comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lum facta ẽ: qr dum eam unus
ueratit̾ fidelis ingressus est: ab
ea ꝓtinus mendax spiritus atq
int̾idelis abscessit. Set oportet
iam ut pͥora taceamus: et ad
ea que dieb nr̃is sunt gesta
ueniendum estz
niti. hoc quod apud multorũ
notitiam longe lateq ꝑcrebuit.
testari solent. quia isdem uir
longo iam senio oculoꝵ lum̃
amiserat. ita ut omnino nil ui¬
deret. Quẽ rex Gochoꝵ totila
studuit. quod audiuit᷑ Qͥ cum
in eisdem ꝑtib deuenisset hũc
uir domini ad pradium roga¬
uitz Cumq uentum esset ad
cumbere noluit: s ad sabini
uenerabilis uiri dexteram se¬
dit Cum uero eidem patri pu¬
ret: rex silent̾ manũ tetendit.
calicem abstulit: eũq ꝑ se epõ
uice pueri p̾buit: ut uideret
an sp̃ũ ꝓuidente discern̾et.
quis ei pocłm preberet. Tunc
uir dei accipiens calicem set
tamen ministrum ñ uidens
dixit. Nuiat ip̃a manus. De
quo uerbo rex letus erubuit.
qr quamuis ĩp̃e deprehensus.

Expanded text:
lum facta est, quia dum eam unus lum facta est, quia dum eam unus veraciter fidelis ingressus est, ab ea protinus mendax spiritus atque infidelis abscessit. Sed oportet jam ut priora taceamus, ad ea quae diebus nostris sunt gesta veniendum est,  cogniti, hoc quod apud multorum notitiam longe lateque percrebuit, opo testari solent, quia isdem vir longo iam senio oculorum lumen amiserat, ita ut omnimodo nil videret. Quem rex Gothorum Totila studuit quod audivit. Qui cum in iisdem partibus devenisset, hunc vir Domini ad prandium rogavit. Cumque jam ventum esset ad cumbere noluit, sed ad Sabini venerabilis viri dexteram sedit. Cum vero eidem patri 288 puret, rex silenter manum tetendit, calicem abstulit, eumque per se episcopo vice pueri praebuit, ut videret an spiritu providente discerneret quis ei poculum praeberet. Tunc vir Dei, accipiens calicem, sed tamen ministrum non videns, dixit: Vivat ipsa manus. De quo verbo rex laetatus erubuit, quia quamvis ipse deprehensus fuisset,
Abbreviated transcription (Latin):
tum p̃cepit: securusq illa antĩ¬
qͥ hostis certamina toleraturꝰ
intrauit: Itaq in tempeste noc¬
tis silentio cum uir dei qͥ esceret:
antiquus hostis in mensis uoci¬
bus magnisq clamorib cepit
imitari rugitus leonum. balat᷑
pecorum. ruditus asinoꝵ. sibilos
serpentium. porcoꝵ gruiitꝰ. stri¬
dores soricum: Eum repente datiꝰ
tot bestiarum uocib excitatus
surrexit uehement̾ iratus. et cõ¬
tra antiquum hostem magnis
cepit uocib clamare dicens. Re¬
ne tibi contigit miser tu ille qͥ
dixisti ponam sedem meam ad
aqͥlonem et ero similis altissimo.
ecce per suꝑbiam tuam porcis ⁊
soritib similis factus es: et qui
imitari dm̃ indigne uoluisti:
ecce ut dignus es bestias imita¬
ris. Ad qrͣ eiꝰ uocem et ut ita
clicam deiectionem suam: sp̃s
malignus erubuit. An non
erubuit: qͥ candem domũ ad
exibenda monstra qͦ consueue.¬
rat ulterius non intrauit: Sic¬
q p̾tmodũ fidelium habitacu¬

Expanded text:
praecepit, securusque illam, antiqpraecepit, securusque illam, antiqui hostis certamina toleraturus, intravit. Itaque intempestae noctis silentio, cum vir Dei quiesceret, antiquus hostis immensis vocibus magnisque clamoribus coepit imitari rugitus leonum, balatus pecorum, ruditus asinorum, sibilos serpentium, porcorum stridores et soricum. Tunc repente Datius tot bestiarum vocibus excitatus surrexit, vehementer iratus, et contra antiquum hostem magnis coepit vocibus clamare, dicens: Bene tibi contigit, miser, tu ille es qui dixisti: Ponam sedem meam ad Aquilonem, et ero similis Altissimo ; ecce per superbiam tuam porcis et soricibus similis factus es; et qui imitari Deum indigne voluisti, ecce, ut dignus es, bestias imitaris. Ad quam ejus vocem, ut ita dicam, dejectionem suam malignus spiritus erubuit. An non erubuit, qui eamdem domum ad exhibenda monstra quae consueverat ulterius non intravit? Sicque postmodum fidelium habitacu
Abbreviated transcription (Latin):
te et aspitiente populo. eum
mox in terra in ꝓprus gressib
erexit Cumq ei dñicũ corpꝰ
in os mitteret: illa dui muta
ad loquendum lingua soluta ẽ
Mirati omnes flere p̃gaulio ce¬
perunt. coꝵq mentes ilico metꝰ
et reuerentia inuasit: cum ui¬
delicet cernerent quid agapit᷑
facere in uirtute dñi ex adiu¬
torio petͥ potuiss.¬
uisdem quoq principis tem¬
pore cum datius mediola¬
nensis urbis ep̃e causa fidei
exactus: ad constantinopolitanã
urbem ꝑgeret corinthi deuenit:
Qͥ dum largam domũ ad hospi¬
tanclum quereret.: qͦ comitatũ
illius totum ferre potuisset:
et uix inueniret: aspexit eminꝰ
donium congruentis magnitu¬
dinis: eamq sibi p̃parari ad hos¬
pitandum iusfit: Cumq eiusdẽ
loci incole dicerent: in ea hunc
remanere non posse. quia samul¬
tis annis hanc diabolus in habita¬
ret. atq ideo uacua remansisset:
ab ea hominum in habitationẽ
reppulit: In ea sibi gͥ parari lec¬

