comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
caurus ri. quid̃ ludꝰ qñ hoies a tapetib mittũ¬
rã et illesũ inter corma recipiũt et dñr petan¬
ri.q. petẽs tauri. ue petautꝰ cõpoĩt᷑ a peto greco
ꝙ est uolare et aura qr cũ hõ in tali ludo eunt
lectãt ai iactata petauro.

Expanded text:
aurus, quidam ludus, quando homines a tapetibus mittunram et illesum inter cornua recipiunt, et dicuntur petauri quasi petentes tauri; vel petaurus componitur a peto greco, quod est volare, et aura, quia cum homo in tali ludo ita electant animum iactata petauro
Abbreviated transcription (Latin):
panimẽta tẽploꝵ et domoꝵ et palacioꝵ quͦ¬
lamĩa aurea in frõte uł inpectore pontificis
q̃ illd̾ nomẽ dĩ ineffabile tetragramathon
siuiculus. li. di. Itẽ a peto hoc petasũ et hͥ pe
tasus a peto greco ꝙ ẽ uolare. Martiał coqꝰ¬
petaso ꝙ ac talarib concittatis cep̃ icuriꝰ p̾ire

Expanded text:
pavimenta templorum et domorum et palatiorum quolamina aurea in fronte vel pectore pontificis, que illud nostri Dei ineffabile tetragramaton sunculus et vas’. Item a peto hoc petasum vel hic tasus a peto greco, quod est volare; Martianus ‘petaso ac talaribus concitatus cepit preire
Abbreviated transcription (Latin):
zare. et ꝯponitur aggusto. stas .i. ualde
uł ixta gustare. cõgucto. stas .i. sił gustare
degusto. stas. ualde uel deorsũ uł de aliqͦ gu¬
state. p̾gusto. stas .i. p̃libare añ gustare. ce¬
gusto. stas. iteꝵ gustare. Gusto et eis cõ¬
Ducta. te. ẽ aqua q̃ stat et parũ fluit. stil¬
la n̾o q̃ cadit. hic stillicidiũ stilla cadeus.
ciderit stilla. gucta etiã dr q̃dã infiriitas

Expanded text:
iare, et componitur aggusto -as, idest valde vel iuxta gustare; congusto -as, simul gustare; degusto -as -are, valde vel deorsum de aliquo gustare; pregusto -as, prelibare, ante gustare; regusto GUTTA -e est que stat et parum fluit, stilla vero que cadit - hinc stillicidium, stilla cadens: ciderit stilla. Gutta etiam dicitur quedam infirmitas.
Abbreviated transcription (Latin):
glutio. tis.i. sił glutire. itẽ deglutio. tis.
nalde uł deorsum glutire. uł a gula. iã
ingulatũ emit̾e. et ĩ eod̾ sẽsu eglutio. tis.
inglutio. tis. introglutire. Itẽ preglucio.
re uł retro a gula ence̾. Itẽ transgłutis s.
gluitio neutie ẽ cũ oĩb suis cõpsitis ⁊pꝑ¬

Expanded text:
glutio -tis, idest simul glutire; deglutio -tis, idest valde et deorsum glutire, vel a gula iam ingulatum emittere, et, in eodem sensu, eglutio -tis; inglutio -tis, intro glutire, unde hec ire vel retro a gula eicere; transglutio -tis. Glutio neutrumest cum omnibus suis compositis
Abbreviated transcription (Latin):
ẽplo auiũ policiã hoies ex̃cere ceperaut
ut cõis ẽẽt labor coĩs dig̾tatis puicem
siugłi ꝑtui curas discerẽt obsequia ĩ¬
nuillus ĩniunis laboris ħ erit pul chͣr¬
moderacõe delata ꝓmotio et tolerabilior
iudebatur q̃ cõĩ cadebat sorte custodia. neõ
audebat aliũ ẜuiciũ p̾mere cui s̾ successus
ĩ honore mutua forẽt sb̾enua fastigia. ne¬
mini labor grauis ꝙ̃ dignitas sequtura re¬

Expanded text:
emplo auium politiam homines exercere coeperant, ut communis esset labor, communis dignitas, per uices singuli partiri curas discerent, obsequia imnullus inmunis laboris. hic erat pulchermoderatione delata promotio et tolerabilior uidebatur quae communicabat sortem custodiae. nemo audebat alium seruitio premere, cuius sibi successuri tn honorem mutua forent subeunda fastidia, line labor grauis, quem secutura
Abbreviated transcription (Latin):
dangore cõpoĩt ut exͥcet dorentẽ. cui icẽ
munnens traditã est. at illa uolẽs suscip
sortẽ nec usu mõ ĩ uita et pig̾or sõpno re¬
nũciat. s ĩpigre suis extutitur estratis
uitẽ exeqr̃. Et ꝙͣ accepit grãm pari custo¬
tio qr deuotio nalis iõ tuta custodia qr uo¬
lũtas libera. hũc etiã uolãtes ordinẽ ser¬
uãt et hac moderatione dem laborẽ alle¬
mãt ut ꝑ uices fungãtur ductus sui nu¬

Expanded text:
nitconponit, ut excitet dormientem cui uicem muneris traditura est. at illa uolens suscipit sortem nec usu nostro inuita et pigrior somno renuntiat, sed inpigre suis excutitur stratis, uicem exsequitur et quam accepit gratiam pari cutio, quia devotio naturalis: ideo tuta custodia, quia voluntas libera. Hunc etiam volantes ordinem servant, et hac moderatione omnem laborem allevant; ut per vices fungantur ductus sui mu
Abbreviated transcription (Latin):
tigridũ retauare ꝑdoꝵ felire. pãthelaꝵ
caurire. ursoꝵ mĩcare. uł seuire. aproꝵ
frend̾e. lincũ lincare. lupoꝵ ululare. sei¬
pentũ sibilare. onagroꝵ nugilare ar¬
uoꝵ rugire. bonu mugire. equoꝵ hĩure.
asmoꝵ rud̾e. porcoꝵ gruinire. u̾ris quir¬
tare. auetũ iorectare. euiũ balare. lepoo
catuloꝵ glatuare. lepoꝵ et pũoꝵ nag¬
re. nustelaꝵ drmolare. muriũ pipitate
loricũ dictitare. elefantũ barrire. stna¬
rũm coaxare. coruoꝵ crocitare. a qͥlatũ
clange̾. accipitrũ pipiare. uultuꝵ pulpare
Miluoꝵ lipire. oloꝵ dreusare. gruũ gru̾e.
cicomaꝵ catolare. anseꝵ siclinge̾. anatũ
restrissitare. pauonũ paupulate. gal¬
loꝵ cucurtire. gamboꝵ fringulire. noctuaꝵ
cutubire. cuculoꝵ cuculare. meruloꝵ zinzi¬
are. trrdoꝵ trucilare uł soccitare. sturuoꝵ
passitare. Hirũdinũ fricinire uł mimirire.¬

Expanded text:
tigridum rachanare, pardorum felire, pantherarum caurire, ursorum urcare vel sevire, aprorum frendere, lincum urcare, luporum ululare, serpentum sibilare, onagrorum mugilare, cervorum rugire, boum mugire, equorum hinnire, asinorum rudere, porcorum grunire, verris quiritare, arietum lorectare, ovium balare, hyrcocatulorum glatire, leporum et puerorum vagire, mustellarum drinorare, murium pipitare, soricum desticare, elefantum barrire, ranarum coaxare, corvorum crocitare, aquilarum clangere, accipitrum pipiare, vulturum pulpare, milvorum lupire, olorum drensare, gruum gruere, ciconiarum crotolare, anserum sclingere, anatum tetrissitare, pavonum paupolare, gallorum cucurrire, graculorum fringulire, noctuarum cucubire, cuculorum cuculare, merulorum zinziare, turdorum trucilare vel soccitare, sturnorum passitare, hyrundinum fritinnire vel minurrire
Abbreviated transcription (Latin):
nan predari ĩpugnare. ꝓpͥe grassari ẽ ccude¬
liter gradi. et dr̃ sic ab uupetu gradiendi ut
dicatur grassari. qiͣ cũ ĩpetu grãdi ad cude¬
liter agẽdũ. unde hic grassator qui crudelr̃
agit. latro. p̾dator. seiẽs crudelit᷑ et homi

