comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
spoliis indici lictoris et sculptorũ ingeniis. Ad postremũ ubi
couax imperiosa ubi filii sicut nouelle plantationes et filie
cirtuornate ut filĩtudo templi que blando nꝑer acactu et dul¬
cibus osculis nõ duraturi prĩs colla mulcebãt e flebilis et in¬
felis tranfformatio oĩa in uermes inqz ferpentes oĩa tandem
in inchilu abiere hec egiũdem insi fallor fructuosior aĩe
uicis contemplatio ꝙ finis ꝙͣ illa cuiꝰ 2 ͦ de legibus ccero menu¬
int ubi ait sibi delectabiles nõ tã athenas operibꝰ magnificis ex
pulcu studiose contemplari ualet hot fateor ad ingemiũ goccta¬
dum habet eni emulatio calor ingens iuuatq magnarinũ et
precedentibus et sequentibus se conferre maxiiu quẽdã et
paulominus incõparabilem uirũ io dixisse legnniꝰ maxĩo
cui istud accidere dĩo certũ se habere ut se non cũ presentibus

Expanded text:
spoliis indici litoris et sculptorum ingeniis; ad postremum, ubi spoliis indici litoris et sculptorum ingeniis; ad postremum, ubi coniunx imperiosa, ubi «filii sicut novelle plantationes et filie circumornate ut similitudo templi», que blando nuper attrectatu et dulcibus osculis non duraturi patris colla mulcebant? O flebilis et infelix transmutatio! Omnia in vermes inque serpentes, omnia tandem in nichilum abiere. Hec equidem, nisi fallor, fructuosior anime visio contemplatioque fuerit, quam illa cuius II De legibus Cicero meminit, ubi ait sibi delectabiles Athenas «non tam operibus magnificis exqsepulcra studiose contemplari. Valet hoc, fateor, ad ingenium excitandum: habet enim emulatio calcar ingens iuvatque magnanimum et precedentibus etiam et sequentibus se conferre. Maximum quendam et paulominus incomparabilem virum id dixisse legimus: «maximo cuique id accidere animo certum se habere, ut se non cum presentibus
Abbreviated transcription (Latin):
subsiste obsetro dũ luen extreme domꝰ pariditur noua subeũt
spectatula nouꝰ stupor heu ꝙͣ uel cinis goiguꝰ uel ingens copule
eu ueriiũ sen ferpertũ O mopina mutatio e multũ difcolor
ceiũ frons. ubi. ñt satellites acmati ubi puellarũ greges ubi
gammedes regius as poculũ deputatꝰ ubi toquine artifices et
tallidi sectores altilũ. ubi purpurea uescis et ostrum subtrat¬
tũ pedibus et sectũ ebur trabibus. Et cormipedes aurea frena
mandentes ubi suppellex curiosior et uasa corĩthia et damasce¬
norũ labor artificũ et anmalia in uasis aureis extantia ubi ca¬
oñũ atq abati et cupresso atq beno crustate domus ubi specta¬
cula et cantus et epille terre pelagiq uisceribus erute. Et rma
alio procul a sole uementia Ubi tot lenocinia uoluptatũ luteiq
corpusculi tantus ornatus Et uertex dyademate radias Et
baltheo rutilante sucrinctus uentriculus et stellantes digituli

Expanded text:
subsiste, obsecro, dum limen extreme domus panditur nova subeunt subsiste, obsecro, dum limen extreme domus panditur nova subeunt spectacula, novus stupor: heu quam vel cinis exiguus vel ingens copia seu verminum seu serpentium! O inopinata mutatio, o multum discolor rerum frons! Ubi nunc satellites armati, ubi puellarum greges, ubi Ganimedes regium ad poculum deputatus, ubi coquine artifices et callidi sectores altilium, ubi purpurea parietum vestis et ostrum substratum pedibus et insertum ebur trabibus et cornipedes aurea frena mandentes, ubi suppellex curiosior et vasa corinthia et damascenorum labor artificum et animalia in vasis aureis extantia, ubi triclinium atque abaci et cupresso atque hebeno crustate domus, ubi spectacula et cantus et epule terre pelagique visceribus erute et vina alio procul a sole venientia, ubi tot lenocinia voluptatum luteique corpusculi tantus ornatus et vertex dyademate radians et balteo rutilante succinctus ventriculus et stellantes digituli
Abbreviated transcription (Latin):
cesserũt tam ĩmatura mors rapuit ut omiiũ non t̃ã uita
alio filio fortuiã tior ꝙ illum tumulꝰ habet hũt carcer ubi his¬
panie rex sarracenorũ mõdo terror et fidei cliꝑeus octidius insultibꝰ
ubi demq galliarũ decus et ytalie oritamẽtu Siculus rex robertus
sub tiuiꝰ temporali regnine eterno regi seriuẽtes ꝙͣ suauiter quie¬
iustis in sequute laborũ indicat procelle Et fileo nõ tantũ re¬
gio fastigio niores ẜ plurinios quoq regũ ne sim longior Querite
uero de istis ubi habitãt ostendentur uobis exigita sepulcͣ exorna¬
ta ingeniis artificum forte etiã gẽnus aurõq mitantia ut est
ambitiosa non nĩo uita hominũ Rẽd mors uiuẽt impario lapide
ymagines defuctorum scdm illud principis poete uiuos ducẽt de
marmore uultus. Sed ip̃i quefo ubi sunt epigramata quoq mag¬
infica et tituli altissomi sed manes quos qui legis obstupeas Si

