comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
auunculi sui. Asinꝰ regnũ ꝑsarũ est: qđ ante
cirũ ignobile fuit. & nullius dignitatis:
int̾ cȩtera regna. Camelus medorũ regnũ
est: qđ semꝑ fuit potentissimũ Ascensorem
gͦ bige uidĩt ꝓpħa uenientẽ: ꝙ cũ medis
& psis uenit ipse cirus contra babilonẽ pa-¬
rit᷑ cũ auunculo suo dario. Et contẽplatꝰ est
speculator. id ÷ ego contemplatꝰ sum multo
patur & leo ꝓuirtute animi: & qr dubi¬
um erat de ꝑsona speculatoris. ipse expo¬
nit manifestius dicens. Suꝑ specula dñi
ego sustans uigit᷑ ꝑ diem. & suꝑ custodiã
m̾eam id ÷ suꝑꝰ locũ contemplationis meȩ
egosũ: stans tõtis noctib Suꝑ custodiam
inquit meã sum: ut me custodiã abomĩ
peccato ut sim dignus audire uerbadĩ.
ipse pͣceperit. Etrespondit subaudis leo qui supra
clamauerat: & dixto. Cecidit cecidit babilon
& om̃ia sculptilia dõrum eiꝰ contrita sunt int̾ra

Expanded text:
avunculi sui. Asinus regnum Persarum est, quod ante avunculi sui. Asinus regnum Persarum est, quod ante Cyrum ignobile fuit, et nullius dignitatis inter caetera regna. Camelus Medorum regnum est, quod semper fuit potentissimum. Ascensorem ergo bigae vidit propheta venientem, quia cum Medis et Persis venit ipse Cyrus contra Babylonem pariter cum avunculo suo Dario. « Et contemplatus est » speculator, id est ego contemplatus sum, « dipatur et leo pro virtute animi: et quia dubium erat de persona speculatoris, ipse exponit manifestius, dicens: « Super specula Domini ego sum stans jugiter per diem, et super custodiam meam, » id est, super locum contemplationis meae « ego sum stans totis noctibus. » Super custodiam, inquit, meam sum, ut me custodiam ab omni peccato, ut sim dignus audire verba Dei:ipse praeceperit. « Et respondit, » subaudis leo qui supra clamaverat, « et dixit: Cecidit cecidit Babylon, et omnia sculptilia deorum ejus contrita sunt in terram.
Abbreviated transcription (Latin):
sar: quid sit in pariete scriptũ: Mane. te¬
chel. phares. Hȩc etĩ dix̃ michi dñs. Hade ce
pone speculacorẽ. & quod cunꝙ uiderit an¬
nunciet. Speculatorem hoc in loco ꝓph̾am
intelligimꝰ isaiam: qui speculabatur ꝗtiȩ
dñs prcepturus erat suꝑ babilonẽ. Epħȩ
nanq speculatores appellabantur. sicut adere¬
cdnelem dr̃. Fili hominis. speculatorẽ dedi te
domui isrł: Tale est acsi diceret: Temet ipsũ con¬
stituȩ speculatorẽ. & quȩ tunq audieris a me
uł uideris spũ ꝓphetali annuncia: Et uidit
ille speculator id ÷ ego uidi currũ ducirum
equorũ hoc ÷ higam quȩ duob equis duci
solebat. ascensorem asini & ascensorẽ cameli
subaudis uidi: id ÷ ille ascensor qui reside¬
bat ꝓ equis utebat᷑ disparib animalib asi¬
no uidelicet & camelo. Ascensor iste duorum
animaliũ. intelligit᷑ cirus qui duorũ regno¬
rũ extitit ꝑse & medȩ post mortẽ daR iꝰ

Expanded text:
sar, quod sit in pariete scriptum: « Mane, Tesar, quod sit in pariete scriptum: « Mane, Techel, Phares . » « Haec enim dixit mihi Dominus: Vade et pone speculatorem, et quodcunque viderit, annuntiet. » Speculatorem hoc in loco prophetam intelligimus Isaiam, qui speculabatur quae Dominus praecepturus erat super Babylonem. Prophetae namque speculatores appellabantur, sicut ad Ezechielem dicitur: « Fili hominis, speculatorem dedi te Domui Israel . » Tale est ac si diceret: Temetipsum constitue speculatorem, et quaecunque audieris a me vel videris spiritu prophetali, annuntia. « Et vidit » ille speculator, id est, ego vidi, « currum duorum equorum, » hoc est, bigam quae duobus equis duci solebat, « ascensorem asini et ascensorem cameli, » subaudis vidi, id est ille ascensor qui residebat, pro equis utebatur disparibus animalibus, asino videlicet et camelo. Ascensor iste duorum animalium, intelligitur Cyrus qui duorum regnorum exstitit, Persiae et Mediae, post mortem Darii
Abbreviated transcription (Latin):
mea. posita ÷ michi inmiraculum.
Uoxꝓpħȩ Qui ideo appellat eam babi¬
lonem dilectã. qr homo erat &r de ho¬
minib loquebatur: iccirco non poterat
non dolere suꝑ tantis miseri is eorum.
Posita aut̃ erat ei in miraculũ. quare sic
cito potuerit a subiectis euerti. Pone
mensam. contẽplare in speculã: come¬
dentes & bibentes. Surgite principes ar¬
ripite clipeum. Dupliciter potest intel¬
ligi istud. Oꝑsi &e medi. sumite cibum:
suturo proelio prȩparantes. ut fortes sitis
ad dimicandũ & occidendũ babilonios
Cumq comederitis & biberitis: surgite
arma arripite babilonẽ debellat̾e.
Cũq debellaueritis. contemplamini ir
speculã. id ÷ ea quȩ exarata sunt in pariete ꝑ-¬
ficite: qr ds̃ regnũ istius numerauit Alit̾.
Obabilon para regi tuo balchasar mensam. &
contemplare quid post cibũ eueniat ei. Uos aut̃
dari & cire quicũ rege comeditis. surgite ce
intficite drĩm ur̃m. uł contemplare o baltha¬

Expanded text:
mea, posita est mihi in miraculum. mea, posita est mihi in miraculum. » Vox prophetae, qui ideo appellat eam Babylonem dilectam, quia homo erat et de hominibus loquebatur: idcirco non poterat non dolere super tantis miseriis eorum. Posita autem ei erat in miraculum, quare sic cito potuerit a subjectis everti. « Pone mensam, contemplare in speculam, comedentes et bibentes. Surgite, principes, arripite clypeum. » Dupliciter potest intelligi istud. Et Persi et Medi, sumite cibum futuro praelio praeparantes ut fortes sitis ad dimicandum et occidendum Babylonios. Cumque comederitis et biberitis, surgite, arma arripite, Babylonem debellate. Cumque debellaveritis, contemplamini in speculam, id est ea quae exarata sunt in pariete perficite, quia Deus regnum istius numeravit. Aliter: O Babylon, para regi tuo Balthasar mensam, et contemplare quod post cibum eveniat ei. Vos autem, Dari et Cyre, qui cum rege comeditis, surgite et interficite dominum virum. Vel contemplare, o Baltha
Abbreviated transcription (Latin):
sententia potest intelligi. Om̃em gemitũ
eiꝰ cessare feci. quo te & alias gentes gemere
faciebat. uł qđ nullus iam gemat p̾ressus
potentia babilonis. seu quod tantis malis
afflicta sit. ut coram te gemere nor
audeat. Propterea repletiꝰ sunt lumbi mei
dolore: angustia possedit me sicut angu¬
stia parturientis. Vox ꝓpħȩ plangentis
babilonẽ sp̃u ꝓphetali Propterea inquit
qr babilon tanͣtis ÷ repleta miseriis. re¬
pleti sunt lumbi mei dolore: sicut lumbi
mulierũ parturientiũ. Angustia possẽ¬
dit me p̾uidens tantȩ mulaitudinis san¬
guinẽ fundi. sicut ⁊ angustia partunen¬
tis Corrui subaudis intristiciam uel
in t̾ram. cũ audirẽ subaudis miseriam
babilonis: conturbatꝰ sum cũ uiderem
bre id :÷ angustiȩ ce dolores stupefecerunt
Sme: id ÷ in magnã admirationẽ me con¬
uerterunt. uł etiam tenebre stupefece¬
runt illũ. qr multitudine lacrimarii
Scaligauerunt oculi eiꝰ Babilon dilecta

