullam fuisse distan¬
tiam quin potius fide ꝑentis.p̾̃sunt ei
que cesa sit lugens. Uenit ad samuel
alt̾um nazareum dm̃: qui abinfantia.¬
bad. qd̃ int̾pretatur uestis linca. dicitꝙ
eum filios ꝓcreasse: nec sacerdotale pudi¬
citiam uxoris ĩ munitã ẽẽ complexu.
Roor aut cũ sua ruth in arca collocat. ⁊
iesse ac  dauid inde ꝓducit ip̃mq dauid¬

Expanded text:
lata sit Domino, dicit nullam fuisse distanlata sit Domino, dicit nullam fuisse distantiam; quin potius fidem patris praefert ei, quae caesa sit lugens. Venit ad Samuel alterum Nazaraeum Domini, qui ab infantiaBAD, quod interpretatur, vestibus lineis; dicitque eum filios procreasse, nec sacerdotalem pudicitiam, uxoris imminutam esse complexu. Booz cum sua Ruth in area collocat, et Jesse, ac David 244 inde producit. Ipsum qu
Abbreviated transcription (Latin):
noc qui cum eẽnt multe uirgines ꝓpter
alt̾o principio gnus humani iurdrum qu¬
xorum paria uinguntur. ⁊ ex incegro gnã¬
monogamus. Tertius q̃tuor uxorum ẽ
lye. rachel. bale. ⁊ zelphe. et asserit abraaz
pisse. Saram in typo ecc̃e cui defecerãt mu¬
uebria maledcõe stilitatis ꝑtus bñdc̃one
dare lib̾os ac dicente. da mͥ filios. sin aut
ciarũ drũ ẽẽ ñ mariti. qd̾ ioseph uir scs
atꝙ castissimus ⁊ onis patriarche uxores
cccisum ona ꝑstringit a dnõ. quia fratͥ
inuidens semẽ nupciar opa ꝑdebat. Mo¬
ysen ꝓponit:et marie lepraz que frĩs u
rori detrahens. illico dei ultione ꝑcussa
ẽ. Laudat sampson. quxoriuz nazareum
mins effet p̃conus. Delbora quoꝙ repli¬
cat et barach: qd̾ absq iurgiitatis boĩs
sysarã. ⁊ iabin ⁊ currus ferreos debellarẽt
Iahel uxorem aber cinei adducit ĩ medi¬
um: ⁊ palo armata p̃dicat manũ. Int̃
iepte pacrez et uirginẽ filiam que ĩmo¬

Expanded text:
nt utique multi virgines propter altero principio generis humani, virorum et uxorum paria junguntur, et ex integro genermonogamus, tertius quatuor uxorum est: Liae, Rachel, Balae, et Zelphae; et asserit Abrahampisse. Saram in typum Ecclesiae, cui defecerant muliebria, maledictionem sterilitatis, partus benedictione dare liberos, ac dicente: Da mihi filios: sin autetiarum Domini esse, non mariti. Quod Joseph vir sanctus atque castissimus, et omnes patriarchae uxores ccisum Onam perstringit a Domino, quia fratri invidens semen, nuptiarum opera perdebat. Moysen proponit, et Mariae lepram, quae fratri pro uxore detrahens, illico Dei ultione percussa est. Laudat Samson, et uxorium Nazaraeum miris effert praeconiis. Debboram quoque replicat et Barach; quod absque virginitatis bonis, Sisaram et Jabin et currus ferreos debellarint. Jahel uxorem Haber Cynei adducit in medium, et palo armatam praedicat manum. Inter Jephte patrem et filiam virginem, quae immo
Abbreviated transcription (Latin):
appetit lib̾tatem. Ue p̃gnantib ꝗ nutrien¬
tibꝰ in illo die. Non hic scorta nõ lupana¬
na odempnãtur. de quor dampnatione
nulla dubitatio ẽ: s ut̾i cumetes ⁊ ĩfãtu
uagitus et fructus atꝙ oꝑa nuptiaꝵ: qñ
bonum ẽ homĩ sic cẽ. Si bonu ẽ hoĩ sic eẽ.
malum ẽ gͦ hoĩ sic nõ ẽc̃. Alligatus eꝰ uxoĩ¬
suos. Nedde m meũ: et tu tene tuum. Si
alligatus es uxori: ne illi des repudium
Si solucus sum abuxore nõ q̃ra uxore.
Ut ego nõ soluo ꝯiugia si semel ligata st̃
ita tu nõ liges ꝙ solutum ẽ Simulq si¬

