comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
petebatur. particulatim cosdẽ
pannos consecratos. suꝑ quibus
sc̃a caelebrauerat diuisit. & sin¬
gulis singillatim buxtis imposuit.
Munitisq eis sigillo suae sc̃ę aue¬
toritatis petitoribus usu aeccle¬
siastico tradidit. Qui debita cũ
ueneratione benedictionem.
petitam & acceptã suscipientes.
profecti sunt uiam suam gauden¬
tes. Sed dum̃ per aliquantos
dies regressionis suae it̃ carpe¬
rent. ei qui primus caeteris
habebatur amica humanitati.
subripuit curiositas. dicens soda¬
libus sẽ stulte tanti itineris
subisse laborem. cum nescirent
quid praetiosi dño suo referrent.
Pede temptim autem crescente
te suggestione sociorum. con¬
fractis apostolicae. dignitatis
sigillis apertȩ sunt buxtulȩ: & in
singulis singulae pannorum reꝑte
sunt portiunculae. Moxq cum
indignatione romam regressi. archi¬
diaconẽ adeunt conquirentes: ut¬
quid inquiunt domnus apostolicꝰ
tam uili pendit dñm nr̃m. qui tan¬

Expanded text:
petebantur, particulatim eosdem petebantur, particulatim eosdem pannos consecratos, super quibus sancta celebraverat, divisit, et singulis singillatim buxis imposuit; munitisque eis sigillo suae sanctae auctoritatis, petitoribus usu ecclesiastico tradidit. Qui debita cum veneratione, benedictione petita et accepta, suscipientes, profecti sunt viam suam gaudentes. Sed dum per aliquantos dies regressionis suae iter carperent, ei qui primus caeteris habebatur, amica humanitati subripuit curiositas, dixitque sodalibus se stulte tanti itineris subisse laborem, cum nescirent quid pretiosi domino suo referrent. Pedetentim autem crad suggestionem sociorum confractis apostolicae dignitatis sigillis, apertae sunt pixides, et in singulis singulae panni repertae sunt portiunculae. Moxque cum indignatione Romam regressi archidiaconum adeunt conquirentes: Utquid, inquiunt, domnus Apostolicus tam vili pendit dominum nostrum, qui tan
Abbreviated transcription (Latin):
& factum est. Unde sepe fata mu¬
lier plurimũ in scã religione ac fi¬
de proficiens. participationẽ do¬
minici corporis consecuta est.
& om̃s qui aderant in diumo amo¬
re & orthodoxa credulitate fer¬
uentius excreuerunt. Quidam
quoq nobilissimus scđm carnis
prosapiam & potentissimus iuxta
regia in suo modo magnificentiã.
cum per int̾ nuntios familiaritatẽ
a postolicȩ sedis adeptus esset.
& frequenti ammonitione epła¬
rum sciam abeato gregorio
cultum sufficient̃ fuisset inbutus.
misit perstrenuos & deuotos mis¬
sos con digna exenia ad sedem
pontificalem. petens reliquias.
beatorum apostolorũ ac̃ martyrũ
sibi trans mitti. Cuius legatos sc̃s
Apostolicus honorabilit̃ & gratan¬
ter suscipiens. aliquam diu secũ
ria martyrum exmore prisco
prohuius modi negotio missas.
caelebrando & reliquias in earũ
ueneratione consecrando circũ
habens. Cum explicuiss& eorũ
caclebrationes quorum reliquias

Expanded text:
et factum est. Unde saepefata muet factum est. Unde saepefata mulier plurimum in sacra religione ac fide proficiens, participatione dominici sacramenti consecrata est. Et omnes qui viderant, in divino amore et orthodoxa credulitate ferventius excreverunt. 24. Quidam quoque nobilissimus secundum carnis prosapiam, et potentissimus juxta regiam in suo modo magnificentiam, cum per internuntios familiaritatem apostolicae sedis adeptus esset, et frequenti admonitione epistolarum, etiam a beato Gregorio ei et sanctorum cultum sufficienter fuisset imbutus, misit per strenuos et devotos missos condigna exenia ad sedem pontificalem, petens reliquias beatorum apostolorum ac martyrum sibi transmitti. Cujus legatos sanctus apostolicus honorabiliter et gratuiter suscipiens, aliquandiu secum ria martyrum ex more prisco, pro hujusmodi negotio missas celebrando, et reliquias in eorum veneratione consecrando circumihabens, cum explicuisset eorum celebrationes, quorum reliquiae
Abbreviated transcription (Latin):
mentis oculis uidere. & fidei
luminibus conspicere debuiss&
Quod cum fuiss& oratũ. ipse ull
am populo & eadem muliere ab
ceruentibus & sese ad cernendum
cadeste spectaculum comprimenti¬
bus corporalem pallam reuelans
anuerso populo ipsaq muliere con¬
dente partem digiti auricularis
sangume cruentatã inuenit. ac mu¬
leri docit. Disce in quã ueritati uel
nodo iam credere contestanti. pa¬
ns quẽ ego dedero caro mea est.
& sanguis m̃s uere est potus. Sed
praescius conditor nr̃ infirmitatis
nrat potestate qua cuncta fecit
ex nichilo. & corpussibi ex carne
semꝑ uirginis operante spũ sc̃o fa¬
bricauit. panẽ & uiũ aqua mix¬
tum manente propria spetie. in
carnem & sanguinem suum ad ca¬
tholicã praecem. obreparationẽ
nr̃am sp̃s sui sc̃ificationẽ conuer¬
tit. Indeq uniuersos iussit diumã
praecari potentiam. ut informã
pristiam sacro scm̃ reformar&
mysterium. quãtenus mulieri ad
summendũ fuiss& possibile. Quod

Expanded text:
mentis oculis et fidei mentis oculis et fidei luminibus 11 conspicere debuisset. Quod cum fuisset oratum, ipse una cum populo et eadem muliere ab cernentibus, et sese ad cernendum coeleste spectaculum comprimentibus, corporalem pallam revelat, et universo populo ipsaque muliere contuente, partem digiti auricularis sanguine cruentatam invenit, et mulieri dixit: Disce, inquam, veritati vel modo jam credere contestanti: Panis quem ego do, caro mea est, et sanguis meus vere est potus . Sed praescius Conditor noster infirmitatis nostrae, ea potestate qua cuncta fecit ex nihilo, et corpus sibi ex carne semper Virginis, operante sancto Spiritu, fabricavit, panem et vinum aqua mistum, manente propria specie in carnem et sanguinem suum ad catholicam precem ob reparationem nostram Spiritus sui sanctificatione convertit. Indeque universos jussit divinam precari potentiam ut in formam pristinam sacrosanctum reformaret mysterium; quatenus mulieri ad sumendum fuisset possibile, quod
Abbreviated transcription (Latin):
dominico adacccłam deferre sin¬
moq pontifici aecclesi asticae co¬
suetudinis & familiaritatis eiusden
gratia offerre solebat. Quaecũ
quadã die exmore ad commun¬
candum demanu apostolici ordi¬
ne suo accederet. Illiq pontifex
offani dominici corporis porreae
prosit tibi in remissionẽ omnium
peccatorum & uitã aeternã sibr
Quod iir dñi cernens. illi communo¬
nẽ sacram retraxit. & separatim siq
altare posuit. eamq diacono ser¬
uandam usq dum cuncti commiui
pletis uero sacris mysterus. inter¬
rogauit eam beatus gregorius
dicens. Dic rogo quid cordi tuo
emerserit: communicatura rssist
Atilla. recognoui inquit partu¬
culã illã ex eadẽ oblatione fust
corpus dñi appellasse. subrisi: In
sc̃s dñi pontifex sermonẽ exinde
fecit adpopulũ. & hortatus et
eum ut supplicit̃ dñm exorarer
quatenus ad multorũ fidẽ coro¬
borandã carnes oculis ostende
quid infidelitas huius mulieri

