comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ quȩrimus & illa dequib: aliquid dicimus : Quare¬
iã assentiar: Nã hoc solor euocabar. quic quid falsũ dicimus
ñ rec tedici nisi habeat aliciuus ueri imitationẽ Quise nĩ
lapide falsũ argentũ essedicens noniure rideatur : tam̃
siquisquã lapidẽ argentũ essedicat. dicimꝰ falsu eũ dicere.
idẽ falsã ꝓferre sententiã : Stagnũ autẽ uelplũbũ ñ absurile
utopinor falsũ argentũ uocamus qđ id resipsa uelut imitat¬
Nã q: ex eo falsa est nr̃ a sententia sedillud ipsũ de qͦ nuntua᷑¬
Rbene intellegis sed illuduideaitrũ & argentũ falsi plubi
nomine tongruenter appellare possumus : A Non mihi placo
R Quidita: ANescio nisiillu duideo uehe me interc̃trauolunta¬
tẽ meã dici: RNũ forte propterea qđ ar gentũ me lius est
equasi in contuneliã eius dicitur : plũbuautẽ quidã uel ut
honor est : si falsũ argentũ uocetur : A prorsus explicasti qđ̃

Expanded text:
ququjam assentior: nam hoc solo revocabar, quidquid falsum dicimus non recte dici, nisi habeat veri alicujus imitationem. Quis enim lapidem falsum argentum esse dicens non jure rideatur? tamen si quisquam lapidem argentum esse dicat, dicimus falsum eum dicere, id est falsam proferre sententiam. Stannum autem vel plumbum non absurde, ut opinor, falsum argentum vocamus, quod id res ipsa velut imitatur: neque ex eo falsa est nostra sententia, sed illud ipsum de quo enuntiaBene intelligis. Sed illud vide, utrum et argentum falsi plumbi nomine congruenter appellare possimus. A. Non mihi placet. R. Quid ita? A. Nescio; nisi illud video, vehementer contra voluntatem meam dici. R. Num forte propterea quod argentum melius est, et quasi in contumeliam ejus dicitur; plumbi autem quidam velut honor est, si falsum argentum vocetur? A. Prorsus explicasti quod
Abbreviated transcription (Latin):
par&: ANibil quidẽ aliuduideo qđ libentius falsũ uocem
lã imitationẽ: A Quomodo non enĩ cũ dictur iunctis
alitib atigiuib mede ã uolasse ulla ex parte ressta uerũ
imitatur : quippe quȩ nullasit nec mmitari aliquid possto
eares quȩ om̃ino ñsit : RRecte dicis. sedñ attendis eãrẽ
qđ monstrũ falsuesse. A Nonutiq:: Nãsi factũ est. quo modo
Atane tandẽ cũ audio. angue singentes alites iunctiui
go: ñ dicofalsũ: Rdicispłane estꝰ enĩ qđ falsũ essedic
quid quȩ so: Rlllã scilic& sententiã quae ipsouersue¬
nuntiatur. A& quã tan dẽ hab& ista imitationẽ
ueri RQuia cũ similiter enuntiaretur. &tã siuere
illud med ea feciss& Imitat᷑ ergo ipsa enuntiatione
uerassententiasfalsa sententia : Quaesi noncreditur.
ed solo imitat᷑ ueras qđ it adicitur: Estq tantũ falsa
non etiã fallens: Si autẽ fidẽ imperat. Imitat᷑ eciã cre¬
ditasueras : A lã intellego multũ interesse interilla

Expanded text:
A. Nihil quidem aliud video quod libentius falsum vocem.lam imitationem. A. Quomodo? Non enim cum dicitur, junctis alitibus anguibus Medeam volasse, ulla ex parte res ista verum imitatur; quippe quae nulla sit, nec imitari aliquid possit ea res quae omnino non sit. R. Recte dicis; sed non attendis eam rem quod monstrum, falsum esse? R. Non utique; nam si falsum est, quomodoitane tandem cum audio, Angues ingentes alites junctos jugo. non dico falsum? R. Dicis plane: est enim quod falsum esse dicas. A. Quid, quaeso? R. Illam scilicet sententiam quae ipso versu enuntiatur. A. Et quam tandem habet ista imitationem veri? R. Quia similiter enuntiaretur, etiamsi vere illud Medea fecisset. Imitatur ergo ipsa enuntiatione veras sententias falsa sententia. Quae si non creditur, eo solo imitatur veras quod ita dicitur, estque tantum falsa, non etiam fallens. Si autem fidem impetrat, imitatur etiam creditas veras. A. Jam intelligo multum interesse inter illa
Abbreviated transcription (Latin):
fidelemser monem ante episcopatum non
plures habens uxoresquamunam : Nonpercussor
nonbilinguis. non ebriosus. nonne ophitus . &
alios docet insermone doc trinȩ: Caueant
ergonegle gentes ep̃i. quod intempore in dic¬
tȩ dñs perprophe tam conqueritur : Pastor es¬
muti de moliti sunt populum meum & non pas
astores quos constituit dñs supra familiam suam dare
illis cibum in tempore suo mensuram tritici.
puram scilic& et probatam doc trinam. quate¬
nus ueni ente dño mere antur audire: Euge
bone serue & fidelis. quia supͣ pau ca fusti fide¬
lis supra multate constituam antraingau¬
dium dñitui De xi aBusioriis eradu.

Expanded text:
fidelem sermonem, ante episfidelem sermonem, ante episplus quam unam habens uxorem. non percussor, non bilinguis, non ebriosus, non neophytus, ut alios docet in sermone doctrinae. caueant ergo neglegentes episcopi, quod in tempore uindictae Dominus per prophetam conqueritur: pastoresmuti demoliti sunt populum meum, et non pahi in quod eos constituit Dominus supra familiam suam dare illis cibum in tempore suo mensuram tritici, puram scilicet et probatam doctrinam, quatenus ueniente Domino mereantur audire: euge serue bone et fidelis, quia supra pauca fidelis fuisti supra multa te constituam: intra in gaudium
Abbreviated transcription (Latin):
peccata diligenter intendere: Audiens ergopost¬
quam intenderit inter roget sermone sipotuerit¬
& actu corrigere: Et si non potuerit. iuxta earan¬
gelu regulã deb&scele rum operarios declinare :
Sienim inquit in euangelio peccauerit fratertuus.
corripe illum interte &ipsum solum: Site audi¬
erit. lucratus es fratremtuum: Site non audi¬
erit. adhibe te cum ad huc unum uel duos. ut inorẽ
audierit. dic eccłe: Si ec cłam non audierit. sit tibi
Et qui tali or dine expulsus fuerit. ab altero
te in lege scribi tur. uiduam &repudiatã
non accipiet uxorem: Quiergo ex cõmuni
catum acatholi co illo non permittente hac
in spe culatione positus estesse oporteo:
Cȩterum uero qualis insemet ipso esse debeat.
paulus apłs ex ponit.ut gradum ep̃ĩprauen¬
ens. sit sobrius. prudens. castus. sapiens mo¬
deltus. hos pitalis. filios habens sub ditos cun
omni castitate. testimonium habens bonum
abhis quiforis sunt proferens doc trinarum