Expanded text:
 predari, impugnare. Proprie grassari est crudeliter, et dicitur sic ab impetu gradiendi, ut dicatur grassari quasi cum impetu gradi ad crudeliter agendum; unde hic grassator -ris, qui crudeliter agit, latro, predator, seviens crudeliter, hom
Abbreviated transcription (Latin):
robur oĩs ligni cutis et spẽs qr sit firmissi¬
ma. sp̃alr̃ tñ est q̃d̾ herba que nascitur ex
humano sangine. et qued̾ alia hba q̃ etiã
mortua recenti herba renascitur et nulgo
ita nocatur et dr̃ sic qr multũ g̾minando
rimoꝵ agroꝵ sit. unde et ip̃m greci ag̾ste
nũcupanerũt. Qñ etiã ĩuenitur ꝓ radice
gramine abuidat ut locus. Et cõꝑatur.¬
re.q. gramina collige̾ uł gramine ĩplere.
Et cõponitur cõgnamino. uas. degranuno
nas. grauũa euelłe. ingramino. nas. gͣ¬
mine implere. Et st̃ uentra oĩa. Et a gra¬
ẽẽ uel fieni graminosũ. Et hinc grami¬

Expanded text:
robur omnis ligni cutis et species, quia sit firmissima. Specialiter tamen est quedam herba que nascitur ex humano sanguine, et quedam alia herba que etiam mortua recenti herba renascitur et vulgo ita vocatur; et dicitur sic, quia multum germinando rimum agrorum sit, unde et ipsum Greci agreste nuncupaverunt; quandoque etiam invenitur pro radice gramine abundat, ut locus, et compardest gramina colligere vel gramine implere, et componitur congramino -as et degramino idest gramina evellere; ingramino -as, gramine implere; et sunt neutra omnia. Et a graesse vel fieri graminosum, et hinc grami
Abbreviated transcription (Latin):
spirare. globosũ fac̾e̾. unde globatim .i. cumu¬
latim spissim. Globo cõponitur. agglobo. la̾
conglobo. bas. Uude conglobati adubiũ cu
¶lobus .bĩ. ma. ge. et hic glomus . mi. et
hoc glonius. meris. ⁊ dr̃ glomius. meris. co¬
adunatio et glom̾atio filoꝵ. glonius . mi.
ilid idẽ uel cutulus. globus uero ẽ aliaꝵ
quodlibet solidũ et rotũdũ .s. solida rotũ¬
ditas hñs tres equales dimensiones ut

Expanded text:
spissare, globosum facere; unde globatim, idest cumulatim, spissim; et componitur agglobo -as et conglobo -as, unde conglobatim adverbium, GLOBUS -bi et hic glomus -mi et hoc glomus -ris: glomus -eris est coadunatio et glomeratio filorum, glomus -mi illud idem vel circulus, globus vero est aliarum tur globus quodlibet solidum et rotundum, scilicet solida rotunditas habens tres equales dimensiones, ut
Abbreviated transcription (Latin):
usu. et cõponitur degulo. las .i. deuorare ul
gulã a mãtello uel alia re auferre uł ual
Itẽ ingulo. las .i. ĩ gulã nitt̾e et denorare.
uł ingulare ẽ mantessũ uł aliud gula aꝑ¬
tare. Itẽ transgulo. las .i. ultra gulam deor¬
suni ĩ mittere .s. transglutire. Itẽ cõponitur
cũ stringo. et dr̃ strangulo. las. string̾e̾ gu

Expanded text:
usu, sed componitur degulo -as, idest devorare, vel gulam a mantello vel alia re auferre, vel vaingulo -as, in gulam mittere et devorare, vel ingulare est mantellum vel aliud gule aptare; transgulo -as, idest ultra gulam deorsum immittere, scilicet transglutire. Item componitur cum stringo et dicitur strangulo -as, idest
Abbreviated transcription (Latin):
neus. nea. neũ. de glutine exñs uł adglu¬
ten ꝑtinẽs. et glutino sus. sa. sũ .i. plemus
glutiue uel tenax.¬
nax ꝙ fit deglutine ad aliꝙͣ liuiendũ. et
ge̾ glutino collig̾e. unde glutinãter et
glutinatim .i. cõmunctim. Et cõponitur ag¬
glutino. nas .i. ad iũge̾ asugare. et cõglu¬
tino. nas .i. cõñge̾. reglutino. nas. iteꝵe cõ¬

Expanded text:
neus -a -um, de glutine existens vel ad gluten pertinens, et glutinosus -a -um, idest plenus glutine vel tenax,nax quod fit de glutine ad aliquid liniendum. Et ngere glutino, colligare; unde glutinanter et glutinatim, idest coniunctim, et componitur agglutino -as, idest adiungere, alligare; conglutino -as, idest coniungere; reglutino -as. Et
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓ eodẽ. et dr̃ a linea qr liueatim fiũt lite̾ .i.
quib dã lineis et protractionib. grama¬
ton uertitur ĩ latinũ. et dr̃ hoc gramatũ .ti.
mata cadinus. Et hic gramatꝰ qͥ sumt ĩ¬
iciũ legẽdi uł qui ꝑ pagias lege̾ potest¬
lrã dr̃ hec gramatica .ce. qiͣ literalis sciencia
nõ a pͥma ꝑte su. qr pͥmo tractat de lrĩs s
ꝑ effectũ qr efficit literatũ. Unde et sic descai¬
bitur. Gramatita ẽ scĩa rõe scribendi recte pro¬
nũciandi rõe ꝯstruendi gnata. Docet enĩ hec
ars sccib̾e sine quo nõ est hr̃e ꝑfectõem ip̃ius
Oportet enĩ ut sciat figuras cognoscẽ ⁊ qua¬
liter debeãt fien et q̃ cui sit: nł que nõ sit pre¬
ponẽda. uł supponẽda et oĩo figuras sibi e¬
leganter et artificiose coaptare Et hoc quidẽ
stiuere. Ex quib oĩbͣ quasi integralit̾ hec¬
ars cõsistit. Qd̃ autẽ dr̃ gramatica qĩ gra¬
hĩc gramaticus. ca. cũ. ꝑtinẽs ad gramati¬

Expanded text:
deo dicitur a linea, quia lineatim fiunt littere, idest quibusdam lineis et protractionibus. Gramaton vertitur in latinum et dicitur hoc gramatum -ti, mata Cadmus’; et hinc hic gramatus, qui sumit initium legendi vel qui per paginas legere potest, et hec gramatica non a prima parte sui, quia primo tractet de litteris, sed per effectum, quia efficit litteratum. Unde et sic describitur: gramatica est scientia recte scribendi, recte pronuntiandi et recte construendi gnara; docet enim hec ars recte scribere, sine quo non est habere perfectionem ipsiusm opus ut sciat figuras cognoscere, et qualiter debeant fieri, et que cui sit vel non sit preponenda vel supponenda, et omnino figuras sibi eleganter et artificiose coaptare; et hoc quidem struere, ex quibus omnibus quasi integraliter consistit. Quod autem dicitur gramatica, quasi gra gramaticus -a -um, pertinens ad gramati
Abbreviated transcription (Latin):
tare uł tum̾e. unde grumus .mi. cumulus
aceruꝰ cõgeries. et hĩc hic grumulus . li. ĩ ecd̾
tib dolii ꝓp̃ uinum. uñ grumosus. sa. sũ. et
cõꝑatur. uͥnde hec grumositas.tis.
runda. de. fe. ge. ĩferior ꝑs tecti cãpane a
qua stillat aqua. unde grundula. le. ⁊ grũ¬