Expanded text:
sententia potest intelligi. Omnem gemitum sententia potest intelligi. Omnem gemitum ejus cessare feci, quo te et alias gentes gemere faciebat: vel quod nullus jam gemat pressus potentia Babylonis, seu quod tantis malis afflicta sit, ut coram te gemere non audeat. « Propterea repleti sunt lumbi mei dolore, angustia possedit me, sicut angustia parturientis. » Vox prophetae plangentis Babylonem spiritu prophetali. Propterea, inquit, quia Babylon tantis est repleta miseriis, repleti sunt lumbi mei dolore: sicut lumbi mulierum parturientium. Angustia possedit me, praevidens tantae multitudinis sanguinem fundi, sicut est angustia parturientis. « Corrui, » subaudis in tristitiam vel in terram, cum audirem, subaudis miseriam Babylonis, conturbatus sum cum viderem brae, » id est, angustiae et dolores « stupefecerunt me, » id est in magnam admirationem me converterunt. Vel etiam tenebrae stupefecerunt illum: quia multitudine lacrymarum caligaverunt oculi ejus. « Babylon dilecta
Abbreviated transcription (Latin):
quã captiuitatis malum : E quid duriꝰ
quã ab ipsis subiecꝰtis non solũ bonatem¬
poralia sed etiam uitam prȩsentem au¬
ferri: Qui incredulus est id ÷ qui infide¬
lis est dõ uł dĩo suo darius uł cyrus. m
fidelit̾ agit subaudis contra dñm suum
balchasar occidendo illũ: & qui depopula.¬
tor siue uastator. uastat subaudis me
Iox ipsius babilonis Quamius enĩ dõꝑmit¬
tente illud fieret. tam̃ infidelit̾ egerunt ia¬
tius & cyrus contra dñmsuũ basthasar. As¬
cende elam: obside mede Hoxdñ alloqͥn¬
tis multitudinẽ ꝑsarũ & medorũ. Elam
intelligunt᷑ homines de elam & plda
A scende inquit exercitus elam icl. qui
de ela ꝓuintia uenis. & o exercitꝰ medȩ qͥ
de meda es. obside babilonẽ. Et est sensus
Ne timeatis o medi & ꝑsi. uastare babilonem:
ascendite suꝑ equosurõs. & obsidete ciuitatẽ
Om̃em gemitũ eiꝰ cessare feci: Triplicit̾ hȩc

Expanded text:
quam captivitatis malum? Et quid durius quam captivitatis malum? Et quid durius quam ab ipsis subjectis non solum bona temporalia, sed etiam vitam praesentem auferri? « Qui incredulus est, » id est qui infidelis est Deo, vel domino suo. Darius vel Cyrus « infideliter agit, » subaudis contra dominum suum Balthasar, occidendo illum: « et qui depopulator » sive vastator « vastat, » subaudis me. Vox ipsius Babylonis. Quamvis enim Deo permittente illud fieret, tamen infideliter egerunt Darius et Cyrus contra dominum suum Balthasar. « Ascende Elam, obside Bede. » Vox Domini alloquentis multitudinem Persarum et Medorum. Elam intelliguntur homines de Elam et Persida. Ascende, inquit, o exercitus Elam, id est qui de Elam provincia venis, et o exercitus Mede, qui de Meda es, obside Babylonem. Et est sensus: Ne timeatis, o Medi et Persi, vastare Babylonem, ascendite super equos vestros, et obsidete civitatem. « Omnem gemitum ejus cessare feci. » Tripliciter haec
Abbreviated transcription (Latin):
te a chaldeis regnũ eorũ periit. Chaldei &
babilonii erexerunt caput contra dñm: a
medis &e ꝑsis suppositi sunt. Persȩ & medi:
ab alexandro magno. Alexander magnus cum
se putaret. ẽt̃. ut dĩ: ueneno periitꝰ. regnũq
eiꝰ ꝑ partes diuisum. a romanis est suꝑatum
& in eorũ potestatẽ redactũ Romanũ imꝑiũ
quod quasi ferratis dentib unguibusq carnes
scõrum lacerauit. iã apparet destructũ ẽẽ
Mare appellatur in hoc locobabilon. ꝓpt
multitudinẽ popłorũ quȩ in ea ȩrat: unde
de desertouenit. de t̾ra hotribili. uisio
dura nunciata : tͥ. Uoxbabilonis est. Sic̃
abafrico id ÷ abaustrali parte tempestas
uehemens uenire consueuit: ita michi de
deserto medorũ & ꝑsarũ uastitas uenit.
& de t̾ra horribili id÷ t̾ribili cuius nec
nomen audire possum sine formiditie.
uisio dura nunciata est michi: aduentus
scilicet medorũ & ꝑsarũ. Quiddurius

Expanded text:
te. A Chaldeis regnum eorum periit. Chaldei et te. A Chaldeis regnum eorum periit. Chaldei et Babylonii erexerunt caput contra Deum. A Medis et Persis suppositi sunt. Perses et Medi ab Alexase putaret esse ut Deum, veneno periit, regnumque ejus per partes divisum a Romanis est superatum, et in eorum potestatem redactum. Romanum imperium, quod quasi ferratis dentibus unguibusque carnes sanctorum laceravit, jam apparet destructum esse, » Mare appellatur in hoc loco Babylon, propter multitudinem populorum quae in ea erat, unde ede deserto venit, de terra horribili visio dura nuntiata est mihi. » Vox Babylonis est. Sicut ab Africo, id est ab australi parte, tempestas vehemens venire consuevit: ita mihi de deserto Medorum et Persarum vastitas venit, et de terra horribili, id est terribili, cujus nec nomen audire possum sine formidine. Visio dura nuntiata est mihi, adventus scilicet Medorum et Persarum. Quid durius
Abbreviated transcription (Latin):
tundebatur. Hȩccine erat spes nr̃a. ad
quos confugimꝰ in auxilium. ut liberaient
nos a facie regis assiriorũ & quomͦ nos
effugere potẽrimtis: Hunquid ista ÷ spes
nr̃a quã habebamꝰ in ȩgipto & ȩxhiopia.
& ad hos confugimꝰ ut nob̾ preberent
auxiliũ. qui se decaptiuitatis malo eru¬
ere nequiueruntꝰ Et si illi capti sunt. qͦmͦ
nos effugere poterimus: Coti sideranda :
ꝓuidentia dĩ. quomodo om̃ia regna con
trase insuꝑbiam eleuata destruxerit.
earumq potestatẽ ad nichilũ deduxerit
Contra dĩ uoluntatẽ isrł sꝑauit in damas¬
co a siris. ideoq tam illi qui aduersari¬
is dĩ ꝓmittebant auxiliũ. quã illi qui
in ipsis sꝑabant uastati & captiuati ft̃
abassiriis Iudas id ÷ duȩ trib confide¬
¶ bant
in egipto. & ȩgipti i in ȩthiopibus. ipsi quoq
abassiriis chaldeisq uicti sunt Assiri i suꝑbi
erant: putantes se uictores existere sua uirtii¬