Expanded text:
Dominica ad ecclesiam deferre, sumDominica ad ecclesiam deferre, summoque pontifici ecclesiasticae consuetudinis et familiaritatis ejusdem gratia offerre solebat. Quae cum quadam die ex more ad communicandum de manu apostolici ordine suo accederet, illique pontifex offam Dominici corporis porrexis Christi prosit tibi in remissionem omnium peccatorum, et vitam aeternam, subrisit. Quod vir Domini cernens, illi communionem sacram retraxit, et separatim super altare posuit, eamque diacono servandam usquedum cuncti fideles pleto vero sacro mysterio, interrogavit eam beatus Gregorius, dicens: Dic, rogo, quid cordi tuo emerserit, cum communicatura risisti? At illa: Recognovi, inquit, portiunculam illam ex eadem oblatione fuisscorpus Domini appellasse, subrisi. Tunc sanctus Domini pontifex sermonem exinde fecit ad populum, et hortatus est eum ut suppliciter Dominum exoraret, quatenus ad multorum fidem corroborandam, carnis oculis ostenderet quid infidelitas hujus mulieris
Abbreviated transcription (Latin):
utfier&. ita eidẽ beato gregorio
gratia diuina concessit. ut merito
abangłorũ populis debeat apl̃s
appellari. Quia & si alus non est
apostolus. sed tamen illis est. Nã
signaculũ apostolatus eius ipsi
dam uir iste tanti meriti mira¬
culis claruerit superfluo quȩ¬
ritur. dequo luce clarius con¬
stat. quod his qui uirtutum signa
suis meritis ualuit. Alnis quoq
xp̃o largiente adquirere. si exi¬
giss& oportunitas facilius pote¬
rat haec &iam ipse promereri.
Sed ne his quicum iudeis signa uisi¬
bilia adhostendendã scĩtatẽ ex¬
petunt. satis factio desit. & illis.
qui sc̃orum exemplis ad meliora
accendi. & pro uehi quęrunt
aedificatio prosit. quedã autu¬
mo referenda. quȩ per eum
dñs ad excitandum. & corrobo¬
randũ nr̃ae mentis teporem.
& ut sic dictũ sit forte infidelitat
potius quam ignorantiã. fierie
manifestari decreuit. Mat̃ fani
romana. quȩ religionis & deuora¬
nis studio oblationes facere. &i

Expanded text:
ut fieret, ita eidem beato Gregorio ut fieret, ita eidem beato Gregorio gratia divina concessit, ut merito ab Anglorum populis debeat apostolus appellari: quia etsi aliis non est apostolus, sed tamen illis est; nam signaculum apostolatus ejus ipsi m aliquibus vir iste tanti meriti miraculis claruerit, superfluo quaeritur, quod luce clarius constat quod is qui virtutum signa suis meritis valuit, aliis quoque Christo largiente acquirere, si exegisset opportunitas, facilius poterat haec etiam ipse promereri. Sed ne his qui cum Judaeis signa visibilia ad ostendendam sanctitatem expetunt, satisfactio desit, et illis qui sanctorum exemplis ad meliora accendi et provehi quaerunt aedificatio prosit, quaedam autumo referenda, quae per eum Dominus ad excitandum et corroborandum nostrae mentis teporem, ut sic dictum sit forte infidelitatem potius quam ignorantiam, fieri et manifestari decrevit. 23. Mater Romana, quae religionis et devotionis studio oblationes facere, et die
Abbreviated transcription (Latin):
Unde factum est. ut paucis ela¬
bentibus annis. &iam cȩteri in¬
sulae ipsius reges. cum his qui
eis erant subiecti. ad fidẽ xp̃i
accederent. Decuius gentis
conuersione. simul & miraculoꝵ
prodigiis quȩ ibidẽ fiebant: ita
beatus gregorius in libris mo¬
ralibus perhib& dicens. Ec¬
ce lingua brittannae quae
nihil aliud nouerat nisi bar¬
barum frendere: iam dudũ
indiuinis laudibus haebrea
coepit uerba resonare. Et
quondã tumidus. iam substratus scoꝵ
pedibus seruit. oceanus eiusq bar¬
baros motus. quos terreni princi¬
pes edomare ferro nequiuerant. hos
prodiuina formidatione sacerdo¬
tum ora simplicibus uerbis ligant.
Et qui cateruas pugnantiũ infidelis
nequaquã metuerat. iam nunc fi¬
delis humiliũ linguas tim&. Quia
rescentibus quoq miraculis. uirtus
ei duunae cognitionis infundit᷑.¬
gratia ciusdẽ diuinitatis refrenatur.
ut praue agere metuat. ac totis
desiderus ad aeternitatis gratiam
uenire concupiscat. Quod totum

Expanded text:
Unde factum est ut paucis elaUnde factum est ut paucis elabentibus annis, etiam caeteri insulae ipsius reges, cum his qui eis erant subjecti, ad Christi Domini fidem accederent. De cujus gentis conversione simul et miraculorum prodigiis, quae ibidem fiebant, ita beatus Gregorius in libris Moralibus 10 perhibet , dicens: Ecce lingua Britanniae, quae nihil aliud noverat quam barbarum frendere, jam dudum in divinis laudibus Hebraea coepit verba sonare. Ecce quondam tumidus, jam substratus sanctorum pedibus servit Oceanus, ejusque barbaros motus, quos terreni principes edomare ferro nequiverant, hos per divinam formidinem sacerdotum ora simplicibus verbis ligant; et qui catervas pugnantium infidelis nequaquam metuerat, jam nunc fidelis humilium linguas timet. Quia rescentibus quoque miraculis virtus ei divinae cognitionis infunditur, ejusdem Divinitatis terrore refrenatur, ut prave agere metuat, ac totis desideriis ad aeternitatis gratiam venire concupiscat. Quod totum
Abbreviated transcription (Latin):
iumenta sternite. ut quantũ
lieuerit quo tendimus properemꝰ
um autem hitic mutuo confa¬
bularentur & secũ quęxerent.
per uenerunt missi apostolici ȩquis
sudantibus. & ad modum fatigatis.
Statimq illi cum magna cęlerita¬
te epistolã quam detulerant
porrexerunt. Qua perlecta. ita
est inquit socii ut praedixeram.
romã cęlerit̃ remeabimus. Taliq
ordine interim dilato suȩ deuo¬
tionis effectu. mox ut ipse ponti¬
ficatus officio functus est. opus
di desideratum perfecit. alios
quidẽ praedicatores mitens.
sed ipse praedicationẽ ut fructi
ficantur suis exhortationibus
rexit ad eandẽ insulã seruos dĩ
mellitũ augustimĩ. & iohannẽ.
cum multis aluis dm̃ timentibus
monachis: qui intra breue tempo¬
ris spacium. regem illum qui in
capite insulae morabatur cum
suo populo conuerterunt. Quib
ds̃ tantã faciendorũ miraculoꝵ
gratiã contulit: ut uerbum
fidei quod ore praedicabant. sig¬
norum efficatia confirmaretur.