Expanded text:
re, unde hic grumus -mi, idest cumulus, acervus, congeries; et hinc hic grumulus -li, in eodem teribus dolii propter vinum, unde grumosus -a -um, et comparatur, unde hec grumositas. NDA -e, inferior pars tecti campane, a qua distillat aqua, unde grundula -le
Abbreviated transcription (Latin):
et ħ graue. qr q̃ grãdia st̃ grauia solent ẽẽ
et ẽ graue de nã. s grauidũ de accũti fecũ¬
ditate ut atbor grauida ponus. ⁊ mulier
gramda fetu. Item graues dñis autẽticos
uen̾abłes. unde et cõtẽptibiles leues diciꝰ.
Et dr̃ grauis ꝓ cõsilio et cõstãtia qr non le¬
ni motu dissisit et fixa cõstãcie grauitate

Expanded text:
t esse. Et est grave de natura, gravidum de accidenti fecunditate, ut arbor gravida pomis, et mulier gravida fetu. Item graves dicimus autenticos, venerabiles, unde et contemptibiles leves dicimus, et dicitur gravis pro consilio et constantia, quia non levi motu desilit, sed f
Abbreviated transcription (Latin):
gand̾e uł grãs agẽ. unde gratulanẽ. minis.
et gratulabũdus. da. dũ .i. letus. uł letabũ¬
dus. et gratulanter .i. letanter. ⁊ corr̃. tu.¬
grãm seruans. gratiosus acceptabilis pla¬
citus. et gratus memor beneficii. et gratus¬

Expanded text:
gaudere vel gratias agere, unde gratulamen -nis et gratulabundus, idest letus vel letabundus, et gratulanter, idest letanter. Item gam servans, gratiosus, acceptabilis, placitus; et gratus, idest memor beneficii; et gra
Abbreviated transcription (Latin):
sibifiuẽ uite adẽe adñtit facit sibi thecam
de chure et mirra et cet̾is ddorib in ꝙ̃ ĩple¬
Touite sue tẽpe intrat et moritur de cuns
huniore camiis uͥuus exurgit pauilatiu¬
q adolescit at ꝓcessu statuti tẽporis induit
alaꝵ renugia atq suꝑioris auis spẽm form
sibi insignia renis instaurat et utiq aues
ꝓp̃ hoĩem sũt. nõ hõ ꝓpt̾ aues sit igitur exẽ¬
plo nobis ꝙ auctor et creator oĩm scõs suos
imperpetuũ ꝑire nõ paciatur qͥ auẽ unicã
ꝑire nõ pasius resurgenti eã sui seĩe nolun
sit in toto orbe singłans et unca. ⁊ã ara¬
bes singularẽ fenirem uocãt. hic quĩgẽtos
et ultra ãnos uiuẽs dñ se iidet semusse col¬
lectis a romatũ nirgulis rogũ sibi ĩstruit ⁊
conu̾̃so ad radiũ solis alaꝵ plansu nolũta¬
riũ sibi incẽdiũ mitrit sic q iteꝵ de ciuerib¬

Expanded text:
sibi finem vite adesse adverterit, facit igitur techam de thure et mirra et ceteris odoribus, in quam, impleto vite sue tempore, intrat et moritur. De cuius humore carnis vermis exurgit paulatimque adolescit ac processu statuti temporis induit alarum remigia atque in superioris avis speciem formsibi insignia resurrectionis instaurat. Et utique a ves propter hominem sunt, non homo propter aves. Sit igitur exemplo nobis, quia auctor et creator avium sanctos suos in perpetuum perire non patitur, qui avem unicam perire non passus, resurgentem eam susit in toto orbe singularis. Nam Arabes singularem fenicem vocant. Hec quingentos et ultra annos vivens, dum se videt senuisse, collectis aromatum virgulis, rogum sibi: seruit et, converso ad radium solis alarum plausu voluntarium sibi incendium nutrit sicq
Abbreviated transcription (Latin):
et coĩt᷑ habitandũ et comedendu. unde hic
et hec cenobita q̃ uel q̃ illũ locũ hĩtat. Quidã
tũ solent scrbe̾ hoc nom̃ ꝑ .s. ut dicatur sceno¬
biũ a scend̃ ꝙ est umibrã qr talis locus solet
fien in locis umbrosis et nemorosis et inde

Expanded text:
et insimul habitandum et comedendum, unde hic et hec cenobita, qui vel que locum illum habitat. Quidam tamen solent scribere hoc nomen per ‘s’, ut dicatur scenobium a scenon quod est umbra, quia talis locus solet fieri in umbrosis et nemorosis locis, et inde
Abbreviated transcription (Latin):
Cento acẽtũ dĩ hic cẽto. tonis. et dicebãt
ouri tentones qui de carunib ouien uẽ
uugili ad propria oꝑa more dẽtenario ex
multis huit inde cõpoĩtis ĩ unũ sacciebant
corpus ad facultatẽ cuiꝰq matie. s de cuicu¬
tones did. Et ceto dr̃ sartor puliunar uesce

Expanded text:
em a centum hic cento -nis, et dicebantur olim centones qui de carminibus Homeri vel Virgilii ad propria opera, more centonario, ex multis hinc inde compositis in unum sarciunt corpus ad facultatem cuiuscumque materie, sed de cuiuscutones dicuntur; et cento
Abbreviated transcription (Latin):
fabulas poetaꝵ yxion secretanus ninonis eã ĩt¬
pellauit de coitu que cũ filio ioius foruit quan¬
dam uubẽ insui spẽm et eã obtulit yxiomi ꝙͣ
putãs ille uinonẽ ẽẽ effudit semen in nube
et ĩde nata st̃ quedã monstra ĩmedia ꝑte hoĩes

Expanded text:
us Iunonis, eam interpellavit de concubitu, que, consilio Iovis, formavit quandam nubem in sui speciem et eam obtulit Yxioni, quam ille putans Iunonem esse effudit semen in illam nubem, et inde nata sunt quedam monstra, in media parte homines
Abbreviated transcription (Latin):
medicamẽtũ ꝙ fit ex testiclĩs castoris et
adiectine declinatur castoreus. a. il. ut ca¬
storea caro .i. castoris caro
hĩtãciũ ne passim uagan liceat ⁊ pateãt
hostib. Eadem rõe dñr et castra ĩ expedici

Expanded text:
medicamentum quod fit de testiculis illius, et adiective declinatur castoreus -a -um, ut ‘castorea caro’, idest caro habitantium ne passim vagari liceat et pateant hostibus; eadem ratione dicuntur et castra in expediti
Abbreviated transcription (Latin):
elidonia a celido dr̃ hec celidonia .e. q̃dã heita
que erũpit in aduẽtu hirũdinũ uł qr pullihi
rũdinũ si patiãt᷑ in oclĩs mater ex hac herba
dius lati ferri cuius mucro duplex et bifurca¬
tus ĩ modũ caude hiruduus formatur.

