comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cipum decreta non t̾empnas. Tiburtius respon¬
dit. Ego saluti meę melius non consulo.
dixit. Non solum ipse xp̃ianus crudelis est.
uerum &iam multos ꝑsuad& & decipit. ac
doc& om̃s deos. demones esse. Ipse autem
cum socus suis. cum quib magicas artes exer-
c&. die noctuq in canmutationibus occupatur.
Tiburtius dixit. Palsus testis. non erit impunitꝰ.
Iste quẽ uides illustrissime uir. malitiȩ suae
curis aestuans. ad nichil aliud xp̃ianis est
iunctus. nisi ut cogitar& quomodo se nobis
quasi xp̃ianum ostender&. quomodo aluis
fidelissimum mentiretur. Reprehendebant
tamen in eo ciclopeam ȩdacitatem. emer¬
sum uino pudorem. & sepultam diuini nomi¬
nis sc̃ĩtatem. Ebrius patiebatur sitim. &
esuriem uomens. nec ut xp̃ianus. sed anto¬
nianus quondam ille conuiua. mauducabat.
bibebat: uomebat. Et nunc xp̃ianoe
arguit. xp̃ianos accusat. In nos mitẽ iudicẽ
incitat. gladium nolenti udici porrigit.

Expanded text:
cipum decreta non contemnas. S. Tiburtius dixcipum decreta non contemnas. S. Tiburtius dixit: Ego saluti meae melius non consulo, dixit: Non solum ipse Christianus crudelis est, verum etiam multos persuadet, et decipit, ac docet omnes deos daemones esse; ipse autem cum sociis suis, cum quibus maget, diu noctuque incantationibus occupatur. Sanctus Tiburtius dixit: Falsus testis non rit impunitus : iste quem vides, vir illustrissime, malitiae suae curis aestuans, ad nihil aliud Christianis est junctus, nisi ut cogitaret quomodo se nobis quasi Christanum ostenderet et quomodo aliis se fidelissimum mentiretur. Reprehendebam tamen in eo Cyclopaeam edacitatem, emersum vino putorem, et sepultam divini nominis sanctitatem. Ebrius patiebatur sitim, et esuriem vomens, nec ut Christianus, sed ut Antonianus quondam ille conviva, manducabat, bibebat, vomebat; et nunc Christianos arguit, Christianos accusat; in nos mitem judicem incitat, gladium nolenti judici porrigit,
Abbreviated transcription (Latin):
docuit. qđ hunc uidero facere: necesse ẽ. ut¬
hoc faciam. Pauianus conuersus. dixit adti.¬
burtium. Audisti quid torquatus asserat:
Quid ad ista respondes: Tiburtus dixit. Uor¬
quatus. du ẽ. quod se xp̃ianum esse mentitur.
& moleste suum nomen non a suis moribus
usurpatum. Reuera enim uir illustrissume. hoc
xp̃ianum uocabulum diuinae uirtutis est.
sectatorum scilic& xp̃i. qui uere philosophati
sunt. qui. uere xp̃iani dicti sunt. qui. ad obte.¬
pendas libidines fortiter militarunt. Ne credas
uir illustrissime hunc esse xp̃ianum. qui iN
Qui tonsorem diligit. qui inscapulis molliter
gessit. qui flexum gressum in ꝓbo nisu distendit.
qui uiros negligenter agit. feminas diligenti¬
us intuetur. Numquam tales pestes habere
se imitaturum asseruit. ꝓbabis eum in conspec¬
tu esse mentitum. Hic enim qualis semꝑ fuerit:
nunc eudenter ostendit. Pauianus dixit.
¶onsultius facies. si saluti tuȩ consulas. & prin¬

Expanded text:
docuit: quod hunc videro facere, necesse est utdocuit: quod hunc videro facere, necesse est ut faciam. 78. Fabianus conversus ad S. Tiburtium dixit: Audisti quid Torquatus asserat? quid ad ista respondes? S. Tiburtius dixit: Torquatus diu est quod se Christianum esse mentitur;  moleste suum nomen non a suis moribus usurpari. Revera enim, vir illustrissime, hoc Christianum vocabulum divinae virtutis est, sectatorum scilicet Christi, qui vere philosophati sunt, qui vere Christiani dicti sunt, qui ad obterendas libidines fortiter militarunt. Ne credas, vir illustrissime, hunc esse Christianum qui in qui tonsorem diligit, qui in scapulis molliter gestit, qui fluxum gressum improbo nisu distendit, qui viros negligenter agit, feminas diligentius intuetur. Nunquam tales pestes Christus se imitatuturum asserit, hic in tuo conspectu probabis eum mentitum. Hic enim qualis semper fuerit nunc evidenter ostendet. 79. Fabianus dixit: Consultius facies, si saluti tuae consulas, et prin
Abbreviated transcription (Latin):
suꝑ apicem frontis tonsoris arte componer&:
& quod assidue pascer&. & ludendo prander&.
quod libentius feminarum aspectibus dar&.
quod a ieuinis & orationib toller&. quod som.¬
no deditus non interess& ꝑ iugiles in hymnis
dĩ ducentib noctes: dum ꝓ his ut diximuc
abeato tiburtio acrius argueretur. simulat
se aequanimiter monentem accipere. & egit
arte quatinus orantem sem̃ tiburtium comp̃¬
henderent infideles. In qua comp̃bensione
scipsum teneri fecit. & ad secretarium duci
iudicis seuientis. At ubi intro ducti sunt.
fauianus praefestus dixit ad eum qui se arte
tradiderat. Quis diceris: At ille respondit.
Torquatus. Iauianus dixit. Quid ꝓfiterie
Torquatus respondit. Np̃ĩanus sum. Iauianꝰ
dixit. Ignoras quod iusserunt inuictissimi
principes. ut qui sacrificare diis noluerint.
diuersis suppliciis macerentur: Tor quatus
ait. Hic magister m̃s est. & ipse me semper

Expanded text:
per apicem frontis tonsoris arte componeret, per apicem frontis tonsoris arte componeret, et quod assidue pasceretur et ludendo pranderet; et quod licentius feminarum se aspectibus daret, et quod a jejuniis se et orationibus tolleret, quod somno deditus non interesset pervigil in hymnis Dei ducentibus noctes; dum pro his, ut diximus, a B. Tiburtio acrius argueretur, simulat se aequanimiter monentem accipere: et egit arte quatenus orantem S. Tiburtium comprehenderent infideles. In qua comprehensione seipsum teneri fecit, et simul ad secretarium perduci judicis saevientis. At ubi introducti sunt, Fabianus praefectus dixit ad eum, qui se arte tradiderat: Quis diceris? At ille respondit: Torquatus. Fabianus dixit: Quid profiteris? Torquatus dixit: Christianus sum. Fabianus dixit: Ignoras quod jusserunt invictissimi principes, ut qui sacrificare diis noluerint diversis suppliciis macerentur? Torquatus dixit: Hic magister meus est, et ipse me semper
Abbreviated transcription (Latin):
& ipse ꝑpessus insidias tentus ẽ &a populo
lapidatus mortuus est. & corpus eiꝰ tyberino
gurgiti mancipatum ẽ. Item nicostratus¬
& claudius. unã cum castorio. uictorino. &
simproniano. dum corpora scoꝵ ꝑ ora tibe.¬
fectum ꝑducti sunt. Erat iudex fauianus.
qui eos hortabatur ad sacrificandũ ꝑ decem
dies. minis eos & blanditus agens. & nullũ
penitus potuit cõmouere. Uunc fecit de eis
suggestionem imꝑatorib. quiq iusserunt
eos tertio torqueri. Cumq nulla ratione
tormentis compulsi cederent. iussit eo
in mari precipites dari. Iminensis itaq artati
ponderibus. pelagi fluctib dati sunt. ut in
loco mundo inter aquas. coronam martyru
cȩlebrarent. Insidiabantur itaq infidele
quidam sẽ simulata fide sociar&. dicens esse
sẽ xp̃ianum. porro hic apostata extiterat. &¬
erat fraudulentus in om̃i sermone. & callidus
in om̃i cõmisso. Quid multa:  Cum a
beato tiburtio uiro scolasticissimo. & nobili
& scõ frequenter argueretur quod capilloes