Expanded text:
peccata diligenter intendere. Audiens ergo, et postpeccata diligenter intendere. Audiens ergo, et postquam attenderit, sermone si potuerit et actu corrigere, et si non potuerit, juxta Evangelii regulam, scelerum operarios declinare. Si enim, icorripe illum inter te et ipsum solum. si te audierit, lucratus es fratrem tuum: si te non audierit, adhibe tecum adhuc unum uel duos testes, ut audierit, dic ecclesiae: si ecclesiam non audierit, sit tibi oluerit. et qui tali ordine expulsus fuerit ab alio alite in lege scribitur: uiduam aut repudiatam non accipiet uxorem. qui ergo excomcatum a catholico, illo non permittente, sibin speculatione positus est, esse oportet. Caeterum vero qualis in semetipso esse debeat, Paulus apostolus exponit, ut ad gradum episcopi veniens sit sobrius, prudens, castus, sapiens, modestus, hospitalis, filios habens subditos cum omni castitate, testimonium habens bonum ab his qui foris sunt, proferens doctrinae
Abbreviated transcription (Latin):
q. quos cumq petcatores subse inpręsentihabuit.
cimus abusionis gradus est. ep̃s neglegens. quigra¬
dus sui honorem in ter homines requirit. sedminis¬
teri suidigni tatem coram dõ pro quo legatione fun¬
gitur non custodit: Primumnamq ab ep̃o quid
sumominis dignitas teneat inquiratur. qm̃ ep̃s ci
aspe culatore requiratur. dñs ipse denuntiat. cũ
ie te chielis prophetȩpersona ep̃o officiis uirati¬
onem denudat ita inquiens: Spe culatorem dedi
te domui isrł: Audies ergo ex oremeo uerbum
& nuntiabis eis exme: Siautem uideris gladiũ
uenientem . & non annuntia ueris ut reuerta¬
tur impius auia sua. ipse quidem impius in iniqui¬
tate sua morietur. sanguinem autem eius dema¬
nutuare quiram: Siautemtu annuntiaueris.
& ille non fuerit reuersus. ipse quidem in iniqui¬
tate suamorietur. sed tu animam tuam liberasti¬
De c&ergo epm̃ qui omniunspeculator ẽ. positus.¬

Expanded text:
que quoscumque peccatores sub se in praesenti habuit, que quoscumque peccatores sub se in praesenti habuit, ionis gradus est episcopus neglegens, qui gradus sui honorem inter homines requirit, sed ministerii sui dignitatem coram Deo, pro quo legationem fungitur, non custodit. primum namque ab episcopo quid sui nominis dignitas tenet inquiratur: quoniam; epia speculatore requiritur Dominus ipse denudat, cum sub Ezechielis prophetae persona episcopo officii sui rationem denuntiat, ita inquiens: speculatorem dedi te domui Israel. audiens ergo ex ore meo sermonem adnuntiabis eis ex me. si autem uideris gladium uenientem et tu non adnuntiaueris ut reuertatur impius auia sua, ipse quidem impius in iniquitate sua morietur, sanguinem autem eius de manu tua requiram. si autem tu adnuntiaueris et ille non fuerit reuersus, ipse quidem in iniquitate sua morietur, sed tu animam tuam liberastepiscopum qui omnium speculator positus
Abbreviated transcription (Latin):
nisteria prohibent. & aliquando fulminumiotus.
sege tes &c arborumflores & pampinos exurunt :
Super om̃a ueroregis iniusticia non solumprȩ¬
sentis impern faciem fuscat. sed &ciam filios suos
& ne potes nepost se regnihere di tatem tene¬
ant obscirat: Propter piaculim enimsalomonis.
regnũ dom̃ is rł d̃s de manibus filiorum eius
dispersit . & propter iusticiam dauidregis. lu¬
cernam dese mine eius semper in isrł reliquit:
Ecce quantum iusticia regis scło ualet. intuentib
perspicue patet: Paxpopulorum est tu tam entũ
patriȩ. immunitas plebis. munimentum gentis
cura languorum. gaudium hominum. temperie saeris
serenitas maris. terrȩ fecunditas. solatium pauperĩ
hereditas filiorum. & sibi met ipsi spes futurȩ bea¬
titudinis: Et tamensciat quod sicut inthono homi¬
num primus constitutus ẽ. sic & in poenis snusticia
non fecerit primatum habi turus est Omnes nã¬

Expanded text:
nisteria prohibent, et aliquando fulminum ictus nisteria prohibent, et aliquando fulminum ictus segetes et arborum flores et pampinos exurunt. super omnia uero regis iniustitia non solum praesentis imperii faciem fuscat sed etiam filios suos et nepotes, ne post se regni hereditatem teneant, obscurat. propter piaculum enim Salomonis regnum domus Israel Dominus de manibus filiorum eius dispersit. et propter iustitiam Dauid regis lucernam de semine eius semper in Hierusalem reliquit. ecce quantum iustitia regis saeculo ualeat, intuentibus perspicue patet. pax populorum est, tutamentum patriae, inmunitas plebis, munimentum gentis, cura languorum, gaudium hominum, temperies aeris, serenitas maris, terrae fecunditas, solacium pauperum, hereditas filiorum et sibimet ipsi spes futurae beatitudinis. attamen sciat quod sicut throno hominum primus constitutus est, sic et in poenis, si iustitiam non fecerit, primatum habiturus est. omnes nam
Abbreviated transcription (Latin):
onibus non intendere. iracundiam differre . pa¬
triam fortiter & iuste contra aduersarios defen¬
dere. per omnia in dõ uiuere. prosperitatibus non
eleuare animum. cuncta aduersa patienter ferre.
fidem catholicam ind̃ habere. filios suos nonsine¬
re impie agere. certis horis orationibus. insistere.
ante horas congruas nongustare cibum: Vȩ enim
terrȩ cuius rexẽ. puer . & cuius principes mane
comedunt: Haec regniprospe ritatem in presen¬
tifaciunt. & regemad cȩlestia regnamelioraꝑducunt:
Qui uero se scđm hanc legem non dispensat . multas
nimirum aduersi tates imperi tolerat: Id circoenĩ
sȩpe paxpopulorum rumpitur. offendicula &iam
deregno suscitantur. terrarum quoq: fructus minu¬
untur. & seruitia populorum prȩpediuntur . mul¬
ti&iam dolores prosperitatem regniinficiunt.
carorum & liberorumi mor tes tristiciam confe¬
runt. hostium incursus prouicias undiquastant.
bestiȩ armentorum & pecorum greges dilacerant.