Expanded text:
celidonia quedam herba que erumpit in adventu yrundinum, vel quia pullis yrundinum, si patiantur in oculis, mater ex hac herba dius lati ferri, cuius mucro duplex et bifurcus in modum caude yrundinis formatur.
Abbreviated transcription (Latin):
nit̾ a cẽturio. as .i. coordinare uel adunare
sũ ꝑͥmoꝵ post illos ordĩare. ꝓp̾e eĩ succẽtuari
st̾ ordĩati ut eis suc¬
aurant si necesse fuerit.
u

Expanded text:
centurio -as idest coordinare vel adiuvare, sus primorum post illos ordinare; proprie enim succenturiati nt ordinati, ut eis succurrant si necesse fuerit, u
Abbreviated transcription (Latin):
tẽtune semoꝵ agitãt exꝑcia fnigis. et ceutu¬
ria dr̃ ducẽta igera in agris sicut ager du¬
cẽtoꝵ iugeꝵ qui autiquitꝰ acentũ iugerib
cẽtuuia uocabat᷑ s post duplicata ẽ mensura
et nomen p̾stuiũ recinuit. In nuim̃io eĩ cẽtur¬
e nuiltiplicate sũt s nomẽ mutare nõ potu¬
erũt em pg̾. paꝑ̃ etiã hoc ułt. uñ dicit cẽtum¬
as dicimꝰ ꝑtes excitus ĩ cẽtenos milites du¬
sas. unde et qui hnis p̾sũt cẽturiones dicũt᷑¬

Expanded text:
turie seniorum agitant expertia frugis’; et centuria dicitur ducenta iugera in agris sicut ager ducentorum iugerum, qui antiquitus a centum iugeribus centuria vocabatur, sed postea duplicata est mensura et nomen pristinum retinuit; in numero enim centurie multiplicate sunt, sed nomen mutare non potuerunt; et s dicimus in centenos milites diuisas, unde et qui his praesunt, centuriones dicunt
Abbreviated transcription (Latin):
r ta. tũ. et difert a cereus. a.ũ. quia
eratus. cereum est qd̃ totũ ex cera cõstat
ceratum qd̃ linitũ uel incrustatũ est cera.
unde et cerate dicũt᷑ tabule ĩ quib scribit᷑.¬
ones undaꝵ ĩ tẽpestate qͣi ãnes cormti. uñ
cerãma dicũtur saxa prominẽtia ĩ man in
cerãma quedã gẽnia sic dcã quia alibi non
ĩuenitur msi in loco fulmĩe icto. Et hoc cerã¬
niũ .iiii. nota sic frã. . Et pouitur quando
multi us ĩprobantur. nec per singulos obelã¬
tur. Et hec cerãnia. oꝵ. preruꝑte lũmitates
masice dicũtur montes epiri proꝑter alti¬
tudinẽ et assiduos ictus alumm̃.¬

Expanded text:
 -a -um, et differt a cereus -a -um: cereum est quod totum ex cera constat, ceratum quod litum vel incrustatum est cera, unde et cerate dicuntur tabule in quibus scribitones undarum in tempestate, quasi amnes cornuti, unde ceraunia dicuntur saxa prominentia in mari ad ceraunia -e quedam gemma sic dicta quia alibi non invenitur nisi in loco fulmine icto; et hoc ceraunium -nii, nota sic facta: †; et ponitur quando multi versus improbantur nec per singulos obelantur, et hec ceraunia -orum prerupte summitates roceraunii antonomasice dicuntur montes Epiri propter altitudinem et assiduos iactus fulm
Abbreviated transcription (Latin):
oĩa a se sr̃fiua resecauit ut nul se hr̃e
putet putatione dignũ. Credite mͥ et
putata repullulãt et refugata redeũt
et reaccẽdũtur extincta et sospita deiui¬
o extitãtur. paꝵ ẽ gͦ semł putasse sepe

Expanded text:
omnia a se superflua resecavit, ut nil se habere putet putatione dignum? Credite mihi, et putata repullulant, et effugata redeunt, et reaccenduntur exstincta, et sopita denuo excitantur. Parum est ergo semel putasse; saepe
Abbreviated transcription (Latin):
est liber. quia liberatus aiugo ẜuitutis. uñ
hec liberta. te. que de ancilla fcã est libera
et hic libertimis an. filius lib̾ti. et hec lib̾¬
tina. filia liberte uł lib̾ti. qiͣ de lib̾to natus
uel nata. et libertimis. na. nũ. ad libertũ ꝑ¬
tinẽs. libertus uł lib̾ta cõpoĩtur cũ con. et dr̃¬

Expanded text:
est liber, quasi liberatus a iugo servitutis. Unde hec liberta, que de ancilla facta est libera, et hic libertinus -ni, filius liberti, et hec libertina, filia liberti, quasi de liberto natus vel nata, et libertinus -a -um, ad libertum pertinens. Libertus
Abbreviated transcription (Latin):
de alib et sacrificiũ dicebatur nec ante oc¬
tauũ diẽ natĩtatis pot̾at offerci. nec ea
die. mater et fetus ens aut de sicca mati¬
a ut de sumla pane thure et ꝓpͥe dicebatur
obło ãt deliquidis uino et oleo qui propͥe
libanẽ uel libatio dicebatur lic hiis uoĩb¬
men et libam̃tũ erat sinula oleo glutĩa¬
ta et uinũ q̃ cũ hostia adolebant᷑ ut qiͣ iu

Expanded text:
alibus, et sacrificium dicebatur, nec ante octavum diem nativitatis poterat offerri, nec eadem die mater et fetus ejus. Aut de sicca materia, ut simila, pane, thure, et proprie dicebatur oblatio. Aut de liquidis, vino, et oleo, quae proprie libamen, vel libatio dicebatur, licet his nomen, vel libamentum, erat simila oleo glutinata, et vinum; quae cum hostia adolebantur, u
Abbreviated transcription (Latin):
derare. Item libra dr̃ quodd᷑ signũ ĩcelo soi
ꝙ ĩtrat in seꝑtẽbri. et dr̃ libra qr tũc dies et
noctes equãtur. libra ꝯpouit᷑ hic et hec bili¬
bris et h. bre .i. duaꝵ libraꝵ pondꝰ uł mẽsura
sic et trilibris. quadrilibris. et ꝓd̾.li. sic̃ ex¬

Expanded text:
derare. Item Libra dicitur quoddam signum in celo quod sol intrat in septembri et dicitur Libra quia tunc dies et ositis. Libra componitur hic et hec bilibris -e, idest duarum librarum pondus vel mensura; sic et trilibris et quadrilibris dici
Abbreviated transcription (Latin):
berat hoĩem a cura uł qr mares ĩcoeũdor
eiꝰ bñficiũ emissis seminib liberãt᷑. Itẽ li¬
ber uiliebri et delicato corꝑe deꝑingit᷑ qr d
cũt młieres ei attribuisse uinũ ꝓp̃ excitã¬
pãpino ciugr̃ s iõ coronã uiteã et cormu
ht qr cũ grate et moderate uiũ bibr̃ letu¬
am p̾stet cũ ultra modũ excitet lites et qr
bri ẽ intĩor tunca urpar cortiais q̃ ligno
adheret et dr̃ a libero. tas. qr liberat et de¬
fendit interius lignũ uł qr ille ĩtĩor cor
cortice .i. ablato Est enĩ mediũ quoddã ĩt
giuus qr añ usũ carte uł mẽbrane deli¬
bris arboꝵ fiebãt uolumna et cõpagne¬
bãtur. unde et scriptores a libris arborũ
librarii nocãt᷑. et inde dcĩ sũt biblio pole.
et antiquarii. s librarii st̃ qui nouasca¬
bũt et ueta antiqͣrii qui tm̃ et ueta bñ