Expanded text:
et, perpessus insidias, tentus et a populo lapidatus, mortuus est, corpusque ejus Tiberino gurgiti mancipatum. Scriptum in gestiset Claudius una cum Castorio et Victorino et Symphoriano, dum corpora Sanctorum per ora Tibefectum perducti. Erat judex Fabianus, qui eos hortabatur ad sacrificandum, et per decem dies minis eos et blanditiis agens in nullo penitus potuit commovere. Tunc fecit de iis suggestionem imperatoribus, qui jusserunt eos usque tertio torqueri. Cumque nulla ratione tormentis compulsi cederent, jussit eos in medio mari praecipites dari. Immensis igitur arctati ponderibus, pelagi fluctibus dati sunt, et in loco mundo inter aquas coronam martyrii celebrarunt. Insidiabantur itaque infideles quidam se simulata fide sociasset, dicens se esse Christianum; porro hic apostata exstiterat et erat fraudulentus in omni sermone, et callidus in omni commisso. Quid multa? dum a B. Tiburtio viro scholasticissimo et nobili et sancto frequenter argueretur, quod capillos
Abbreviated transcription (Latin):
Sodem die claudius magis patienter audie¬
uerum est: Respondit ualentius pres bra¬
me rex. & salua erit anima tua. & res pubbi¬
tua augebitur. & inimici tui extinguentur.
& tũ in om̃ib uictor eris. & hic regno fruer¬

Expanded text:
patienter audieuerum est?». Respondit Valentinus: «Aor et salua erit anima tua et res publica augebitur et inimici tui extinguentur et tu in omnibus uictor eris et hoc tempor
Abbreviated transcription (Latin):
subter fumum de sterquilinio adhiberi. Ota
tim ut suspensa ẽ. in confessione xp̃i emisit
spiritum. Illi autem deponentes corpus eius
saxo ligauerunt. & in tyberis alueum miserum
dicentes ne xp̃iani corpus eius tollatit. & fa.¬
ciant illam deam. Igitur celebrato marꝙy ro
uenit in somnio beato sebastiano. & narraua
ei qualiter mareyrium dñi xp̃i suscepiss&
sẽ tranquillinus dicens. Peminę nos ad co¬
ronam praecedunt. ut quid uiuimus: Et¬

Expanded text:
subter fumum ex sterquilinio adhiberi. Statim subter fumum ex sterquilinio adhiberi. Statim autem ut suspensa est, in confessione Domini emisit spiritum. Illi autem auferentes corpus ejus saxo ligaverunt et Tiberis alveo immerserunt, dicentes: Ne Christiani corpus ejus tollant, et faciant sibi illam deam. 75. Igitur celebrato martyrio ejus, venit in somnis B. Sebastiano, et narravit ei qualiter martyrium Domini suscepisset. se S. Tranquillinus, dicens: Feminae ad coronam praecedunt, ut quid vivimus?
Abbreviated transcription (Latin):
IATISSI Ma zoe. apłorum natale¬
agebatur. & dum ad confessionem
Petai apłi orar&. ab insidiantib
paganis artatur. duciturq ad patronum
regionis naumachiȩ. & cõpellitur martis
statunculo quod illic stabat thuris guttam
incendere. Qui illa respondit. Mulierem
marti sacrificare cõpellis. ut ostendã martẽ
urm̃ muliebria delestari. Sed ille impudi¬
cissimȩ ueneri potuit pudorem eripere. mͥ
uero tropheum fidei infronte portanti. non
poterit praeualere. Pon enum ego meie
contra eum uiribus luctor. sed dñi nr̃i iltũ
ridendo contempno. Uunc patronus regionis
misit eam in custodiam obscurissimam. & per
quinq dies fecit nec lumen uidere. neq cibũ
neq potum accipere: solum quod uocem eius¬
psallentem ille qui eam illic clauserat audie.¬
citate. nisi te libaturam reꝓmiseris due
Sed cum transissent sex dies. suggesserunt de
ea praefecto seuienti. quiq iussit eam a coll¬
& a capillis in arbore excelsa suspendi &

Expanded text:
atissima Zoe in Apostolorum natale dum ad Confessionem Petri apostoli oraret, ab insidiantibus paganis arctatur, duciturque ad patronum regionis Naumachiae, et compellitur Martis statunculo, quod illic stabat, thuris guttas incendere. Tum illa respondit: Mulierem Marti sacrificare compellitis, ut ostendatis Martem vestrum mulieribus delectari. Sed ille impudicissimae Veneri potuit pudorem eripere, mihi vero tropaeum fidei in fronte portanti non poterit praevalere. Non enim ego meis contra eum viribus luctor; sed in Domini mei Jeridendo contemno. Tunc patronus regionis misit eam in custodiam obscurissimam, et per quinque dies fecit eam nec lumen videre, nec cibum nec potum accipere. Solum vox ejus qui eam illic incluserat audieet caecitate, nisi te libaturam repromiseris diis. 74. Sed cum pertransissent sex dies suggesserunt de ea praefecto saevienti: qui jussit eam a collo et capillis in arborem excelsam suspendi et
Abbreviated transcription (Latin):
qui enarrauit eis omĩa quae facta fuerant.
& quomodo mostu interfectus fuerat a gla¬
diatorib beatus quirinus & iastatus fuerat
in tyberim. cuius corpus remansit in insula
licaoniȩ: ꝑgentes nostu tum familia sua ad
beatum pastorem: collegerunt corpus eius

Expanded text:
qui e narrabat eis omnia que facta fuerant, qui e narrabat eis omnia que facta fuerant, et quomodo noctu interfectus fuerat gladio beatus Quirinus et iactatus fuerat in Tyberim, cuius corpus remansit in insula Licaoniae. Et pergentes noctu cum familia sua et beato Pastore, colligerunt corpus eius
Abbreviated transcription (Latin):
includi. Et in codem loco inelusi in ciuitate
& in amphiteatro. ibi eos milites sagittie.
iussit interfici. Hoc cum factum fuiss&. con¬¬
tristati nimis marius & martha uxor eius.
cum filus suis audifax & abacue. uenerunt
ad loeum ubi corpora sc̃oꝵ interempta
fuerant una cum beato lohanne presbitero.
& inuenerunt suꝑ corpora scã ignẽ suꝑposi¬
tum: exsumentes cȩperunt corpora subtrahere.
& sepelire cum linteaminib & facultatib suis.
quia locuples erat. cum uxore & filiis suis.
eis quendam tribunum claudii nomine
blaustum. Et in eodem loco uigilias & ie¬
uinia cum orationib multis diebus cum
beato lobanne celebrauerunt. Nudiens hoc
claudius. cępit curiose querere marium &
martham uxorem eius. & non inuenit eo
quia occulte hoc faciebant. Uenientes uero
romam. uenerunt ad castra requirente
beatum quirinum. Quen non inuenientes.
contristati sunt nimis. Inuenerunt namq
quendam presbiterum nomine pastorem.