Expanded text:
te et aspiciente populo, eum te et aspiciente populo, eum mox a terra in propriis gressibus erexit. Cumque ei Dominicum corpus in os mitteret, illa diu muta ad loquendum lingua soluta est. Mirati omnes flere prae gaudio coeperunt, eorumque mentes illico metus et reverentia invasit, cum videlicet cernerent quid Agapitus facere in virtute Domini ex adjutorio Petri potuissusdem quoque principis tempore cum Datius Mediolanensis urbis episcopus causa fidei exactus, ad Constantinopolitanam urbem pergeret, Corinthum devenit. Qui dum largam domum ad hospitandum quaereret, quae comitatum illius totum ferre potuisset, et vix inveniret, aspexit eminus domum congruentis magnitudinis, eamque sibi praeparari ad hospitandum jussit. Cumque ejusdem loci incolae dicerent, in ea hunc manere non posse, quia multis jam annis hanc diabolus inhabitaret, atque ideo vacua remansisset, ab ea hominum inhabitationem repulit. In ea igitur sibi parari
Abbreviated transcription (Latin):
uocatur
aurea ue¬
niens
populoꝵ
turbis
sibi occur¬
rentib in conspectu omnium
roganti ceco lumen redlidit:
et manu suꝑposita oculoꝵ tene¬
bras fugauitz¬
ost non multum uͦ temporis
exigente causa Gothoꝵ uir
qͦq beatissimus agapitus huius
sc̃e romane ecclie pontifex cui dõ
dispensante deseruio: ad iustinia¬
num principem accessit. Cui ad¬
huc ꝑgenti: quadam dic ĩ greciaꝵ
iam ꝑtib curandus oblatus e
mutus. et claudus: qui neq
ulla uerba edere potuit: neq
ex terra surgere uinqmͣ ualebat
Cumq hunc ꝓpinqͥ illius flentes
optulissent: uir dñi sollitite re¬
quisiuit: an curationis illuis ha-¬
berent fidem Cui clum in iurtu¬
te dei ex auctoritate sci petͥ fix¬
am salutis illꝰ spem habere se
dicerent: ꝓtinus uenerandus
uir orationi incubuit: et missa¬
rum sollempnia exorsus: sa¬
crifitium in conspectu dei om̃t¬
potentis immolauit. Quo ꝑ¬
acto ab altari exiens claudi
manum tenuit: atq assisten¬

Expanded text:
vocatur vocatur Aurea, veniens, populorum turbis sibi occurrentibus, in conspectu omnium roganti caeco lumen reddidit, et manu superposita oculorum tenebras fugavitost non multum vero temporis, exigente causa Gothorum, vir quoque beatissimus Agapitus hujus sanctae Romanae Ecclesiae pontifex, cui Deo dispensante deservio, ad Justinianum principem accessit. Cui adhuc pergenti quadam die in Graeciarum jam partibus curandus oblatus est mutus et claudus, qui neque ulla verba edere, neque ex terra unquam surgere valebat. Cumque hunc propinqui illius flentes obtulissent, vir Domini sollicite requisivit an curationis illius haberent fidem. Cui dum in virtute Dei, ex auctoritate Petri, fixam salutis illius spem habere se dicerent, protinus venerandus vir orationi incubuit, et missarum solemnia exorsus, sacrificium in conspectu Dei omnipotentis immolavit. Quo peracto, ab altari exiens, claudi manum tenuit, atque assisten
Abbreviated transcription (Latin):
quem ꝓ magna mansuetu¬
dine eius coniune sedere cõ¬
sueueratz
ita ei op¬
tulit. uit
ad loca
alia
tuiss inueniri: deberet ille qͦm
dederat ꝓpter suam conuigem
retransinitti. Factumq ẽ: et
usq ad certum locum predictꝰ
uir equo eodem subuehente ꝑ¬
ductus est. Qͥ mox ut alium
repperit. illum equum quem
acceperat retnͣsmisit: Cumq
eum p̃dicti nobilis uiri conũx
sedere ex more uoluisset. ultra ñ
ualuit: qr post sessionem tan¬
ti pontificis: mulierem ferre
recusauit. Cepit namq
immenso flatu et fremi-¬
tu atq incessanti tocius
corporis motu qͣsi despitiendo
ꝓdere: qr post menbra ponti¬
ficis mulierem ferre non po¬
tuisset Quod uir eiꝰ prudenter
intutus. hunc ad eundem ue¬
nerabilem uirũ ꝓtinus retrans.¬
misit: magnis precib petens
ut equum ip̃e possideret: qm
uiri suo sedendo declicasset. De
quo etiam illudl mirabile a
nr̃is semorib narrari soletz
quod in constantinopolita¬
na urbe ad portam que

Expanded text:
quem pro magna mansuetuquem pro magna mansuetudine ejus conjux sedere consueverat, ita ei obtulit, ut ad loca alia tuisset, deberet ille quem dederat propter suam conjugem retransmitti. Factumque est, et usque ad certum locum praedictus vir equo eodem subvehente perductus est. Qui mox ut alium reperit, illum quem acceperat retransmisit. Cumque eum praedicti nobilis viri conjux sedere ex more voluisset, ultra non valuit, quia post sessionem tanti pontificis mulierem ferre recusavit. Coepit namque immenso flatu et fremitu, atque incessanti totius corporis motu quasi despiciendo prodere, quia post membra pontificis mulierem ferre non posset. Quod vir ejus prudenter intuitus, hunc ad eumdem venerabilem virum protinus retransmisit, magnis precibus petens ut equum ipse possideret, quem juri suo sedendo dedicasset. De quo etiam illud mirabile a nostris senioribus narrari solet, quod in Constantinopolitna urbe ad portam quae
Abbreviated transcription (Latin):
flere magis libet quã aliquid
dicere.
e cuiꝰ etiam morte apd̾
qͥ cum dolore esset lateris tac¬
tus ad extrema ꝑductus est.
Dumq eius omnis domus in
sua soliditate ꝑsisteret: cubi¬
culum in quo eger iacebat fac¬
to terre motu contremuit. om̃s¬
q qui illic aderant nimio ter¬
rore concussit sicq sc̃a illa ani¬
ma carne soluta est. Factũq
est: ut magnus pauor inua¬
deret eos qui paulini mortẽ
uidere potuissent. Set qr hec
qmͣ superius dixi paulini
uirtus ualde est initima: nunc
si placet ad miracula exterio¬
ra ueniamꝰ: que et multis
iai nota sunt et ego tam
religiosorum uirorũ relati¬
onc diclici: ut de his omnim᷑
ambigere non possim ii.
othorum namq tempore
dum iohannes uir beatis¬
simus huius romane eccłie põ¬
tifex ad iustimanũ seuiorẽ pͥncipẽ
ꝑgeret: in coruithi ꝑtib aduẽ¬
nit cui necesse fuit initinere
ad sedendum equus reqͥri de¬
buisset: Quod illie quidam
uir nobilis audiens equum

Expanded text:
flere magis libet quam aliquid flere magis libet quam aliquid dicere. De cujus etiam morte apud quia cum dolore esset lateris tactus, ad extrema perductus est. Dumque ejus omnis domus in sua soliditate persisteret, cubiculum in quo jacebat aeger, facto terrae motu, contremuit, omnesque qui illic aderant nimio terrore concussit; sicque sancta illa anima carne soluta est. Factumque est ut magnus pavor invaderet eos qui Paulini mortem videre potuissent. Sed quia haec, quam superius dixi, Paulini virtus valde est intima, nunc, si placet, ad miracula exteriora veniamus, quae et multis jam nota sunt, et ego tam religiosorum virorum relatione didici, ut de his omnimodo ambigere non possim.othorum tempore dum Iohannis vir beatissimus huius Romanae ecclesiae pontifex ad Iustinum seniorem principem pergeret, in Chorinti partibus adnit, cui necesse fuit ut in itinere ad sedendum equus requiri debuisset. Quod illic quidam vir nobilis audiens, equum,
Abbreviated transcription (Latin):
muit: atq humilit̾ optulit.
dicens. Pete quod uis: qͣtinus
ad terram tuam ame cũ mag¬
no miinere reũtaris. Cui uir
diũ paulinus ait Unum ẽ
quod mͥ impendere benefitiũ
potes: ut omnes cuuitatis mee
captiuos relaxes Qͥ ꝓtinus
cuncti in affricana regione re-¬
quisiti: cum honustis frum̃to
nauib ꝓ uenerandi uiri pau¬
lini satiffaccõne. in eius comita¬
tu relaxati sunt. Post non
multos uero dies wWandaloꝵ
rex occubuit: et flagellum qd̾
ad suam ꝑnitiem dispensante
deo ꝓ fidelium disciplina tenu¬
erat: amisit Sicq factum est
ut ommipotentis dei famulus
paulinus uera p̃diceret. et qui
se in seruitium solum tradide¬
rat: cum multis a seruitio ad¬
libertatem rediret illum indeli¬
cet imitatꝰ. qͥ formam serui
sumpsit ne nos essemus serui
peccati. Cuiꝰ sequens uestigia
paulinus: ad tempus uolunta¬
rie seruus factus est solus. ut
Ium me audire contingit
quod imitari ñ ualeo:

Expanded text:
muit atque humiliter obtulit, muit atque humiliter obtulit, dicens: 'Pete quod vis, quatinus ad terram tuam a me cum magno munere revertaris'. Cui vir Domini Paulinus ait: 'Unum est quod mihi inpendere beneficium potes, ut omnes civitatis meae captivos relaxes'. Qui cuncti protinus in Africana regione requisiti, cum onustis frumento navibus pro venerandi viri Paulini satisfactione in eius comitatu laxati sunt. Post non multos vero dies Wandalorum rex occubuit et flagellum, quod ad suam perniciem dispensante Domino pro fidelium disciplinam acceperat, amisit. Sicque factum est, ut omnipotentis Dei famulus Paulinus vera praediceret, et qui se in servi tio solum tradiderat, cum multis a serlibertatem rediret, illum videlicet imitatus qui formam servi assumpsit, ne nos essemus servi peccati. Cujus sequens vestigia Paulinus, ad tempus voluntarie servus factus est solus, ut Dum me audire contingit quod imitari non valeo,
Abbreviated transcription (Latin):
Cumq hunc rex subito con¬
spexiss intremuit: atq asci¬
to suo domino sibi ꝑ filiãm
ꝓpinquo ei secretum quod¬
prius absconderat manifesta¬
uit dicens: Herum ẽ quod au¬
disti: nam nocte hac in som¬
nio sedentes in tribunalib cõ¬
tra me uidices uidi. int̾ quos
etiam iste simul sedebat et fla¬
gellum quod aliqñ acceꝑam
eoꝵ mͥ iudicio tollebat᷑. Set
ꝑcunctare quis nam sit: nain
ego hunc tanti meriti uirũ
popularem ut conspicit᷑ ẽẽ nõ
suspicorz Eunc regis gener se¬
creto paulinum tulit: quisnã
esset inquisunt: Cui uir do¬
mini respondit. Seruus tuus
sum quem ꝓ filio uidue susce.¬
ille inquireret ñ ut quid ess
s quid in sua terra fuisset in¬
dicaret atq hoc ab eo iterati¬
one freqñtis inquisitionis exĩ¬
geret: uir diũ constrictus mag¬
nis coniurationib iam non ua-¬
leus negare quid esset epm se
fuisse testatus est. Quod pos¬
sessor eius aucliens ualde ꝑti-¬

Expanded text:
Cumque hunc rex subito conCumque hunc rex subito conspexisset, intremuit, atque, accersito ejus domino, sibi per filiam propinquo, ei secretum quodprius absconderat indicavit, dicens: Verum est quod audisti; nam nocte hac in somnio, sedentes in tribunalibus contra me judices vidi, inter quos iste etiam simul sedebat, et flagellum quod aliquando acceperam eorum mihi judicio tollebatur. 281 Sed percunctare quisnam sit; nam ego hunc tanti meriti virum, popularem, ut conspicitur, esse non suspicor. Tunc regis gener secreto Paulinum tulit, et quisnam esset inquisivit. Cui vir Domini respondit: Servus tuus sum, quem pro filio viduae vicaille requireret, ut non quid esset, sed quid in sua terra fuisset indicaret, atque hoc ab eo iteratione frequentis inquisitionis exigeret, vir Domini, constrictus magnis coniurationibus, iam non valens negare quid esset, episcopum se fuisse testatus est. Quod possessor eius audiens, valde perti
Abbreviated transcription (Latin):
atq eius sermonib delectari.
Cui paulinus cotidie ad men¬
sam odoratas uirentes q her¬
bas deferre consueuerat: et ac¬
cepto pane ad curam horti re¬
meare Cumq hoc duituis age¬
retur: quadam die suo domino
secum secretius loquenti ait. Hi¬
de quid agas. et uuandalorum
regnum qͣlit̾ disponi debeat
ꝓuide: quia rex cituis et sub
omni celeritate moriturus est.
Quod ille audiens: quia ab
eodem rege p̃ceteris diligebat᷑
ei minime tacuit: set quia hoc¬
a suo hortalano sapienti sci¬
licet uiro agnouiss indica¬
uit. Quod dum rex aucliss:
ilico respondit Eg̃o uellem
hunc de quo loqueris homi
paulini temporalis dominus
respondit dicens: Hirentes her¬
bas mͥ ad pr̃adium deferre cõ¬
sueuit. Has itaq huc ad men¬
sam meam deportari fatioait
quis sit qͥ mͥ hec est locutus
agnoscas. Factũq est ut cum rex
ad prandium discubuit: pauli¬
nus ex suo opere odorata qͦ que
et uirentia dilaturus uenit.

Expanded text:
atque ejus sermonibus delectari. atque ejus sermonibus delectari. Cui Paulinus quotidie ad mensam odoriferas virentesque herbas deferre consueverat, et accepto pane ad curam horti remeare. Cumque hoc diutius ageretur, quadam die suo domino secum secretius loquenti ait: Vide quid agas, et Vandalorum regnum qualiter disponi debeat provide, quia rex citius et sub omni celeritate est moriturus. Quod ille audiens, quia ab eodem rege prae caeteris diligebatur, ei minime tacuit, sed quid a suo hortulano, sapienti scilicet viro, agnovisset indicavit. Quod dum rex audisset, illico respondit: Ego vellem hunc de quo loqueris hominPaulini temporalis dominus, respondit dicens: Virentes herbas mihi ad prandium deferre consuevit, has itaque huc ad mensam eum deportare facio, ut quis sit qui mihi haec est locutus agnoscas. Factumque est. Et dum rex ad prandnus ex suo opere odora quaeque et virentia delaturus advenit.
Abbreviated transcription (Latin):
obtulit: ac prius petiit. ut
ei dari debuissetz Quod cũ
uir barbarus typo suꝑbie¬
turgidus gaudio transito¬
rie ꝓsꝑitatis elatus. non
solum facere s etiam audi¬
re despiceret: uidua subiunx
dicens: Ecce hominem hũc¬
ꝓ eo uicarium prebeo: et so¬
lummodo pietatem in me
exhibe: mͥq unicum filium¬
meum redde Cumq ille ue¬
nusti uultus hominem con¬
spexisset: qm artem nosset
inquisiuit. Cui uir dñi
paulinus respondit licens:
s hortũ bene excolere scio
Quod uir gentilis ualde
libenter accepit: eum ĩnu¬
triendis olerib quia peritꝰ
eẽt audiuit: Suscepit itaq
seruum et roganti iudue
reddidit filium Qͦ accepto
uidua ab affricana regione
discessit: paulinus uͦ excolen¬
di horti suscepit curam. Cũ¬
q isdem regis gener crebro
ingrederetur hortum. suumq
hortalanum quedam require¬
ret: et sapientem ualde eẽ ho¬
mnem uideretz amicos cepit
familiares deserere. et sepuis
cum suo hortalano colloqui:

Expanded text:
optulit, ac prius petiit, ut optulit, ac prius petiit, ut ei donari debuisset. Quod cum vir barbarus typo suturgidus, gaudio transitoriae prosperitatis inflatus, non solum facere, sed etiam audire despiceret, vidua subjunxit, dicens: Ecce hunc hominem pro eo vicarium praebeo, solummodo pietatem in me exhibe, mihique unicum filium redde. Cumque ille venusti vultus hominem conspexisset, quam artem nosset inquisivit. Cui vir Dei Paulinus respondit, dicens: sed hortum bene excolere scio. Quod vir gentilis valde libenter accepit, cum in nutriendis oleribus quia peritus esset audivit. Suscepit itaque servum, et roganti viduae reddidit filium. Quo accepto, vidua ab Africana regione discessit. Paulinus vero excolendi horti suscepit curam. Cumque idem regis gener crebro ingrederetur hortum, suumque hortulanum quaedam requireret, et sapientem valde esse hominem videret, amicos coepit et familiares deserere, et saepius cum suo hortulano colloqui,
Abbreviated transcription (Latin):
loꝵ genero filium suum in
captuitatem ductum fuisse
ꝑhibuit: atq auiro dei esꝰ
p̃tium postulauit: si forte
eius dominus hoc dignaret᷑
accipere: et hunc concederet
ad propͥa remearez Set uir dei
magnopere petenti femine qͥd
dare potuisset inquirens: ni¬
chil apud se aliud nisi se iue¬
nit: petentiq femine respon¬
dit dicens: Mulier quid pos¬
sim dare tibi non habeo: set
memetip̃m tolle: esse me ser¬
uum iuris tui profitere: atq
ut filium tuum recipias. me
uice illius in seruitium tͣde
Quod illa ex ore tanti uiri
audiens: irrisionem pocuis
credidit: qmͣ compassionem:
At ille ut erat uir eloqͤntis¬
simus atq ad prime in exte¬
riorib quoq studiis erudit᷑:
dubitanti femine citius ꝑsua¬
sit. ut auclita crederet et ꝓre
ceptione filii. se in seruitiũ
ep̃m tradere non dubitaret.
ꝑrexerunt itaq utriq ad af¬
tricam. Procedente autem
regis genero qͥ eius filium
habebat: uidua rogatura se

Expanded text:
lorum genero suum filium in lorum genero suum filium in captivitatem ductum fuisse perhibuit atque a viro Dei eius pretium postulavit, si forte illius dominus hoc dignaretur accipere et hunc concederet ad propria remeare. Sed vir Dei magnopere petenti faeminae quid dare potuisset inquirens, nihil apud se aliud nisi se invenit, petentique faeminae respondit, dicens: 'Mulier, quid possim dare, non habeo; sed memet ipsum tolle, nie servum iuris tui esse profitere, atque ut filium tuum recipias, me vice illius in servitium trade'. Quod illa ex ore tanti viri audiens; inrisionem potius credidit quam conpassionem. At ille, ut erat vir eloquentissimus atque adprime exterioribus quoque studiis eruditus, dubitanti faeminae citius persuasit, ut audita crederit et pro receptione filii se in servitiums episcopum tradere non dubitaret. Perrexere igitur utrique ad Africam. Procedenti autem regis genero, qui eius filium habebat, vidua rogatura se
Abbreviated transcription (Latin):
ualde patri¬
bus intendo:
maioꝵ facta
reliqueram:
ita ut pauli¬
ni miraculum nolane urbis
ep̃i: qͥ multos quoꝵ memini
uͥtute et tempore p̃cessit: me¬
morie defuisse uideat᷑: s ad
priora nunc redeo eaq qnͣta
ualeo bruitate ꝑstringo. Siẽ
enim bonoꝵ facta innotescere
citius similib solent semorib
nrĩs ꝑ iustorum exempla gra¬
dientib predicti uenerabilis
uiri celebre nomen innotuit:
eiuisq opus ammirabile ad
eorum se instruenda studia te¬
tendit: quorum me necesse
fuit grandeuitati tam cerco
credere: ac si ea qͦ dicerentur
meis oculis uidissemz
um seiuentium uuan¬
daloꝵ tempore. fuisset ita¬
lia in campanie partib depo¬
pulata: multiq essent ex hac
terra in affricanam regionem
trans ducti: uir domini pauli-¬
nus cunctaq̃ ad episcopii usũ¬
habere potuit: captiuis indi¬
gentib q largituꝰ est. Cum ꝙ
ian nichil omnino suꝑesset
quod petentib dare potuiss.¬
die quadam quedam uidua
aduenit. que a regis wanda¬

Expanded text:
valde Patribus intendo, majorum facta reliqueram, ita ut Paulini miraculum, Nolanae urbis episcopi, qui multos quorum memini virtute et tempore praecessit, memoriae defuisse videatur. Sed ad priora nunc redeo, eaque quanta valeo brevitate perstringo. Sicut enim bonorum facta innotescere citius similibus solent, senioribus nostris per justorum exempla gradientibus praedicti venerabilis viri celebre nomen innotuit, ejusque opus admirabile ad eorum se instruenda studia tetendit, quorum me necesse fuit grandaevitati tam certo credere, ac si ea quae dicerent meis oculis vidissem. Cum saevientium Vandalorum tempore fuisset Italia in Campaniae partibus depopulata, multique essent de hac terra in Africanam regionem transducti, vir Domini Paulinus cuncta habere potuit captivis indigentibusque largitus est. Cumque iam nihil omnimodo superesset quod petentibus dare potuisset, quodam die quaedam vidua advenit, quae a regis Wanda
Abbreviated transcription (Latin):
ta esse ut doces. & manifesta
ratio. & ꝓlatũ ꝯgruũ testimonsũ
declarat: sed quȩso ut de uita ranti
patris. ad nariationis ordinem
redeas.
Gregoriꝰ.

Expanded text:
ta esse ut doces, et manifesta ratio, et prolatum congruum testimonium declarat. Sed quaeso ut de vita tanti Patris ad narrationis ordinem redeas. Gregor.
Abbreviated transcription (Latin):
pedem illius a seꝑe in qua
heserat absoluit: eumq sine.
lesione deposuit. Cui dixit.
Sequere me. quem sequentem.
duxit ad horti aditum: et
olera quȩ furto appetebat
auferre: ei cum magna dulce.¬
dine prebuit dicens. Uade..
& post hȩc furtum ñ facias.
sed cum necesse habes huc
ad me ingredere. ꝙ quetu cũ
peccato laborabas tollere: ego
tibi deuotus dabo P
Nunc usq ut inuenio. in¬
cassum ego non fuisse patres
in italia qui signa facerent
estimabam.