Expanded text:
appetit libertatem? Vae praegnantibus et nutrienappetit libertatem? Vae praegnantibus et nutrientibus in illo die . Non hic scorta, non hic lupanaria condemnantur, de quorum damnatione nulla dubitatio est: sed uteri tumescentes, et infantum vagitus, et fructus atque opera nuptiarum. Quoniam bonum est homini sic esse . Si bonum est homini sic esse, malum est ergo homini sic non esuos; redde mihi meum et tu tene tuum. si alligatus es uxori, ne illi des repudium; si solutus sum ab uxore, non quaeram uxorem. ut ego non soluo coniugia, si semel ligata sunt, ita tu non liges, quod solutum est. s
Abbreviated transcription (Latin):
sentitis. qd̾ nõ ex pediat homĩ ad suꝑna re¬
gna tendentia accipe uxore s difficilis ẽ
res: et nõ om̃s capiunt u̾bũ istio. Um ꝙ¬
bus datum ẽ. Alios eunchos nã facit. a¬
uos uis hoĩm. mͥ illi eunuchi placẽt qͦs
castrauit nõ ncc̃itas s uoluntas. libent᷑
gͦ qui se nõ castraunt locum nõ pocũnt reci¬
pe castratorum. Qui põt inquit caꝑe capi¬
at. Grandis fidei ẽ. gndisq uitutis. dei tẽ¬
plum ẽẽ purissimũ. totum se holocaustum
obsterilicate putantes: audiunt ꝑ ysaiam
qd̾ p̃filus et filiab. locum hant incelis pa
chus in ienua ꝗspado ille regine caudaciᷤ
om̃e q pene sermonẽ suum de uugiritatis
puritate ꝯtexuit. et deinceps multi apłi ⁊
martyres et illustres cam inscĩtate quam
melcquẽtia uiri quos ex ꝓprus scriptis no¬
se ꝑfacile ẽ. Existimo ĩquit hoc bonum cͦ
pp instante ncc̃itatem. Que ẽ ista ncc̃itas.
que spreto uinculo ꝯuigali uirginitatis

Expanded text:
sentitis, ait, quod non expediat homini ad coelestia regna tendenti accipere uxorem; sed difficilis res est, et non omnes capiunt verbum istud, verum quibus datum est. Alios eunuchos natura facit, alios vis hominum. Mihi illi eunuchi placent, quod castravit non necessitas, sed voluntas. Libenterergo qui se non castraverunt, locum non possunt accipere castratorum. Qui potest, inquit, capere, capiat. Grandis fidei est, grandisque virtutis, Dei templum esse purissimum, totum se holocaustum ob sterilitatem putantes, audiunt per Isaiam , quod pro filiis et filiabus locum in coelis hachus in Jeremia ; et spado ille reginae Candacis omnemque pene sermonem suum de virginitatis puritate contexit: et deinceps multi Apostolici, et Martyres et illustres tam sanctitate quam eloquentia viri, quos ex propriis scriptis nosse perfacile est. Existimo eni instantem necessitatem . Quae est illa necessitas quae, spreto vinculo conjugali, virginitatis
Abbreviated transcription (Latin):
semente nascatur: tñ multũ dr̃t innumo
Triginta referũtur ad nupcias. Nam ⁊ ip̃a
digitorum ꝯuinctio: ⁊q molli osculo seo¬
plexans et federans. maritum pingit ⁊ cõ¬
iugem. Sexaginca uõ aduiduas cõ qd̾ in
angustia et tribula tõe sint poĩte. Uñ ⁊ suꝑi¬
ore digito deprimũtur.qrtũꝙ maior ẽ dif