Expanded text:
includi, et in eodem loco inclusi in civitate includi, et in eodem loco inclusi in civitate et in amphitheatro, ibi eos milites sagittis iussit interfici. Hoc cum factum fuisset, contristati nimis Marius et Martha, uxor eius, cum filiis suis Audifax et Abacuc venerunt ad locum, ubi corpora sanctorum interempta fuerant, una cum beato Iohanne presbitero et invenerunt super corpora sancta ignem superpositum. Et sumentes coeperunt corpora subtrahere et sepelire cum linteaminibus et facultatibus suis, quia vir locuplex erat cum filiis et uxore, eis quendam tribunum Claudii nomine. Plastum et in eodem loco vigilias et ieiunia cum orationibus multis diebus cum beato Iohanne celebraverunt. Audiens haec Claudius, coepit curiose querere Marium et Martham, uxorem eius, et non invenit eos, quia occulte hoc faciebant. 3. Venientes vero Romam, venerunt ad Castrum, requirentes beatum Quirinum, quem non invenientes, contristati sunt nimis. Invenerunt tamen quendam presbiterum nomine Pastorem,
Abbreviated transcription (Latin):
& marcha. audifax & ab acue. uiri xp̃i.
ani ad orationem apłoꝵ ueniente
romam. coeperunt corpora scõrum per
carceres & sepulturas conquirere. Et
dum frequenter sollicite & curiose quȩ¬
rerent. uenientes in castra trans tyberim.
intra carcerem inuenerunt hominem ue¬
multa uerbera ꝓ nomine xp̃i ꝑpessue
fuerat. & facultate sua nudatus. Ad quc̃
uenientes. miseruit se ad pedes eius marus
& martha uxor eius cum duob filuie
audifax & ab acue. ut orar& pro eie
Et ibi manserunt dieb oeto. & cȩperunt
de facultatibus suis ministrare beato qui-¬
rino. & lauare pedes eorum qui in uinculis
erant constricti. & in capite suo uel filiorum
suorum effundere. Eodem tempore uissit
claudius. ut si qui xpͣianorum inuenti fuis¬
sent uel in uulgo aut in custodia: sine int̾¬
rogatione punirentur. Ipso p̾cepto diuul¬¬
gato. tenuit ducentos sexaginta duos xp̃i¬
anosuia salaria. qui arenam fodiente
quos iussit infligina foras portę salariae

Expanded text:
 Martha, Audifax et Abacuc, christiani viri ad orationem apostolorum. Venientes Romam, ceperunt corpora sanctorum per carceres et sepulturas conquirere, et dum frequenter, sollicite et curiose queerent, venientes in Castra trans Tiberim, intra carcerem invenerunt hominem multa verbera pro nomine Christi perpessus fuerat et facultate sua nudatus. Ad quem venientes, miserunt se ad pedes eius Marius et Martha, uxor eius, cum duobus filiis Audifax et Abacuc, ut oraret pro eis. Et ibi manserunt diebus octo et coeperunt de facultatibus suis ministrare beato Quirino et lavare pedes eorum qui in vinculis erant constricti et in capita sua vel filiorum suorum effundere. 2. Eodem tempore iussit Claudius, ut si qui christiano rum inventi fuissent vel in vulgo aut in custodia, sine interrogatione punirentur. Ipse, praecepto divulgante, tenuit ducentos sexaginta duos christianos via Salaria, qui arenam fodientes lios, quos iussit in fligina foris muros porta Salaria
Abbreviated transcription (Latin):
discussa saera lege de terminando certa-¬
mina. Quic quid autẽ illic ꝓ fide & ue¬
ritate constitutum. uel ꝓ̃uida dispensati:¬
one praeceptum. uel ꝑsonȩ nrãe aucto¬
ritate fuerit confirmatum : totum ad
scientiam nram instructa legationie
atcestatione ꝑueniat. So fit: ut &
nr̃ animus officii caritate dati. & tuus
securitate ꝑfruatur accepti Bs tẽ
in colomem custodiat frater karissime.
Huius scĩ Ormisdȩ pontificatus tẽport
sepe fatus hludouicus rex głosus. coronã
auream cum geminus quae regnũ appel-¬
lari sol& beato Petro. sco Remigio sugge¬
rente direxit. Hic beatus papa Orinisdã
misit constantinopolim ad iustinũ imꝑa.¬
torem in legatione Germanũ capuanum
deferri sc̃s Benedictus. qui ꝓcuratione
puellae demoniacȩ ad beatum Remigium
litteras suas direxit.

Expanded text:
discussa sacra lege determinando certadiscussa sacra lege determinando certamina. Quicquid autem illic pro fide et veritate constitutum, vel provida dispensatione preceptum, vel personae nostrae auctoritate fuerit confirmatum, totum ad scientiam nostram instructa relationis attestatione perveniat. Eo fit, ut et noster animus officii caritate dati et tuus securitate perfruatur accepti. Deus te incolumem custodiat, frater karissime. Huius sancti Ormisde pontificatus tempore sepe fatus Hludowicus rex gloriosus coronam auream cum gemmis, que Regnum appellari solet, beato Petro, sancto Remigio suggerente, direxit. Hic beatus papa Ormisda misit Constantinopolim ad Iustinum imperatorem in legatione Germanum Capuanum deferri sanctus Benedictus, qui pro curatione puellae demoniacae ad beatum Remigium litteras suas direxit.
Abbreviated transcription (Latin):
augentes studii huius participatione
ministerii dignitatem. releuantes nras
eiusdem Remedio dispensationis ex cubi¬
as. Et lic& de singulis non indigea
edoceri. a quo iam ꝓbauimus acutiue.
uniuersa seruari gratius tamen sol& eẽ
si ituris trames ostenditur. & laboraturis
iniuncti operis forma monstratur. Pater¬
nas igitur regulas. & decreta scĩssimis
diffinita concilus. ab om̃ibus seruanda
mandauimus. In hĩs uigilantiam tuam.
in his curam fraternã. & monita exhorta¬
tionis ostendimus. His ea quantũ dignũ
est reuerentia eustoditis: nullũ reluquit
culpȩ locum scãe obseruationis obstaculũ.
bi fas nefasq praescriptum est. ibi ꝓhi¬
bitum ad quod nullus audeat aspirare.
ibi concessum quid debeat mens dõ placi¬
tura prȩsumere. Quoties uniuersale
poscit religionis causa concilium. Te
cuncti fr̃s euocante conueniant. Et
siquos eorum specialis negoti pulsat
intentio: uirgia uiter eos oborta cõpesce.