Expanded text:
pedem illius a sepe in qua pedem illius a sepe in qua inhaeserat, solvit, eumque sine laesione deposuit. Cui dixit: Sequere me. Quem sequentem duxit ad horti aditum, et olera quae furto appetebat auferre, ei cum magna dulcedine praebuit, dicens: Vade, et post haec furtum non facias; sed cum necesse habes, huc ad me ingredere, et quae tu cum peccato laboras tollere, ego tibi devotus dabo. PETR. Nuncusque, ut invenio, incassum ego non fuisse Patres in Italia qui signa facerent aestimabam.
Abbreviated transcription (Latin):
Qui in eundem hortum de.¬
ambulans. repperit etiam ser¬
pentem. Cui precipiens dixit.
Sequere me. Sicq usq ad
aditum funis ꝑueniens. im¬
ꝑauit serpenti dicens. In no¬
mine iñu precipio tibi. ut adi¬
tum istum custodias ac furem
huc ingredi ñ ꝑmittas. Proti¬
nus serpens totum se in itinere.
in transuersum tetendit: ad
cellam monachus rediit. Cũq
cerent: more solito fur adue.¬
in hortum pedem poneret: ui¬
dit subito quia tensus serpens
clausisset uiam. Et treme factꝰ
post semetipsum concidit. eiꝰq
pes per calciamentum in sudẽ.
sepis inhesit. Sicq usq dum
hortulanus recdiret. deorsum
capite. pependit. Consueta hora
uenit hortulanus: pẽdentem
in sepe furem repperit. Ser¬
penti autem dixit. Grãs ago
cdo. implesti quod uissi. Rece¬
de modo. Qui illico abcessit.
Ad furem uero ꝑueniens. ait.
Quid est frater. Tradidit te
michi d̃s. quare. in labore mo¬
nachoꝵ furtum tociẽs facere.
presumpsisti: Et hec dicens.

Expanded text:
Qui in eodem horto deQui in eodem horto deambulans, reperit etiam serpentem, cui praecipiens dixit: Sequere me: atque ad aditum furis perveniens, imperavit serpenti, dicens: In nomine Jesu praecipio tibi ut aditum istum custodias, ac furem huc ingredi non permittas. Protinus serpens totum se in itinere in transversum tetendit, et ad cellam monachus rediit. Cumquecerent, more solito fur advein hortum pedem deponeret, vidit subito quia tensus serpens clausisset viam; et tremefactus post semetipsum concidit, ejusque pes per calceamentum in sude sepis inhaesit, sicque usque dum hortulanus rediret, deorsum capite pependit. Consueta hora venit hortulanus, pendentem in sepe furem reperit, serpenti autem dixit: Gratias Deo, implesti quod jussi; recede modo. 164 Qui statim abscessit. Ad furem vero perveniens, ait: Quid est, frater? Tradidit te mihi Deus. Quare in labore monachorum furtum toties facere praesumpsisti? Et haec dicens,
Abbreviated transcription (Latin):
li. Sicq uir sc̃s seruaus in
pectore. honorem ueritatis.
& magistri: nec patris ꝓde¬
bat uitium. nec falsitatis
incurrebat peccatum
Petaus. Putas ne uir iste
uenerabilis libertinus de
quo tot signa & miracula re¬
tulisti: in tam ampla congrega¬
tione. imitatores suos in uir¬
tutib ñ reliquid: Grigoꝵꝰ.
Felix qui appellatur coruus.
quem ipse bene cognouisti.
qui eiusdem monasterii nuꝑ
p̃positus fuit: multa michi
de fr̃ĩb eiusdem monasteru
admiranda narrabat. Ex
quib aliqua quȩ ad memori¬
am ueniunt. subprimo: quia
ad alia festino. Sed unum di¬
cam: quod ab eo narratum.
pretireuralum nullomodo
estimo.
N eodem monasterio quidam
magne uitȩ monachus erat.
ortolanus. fur uero uenire
consueuerat. per sepem ascen¬
dere: & occulte holera auferre.
Cumq ille multa plantaret
quȩ minus inueniret. & alia
pedib conculcata. alia direp¬
ta conspiceret. totum hortum
circumiens. inuenit iter un¬
de fur uenire consueuerat.

Expanded text:
li. Sicque vir sanctus servans in li. Sicque vir sanctus servans in pectore honorem veritatis et magistri, nec patris prodebat vitium, nec falsitatis incurrebat peccatum. PETR. Putasne vir iste venerabilis Libertinus, de quo tot signa et miracula retulisti, in tam ampla congregatione imitatores suos in virtutibus non reliquit? ΚΕΦΑΛ. Felix qui appellatur Curvus , quem ipse bene nosti, qui ejusdem monasterii nuper praepositus fuit, multa mihi de fratribus ejusdem monasterii admiranda narrabat: ex quibus aliqua quae ad memoriam veniunt supprimo, quia ad alia festino. Sed unum dicam, quod ab eo narratum praetereundum nullo modo aestimo. In eodem monasterio quidam magnae vitae monachus erat hortulanus. Fur vero venire consueverat, per sepem ascendere, et occulte olera auferre. Cumque ille multa plantaret, quae minus inveniret, et alia pedibus conculcata, alia direpta conspiceret; totum hortum circumiens, invenit iter unde fur venire consueverat.
Abbreviated transcription (Latin):
ire disposui: Tunc ille a fun¬
do cordis considerans asꝑi¬
tatem & duritiã suam. hu¬
militatẽ ac mansuetudinẽ
libertini: ex lecto ꝓsiliuit. pe¬
des libertini tenuit. se pec-¬
casse se reum esse. testatus
est: qui tnͣto taliq uiro tã
crudelem facere contumeli¬
am presumpsisset. At contra
libertinus sese. in teiram pro¬
sternens. eiusq pedibꝰ prouo¬
lutus. suȩ culpȩ. ñ illius se¬
uitię fuisse referebat quod
ꝑtulerat. Sicq actum est.
ut ad magnam mansuetu¬
dinẽ ꝑduceret᷑ pater. & dis¬
fieret magistri. Cumq pro
utilitate monasterii ad con¬
stitutionẽ causȩ egressus fu¬
isset. multi uiri noti ac nobi¬
les. qui eum ualde semꝑ ho¬
norabant. uehementer admi¬
rati: sollicite ab eo requirebañ.
quid nã hoc esset. quod tam
tumentẽ ac liuidam faciẽ
haberet. Quib ille dicebat.
Hesterno sero peccatis meis
facientib. in scabello subpe¬
daneo impegi: atq hoc ꝑtu¬