Expanded text:
cesserunt, tam immatura mors rapuit, ut omnium non tam vita cesserunt, tam immatura mors rapuit, ut omnium non tam vita , eo filio fortunatior, quod illum tumulus habet, hunc carcer? Ubi Hispanie rex, Saracenorum modo terror et fidei clipeus, occiduis obiectus insultibus? Ubi denique Galliarum decus et Italie ornamentum siculus rex Robertus, sub cuius temporali regimine eterno regi servientes quam suaviter quievistis insecute laborum indicant procelle? Et sileo non tantum regio fastigio minores, sed plurimos quoque regum, ne sim longior. Querite vero de istis ubi habitant. Ostendentur vobis exigua sepulcra exornata ingeniis artificum, forte etiam gemmis auroque micantia, ut est ambitiosa non modo vita hominum, sed mors. Vivent in pario lapide imagines defunctorum secundum illud principis poete: «Vivos ducent de marmore vultus»; sed ipsi, queso, ubi sunt? Epygrammata quoque magnifica et tituli altisoni sed inanes, quos qui legis obstupeas; sed
Abbreviated transcription (Latin):
comas eriget herebitq uox faucibꝰ cũ audiẽtis more suo de opibꝰ
fortunã suis mortem lusisse mortalibꝰ Et ut in aque mecha¬
phora perseuerem pulsabit aminũ illud eiusdem iob fres mei
preterierũt me sicut torrens qui raptũ transit in cõuallibus
Crede michi experto dilecte olim ciuitates hodie sui odiũ et horrorẽ
nicuterẽt adeo mutata oĩa et nichil eorum que ualde placuer̃t
tale est, aut onmino superest Quere rem de maioribꝰ de
ubi nũc est bont fatius octauus romanus pontisex uerus ppłoꝵ
et regum atq ut dẽ orbis stupor quẽ insi fallor ur̃i a liqui
uiderũt ubi successores eius quos proculdubio uidimꝰ iohes be¬
uedictus et clementes duo ubi roma norũ imperator henricꝰ ubi
philippus rex francorũ cognomẽ pulcri ex re nactus quẽ cũ for¬
mosissimis filiis patriq simillimis qui eidem ex ordine suc¬

Expanded text:
comas eriget herebitque vox faucibus, cum audieritis more suo de opibus comas eriget herebitque vox faucibus, cum audieritis more suo de opibus fortunam, de suis mortem lusisse mortalibus, et ut in aque methaphora perseverem pulsabit animum illud eiusdem Iob: «Fratres mei preterierurit me sicut torrens qui raptim transit in convallibus». Credite michi experto: dilecte olim civitates hodie sui odium et horrorem vobis incuterent, adeo mutata omnia et nichil eorum que valde placuerant tale est aut omnino superest. Quererem de maioribus, dUbi nunc est Bonifatius VIII Romanus Pontifex, verus populorum et regum atque, ut dicitur, orbis stupor, quem nisi fallor vestrum aliqui viderunt, ubi successores eius, quos proculdubio vidimus, Iohannes, Benedictus et Clementes duo, ubi Romanorum imperator Henricus, ubi Philippus rex Francorum Pulchri cognomen ex re nactus, quem cum formosissimis filiis patrique simillimis, qui eidem ex ordine suc
Abbreviated transcription (Latin):
uota roga si absunt expecta pauluuim. dum redeant ꝙͣ terribilitͤ
inter afflictiones suas simplex et rectus ille uir dixit lignũ ha¬
bet sp̃em si p̃cisum fuerit rursum uirescit et rami eius pululã
si senuerit in terra eius radix et in puiluerem emortuꝰ suerit
truncꝰ illius ad odore aque germinabit et faciet comã quasi cũ
ꝙͣ dissiłis est Sequitur eñi homo uero cum mortuꝰ fuerit
nudatꝰ atq consuꝑtꝰ ubi queso est respondeãt amatores sc̃li
ubi sunt pr̃es ebrũ Si tatuerit iob ip̃e respondeat Qũõ si redeãt
inquit aque de mari et fluuiꝰ uaciescũs arescat sit homo cũ
abscinderet addidit donec atteratur celũ non eiugilabit nec con¬
surget de sompno suo in terra frẽs irredituri abeñt huiꝰ terree¬
domus habitatores Itaq delecta ostia preterita quos ibi reliquis¬
tis inquirite ignoti hospitis superciliũ occurret in limine hprror