Expanded text:
augentes studii huius participatione augentes studii huius participatione ministerii dignitatem, relevantes nostras eiusdem remedio dispensationis excubias. Et licet de singulis non indigeas edoceri, a quo iam probavimus acutius universa servari, gratius tamen esse solet, si ituris trames ostenditur et laboraturis iniuncti operis forma monstratur. Paternas igitur regulas et decreta sanctissimis diffinita conciliis ab omnibus servanda mandamus. In his vigilantiam tuam, in his curam, fraternae, monita exortationis ostendimus. His ea quanta dignum est reverentia custoditis, nullum relinquit culpae locum sanctae observationis obstaculum. Ibi fas nefasque prescriptum est, ibi prohibitum, ad quod nullus audeat adspirare, ibi concessum, quid debeat mens Deo placitura presumere. Quotiens universale poscit religionis causa concilium, te cuncti fratres evocante conveniant; et si quos eorum spetialis negocii pulsat intentio, iurgia inter eos oborta compesce
Abbreviated transcription (Latin):
tio corporali cum spiritalibus officu
in colomitate subnixa. congruum es se
ꝑspeximus. hanc ipsam quam mente ge-¬
rimus. uerbis aperire laecitiam. Agis
enim summi documenta pontificis. dum
& praedicanda facis. & ea insinuare ñ
differs. Praerogatĩuã igitur de nr̃i sũp¬
simus electione iudicii. quando id operatũ
te esse didicimus. quod çęteris agendum
obnoxius imperamus. ut in ꝓuincis tanta
longinquitate disiunctis. & apłicae sedie
uigorem & patrum regulis studeas adbi-¬
bere custodiam. ¶ices itaq nr̃as ꝑ omẽ
regnum dilecti & spiritalis filii nr̃i hludo¬¬
uici quẽ nuꝑ amminiculante suꝑna grã
plurimis & apłorum temporib equiperan.¬
dis signorum miraculis ꝑ praedicationem
salutiferam comitantib ad fidem cum geñ¬
te in tegra conuertisti. & sacri dono baptis.¬
matis conseerasti. salius priuilegus quae¬
& metropolitanis decreuit antiquitae
prȩsenti auctoritate committimue:

Expanded text:
cio, corporali cum spiritalibus officiis cio, corporali cum spiritalibus officiis incolomitate subnixa, congruum esse perspeximus, hanc ipsam quam mente gerimus verbis aperire laetitiam. Agis enim summi documenta pontificis, dum et predicanda facis et ea insinuare non differs. Praerogativam igitur de nostri sumpsimus electione iudicii, quando id operatum te esse didicimus, quod ceteris agendum obnixius imperamus, ut in provinciis tanta longinquitate disiunctis et apostolicae sedis vigorem et patrum regulis studeas adhibere custodiam. Vices itaque nostras per omne regnum dilecti et spiritalis filii nostri Hludowici, quem nuper, adminiculante superna gratia, plurimis et apostolorum temporibus aequiperandis signorum miraculis predicationem salutiferam comitantibus, ad fidem cum gente integra convertisti et sacri dono baptismatis consecrasti, salvis privilegiis, quae metropolitanis decrevit antiquitas, presenti auctoritate committimus,
Abbreviated transcription (Latin):
in eodem loco ꝑ ipsius scĩ merita ex diuer¬
sis infirmitatibus sunt operatae. Quas
habemus descriptas. sed hic propter plu:¬
ralitatem. & quia sepius ibidem ostendun.¬
tur omisimus ponere.
Ridem tempus ab anastasio imꝑa.¬
tore. codicellos hludouicus rex ꝓ con¬
sulatu accepit. ¶um quib cotͣicellie
&iam illi anastasius coronam auream
cum geminis & tunicam blatteam misit.¬
& ab ea die consul & augustus ẽ. appellatꝰ.
Sed & Ormisda romanae sedis pontifex.
scõ Reinigio antiquȩ metropolis ep̃o.
quae tunc temporis habebat sub sẽ.xii.
ciuitates. & totidem epõs eisdem presiden¬
tes. uices suas in regno hludouici nuper
cum integra gente ad fidem conuersi peri
scãm eius praedicationem. dño cooꝑante
& sermonem confirmante sequentibue
signis: commisit hoc modo da
Suscipientes plena fr̃nitatis tuae
congratulatione colloquia. quib noe
germanae salutis tuae laetificauit indi-¬

Expanded text:
in eodem loco per ipsius sancti merita ex diverin eodem loco per ipsius sancti merita ex diversis infirmitatibus sunt operatae; quas habemus descriptas, sed hic propter pluralitatem, et quia sepius ibidem ostenduntur, omisimus ponere.idem tempus ab Anastasio imperatore codicellos Hludowicus rex pro consulatu accepit; cum quibus codicellis etiam illi Anastasius coronam auream cum gemmis et tunicam blatteam misit, et ab ea die consul et augustus est appellatus. Sed et Ormisda Romanae sedis pontifex sancto Remigio antique metropolis episcopo, quae tunc temporis habebat sub se duodecim civitates et totidem episcopos eisdem presidentes, vices suas in regno Hludowici, nuper cum Integra gente ad fidem conversi per sanctam eius predicationem, Domino cooperante et sermonem confirmante, sequentibus signis, commisit hoc modo. Dimisda. Susdpientes plena fraternitatis tuae congratulalatione colloquia, quibus nos germanae salutis tuae letificavit indi
Abbreviated transcription (Latin):
iacuerat a prȩfatis epĩs fuerunt positae.
bł̃. octoruis. Quokalendarum die &
altera eius trauslatio ante plures annoe.
fuerat çelebrata. ¶um autem scĩssimũ corpꝰ
eus de sepulchro in prȩdictum locellum argen-¬
teum translatum fuit. rado tunc subdiaconꝰ
aeccłȩ suessonicȩ. qui eum ep̃o suo Rothar¬
do illuc conuenerat. iam ꝑ annũ integrum
dolore dentium adeo die nostuq uexabat᷑.
ut sensum ꝑdere pre nimio dolore metuer&.
uidum ep̃i incõpositione scĩ corporis inten:¬
derent: maxillam in qua dolore uexabat᷑
loco in quo scm̃ corpus iacuerat apposuit.¬
& mox ab ipso dolore liberatus. de incepe
dentium dolorem non sensit. sicut post
XXU. annos isdem referre curauit. Et
ipsa die in quodam oratorio ubi memoria
beati Remigii colitur in pago ribuario.
duo contracti sanati fuere. Ex tempore
siquidem primae ac secunde translationis.
sicut & ante multae & insignes uirtutes