Expanded text:
jumenta sternite, ut quantum jumenta sternite, ut quantum licuerit quo tendimus properemus. Dum autem hinc mutuo confabularentur, et secum quaererent, pervenerunt missi apostolici equis sudantibus et admodum fatigatis, statimque illi cum magna celeritate epistolam quam detulerant porrexerunt, qua perlecta, ita est, inquit socii, ut praedixeram, Romam celerius remeabimus. 21. Talique ordine interim dilato suae devotionis effectu, mox ut ipse pontificatus officio functus est, opus diu desideratum perfecit, alios quidem praedicatores mittens, sed ipse praedicationem, ut fructificaret, suis exhortationibus rexit ad eamdem insulam servos Dei Mellitum, Augustinum et Joannem, cum multis allis Deum timentibus monachis; qui intra breve temporis spatium, regem illum qui in capite insulae morabatur cum suo populo converterunt. Quibus Dominus tantam faciendorum miraculorum gratiam contulit, ut verbum fidei quod ore praedicabant, signorum efficacia confirmarent.
Abbreviated transcription (Latin):
isti gregoriũ nontantũ dimisisti
quĩ expulisti. His ergo uocibus
horribilit̃ permotus pontifex.
populumq uehe mentissime me¬
tuens: post eum summa cum festi¬
natione & obligationis ut quan¬
totius romam redir& int̾ dictio¬
ne direxit. Sed antequã missi
eum adissent. trium dierũ iam
confecto itinere. dumidẽ uir
dm̃ gregorius ut iteragentibus
moris est: circa sextam horam
in quodã prato socuis quibus dã
quiescentibus. alus autẽ illi assi¬
dentibus. uel quibusq rebus ne¬
cessariis occupatis seder& &le¬
ger&. uenit adeũ locusta. &
dans saltũ paginȩ quam perle¬
gebat insedit. Cernensq eam
beatus gregorius tam mansuete
loco quo ad sederat ꝑ manere
coepit con lactans sod alibus ip¬
sius nomen reciprocans quasi
int̃ praetari. Locusta inquã hȩc
dici potest. quasi loco sta. Et sub¬
iungens. sciatis in quit non pro¬
gressius nos it̃ coeptũ lice̾re pro¬
tendere. Uerumptam̃ surgite. &

Expanded text:
isti, Gregorium non tam dimisisti isti, Gregorium non tam dimisisti quam expulisti. His ergo vocibus horribiliter permotus pontifex populumque vehementissime metuens, post eum summa cum festinatione, et obligationis ut quantocius Romam rediret interdictione, direxit. 20. Sed antequam missi eum adissent, trium dierum jam confecto itinere, dum idem vir domini, Gregorius, ut iter agentibus moris est, circa sextam horam in quodam prato sociis quibusdam quiescentibus, aliis autem assistentibus vel quibusque rebus necessariis occupatis sederet et legeret, venit ad eum locusta, et dans saltum paginae quam percurrebat, insedit. Cernensque eam beatus Gregorius tam mansuete loco quo assederat permanere, coepit collaetans sodalibus ipsius nomen reciprocans quasi interpretari: Locusta, inquam, eo dici potest, quasi loco sta; et subjungens, sciatis, inquit, non progressius nos iter coeptum licere protendere. Verumtamen surgite, et
Abbreviated transcription (Latin):
rogauit ut genti angelorũ
inbrittaniam aliquos uerbi
ministros perquos ad xp̃m̃
conuertere tur mitteret:
asserens & seipsum in hoc opu
dño co operante perficiendu
paratũ esse. si tamen eidem
apostolico pape hoc ut fieret
complaceret. Quod dum pes¬
ficert non posset. quia & si pon¬
tifex conceder& illi quod pe¬
tierat : non tamen ciues romi¬
naͦs ut tam longe aburbe se.¬
cederet putarat permittere.¬
Quod cum ei primo minime
infatigabilibus eius praecibis¬
uictus assensit. Qui ciuibus
profectionis suae cęlans nego
tenus illi quoquo pacto adqu¬
euissent. quanto celerius po¬
tuit tt̃ cum apostolica bene¬
dictione arripuit. Hȩc inte¬
rea ad notitiã populi uenus
iamini condicto omnes urbici ac
iburbani. uel quiq audientes oc¬
currere potuerunt sese intres par¬
tes diuidunt: & proficiscenti a¬
postolico pelagio ad aeccłam scĩ
petri terribili uoce conclamant.
Eua postolice quid ftcisti. & Sem̃
ꝑ&rum offendisti. romã destrux¬

Expanded text:
rogavit ut genti Anglorum rogavit ut genti Anglorum in Britanniam aliquos verbi ministros, per quos ad Christum converterentur mitteret, asserens et seipsum in hoc opus domino cooperante perficiendum paratum esse, si tamen eidem apoplaceret. Quod dum perficere non posset quia etsi pontifex concedere illi quod petierat voluit, non tamen cives Romani, ut tam longe ab Urbe secederet, potuerunt permittereQuod cum ei primo pontifendem infatigabilibus ejus precibus assensit. Qui civibus profectionis suae celans negotent, nullatenus illi quoque pacto acquievissent, quanto celerius potuit, iter cum apostolica benedictione arripuit. 19. Haec interea ad notitiam populi veniunt. Unanimi condicto omnes urbici ac suburbani, vel quique audientes occurrere potuerunt, sese in tres partes dividunt, et proficiscenti apostolico Pelagio ad Ecclesiam sancti Petri, terribili voce conclamant: Eia, apostolice, quid egisti? Sanctum Petrum offendisti, Romam destrux
Abbreviated transcription (Latin):
tania insula. cuius incole tali
om̃s decore niterent. Rursus
interrogauit. utrũ in illa insula
xp̃iani essent. anpaganorum
crroribus implicati. Dictumq
est. quod pagani eẽnt. Atille
intimo excorde longa trahens
suspiria. heu prodolor inquit.
quod tam lucidi uultꝰ homines
tenebrarum auctor possid&
tantẽq frontis speciei gratia
mentem ab internis gaudiis ua¬
cuam gestat. Rursus ergo in¬
terrogauit quod esset uoca¬
bulũ gentis illius. Responsũ est¬
ei. quod angli uocarentur. At
ille: bene inquit. nam & angli¬
cã habent faciem. & tales angla
incȩlis dec& esse coheredes U
hab& inquit nomen ipsa pro¬
cia. dequa isti sunt allati.o P¬
ponsum est. quia deri uocar
id est prouintiales. Atille be.
inquit deiri. de ira eruti. & i
Res ponsum est. quod helua uo¬
retur. Atille adludens ad
nomen. Ait. Laudẽ dĩ creati¬
ris illis in partibus oport& en¬
tari. Accedensq ad pontifict
romanae & apostolicae sedis