Expanded text:
voca, interroga; si absunt expecta paululum dum redeant. O quam terribiliter voca, interroga; si absunt expecta paululum dum redeant. O quam terribiliter inter afflictiones suas simplex et rectus vir ille dixit: «Lignum habet spem; si precisum fuerit rursum virescit et rami eius pullulant; si senuerit in terra radix eius et in pulvere mortuus fuerit truncus illius, ad odorem aquam dissimilis est! Sequitur enim: «Homo vero cum mortuus fuerit, nudatus atque consumptus, ubi est, queso?». Respondeant amatores seculi, ubi sunt patres eorum: si tacuerint, Iob idem ipse respondeat: «Quomodo si recedant» inquit «aque de mari et fluvius vacuefactus arescat, sic homo cum e resurrectionis abscinderet, addidit: «Donec atteratur celum non evigilabit nec consurget de somno suo». Interea, fratres, irredituri abeunt huius terree habitatores domus. Itaque dilecta hostia pretervecti quos ibi reliquistis inquirite: ignoti hospitis supercilium occurret in limine, horror
Abbreviated transcription (Latin):
dio sed spectatulis occuꝑati ut .s. uideretis et uideremini et
platere ts oculis insanorũ de spectatoris eterm oculis cuncta
teenentibus non curantes fingite uero nĩt uobis reditũ ad
easdem uebes rego quid suspicamini ieuidebitis forsitan no¬
mema ꝙiut et illa uigiter ruãt. Durabit ut cũq spes locorũ
nterlabentur flũa stabunt montes querite notos habitatores nescis
qũo ꝓpe omes abierũt magnus uos habebit stupor eandẽ sumil q alĩã
ciuictatem ingressos ut dicatis cũ heraclito. In eandem cuuitãtẽ bis
intramꝰ et nõ intramꝰ Certe ego qui pc̃torũ uniculis in mũdo ueld̃
in carcere adhuc sum ciuitates ueteres prospitiens agnoscere
uideor et casdem ingrediens non agnosto Transite aute regu põ¬
tificũq palatia aut limina cuuũ superborũ quos famliariter
nostis muri adhuc forsan semo resistunt. Ip̃i autẽ quid: pulsa

Expanded text:
dio, sed spectaculis occupati, ut scilicet videretis et videremini et dio, sed spectaculis occupati, ut scilicet videretis et videremini et placeretis oculis insanorum, de spectatoris eterni oculis cunta cernentibus non curantes. Fingite vero nunc vobis reditum ad easdem urbes: rogo, quid suspicamini? Revidebitis forsitan nomvis et illa iugiter ruant: durabit utcunque species locorum, interlabentur flumina, stabunt montes. Querite notos habitatores: nescio quomodo, prope omnes abierunt. Magnus vos habebit stupor eandem simulque aliam civitatem ingressos, ut dicatis cum Heraclito: in eandem civitatem bis intramus et non intramus. Certe ego, qui peccatorum vinclis in mundo velut in carcere adhuc sum, civitates veteres prospiciens agnoscere videor; easdem ingrediens non agnosco. Transite ante regum pontificumque palatia, ante limina civium superborum, quos familiariter nostis. Muri forsan adhuc senio resistunt. Ipsi autem quid? Pulsa,
Abbreviated transcription (Latin):
peodest ꝙ eo labenite mũdus stat ꝙͣꝙͣ ne is quidem si uerum
uolumiꝰ fateri manet sed licet occultius suũ et ip̃e pera it
ad me ꝙq urbes in quibus nascim᷑ et mitrim euo prolixiõe
pordurat quas tamen et senescere cernimꝰ et perire nec ulla
brbs ĩmortalitatem speret cũ capũd urbĩt uideam ꝰ esẜe mo¬
tale Equidem ue pueris nouiciisq uiris placeat ista lectu¬
ris non meleganter ait illud prosper Nam mithi quid
prodent ꝙ longo fluĩa cursu Remper et inhausts prena
peruntur aquis Eimeratisq aliis ad hunc modũ intu¬
tt sta manẽt nr̃i ied non masere parentes corgui uita
ICogitate nũc et ante oculos pointe¬
cuutates quar inhabitastis / sc̃o sic illas cogitate ne desideretis
amens est em̃̃ qui in portu positus desiderat tempestttes gau-¬
det potius salua puppe uos nudos etanto naufragio euafis¬
ie preteriti nempe discriminis memoria sucuis de fideria
errabatis in templis nõ orandi cũo in foro non mercandi stu¬