Expanded text:
tundebatur. « Haeccine erat spes nostra, ad tundebatur. « Haeccine erat spes nostra, ad quos confugimus in auxilium, ut liberarent nos a facie regis Assyriorum: et quomodo nos effugere potuerimus? « Nunquid ista est spes nostra quam habebamus in Aegypto et Aethiopia, et ad hos confugimus ut nobis praeberent auxilium, qui se de captivitatis malo eruere nequiverunt. Et si illi capti sunt, quomodo nos effugere poterimus? Consideranda est providentia Dei, quomodo omnia tra se in superbiam elevata destruxerit eorumque potestatem ad nichilum deduxerit. Contra Dei voluntatem Israel speravit in Damasco et Syris. Ideoque, tam illi qui adversariis Dei promittebant auxilium, quam illi qui in ipsos sperabant, vastati et captivati sunt ab Assyriis. Iudas, id est due tribus, confidebant in Egipto, et Egyptus in Ethyopibus. Ipsi quoque ab Assyriis Chaldeisque victi sunt. Assyrii superbi erant, putantes se victores existere sua virtu
Abbreviated transcription (Latin):
diem panno dedi tibi Sic minabit rex
assiriꝯrũ captiuitatẽ egipti. & transmigra¬
tione ȩthiopiȩ. iuuenẽm ce senẽ. nudiu̾n
& discalciatam. disco oꝑtis natib subaudis
trib annis. sicut seruus mecs isaias am¬
bulauit trib dieb: & tunc ignominiã
egipti subaudis udebunt om̃s. cum tea
minabitur incaptiuitatẽ. Et timebunt
subaudis iudei. & confutidenttr ab ȩthio¬
pia spe sua & ab egipto gła sua ludeiglo¬
riabantur in egiptiis qui eis ꝓmitteb̾ant
ptectionẽ. & habeba nt fiduciam inȩthio¬
pib qui erant egiptiis sociati Cũ ergo au¬
dissent & uidissent tam egiptios quãm
ethiopes minari in captiuitatẽ ignomi¬
mose ab assiriis: timuerunt ualde. &
erubuerunt qđ spem suã in illis posuerint
Et dicet habitator huius insulȩ indie illa
Insula dr̃ eo quod in salo id ÷ in mari
sit posita Et ierłm insula appellatur:
quia uarus aduersariorũ ꝑsecutionib

Expanded text:
diem pro anno dedi tibi. « Sic minabit rex diem pro anno dedi tibi. « Sic minabit rex Assyriorum captivitatem Aegypti, et transmigrationem Aethiopiae, juvenem et senem, nudam, et discalceatam discoopertis natibus. » Subaudis tribus annis, sicut servus meus Isaias ambulavit tribus diebus, et tunc « ignominiam Aegypti, » subaudis videbunt omnes, cum ita minabitur in captivitatem. « Et timebunt, » subaudis Judaei « et confundentur ab Aethiopia spe sua et ab Aegypto gloria sua. » Judaei gloriabantur in Aegyptiis qui eis promittebant protectionem et habebant fiduciam in Aethiopibus qui erant Aegyptiis sociati. Cum ergo audissent et vidissent tam Aegyptios quam Aethiopes minari in captivitatem ignominiose ab Assyriis, timuerunt valde, et erubuerunt quod spem suam in illis posuerint. « Et dicet habitator hujus insulae in die illa. » Insula dicitur eo quod in salo, id est in mari sit posita. Et Hierusalem insula appellatur, quia variis adversariorum persecutionibus
Abbreviated transcription (Latin):
uidicaris deposuerit saccũ. quo abiecto:
nucdus fuit. Unam enĩ habebat tunicã
ut beatus ieronimus dicit: ipsamq cilici¬
nam. Iadõ aũt diximꝰ illũ nobilissimũ fuis¬
E. quia sicut hebrei tradunt. tantȩ nobi¬
litatis fuit: ut manasses rex duarũ tribu¬
um filuis e echiȩ regis. filiã eiꝰ acciperet
inuxorem. Et dixtt dnis. Sicut seruiis meus
isaias ambulauit nudus & discalciatus.
trium annorũ signũ & portentũ erit suꝑ
egiptũ. & suꝑ ȩthiopiam. Prophȩ uis
p̾ortendentes erant: quia non solũ eaquȩ
dicebant sed etiam oꝑa illorũ plerunꝙ
aliud prȩfigurabant: sicut in hoc loco possu¬
mꝰ cognoscere. H otandũ aut̃ qr cũ dicit trium
annorũ signũ erit. non debemꝰ putare quod
ꝑ tres annos ierit ꝓpħa nudus sed ꝑnume¬
rum annorũ possumus intelligere dies
qđ inuolumine ee echielis ostẽnditur.: di¬
cente dno ad eũ. Diem ꝓ anno. id ÷ inquam

Expanded text:
judicans, deposuerit saccum, quo abjecto judicans, deposuerit saccum, quo abjecto nudus fuit. Unam enim habebat tunicam, ut beatus Hieronymus dicit, ipsamque cilicinam. Ideo autem diximus illum nobilissimum fuisse, quia sicut Hebraei tradunt tantae nobilitatis fuit, ut Manasses, rex duarum tribuum filius Ezechiae regis, filiam ejus acciperet in uxorem. « Et dixit Dominus, sicut servus meus, » Isaias « ambulavit nudus et discalceatus, trium annorum signum et portentum erit super Aegyptum, et super Ethiopiam. » Prophetae viri portendentes erant, quia non solum ea quae dicebant, sed etiam opera illorum plerumque aliud praefigurabant: sicut in hoc loco possumus cognoscere. Notandum autem, quia cum dicit, trium annorum signum erit, non debemus putare quod per tres annos ierit propheta nudus: sed per numerum annorum possumus intelligere dies: quod in volumine Ezechielis ostenditur, dicente Domino ad eum: Diem pro anno, id est, in quam
Abbreviated transcription (Latin):
ditasꝰ quia ibi est natus: nutritus. pass.
than in egiptũ. cũ misisset eũ sargon rex
assiriorum &e pugnasset contra arotum
&e coepisseo eam: intẽpore illo locutꝰ: du̾s
inmanuisaiȩ filii amos Ae otꝰ una est
urbs philistinorũ potentissima. de quinꝙ
urbib quam sargon rex assiriorũ qui
& sennacherib appellat᷑. qui septẽ nomi¬
nib nuncupatꝰ ÷ ut beatꝰ ieronimus dicit.
missoduce exercitꝰ sui tharthan nomine:
coepit ac tenuit. Iilo tẽpore quando hȩc
uros capta est: locutꝰ ⁊ inmanu isaiȩ id:
inopatione illiuis. Ialia enĩ oꝑa agebat
ꝓpħa: ut dignus. e̾ẽt. sermonem di audire.
N ade & solue saccũ de lumbis tuis Saccus.
uestimentũ ÷ cilicinũ. Hic enĩ erat habitꝰ
ꝓphetalis: plangentis delicta populi
ẜ ꝓferit sic: uacdens nidus ce discalciatus
Mira ꝓphetȩ oboedientia : qđ uir nobilis¬
sinus non erubuerit nudus incedere. sed
dĩ preptis oboedire. nichil honestius