Expanded text:
onibus non intendere, iracundiam differre , paonibus non intendere, iracundiam differre , patriam fortiter et iuste contra aduersarios defendere, per omnia in Deo uiuere, prosperitatibus non eleuare animum, cuncta aduersa patienter ferre, fidem catholicam in Deum habere, filios suos non sinere impie agere, certis horis orationibus insistere, ante horas congruas non gustare cibum. uae enim terrae, cuius rex est puer et cuius principes mane comedunt. haec regni prosperitatem in praesenti faciunt et regem ad caelestia regna meliora perducunt. qui uero regnum secundum hanc legem non dispensat, multas nimirum aduersitates imperii tolerat. idcirco enim saepe pax populorum rumpitur et offendicula etiam de regno suscitantur, terrarum quoque fructus diminuuntur et seruitia populorum praepediuntur,, multi etiam dolores prosperitatem regni inficiunt, carorum et liberorum mortes tristitiam conferunt, hostium incursus prouincias undique uastant, bestiae armentorum et pecorum greges dilacerant,
Abbreviated transcription (Latin):
opia est mentis humilitas & ineptȩ huitiȩ sunt
nimorum enormitas: Prouidendum
ert intepauperibus ẽ ut sema ipsos quales
mentis tumore superbire desistant
regptonnoniniqum sed correctorem iniquo¬
runesse opor tet Unde insemet ipso nominss
sudignitatem custo dire deb& : Nomenenĩ
regis intellec tualiter hocretin& ut subiec¬
tis omnibus rectoris officium procuret Et qua¬
bteralioscorrigere poterit : qui proprios ino¬
gubernacula populorum : iusticiauero regis est
neminem iniuste perpotentiam opprimert.
nis &c uiduis defensorem eẽ. Furta comberuad¬
ulteriapunire. imquos non ex altare impudi¬
cos & histriones non nutrire. impios de terra
perdere. parricidas & periurantes uiuere non
sinere. ec clesias defendere: Pauperes ele mosi
nis alere. iustos super regni negotia constituere.
sapientes & sobrios consiliarios habere. magorũ
&cariolorum phitonum sacrorumq superstitio¬

Expanded text:
opia est mentis humilitas, et ineptae divitiae sunt opia est mentis humilitas, et ineptae divitiae sunt animorum enormitas. Providendum ergo pauperibus est, ut semetipsos quales mentis tumore superbire desinant. regem non iniquum, sed correctorem iniquorum esse oportet. Inde in semetipso nominis sui dignitatem custodire debet: nomen enim regis intellectualiter hoc retinet, ut subjectis omnibus rectoris officium procuret. Sed qualiter alios corrigere poterit, qui proprios mogubernacula pupulorum. Justitia vero regis est, neminem injuste per potentiam opprimere, llis et viduis defensorem esse, furta cohibere, adulteria punire, iniquos non exaltare, impudicos et histriones non nutrire, impios de terra perdere, parricidas et pejerantes vivere non sinere, Eccnis alere, iustos super regni negotia constituere, senes et sapientes et sobrios consiliarios habere, magorum et ariolorum pythonissarumque superstiti
Abbreviated transcription (Latin):
tatem terrȩ regnum perdunt. per mentis
imprudentiam &i amcȩlorum regnapdant :
Cumenim dĩ dispensatione pauper tatem
necessariam ac ceperunt. in ipsorum ar bi
triopendec. utrum pauperes spũsint: Non
enim quibus cumq paupenbus cȩliregna
promittuntur. sed his tantum modo quos cũ
diuitiarum inopia. animorum bumilitas co¬
mitatur: Quicuine geniforis cernuntur
num quam insuper biameleuantur. qm̃ ad ap
petenda regna cȩlorum plus ualet mentis hu¬
militas quampre sentium diuitiaruni temporalis
paupertas: Et enim hunles quibene diuitias
possessas habent. possunt pauperes spũ appel¬
lari & superbinhil habentes. haud dubium
os t̃heatitudine pauper tatis priuari De quib
utiis q scã seriptura italo quitur: Est quas.
diues cum nihil habeat. & est quasi paupet.
cum in multis diuitis sit: Quasihites est pau¬
per superbus mentis af fectu &c quasi pauper
est diues mentis humilitate : Diues ergo in mm¬

Expanded text:
tatem terrae regnum perdunt, per mentis tatem terrae regnum perdunt, per mentis imprudentiam etiam caelorum regna amittant. cum enim Dei dispensatione paupertatem nectrio pendet, utrum pauperes spiritu sint. Non enim quibuscumque pauperibus coeli regna promittuntur, sed his tantummodo in quibus divitiarum inopiam animorum humilitas coatur, qui cum egenus foris cernitur, numquam in superbiam eleuatur: quoniam ad petenda regna caelorum plus ualet mentis humilitas quam praesentium diuitiarum temporalis paupertas. etenim humiles qui bene diuitias possessas habent possunt pauperes spiritu appellari , et superbos nihil habentes haud dubium est beatitudine paupertatis priuari. de quibus utrisque sancta scriptura ita loquitur: est quasi diues, cum nihil habeat et est quasi pauper, cum in multis diuitiis sit. quasi diues est pauper superbus mentis affectu et quasi pauper est diues mentis humilitate. diues ergo in
Abbreviated transcription (Latin):
citur. nisi qui de terrenȩ patriȩ contentione
otauus abusionis gradus est. pauper superbus
quinihil habens insuper biam extollitur. cũ
econtrario diuitibus scłi nonsuꝑ be sapere mi¬
peratur. Quider gostolidius fieripotest.
quã illa qiupet infimam miseriam uelut in
terra abiectus et extre mus & humilis in¬
cedere & contris tari debuerat. super ci¬
liososuper bietumore inflam matam
mentem contracht̃i erigere : Per quod uici¬
um lapsi corruerunt. qui sum mo cȩli conditi
erant cul mine: Quid ergouult quasi potens
inter ra super bire. quipre omnibus homi¬
nibus debuerat humilis apparereubo
Sedne de pauper tate sua tristiciã Ihabȩant.
quidado ac cepturis ant pauperes adtendant:
pensatione misericors ds̃ celiregnum illis cõ¬
mit tit quib regni terrarum participatione
abstulit. ut ipse diues incȩli sede appare at.
qui interris penitus nihil procurat: Cauen¬
dum uero pauperib ẽ. ne dumperne cessi¬

Expanded text:
r efficitur, nisi qui de terrenae patriae contentione r efficitur, nisi qui de terrenae patriae contentione ctavus abusionis gradus est, pauper superbus, qui, nihil habens, in superbiam extollitur: cum e contrario divitibus saeculi non superbe sapere peretur. quid ergo stolidius fieri potest quam illum qui per infimam miseriam uelut in terram abiectus extremus et humilis incedere et contristari debuerat supercilioso superbiae tumore inflatam mentem contra Deum erigere ? per quod uitium lapsi corruerunt qui summo caeli conditi erant culmine. quid ergo uult quasi potens in terra superbire, qui prae omnibus hominibus debuerat humilis apparere? sed ne de paupertate sua tristitiam habeant, quid a Deo accepturi sunt pauperes adtendant: pensatione misericors caeli regnum illis committit quibus regni terrarum participationem inter mortales abstulit, ut ipse diues in caeli sede appareat qui in terra penitus nihil procurat. cauendum uero pauperibus est, ne dum per necessi
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑgentes comitarineque unt: Prox imiuero uelut
mansuri coheredes. semet ipsos licen ter inuicẽ
diligunt: Quod ergosem ꝑ inmun do non man&
& cũ mundo pariter deficiet. & ipse mundus
non amari imperat᷑. Proximus autemqui est
pars regnicȩ lestis. in terra ab intimis regni
cȩlorum appetitorib: non in congrue amatin
Dum in sumnia illa patriamnȩ ter num coheres
habebitur: Popter ea uero mundus presens
non diligi imperatir. ne a dĩ dilectione ꝗbo
bit neq audi& aliquis inplate is uocemeius:
Eccexps or contendit neq clamauit : Et tuisi
morib xp̃i similitudinẽ retinere cupis. non con¬
tendas. neq abusiuus in eccłaxp̃iana ex istas
Su is enĩ sec tatorib xp̃s pre dicit Nolite uoca¬
rirabbi Vnus ẽ. enim magister ur̃. quiẽ xp̃s:
est pater ur qui incȩlis est Om̃s autẽ uos fratres
estis: Quibus ad supplicandũ imperauit dicere
Sic autẽ orabitis Pater noster quies incȩlis sc̃ĩ¬