Expanded text:
iacuerat, a prefatis episcopis fuerunt positae iacuerat, a prefatis episcopis fuerunt positae Kl. Octob.; quo Kalendarum die et altera eius translatio ante plures annos fuerat celebrata. Cum autem sanctissimum corpus eius de sepulchro in predictum locellum argenteum translatum fuit, Rado tunc subdiaconus aecclesiae Suessonicae, qui cum episcopo suo Rothado illuc convenerat, iam per annum integrum dolore dentium adeo die noctuque vexabatur, ut sensum perdere pre nimio dolore metueret. Qui, dum episcopi in compositione sancti corporis intenderent, maxillam, in qua dolore vexabatur, loco, in quo corpus sanctum iacuerat, apposuit: et mox ab ipso dolore liberatus, deinceps dentium dolorem non sensit, sicut post XXV annos isdem referre curavit. Et ipsa die in quodam oratorio, ubi memoria beati Remigii colitur, in pago Ribuario duo contracti sanati fuerunt. Ex tempore siquidem primae ac secundae translationis, sicut et ante, multae et insignes virtutes
Abbreviated transcription (Latin):
diaboli seducamur ad delectationẽ uel con¬
sensionem peccandi. ne contra flagella sũm
opificis ꝓruamus in excessum murmuratio.¬
nie¬
NNo in carnationis dñicȩ.Seee.¬
.iͦ. nuꝑ ad huc ampliata ipsa aeccła. cũ
de loco criptȩ prioris sepulchrum una
cum beati Remigii corpore translatum eft
incriptam maiore & pulchriori oꝑe factam
ipsum corpus scĩssimũ sicut & in anteriore
trans latione ab epĩs remorum diocesẽoe
integrum inuentum ẽ. & brandeo rubeo in¬
uolutum. Et cum de ipso sepulchro in locello
argenteo est trauspositum. pars de ipso bran¬
deo cum sudario quod fuerat suꝑ caput eiꝰ
assumpta. in scriniolo eburneo secus alte̾re
scãe ma RCAT in ciuitate honore debito
ueneratur. Nocellum autem argenteum
cum corpore ipsius scĩ. sepulchro marmora
in quo ante iacuerat suꝑ positum fuit. Et
reliquiae quae ad caput illius extra sepul¬
chrum reꝑtae fuerant. in sepulebro in quo

Expanded text:
diaboli seducamur ad delectationem vel condiaboli seducamur ad delectationem vel consensionem peccandi, ne contra flagella summi opificis proruamus in excessum munnurationinno incarnationis dominicae DCCCLII, nuper adhuc ampliata ipsa aecclesia, cum de loco criptae prioris sepulchrum una cum beati Remigii corpore translatum est in criptam maiori et pulchriori opere factam, ipsum corpus sanctissimum, sicut et in anteriori translatione, ab episcopis Remorum dioceseos integrum inventum est et brandeo rubeo involutum. Et cum de ipso sepulchro in locello argenteo est transpositum, pars de ipso brandeo cum sudario, quod fuerat super caput eius, assumpta in scriniolo eburneo, secus altare sanctae Mariae in civitate honore debito veneratur. Locellum autem argenteum cum corpore ipsius sancti sepulchro marmoreo, in quo ante iacuerat, superpositum fuit, et reliquiae, que ad caput illius extra sepulchrum reperte fuerant, in sepulchro, in quo
Abbreviated transcription (Latin):
dimittit ut eius ꝓbetur ꝓuidentia. Lic& non
tam frequenter exerat in ꝑnitiosos uindiec
non usq quaq in ulta nr̃is temporib deserit
presumptorum piacula.
AMblitgarius quidã nuꝑ mansum di
thesauro a eccłȩ. in uilla tenoilo precio
apud bennehardum custodem optinuit.
nde famulos scĩ Remigi cum flagellie
eiecit conclamantib eis scm̃ Remigium un
eos adiuuar&. Quib idem blitgarius cum
irrisione respondit. Modo parebit. quonios
sc̃s Remigius adiuuabit. Q idete. quomodo
in adiutorium ur̃m uenit. Et inter haec
uerba cum maximo clamore ingemuit. &
incredibiliter inflando intumuit. sicq me¬
dius crepuit: & mortuus ẽ. Quib auditis
diuinam in nobis undictam ꝑtimescentes
blasphemiam in dm̃ & scõs eius magnoperes
caueamus: Studentes ne aecclesiasticã fams¬
liam crudeliter tractenius. & ne contra mali
ꝓximi ꝓtrahamur ad retributionem mali
uel ad liuorem odii. ne ad temptamenta

Expanded text:
dimittit, ut eius probetur providentia, licet non dimittit, ut eius probetur providentia, licet non tam frequenter exerat in pernitiosos vindictam, non usquequaque inulta nostris temporibus deserit presumtorum piacula. Nam Blitgarius quidam nuper mansum de thesauro aecclesiae in villa Tenoilo pretio apud Bernehardum custodem obtinuit, unde famulos sancti Remigii cum flagellis eiecit, conclamantibus eis sanctum Remigium, ut eos adiuvaret. Quibus isdem Blitgarius cum inrisione respondit: 'Modo parebit, qualiter vos sanctus Remigius adiuvabit; videte, quomodo in adiutorium vestrum venit'. Et inter haec verba cum maximo clamore ingemuit et incredibiliter inflando intumuit, sicque medius crepuit et mortuus est. Quibus auditis, divinam in nobis vindictam pertimescentes, blasphemiam in Deum et sanctos eius magnopere caveamus, studentes, ne aecclesiasticam familiam crudeliter tractemus, et ne contra mala proximi pertrahamur ad retributionem mali vel ad livorem odii, ne ad temptamenta
Abbreviated transcription (Latin):
seuerissime cruciata ̃ uitam finiuit. Quius
corpus uir eius in aeccłam seĩ Remigi de¬
portari. eamq ibidem sepeliri fecit. Mi¬
rantur quidam quod eum iundicta mor¬
tali illam de praedicta iulla expulit. &
corpus eius in aeccła sua sepeliendũ rece¬
pit. Quod nemo mirabitur. si ꝑpenderit
qua intentione scĩ uindictas indelinquen.¬
tes exerũnt. uidelic& ut si sẽ recognoue¬
rint hic recipiant quod merentur. ne
post mortem aeternis suppliciis crucient᷑.
sicut in libro regum legitur de ꝓpheta illo
qui in obȩdiens ori dñi extitit & a leone
ꝑcussus interit: & post ultionẽ ꝑceptam
a leone corpus illius intactum reiansit.
Si autem hic sẽ non correxerint inquo
uindictae ꝓcedunt. alii de flagellis illoꝵ.
emendentur. & metuentes corrigantur.
sicut seriptuni est. Pestilente flagellato.
sapientior erit paruulus. Cerũptamen hic
ut eius ostendatur patientia. nec omĩa in uld