Expanded text:
ditas? Quia ibi est natus, nutritus, passusditas? Quia ibi est natus, nutritus, passustan in Aegyptum, cum misisset eum Sargon rex Assyriorum et pugnasset contra Azotum et cepisset eam, in tempore illo locutus est Dominus in manu Isaiae filii Amos. » Azotus una est urbs Philistinorum potentissima de quinque urbibus quam Sargon rex Assyriorum qui et Sennacherib appellatur, qui septem nominibus nuncupatus est, ut beatus Hieronymus dicit, misso duce exercitus sui Thartan nomine cepit ac tenuit. Illo tempore quando haec urbs capta est, locutus est in manu Isaiae, id est in operatione illius. Talia enim opera agebat propheta, ut dignus esset sermonem Dei audire. « Vade et solve saccum de lumbis tuis. » Saccus vestimentum est cilicinum. Hic enim erat habitus prophetalis, plangentis delicta populi. « Et fecit sic: » vadens nudus et discalceatus. Mira prophetae obedientia: quod vir nobilissimus non erubuerit nudus incedere, sed Dei praeceptis obedire, nihil honestius
Abbreviated transcription (Latin):
reges assiriorũ: aliquando ȩgiptiorũ sibi uin:¬
dicabant: Indnĩ uero acuentu. neq assiriis
erat subiugatũ neq egiptiis. sed sub romario
imꝑio erat᷑ constituta ciuitas: & eiusdẽ conditi¬
onis erat qua & illi. Quia sicut seruiebant
egiptii. & assiruis romanis: ita ce ifrł. Acsi
diceret aliis uerbis. Hequaquã ergo isrł int̾
assirios &e egiptios medius uerabitur: sed erit
eis t̾cius quia seruient illi duo popłi romanis
sicut isrł: & erit eis benedictio in medio t̃re
totomundo in apłis. aliisq credentibus Suio
gertoisrł benedictio: llli popło. cui be¬
nedixit dñs. id: abillo benedicetur a quo
arte maledicebatur: cui benedixit dñs
B enedictus popłs meus egipti. ee opus ma¬
niui mearũ assiriosit Hȩ regiones prx
omib regionib abundant multitudine
monachorũ: idõq a dño benedici meren¬
tur ħ ȩreditas aut mea isrł. Quare hȩre¬

Expanded text:
reges Assyriorum, aliquando Aegyptiorum sibi vinreges Assyriorum, aliquando Aegyptiorum sibi vindicabant. In Domini vero adventu, neque Assyriis erat subjugatum, neque Aegyptiis: sed sub Romano imperio erat constituta civitas, et ejusdem conditionis erat quam et illi. Quia, sicut serviebant Aegyptii et Assyrii Romanis, ita et Israel. Ac si diceret aliis verbis: Nequaquam ergo Israel inter Assyrios et Aegyptios medius vexabitur, sic erit tertius: quia servient illi duo populi Romanis sicut Israel, et erit eis benedictio in medio terrae.icetur in toto mundo, in apostolis, aliisque credentibus. Cui ergo erit Israel benedictio? Illi populo cui benedixit Dominus, id est, ab illo benedicetur, a quo ante maledicebatur, cui benedixit Dominus. « Benedictus populus meus Aegypti, et opus manuum mearum Assyrio sit. » Hae regiones prae omnibus regionibus abundant multitudine Monachorum, ideoque a Domino benedici merentur. « Haereditas autem mea Israel. » Quare haere
Abbreviated transcription (Latin):
In romano aut̃ imꝑio unũ facta sunt. cema¬
time postquã in xp̃o crediderunt. Abeufraten
enĩusq tigrin ome mediũ regio assiriorum
fuit. & quos ueteres assirios nos inodo siros
uocamꝰ aparte totũ appellantes. Post dñi gͦ
passionẽ uia de egiptofuit ad
asfirios: quia quicunq uolunt mͦ deegipti ĩs
transire in assirios. & deassiriis inegiptũ:
liberã potestatẽ habent. maxime ngotia¬
tores eorũ: qui de regno ad regnũ transeunt.
Qd aut̃ ait. seruient egipti ĩ assur. non iccuro
dicit qđ postea subiecti fuissent illi sed ꝓpt̾
legiones romanorũ quȩ instructȩ assirio uł¬
miltte custodiebant egiptũ: uł quia utiaq
gensea quȩ apud se abundant. in alia causã
commertii transfert. Indie illa erit isrł
t̾cius egiptio. & assirius benedictio in medio
t̾rȩ: cui benedixit dñs exenituũ legimꝰ i
libro machabeorũ. qđ regnũ isrł aliquando

Expanded text:
In Romano autem imperio unum facta sunt, et maIn Romano autem imperio unum facta sunt, et maxime postquam in Christo crediderunt. Ab Euphrate enim usque Tigrim omne medium regio Assyriorum fuit, et quos veteres Assyrios nos modo Syros vocamus, a parte totum appellantes. Post Domini ergo passionem via de Aegypto fuit ad Assyrios: quia quicunque volunt modo de Aegyptiis transire in Assyrios et de Assyriis in Aegyptum, liberam potestatem habent, maxime negotiatores eorum, qui de regno ad regnum transeunt. Quod autem ait: Servient Aegyptii Assur: non idcirco dicit quod postea subjecti fuissent illi: sed propter legiones Romanorum, quae instructae Assyrio milite custodiebant Aegyptum: vel quia utraque gens, ea quae apud se abundant, in alia causa commercii transfert. « In die illa erit Israel tertius Aegyptio, et Assyrius benedictio in medio terrae, cui benedixit Dominus exercituum. » Legimus in libro Machabaeorum quod regnum Israel aliquando
Abbreviated transcription (Latin):
& reuertent᷑ ad dnm & płacabitur eis &
sanabit eos. Hec de scĩs martirib ali isq
credentib dicta sufficiant. Percutiet dñs
egiptũ. id ÷ ꝑcuti ꝑmittet electos a ꝑsecu¬
¶ torib
& sanabit eandem plagam. quia coronabit scõs
martyres ꝓ se passos Per secutio siquidẽ non ad
negationem credentiũ ꝑtinet. sed ad ꝓbationẽ
& remunerationẽ: Que enĩ diligit dñs corripit:
flagellat aut̃ omẽm filiũ quem recipit Qsi ad
tempus inquit recesserunt abeo: reuertentur
ad illũ. & sanabit eos apeccatis & ab om̃i tribu¬
latione. Indie illa id ÷ in tempor dominici
aduentꝰ. erit uia de egipto in assirios. & in¬
trabit assirius ȩgiptũ. &e egiptus in assirios.
& seruient egiptii assur Ante dnĩ aduentũ
singulȩ gentes ꝓprios reges habebant nec
erat licitũ cuiquã de una regione transire in
aliam. quia ꝓ exploratorib accipiebantur