Expanded text:
pergentes comitari nequeunt. proximi uero uelut pergentes comitari nequeunt. proximi uero uelut mansuri regis coheredes semet ipsos licenter inuicem diligunt. quod ergo semper in mundo non manet et cum mundo pariter deficiet et ipse mundus non amari imperatur: proximus autem qui est pars regni caelestis in terra interim a regni caelorum appetitoribus non incongrue amatur, dum in summa illa patria in aeternum coheres habebitur. propterea uero mundus praesens non diligi imperatur, ne a Dei dilectione aliebit neque audiet aliquis in plateis uocem eius. ecce Christus non contendit neque clamauit: et tu si morum Christi similitudinem retinere cupis, ne contendas, ne abusiuus in ecclesia Christianus existas. suis enim sectatoribus Christus praecepit: nolite uocari Rabbi: unus est enim magister uester, qui est ester, qui in coelis est. Omnes enim vos fratres estis , quibus ad supplicandum imperavit, cum dicit: Sic autem orabitis: Pater noster qui in coelis, sancti
Abbreviated transcription (Latin):
dicta & propositũ. mundica duca delectamen¬
ta diligit: Omne de quo contenditur. aut ꝑpt̃
ꝓpriam eius reidilectionẽ de qua agitur.
aut ꝑpt̃ al terius amorẽ quȩ sub odiosa spe¬
cie latet appetitur: Quẽ ad modũ uerbi gra¬
tiabellũ animoso compugnantium con
spe cies sub odio solabore uel formidine
satis contentiose expe tuntur: Unde pa
ꝓpter mundum presentem ex quacũq: causa
contendit. ꝑspicue os tenditur mundum di
dicunt. quibus ait: Nolite diligere mundũ.
neq: eaquȩ inmundosunt : Mundienĩ amor
est siuere inmundo aliquid sit quod amari debeat.
& quis sit illȩ mundus quẽ diligere diuina eloquia
uetant: Terraergo cumnas centibus in ea. & me¬
tallis & ammantibus &pulcritudine uestium
& oblectationibus ciborum. & his quȩ ad hȩcꝑ
tinent. non diligiprecipitur. sed proximꝰ ꝑpter
quẽ hȩc om̃ã facta sunt amariiubetur: Hlȩc enĩ
omã pre dicta uelut non mansura ad cȩles tẽ patriã

Expanded text:
dicta et propositum, mundi caduca delectamendicta et propositum, mundi caduca delectamenta diligit. Omne enim de quo contenditur, aut propter propriam ejus rei dilectionem de qua agitur, aut propter alterius amorem, quae sub odiosa specie latet, appetitur. Quemadmodum, verbi gratia, bellum animoso compugnantium confiae dilectae species, sub odioso labore vel formidine, satis contentiose expetuntur. Unde patr mundum praesentem ex quacumque causa contendit, perspicue ostenditur mundum dils interdicunt, quibus ait: nolite diligere mundum, neque ea quae in mundo sunt? mundi enim amor est, si uere in mundo aliquid sit quod amari debeat et quis sit ille mundus quem diligi diuina eloquia uetant. terra ergo cum nascentibus ex ea et metallis et animantibus et pulcritudine uestium et oblectationibus ciborum et his quae ad haec pertinent non diligi praecipitur, sed proximus propter quem haec omnia facta sunt amari iubetur. haec enim omnia praedicta uelut non mansura ad caelestem patriam
Abbreviated transcription (Latin):
admaiorem per fectionẽ crescere. quosdã
ꝑsuꝑ cilium dominationis addeteriora
defluere: Per qđ utrũq: intellegitur eos
qui ad me liora conscendunt.per uir tutem
animi & dĩ auxilium id facere. & eos qui ad
deteriora diuer tunt. per mentis in becilli¬
tatempariter & neglegentiamerrare:
Vnde domimus absq: uir tute fieri non deb&:
Quã uir tutẽ .sine dĩ auxilio nulla tenus hab&:
Quienim multa tuetur. si non habet fortitudinẽ
nonualet idagere. qm̃ magni magnis infesta¬
tionibus & aduersitatib solent laborare.
Omnis igitur quip̃ẽ hoc primitus animi
totaintentione procuret: ut ꝑ omã dedñi
adiutorio omnino non dubitet :
pocestas. nisi adõ: Ipse eleuat destercore ege¬
num. & sedere facit cũ principibus populi sui
De ponit potentes desede . & exaltat humiles
Deptimus abusionis gradus est . xp̃ianiis
contentiosus. qui cũ par ticipationẽ nominis
xp̃iꝑfidem & baptis mum suscipit. contraxp̃i

Expanded text:
ad maiorem perfectionem crescere, quosdam ad maiorem perfectionem crescere, quosdam uero per supercilium dominationis ad deteriora defluere. per quod utrumque intellegitur eos qui ad meliora conscendunt per uirtutem animi et Dei auxilium posse id facere et eos qui ad deteriora deuertunt per mentis inbecillitatem pariter et neglegentiam errare. unde dominus absque uirtute fieri non debet, quam uirtutem sine Dei auxilio nullatenus habet. qui etenim multa tuetur, si non habet fortitudinem, non ualet id agere, quoniam magna magnis infestationibus et aduersitatibus solent laborare. omnis igitur qui praeest hoc primitus animi tota intentione procuret, ut per omnia de Domini adiutorio omnino non dubitet. potestas nisi a Deo. ipse eleuat de stercore egenum et sedere facit cum principibus populi sui, deponit potentes de sede et exaltat humiles,NTIOSVS. Septimus abusionis gradus est Christianus contentiosus, qui cum participationem nominisper fidem et Baptismum susceperit, contra Christi
Abbreviated transcription (Latin):
damul torum onera. ipsum uelutifortiorẽ
solidauit: Pax illus enim nisibene fixus fir¬
metur & alicui fortiori hereat. omne qđ
in eopendet cito labit᷑. & ipse solutus arigo¬
re suȩ firmitatis. cum oneribus ad terram
dilabitur: Sic & princeps nisi conditorisuo¬
ꝑtinacit̃ adheserit . & ipse & omnis qui ei con¬
sentit citodẽperit: Quidãnãq ꝑdomi¬
nandi oc casi onem solidius dõ apprõ quant.
quidã imposito sibi dignitatis honore dete¬
riores fiunt: Mor̃ses enim ac cepto ducatu.
familiarius di locutionibus utebatur
patris sin dauid sedem obtinuit. ds̃ illumultra
omnes mortales ueluti ad innu me rospopuli
gubernationẽ sapientiȩ munere donauit :
contrarioie robo am seruus salomonis. post¬
quã regnidomꝰ dauid partem accepit. adidolo¬
rumcul tum de cẽ tribus isrł quȩ erant in par¬
te at traxit Per quȩ exempla euidenter
ostenditur. quosdam in sublimipristatu