Expanded text:
annia insula, cujus incolae tali annia insula, cujus incolae tali omnes decore niterent. Rursus interrogavit utrum iidem insulani Christiani essent, an paganorum erroribus implicati. Dictumque est quod essent pagani. At ille intimo ex corde longa trahens suspiria, Heu! Proh dolor! inquit, quod tam lucidi vultus homines tenebrarum auctor possidet, tantaque frontis species aegram mentem et ab internis gaudiis vacuam gestat! Rursus ergo interrogavit quod esset vocabulum gentis illius. Responsum est, quod Angli vocarentur. At ille: Bene, inquit, nam et angelicam habent faciem, et tales angelorum in coelis decet esse cohaeredes. Quod habet, inquit, nomen illa provincia, de qua isti sunt allati? Responsum est, quia Deiri vocarentur iidem provinciales. At ille: Bene, inquit, Deiri, de ira eruti, et aResponsum est quod Alle vocaretur. At ille alludens ad nomen ait: Laudem Dei Creatoris illis in partibus oportet cantari. 18. Accedensque ad pontificem hujus Romanae et apostolicae sedis,
Abbreviated transcription (Latin):
abinfantia creuit nrcũ mise¬
ratio. & deutero matris egres¬
sa est mecũ. Ad cuius pietatis
& iustitiȩ opus pertin&: quod
anglorũ gentem perpraedi¬
catores quos illuc direxit. de
dentibus antiqui hostis eripi¬
ens. Acternae libertatis. ee
fecit participẽ. Et enim quia
qui dõ nr̃o fidelit̃ adher&.
semꝑ excius largifluo munere
ad potiora conscend&. dum sc̃s
iste ardenti studio procolligen¬
dis particulatim fideliũ animab
satager&. donauit illi pius dñs
diuinitus. hȩc occasio fuit. Dũ
die quadã aduenientib nuper
mercatoribus multa uenalia in
forum romȩ collocata fuissent
multiq ademendũ hinc inde
confluerent: contigit & grego¬
rium ante scilic& quã pontifi¬
cale decus haberet perforum
transitũ facert. ac uidisse int̃
alia pueros uenales positos lac¬
tei corporis acuenusti uultus.
capillos quoq praccipui can¬
doris habentes. Quos cum aspi¬
cer& interrogauit ut aiunt de
qua regione uel terra essent
allati. Dictum est quod debrit¬

Expanded text:
ab infantia mea crevit mecum miseratio, et de utero matris meae egressa est mecum . 17. Ad cujus pietatis et justitiae opus pertinet, quod Anglorum gentem per praedicatores quos illuc direxit, de dentibus antiqui hostis eripiens, aeternae libertatis fecit esse participes. Etenim quia qui Deo nostro fideliter ex ejus largifluo munere ad altiora conscendit, dum iste sanctus ardenti studio pro colligendis particulatim fidelium animabus satageret, donavit illi pius dominus, divinitus haec occasio fuit. Dum die quadam advenientibus nuper mercatoribus multa venalia in forum Romae collata fuissent, multique ad emendum hinc inde confluerent, contigit et Gregorium ante scilicet quam pontificale decus haberet, per forum transitum facere, ac vidisse inter alia pueros venales positos, lactei corporis, ac venusti vultus, capillos quoque praecipui candoris habentes. Quos cum aspiceret, interrogavit, ut aiunt, de qua regione vel terra essent allati. Dictumque est quia de Brit
Abbreviated transcription (Latin):
enim miraculi huius monasteri
quiddã priscorum simile. quod
persuccedentiũ relationẽ ans¬
A nondum obliuio abstu
cndioso subdendo necto sermo
uesperas cente. cum beatus
hieronimus unã cũ
satribus ut monachis mos est.
tribus claudicans quarto sus¬
penso pede ingens leo coenobu
daustra ingressus est. Quo utiq
fritres uiso perterriti non nulli
nfugam suntt ut est fragilitatis
humane conuersi. Sẽs uero hie

Expanded text:
enim miraculi hujus monasterii, enim miraculi hujus monasterii, quoddam priscorum simile, quod per succedentium relationem memoriae nondum oblivio abstulpendioso necto sermone die advesperascente, cum beatus Hieronymus una cum fratribus, ut monachis mos est, tribus claudicans, quarto suspensus pede, ingens leo coenobii claustra ingressus est. Quo utique viso fratres perterriti nonnulli in fugam sunt, ut est metus fragilitatis humanae, conversi. Sanctus vero H
Abbreviated transcription (Latin):
errorẽ iuliani manchei descriost¬
rat. qui nuptias sine dubitatione
docebat dampnari. quod uero er
eis nasceretur. ab omni esse liben
obligatione peccati. & dum plir¬
ma contra hinus pestiferi dogni
catholicos intra duxisset. testes ta
intulit dicens. Nec scm̃ hieroniñ
qui praet̾ fuit contempnendum
arbitreris qui greco &latino i¬
suꝑ hebreo eruditus eloquio
exoccidentali adorientalem
transiens aeccłam. i locis sc̃is atq
in litteris scͥris usq ad decrepitan
uixit aetatem. cuius nobis eloquĩ
aboriente in occidentẽ adinstar
solis lampas resplenduit. Omno
exutraq orbis parte dedoctms¬
aecclesiastica scripserant legit
nec aliam dehac re quam prae¬
dixit tenuit promisitq sententã
Qui cum ex poneret ionam prophe¬
tam. apertissime dixit. quod etia
paruuli peccato offensionis adie
tenerentur obnoxii. Inpossibile¬
est omnino & longum deisto uro
eiusq districta uita. illiusq mo¬
ribus retexere cuncta. Unius

Expanded text:
errorem Juliani Manichaei scripseerrorem Juliani Manichaei scripserat: qui nuptias sine dubitatione dicebat damnari: quod vero ex eis nasceretur, ab omni esse liberum obligatione peccati: plurimos contra hujusmodi pestiferum dogma Catholicos introduxisset testes, ita intulit dicens: Nec sanctum Hieronymum qui presbyter fuit, contemnendum arbitreris, qui Graeco et Latino, insuper et Hebraeo eruditus eloquio, ex Occidentali ad Orientalem transiens Ecclesiam, in Locis sanctis, atque in Litteris sacris usque ad decrepitam vixit aetatem: cujus nobis eloquium ab Oriente in Occidentem instar solis lampadis resplenduit. Omnesex utraque orbis parte de doctrina Ecclesiastica scripserant, legit: nec aliam de hac re quam praedixi, tenuit prompsitque sententiam. Qui cum exponeret Jonam Prophetam, apertissime dixit: quod etiam parvuli, peccato offensionis Adae tenerentur obnoxii. est omnino et longum de isto viro, ejusque districta vita, et illius moribus retexere omnia. Unius
Abbreviated transcription (Latin):
Tu autẽ dñe dominator uirtu¬
tis cum tranquillitate iudicas
& cum magna reuerentia
disponis nos. sub est eñĩ tibi cum
uolueris posse. Ds quippe ut im¬
mutabilis nature. ita immutabilis
est uoluntatis. & utiq cum sit
uerax. & iustus. non illũ menda¬
tium neq iniustitia decet. quia
sicut non ual& mentiri qui est
ueritas. ita qui iustus est non po¬
test hoc est nolens imiuste facere
quicquã. Nam omnia teste pro¬
ph&a quȩcumq uoluit dñs fecit
incaelo & interra. omniaq eius
iuditia iusta. Dum igitur niterem᷑
ostendere quid uolente dõ fieri
posset. quod uero illo nolente
fieri non ualeret. & ut ueridico
eximioq doctori cui dũ adui¬
ueret. momni scientia sẽ com¬
parare nemo audebat. nonisi¬
pare. uani loquos detrahere
quippiã cepto abordine longis
sumus digressi. Uerumptamen q¬
lis quantus ue ur iste fuerit. soui
scĩ augustini testimonio qui ue
plenius cognoscere ual&. Nan
cum in libro primo quem contra