Expanded text:
od eo labente mundus stat, quanquam ne is quidem, si verum fateri volumus, manet, sed licet occultius suum et ipse pergit ad finem, quodque urbes in quibus nascimur et nutrimur evo prolixiore perdurant, quas tamen et senescere cernimus et perire? Nec ulla urbs immortalitatem speret, cum caput urbium videamus esse mortale. Equidem ut pueris novitiisque vestris placeam ista lecturis, non ineleganter illud ait Prosper: Nam michi quid prodest quod longo flumina cursu semper inexhaustis prona feruntur aquis? enumeratisque aliis ad hunc modum intulit: Ista manent nostri sed non mansere parentes. Exigui vitaCogitate nunc et ante oculos civitanite quas inhabitastis, sed sic illas cogitate ne desideretis: amens est enim qui in portu positus desiderat tempestates. Gaudete potius salva puppe vos nudos e tanto naufragio evasisse: preteriti nempe discriminis memoria suavis, desiderium errabatis, in templis non orandi animo, in foro non mercandi stu
Abbreviated transcription (Latin):
Sereinssimus est aer talis utina semper sit Noit semper mo
multis sed p̃cipue a acerone laudata est Serenissimꝰ est aco atq
utinã no muretur Nesuis ꝙͣ cito sui tediũ hec serenitas allatĩ¬
ea sit nil tam delectabile quod nõ ydentitas in ameni reddat nul¬
lu efficatius temediũ contra uite fastidia ꝙͣ temporũ locorũq uarie¬
tas hac fouetur et pascitur mens humana et ut ait augustinus
quia qualitate rerũ nõ potest saltem uarietare satiatur d
de prospa
nauigatione Capitulum sΛ. Gaudiun c.et pet

Expanded text:
Serenissimus est aer: talis utinam semper sit! Non semper modSerenissimus est aer: talis utinam semper sit! Non semper mod a multis sed precipue a Cicerone laudata est. Serenissimus est aer atque utinam non mutetur! Nescis quam cito sui tedium hec serenitas allatura sit: nil tam delectabile quod non identitas inamenum reddat. Nullum efficacius remedium contra vite fastidia quam temporum locorumque varietas. Hac fovetur et pascitur mens humana et, ut ait Augustinus: “Qui qualitate rerum non potest, saltem varietate satiatur”. 87 DE PROSPERA NAVIGATIONE Navi
Abbreviated transcription (Latin):
mis atq tranquillus est Ra Expecta dicto utuis nibilosus
erit ac turbidus alio te sub celo positum cordar Oa Secenus ac trãqͥl¬
lus est aer Ra Ge mallem seremt esset ac tranquillus ammus
tus utilis quidẽ illa sere i tar scabilis q tr̃aquillitas quã nec mbes
occupent nec quatiat uenti Ga Serenus est aer Ra Non sereim̃
esse statim optimũ yme uero proiũtias nebulofas sereme esse salu¬
bllores et in hoc occidente prelatum legimius orienti G. Aeo hit lelidꝰ
me delertat Ra Delectari in operibus ac factura dei mĩe uetitu
mm̃o in deurii uelut om̃is bomi fontẽ tota ani delectatio reflectatur et
in rebus tp̃alibus eternus rerũ ꝯditoꝵ laudetur alioqum actende qudd
scmiptũ est si uidi solem cũ fulgeret inquit iob et luna icedenlem
clare et letãtũ est cor meũ in abscondito et ostulatus sum maiu mc̃a
ore meo que est miquitas maxima et negatio ꝯtra deu altissimũ