Expanded text:
da multorum onera ipsum ueluti fortiorem da multorum onera ipsum ueluti fortiorem solidauit. paxillus enim nisi bene fixus firmiter alicui fortiori adhaereat, omne quod in eo pendet cito labitur et ipse solutus a rigore suae firmitatis cum oneribus ad terram delabitur: sic et princeps nisi suo conditori pertinaciter adhaeserit, et ipse et omnis qui ei consentit cito deperit. quidam namque per dominandi officium solidius Deo adpropinquant, quidam inposito sibi dignitatis honore deteriores fiunt. Moyses enim accepto ducatu familiarius Dei locutionibus utebatur: patris sui Dauid sedem optinuit, Deus illum ultra omnes mortales uelut ad innumerosi populi gubernationem sapientiae munere donauit: e contrario uero Hieroboam seruus Salomonis, postquam regni domus Dauid partem accepit, ad idolorum cultum decem tribus Israel quae erant in parte Samariae adtraxit. per quae exempla euidenter ostenditur quosdam in sublimiori statu
Abbreviated transcription (Latin):
Sextus abusionis gradus est. dominus sine
uirtute quia nihil proficit dominandihabe
potestat̃e sidominus ipse non habeat &c uirtatis
rigorem Sedhic uirtutis rigor. ntamee¬
ererti fortitudine. quã ecipsa sȩcula ibus dominis
& perbonos mores exerceridebet: Sepe enim
dominandiuirtus per animi neglegentiam per¬
dit᷑ sicacut inheli sacerdo te factum eẽ. compro¬
bat᷑: Quidũ perseueritatem iudiciiper cantes
filios non co ercuit. eorum uindic tam uelut
consentiens adõpercepit: Triaergo necessari
hos qui dominantur habere oportet. terrorẽ
scilic& et ordinationem . & amorẽ: Nisi enim
ametur dominꝰ & metuatur. ordinatio illius
constare minime poterit: Perbeneficia ergo
& affabilitatem procuret ut diligatur. & per
iustas uindictas non propriȩ iniuriȩ sed legisdi
studeat ut metuatur: Propterea quoq dũ
multipendunt in eo. ipse dõ adherere deb&
qui illũ indu catum constituit. qui ad portan¬

Expanded text:
Sextus abusionis gradus est dominus sine Sextus abusionis gradus est dominus sine uirtute, quia nihil proficit dominandi habere potestatem, si dominus ipse non habeat et uirtutis rigorem. sed hic uirtutis rigor non tam exercitus fortitudine, quae et ipsa saecularibus dominis m per bonos mores exercere debet. saepe enim dominandi uirtus per animi neglegentiam perditur, sicut in Heli sacerdote factum fuisse comprobatur. qui dum per seueritatem iudicii peccantes filios non coercuit, eorum uindictae Dominus uelut consentienti non pepercit. tria ergo necessaria eos qui dominantur habere oportet, terrorem scilicet et ordinationem et amorem. nisi enim ametur dominus et metuatur, ordinatio illius constare minime poterit. per beneficia ergo et affabilitatem procuret ut diligatur, et per iustas uindictas non propriae iniuriae, sed legis Dei studeat ut metuatur. propterea quoque dum multi pendent in eo, ipse Deo adhaerere debet qui illum in ducatum constituit, qui ad portan
Abbreviated transcription (Latin):
e plus propter dioculos quã hominis om̃ãbona
facere: Appetitiones tur pium cogitationum cõ¬
pescere. om̃s meliores se estimare : Neminim
uidere dese m& ipso nibil confidere. dĩ semper
auxiliores om̃s cõmittere. ante dĩ oculossemo
ipsum constituere. hereti caprauitate sensum
non maculare. catholi cis ꝑ omã consentire. Do
soli adherere. castitatẽ inter nȩ mentis dño ihũ
xp̃o offerre. oma aceeptabonaopera mor tistan¬
tum ter minofiniri Prȩsentes tribulationes
animi fortitudine par ui pendere. interra
preter proximos nihilamare: Cunc tiamo¬
ris incȩlothes aurum constituere & prooin¬
nibono actu mercedem incȩles tibus adõspe¬
rare : Pudicitia or namentum nobiliupuest
ex altatio humilium: Nobilitas ignobilium
pulcbritudo uilium. prosperitas laborantiũ
solamen merentium augmentumomnis pul¬
chritudinis decus religionis. defensio erimi¬
torum. creatoris ominium dĩ ami citia

Expanded text:
est, plus propter Dei oculos quam hominis omnia bona est, plus propter Dei oculos quam hominis omnia bona facere, appetitiones turpium cogitationum compescere, omnes meliores esse se aestimare, nemini inuidere, de semet ipso nihil confidere, Dei semper auxilio res omnes committere, ante Dei oculos semet ipsum constituere, haeretica prauitate sensum non maculare, catholicis per omnia consentire, Deo soli adhaerere, castitatem internae mentis Domino Iesu Christo offerre, omnia coepta bona opera mortis tantum termino finire, praesentes tribulationes animi fortidudine paruipendere, in terra praeter proximos nihil amare, cuncti amoris.in caelo thesaurum constituere et pro omni bono actu mercedem in caelestibus a Deo sperare. pudicitia ornamentum nobilium est, exaltatio humilium, nobilitas ignobilium, pulcritudo uilium, prosperitas laborantium, solamen maerentium, augmentum omnis pulcritudinis, decus religionis, defensio crimitorum, creatoris omnium Dei amicitia.
Abbreviated transcription (Latin):
constat uerȩ pudicitiȩ exertitatio. idẽ. corpo¬
ris babitu & superficie & animi affectu interno
Pr exteriorẽ modum iuxta apłm corãhomi¬
nib exempla. per interiorẽ corã dõ prouide¬
mus operabona: Pudicitianãq ẽ. corporis alie¬
ros res non appete re. omnẽ inmimdiciã de ui¬
tare. ante horam congruã nongustare uelle risi
excitare uerbauana & falsa non loqui. habitum
pomia ordinatum propositoq conuenientemtã
capillorum quã uestimentorũ sicut de e&chaben
Cuindignis contuberna noninire. super cilioso
in turtune minẽ aspicere. uagarioculos nom p¬
non te re. pompatico & ille cebroso gres su
nonin cedere nulli inferior in incep tobono
opere apparere. nulli contu meliam aut ru¬
borẽ incutere neminẽ blas femare senes
quȩ ignoras non contraetire & um quȩ scis
nononã proferre: Heccũ cuproxim is
& dõ ac ceptabilẽ faciunt: Pudicitia uero amimi