Expanded text:
"Tu autem dominator uirtu"Tu autem dominator uirtutis, cum tranquillitate iudicas et cum magna reuerentia disponis. Subest enim tibi cum uolueris posse.mutabilis est naturae, ita immutabilis est voluntatis. Et utique cum sit verax et justus, non illum mendacium, neque injustitia decet: quia sicut non valet mentiri, qui est veritas, ita injustus esse non potest: hoc est, nolens injuste facere quicquam. Nam omnia, teste Propheta, quaecumque voluit Dominus, fecit in coelo et in terra: omniaque ejus judicia justa. Dum igitur niteremur ostendere, quid volente Deo fieri possit: quid vero illo nolente fieri non viveret, et ut veridico eximioque Doctori, cui quoad viveret, in omni scientia se comparare nemo audebat, non usurparet vaniloquus detrahere quispiam, coepto ab ordine longius sumus digressi. Verumtamen qualis, quantusve vir iste fuerit, solius sancti Augustini testimonio, qui velit, plenius cognoscere valet. Nam cum in libro primo, quem contra
Abbreviated transcription (Latin):
totius. Quid multa. o Ascõ¬
papa clemente consecrata. au¬
reliano sponso contempto. ob
hoc inpontiana insula exilia¬
ta inde tarracinã ab ducta.
nolens idolis sacrificare. cum
eufrosina & theodora sponsabis
sulpicii & seruiliani. aluxurio
fratre. aurelian igne cremate.
palmã susceperunt martyrii.
Quas sc̃s caesarius diaconus qui
etiam postea &ipscapraedicto
luxurio est martyrizatus in sar¬
cophago nouo simul condiens
sepelunt. Hec ideo lic& non fuera
intantum necesse loqui. ad dimꝰ
ta men quia pene quod nereus¬
&achilleus prudentissimȩ do¬
mitillę̧ dixerant. uirginitate
perdita dereatu posse perpȩni¬
tentia ueniã consequi nequa¬
quã. tamen ualeret fieri uirgo
sicut fuerat prius. Hoc sc̃s hiẽ¬
ronimus paulae admeliora
studuit hortando mandare.
cum omnia possit d̾s. suscitare
uirginẽ non potest post rumã.
Quod non uelle. alio omnino
dici poterat uerbo. Perquendã
namq sapientẽ dicitur dõ.

Expanded text:
tocius. Quid multa? A satocius. Quid multa? A sancto Clemente Papa consecrata, Aureliano sponso contempto, ob hoc in Pontiana exulata est insula. Inde Tarracinam adducta, nolensque Idolis sacrificare, cum Eufrosina et Theodora sponsis Sulpitii et Serviliani, a Luxurio fratre Aureliani igne crematae, palmam suscepere martyrii, quas S. Caesarius diaconus, qui etiam postea et ipse a praedicto Luxurio est martyrizatus, in sarcophago novo simul condens sepelivit. Haec ideo licet non fuerat hic tantum necesse loqui, addidimus tamen, quia pene quod Nereus prudentissimae virgini Domitillae dixerat, virginitatem perditam de reatu posse per poenitentiam veniam consequi: nequaquam tamen valeret fieri virgo, sicut fuerat prius. Hoc sanctus Hieronymus Eustochio ad meliora studuit hortando mandare: Cum omnia possit Deus, suscitare Virginem non potest post ruinam. Quid dici poterat uerbo. Per quendam namque sapientem dicitur deo:
Abbreviated transcription (Latin):
pagari. & tam generis dignita¬
tem quã memoriã non delere.
Cui nereus respondit. Melior est
unrginitas. quȩ quando dema¬
tris tuae. utero existi. tecum
nata. tecũ lactata. tecũ semꝑ
fuit a carnis corruptione aliena.
quae est & dõ amabilis. eiusq an¬
głis cara. Quã profecto quaxelib&
perdiderit uirgo. huius reatum
perpoenitentia euadere potest.
ipsam integritatẽ. adipisci nequa
suum uel integritatẽ. seu ad suã
gloriã. perpenitentiae lacrimas
recuperari acrenouari potest.
sola uirginitas. si semel perierit.
ad pristinę integritatis stabilita¬
tem pertingere minime ual&
Cumq nereus & achilleus hec
laudando uirginitatẽ. & alia
proferenda dicerent plurima.
quibus acterna mereretur
actibus uita. domitilla. uirgo¬
prudentissima dixit. Utinam
ad me olim ista dĩ scientia per¬
ueniss& & numquã ego suscipe
nomen. Nunc uero quia uobrs
đs aperuit os adlucrandum
animã meã. quic quid me
facere uultis. accelerate quan¬

Expanded text:
pagari, et tam generis dignitapagari, et tam generis dignitas, quam memoria nominis non deleri? Cui Nereus respondit: melior est virginitas, quae quando de matris tuae utero existi, tecum nata, tecum lactata, tecum semper fuit a carnis corruptione aliena, quae est Deo amabilis, ejusque angelis chara: quam profecto cum quaelibet perdiderit virgo, hujus reatum per poenitentiam evadere potest, ipsam vero integritatem adipisci nequaqsuum, vel integritatem, seu ad suam gloriam per poenitentiae lacrymas recuperari et revocari potest. Sola virginitas, si semel perierit, ad pristinae integritatis stabilitatem pertingere minime valet. Cumque Nereus et Achilleus haec, laudando virginitatem, et alia proferendo, dissererent plurima, quibus aeternam mereretur actibus vitam, Domitilla prudentissima virgo dixit: Utinam ad me olim ista Dei sententia pervenisset, et nunquam ego nomeonem. Nunc vero quia vobis Deus aperuit os ad lucrandum animam meam, quicquid me facere vultis, accelerate quan
Abbreviated transcription (Latin):
ste dicendo non omn potentiã
bstulit dõ. sed iustũ iudicẽ mani¬
setans asseruit. Nam nifallor
qualia sc̃s hieronimus paulae
nandauit. ceu talia addomitil
u imperat̾oris domitiani neptẽ¬
immonitionis legimus uerba.
Sed & ipsa uerba qua decausa sint
prolata. audire gratius puto. Hȩc
omnino uirgo. nereũ & achilleũ
cunuchos cubicularios habuit.
quos beatissimus petrus apostolus
lucratus fuerat xp̃o. Isti dum uide¬
rent dominã suã gemimis ornari.
& purpureis uestibus atq auro
textis indui dixerunt ci. Quan¬
to studio ornaris incorpore. ut
filium consulis aurelianũ homi
ris. regẽ inmortalẽ filiũ dĩ
adipisci poteras sponsum. Qui
etiam te ipsam aeternã face¬
r&. & num quã tibi neq orna¬
mentis tuis. neq tuis gaudis
finẽ permitteret. aut terminũ
euemre. Respondit eis domi¬
tilla. & dixit. Quȩ potest esse
melior caritas quam habere
uirũ. suscipere filios. perquos
posteritas dulcissima possit pro¬