Expanded text:
nus atque tranquillus est. Expecta: dicto citius nubilosus nus atque tranquillus est. Expecta: dicto citius nubilosus erit ac turbidus; alio te sub celo positum credas. Serenus ac tranquillus aer est. Quam mallem serenus ac tranquillus esset animus tuus! Utilis quidem illa serenitas stabilisque tranquillitas quam nec nubes occupent nec quatiant venti. Serenus est aer. Non serenum omne statim optimum; immo vero provincias nubilosas serenis esse salubriores et in hoc occidentem prelatum legimus orienti. Aer hic lucidus me delectat. Delectari in operibus ac factura Dei minime vetitum, modo in Deum velut omnis boni fontem tota animi delectatio reflectatur et in rebus temporalibus eternus rerum conditor laudetur. Alioquin attende quod scriptum est: “Si vidi solem cum fulgeret” inquit Iob “et lunam incedentem clare et letatum est cor meum in abscondito et osculatus sum manum meam ore meo, que est iniquitas maxima et negatio contra Deum altissimum”.
Abbreviated transcription (Latin):
mambut exequatur quasi equã pii iudicis sententia tortor serus¬
G qustum puiq regem habet patriae Ra Rarũ honũ et rei publie fer¬
licissimus status insi pñs gaudiu futuri metus rerũq felitiũ semꝑ
suspecta baeuitas minieret amissiq desideriũ mox uenturas cumu¬
latur miserias obuer saretur aĩs humana noscentiũ uolubileqe for̃tue
rota que nl prosperie longã sunit leuit quid senfum mali sensa con¬
suetudo insueta dectiũt unde optinũ quĩdẽ sempeo prospedie caouis¬
se difsimict quod nõ dicerent si prosperitas duraret Ga Iustum ho¬
nus et clemente rege Rra Illo superstite mori opta ne mutatu tene
sortẽ lugeas hom̃i eñ bonuis raro sequitur malũ ꝑeiõr sepe et peiore
pessimus
Eoemuis est aer ac iocũdus Raiam quis arguat celeste hu¬
int annnus herẽ in acr̃e illum appendit et amore uem
in es pomtis elemẽto quo nulliẽ instabilius Gauaee sere¬

Expanded text:
manibus exequatur, quasi equam pii iudicis sententiam tortor sevuusmanibus exequatur, quasi equam pii iudicis sententiam tortor sevuus. Iustum piumque regem habet patria. Rarum bonum et reipublice felicissimus status, nisi presens gaudium futuri metus rerumque felicium semper suspecta brevitas minueret amissique desiderium mox venturas cumulaturum miserias observaretur animis humana noscentium volubilemque fortune rotam, que nil prosperum longum sinit: lenit quidem mali sensum consuetudo, insueta deiciunt. Unde optimum quidam semper prosperis caruisse diffiniunt, quod non dicerent si prosperitas duraret. Iustum habemus et clementem regem. Illo superstite mori opta, ne mutatam regni sortem lugeas: bonus enim bonum raro sequitur, malum peior, sepe peiorem pessimus. erenus est aer ac iucundus. Iam quis arguat celestem humi animum herere? In aere illum appenditis et amorem vestrum in eo ponitis elemento quo nullum instabilius. Aer sere
Abbreviated transcription (Latin):
uroia toaħuts  dominũ habeo uere optiniũ Rã uere unus est dũ
cis coit deptr̃a tetigisse tyrãm/ Apud uos aũtẽ ut intersit nõ insi
ꝓpositũ uiteꝙ series fucit qui uistitia regit at regitur ilłi demũ uerꝰ
Ast to at qũi y altiore fastigio non salut publice speculator sed
priuato libidmis procurator uel rapnĩa cogitans uel uindicta to¬
piditati aut maclidie sue paret et tapidis atq effrems ãm̃i motibꝰ
bedit is malorum scouus dñoꝵ et si altior tũctie appareat sceptroq
caueo at uestẽ purpuoea superbus incẽdat utiq rex nõ est sed ꝓpter
exeotiũe aut supplitũt pp̃li promotus poedo eoq loci positus unde li¬
deuore scuent flagello litq hos probas illos punes tuyctos uexandi
et wagitans ignatꝰ quid ac passiomi obsequenis nitre tamẽ illuid qͥ
mala bonos uertit in uius iuscũ dei iudĩciũ iiuistꝭ licet acscelest

Expanded text:
iniuriam trahunt. Dominum habeo vere optimum. Vere unus est dominus, iniuriam trahunt. Dominum habeo vere optimum. Vere unus est dominus, cis erit dextram tetigisse tyranni. Apud vos autem ut intersit nonnisi propositum viteque series facit. Qui iustitia regit ac regitur, ille demum verus est rex; at qui ex altiore fastigio non salutis publice speculator, sed private libidinis procurator, vel rapinam cogitans vel vindictam cupiditati aut iracundie sue paret et rapidis atque effrenis animi motibus cedit, is malorum dominorum servus. Etsi altior cunctis appareat sceptroque aureo ac veste purpurea superbus incedat, utique rex non est, sed propter exercitium aut supplicium populi promotus predo eoque loci positus unde liberiore seviens flagello atque hos probans, illos puniens, cunctos vexans et exagitans, ignarus quidem ac passioni obsequens, nutu tamen illius qui mala bonos vertit in usus, iustum Dei iudicium iniustis licet ac scelestis
Abbreviated transcription (Latin):
destiam demq et super hͦ populum romanũ graussime coroe¬
puit sic de ip̃o eñ scriptum est et dñi appellationẽ ut male¬
dictum et opprobriũ semper ex horruit ꝙ successorẽ longe quoq
rebut oimibus imparem tamen obseruasse ꝯpertuem est qui ll
dñandi aiuidus titulo tamien dñationis abstmuit atq ita int̾ se
ambitionẽ et uerecundia mediũ tenẽs esse dñs uoluit dici no¬
luit ut qui scroet iniuistum esse quod cuperet saltem ex probratio¬
nis muriã uitaret durũ enim supeobumq et graue nom̃e est
dominue ilłic maxine ubi amor libertatis ac scrucii pudor est Sequuto ho¬
uun uestigia alerander sut cõnus prneceps ut priuato sebe nõ alr sculi
uolũt nã ille alter macĩdo nõ dominus mõ sed deuẽ dici uoluit quẽ se¬
quuti aĩo huiꝰ temporis la toũcusa una urbe uel altera uio insidyo
appressas nõ tnt dm dici uolũt sed dici homines erubestũt atq adu