Expanded text:
severissime crutiata, vitam finivit. Cuius severissime crutiata, vitam finivit. Cuius corpus vir eius in aecclesiam sancti Remigii deportari eamque ibidem sepeliri fecit. Mirantur quidam, quod cum vindicta mortali illam de predicta villa expulit et corpus eius in aecclesia sua sepeliendum recepit. Quod nemo mirabitur, si perpenderit, qua intentione sancti vindictas in delinquentes exerunt: videlicet ut, si se recognoverint, hic recipiant quod merentur, ne post mortem aeternis suppliciis crucientur, – sicut in libro Regum legitur de propheta illo, qui inoboediens ori Domini extitit et a leone percussus interiit, et post ultionem perceptam a leoue corpus illius intactum remansit; – si autem hic se non correxerint, in quos vindictae procedunt, alii de flagellis illorum emendentur et metuentes corrigantur, sicut scriptum est: Pestilente flagellato sapientior erit parvulus. Causantur ut eius ostendatur patientia, nec omnia multa
Abbreviated transcription (Latin):
homines suos diuisit. & uillam luliacũ rich.¬
uino in beneficium dedit. Cum autẽ uxor
illius nomine betta in cubiculo ipsius uillȩ
iacer&. uenit ad eam sc̃s Remigius dicens
Non est iste locus tuus ad iacendum. Alteruiꝰ
meriti & officii deb& esse. qui hane uillam
habere. & in hoc cubiculo deb& iacere. Sur¬
ge quantotius. & hinc abscede. Quod illa
paruipendit. putans se uisum in anẽ uidere.
Altera uice uenit ad eam sc̃s Remigius. &
dixit ei. Cur hinc non abscessisti. sicut
tibi prȩcepi: Uide ne amplius tẽ hic inue¬
niam. Quod illa ut prius ꝓnichilo duxit.
Tertio uenit ad eam sc̃s Remigius. & dixit.
Nonne iam semel & secundo tibi prȩcepi
ut hinc abscederes: Sed quia contẽpsisti
hinc ꝑgere. aliorum deportatione abscedes.
Et ꝑcussit illam uirga quã tenebat in manir
Quae toto corpore in maximũ tumorẽ con-¬
uerso: quod uidit uiro suo richuino & aliis
quã plurimis dixit. Et ꝑ aliquantos dies

Expanded text:
homines suos divisit; villam Luliacum Richhomines suos divisit; villam Luliacum Richuino in beneficium dedit. Cum autem uxor illius nomine Betta in cubiculo villae ipsius iaceret, venit ad eam sanctus Remigius, dicens: 'Non est iste locus tuus ad iacendum; alterius meriti et officii debet esse, qui hanc villam habere et in hoc cubiculo debet iacere. Surge quantocius et hinc abscede'. Quod illa parvi pendit, putans, se visum inanem videre. Altera vice venit ad eam sanctus Remigius et dixit ei: 'Cur hinc npn abscessisti, sicut tibi precepi? Vide, ne amplius hic te inveniam'. Quod illa, ut prius, pro nihilo duxit. Tertio venit ad eam sanctus Remigius et dixit: 'Nonne iam semel et secundo tibi precepi, ut hinc abscederes? Sed quia contempsisti hinc pergere, aliorum deportatione abscedes'. Et percussit illam virga, quam tenebat in manu. Quae, toto corpore in maximum tumorem converso, quod vidit viro suo Richuino et aliis quam plurimis dixit, et per aliquantos dies
Abbreviated transcription (Latin):
eidem ostio pes eius adhȩsit. & resupinus
prȩsumptor in terram cęcidit. Quod cer¬
nentes alii. aufugerunt. Ipse autẽ miser
cruciatu cogente. cum maximo heuilatu
cepit culpam suam fateri. & cũ lacrimis
a marissimis ꝓfiteri. quod si ds̃ per merita
sc̃i Renugii pedem illius ab ipso compede
soluer&. numquã ulterius de ipsa uel de
alia aeccła quicquã toller&. uel tolli quantũ
ex ipso e&̾. ullo modo consentir&. Caballũ
quoq suum cum sella & alia quȩ potuit ad
eandem aeccłam donauit. sicq post confes¬
sionem & lacrimas. atq ꝓfessionem & uotũ.
pes eius ab hostio eui inhȩserat est solutue
Uerumptamen postea de ipso arido pede clau.¬
dus ꝑmansit. usq dum putrescente crure ac
femore. post duitinũ laborem mortuus est.
ANDO tres fr̃s hlotharius. hludoucꝰ
& karolus regnum post patris sui obitũ
inter sẽ diuiserunt. episcopium remense
quod tenebat fulco presbiter karolus inter

Expanded text:
eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus eidem ostio pes eius adhesit, et resupinus praesumptor in terram cecidit. Quod cernentes alii, aufugerunt. Ipse autem miser, cruciatu cogente, cum maximo heiulatu cepit culpam suam fateri et cum lacrimis amarissimis profiteri, quod, si Deus per merita sancti Remigii pedem illius ab ipso compede solveret, numquam ulterius de ipsa vel de alia aecclesia quicquam tolleret, vel tolli, quantum ex ipso esset, ullo modo consentiret. Caballum quoque suum cum sella et alia quae potuit ad eandem aecclesiam donavit, sicque post confessionem et lacrimas atque professionem et votum pes eius ab ostio cui inheserat est solutus. Veruntamen postea de ipso arido pede claudus permansit, usque dum, computrescente crure ac femore, post diutinum laborem mortuus fuit. Quando tres fratres reges Hlotharius, Hludowicus et Karolus regnum post patris sui obitum inter se diviserunt, episcopium Remense, quod tenebat Folco presbiter, Karolus inter
Abbreviated transcription (Latin):
dolatoria quam portabat in manu exilierunt
ab illa particulae in oculos eius. & excecatꝰ ẽ.
Sicq ambo receperunt mercedem prȩsump¬
tionis. & mendatu sui.
GIDAM uir nobilis de territorio niuer¬
uensi: obtentis reliquiis beati Remigii.
oratorium in eius honore in ꝓprietate sua
aedificauit: ubi dñs multas uirtutes ꝑ merita
ipsius scĩ sui ostendit. ¶ũ autẽ defuncto
hludouico imꝑatore aquitani gentilicia
mobilitate absq iugo principis. ꝓ ut quisq
poterat se efferre & ad inuicem impugnare.
ac ꝑ contiguos pagos de bacchare cȩperunt.
pauperes homines substantiolas suas iN
aecclesus reponere studuerunt. Unde con-¬
fisi opinione uirtutum quae ibi fiebant.
ad saluandum sua in eodem oratorio quiq
poterant. certatim reposuerunt: udientes
autem prȩdones idem oratorium multis
plurimorum opibus refertum. aggressi st̃
eas diripere. Quorum unus obseratũ ostiũ
pede ꝑcussit ut seram effringer&. & mox