Expanded text:
ita dicendo, non omnipotentiam ita dicendo, non omnipotentiam abstulit Deo, sed justum judicem manifestans asseruit. Nam, nisi fallor, qualia sanctus Hieronymus Eustochio mandavit, talia ad Domitillam neptem imperatoris Domitiani admonitionis legimus verba. Sed et ipsa verba qua de causa sint illi prolata, audire gratum puto. Haec omnino virgo Nereum et Achilleum eunuchos cubicularios habuit: quos beatissimus Apostolus Petrus lucratus fuerat Christo. Isti dum viderent dominam suam gemmis ornari, et purpureis vestibus, atque auro textis indui, dixerunt ei: Quanto studio ornaris in corpore, ut filium consulis Aurelianum hominris, regem immortalem Dei filium adipisci poteras sponsum. Qui etiam teipsam aeternam faceret, et nunquam tibi, neque ornamentis tuis, neque gaudiis finem permitteret, aut terminum evenire. Respondit ei Domitilla, et ait: Quae potest esse melior charitas, quam habere virum, suscipere filios, per quos posteritas dulcissima possit pro
Abbreviated transcription (Latin):
nans. & perdiuersa dispositioni
genera dissertus semꝑ & aequi¬
lis incedens. Tanta namq utri¬
usq linguȩ peritia fungebatir
ut quoscumq libros eolicos in
manibus acciperet. latinȩ sine
offensione transcurrer&. Tterũ¬
q latinos attico sermone rele¬
geret. ut crederes hoc esse con¬
scriptũ. quod os eius in offensa
uelocitate fundebat. Ueredixe¬
rim catholicã hominis istius
scientiã. sanã doctrinã. Quod¬
cumq conuersatus loco fuisset
stabilis perstitit fidei firmitat.
Nam certissime ignorantiae inu¬
diȩ ue morbo languentes desi¬
piunt. qui eum deuiasse acatho
dicat ds̃. Uirgo israhel cecidis
non est qui suscitet eam. Ubiad
terrendos lubricos atq incaito¬
& quia ds iustussit iudex. sib¬
dens iste dixerit doctor: A¬
dent̃ loquor. cum omnia pos
ds̃. suscitare uirginẽ non potd
post ruinã. Ualet quidẽ libera¬
e depoena. sed non ualee coro¬
sirt corruptã. Hoc procul dubio

Expanded text:
nans, et per diversa disputationis nans, et per diversa disputationis genera, disertus semper et aequalis incedens. Tanta namque utriusque linguae peritia fungebatur, ut quoscumque libros Aeolicos in manibus acciperet, Latine sine offensione transcurreret: iterumque Latinos attico sermone relegeret, ut crederes hic esse scriptum, quod os ejus inoffensa velocitate fundebat. Vere dixerim Catholicam istius hominis prudentiam, sanamque doctrinam, quocumque conversatus fuisset loco, stabilis perstitit fidei firmitate. Nam certissime ignorantiae invidiaeque morbo languentes desipiunt, qui eum deviasse a Cathodicat Deus: Virgo Israel cecidit: non est qui suscitet eam. Ubi ad terrendos lubricos atque incautos, quia Deus justus sit judex: subdens ista, dixerit doctor, Audenter loquor, cum omnia possit Deus: suscitare virginem non potest post ruinam. Valet quidem liberare de poena, sed non valet reformare corruptam. Hoc procul dubio
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutem unius cinusq libri ue¬
teris & noui testamenti mirabi¬
lit᷑ indicauit. mirabilit̾ planus
honeste doctus ac dulcis. parata
copia sermonũ adquam cumque
uertit ingeniũ. ut undecumq in¬
terrogatus fuisset. paratũ habe¬
r& & competens sine aliqua di¬
latione responsum. Modo humi¬
libus suauit̃ blanditur. modo
superboꝵ colla confregit. modo
derogatoribus suis incẽ necessari¬
Amordacitate. restituens. modo
uirginitatẽ praedicans. modo
matrimonia casta defendens.
modo uirtutũ certamina glori¬
osa collaudans. modo lapsus in
clericis. atq monachis prauta¬
tis accusans. Sed tamen ubicu¬
sẽ locus attulit. gentiliũ exen¬
pla dulcissima uarietate perns¬
cuit. Sed non erat hoc suȩ uo¬
tatis. sed utita dicã grauissime
necessitatis. ut probar& ea quic
ascĩs prophetis ante scła prede¬
ta sunt. tam grecoꝵ quã latino
& aliarũ gentiũ litteris continer
uere totũ explicans. totũ exor¬

Expanded text:
virtutem uniuscujusque libri, vevirtutem uniuscujusque libri, veteris et novi Testamenti mirabiliter indicavit: mirabiliter planus, honeste doctus, ac dulcis, parata copia sermonum ad quamcumque partem vertit ingenium: ut undecumque interrogatus fuisset, paratum haberet et competens sine aliqua dilatione responsum. Modo humilibus suaviter blanditur, modo superborum colla confringit: modo derogatoribus suis vicem necessaria mordacitate restituens, modo virginitatem praedicans, modo matrimonia casta defendens, modo virtutum certamina gloriosa collaudans, modo lapsus in clericis, monachos pravitatis accusans. Sed tamen ubicumque locus se attulit, gentilium exempla dulcissima veritate permiscuit. Sed non erat hoc suae voluntatis, sed ut ita dicam gravissimae necessitatis: ut probaret ea quae a sanctis prophetis ante saecula praedicta sunt, tam Graecorum quam Latinorum, et aliarum gentium litteris contineri: vere totum explicans, totum exor
Abbreviated transcription (Latin):
cȩtera profecto studiorũ suorũ
õpuscula. ab eato petro sumens
exordiũ. usq insemet ipsum
deuiris illustrib scripsit. imita¬
tus tranquillũ grecumq apollo¬
nium. ubi dese refert. Post ca¬
talogũ plurimorũ. mẽ quoq
incalce uoluminis quasi abortiuũ
&minimũ omniũ xp̃ranorum
posui. Quo mihi necesse fuit
usq ad quarta decimũ annũ theo¬
dosu principis quę scripserim
breuit᷑ Anotare. Innumeris prae¬
terea iste libris apłoꝵ prophetarũ¬
q constructionibus editis. immo¬
bilem catholicę turrim accđę
contra persidorũ iacula consum¬
mauit. Om̃s ueteris testamenti
& iob iustũ arabico. in romanã
linguã utrumq auctorẽ per¬
fecta interpraetatione mutauit.
Matheum nihilominus. exhebreo
fecit esse romanũ. Epłam quidẽ
suã ad paulinũ exsenatore
mirificã destinauit docens. quẽ¬
Admodũ scripturas diuinas ad¬
hibita cura ꝑlegeret. Ubi breuit̃