Expanded text:
constat uerae pudicitiae exercitatio, id est corpoconstat uerae pudicitiae exercitatio, id est corporis habitu et superficie et animi affectu interno. per exteriorem iuxta apostolum coram hominibus exempla, per interiorem modum coram Deo prouidemus opera bona. pudicitia namque est corporis alienas res non appetere, omnem. inmunditiam deuitare, ante horam congruam non gustare uelle, risum non excitare, uerba uana et falsa non loqui, habitum per omnia ordinatum propositoque conuenientem tam capillorum quam uestium sicut decet habere, cum indignis contubernia non inire, supercilioso intuitu neminem aspicere, uagari oculos non permittere, pompatico et inlecebroso gressu non incedere., nullo inferior in incepto bono opere apparere, nulli contumeliam aut ruborem incutere , neminem blasphemare, senesquae ignoras non tractare, etiam quae scis non omnia proferre. haec cum proximis et Deo acceptabilem faciunt. pudicitia uero animae
Abbreviated transcription (Latin):
citia: Sicut enioñis mores bonos procurat
& custodit inuiris prudentia sic infeminis cus¬
tos honestosactus nutrit. & fouet & custodit
pudicitia Pudicitianãq castitatẽ habec. aua¬
riciã refrenat. litesdeuitat irasmitigat
non multiplicat gulȩ concupis ceruoq
purga. furtum omitino dampnat: Qud¬
plura : Om̃auicia restringit. & omnes uis¬
tutras coramdõ & hominiꝰbus borus lauda¬
biles nutrit Impudicauita nec laudem
ab ei om inbus inpre senti scło. necre niuar¬
ratione ado ixpetet infuturo: Pudicauero
uita famã bonã inter homines possidet. & de spĩ
futurȩ beatitudinis gaudet: Prȩ sentibus semi¬
ipsamimitabilẽ facit posteris memoriam ama¬
bilẽ relinquit. Bonis semꝑ morib: delectatur
& consentit . & assi duis scripturarum meditatio¬
nib & eloquiis animã uegetat Bonorum pre¬
cedentium ex empla custodit . & inseparabilia
perfectis contubnianectit Duob: ergomod is

Expanded text:
citia. sicut enim omnes mores bonos procurat citia. sicut enim omnes mores bonos procurat et custodit in uiris prudentia, sic in feminis cunctos honestos actus nutrit et fouet et habet pudicitia. pudicitia namque castitatem custodit, auaritiam rnon multiplicat, gule concupiscencias ob purgat, furtum omnino dampnat, omnia vicia restringit, omnes viuid coram Deo et hominibus bonis laudabile est, nutrit. Impudica vita nec laudem ab hominibus in praesenti saeculo, nec remunerationem a Deo exspectat in futuro. Pudica vero vita famam bonam inter homines possidet, et de spe futurae beatitudinis gaudet. Praesentibus semetipsam imitabilem facit, posteris memoriam amabilem relinquit. Bonis semper moribus delectatur et consentit, et assiduis Scripturarum meditationibus et eloquiis animam vegetat. Bonorum praecedentium exempla custodit, et inseparabilia perfectis contub
Abbreviated transcription (Latin):
& neglegere illũ quituȩ ditioni cũ dilectione
uicenisuiamoris potest rependere. qđ mun¬
dus minime posse nondubitatur : lic& enĩ
mimicũeẽ diligendũ dñs imperet. obiduti¬
que ut illa dilectio amicũ illũ eximmico
efficiat : Quisq ergo cupidus diues est suuli
ȩter nas habere diuitias. distribuendo egenis
ꝑclat in termmnon mansuras: Sie nĩ qđ di ligit
nonuendit ne moemere poterit qđ cupit: Aua¬
rinãq idõ iniudicio arec tissimoiudice nuncu¬
pantur male dicti . quiaqui prȩ teribant eorũ
habitacula. non dicebant bene dictio dm̃ suꝑuos
bene diximus uobis in nomine dñi Infelice sergo
sunt auaridiuites ¶Propter res transitorias.
in ȩternamdampnationẽ dilatabuntur: Et con¬
trario beati sunt misericor des. qm̃ ipsimisera¬
cordiam consequentur: Felix ẽ mistricors.
dumi᷑ us hac uirtute non substantiã sed affec
suintus abusionis gradus ẽ. femina sine pudi¬

Expanded text:
et neglegere illum qui tuae dictioni cum dilectione et neglegere illum qui tuae dictioni cum dilectione uicem sui amoris potest rependere, quod mundus minime posse non dubitatur. sic etenim inimicum esse diligendum Dominus imperat, ut illa dilectio amicum illum ex inimico efficiat. quisque ergo dines cupidus si uult aeternas habere diuitias, distribuendo egenis perdat interim non mansuras. si enim quod diligit non uendit, nemo emere poterit quod cupit. auari namque ideo in iudicio a rectissimo iudice nuncupantur maledicti, quia qui praeteribant eorum habitacula non dicebant: benedictio Domini super uos, benediximus uobis in nomine Domini. infelices ergo sunt auari diuites qui propter res transitorias in aeternam damnationem dilabuntur, et e contrario beati sunt misericordes, quoniam ipsi misericordiam consequentur. felix est misericors, dum in hac uirtute non substantiam sed affectA. Quintus abusionis gradus est femina sine pudi
Abbreviated transcription (Latin):
& uenife quere me. & habebis thesauiiom
incȩlo: Que thesaurũ nullus umquam hominũ
habere pontest nisi qui pauperib solatiapies¬
ta aut ꝑse ipsum pauꝑ ẽ : Nonergodor lat
inthes auris tuis. quod pauperiprodes se potest :
Nam diues quȩ congregauerit. his fruisolus ne
propter unius hominis uctũ &cuestitũ to
arternos in fermicrucratus absq conso¬
lationis prestolatione subire : Quodergo
aliquando ꝑne cessitatẽ amit tendumest. pro
eternare mune ratione sponte distribuen¬
dum est: Om̃a enĩ quȩ uidentur temppra¬
lia sunt. quȩ autẽ non uidentur ȩterna:
Quandiunãque temporales sumus. tempo¬
ralib temporalia deser uiunt: Et cumhinc
transierimus. ȩternis ȩternasolatia presta¬
buntur: Ideir codiligere non debemus. ra
quȩ non semꝑ habebimus: Prȩ sertimexꝑtẽ
rationis auarum diuitẽ. thes auri sui & agri.
& omã quae habet ostendant uicense amoris
longius ẽ : quã diligere qđ te amare non ual&