Expanded text:
et revertentur ad Dominum et placabitur eis, et et revertentur ad Dominum et placabitur eis, et sanabit eos. » Haec de sanctis martyribus aliisque credentibus dicta sufficiant. Percutiet Dominus Aegyptum, id est percuti permittet electos a persecutoribus, et sanabit eamdem plagam, quia coronabit sanctos martyres pro se passos. Persecutio siquidem non ad negationem credentium pertinet, sed ad probationem et remunerationem. « Quem enim diligit Dominus, corripit . » Flagellat autem omnem filium quem recipit. Et si ad tempus, inquit, recesserunt ab eo: revertentur ad illum, et sanabit eos a peccatis et ab omni tribulatione. « In die illa, » id est in tempore Dominici adventus, « erit via de Aegypto in Assyrios, et intrabit Assyrius Aegyptum, et Aegyptus in Assyrios, et servient Aegyptii Assur. » Ante Domini adventum singulae gentes proprios reges habebant, nec erat licitum cuiquam de una regione transire in aliam, quia pro exploratoribus accipiebantur.
Abbreviated transcription (Latin):
Statimq mittet eis saluatorem. id÷ auxi¬
liũ filii sui iħu: qui int̾pretat᷑ saluator. &
erit ꝓpugnator seu defensor eorũ libans
eos. Quotienscunq enĩ affligunt᷑ electi.
aut a ꝑsecutorib aut ab impugnatione
demonũ & dĩ auxiliũ habentꝰ aquo ꝑte¬
gantur: quasi ipse filius di mittit᷑ a dõ patre.
dũ eiꝰ adiutorio illi saluantur. E cognoscet᷑
dñs ab egipto: & cognoscent egiptii dñm
Sindie illa. Cũ dĩ clementia respexerit cre¬
dentes positos incertamine: cognoscetur
dñs abegiptoid ÷ abhoc mundo. & cognos¬
cent egiptii cdñm indie illa. habitatores
uidelicet huiꝰ mundi dnm: siue ꝑsecuto¬
res qui fuerint suꝑati. siue credentes au¬
xilio dĩ liberati & colent subaudis illi
qui crediderint. dñm in hostiis: corporis uide¬
licet & sanguinis eiꝰ. quod offertur cotidie
id ÷ bona oꝑa uouebunt dño: & soluent.
Et ꝑcutiet dnis egiptũ plaga & sanabiteã

Expanded text:
Statimque mittet eis salvatorem, id est auxiStatimque mittet eis salvatorem, id est auxilium Filii sui Jesu, qui interpretatur Salvator, et erit propugnator seu defensor eorum, liberans eos. Quotiescunque enim affliguntur electi, aut a persecutoribus aut ab impugnatione daemonum, et Dei auxilium habent a quo protegantur: quasi ipse Filius Dei mittitur a Deo Patre, dum ejus adjutorio illi salvantur. « Et cognoscetur Dominus ab Aegypto, et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa. » Cum Dei clementia respexerit credentes positos in certamine, cognoscetur Dominus ab Aegypto, id est ab hoc mundo, et cognoscent Aegyptii Dominum in die illa, habitatores videlicet hujus mundi, sive persecutores qui fuerint superati, sive credentes auxilio Dei liberati. « Et colent, » subaudis illi qui crediderint « Deum in hostiis, » corporis scilicet et sanguinis ejus quod offertur quotidie no, et solvent. Et percutiet Dominus Aegyptum plaga, et sanabit eam,
Abbreviated transcription (Latin):
onis & resurrectionis: & intestimontum
dũo exercituũ int̾ra egipti. hoc ÷ in toto mundo
Punũ altare. dehemꝰ intelligen omĩa altaria
totius mundi. Quia sicut una ÷ fidescredentiuĩ.
unũ baptisma una eccła: itaunũ altare. Titulꝰ
intelligitur doctrina. quȩ usq ad t̾minos or¬
b̾ t̃iȩ uenit. Potest & ꝑhoc altare intelligi fi¬¬
des: quȩ una est om̃ib credentib. Sicut eni
suꝑ altare offerunt᷑ dõ sactificia: ita qͥcquid
boni agumꝰ. suꝑ fidẽ offerimꝰ Titulus iuxta
fidem intelligit᷑ bona oꝑatio: & imitatio
passionis xp̃i Clamabunt enĩ ad dñm a
facie tribulantis: & micet eis saluatorẽ &
ꝓpugnatorẽ qui liberet eos. Cũ suerit inqͥt
altare dñi in hoc mundo. & euangłica
doctrina diffamari coeꝑit: tempusq ꝑse¬
cutionis ingruerit. tunc ii qui crediderint
apłi uidelicet ac marty reseorũq sequaces
& ali i fideles. clamabunt ad dñm patrem
a facie ꝑsecutorũ: implorantes eiꝰ miscđiã

Expanded text:
in testimonium Domino exercituum in terra Aegypti, » hoc est, in toto mundo. Per unum altare debemus intelligere omnia altaria totius mundi. Quia, sicut una est fides credentium, unum baptisma, una Ecclesia: ita unum altare. Titulus tolorum intelligitur doctrina, quae usque ad terminos orbis terrae venit. Potest et per hoc altare intelligi fides, quae una est omnibus credentibus. Sicut enim super altare offeruntur Deo sacrificia: ita quidquid boni agimus, super fidem offerimus. Titulus juxta fidem intelligitur bona operatio, et imitatio passionis Christi. « Clamabunt enim ad Dominum a facie tribulantis, et mittet eis salvatorem et propugnatorem, qui liberet eos. » Cum fuerit, inquit, altare Domini in hoc mundo, et Evangelica doctrina diffamari coeperit, tempusque persecutionis ingruerit: tunc ii qui crediderint, apostoli videlicet ac martyres eorumque sequaces et alii fideles, clamabunt ad Deum Patrem a facie persecutorum, implorantes ejus misericordiam.
Abbreviated transcription (Latin):
& pharisei. Per eliachim uen humilem
& iustũ significat᷑ dñs iħo: qui t̾cia die
resurrȩxitꝰ. & qui factus ÷ sacerdos scdđ̾m
ordinem melchi sedech Per hoc qđ ipse
somna eiectus : de ministerio. & ꝓ eo
eliachim ordinatus est: significatur
sacerdotiũ iudeorũ destructii. & scã ȩccła

Expanded text:
et Pharisaei. Per Eliachim vero humilemet Pharisaei. Per Eliachim vero humilems, significatur Dominus Jesus, qui tertia die resurrexit, et qui factus est sacerdos secundum ordinem Melchisedech . Per hoc quod ipse Sobna ejectus est de ministerio, et pro eo Eliachim ordinatus est: significatur sacerdotium Judaeorum destructum, et sancta
Abbreviated transcription (Latin):
metaphoram: Sicut inpaxillo id ÷ insti¬
pite suspendunt᷑ diuersa utensilia: sic
omĩs ornatꝰ templi dñĩ in regimine illius
consticit Indie illa dicit dñs: aufererur
paxillus. Notandũ isto in loco: quia hȩc
quȩ dicuntur non ꝑtinent ad captiuitatẽ
somnȩ: sed potius ad ultimã quȩ fuit
temporib sedechiȩ quã suꝑius memora¬
uimus. Considerandũ ÷ etiam qr licet
suꝑius paxillũ uoluisset intelligere
eliachim pontificem: tam̃ modo conuer.¬
tit se ad alia significans ꝑ paxillũ ipsũ
sacerdotẽ: qđ post mortem eliachim. de¬
structum est. Nam quam diu ipse uixit:
honorifice omĩa acta sunt intẽplodnĩ
Illo uemo moriente: defecit & illud. in
tantũ ut quando captiuitas aduenit tẽ.¬
porib sedechiȩ: carerent sacerdotio. Pos¬
sumꝰ etiam hoc allegorice intelligere. qđ
de eliachim scriptum est & somna: Per
somnam qui suꝑb & arrogans fuit: si¬
gnificantur sacerdotes uideorũ scribȩ