Expanded text:
berat homines a curis vel quia mares in coeundo per eius beneficium emissis seminibus liberentur. Idem Liber muliebri et delicato corpore pingitur quia dicunt mulieres ei attribuisse vinum propter excitanpampino cingitur; sed ideo coronam viteam et cornu habet quia cum grate et moderate vinum bibitur letitiam prestat, cum ultra modum excitat lites et quasi -bri est interior tunica vel pars corticis que ligno adheret, a libero -as quia liberat et defendit interius lignum, vel quia ille interior cortcortice, idest ablato: est enim medium quoddam intgimus, quia ante usum carte vel membrane de libris arborum fiebant volumina, idest compaginabantur; unde et scriptores a libris arborum librarii vocantur, et iidem dicti sunt bibliopole et antiquarii: sed librarii sunt qui et nova scribunt et vetera, antiquarii qui tantum vetera,
Abbreviated transcription (Latin):
nedosa tamo q̃ est in tibiis et brachiis et dicie
nusculus a iuuriũ sisitudĩe qr lateat ĩ mẽ¬
bris sicut mures ib̾ terra uł qr disposita ẽ adsi
goe meuitur a palladio positũ uti roet eno
uones equos dicens ꝙ pulcritudo et for uom
equi in hiis conguoscitur si corpus eius est
uastũ et solidũ saitus longissum aunes roi¬
de et mane pectus lade patẽs et totũ corpus
iuiclorũ desitate nodosũ pes situs crius̃¬
cauũ alcius calciatꝰ. Itẽ muscl̃ st̃ coclee a quarũ

Expanded text:
nodosa caro que est in tibiis et brachiis, et dicitur musculus a murium similitudine quia lateat in membris sicut mures sub terra, vel quia disposita est ad sienitur a Palladio positum ubi docet eligere bonos equos, dicens quod pulcritudo et forma boni equi in his cognoscitur: si corpus est vastum et solidum, latus longissimum, clunes rotunde et maxime, pectus late patens et totum corpus musculorum densitate nodosum, pes siccus, cornu concavum, altius calciatus. Item musculi sunt coclee a quorum
Abbreviated transcription (Latin):
scetũ et hoc muscsetum locus ubi abũdant
iusce. et hoc muscariũ uł hoc musclãtiũ ꝓ
eod̾ loco uł ꝓ multitu dĩe inuscaꝵ uł prosiꝯ
uia. ge .i. aiãl exignũ aranei for et muris
ꝙ et solifuga dr̃ quia diẽ fugit. et dr̃ mu
ceraneus qr eius morsu aranea ĩt̾imitur

Expanded text:
scetum et hoc musculetum, locus ubi abundant musce, et hoc muscarium vel muscularium pro eodem loco, vel pro multitudine muscarum, vel pro uum in Sardinia aranei forma et muris, quod et solifuga dicitur quia diem fugiat; vel dicitur museraneus quia eius morsu aranea interimitur
Abbreviated transcription (Latin):
Et unde saul inter prophetas quorum buo
cum q̃libet post actam penitẽtiã ad uicia re¬
labi. Alters uero tunc utumir cum indactũ
ꝙ q officium docendi assumete uel aliud
quid artis ꝙ non didicit sibimet usurpare
biderimus. hic tropus a deo late patet ut
liber salomonis ꝙ̃ nos secundũ hebreos pa¬
rabolas dicumus apud grecos ex eo nomẽ

Expanded text:
et Saul inter prophetas? Quorum unum, cum quemlibet post actam poenitentiam ad vitia relabi dicimus, altero tunc utimur, cum indoctum quemque officium docendi assumere, vel aliud quid artis, quam non didicit, sibimet usurpare viderimus. Hic tropus adeo late patet, ut liber Salomonis, quem nos, secundum Hebraeos, Parabolas dicimus, apud Graecos ex eo nomen
Abbreviated transcription (Latin):
decus laus glĩa. Et dicitur hoc paradignia pa¬
radignatis .i. proposicio exempli uel exemplũ
dicti nel facti alicuus ex simili uei dissimili ge¬
uere conueniens ei quam proponuius rei ut
tam fortiter periit apud yponem scipio quam

Expanded text:
decus, gloria, et dicitur hoc paradigma -tis, idest propositio exempli vel exemplum dicti vel facti alicuius ex simili vel dissimili genere conveniens ei quam proponimus rei, ut ‘tam fortiter periit apud Ypponem Scipio quam
Abbreviated transcription (Latin):
rabola .i. similitudo siue comparatio ex dissi¬
nlibus rebus. sicut est cum lucanus compa¬
rat cesarem leom non ex suo sed ex alio gñe sili¬
tudinem fatiens Et dicitur parabola qua si i¬
xta sententiam uon enim ipsa est sententia q̃
sonat. sed iuxta sententiam unde ꝑabolicus pa

Expanded text:
rabola, idest similitudo vel comparatio ex dissimilibus rebus, sicut est cum Lucanus comparat Cesarem leoni non ex suo sed ex alio genere similitudinem faciens, et dicitur parabola quasi iuxta sententiam; non enim est sententia que sonat, sed est iuxta sententiam; unde parabolicus -a
Abbreviated transcription (Latin):
arientismos est tropus quo dura dcũ
gratius sine micius proferiuitur ut
ui interrogantibus nobis an aliquis nos
quesierit respondetur bona fortuna. Ex qͦ¬
datur intelligi neminem nos quesilse Itẽ¬
nõne pro rachel seruiui tibi quare imposu¬
sti mnichi lyam uno enim leuissimo imposi¬
tionis uerbo iniuriã quam paciebatur granis¬
simam temꝑantius loquens significanit

Expanded text:
arientismos est tropus quo dura dictu, gratius proferuntur: ut cum interrogantibus nobis: Nunquid nos quesierit aliquis? Respondetur: Bona fortuna: unde intelligitur neminem nos quesisseNonne pro Rachel servivi tibi? quare autem imposuisti mihi? uno enim levissimo impositionis verbo injuriam quam patiebatur gravissimam temperantius loquens significavit
Abbreviated transcription (Latin):
trario intelligendus. et dicitur ab ati ꝙ est cõ¬
tra et frasis ꝙ est locutio. ut lucus quia luceca¬
ret et diffeit ab yroma qr yroma promuiciatio¬
ne sola indicat quod pult intelligi ut cum dicit᷑
homun male agenti ꝙ bouum est facis. Sed
antifrasis uon uoce pronũciantis significat¬
contranium. Sed tantum uerbis sius quorum
nignia est obscura sentencia per occul

Expanded text:
trario intelligendus, ab anti quod est contra et frasis quod est locutio, ut lucus quia luce caret, et differt ab ironia, quia ironia pronuntiatione sola indicat quod intelligi vult, ut cum dicitur homini male agenti ‘quod bonum est facis’, sed antiphrasis contrarium, sed suis tantum uerbis, quorum nigma est obscura sententia per occult
Abbreviated transcription (Latin):
miui iuxta historia domus ꝙͣ fecit saloniom.
Iuxta allegoriani corpus donunicũ de quo a
quia corpora br̃a templum sunt spiritus scĩ
qui in bobis est. per auagogem superne gar¬
dia mansionis. cui suspirabat qui ait. beati
qui habitant in domo tua dũe in secula seculo¬
runi laudabunt te. Siuli modo quod dicit᷑¬
Lau da ihrlm dominũ lauda deum tuum syon
Qm̃ confortauit seras portaꝵ tuanni benedi¬
Iuxta allegoriam de ecclesia xp̃i diximus se
moensis est ninus note rei per suui¬
litudiuem eius que magis est nota de¬