Expanded text:
et ueni sequere me, et habebis thesaurum et ueni sequere me, et habebis thesaurum caelo. quem thesaurum nullus umquam. hominum habere potest, nisi qui pauperibus solacia praestat aut per semet ipsum pauper est. non ergo dormiat in thesauris tuis, quod pauperi prodesse potest. nam dines quae congregauerit, his frui solus neqpropter unius hominis uictum et uestitum totrdere et aeternos inferni cruciatus absque consolationis praestolatione subire ? quod ergo aliquando per necessitatem amittendum est pro aeterna remuneratione sponte distribuendum est. omnia enim quae uidentur temporalia sunt: quae autem non uidentur aeterna. quamdiu namque temporales sumus temporalibus temporalia deseruiunt et cum hinc transierimus, aeternis aeterna solacia praestabuntur. idcirco diligere non debemus ea quae non semper habebimus, praesertim cum expertem rationis auarum diuitem thesauri sui et agri et omnia quae habet ostendant, qui toto cordislongius est quam diligere quod te redamare non ualet,
Abbreviated transcription (Latin):
mum non poterit. qui in adules centia dis¬
ciplinȩ alicuius exercrtatione non labora¬
uerit Disciplinaigitur absq oboedientia
qualiter fieripoterit: Adules censergo
sine oboedientia. adules cens sine disciplina. ẽ.
qm̃ & ipsa obor dientia quȩ omniũ disciplina¬
rum mates ẽ. magna exercitatione indig&
ut sui nor mani studii xp̃odño ex hibeat
qui oboediens patriusq ad mortẽ crucisigno¬
miniam libenter sustinuit: de QuaRTOADucIoNO
uar tus abusionis gradus est. diuessine ele¬
mosina. qui suꝑfluos usus sua custodia in
posterũ recondit. & indigentib nihilq ha¬
bentib nondis tribuit Per qđ efficitur.
ut dũ in terra quȩ sita di ligenticuracusto¬
dit cȩlestis patriȩ ꝑennem thesaurum amit¬
tat Adquẽ thesaurũ dñs ihs adulescentẽ
diuitẽ qui illũ de ꝑfectione intesroganteret
ita respondens inurtauit: Siuis ꝑfectusẽo
uade & uende om̃a quȩ habes & dapauperib

Expanded text:
qui non poterit qui in adulescentia disqui non poterit qui in adulescentia disciplinae alicuius exercitationibus non laborauerit. disciplina igitur absque oboedientia qualiter fieri potest? adulescens ergo sine oboedientia adulescens sine disciplina est: quoniam et ipsa oboedientia quae omnium disciplinarum mater est magna exercitatione indiget, ut sui normam studii Christo Domino exhibeat qui oboediens patri usque ad mortem crucis ignominiam libenter sustinuit. DIVES SINE ELEEMOSVNA. Quartus abusionis gradus est diues sine eleemosyna, qui superflua usus sui quae custodienda in posterum recondit indigentibus et nihil habentibus non distribuit: per quod efficitur, ut dum in terra quaesita diligenti cura custodit, caelestis patriae perennem thesaurum amittat. ad quem thesaurum Dominus Iesus adulescentem diuitem qui eum de perfectione interrogauerat ita respondens inuitauit: si si perfectus esse, uade uende omnia quae habes et da pauperibus,
Abbreviated transcription (Latin):
honor imperatur. quia quam uis carnalis pater
tatẽ afiluis pbendus eẽ ostenditur: Quait tuor et¬
eñimodis ꝑscripturas diuinas patres uocantur
hoc est natura. gente. ad monitione. ȩtate : de
patre nãq natura lit̃ iacob ad laban loquitur:
Nisitimor patris mei isa ac affuisset tulisses om̃a
quȩ mea sunt: Gente uero pater dicitur. quando
ins ad morsenderubo loquebatur: Egosũ mnqui¬
ens ds̃patrũ tuox ds abraham ds̃isa ac ds ia cob
ritaur indignus fuerit. admonentitam̃
semoriaba doles centib oboedientia pre¬
bendaerit: Quomodo rñ honoratus in
senee tute apparebit. quidisciplinȩ labo¬
rt̃ in adulescentia nonsustinuerit  Quod¬
cũ qi &cem̃ homo laborauerit. hoc & meta:
diius nãq disciplinain p̃senti nonuide ate
guidi ẽẽ sed me roris. postea autẽ fructũ pacatis¬
simũ exercitationis redd& iustitiȩ: Sicut
ergofructus non inuenitur mar bore. i
qua pampinus aut flos prius non apparuerit.

Expanded text:
honor imperatur, quia quamuis carnalis pater honor imperatur, quia quamuis carnalis pater aetatem a filiis praebendus esse ostenditur. quattuor etenim modis per scripturas diuinas patres uocantur, hoc est natura gente admonitione aetate. de patre namque naturali Iacob ad Laban loquitur : nisi timor patris mei Isaac adfuisset, tulisses omnia quae mea sunt. gente uero pater dicitur, quando Dominus ad Moysen de rubo loquebatur, ego sum, inquiens, Deus patrum tuorum, Deus Abraham, Deus Isaac, Deus Iacob. rit aut indignus fuerit, admonenti tamen aut seniori ab adulescentibus oboedientia praebenda erit. quomodo enim honoratus in senectute apparebit, qui disciplinae laborem in adulescentia non sustinuerit? quodcumque etenim homo laborauerit, hoc et metet. omnia namque disciplina in praesenti non uidetur esse gaudii sedmaeroris: postea autem fructum pacatissimum exercitatio per eam reddit iustitiae. sicut ergo fructus non inuenitur in arbore in qua pampinus aut flos prius non apparuerit,
Abbreviated transcription (Latin):
Caueat ergose nilis ȩtas. ne istȩ iuue nis centes par¬
ticulȩ. totã ar moniã decipiant. &ꝑ res in eptas
reliquicorporis grauitatẽ illudant. Uni cuiq namq
conside randũ ẽ. quidȩtatis emiinentiȩ dignũ est
ut hocagat qđ nec uitã nec ȩ tatẽ. nec ministe rium
tia quo mundus arec torationis ordine deprauatur
Qualit nãq inse nec tute ministrarisi bulle spe¬
rabit qui in adolescentia se morib oboe cbentã
exhibere contempnit: Vnde & in prouerbio
apudurteres habetur. qđ ser uire aliquis ne que¬
ap ulli quiprius alicuiser uitutem p̃bere dene gat
ad huc ad legitimam ȩ tatẽ doctoris nom per¬
uenerat. oboe dienter ministrationem pa¬
rentibus suis exbibuit: Sicut ergo insenibus so¬
brietas &morumperfectio requiritur. ita&ld
olescentib obsequiũ & subiectio. & oboe dientia
rite debetur. Quaꝓpter & inmandatis legis.
primũ quȩ ad homines pertinent patris & matris