Expanded text:
servat metaphoram. Sicut in paxillo, id est in stiservat metaphoram. Sicut in paxillo, id est in stipite, suspenduntur diversa utensilia, sic omnis ornatus templi Domini in regimine illius constitit. « In die illa, dicit Dominus, auferetur paxillus. » Notandum isto in loco, quia haec quae dicuntur, non pertinent ad captivitatem Sobnae, sed potius ad ultimam quae fuit temporibus Sedeciae, quam superius memoravimus. Considerandum est etiam, quia licet superius paxillum voluisset intelligere Eliachim pontificem, tamen modo convertit se ad alia: significans per paxillum ipsum sacerdotium, quod post mortem Eliachim destructum est. Nam quandiu ipse vixit, honorifice omnia acta sunt in templo Domini. Illo vero moriente, defecit et illud: in tantum ut quando captivitas advenit temporibus Sedeciae, carerent sacerdotio. Possumus etiam hoc allegorice intelligere, quod de Eliachim scriptum est, et Sobnam. Per Sobnam, qui superbus et arrogans fuit, significantur sacerdotes Judaeorum, Scribae
Abbreviated transcription (Latin):
in aliquo tumulo. siue monte. cito decur¬
rit in uallem: sic ille lapsus est citode gła
& suꝑbia a druinã. Et ibi erit currus głȩ
tuȩ. Currũ posuit ꝓ omĩgła & potentia
& dignitate: quȩ omĩa parit cũ illo du¬
cta sunt. & ignominia id ÷ contamina¬
tio domꝰ dnĩ reddita est illi. Et erit in die
illa. hoc ÷ cũ tu depositus fueris de sta¬
cione id ÷ de loco tuo: uocabo seruũ meũ
eliachim filiũ helchiȩ. Heliachim unus
erat ex .xx. iiͬi. saceidotib. qui suscepit
decus poritificale pꝰ somnam: qr inuentꝰ
⁊ iustus. Somna suit quasi lupus tapap.
om̃i popło. lile aut̃ ut pat̾ tam popło quã sacer¬
dotibus. Domũ dauid appellat domũ dñi:
ubi erat clauis aurea. Paxillũ ꝑ metaphoram.
ipsũ eliachim nuncupat. Locũ fidelẽ dicit:
Cuius: domui patris sui. Magnũ enĩ hono¬
rem habebant ꝓpinqui eius & cognati:
cũ uiderent eum ita glorificatũ. Et suspen.

Expanded text:
in aliquo tumulo, sive monte, cito decurin aliquo tumulo, sive monte, cito decurrit in vallem, sic ille lapsus est cito de gloria et superbia ad ruinam. « Et ibi erit currus gloriae tuae; » currum posuit pro omni gloria et potentia et dignitate, quae omnia pariter cum illo ducta sunt, et ignominia, id est contaminatio domus Domini, reddita est illi. « Et erit in die illa, » hoc est cum tu depositus fueris de statione, id est de loco tuo. « Vocabo servum meum Eliachim filium Helchiae. » Eliachim unus erat ex viginti quatuor sacerdotibus, qui suscepit decus pontificale per Sobnam, quia inventus est justus. Sobna fuit quasi lupus rapax omni populo. Ille autem ut pater, tam populo quam sacerdotibus, domum David appellat domum Domini, ubi erat clavis aurea. Paxillum per metaphoram ipsum Eliachim nuncupat. Locum fidelem dicit, m gloriae? » Cujus? « domui patris sui. » Magnum enim honorem habebant propinqui ejus et cognati, cum viderent eum ita glorificatum. « Et suspenda
Abbreviated transcription (Latin):
uitatẽ. quasi hic aliquis semꝑ possit ȩt̾na.¬
lit̃ manere : Quia excidisti tibi hic sepulcrii
Non excidit ille in ipso templo suũ sepulcrũ:
sed in ipsa ciuitate edificauit domunculã
in petra & in excelso loco: sꝑans non ire
in captiuitatẽ. ut suꝑbia &e potentia quã
uiuens obtinuit: etiam in sua morte osten¬
deretur. Sed ñ ÷ ibi humatus: qr captiuus
est inbabilonẽ ductus Sicut asportatur
gallus gallinacius Gallus gallinatius est
gallus castratus: quẽ nos capũ siue caponẽ
dicimꝰ. & est sensus Sicut ille portatur
sine impedim̃to aliquo. & sicut sulleuatur
suꝑ scapulã saccus sine labore: sic asportatꝰ
÷ ille a t̾ra sua. Coronans coronabit te.
Coronã appellat laminã auream ubi erat
Scriptũ nom̃ drũ: quã portabat sacerdos
semel in anno infronte. Pilla corona: tri¬
bulatus est iste tribulatione. Quasi pilam
mitcet te int̾ram. Sicut si posita fuerit pila

Expanded text:
vitatem, quasi hic aliquis semper possit aeternavitatem, quasi hic aliquis semper possit aeternaliter manere? « Quia excidisti tibi hic sepulcrum. » Non excidit ille in ipso templo suum sepulcrum, sed in ipsa civitate aedificavit domunculam in petra, et in excelso loco, sperans non ire in captivitatem, ut superbia et potentia quo jam vivens obtinuit, etiam in sua morte ostenderetur. Sed non est ibi humatus, quia captivus est in Babylonem ductus. « Sicut asportatur gallus gallinaceus. » Gallus gallinaceus est gallus castratus, quem nos capum sive caponem dicimus. Et est sensus: Sicut ille portatur sine impedimento aliquo, et sicut sublevatur super scapulam saccus sine labore, sicut asportatus est ille a terra sua. « Coronans coronabit te. » Coronam appellat laminam auream, ubi erat scriptum nomen Domini, quam portabat sacerdos semel in anno in fronte. Pro illa corona tribulatus est tribulatione. « Quasi pilam mittet te in terram. » Sicut si posita fuerit pila
Abbreviated transcription (Latin):
In aurib meis sonuit hec uox dni. Quenã
futt uox illa: Si dimittałtur popło huic
iniquitas hȩc: id ÷ nondimittetur. Si. ꝓ
ñ positũ est. Hȩc dicit dñs ad isaiã Uade
ad somnam pͣpositũ templi: qui habitat
intab̾naculo subaudis dñi Iste somna
sũmus pontifex erat: suꝑb & arrogans
preuaricator legis dĩ. opprimens uniuersũ
popłm. & auertens illos a prȩceptis &e cultu¬
radiũ : & ipse tradidit piȩ timore inferio¬
rem partem ciuitatis exeicitui sennacherib
idõq dñs ꝓmittit ei mala futura. Hȩc uͦ
quȩ hic dicuntur ñ ꝑtinent ad illã captiui-¬
tatẽ suꝑius memoratam. quȩ fuit temporib
sedechiȩ. Et quid dr̃ ei a dño: Quid tu hic
subaudis facis : Tu qui suꝑb es & lupus ra-¬
pax. cur moraris indomo mea. aut quasi
quis hic: Aosi diceret aliis uerbis Aut tucur
sedes in domo mea nontimens ire incapti¬