Expanded text:
semente nascatur, tamen multum differt in numero. semente nascatur, tamen multum differt in numero. triginta referuntur ad nuptias; nam et ipsa digitorum coniunctio et quasi molli osculo se conplexans et foederans maritum pingit. et coniugem. sexaginta uero ad uiduas, eo quod in angustia et tribulatione sint positae, unde et superiori digito deprimuntur, quantoque maior est dif
Abbreviated transcription (Latin):
dicare ut uirgmitati detrahat. Qñto eĩ mnĩor
maiori cocq̃tur: inferioris ꝯꝑatio suꝑioris
iniuria ẽ. Neq uõ nos martionis et mani¬
chei dogniata sectantes. nuptus detrahimuᷤ.
nec tatiani principis et encratitarũ errore
decepti. omnẽ coitum pucamus spurcum.
qui nõ solum nuptias: s cibos quoq quos
deus creauit ad ucendũ dampnãt et repro¬
bant. Scimus indomo magna. nõ solũ ua
sa aurea eẽ ⁊ argentea.s et lignoa ⁊ fictilia.
et suꝑ fundamẽtu xp̃i qd̾ paulus architect᷑
posuit. alios edificare auru. argentum. la¬
pides p̃tiosos: alios eõrio.fenu lignum. ⁊¬
stipulam. Non ignoramus honorabile nyꝑ¬
tias: et cubile ĩ maculatu. Legimus pͥma
tem que denuptus nascitur p̾feramus P̃¬
quid argentum nõ erit argẽtu si aurum ã
pona p̾ferantur. Et ut fructus ut poma ⁊¬
ex arbore: frum̾tu exstipła. ita iũginitas
enuptus. centesimus et sexagesimus ⁊ tri¬
cesimus fructus quaqͣm de una t̾ra duyꝰ

Expanded text:
etrahat. Quando enim minora majoribus coaequantur, inferioris comparatio, superioris injuria est. Neque vero nos Marcionis et Manichaei dogma sectantes, nuptiis detrahimus; nec Tatiani principis Encratitarum errore decepti, omnem coitum spurcum putamus; qui non solum nuptias, sed cibos quoque quos Deus creavit ad utendum, damnat, et reprobat. Scimus in domo magna, non solum vasa esse aurea et argentea, sed et lignea et fictilia. Et super fundamentum Christi, quod Paulus architectus posuit, alios aedificare aurum, argentum, lapides pretiosos: alios e contrario fenum, ligna, stipulam. Non ignoramus, Honorabiles nuptias, et torum immaculatum . Legimus primam tem, quae de nuptiis nascitur, praeferamus. numquid argentum non erit argentum, si aurum arpoma praeferantur et fructus? ut poma ex arbore, frumentum ex stipula, ita uirginitas e nuptiis. centesimus et sexagesimus et tricesimus fructus, quamquam de una terra et de una
Abbreviated transcription (Latin):
laͨta. maritoꝵ ymaginẽ asẜit saluato¬
ris. ⁊ de illo ẽẽ nult scriptum. deꝰ iudiciꝰ
tuum regi da. ⁊ iustitia tua filio rogis.
et dabitur ei de auro arabie ⁊ adorabũt
pro eo semꝑ: Ac repente transcendit ad
helyam ⁊ helyseum. ⁊ narrat qi gͣrid̃ mu¬
et cur hoc dixeit tacet nisi forte helyã qͦ
et helyseum hũisse arbitratur acores. Tr¬
sit adezechiam. ⁊ cum in eiꝰ laudib unx¬
retur miror cur oblitus sit dr̃e Amodo fi¬
lios faciam. Iosiam ud̃ iuscissimũ sub qͦ
intemplo deutͥo nomii lib reꝑtus ẽ ab
holda uxore sellum instiuctura refert. da¬
miel queq et tres pueros int martos m¬

Expanded text:
it Salvatoris? et de illo vult esse scriptum: Deus, judicium tuum regi da, et justitiam tuam filio regis. Et, Dabitur ei de auro Arabiae, et orabunt pro eo semper. Ac repente transcendit ad Eliam et Elisaeum, et narrat quasi grande myet cur hoc dixerit, tacet: nisi forte Eliam quoque et Elisaeum habuisse arbitretur uxores. Transit ad Ezechiam: et cum in ejus laudibus immoretur, miror cur oblitus sit dicere: Amodo filios faciam . Josiam virum justissimum, sub quo in Templo Deuteronomii liber repertus est, ab Holda uxore Sellum instructum refert. Daniel quoque, et tres pueros inter maritos
Abbreviated transcription (Latin):
q̃dam sũmis cestĩon. u de ꝯtinẽtia loq̃ri
instante nccĩtate. quia bonũ ẽ hoĩ sic cẽ¬
ẽ nubere. quia nõ pot iũge̾: quam urbs
dicis. Melius ẽ nubere quam url. Si per
se nuptie bone sunt: noli ilas incendio
ꝯpare. S dic simplicit̾ bonu ẽ nube̾. Su¬
specta ẽ m bonitas cius rei qua magni¬
tudo altͥius mali. malũ cẽ cogit in fuis.¬
Ego aut nõ leuius malũ sed simplex