Expanded text:
ire disposui. Tunc ille a funire disposui. Tunc ille a fundo cordis considerans asperitatem et duritiam suam, humilitatem ac mansuetudinem Libertini, ex lecto 161 prosiliit, pedes Libertini tenuit, se peccasse, seque reum esse testatus est, qui tanto talique viro tam crudelem facere contumeliam praesumpsisset. At contra Libertinus sese in terram prosternens, ejusque pedibus provolutus, suae culpae, non illius saevitiae fuisse referebat quod pertulerat. Sicque actum est ut ad magnam mansuetudinem perduceretur Pater, et hufieret magistri. Cumque pro utilitate monasterii ad constitutionem causae egressus fuisset, multi viri noti ac nobiles qui eum valde honorabant, vehementer admirati, sollicite requirebant quidnam hoc esset, quod tam tumentem ac lividam haberet faciem. Quibus ille dicebat: Hesterno die sero, peccatis meis facientibus, in scabello suppedaneo impegi, atque hoc pertu
Abbreviated transcription (Latin):
credo. Quadam namq die.
is qui post uenerabilis hono¬
rati exitum monasterii re.¬
gimen tenebat. contra eun¬
dem uenerabilem libertinũ¬
in graui iracundia exarsit.
ita ut eum manib cederet.
Et quia uirgam qua eum
ferire posset minime inuenit.
comprehenso scabello subpe¬
daneo ei caput. ac faciem tu¬
tudit. totumq illius uul-¬
tum tumentem ac liuidum
reddidit. Qui uehementer
cȩsus. ad stratum ꝓprium ta¬
citus rediit. Die uero altera.
erat pro utilitate. monasterii
causa constituta exiturus.
Expletis gͥ ymnis matutina¬
lib libertinus ad lectum ab¬
batis uenit: orationem sibi
humiliter petiit. Sciens uͦ
ille qnͣtum a cunctis uene¬
raretur. qnͣtumq diligere¬
tur: pro inuiria quam in¬
gesserat rececdere eum uelle¬
ex monasterio putabat.atq
requisiuit dicens. Ubi uis
ire: Cui ille respondit. Mo¬
nasterii causa constituta est
pater quam declinare neque¬
o: quia hesterno die me ho¬
die iturum ꝓmisi: & illus

Expanded text:
credo. Quadam namque die credo. Quadam namque die is qui post venerabilis Honorati exitum monasterii regimen tenebat, contra eumdem venerabilem Libertinum gravi iracundia exarsit, ita ut eum manibus caederet. Et quia virgam qua eum ferire posset, minime invenit, comprehenso scabello suppedaneo, ei caput ac faciem tutudit, totumque illius vultum tumentem ac lividum reddidit: qui vehementer caesus, ad stratum proprium tacitus recessit. Die vero altera erat pro utilitate monasterii causa constituta. Expletis igitur hymnis matutinalibus, Libertinus ad lectum abbatis venit, orationem sibi humiliter petiit. Sciens vero ille quantum a cunctis honoraretur, quantumque diligeretur, pro injuria quam ei ingesserat, recedere eum a monasterio velle putabat, atque requisivit, dicens: Ubi vis ire? Cui ille respondit: Monasterii causa constituta est, Pater, quam declinare nequeo, quia hesterno die me hodie iturum promisi, illuc
Abbreviated transcription (Latin):
In ostensione tam admirabi¬
lis signi cum fide feminȩ
uirtus conuenit utroꝵq:
atq ideo libertinũ existimo
ista potuisse. quia plus di¬
dicerat de magistri qmͣ de.
sua uirtute confidere. Cuiꝰ
cium calliculam in pectore ex¬
tincti corpusculi posuit: eius
nimitũ animã optine̾ qd pete¬
bat estimaũ. Nam heliseus qͥq
magistri pallium ferens
atq ad iordanẽ ueniens. per¬
cussit semel aquas: & mini¬
me diuisit. S cum repente
gistri pallio. & iter inter a¬
quas fecit. P erpendis petre.
qnͣtum in exhibendis uirtu¬
tib humilitas ualet: T̾unc
exhibere magistri uirtutẽ
potuit. quando magistri
nomen ad memoriam reclux¬
it. Quia enim ad humilita¬
tem sub magistro rediit. qd̾
magister fecerat. & ipse fe¬
cit. Petrus. Libet quod dicis.
S quȩso te. estne aliquid
aliud quod adhuc de ipso
ad nr̃am elificationem nar-¬
res: Gregorius. E st plane.s
si sit qui uelit imitari. Ego
enim uirtutem pacientiȩ.
signis & miraculis maiorẽ

Expanded text:
In ostensione tam admirabilis signi cum fide feminae virtus convenit utrorumque; atque ideo Libertinum existimo ista potuisse, quia plus didicerat de magistri, quam de sua virtute confidere. Cujus enim caligulam in pectore exstincti corpusculi posuit, ejus nimirum animam obtinere quod petebat aestimavit. Nam Elisaeus quoque magistri pallium ferens, atque ad Jordanem veniens, percussit semel, et aquas minime divisit. Sed cum repente m magistri pallio, ac iter inter aquas fecit. Perpendis, Petre, quantum in exhibendis virtutibus humilitas valet? Tunc exhibere magistri virtutem potuit, quando magistri nomen ad memoriam reduxit. Quia enim ad humilitatem sub magistro rediit, quod magister fecerat et ipse fecit. PETR. Libet quod dicis; sed, quaeso te, estne aliquid aliud quod adhuc de ipso ad nostram aedificationem narres? GREGOR. Est plane, sed si sit qui velit imitari. Ego enim virtutem patientiae signis et miraculis majorem
Abbreviated transcription (Latin):
negat. Qui etiam de dissolutc̃e
sui corporis. atq inhabitatione
pat̾e celestis dicit. Scimꝰ qm̃
si terrestris domus nr̃a huiꝰ ha¬
bitationis dissoluat᷑. quod edifi¬
cationem habemus ex deo. do¬
mũ non manuftãm eternam ĩ
celis
i gͥ nunc in celo sunt anime
iustoꝵ quid ẽ quod indie uidi¬
tii pro uistitie sue recributione
recipiant:
uiditio quod nunc animaꝵ
sola pꝰmodum uero etiã corpo¬
rum beatitudine ꝑfruuntur
ut in ipã quoq carne gaudeant
inqua dolores pro dño cruciat᷑s
ꝑtulerunt. Pro hac quippe gemi
ante resurrectionis diem de ani¬

Expanded text:
negat. Qui etiam de dissolutione negat. Qui etiam de dissolutione sui corporis, atque habitatione patriae coelestis dicit: Scimus quia si terrestris domus nostra hujus habitationis dissolvatur, quod aedificationem habemus ex Deo, domum non manufactam, sed aeternam in coelis ergo nunc in coelo sunt animae justorum, quid est hoc quod in die judicii pro justitiae suae retributionem percipiunt? judicio, quod nunc animarum sola, postmodum vero etiam corporum beatitudine perfruentur; ut in ipsa quoque carne gaudeant, in qua dolores pro Domino cruciatusque pertulerunt. Pro hac quippe geminante resurrectionis diem de san
Abbreviated transcription (Latin):
uentem presumpsit occidere con¬
tingere non presumpsit occisũ.
Qͥ enim occidendi ausum ha¬
buit. de occisi cadauere come¬
dendi licentiam ũ accepit. qͥa
is qui culpabilis in uita fuerat
piuuta inobedienta erat iam
iuistus ex morte. Leo gͦ qui
prius peccatoris uitam ne caue¬
rat. custodiuit post modum
cadauer iusti.
petrꝰ.
lacet quod dicis. S nosse
uellem si nunc aute resti¬
tutionem corꝑi in celum reci¬
teri possumꝰ neq de om̃ib
negare. Nam sunt quoꝵdam
uistoꝵ auime. que a celesti reg¬
no quibdam adhuc mansioni¬
b deferunt᷑. In quo dilationis
dampno quid aliud inuenit᷑
nisi quod de ꝑfcã iustitia ali¬
quid minus habuerunt: Et
tamen luce clarius constat qͥa
carnis claustra exeunt in celes
Ubicumq fuerit corpus ibi cõ¬
gregabunt᷑ et aquile. Qͥa ubi ip¬
se redemptor nr̃ est corpore. il¬
luc proculdubio colligunt᷑ et
anime ustoꝵ. Et paulus dissol¬
nec pauli animam eẽ in celo