Expanded text:
« In auribus meis sonuit haec vox Domini. » Quaenam « In auribus meis sonuit haec vox Domini. » Quaenam fuit vox illa? « Si dimittetur populo huic iniquitas haec? » id est, non dimittetur. Si pro non positum est. Haec dicit Dominus ad Isaiam: « Vade ad Sobnam praepositum templi, qui habitat in tabernaculo, » subaudis Domini. Iste Sobna summus pontifex erat, superbus et arrogans praevaricator legis Dei, opprimens universum populum, et avertens illos a praeceptis et cultura Domini, et ipse tradidit prae timore inferiorem partem civitatis exercitui Sennacherib, ideoque Dominus promittit ei mala futura. Haec vero quae hic dicuntur non pertinent ad illam captivitatem superius memoratam, quae fuit temporibus Sedeciae. Et quid dicitur ei a Domino? « Quid tu hic » subaudis facis? Tu qui superbus es et lupus rapax, cur moraris in domo mea, « aut quasi quis hic? » Ac si diceret aliis verbis: Aut tu cur sedes in domo mea, non timens ire in capti
Abbreviated transcription (Latin):
sicut legit᷑ in esclra: isti habitant in ierłm
prima. & isti in scdã. Et aquã piscinȩ ue-¬
teris quȩ quondã non habuerat aquas.
subaudis uos restituetis: habentes magis
fiduciã in aqua quã in dñm qui condidit
longe ñ uiderunt: usquequo uenit suꝑ eos
tribulatio. & uocabit dñs indie illa ad
flecũ: hoc ÷ tempore illo cũ uenerit na
buchodonosor: conuocabit udeos legimꝰ
in ieremia. qr cũ nabuchodonosor ueniret
suꝑ ierłm: ante quã obsidere cepisset popłs
eiꝰ ciuitatẽ. misit dñs ieremiã ad sedechiã
& ad iudeos: ut agerent poenitentiã. &
misereret᷑ eorũ: sed ꝑ nichilo duxerunt
uerbũ ieremiȩ. Ꝙ epulati funt & dicebant.
positi in desꝑatione. Comedamꝰ &e bibamꝰ:
cras infuturo moriem᷑. Ad caluitiũ aut̃
ꝓuocauit eos: qr antiquitꝰ erat consue¬
tudo. ut intempore poenitentiȩ toudẽ-¬
rent capita: & raderent barham suam

Expanded text:
sicut legitur in Esdra. Isti habitant in Hierusalem sicut legitur in Esdra. Isti habitant in Hierusalem prima, et isti in secunda. « Et aquam piscinae veteris » quae quondam non habuerat aquas, subaudis vos restituetis, habentes magis fiduciam in aquam quam in Dominum, qui condidit longe non viderunt » usquequo venit super eos tribulatio. « Et vocabit Dominus in die illa ad fletum. » Hoc est, tempore illo cum venerit Nr, convocabit Judaeos. Legimus in Jeremia . Quia cum Nabuchodonosor veniret super Hierusalem, antequam obsidere coepisset populus ejus civitatem, misit Dominus Jeremiam ad Sedeciam et ad Judaeos, ut agerent poenitentiam, et misereretur eorum: sed pro nihilo duxerunt verbum Jeremiae. Et epulati sunt et dicebant, positi in desperatione: « Comedamus et bibamus; cras » in futuro « moriemur. » Ad calvitium autem provocavit eos, quia antiquitus erat consuetudo, ut in tempore poenitentiae tonderent capita, et raderent barbam suam.
Abbreviated transcription (Latin):
÷ siue cisterna: ubi colliguntur aquȩ:
Terra repinissionis ut dicit beatꝰ ieronimꝰ.
licet fertilissima scierit : tamen magnã
penuriam aquȩ habebat. maxine circa
ierłm: & ideo faciebant cisternas ad
colligendas aquas lordanis quippe fluuuis:
currit int̾ galileam & iudeam: Fons siloa: ad
radices montis sion oritur. In ierłm aut̃ erant
duȩ piscinȩ: una suꝑior. altera inferior. Illa
quȩ suꝑior erat: non poterat capi abhostibꝰ
Inferior uero: poterat auferri. Cũ aut̃ au-
dissent aduentũ chaldeorũ. aquasquȩ in
piscina inferiori erant quȩ capi poterant.
ꝑ quasdam fistulas & meatus deduxerunt
uitra ciuitatẽ & congregauerunt eas in
locũ unũ. & numerauerunt domos ie-¬
rłm: &e constituerunt quantũ unicuiq
domui daretur ex ea. detraxeruntq domos
aliquantas. & munierunt ciuitatẽ contra
hostes: & ipsũ lacũ de quo supta diximꝰ.
muros dicit: qr ierłinduplici muro cingebat᷑

Expanded text:
est sive cisterna, ubi colliguntur aquae. est sive cisterna, ubi colliguntur aquae. Terra repromissionis ut dicit beatus Hieronymus, licet fertilissima fuerit, tamen magnam penuriam aquae habebat, maxime circa Hierusalem, et ideo faciebant cisternas ad colligendas aquas. Jordanis quippe fluvius currit inter Galilaeam et Judaeam. Fons Siloae ad radices montis Sion oritur. In Hierusalem autem erant duae piscinae, una superior, altera inferior. Illa quae superior erat, non poterat capi ab hostibus. Inferior vero, poterat auferii. Cum audissent autem adventum Chaldaeorum, aquas quae in piscina inferiori erant quae capi poterant, per quasdam fistulas et meatus deduxerunt intra civitatem, et congregaverunt eas in locum unum, et numeraverunt domos Hierusalem, et constituerunt quantum unicuique domui daretur ex ea, detraxeruntque domos aliquantas, et muniverunt civitatem contra hostes, et ipsum lacum de quo supra diximus, muros dicit, quia Hierusalem duplici muro cingebatur,
Abbreviated transcription (Latin):
gredi intus. Tunc aut̃ reuelatũ est: quia
uolauerunt illud chaldei ce gentes suo
ingressir Et uidebitis subaudis destructii
ciuitatem. & dissipauerint templum.
tunc uidebitis oiudei conciues mei
destructũ armamitariũ domꝰ saltus.
Armanĩtariũ ÷ locus: ubi reconduntur
tela armorũ Erat enĩ domꝰ iuxta tẽplũ
diũ. quã dauid ȩdificauit ad reponenda
arma: in eircumitu erant arboresplan-¬
tatȩ. & ꝓpterea dr̃ domus saltus. ipsaq
domus non habebat parietes excemento
& lapidib. sed ex ligno. Dicunt enĩ qr
ex humore cementi & lapidũ: nascitur
rubigo in ferro & scissuras ciuitatis d
uidebitis Ciuitatẽ dauid: appellat ie¬
rłm. Sicuti suꝑius diximꝰ. murus ciuita¬
tis multipliciter est ꝑforatꝰ abhostib: &
multiplicatȩ sunt scissurȩ. Et congrega-¬
stis aquas piscinȩ inferioris. o filiȩꝰ iu.¬
dȩ &e beniamin. Uox ꝓpħȩ. Piscuia lacꝰ