Expanded text:
mini iuxta historiam domus quam fecit Salomon; mini iuxta historiam domus quam fecit Salomon; iuxta allegoriam corpus dominicum de quo aiquia corpora vestra templum est Spiritus sancti, qui in vobis est? per anagogen, superni gaudii mansiones, cui aspirabat qui ait: Beati qui habitant in domo tua, Domine, in saeculum saeculi laudabunt te. Simili modo quod dicitLauda, Jerusalem, Dominum, lauda Deum tuum, Sion: quoniam confortavit seras portarum tuarum, benediiuxta allegoriam de ecclesia diximus seqdo per quam minus note rei, per similitudinem eius que magis est nota
Abbreviated transcription (Latin):
figurate demniciat. ¶ poer historiam nã
hystoria figuratur cum factura primorũ
ui. sue .uii. dierum totidem seculi huius
comparatur etatibus per u̾bum hictoria dũ
ac uictoriis dd̾ aliꝙͣ intelligitur per b̾bum
spũał de xpricto siue eccĩa sensus elicit᷑
cum idem sermo patriarte de donuuca pas¬
sione ac tesurrectione fideliter accipitur.
aillegoria fã tropologitam ħ est moralem
et precipit et donat et insinuat. Allego¬
ria uerbi eandem morum perfectionem¬
designat ut suit lumnbi ur̃i precuicti et lu¬
nius ab adam enoch transiatus de mundo
opera bona seculi huiusq sex etatibus ꝑ¬
agitur electis in fine seruatur figurate de¬
signat. auegoria uerbi eadem uite celestis
gaudia denũciat ut ubicũq fuerit corpue
ilie congregabuntur et aquile qr ubi me
ta glĩa resurrectionis colligitur corpora
dem re uerbo historia sunul et misticus de
xp̃o uel ecclesia sensus et trologia et auago¬
ge figuraliter intimatur ut templum do¬

Expanded text:
figurate denuntiat. per historiam namque historia figuratur, cum factura primorum sex siue septem dierum totidem saeculi huius conparatur aetatibus. per uerbum historia, dum ac uictoriis Dauid intellegitur. per uerbum spiritalis de Cristo siue ecclesia sensus, cum idem sermo patriarchae de dominica passione ac resurrectione fideliter accipitur. item allegoria facti tropologicam, hoc est, moralem emper indui et praecepit et donat, insinuat. allegoria uerbi eandem morum perfectionem, ut: sint lumbi uestri praecincti et lumus ab Adam Enoch translatus de mundo opera bona saeculi huius, quod sex aetatibus peragitur, electis in fine seruatur, figurate praesignat. allegoria uerbi eadem uitae caelestis gaudia demonstrat, ut: ubicumque fuerit corpus, illuc congregabuntur aquilae Vulgata ta gloria resurrectionis, colligentur etiam corpora re uel uerbo historia simul et mysticus de Cristo siue ecclesia sensus et tropologia et anagoge figuraliter intimatur, ut: templum do
Abbreviated transcription (Latin):
ntismos est tropus multiplex unn̾̃oseq
uirtutis. nam antisinos putatur dc̃m¬
esse ꝙ simplicitate caret rustica et faceta sa¬
tis urbanitate expolitum est. ut qui baniũ
uingat bulpes et mulgeat hicos qd̾ exponẽs
ysidorꝰ dicit Qui bauiũ non odit pro pena ei ꝯ¬
tingat ut diligat meniũ. fuerunt aũt me¬
mus et banius poete pessimi et enuli uͥgi¬

Expanded text:
tismos est tropus multiplex numerosaeque uirtutis. namque astismos putatur quicquid simplicitate rustica caret et faceta satis urbanitate expolitum est, ut est illud qiungat uulpes et mulgeat hircos VergiliusId est: qui Bavium non odit, pro poena ei contingat ut diligat Maevium. Fuerunt autem Maevius et Bavius poetae pessimi, et inimici Vergi
Abbreviated transcription (Latin):
facit. uł qr aptũ est flamis et lũib. et inde li¬
gneus.gnea. gneũ. de ligno ecistẽs uł adli¬
gnũ pertinẽs. et h̃ lignartũ locus lignoꝵ uł
ugnoꝵ acerũ. itẽ hic liguanꝰ gn̾alẽ opifer
lignoꝵ appellatur.

Expanded text:
faciat, vel quia aptum est flammis et luminibus; et inde ligneus -a -um, idest de ligno existens vel ad lignum pertinens, et hoc lignarium, locus lignorum vel lignorum acervus, et hic lignarius generaliter opifex ligni appellatur.
Abbreviated transcription (Latin):
llegoria est tropus quo aliud significa¬
tur qmͣ dicitur. ut et iam tempus eqũ
umantia soluere colla. uirgilius enĩ cum
oculos uestros et uidete regiones quia albe
populi iam parati sunt ad credendum et uo¬

Expanded text:
llegoria est tropus, quo aliud significatur quam dicitur, ut et iam tempus equum fumantia soluere colla Vergilius georg. 2,542 oculos uestros et uidete regiones, quia albapopuli iam parati sunt ad credendum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓtẽd̾e̾t᷑ in negliam et obliuionẽ corrueret ue
si citra quĩquẽnũ celebraret᷑ expẽse niuiie
tas grauaret ĩ ip̃a celebracõe lex talis erat ꝙ
quicũq uictor exist̾et ibi in aliquo ludo hr̃es
qdcũq numꝰ uellet requir̾e. uñ ĩueĩt᷑ in rhe¬
torica ut quicũq tirãnũ ĩtłice̾t ouĩpicaꝵ p¬

Expanded text:
tenderetur, in negligentiam et oblivionem corrueret, vel, si citra quinquennium celebraretur, expense nimietas eos gravaret. In illa celebratione lex talis erat quod quicumque victor existeret ibi in aliquo ludo haberet quodcumque munus vellet requirere; unde invenitur in Rethorica ‘quicumque tyrannum interficiet olimpica
Abbreviated transcription (Latin):
tem̾ana est fides siht hesitacõm ĩfirma ẽ. item
ĩtilcũs si signata fidei tẽtet mũꝑe reputat᷑ ef¬
fractor scaitator q maiestatis multi suã oꝑimi¬
onẽ intellc̃m putauerũt et errauerũt et quid̾
opimo p̃t putari ĩtlłcũs. Intłcus opĩo nõ p̃t uñ¬

Expanded text:
temeraria est: fides, si habet haesitationem, infirma est: item intellectus, si signata fidei tentet irrumpere, reputatur effractor, scrutator majestatis. Multi suam opinionem intellectum putaverunt, et erraverunt. Et quidem opinio pot
Abbreviated transcription (Latin):
Salducta. te. fe.ge. dr̃ lac pressũ a sero .s.
iuncata. Et d̾r balducta quafi ualde ducta
quia ualde pressa et ducta est
alea a bali hec balea. lee .i. funda uel
ĩstuũtũ qd̃ nulgꝰ uocat balestrũ. uñ hic
re .i. cũ balea iactabile. Inueĩt᷑ etiã balearis
funda. Et d̾iuatur tũc a noĩe insule baleros¬
eĩ uel balenca uł balearis ĩsula ẽ hispanie.
⁊ eas uulgꝰ maioricã et iminoritã uocat In

Expanded text:
ALDUCTA -e dicitur lac pressum a sero, scilicet iuncata, et dicitur balducta quasi valde ducta, quia valde pressa est et em a balin hec balea -lee, idest funda vel instrumentum quod vulgus vocat balestrum; unde hic  idest cum balea iactabile. Invenitur et balearis funda, et derivatur tunc a nomine insule: Baleros vel Balerica vel Balearis insula est Hispanie, et eas vulgus Maioricam et Minoricam vocat; in
Abbreviated transcription (Latin):
cuitus ab aure et rego. gis. uel ago. gis. q
regit equos freno quasi auris auditu uel
gendũ. Sed ĩ nam regenda ẽ eligendus nau¬
qd̃ e̾ scciptura. et fit aurigraphia .i. aurea
scriptura uñ hic aurigraphus qui aureã
scripturam facit.