Expanded text:
dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt dolatoria, quam portabat in manu, exilierunt ab illa particule in oculos eius, et excecatus est. Sicque ambo receperunt mercedem praesumptionis et mendacii sui. 28. Quidam vir nobilis de territorio Nivernensi, obtentis reliquiis beati Remigii, oratorium in eius honore in proprietate sua aedificavit, ubi Dominus multas virtutes per merita ipsius sancti sui ostendit. Cum autem, defuncto Hludowico imperatore, Aquitani gentilicia mobilitate absque iugo principis, prout quisque poterat, se efferre et ad invicem impugnare ac per contiguos pagos debaccare ceperunt, pauperes homines substantiolas suas in aecclesiis reponere studuerunt. Unde confisi opinione virtutum que ibi fiebant, ad salvandum sua in eodem oratorio, quique poterant, certatim reposuerunt. Audientes autem predones idem oratorium multis plurimorum opibus refertum, aggressi sunt eas diripere. Quorum unūs obseratum ostium pede percussit, ut seram effringeret, et mox
Abbreviated transcription (Latin):
tatib eius meritis & intercessionib libera.¬
bimur.
BOEORE hludouici imꝑatoris. duo fr̃s
franci forestarii eiꝰ inuaserunt partem de
silua quã in saltu uosage ut sup̃ ostendimꝰ.
sc̃s Remigius inuita sua p̃tio cõparauerat
Lintra fines eiꝰ dicentes quod plus ꝑtiner&¬
ipsa silua ad fiscum imꝑatoris. quã ad parcẽ
sci Remigii. Contradicentib autẽ hominib
de potestate remeiisis a eccłae. unus eorum
altercando uenit ad porcos suos quosin
eandem siluam ad pastionem miserat. inter
quos lupum inuenit. Quẽ ascendens equũ
uelociter est insequutus. & uolens eũ ꝑcutere.
equo ex pauescente collisit caput ad unum
fustem. de ipsa silua. ita ut cerebrum illius
in terram defluxerit. & mortuus est. Prater
uero eius concite ꝑgens in partem alteram.
ꝑuenit ad quandã petram. & dixit. Om̃ĩb
notum sit. quia usq ad hanc petram. est ista
silua imperatoris. Et ꝑcutiens eandẽ petrã

Expanded text:
tatibus eius meritis et intercessionibus liberatatibus eius meritis et intercessionibus liberabimur. 27. Tempore Hludowici imperatoris duo fratres Franci, forestarii eius, invaserunt partem de silva, quam in saltu Vosage, ut snpra ostendimus, sanctus Remigius in vita sua pretio comparaverat intra fines eius, dicentes, quod plus pertinereipsa silva ad fiscum imperatoris, quam ad partem sancti Remigii. Contradicentibus autem hominibus de potestate Remensis aecclesiae, unus eorum altercando venit ad porcos suos, quos in eandem silvam ad pastionem miserat, inter quos lupum invenit. Quem, ascendens equum, velociter est insecutus, et volens eum percutere, equo expavescente, conlisit caput ad unum fustem de ipsa silva, ita ut cerebrum illius in terram defluxerit, et mortuus est. Frater vero eius concite pergens in partem alteram, per venit ad quandam petram et dixit: 'Omnibus notum sit, quia usque ad hanc petram est ista silva imperatoris'. Et percutiens eandem petram
Abbreviated transcription (Latin):
titudo insequentium eos cum flagellie
ꝑsequeretur. Q uod uidentes & audientes
fiscalini. nimio terrore ꝑculsi: non putaue.¬
runt se uel una hora uiuere posse. Unde
correcti ã prȩsumptione sua. ab afflictione
pauperis scĩ Renuigii ad eo cessauerunt: ut
in postmodum sua isdem pauꝑ homo pacifi.¬
ce & sine in quietudine possederit. Et qm̃
uxta fluuium saram in loco lutõso mane.¬
bat maximam molestiam in suis habitacu.¬
lis a serpentibus sustinebat. Qui accipiens
puluerem quod de pauimento a eccłe scĩ
Remigii colligens secum detulit. per sua
habitacula sparsit: & postea serpens in eis
locis in quib puluis sparsus fuerat nor
apparuit. Quib ostensis miraculis certo
inditio colligere possumus. quia si non
hȩsitantes in fide in tribulationibus nr̃is
auxilium sc̃i Remigii ex corde petierimus.
& ab angłorum satane qui in serpente ma.¬
trem humani generis allocutus deceperat
infestationib & ã prauorũ hominũ imꝓbi¬

Expanded text:
titudo insequentium eos cum flagellis titudo insequentium eos cum flagellis persequeretur. Quod videntes et audientes fiscalini, nimio terrore perculsi non putaverunt, se vel una hora vivere posse. Unde correcti a presumptione sua, ab afflictione pauperis sancti Remigii adeo cessaverunt, ut in postmodum sua isdem pauper homo pacifice et sine inquietudine possederit. Et quoniam iuxta fluvium Saram in loco lutoso manebat, maximam molestiam in suis habitaculis a serpentibus sustinebat. Qui accipiens pulverem, quem de pavimento aecclesiae sancti Remigii colligens secum detulit, per sua habitacula sparsit, et postea serpens in eis locis, in quibus pulvis sparsus fuerat, non apparuit. Quibus ostensis miraculis, certo inditio colligere possumus, quia, si non hesitantes in fide, in tribulationibus nostris auxilium sancti Remigii ex corde petierimus, et ab angtrem humani generis allocutus deceperat , infestinationibus, et a pravorum hominum improbi
Abbreviated transcription (Latin):
linteum sicut supra corpus mortui affee¬
tari sol& composuit. & cum carro suo ad ꝓpͥa
remeauit. Qui cumq autẽ de obuiantibus eum
in terrogabant quid in illo carro ducer&. respo¬
ndebat sẽ sc̃m Remigium ducere. Et admi¬
rabantur om̃s indicto ac facto illiue
putantes illum esse amentem. Perueniene
autem cum eodem carro in pratum suum.
in quo pastores pascentes diuersi generie
animalia. de fisco roseto inuenit. Et inuo-¬
cato sc̃o Remigio ut eum contra oppressores
suos aduiuar&. coeperunt boues & uaccae
cum maximis mugitib inuicẽ se cornibus
impetere. hyrci hẏrcos. caprae capras cor¬
nibus impugnare. porci cum porcis confli.¬
gere. uerueces uero cum ueruecibus se col¬
lidere pastores sẽ fustibus & pugnis mutuo
ꝑeutere. Et leuato maximo turbine. pas¬
tores heuilantes. animalia scđm genus suũ
cum maximo sonitu & strepitu ita cęperunt
uersus rosetum fugere. ac si maxima mul¬¬