Expanded text:
destiam. Denique et super hoc populum Romanum gravissime corridestiam. Denique et super hoc populum Romanum gravissime corripuit, sic enim de ipso scriptum est, et domini appellationem ut maledictum et opprobrium semper exhorruit. Quod successorem quoque longe rebus omnibus imparem tamen observasse compertum est; qui, licet dominandi avidus, titulo tamen dominatoris abstinuit atque ita se inter ambitionem et verecundiam medium tenens esse dominus voluit, dici autem noluit, ut qui sciret iniustum esse quod cuperet, saltem exprobrationis iniuriam vitaret. Durum enim superbumque et grave nomen est dominus”, illic maxime ubi amor libertatis ac servitii pudor est. Secutus horum vestigia Alexander hic Romanus princeps ut privato sibi, non aliter, scribi voluit. Nam ille alter Macedo non dominus modo, sed deus dici voluit. Quem secuti animo huius temporis latrunculi, una urbe vel altera vix insidiis oppressa, non tantum domini dici volunt, sed dici homines erubescunt atque ad
Abbreviated transcription (Latin):
deo ferũt illum uero nõ dicam optimũ sẽd bonũ et nõ potius pes¬
simũ quis dixerit qui ꝙ habet oꝑtimũ libertatem sũmũ at p̃cipuuũ
uite bonũ suis ciuibus eripitur ꝑroq unius explenda uoragie quẽ
expleri inquit tot milia miserorũ siccis oculis intueri potest neꝙ
cum et si non iustitia aut misicordia saltẽ pudor atam mesto
retrahit spectaculo sit l affabilis blandiloques sit postremo mu¬
inficus in paucos de multoꝵ spohis hee sũt eñ artes tyr̃ano
quos uulgus dominos uotat caonifices experitur hec p̃stigia
attoinit ingerũt lumimibus hãc hamis ac laquers pretendunt es¬
cam sit cyedulos aucupantur Gaudominũ habes p̃potẽtẽ Rad ssm
celo unus est qui se iure suo domnnu dixit et dici uoluit Nam
terre dominus augustꝰ cesar edicto uetuit se dominũ dici ille
deorũ deus iste hõm imperator ille marestatem tenuit iste mo¬

Expanded text:
Deo ferunt: illum vero non dicam optimum sed bonum et non potius pesDeo ferunt: illum vero non dicam optimum sed bonum et non potius pessimum quis dixerit, qui quod habent optimum, libertatem, summum ac precipuum vite bonum, suis civibus eripit proque unius explenda voragine, que expleri nequit, tot milia miserorum siccis oculis intueri potest? Neque eum, etsi non iustitia aut misericordia, saltem pudor a tam mesto retrahit spectaculo; sit licet affabilis, sit blandiloquens, sit postremo munificus in paucos de multorum spoliis: he sunt autem artes tyrannorum. Quos vulgus dominos vocat, carnifices experitur; hec prestigia attonitis ingerunt luminibus, hanc hamis et laqueis pretendunt escam, sic credulos aucupantur. Dominum habeo prepotentem. Is in celo unus est, qui se iure suo dominum dixit et dici voluit. Nam terre dominus Augustus Cesar edicto vetuit se dominum dici; ille deorum Deus, iste hominum imperator: ille maiestatem tenuit, iste mo
Abbreviated transcription (Latin):
an uerius habearis cogita sed loquendi mos est Gaudi
sit dñm habetꝭ ut scabiẽ siue ut tussim multa sunt᷑
que habentur muitꝭ possessoribus moleste opes quibus
non liceat caruisse Ga Boñ dominũ habeo ra libertate uttiub
amisisti hũc et ilłã uno tp̃e nemo habet Iam neq sorores de quibꝰ
nõ agebas neq filie neq nurus neq ꝯiĩx demũ ipa neq patrmo¬
mũ neq uita in tuto sũt propter unũ quẽ habes dñii habebe simue
omĩa de susti Ga Bonũ michi et patrie dñi sors dedit ta Incõ¬
passibilia penitꝰq ꝯͣria nã si bonies nẽ dominus si dominus nõ
bonus presertim si se dñm dici uelit Gau Bonus est domins Ra
Som sut parentes bont fratres ac filii esse pñt amnci aute semꝑ
boni aliquando nec amici sũt dñm bonũ dici blandũ mendatium
adulatio nota est Da Optimũ dominũ habemus Ru ͦ Rettorem ppłi
fortassis et rei publice defensorem quo ml actiũ hũanoꝵ acceꝑtius