Expanded text:
currus, ab aure et rego -gis vel ago -gis, quia regit equos freno quasi auris auditu; velgendas, sed ad nauem regendam non est eligendus nauquod est scriptura, et fit aurigraphia, idest aurea scriptura; inde hic aurigraphus, qui auream scripturam facit;
Abbreviated transcription (Latin):
atuo as. ta us. et cõponitur diffatuo as
i. diu̾sis moĩs fatuare uel a fatuitate re¬
mouere. ĩfatuo. as .i. ualde fatuare. et ẽ
aĩo uł rñdẽdo ad ĩterrogata uł ideo dr̃ fa¬
tuus a fando qr nec ꝙ ip̃se fatur nec ꝙ a
lii dicũt intelligit. et differt fatuus a stꝑ¬
to qr stultus estꝰ qui per stuporem nõ moue
nec ullo ignonũe cõmouetur dolore qr¬
extio fatuũ ẽẽ. nõ opinor .i. obtusis qͥd
sensib nõ tñ mlł. Et cõꝑatur fatuus
magis fatis. fatiussimus. unde fatue
magis fatue sime. aduerb̃. et hͤ fatuitas

Expanded text:
fatuum; et componitur diffatuo -as, idest diversis modis fatuare vel a fatuitate removere; infatuo -as, idest valde fatuare; et est ondendo ad interrogata; vel ideo dicitur fatuus a fando quia nec quod ipse fatetur nec quod alii dicunt intelligit; et differt a stulto: stultus enim s est, nec ullo ignominiae commovetur doloretimo fatuum esse non opinor’, idest obtusis quidem sensibus non tamen nullis. Et comparatur fatuus magis fatuus -simus, unde fatue magis fatue -sime adverbium et hec fatuitas
Abbreviated transcription (Latin):
tum .ti. ẽẽ quicꝙ deus fatur. uel fatũ ẽ tẽ¬
poralis successio uel euẽtus reꝵ a deo pro¬
uisaꝵ et fingñt tria fata incolo et fuso ⁊
digitis fila ex lana trahẽtib ꝓp̃ trmã ua
rũ qd̃ est ĩ lana q̃ in colo ĩplicita ẽ. et ꝙ adh
ꝑ digitos nentis ad fusũ tãꝙͣ pũs ad pu¬
itu ueniũt nulla palã cã. fatũ no ẽ apposi¬

Expanded text:
tum esse quicquid deus fatur, vel fatum est temporalis successio vel eventus rerum a deo provisarum. Et fingunt tria fata in colo et fuso et digitis fila ex lana trahentibus propter trinam rum quod est in lana que colo implicita est et quod adhuc per digitos nentis ad fusum tamquam pito veniunt, nulla palam causa, Fatum vero apposi
Abbreviated transcription (Latin):
citũ aut qiͣ nefas erat ĩ illo die p̾dca agere
fastus a uefas fuit si quidẽ uetus cõsuetudo
apd̾ romanos ut quascũq adu̾sitates siue
prosperitates sustinerẽt eas ĩ fastis aunota¬
n facerẽt. illos ergo dies in quib sibi male
cõtigerat celebrabãt nõ cã solẽuitatis s tĩo¬
re ĩfortumi et nocabãtur nefasti s illi in quib
bñ cõtigĩt uocabãt᷑ fasti qiͣ liciti qr ĩeis licebãt

Expanded text:
citum et quasi nefas erat illo die predicta agere, manis. Fuit siquidem vetus consuetudo apud Romanos ut, quascumque adversitates sive prosperitates sustinerent, eas in Fastis adnotari facerent; illos ergo dies in quibus sibi male contigerat celebrabant non causa solemnitatis sed timore infortunii et vocabantur nefasti, sed illi in quibus bene contigerat vocabantur fasti, quasi liciti, quia in eis licebat
Abbreviated transcription (Latin):
huic etiã aunales lib̾ in quib scribebãt᷑ fcã
rõnoꝵ tociꝰ ãui. silr̃ adigniori ꝑte dcĩ sũt fasti
ꝓlibro amali ẽ ẜe decł. fastus. sti. nam pro
ateor. teris. fassus sum. fati .i. manifesta¬
re. quasi teneor fan. fateri coactoĩs ẽ et nccͣta¬
tis. fatemur em̃ coacti. s confitem᷑ et man¬
festamꝰ uolũtarii prodimus precio uł aliqͣ
ntilitate sꝑata ducti. itẽ fatemur mala.¬

Expanded text:
 scribebantur facta Romanorum totius anni similiter a digniori parte dicti sunt Fasti. pro libro annali est secunde fastus -ti; nam pro ATEOR -eris fassus, idest manifestare, quasi teneor fari; fateri coactionis est et necessitatis, fatemur enim coacti, sed confitemur et manifestamus voluntarii, prodimus pretio vel aliqua utilitate sperata ducti. Item fatemur mala
Abbreviated transcription (Latin):
eo ꝙ in eis. utq eo ꝙ ĩ eis ut̾q sexus appeat
h̾ua quippe apud grecos masculus a frodife¬
mina mincuꝑatur hii dexterã iamullam
uirilem hñt. sustrã muliebrẽ hñtes uicis¬
sim coeundo et gignũt et parĩt ħ ⁊ dicit

Expanded text:
i eo quod in eis uterque sexus appareat. Erma quippe apud Graecos masculus, aphrodi femina nuncupatur. Hi dextram mamillam virilem, sinistram muliebrem habentes, vicissim coeundo et gignunt et pariunt. Sicut
Abbreviated transcription (Latin):
rogata pẽ ꝑhibent ad suos nõ reu̾tisse eiꝰ
socios in uolucres fuisse conuersos Qñi et¬
ã teplũ eius eẽ auĩt in iusula diomedea
nou longe a monte gargano qui est ĩ a¬
pulia etͦ hoc templum circũuolare et ĩ
colere has alites tam mirabili s b seqͥo
ut a quã impleãt et asꝑgãt et eosi g̾ai
lati. Si autem auenigenas iiderint
subuolare ad capita tarq grauib ictib
ut etiã punant nulu̾are nam duris et grã¬
dib rostris satis ad hec p̾lia ꝑhibẽt᷑ arma

Expanded text:
rogata perhibent ad suos non reuertisse: eiusque socios in uolucres fuisse conuersos non am templum eius esse aiunt in insula Diomedea, non longe a monte Gargano, qui est in Apulia, et hoc templum circumuolare adque incolere has alites tam mirabili obsequio, ut aquam inpleant et adspergant; et eo si Graeci lare; si autem alienigenas uiderint, subuolare ad capita tamque grauibus ictibus, ut etiam perimant, uulnerare. Nam duris et grandibus rostris satis ad haec proelia perhibentur arma
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑdentib eos angelis malis ĩ eas aues q̃ ꝓ
illis sũt occulte ex aliis locis ubi est ħ genis
auiũ ad ea loca ꝑducte ac repẽte supposite ait¬
duntur ẽẽ cõn̾si. Qd̾ autẽ diomiedis temple
aꝙͣ rostris atfenĩt et asꝑgũt et ꝑgũt et blau¬
diuĩtur grecigenis atq alieuigenas ꝑseꝙ̃t
mirãdum non est fieri demonũ instincu.
Q uoꝵ nnter est ꝑsuadert dñi fcũi ẽẽ dyome¬
dẽ ad decipiendoo hoĩes ut falsos hoĩes ⁊ de eo
cũ in inuiria dei multes colãt et hoĩb mor

Expanded text:
ibus angelis malis, in eas aues, quae pro illis sunt occulte ex aliis locis, ubi est hoc genus auium, ad ea loca perductae ac repente subpositae, creduntur esse conuersi. Quod autem Diomedisam rostris adferunt et adspergunt, et quod blandiuntur Graecigenis adque alienigenas persequuntur, mirandum non est fieri daemonum instinctu, quorum interest persuadere deum factum esse Diomeden ad decipiendos homines, ut falsos deos cum ueri Dei iniuria multos colant et hominibus mor
Abbreviated transcription (Latin):
pina de hostib. uł p̾da de tota prĩa. tapina
de ꝑte. Itẽ preda ex hoste est lucrũ. ex nego¬
ciatione compendrũ prope ex pondere¬
etetno destinare p̾uide prescite. s p̾scĩtur
bomi et malipredestinat᷑ tm̃ bom. ẜm ug̃¬