Expanded text:
linteum, sicut supra corpus mortui affeclinteum, sicut supra corpus mortui affectari solet, composuit et cum carro suo ad propria remeavit. Quicumque autem de obviantibus eum interrogabant, quid in illo carro duceret, respondebat , se sanctum Remigium ducere; et admirabantur omnes in dicto et facto illius, putantes illum esse amentem. Perveniens autem cum eodem carro in pratum suum, in quo pastores pascentes diversi generis animalia de fisco Roseto invenit, et invocato sancto Remigio, ut eum contra oppressores suos adiuvaret, ceperunt boves et vaccae cum maximis mugitibus invicem se cornibus impetere, hirci hircos, caprae capras cornibus impugnare, porci cum porcis confligere, vervices vero cum vervicibus se conlidere, pastores se fustibus et pugnis mutuo percutere. Et levato maximo turbine, pastores heiulantes animalia secundum genus suum cum maximo sonitu et strepitu ita coeperunt versus Rosetum fugere, acsi maxima mul
Abbreviated transcription (Latin):
& inde in crastina turpiter ante ipsum
fratrem suum fugiens. uix euasit.¬
RA aetate colonus quidã uillae remen¬
sis episcopii. quae plũbea fontana dicit᷑
manebat iuxta fiscum regium. qui rosetus
uocatur. Et nec peculium. nec messem
nec pratum propter fiscalinorum infesta.¬
tionem quiete habere ualebat. Unde
sepe iustitiam apud regios ministeriales
petut. quã obtinere non potuit. Tandem
inuenit sibi salubre consilium. Nã coxit
panes & carnes. & accepit ceruisam in
uasculis ꝓ ut potuit. quae omĩa in uase
quod uulgo benna dicitur collocauit. &
carro suꝑposuit: sicq iunctis bobus cum
candela in manu ad basilicã scĩ Remigu
ꝓperauit. Quo ꝑueniens. de pane & carne
ac ceruisa matricularios pauit. candelam
ad sepulchrum scĩ posuit. & eius auxiliũ
contra opprimentes sẽ fiscalinos expetut
Puluerem quoq de pauimento a eccłae
quantum ualuit collegit. & in panno liga¬
uit. ac in prȩdictam bennã misit. & desuiꝑ

Expanded text:
 inde in crastina turpiter ante ipsum  inde in crastina turpiter ante ipsum fratrem suum fugiens, vix evasit. 26. Nostra aetate colonus quidam ville Remensis episcopii quae Plumbeafontana dicitur manebat iuxta fiscum regium qui Rosetus vocatur et nec pe culium nec messem vel pratum propter fiscalinorum infestationem quiete habere valebat. Unde sepe iusticiam apud regios ministeriales peciit, quam obtinere non potuit. Tandem invenit sibi salubre consilium. Nam coxit panes et carnes et accepit cervisam in vasculis, prout potuit; quae omnia in vase quod vulgo benna dicitur collocavit et carro superposuit, sicque iunctis bubus, cum candela in manu ad basilicam sancti Remigii properavit. Quo perveniens, de pane et carne ac cervisa matricularios pavit, candelam ad sepulchrum sancti posuit et eius auxilium contra opprimentes se fiscalinos expeciit. Pulverem quoque de pavimento aecclesiae, quantum valuit, collegit et in panno ligavit ac in predictam bennam misit et desuper
Abbreviated transcription (Latin):
integrum. sed exsiccatũ de brandeo rubeo.
ROCSSSU deniq temporis pippinus
Fex Karoli magni pater uolens episcopu
laudunensis uillam quae anisiacus dicit᷑
accipere quasi sub censu. sicut & aliae
quasdam fecerat. uenit in ea manere.
Ubi cum dormir&: uenit ad eum sẽs Remi.¬
gius dicens. Tu quid hic facis : quare in.¬
trasti inhanc uillam. quam michi homo
tẽ deuotior dedit. quamq ego aeccłae
dominae meae scȩ̃ dĩ genitricis donaui:
Et flagellauit eum satis duriter. ita ut
postta liuores in corpore eiꝰ parerent.
Et cum disparuit beatus Remigius. pip.¬
pinus surrexit. ac correptus ualida febrȩ
quantotius ab ipsa uilla recessit. De qua
febrȩ non paruo tempore laborauit. Et
deinceps princeps regni usq ad moder.¬
na tempora ibi non mansit. sicut nec in
codiciaco uel luliaco. nisi hludouicus rex
germaniae. quando suꝑ fratrẽ suũ karolũ¬
qui regnum eius inuasit in luliaco mansit.¬

Expanded text:
integrum, sed exsiccatum, de brandeo rubeo. integrum, sed exsiccatum, de brandeo rubeo. Processu denique temporis Pippinus rex, Karoli Magni pater, volens episcopii Laudunensis villam que Anisiacus dicitur accipere quasi sub censu, sicut et alias quasdam fecerat, venit in ea manere. Ubi cum dormiret, venit ad eum sanctus Remigius, dicens: 'Tu, quid hic facis? Quare intrasti in hanc villam, quam mihi homo te devotior dedit, quamque ego aecclesiae dominae meae, sanctae Dei genetricis, donavi?' Et flagellavit eum satis duriter, ita ut postea livores in corpore eius parerent. Et cum disparuit beatus Remigius, Pippinus surrexit, ac correptus valida febre, quantotius ab ipsa villa recessit; de qua febre non parvo tempore laboravit. Et deinceps princeps regni usque ad moderna tempora ibi non mansit, sicut nec in Codiciaco vel Luliaco, nisi Hludowicus rex Germaniae, quando super fratrem suum Karolum regnum eius invasit, in Luliaco mansit, et
Abbreviated transcription (Latin):
fierent. ampliata & exaltata ẽ. ipsa aeccła
Et facta cripta retro altare in qua trans¬
ferretur corpus scĩssimum. effossum est
de loco in quo erat. ut infossam factam
in memorata cripta deponeretur. sed nul.¬
lomodo moueri potuit. Suꝑ ueniente aut̃
nocte & ꝑnoctantib fr̃ibus in hẏmnis &
canticis. multis accensis luminaribue
circa mediam noctem sopor in om̃s irruit.
Et euigilantib eis. kł. SetOBAIS. cum
scĩssimo corpore sepulchrum inuentum ẽ.
angłicis manibus positum. in fossa criptȩ
retro altare factae. Pantaq euigilantee
odoris suauitate repleti sunt om̃s. qui ad fu.¬
erunt. ut humana lingua hoc effari non
ualeat. & sic ꝑ totam diem & in crastina
ipse odor in eadem aeccła ꝑseuerauit
Ipsaq die trans lationis eius cum diuinis
laudib sunt sumptȩ reliquiȩ ã corpore
illius. de capillis uidelic& eius. & casula. ac
tunica ipsius. & inuolutum ẽ. corpꝰ illiue

Expanded text:
fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. fierent, ampliata et exaltata est ipsa aecclesia. Et facta cripta retro altare, in qua transferretur corpus sanctissimum, effossum est de loco, in quo erat, ut in fossam factam in memorata cripta deponeretur; sed nullo modo moveri potuit. Superveniente autem nocte et pernoctantibus fratribus in ymnis et canticis, multis accensis luminaribus, circa mediam noctem sopor in omnes inruit. Et evigilantibus eis, Kalendas Octobris cum sanctissimo corpore sepulchrum inventum est angelicis manibus positum in fossa cripte retro altare facte; tantaque evigilantes odoris suavitate repleti sunt omnes qui adfuerunt, ut humana lingua hoc effari non valeat, et sic per totam diem et in crastina ipse odor in eadem aecclesia perseveravit. Ipsaque die translationis eius cum divinis laudibus sumpte sunt reliquiae a corpore illius, de capillis videlicet eius et casula ac tunica ipsius, et involutum est corpus illius