Expanded text:
an verus habearis cogita; sed loquendi mos est: sic dominum habetis ut scabiem sive ut tussim. Multa sunt que habentur invitis possessoribus, moleste opes, quibus non liceat caruisse. Bonum dominum habeo. Libertatem igitur amisisti: hunc et illam uno tempore nemo habet. Iam neque sorores de quibus modo agebas, neque filie neque nurus neque coniunx demum ipsa, neque patrimonium neque vita in tuto sunt. Propter unum quem habes dominum, habere simul omnia desiisti. Bonum michi et patrie dominum sors dedit. Incompassibilia penitusque contraria; nam si bonus non dominus, si dominus non bonus, presertim si se dominum dici velit. Bonus est dominus. Boni sunt parentes, boni fratres ac filii esse possunt; amici autem semper boni, alioquin nec amici sunt. Dominum bonum dici blandum mendacium atque adulatio nota est. Optimum dominum habemus. Rectorem populi fortassis et reipublice defensorem, quo nichil actuum humanorum acceptius
Abbreviated transcription (Latin):
ut pestes quas fugare non possumꝰ fugiamꝰ in quã rem unicũ
solitarie uite portũ ac profugiũ scio esse. de quo tam multa
disseriu ut iam uerear ne fastidio tibi sim reue ip̃is urbibus
solitudo tibi loquatior uideatur

Expanded text:
ut pestes, quas fugare non possumus, fugiamus; in quam rem unicum ut pestes, quas fugare non possumus, fugiamus; in quam rem unicum solitarie vite portum ac profugium scio. De quo tam multa disserui, ut iam verear ne fastidio tibi sim, ne ve ipsis urbibus solitudo tibi loquacior videatur
Abbreviated transcription (Latin):
minoribus et si alienis nr̃a p̃p̃ominꝰ sũma diligentia q̃cũq
huic ꝓposito offitĩt ꝓpellamꝰ Et quõ inquies hec fiet. Tu ne uo¬
tia in exiliũ pelles: quod nec leges unꝙͣ potuere nec reges. Tu
ne nouis artibus res menodabiles ut absoluas. desperatũ ad
hoc tempus iter aggrediere luxum diuitibus/ furta scruis lamẽ¬
ta pauperibus inuidiã plebi nobilitati superbiã fraudẽ turie
uoluptatem foro discordiam multitudim aurrcitiã fere omnibꝰ
Extorquere uellẽ posse sed nõ spero. Et facilius fateor esse oẽ
sulphur ex ethue uisceribus om̃e cenũ ex cũctis paludibus egi¬
ri posse quã mala hec / hos scelerũ ardores has morũ sordes ex
urbĩ fentra. ubi taliũ pessima mentium sedes est. Inter
quas infeliciter felix licet ingeniũ coalescat/ et unde felicus
sit abesse. Quid ergo ad illud familiare meũ consiliũ recurro:

Expanded text:
mus, summa diligentia quecunque mus, summa diligentia quecunque huic proposito officiunt propellamus. Et quomodo, inquies, hoc fiet? tu ne vitia in exilium pelles, quod nec leges unquam potuere nec reges? Tu ne novis artibus res inenodabiles ut absolvas, desperatum ad hoc tempus iter aggrediere? Luxum divitibus, furta servis, lamenta pauperibus, invidiam plebi, nobilitati superbiam, fraudem curie, voluptatem foro, discordiam multitudini, avaritiam fere omnibus extorquere? Vellem posse, sed non spero, et facilius fateor omne sulphur ex Ethne visceribus, omne cenum e cuntis paludibus egeri posse, quam mala hec, hos scelerum ardores, has morum sordes ex urbium sentina, ubi talium pessima mercium sedes est, inter quas infeliciter felix licet ingenium coalescat, et unde felicius sit abesse. Quid ergo? Ad meum illud familiare consilium recurro,
Abbreviated transcription (Latin):
roces. uenit ille dux ut dictum est. ad exercitũ corruptũ. uictis
fugatisq ducibus successit. Quid nos nuĩquid nõ satis in lanqui¬
dũ corruptũq orbem uemimꝰ. et exemplis ignauiẽ refertũ. nõ alie¬
ne tantũ. sed et nr̃e. Quod cadentes audiuiniꝰ: quot proscratos
roribus. nostri molles et eneruati affectus. hostes multi et in¬
domiti, ingens paratũq diserimen nullus sompno locus aut
mertie. Si salutem. si uictoriã optamiꝰ. utanur ex emplo uicto¬
riosi ducis. Quando et nos rerum nr̃arũ duces sumꝰ et peri¬
culi paritas parẽ exigit rationẽ cautionẽ. Quid loquor: ymo
quidem et periculum nobis maius et premiũ. Illi cñi aliena tã¬
tum uitia. nobis ꝓpositũ est. et nr̃a corrigere. Ille mortalis ałiĩq
ꝑiture patrie statũ sibi uero temꝑoralẽ glorĩa procũbat. Nos ĩ¬
morta lis amine salũtẽ et eternã uitam. ꝙͣ obrem si maiora¬