Expanded text:
quaedam sumis testimonia. Ubi de continentia loqueris instantem necessitatem. Et, Quia bonum est homini sic e nubere, quia non potes jungere, quam uri; sed dicis: Melius est nubere quam uri. Si per se nuptiae sunt bonae, noli illas incendio are, sed dic simpliciter: bonum est nubere. suspecta est mihi bonitas eius rei, quam magnitudo alterius mali malum esse cogit inferius.ego autem non leuius malum, sed simplex
Abbreviated transcription (Latin):
põ cͥnum et distincto auri. ⁊ ĩcłtu uesteᷤ or¬
natus. s abscondicus cordis. hõ in ĩ corup¬
tõe mitis et silentis spẽ. hoc ẽ corã deo pla¬
cens. Cernis quale ꝯiugium int̾iuiros u
et ut uideant ĩquit um casta ꝯu̾satonem
ur̃am ⁊ ornatum ĩ abscondito cordis hoi
in ĩcorruptõe mitis et sientis sp̃o. Quodã¬
ẽ et bti̾tudinẽ incormptõnis que ꝓprie ũi¬
ginum ẽ hr̃e desistis. iitamini incõrup
uacetis orõi. et itum reu̾timini adroip̃m.

Expanded text:
o crinium, et distinctio auri, et in cultu vestis ornatus; sed absconditus cordis homo, in incorruptione mitis et silentis spiritus. Hoc est coram Deo placens . Cernis, quale conjugium inter viros uxe, Ut videant, inquit, viri castam conversationem vestram, et ornatum in abscondito cordis hominem, in incorruptione mitis et silentis spirituest, et beatitudinem incorruptionis, quae proprie virginum est, habere desiistis, imitamini incorruptvacetis orationi, et iterum revertimini Al.
Abbreviated transcription (Latin):
mente sonum heraclitum quoq cognoniẽ¬
uix intelligunt. S quid ad nm.A .l.hla.s.¬
e̾ nosse qͣm uncẽ. quãqͣm aũt in uictoria
ñ ꝑua sit difficultas. Quis enĩ eum supaẽ
queat cui assertionẽ penitus ignoret: Et
ne letorem longus traham: cuius mõi elo¬
quentie sit et quib u̾boꝵ floribus ornatu
incedat scd̃i libri eirs monstrauit exordiũ.
qd̾ hestͥnam crapulam ructans ita euomu
it. Satisfactio inuitatis nõ ut claro currã
nomĩe.s arumore purgatus.uiuã uario.
Obsetrõ agrum nouella plantatõez arbu¬
sta cenitudinis. creptam de uitioꝵ gurgiti¬
bus audientiam. ꝯmunitã agmmib scimꝰ¬