Expanded text:
gredi intus. Tunc autem revelatum est, quia gredi intus. Tunc autem revelatum est, quia violaverunt illud Chaldaei et gentes suo ingressu. « Et videbitis, » subaudis destructum civitatem, et dissipaverint templum, tunc videbitis, o Judaei, concives mei, destructum armamentarium « domus saltus. » Armentarium est locus ubi reconduntur tela armorum. Erat enim domus juxta templum Domini, quam David aedificavit ad reponenda arma, in cujus circuitu erant arbores plantatae: et propterea dicitur domus saltus, ipsaque domus non habebat parietes ex caemento et lapidibus, sed ex ligno. Dicunt enim quia ex humore caementi et lapidum, nascitur rubigo in ferro. « Et scissuras civitatis David videbitis. » Civitatem David, appellat Hierusalem. Sicuti superius diximus, murus civitatis multipliciter est perforatus ab hostibus, et multiplicatae sunt scissurae. « Et congregastis aquas piscinae inferioris, » o filiae Judae et Benjamin. Vox prophetae. Piscina lacus
Abbreviated transcription (Latin):
fortitudo & potestas chaldeorum. Clipens
nanq inhoc loco: ꝓ fortitudine habetur
Et erunt electȩ tuȩ ualles: plenȩ quadri
ualles delectabiles: quando exercitꝰ nabucho¬
donosor uenit contra eã. multitudo quadri¬
garũ effusa est. platitudinem uallium Equi¬
tes aut̃ qui in ciuitatẽ intrauer: non enim
omẽm illã multitudinem poterat caꝑe illa
ciuitas: posuerunt sedessuas in portis. neqͥs
iudeorũ fuga posset saluari. Et de hoc dictiĩ
÷ in ieremia Ecce ego congregabo om̃s co-¬
gnationes regnorum aqui sonis. & oppu-¬
gnabunt ierłm: & ponent principes se¬¬
des suas suꝑ portas eiꝰ Oierłm: erunt ual
les tuȩ quondã electe plenȩ quadrigis. ce
erunt equites ponentes sedes suas sũꝑpor.¬
tas tuas Et reuel abitur id÷ destruetur
oꝑimentũ uidȩ Operimentũ appellat
templũ dĩ: quod oꝑtũ id÷ absconsum
erat antea lepsis & immundis hominib
sed etiã gentilib : qr non licebat eis in-¬

Expanded text:
fortitudo et potestas Chaldaeorum. Clypeus fortitudo et potestas Chaldaeorum. Clypeus namque in hoc loco, pro fortitudine habetur. « Et erunt electae tuae valles, plenae quadrigi habebat valles delectabiles. Quando exercitus Nabuchodonosor venit contra eam, multitudo quadrigarum effusa est per latitudinem vallium. Equites autem qui in civitatem intraverunt, non enim omnem illam multitudinem poterat capere illa civitas, posuerunt sedes suas in portis, ne quis Judaeorum fuga posset salvari. Et de hoc dictum est in Jeremia: Ecce ego congregabo omnes cognationes regnorum aquilonis et oppugnabunt Hierusalem. et ponent principes sedes suas super portas ejus. O Hierusalles tuae quondam electae plenae quadrigis, et erunt equites ponentes sedes suas super portas tuas . « Et revelabitur, » id est destruetur « operimentum Judae. » Operimentum appellat templum Domini, quod opertum, id est absconsum, erat antea leprosis et immundis hominibus, sed etiam gentilibus, quia non licebat eis in
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpħa mala quȩ futura erant suꝑ babi.¬
lonẽ: fleuit quanto magis gͦ uastati¬
onem popłi sui: Nolite incumbere suꝑ
qui eum uolebant consolari. Sic enĩ erat
grauatꝰ dolore. quasi in lecto egrotaret:
Dies enĩ int̾fectionis ad nõ dõ: subaudis
Scrutans murũ: Ipse dñs scrutatus est mu¬
rũ ierłm: quia sicut in subsequentib
uidebitur. unusquisq principũ chal¬
deorũ qui ciuitatẽ obsidebant: partẽ
muri contra se postram destruxit
Magnificus etiam suꝑ montẽ. id ÷ sciꝑ
templũ exticit: quia ꝑmisit illud
euertere Elam sumpsto pharetram
cia: & sunt illi elamitȩ obtimi sagit¬
tarii. Elam ergo id ÷ elamitȩ sument᷑
pharetram: ad sagittandum popłm
iudeorũ. Currũ etiã hominis equitis
sument: ut possint cito discurrere
ꝑ plateas ierłm Licet currus duos habeat
equos: potest tam̃ non incongrue ille
qui desuꝑ est appellari eques. Et parie¬
tes domus dniꝰ nud ab̾it clipeus. id est¬

Expanded text:
propheta mala quae futura erant super Babypropheta mala quae futura erant super Babylonem, flevit; quanto magis ergo vastationem populi sui. « Nolite incumbere supequi eum volebant consolari. Sic enim erat gravatus dolore quasi in lecto aegrotaret, « Dies enim interfectionis a Domino Deo, » subaudis « Scrutans murum. » Ipse Dominus scrutatus est murum Hierusalem, quia, sicut in subsequentibus videbitur, unusquisque principum Chaldaeorum qui civitatem obsidebant, partem muri contra se positam destruxit. « Magnificus » etiam « super montem, » id est templum exstitit, quia permisit illud evertere. « Elam sumpsit pharetram. cia, et sunt illi Elamitae optimi sagittarii. Elam ergo, id est Elamitae sument pharetram, ad sagittandum populum Judaeorum, « currum » etiam « hominis equitis » sument, ut possint cito discurrere per plateas Hierusalem. Licet currus duos habeat equos, potest tamen non incongrue ille qui desuper est, appellari eques. « Et parietes domus Domini nudabit cl
Abbreviated transcription (Latin):
intfectus ÷ popłs eius obsidione fame
& siti. & quare non in ꝑielio: ipse mam¬
festat. Om̃s principes tui fugerunt Sic̃
enim in libro ieremiȩ legitur. cũ obfidi¬
one obsideretur ciuitas a chaldeis. ꝑ quod¬
dam foramen mun ȩxiuit sedechias rex
nocte: & principescũ eo fugientesꝑ cam-¬
pos iericontinos. Sed non idõ liberati
sunt: quia non habuerunt fiduciã in-
dnõ. Persequentes enĩ eos chaldei. com¬
prehenderunt illos in eisdem campis.
& duxerunt ad nabuchodonosor qui
erat in reblatha. Nam ipse ñ ascenderat
ad ierłm: sed popłm suum direxerat ad
capiendam urbem: Tunc iussit nabucho.¬
donosor filios sedechiȩ aute oculos eiꝰ occi¬
di. & postea eruit illi oculos eiꝰ. ducens
secũ cȩcatũ in cauea in babilonem. Om̃s
aut̃ principes & quicunq capi potuit
ab illis: aut occisi sunt. aut etiã dure
ligati & uincti. & ducti in babilonem.
mei. Superius diximus. quia cũ audur.

Expanded text:
interfectus est populus ejus obsidione? Fame interfectus est populus ejus obsidione? Fame et siti. Et quare non in praelio est? ipse manifestat. « Omnes principes tui fugerunt. » Sicut enim in libro Jeremiae legitur , cum obsidione obsideretur civitas a Chaldaeis, per quoddam foramen muri exivit Sedecias rex nocte, et principes cum eo fugientes per campos Jerichontinos. Sed non ideo liberati sunt, quia non habuerunt fiduciam in Domino. Persequentes enim eos Chaldaei, comprehenderunt illos in eisdem campis, et duxerunt ad Nabuchodonosor qui erat in Reblatha. Nam ipse non ascenderat ad Hierusalem, sed populum suum direxerat ad capiendam urbem. Tunc jussit Nabuchodonosor filios Sedeciae ante oculos ejus occidi, et postea eruit illi oculos ejus, ducens secum caecatum in cavea in Babylonem. Omnes autem principes et quicunque capi potuit ab illis, aut occisi sunt, aut etiam dure ligati et vincti et ducti in Babylonem. mei. Superius diximus, quia cum audiret