Expanded text:
ventem praesumpsit occidere, conventem praesumpsit occidere, contingere non praesumpsit occisum. Qui enim occidendi ausum habuit, de occisi cadavere comedendi licentiam non accepit, quia is qui culpabilis in vita fuerat, punita inobedientia, erat jam justus ex morte. Leo ergo qui prius peccatoris vitam necaverat, custodivit postmodum cadaver justi. PETR. Placet quod dicis; sed nosse ellem si nunc, ante resurrectionem corporum, in coelo reciteri possumus, neque de omnibus negare, nam sunt quorumdam justorum animae, quae a coelesti regno quibusdam adhuc mansionibus differuntur; in quo dilationis damno quid aliud innuitur nisi quod de perfecta justitia aliquid minus habuerunt? et tamen luce clarius constat quia carnis claustra exeunt, in coeleUbicunque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae : quia ubi ipse Redemptor noster est corpore, illuc procul duanimae justorum. Et Paulus dissolnec Pauli animam esse in coelo
Abbreviated transcription (Latin):
um scͥptum sit uistus qua¬
cumq morte preuentꝰ fũit
iustitia eius non auferet᷑ ab eo.
electi qui proculdubio ad per¬
petuam uitam tendunt. quid
eis obest si admodicũ dure mo¬
riunt᷑: Et est fortasse non nũ¬
qmͣ coꝵ culpa licet minima qͥ
in eadem debeat morte resecari.
Unde fit ut reprobi potestatem
quidem contra uiuentes accipi¬
ant. s illis morientib. hoc in
eis grauius uindicet᷑. quod con¬
tra bonos potestatem sue crude¬
litatis acceperunt. Sicut isdem
carnifex qui eundem uenera¬
bilem diaconũ iuiuentem ferire
ꝑmissus est. gaudere suꝑ mor¬
tuum ꝑmissus non est. Quod
sacra quoq testant᷑ eloquia.
am uir dei contͣ samariã
missus quia ꝑ inobedien¬
tiam uitinerẽ comedit hunc
leo in eodem itinere occidit. S
statim illie scriptum est. quia
stecit leo uixta asinam et noti
comedit leo de cadauere. Ex qua
re ostendit᷑ quod peccatum mo¬
bedientie in ip̃a fu̾it morte lax¬
atum. quia isdem leo quem ui¬

Expanded text:
um scriptum sit: Justus quacunque morte praeventus fuerit, justitia ejus non auferetur ab eo , electi, qui procul dubio ad perpetuam vitam tendunt, quid eis obest si ad modicum dure moriuntur? Et est fortasse nonnunquam eorum culpa, licet minima, quae in eadem debeat morte resecari. Unde fit ut 408 reprobi potestatem quidem contra viventes accipiant, sed illis morientibus hoc in eis gravius vindicetur, quod contra bonos potestatem suae crudelitatis acceperunt, sicut idem carnifex qui eumdem venerabilem diaconum viventem ferire permissus est, gaudere super mortuum permissus non est. Quod sacra quoque testantur eloquia. Nam vir Dei contra Samariam missus, quia per inobedientiam in itinere comedit, hunc leo in eodem itinere occidit. Sed statim illic scriptum est: Quia stetit leo juxta asinum, et non comedit de cadavere . Ex qua re ostenditur quod peccatum inobedientiae in ipsa fuerit morte laxatum, quia idem leo, quem vi
Abbreviated transcription (Latin):
ine labore certaminis: ñ
est palma uictorie. Unde
gͦ uictores sunt nisi quod con¬
tra antiqͥ hostis insidias de¬
certauerunt: Oalignus quip¬
pe sp̃s. cogitationi. locutioni.
atq operi nr̃o semꝑ insistit:
si forte quid inueuiat: unde
apud examen et̾ni uidicis ac¬
cusator existat: His etenim nost¬
se quomodo ad deci piendum sẽ¬
per insistat:¬

Expanded text:
ine labore certaminis non est palma victoriae. Unde ergo victores sunt, nisi quod contra antiqui hostis insidias decertaverunt? Malignus quippe spiritus cogitationi, locutioni, atque operi nostro semper insistit, si fortasse quid inveniat unde apud examen aeterni judicis accusator existat. Vis etenim nosse quomodo ad decipiendum semper assistat
Abbreviated transcription (Latin):
niunt et mundant᷑. deferunt᷑
mortui. et suscitant᷑. p̾ensa igͥ
eoꝵ anime qualit̾ uiunt illic
ubi uuuint. quoꝵ hic et mor¬
tua corpora in tot miraculis
uiuunt. Si igit᷑ uitam anime
manentis in corpore deprehen¬
dis ex motu menbroꝵ. cur nõ
ꝑpendis uitam anime post corpͦ
etiam ꝑ ossa mortua in uirtu¬
te miraculoꝵ:
petrꝰ.

Expanded text:
niunt, et mundantur; deferuntur niunt, et mundantur; deferuntur mortui, et suscitantur. Pensa itaque eorum animae qualiter vivunt illic ubi vivunt, quorum hic mortua corpora in tot miraculis vivunt. Si igitur vitam animae manentis in corpore deprehendis ex motu membrorum, cur non perpendis vitam animae post corpus, etiam per ossa mortua in virtute miraculorum? PETR.
Abbreviated transcription (Latin):
stis fateor allegationib libent̾.
uictus prope nulla iam e̾ẽ hec
uisibilia existunare compellor.
qui prius in me infirmantium
ꝑsonam suscipiens: de inuisibi¬
libus dubitabam. Itaq placent
cuncta que dicis. Set tamen
sieut uitam anime in corpore
manentis ex motu corporis ag¬
noui: ita ut uitam anime pꝰ
corpus aꝑtis quibdam rebus
attestantib agnoscere cupio.
ac in re si cor paratum.¬
tue dilectionis inuenio in
allegatione minime laboro.
Numquid nam sci apłi et mar¬
tyres xp̃i p̾sentem uitam despi¬
cerent. in morte carnis animas
ponerent nisi certiorem anuna¬
rum uitam subsequi scirent:
Tu uͦ ip̃e inquies. quia uitam
anime in corpore manentis. ex
motib corporis agnoscis: ecce
hii qui animas in mortem po¬
suerunt. atq animarum uitã
pꝰ mortem carnis e̾e crediderunt.
cotidianis miraculis choruscãt.
Ad extincta namq eoꝵ corpora
uiuentes egri uenuint et sa¬
monio uexant᷑. demoniaci ue¬
niunt et liberant᷑: leprosi ue¬