Expanded text:
caetera profecto studiorum suorum caetera profecto studiorum suorum opuscula, a beato Petro sumens exordium, usque ad semetipsum de Viris illustribus scripsit: imitatus Tranquillum, Graecumque Apollinium: ubi de se ita refert: Post catalogum plurimorum, me quoque in calce voluminis quasi abortivum et minimum omnium Christianorum posui: quo mihi necesse fuit usque ad quartum decimum annum Theodosii principis, quae scripserim, breviter annotare. Innumeris praeterea iste libris, Apostolorum, Prophetarumque constructionibus editis, immobilem Catholicae turrim Ecclesiae, contra perfidorum jacula consummavit. Omnes Veteris Testamenti et Job justum Arabico, in Romanam linguam utrumque auctorem perfecta interpretatione mutavit. Matthaeum nihilominus ex Hebraeo fecit esse Romanum: Epistolam quidem suam ad Paulinum ex senatoremirificam destinavit: docens quemadmodum Scripturas divinas adhibita cura perlegeret: ubi breviter
Abbreviated transcription (Latin):
quod ab hierusolimis. sex milibus
separatur contra meridianam
plagã. accedens ad eiusdem urbis
pontificẽ cirillum nomine pecut
ut parrochiȩ quȩ bethlehem
fuerat sita. Locum sibi habitandi
tribueret. Qui mmirũ mox qd̃
deuote poposcit. digne conces¬
uicinis uiris catholicis construx.
monasterium. in quo substatuta
ab apłis regula degens. coepit
quod olim multũ cupierat cũ
fratribus habitare. & cum euse¬
bio cremonensi nobili uiro cuius
postulatione exgreco sermone
quandã epłam transtulit in la¬
tinum. In quo uiro sciendũ. hanc
in occiduis regionibus maxime
canonica functione monasterio.
primitus institutam. Ubi prae¬
dictus uir otiosus non fuisse.
credendus est. qui tantum nob̃
intranslatione diuinę scripture
praestitit. ut adhebreorũ fontẽ
poene non egeamꝰ accedere.
quando nos facundię suȩ multa
cognoscitur. ubertate saciasse.
Plurimis libris copiosis epłis fecit
beatos. quibus scribere dño
praestante dignatus est. Inter

Expanded text:
quod ab Jerosolymis sex millibus separatur, contra meridianam plagam: accedensque ad ejusdem urbis pontificem Cyrillum nomine, petiit ut paroeciae, quae Bethleem fuerat sita, locum sibi habitandi tribueret. Cui nimirum mox quod devotione poposcit, digne concesvicis vicinis catholicis, construxit monasterium. In quo statuta ab Apostolis regula degens coepit, quod olim multum cupierat, cum fratribus habitare, et cum Eusebio Cremonensi nobili viro, cujus postulatione ex Graeco sermone quamdam Epistolam transtulit in Latinum. In quo vere sciendum, hanc in occiduis maxime regionibus, canonicam functionem monasterio primitus institutam, ubi praedictus vir otiosus non fuisse credendus est: qui tantum nobis in translatione divinae Scripturae praestitit, ut ad Hebraeorum fontem pene non egeamus accedere: quoniam nos facundiae suae multa cognoscitur ubertate satiasse plurimis libris, copiosis Epistolis fecit esse beatos, quibus scribere, Domino praestante dignatus est. Inter
Abbreviated transcription (Latin):
poris subsidia ministrabat.
ut non solum horũ quos praesentes
habebat necessitatibus occurre¬
r&. sed insuꝑ longe positis opẽ
suae largitatis impender&. ad¬
eo ut ȩ̨tiã in monte sẏnai dĩ fa¬
mulis constitutis. quȩq erant
oportuna transinitter&. Nam alii
quidẽ pontifices: in construendis
ordinandisq auro uel argento
aecclesis operã dabant. Hic
autem & his insistebat. & quasi
his omissis. totus erga animarũ
luera uacabat: & qui cquid pae¬
cunix habere poterat. sedulus
disperdere &dare pauperibus
retur ingła: ita ut illud beati
iob ueracit᷑ dicere posso. Bene¬
dictio perituri suꝑ me ueniebat.
& cor uidue consolatus sum: &¬

Expanded text:
poris subsidia ministrabat. poris subsidia ministrabat. rat, ut non solum horum quos praesentes habebat necessitatibus occurreret, sed insuper longe positis opem suae largitatis impenderet; adeo ut etiam in monte Sinai Dei famulis constitutis quaeque erant opportuna transmitteret. Nam alii quidem pontifices construendis ornandisque auro vel argento ecclesiis operam dabant; hic autem et his insistebat, et quasi his omissis totus erga animarum lucra vacabat, et quidquid pecuniae habere poterat, sedulus dispergere, et dare pauperibus retur in gloria; ita ut illud beati Job veraciter dicere posset: Benedictio perituri super me veniebat, et cor viduae consolatus sum.
Abbreviated transcription (Latin):
t lasescebat. Lentis quidẽ: sed
timen continuis febribus anbe¬
libat. frequens ȩtiam eũ gres¬
suum dolor: uehement̃ afflige¬
bat. Uerum int̾ hȩc dum solli¬
citus pensar&. quia scriptura
teste omnis filius qui recipitur
flagellatur : quo malis praesen¬
tibus durius de primebatur. eo
deeterna certius praesumptio¬
ne respirabat. fatigabatur prae¬
terea de ordinandis ungiliis. ne
abhostibus urbs caperctur.
sollicitudine continua. Urebant
quoq incessant̃ eius animum:
filiorũ hinc inde discrimina
nuntiata. Sed tamen ille int̃
tot & talia de prehensus in cõ¬
moda. nuriquã otio indulge¬
bat . quin aut filiorũ utilita¬
tibus inseruir&. Aut aliquid
dignũ aeccłȩ scriber&. aut
percontemplationis gratiam
caeli secretis int̃ esset. Deniq
cum detota italia longobar¬
dorũ gladios metuentes plu¬
rimi undiq ad romanã urbẽ
confluerent. sollerter pro
omnibus curã gerebat : uni¬
uersis cum uerbi pabulo cor¬