Expanded text:
mente sonum . Heraclitum quoque cognomenmente sonum . Heraclitum quoque cognomenvix intelligunt. Sed quid ad n nosse, quam vincere? Quamquam et in victoria non parva sit difficultas. Quis enim superare queat, cujus assertionem penitus ignoret? Et ne lectorem longius traham, cujusmodi eloquentiae sit, et quibus verborum floribus ornatus incedat, secundi libri ejus monstrabit exordium, quod hesternam crapulam ructans, ita evomit: 239 « Satisfacio invitatis, non ut claro curram nomine, sed a rumore purgatus vivam vano. Obsecro agrum, novella plantationum, arbusta teneritudinis, erepta de vitiorum gurgitibus, audientiam communitam agminibus. Scim
Abbreviated transcription (Latin):
comencanoles tñsmiser̃t
rogantes ut eorũ ineptus
norum tungelico atq apłico ri¬
gore ꝯccrerem. Quos cum legissẽ
et omnino nõ intellige̾m: cepi te¬
uoluere crebrius. ⁊ñ uerba modo
atq salias: s singulas pene sillabas discu¬
reis uolens prius scire quid lice̾t: a sic uł¬
saiptorũ canca barbaries ẽ. tantisq uitus
sprrtissimis semo ꝯfusus: ut nec quid loqͣ¬
cur nec quib argumentis uelit ꝓbare qd̃
icquitur potuim intellige̾. Tocus eĩ tum
totus iacet. actollit se ꝑ singula. ⁊ qͣi debi¬
litatus colub̾: in ip̃o conatu  frangitur. Nõ
cius quidla aggreditur. Parturient mõtes.
nascitur ndicuius mũ qd̾ ipẽ nõ sami hoĩs
eẽ. nõ sanus uiret horeites. Pret̾ea sic in uol¬
uit omĩa et quibda inextricabilib nodi
uniu̾sa ꝑcũbat: ut illud plautinaꝵ lict̾arũ
ei possit apcari. Has p̾ter sibillam leget ne¬
mo. Nam diuinandꝰ ẽ furiosas apollini ua¬
ces. Legimus aũt illud iuirgilianũ. Dat sĩ

Expanded text:
Commentariolos transmiserunt, rogantes, ut eorum ineptiis norum, Evangelico atque Apostolico vigore conterrerem. Quos cum legissem, et omnino non intelligerem, coepi revolvere crebrius, et non verba modo, atque sententias, sed singulas pene syllabas discutere, volens prius scire quid diceret, et sic scriptorum tanta barbaries est, et tantis vitiis spurcissimus sermo confusus, ut nec quid loquatur, nec quibus argumentis velit probare quod loquitur, potuerim intelligere. Totus enim tumet, totus jacet: attollit se per singula, et quasi debilitatus coluber, in ipso conatu frangitur. Non tius quiddam aggreditur. 238 Parturiunt montes, nasnon sanus juret Orestes. Praeterea sic involvit omnia et quibusdam inextricabilibus nodis universa perturbat, ut illud Plautinarum litterarum ei possit aptari: Has quidem praeter Sibyllam leget nemo. Nam divinandum est. Furiosas Apollinis vates legimus; et illud Virgilianum: Dat sine
Abbreviated transcription (Latin):
tiens nõ solũ oratiõib in secreto cor¬
clis u̾bum tenet. uerũ q psallentis cho
osculctur. Itaq maloꝵ gͣnatoꝵ. hoc est
dũsoꝵ et innuabiliũ fructuũ et p̃cipue
fidei odorib grẽ sapĩe. et głie uiteq et̾¬
ne subnixa diuitus qͥ sũt cuca sinistra.
et dexteram sponsi.pãras scãs laudãtiu
uł celestes potentie dicentes. Que ẽ hec
que ascendit dealbata. initens sr̃ frẽm
suum. hoc ẽ talib solẽnitatib fulget eccͣ.
et que recte ꝑdiẽ fusca erat. iã splendet ĩ
noctib et relucet. Ip̃e q dñs tanto mu¬
nẽ psallentiũ delectatus ait. Pone me
ut signaculũ incor tuũ. ut sigillũ. ĩ bra¬
chiũ tuũ. ꝗa ualida ẽ ut mors cantas.

Expanded text:
tiens non solum orationibus in secreto cortiens non solum orationibus in secreto cordis uerbum tenet, uerum etiam psallentis choosculatur. Itaque malorum granatorum, hoc est diuersorum et innumerabilium fructuum et praecipue fidei odoribus grata, sapientiae et gloriae uitaeque aeternae subnixa diuitiis, quae sunt circa sinistram et dexteram sponsi, per animas sanctas laudantium uel caelestes potentiae, dicentes: quae est haec quae ascendit dealbata, innitens super fratrem suum? hoc est: talibus sollemnitatibus fulget ecclesia et quae ante per diem fusca erat, iam splendet in noctibus et relucet. Ipse quoque dominus tanto munere psallentium delectatus ait: pone me ut signaculum in cortuum. ut sigil- lum in brachium tuum, quia ualida est ut mors caritas.