Expanded text:
stis, fateor, allegationibus libenter victus, prope nulla jam esse haec visibilia existimare compellor, qui prius in me infirmantium personam suscipiens, de invisibilibus dubitabam. Itaque placent cuncta quae dicis; sed tamen sicut vitam animae in corpore manentis ex motu corporis agnosco, ita vitam animae post corpus, apertis quibusdam rebus attestantibus, cognoscere cupio. GREGOR. Hac in re si cor paratumtuae dilectionis invenio, in allegatione minime laboro. Nunquidnam sancti apostoli et martyres Christi praesentem vitam despicerent, et in mortem carnis animas ponerent, nisi certiorem animarum vitam subsequi scirent? Tu vero ipse inquies quia vitam animae in corpore manentis ex motibus corporis agnoscis; et ecce hi qui animas in mortem posuerunt, atque animarum vitam postmortem carnis esse crediderunt, quotidianis 384 miraculis coruscant. Ad exstincta namque eorum corpora viventes aegri veniunt, et samonio vexantur, daemoniaci veniunt, et liberantur; leprosi ve
Abbreviated transcription (Latin):
qmͣ ne diligat᷑ clamat: Multa
autem fuerant que adhuc de elec¬
toꝵ factis narrari debuissent:
S hec silentio supprimo: quia
ad alia festino.
uam multos intͣ sc̃e ecclie
gremium constitutos de
uita anime pꝰ mortem carnis
perpendo dubitare. queso ut
debeas uł que ex ratione suppe¬
tunt. uł siqua animarũ exem¬
pla animo occurrunt ꝓ mł¬
toꝵ edificatione dicere. ut hii
qui suspicant᷑ discant cũ car¬
ne animam non finire.
aboriosum ualde hoc opus
est. et maxime occupato
animo atq ad alia tendenti.
S si sunt quib prodesse uale¬
at: uoluntatem meam pro¬
culdubio pꝰ pono utilitati ꝓx¬
imorum. et in quantum deo
largiente ualuero: quod aĩa
pꝰ carnem uiuat. subseqñti
hoc quarto uolumine demon¬
strabo

Expanded text:
quam ne diligatur clamat? Multa quam ne diligatur clamat? Multa autem fuerant quae adhuc de electorum factis narrari debuissent, sed haec silentio supprimo, quia ad alia festino. PETR. Quia multos intra sanctae Ecclesiae gremium constitutos de vita animae post mortem carnis perpendo dubitare, quaeso ut debeas, vel quae ex ratione suppetunt, vel si qua animarum exempla animo occurrunt, pro multorum aedificatione dicere, ut hi qui suspicantur, discant cum carne animam non fiairi. GREGOR. Laboriosum valde hoc opus est, et maxime occupato animo atque ad alia tendenti. Sed si sunt quibus prodesse valeat, voluntatem meam procul dubio postpono utilitati proximorum, et, in quantum Deo largiente valuero, quod anima post carnem vivat subsequenti hoc quarto volumine demonstrabo
Abbreviated transcription (Latin):
tationis educta. in nr̃a ceruice gͣs¬
sata est. atq humanum genꝰ
quod in hac terra p̾multitudĩe
nimia quasi spisse segetis more
surrexerat: succisum a ruit. Nã
de populate urbes eu̾sa castra cõ¬
cremate eccłie destructa sunt
monasteria uiroꝵ atq feminaꝵ.
desolata ab hominib predia. at¬
q ab omni cultore destituta. un
solitudine uacat t̾ra. Nullus
haue possessor uihabitat. occu¬
pauerunt bestie loca. que pri¬
hominum multitudo tenebat.
Et quid in aliis mundi ꝑtib
agat᷑ ignoro: nam in hac t̾ra
in qua nos uiuimus finem
suum mundus non iam nũ¬
tiat. s ostendit. Tanto gͦ nobis
necesse ẽ instantiꝰ et̾na querere
qnͣto a nobis cognoscimus uelo¬
cit̾ temporalia fugisse. Despi
tiendus a nobis hic mundus
fuerat: etiã I si blandiretur
si reb prosperis demulceret
animũ. At pꝰqmͣ tot flagelł
premit᷑. tanta adu̾sitate fati¬
gat᷑. tot nobis cotidie dolores
ingeminat: quid nobis aliud

Expanded text:
tationis educta in nos cervice grastationis educta in nos cervice grassata est, atque hominum genus, quod in hac terra prae multitudine nimia quasi spissae segetis more surrexerat, succisum aruit. Nam depopulatae urbes, eversa castra, concrematae ecclesiae, destructa sunt monasteria virorum atque faeminarum, desolata ab hominibus praedia atque ab omni cultore destituta; in solitudine vacat terra, nullus hanc possessor inhabitat; occupaverunt bestiae loca quae prius multitudo hominum tenebat. Et quid in aliis mundi partibus agatur, ignoro. Nam hac in terra, in qua nos vivimus, finem suum mundus non iam nuntiat, sed ostendit. Tanto ergo nos necesse est instantius aeterna quaerere, quanto a nobis cognoscimus velociter temporalia fugisse. Despiciendus a nobis hic mundus fuerat, etiam si blandiretur, si rebus prosperis demulceret animum; at postquam tot flagellis premitur, tanta adversitate fatigatur, tot nobis quotidie dolores ingeminat, quid nobis aliud
Abbreviated transcription (Latin):
lateq claruerat. a me requisitꝰ
mͥ ip̃e narrabat
iebat namq quia quodam
die dum parrochias suas
ex more circiuret: ꝑuenit ad
cii. Aduesꝑascente autem die
stratum sibi fieri uixta sepul¬
crum martiris uoluit atq ibi
pꝰ laborem quieuit. Cum nocte
media ut asserebat. nͨ dormie¬
bat nͨ ꝑfcẽ uigilare poterat:
s depressus ut sobet sompno
grauabat᷑ quodam pondere ui¬
gilans animꝰ. atq ante eum
isdem beatꝰ martyr eutitiꝰ asti¬
tit dicens. Redempte uigilas:
Cui respondit. uigilo. Qui ait
Finis uenit uniũse carnis: finis
uenit uniu̾se carnis. finuis ue¬
uit uniu̾se carnis. Postqmͣ tͥnã¬
intim uocem uisio mr̃is que eiꝰ men¬
tis oculis appa iii rebat eua¬
nuit. Tune uir dñi surrexit. se¬
q in orationis lamentum dedit
Mox enim illa t̾ribilia in celo
signa sunt secuta: ut haste atoy
acies ignee ab aquilonis ꝑte
uiderentur. Mox esfira longo¬
bardor gens de uagina sue habi¬

Expanded text:
lateque claruerat, a me requisitus lateque claruerat, a me requisitus mihi ipse narrabat. Aiebat namque quia quadam die dum parochias suas ex more circuiret, pervenit ad ris. Advesperascente autem die stratum fieri sibi juxta sepulcrum martyris voluit, atque ibi post laborem quievit, cum nocte media, ut asserebat, nec dormiebat, nec perfecte vigilare poterat; sed depressus, ut solet, somno, gravabatur quodam pondere vigilans animus, atque ante eum idem beatus martyr Eutychius astitit, dicens: Redempte, vigilas? Cui respondit: Vigilo. Qui ait: Finis venit universae carnis, finis venit universae carnis, finis venit universae carnis. Post quam trinam vocem visio martyris, quae mentis etis oculis apparebat, evanuit. Tunc vir Domini surrexit seque in orationis lamentum dedit. Mox enim illa terribilia in caelum signa secuta sunt, ut hastae atque acies igneae ab aquilonis parte viderentur. Mox effera Langobardorum gens de vagina suae habi