Expanded text:
caueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes parcaueat ergo senilis aetas, ne istae iuuenescentes particulae totam sibi harmoniam decipiant et per res ineptas reliqui corporis grauitatem inludant. unicuique namque considerandum est quid aetate eminenti iam dignum est, ut hoc agat quod nec uitam nec aetatem nec ministerium tia, quo mundus a recto rationis ordine deprauatur. qualiter namque in senectute ministrari sibi ille sperabit, qui in adulescentia senioribus oboedientiam exhibere contemnit? unde et in prouerbio apud ueteres habetur, quod seruiri nequeat qui prius alicui seruitutem praebere denegat. is, dum adhuc ad legitimam aetatem doctoris non peruenit, oboedienter ministrationem parentibus suis exhibuit. sicut ergo in senibus sobrietas et morum per fectio requiritur, ita in adulescentibus obsequium et subiectio et oboedientia rite debetur. quapropter et in mandatis legis primum in his quae ad homines pertinent patris et matris
Abbreviated transcription (Latin):
ba arbor comparet. quȩ post flores fructus
optmos cultori suo ñ exhibet. Sic & in hominib:
isereprob ẽ qut̃ flos iuuentutis deserit & ti¬
men in sui corporis senec tute bonorũo perum
festinare non contendat. quando totius corpor
habituse nec tute confectus homo ad interituon
properat dũ oculi caligant. aures grauit̃ audiuo
capilli fluunt. facies in pallorẽ mutatur. dentes
lapsinimero minuuntur cutis ares cit flatis
cbinnat genua trepidant talos & pedestumo
inflat. homo interior qui ñse nes eit his omnib
aggrauatur. & hȩc om̃aruitura iã iaq domum
quã quomodo futurȩ aditus prosperitatis com¬
prehendatur quisq senex appetat. Iuuenib
enĩ in cert̾ huius uitȩ terminꝰ inftat. senb u
sunt ergo hominiduȩ par ticulȩ. quȩ in illius car¬
ne nonue te rescunt. & totũ hominẽ ad peccatũ
ꝑtrahunt. cor uidelic& et lingua. quia cor semper
nouas cogitationes machinarinon desinit. lingua
impigre loquitur qđ cũq cor machinari senserit:

Expanded text:
ba arbor comparet, quae, post flores, fructus optimos cultori suo non exhibet; sic et in hominibus ipse reprobus est, quem flos juventutis deserit, et tamen in sui corporis senectute bonorum operum festinare non contendat, quando totius corporis habitus senectute confectus, homo ad interitum properat? dum oculi caligant, aures graviter aut fere nihil audiunt, capilli fluunt, facies in pallorem mutatur, dentes lapsi numero minuuntur, cutis arescit, rugis crvet atque cachinnat, genua trepidant, talos et pedes tumor inflat, homo inadgrauatur. et haec omnia ruituram iam iamque domum quam quomodo futurae aditus prospere conprehendatur quisque senex appetat ? iuuenibus enim incertus huius uitae terminus instat, senibus uero sunt ergo homini duae particulae, quae in illius carne non ueterescunt et totum hominem ad peccandum pertrahunt, cor uidelicet et lingua: quia cor nonas semper cogitationes machinari non desinit, lingua inpigre loquitur quodcumque cor machinari senserit.
Abbreviated transcription (Latin):
abi asio silardo aut quom odo aut apul quẽ ne bisuioricĩ
uobis mor auerit ripente totares memorie qrasiluminfun¬
deriemiusilq ampliusite reminiscanur la boratur is libesa
iaseriubnt discendo & quoda modorefodiunt: Horitasi cor¬
tentisunt uet setenent donertotã faciẽ ueritatis ciuis qͥdãm
illi cisti u splendor subrutilat lȩtissime ator pleusuiue in¬
llcaitur sesedee his quidã falsicolores atq formȩ uelutm
spetulũ cogitationis effundunt falluntq in quirente sepeie
Se cipuntt pittantes illud tocũ esse qđ norunt uł qđ inqͥrunt
hose sunt illȩ imaginationes magnacautione uttandetiuede¬
prechenduntur sallacts cũ cogitatione suariatoquasispe culo
uariart ciulla faciesueritatis una & in mutabilis maneat
caenũ alterius atq alterius magnitudnis quad ratũ sibico¬
qitatio depinglt & quasi ante oculos prefert Sed mendut sador
qua uilt uer ũ udere adillud se pocius conuertat si potest scđm¬

Expanded text:
ubi, aut quando, aut quomodo, aut apud quem nobis in notitiam commemoraverit, repente tota res memoriae quasi lumen infunditur, nihilque amplius, ut reminiscamur, laboratur. An hoc tas eruunt discendo, et quodammodo refodiunt: nec tamen contenti sunt, nec se tenent donec totam faciem veritatis, cujus quidam in illis artibus splendor jam subrutilat, latissime atque plenissime intueantur. Sed ex his quidam falsi colores atque formae, velut in speculum cogitationis se fundunt, falluntque inquirentes saepe, ac decipiunt putantes illud totum esse quod norunt vel quod inquirunt. Ipsae sunt illae imaginationes magna cautione vitandae; quae deprehenduntur fallaces, cum cogitationis variato quasi speculo variantur, cum illa facies veritatis una et immutabilis maneat. Tum enim alterius atque alterius magnitudinis quadratum sibi cogitatio depingit, et quasi ante oculos praefert; sed mens interior quae vult verum videre, ad illud se potius convertat, si potest, s
Abbreviated transcription (Latin):
nisi force in rerũnatura falsitas aliquando ñ erit : Alstud
quidẽ consequens esse c̃fiteor : Sed amplius deliberandũ
censeo ut rũ superius c̃cessa nutent : Non enĩ ꝑarũu gradũ
adanimae in mortalitatẽ factũ esseui deo: Adatisne con¬
siderasti neqd temere dederis: A Satis quidẽ sed nihilui¬
deo qđ me arguã temeritatis : RErgo c̃ fectũ est rerum
naturã sine anima uiuã esse ñ posse: A confectũ actenꝰ ut
possint uicissi aliae nasci aliȩ mori. Rouid sidenaturarerũ
falsitas auferat᷑ ñ nefi& ut uera sint om̃ia : A conseqͥ uideo:
RResponde unde tibi uideat᷑ p aries iste uerus esse: A euia
nec uerũ est : RAtsi falsitas inrerũ natura non sit uera
sunt om̃ia ne uideriquicquã nisi uiuentianimae potest :
Manecigit᷑ anima in rerũ natura si auferrifalsita s ñ potẽ
man& si potest AUideo robustius essefactũ quidẽ qđ iã

Expanded text:
nisi forte in rerum natura falsitas aliquando non erit. A. Istud nisi forte in rerum natura falsitas aliquando non erit. A. Istud quidem consequens esse confiteor. Sed jam amplius deliberandum censeo, utrum superius concessa non nutent. Non enim parvum gradum ad animae immortalitatem factum esse video. R. Satisne considerasti, ne quid temere dederis? A. Satis quidem, sed nihil video quo me arguam temeritatis. R. Ergo confectum est rerum naturam sine anima viva esse non posse. A. Confectum hactenus, ut possint vicissim aliae nasci, aliae mori. R. Quid, si de natura rerum falsitas auferatur? nonne fiet ut vera sint omnia? A. Consequi video. R. Responde unde tibi videatur paries iste verus esse. A. Quia nec verum est. At si falsitas in rerum natura non sit, vera sunt omnia. Nec videri quidquam nisi viventi animae potest. Manet igitur anima in rerum natura, si auferri falsitas non potest; manet, si potest. A. Video robustius quidem esse factum quod jam