Expanded text:
pina de hostibus, vel preda de tota patria, rapina de parte. Item preda ex hoste est, lucrum ex negotiatione, compendium proprie ex pondereeterno destinare, providere, prescire, sed presciuntur boni et mali, predestinantur tantum
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙ hũana effigie caret. et hũana lingua S
proprie nomen pecoꝵ his aĩalib accõmoda¬
ri solet q̃ adusũ hoĩm aliquo mõ spectãt si¬
cut q̃ st̃ aduescẽdũ apta. ut oues et sues.
aut ĩnsu hõnu cõmoda ut eqͥ boues. et ołĩ
ila alia q̃ edũt᷑ .q. pecuedes s mõ pecora diciꝰ¬

Expanded text:
quod humana effigie caret et humana lingua, sed proprie nomen pecorum his animalibus accommodari solet que ad usum hominum aliquo modo spectant, sicut que sunt ad vescendum apta, ut oves et sues, aut in usu hominum commoda, ut equi et boves; et olim illa ani
Abbreviated transcription (Latin):
ecten a pecto. ctis. instrumẽtũ pectẽ¬
di. et texẽdi qr fila telaꝵ reddat pexa et ĩ pͥ¬
mat. pecten ⁊̃ dr̃ plectiũ cithate et ĩferior
int̾. et hic pectinariꝰ .iii. et hec pectĩaria. ne.¬
qui uel q̃ facit pectines. et pectĩarius. a. ñ.
quos. s ħ mõ nõ utim᷑ et raro pexi et fac̃ sup̃¬

Expanded text:
c pecten -nis, instrumentum pectendi vel texendi, quia fila telarum reddat pexa et imprimat. Pecten etiam dicitur plectrum cithare et inferior nitur, et hic pectinarius et hec pectinaria, qui vel que facit pectines, et pectinarius -a -um. oc modo non utimur et raro pexi, et facit su
Abbreviated transcription (Latin):
uñ patiẽter. tiꝰ. sĩe. adũb̾. et hec patiẽtia. tie.
tia anim uigor a dñsitates fortũe et u̾boꝵ
asꝑitates equanimit portans. ꝓpͥe tñ patiẽ¬
tia corꝑis ẽ. tolerãtia aĩmi. et ꝯpoĩtur ĩpati¬
go uł scutella qr sit patẽs. bnde hec patella

Expanded text:
unde patienter -ius -me adverbium et hec patientia -e, scilicet animi rigor adversitates fortune et verborum asperitates equanimiter portans; proprie tamen patientia corporis est, tolerantia animi; et componitur impatigo vel scutella quia sit patens, unde hec patella
Abbreviated transcription (Latin):
piscis. d̾iuat᷑ hec sarda. de. et hec sardia. ue.
qued in sfula iuxͣ ꝙͣ nuiltũ hũndant sardiue
ułqꝵ sarous h̾cule precteatꝰ cũ magna młto¬
tudie a libia profet: sardum iã eccupauis et
erduo noĩe insule nom̃ dedit. inde sardinius¬

Expanded text:
pisce hec sarda -e et hec sardina -e, quedam insula iuxta quam multum abundant sardine; vel Sardus, Hercule procreatus, cum magna multitudine a Libia profectus Sardiniam occupavit et ex suo nomine insule nomen dedit. Unde sardinius
Abbreviated transcription (Latin):
deoisum a saꝑe eẽ ue face nequitare. unde desi¬
pisco. scis. in chõ. resipio. pis redire ad sape
ꝓp̃e ille resipit qui penitens fore fã redit ad
satisfationẽ et ad saꝑe ꝙ diisert forifaci¬
endo bnde resipisco. scis. icho. sapio et eiꝰ cõpo¬
sita neutra st̃. et cor̃ hãc sillãm sa. et ⁊̃ ꝯpos¬

Expanded text:
deorsum a sapere esse vel facere, nequitare, unde desipisco -is inchoativum; resipio -is, redire ad sapere; proprie ille resipit qui penitens forifacti redit ad satisfactionem et ad sapere quod dimiserat forifaciendo; unde resipisco -is inchoativum. Sapio et eius composita neutra sunt et corripiunt hanc sillabam sa- et
Abbreviated transcription (Latin):
ritas. et gaudiũ. Sapĩa bĩuiri plenius ha¬
bebũt ⁊ nich̃ desit de om̃ib que scire uolu̾nt oĩ¬
a quippe p̾tĩta presencia et futura sciẽt nec ali¬
ꝙͥ ordo eoꝵ noticie subtrahetur q̃ creator sciẽda
creauit nec indigẽtia erit ut quisꝙ̃ inf̾roget qͥs
eiꝰ ꝓanus fuerit et de cuiꝰ scirpe ꝓdierit ur qͥs il¬
le uł illa sit. Oĩm ⁊̃ liuguaꝵ et oĩuq artiũ no

Expanded text:
viri pleniter habebunt, ut nihil eis desit de omnibus quae scire voluerint: omnia quippe praeterita, praesentia et futura scient, nec aliquid eorum notitiae subtrahetur, quae creator scienda creavit; nec indigentia erit ut quisquam interroget, quis ejus proavus fuerit et de cujus stirpe prodierit, et quis ille vel ille sit. Omni
Abbreviated transcription (Latin):
unde et brace quib hec tegũtur dur hec sara¬
saraballa eoꝵ non fuissent ĩuitata. sara¬
balla. eñ dixerũt a quila et thodocion non
ut corrupte legitur apd̾ quosea ibi saraibam
et st̃ sarabara fluxa et sumosa nestimẽta uł¬

Expanded text:
unde brace quibus hec teguntur dicuntur sarasaraballa eorum non sunt immutata ’. Saraballa enim ibi dixerunt Aquila et Theodotion: non, ut corrupte legitur apud quosdam ibi, sarabara, et sunt sarabare fluxa et sinuosa vestimenta
Abbreviated transcription (Latin):
t̾rã a quã. serẽ. ẜa die firmam̃tũ solum. tertia
ta die quatuor bestias. pecudes. reptilia terre
et hoĩem. Et ftã st̃ oĩa .xxii. gn̾a in dieb sex.
Et xxii. duo gn̾ones st̃ ab adã us ad iacob
ex cuius seĩe nata est oĩs gens isrł. et xxii.
elemẽta quib cõstat dĩne legis doctrina. his

Expanded text:
terram, aquam, aerem; secunda die firmamentum solum; tertia VI die IIII: bestias, pecudes, reptilia terre et hominem. Et facta sunt omnia XXII genera in diebus VI, et XXII generationes sunt ab Adam usque ad Iacob, ex cuius semine nata est omnis gens Israel, et XXII sunt elementa quibus constat divine legis doctrina. His
Abbreviated transcription (Latin):
Diseresco. scis. ĩcho. de misereo. res.
tiẽdo aliene miserie dcũs qĩ miseꝵ uł miserans
cõpellimur ut miseris subueĩamꝰ uł cõpaciam᷑
si succurr̾e̾ nõ ualemꝰ. s miseracio ex oꝑe ꝯpro¬
oꝑe ꝯprobat᷑. et cõstruitur cũ acco. ut miseror
hec miserabłĩs et ħ. le. dignus miseracõe qiͣ mĩe¬

Expanded text:
. Item miser vel tiendo aliene miserie dictus, quasi miserum vel miserans compellimur ut miseris subveniamus, vel compatiamur si succurrere non valemus; sed miseratio ex opere comproomprobatur; et construitur cum accusativo, ut ‘miseror hec miserabilis -le, dignus miseratione, quasi