Expanded text:
te lassescebat, lentis quidem, sed te lassescebat, lentis quidem, sed tamen continuis febribus anhelabat, frequens etiam eum gressuum dolor vehementer affligebat. Verum inter haec dum sollicitus pensaret quia, Scriptura teste, omnis filius qui recipitur, flagellatur, , quo malis praesentibus durius premebatur, eo de aeterna certius praesumptione respirabat. Fatigabat eum praeterea de ordinandis Urbis vigiliis, ne ab hostibus caperetur, sollicitudo continua. Urebant quoque incessanter ejus animum filiorum hinc inde discrimina nuntiata. Sed tamen ille inter tot et talia deprehensus incommoda, nunquam otio indulgebat, quin aut filiorum utilitatibus inserviret, aut aliquid dignum Ecclesiae scriberet, aut per contemplationis gratiam coeli secretis interesset. 16. Denique cum de tota pene Italia Langobardorum gladios metuentes plurimi undique ad Romanam urbem confluerent, solertem pro omnibus curam gerebat, et universis cum verbi pabulo cor
Abbreviated transcription (Latin):
draginta composuit : quas in duo¬
bus codicibus aequa sorte dis¬
tinxit. Libros ętiam dialogor
quattuor edidit : in quibus ro¬
gatu petri diacom sui. uirtures
scõrum quas initalia clariores
nosse uel audire poterat. adex¬
emplũ uiuentiũ posteris colle¬
git. Ut sicut in libris expositionũ
suarũ quibus sit uirtutibus i¬
sud andũ edocuit: ita ętiã de¬
scriptis scorũ miraculis. qualis
uirtutũ earumdẽ sit claritas
ostentar&. Primũ quidẽ & ulti¬
mam ie zechielis prophetae
partes quae uidebantur obscuris¬
res: per homelias uiginti & dud
quantũ lucis intus habeant.
de monstrauit. Scripsit prarterea
&alia non nulla: sed & epłas quꝰ¬
plures. quȩ singillatim cunđa
edicert breuititis studio omse
Q uod eo magis mrũ est tot cum
itanta condere uolumina po¬
tusse: qui omni fere iuuentutis
sue tempore. ut uerbis ipsius lo¬
quar crebris uiscerũ doloribus
cruciabatur. Horis momentisq
omnibus. fracta stomachi uirtu¬

Expanded text:
adraginta composuit, quas in duoadraginta composuit, quas in duobus Codicibus aequa sorte distinxit. Libros etiam Dialogorum quatuor edidit, in quibus rogatu Petri diaconi sui, virtutes sanctorum, quos in Italia clariores nosse vel audire potuerat, ad exemplum viventium posteris collegit; ut sicut in libris Expositionum suarum quibus sit virtutibus insudandum edocuit, ita etiam descriptis sanctorum miraculis, quae virtutum earumdem sit claritas ostenderet. Primam quoque et ultimam Ezechielis prophetae partes, quae videbantur obscuriores, per homilias viginti duas, quantum lucis intus habeant demonstravit. Scripsit praeterea et alia nonnulla, sed et epistolas complures, quae singulatim cuncta edicere, brevitatis studio, omisi. 15. Quod eo magis mirum est, tot cum ac tanta condere volumina potuisse, qui omni fere juventutis suae tempore, ut verbis ipsius loquar, crebris viscerum cruciabatur doloribus, horis, momentisque omnibus fracta stomachi virtu
Abbreviated transcription (Latin):
illum sunt uisi. Qui mox felr
sacrumq sumeis auspitiũ de
ea quã uidit in somnis sc̃s iacob
scala ibidemq domũ dñi dixit
fore: ictorẽ domus dĩ quae
est aeccła immo ipsũ dĩ tem¬
plũ inib esse absonditũ excla¬
mauit. Tandemq electus ac
dilectus dñi inuenitur. ca¬
pitur. trahitur. & adbeati pe¬
tri apostoli basilicã ducitur.
ibi adpontificalis gratiae osfio¬
um consecratus. papa urbs ess¬
citur. Quo in tempore dũ a
hanne rauennatis urbis ep̃o pe
prehensus fuiss&. cur a pastoral
officio delitis cendo se subduo
uir tam idoneus uoluiss&e: hi
occasione compulsus. uolumei
egregiũ quid pastoralis appelie
composuit. In quo manifesta lue
patefecit: qualis ad aeccłȩ reg¬
men assumi. qualtt̃ ipsi rectores
uiuere. qua discretione singu¬
las quasq audientiũ personis
instruere. quantaq consideri¬
tione propriam cotidie debeat
fragilitatẽ pensare. Ded & home¬
lias euuangeliorũ numero qu¬

Expanded text:
illum sunt visi. Qui mox felix illum sunt visi. Qui mox felix sacrumque sumens auspicium, de ea quam vidit in somnis sanctus Jacob scala, ibidemque domum Domini dixit fore, rectorem domus Dei, quae est ecclesia, imo ipsum Dei templum inibi esse absconditum exclamavit. Tandemque electus ac dilectus domini invenitur, capitur, trahitur, et ad beati Petri apostoli basilicam ducitur; ibique ad pontificalis gratiae officium consecratus, papa urbis efficitur. 14. Quo in tempore cum a Joanne Ravennatis urbis episcopo reprehensus fuisset, cur a pastorali officio delitescendo se subducere vir tam idoneus voluisset, hac occasione compulsus volumen egregium, 7 quod Pastoralis appellatur, composuit: in quo manifesta luce patefecit qualis ad ecclesiae regimen assumi, qualiter ipsi rectores vivere, qua discretione singulas quasque audientium personas instruere, quanta consideratione propriam quotidie debeant fragilitatem pensare. Sed et homilias Evangeliorum numero qu
Abbreviated transcription (Latin):
us hore spatiũ dum uoces
plebs addnm supplicationis emit¬
ter&. octoginta homines adter¬
ram corruentes. sp̃m exalarent.
Sed non destitit sacerdos tantus
populo praedicare. non abora¬
tione cessarent: donee misera¬
tione diuina pestis ipsa qui esce¬
r&c. Cumq adhuc futurus an¬
tistes fuge latibula praeparar&.
urbi sollicitudo & portis uigilię
deputantur : donec oportunae
& gloriosae ut ordo sacer ex pos¬
cit. in eo diuina muma comple¬
rentur. Optinetis anegotiatori¬
bus: ut incratera occultatus.
ducertur aburbe. Sicq late¬
bra triduo se occuluit : donec
illũ ieumus & orationibus po¬
pulus romanus. columpna
lucis tertia suꝑ eũ nocte cacli¬
tus emissa obtinuit. Quae ñ
paruo noctis spatio a summo
caelo. usq ad eundẽ ipsum li¬
nea recta effulgens: quȩren¬
tibus uotũ optabile demon¬
strauit. Sed & cuidã anachori¬
te. urbi contiguo: angeli
ascendentes & descendentes
perpraefatam columpnã suꝑ

Expanded text:
us horae spatium, dum voces us horae spatium, dum voces num supplicationis emitteret, octoginta homines ad terram corruentes spiritum exhalarent. Sed non destitit sacerdos tantus populo praedicare, ne ab oratione cessarent, donec miseratione divina pestis ipsa quiesceret. 13. Cumque adhuc futurus antistes fugae latibulum praepararet, Urbi sollicitudo et portis vigiliae deputantur, donec opportune et gloriose, ut ordo sacer exposcit, in eo divina munia complerentur. Obtinet is a negotiatoribus ut in cratera occultatus educeretur ab Urbe, atque ita latebris triduo se occultavit, donec illum jejuniis et orationibus, populus Romanus, columna lucis, tertia super eum nocte coelitus emissa, obtinuit: quae non parvo noctis spatio a summo coeli usque ad eumdem ipsum linea recta effulgens, quaerentibus votum optabile demonstravit. Sed et cuidam anachoretae Urbi contiguo angeli ascendentes et descendentes per praefatam columnam super