Expanded text:
roces? Venit ille dux, ut dictum est, ad exercitum corruptum, victis roces? Venit ille dux, ut dictum est, ad exercitum corruptum, victis fugatisque ducibus successit. Quid nos? nunquid non satis in languidum corruptumque orbem venimus, et exemplis ignavie refertum non aliene tantum sed et nostre? quot cadentes audivimus? quot prostratos roribus: nostri molles et enervati affectus, hostes multi et indomiti, ingens paratumque discrimen, nullus somno locus aut inertie; si salutem, si victoriam optamus, utamur exemplo victoriosi ducis, quando et nos rerum nostrarum duces sumus, et periculi paritas parem exigit cautionem. Quid loquor? imo quidem et periculum nobis maius et premium; illi enim aliena tantum vitia, nobis propositum est et nostra corrigere; ille mortalis aliquandoque periture patrie statum, sibi vero temporalem gloriam procurabat; nos immortalis anime salutem et eternam vitam.
Abbreviated transcription (Latin):
presidet ducesq solitos. dixi maiꝰ illis forte negotũ. Nũo quid̃
patenr Ĩllis eñ magnorũ ppłoꝵ aut epercituũ. nobis uiiꝰaĩe
piberi soseat perhsse cdm multis. Itaq nobis quoꝙ peller dae tu¬
flagitla nostris Esibꝰ fugande sibidines/ comprimende licẽtia
tastiganda mollities. engendus ad meliora aminꝰ. Et quod
eleganter ait slaicus. Scelerum si bene peitet eradenda cupi¬
dis praue sunt elementa. et tenere inmis mentes asperioribꝰ
forma de studiis. aliĩ regant urbẽ populi alii militũ exercitũ ce
et exteris quatimur. An putam ꝰ ullam in quietiorẽ esse rẽ¬
publita. quã hũami status anmi est: An credimꝰ leuiores nõb
hic hostes esse qy apud mumãtiã scipiom. Ĩlle unr̃a urbẽ et unũ
populum oppugnabit. Nõs aduersus mũdũ. carnẽ. ac de monia cer-¬
tamꝰ. Quales hn tibi uidentur hostes ꝙ concordes ꝙͣ solliciti ꝙͣ fe¬

Expanded text:
presides ducesque solitos dixi. Maius illis forte negotium, numero quidem presides ducesque solitos dixi. Maius illis forte negotium, numero quidem fatear, illis enim magnorum populorum aut exercituum, nobis unius anime videri soleat periisse cum multis. Itaque nobis quoque pellenda flagitia nostris e finibus, fugande libidines, comprimenda licentia, castiganda mollities, erigendus ad meliora animus, et quod eleganter ait Flaccus: ... scelerum si bene penitet, eradenda cupidinis prave sunt elementa, et tenere nimis mentes asperioribus formande studiis. Alii regant urbem populi, alii militum exercitum, et et externis quatimur. An putamus ullam inquietiorem esse rempublicam quam humani status animi est? an credimus leviores nobis hic hostes esse quam apud Numantiam Scipioni? Ille unam urbem et unum populum oppugnabat; nos adversus mundum, carnem ac demonia certamus. Quales hi tibi videntur hostes, quam concordes, quam soliciti, quam fe
Abbreviated transcription (Latin):
tiorece consurtudo est. quia oportune ad modum usus. fertue
clarissim ꝰille dux in exeratu mimantino quem superiorã du¬
cũ setordia. licentiaq militũq corruptũ acerrimo correxit imperio
quando es castris coquos et lenones et institorum magira ditiẽ
deteraq id genus fonienta libidmũ cũ duobus scortorũ mlibus
que lixuriari et fugere solitũ exercitũ sequebatur. Eodem illo die
quo pͥuĩ castra contigerat una preconis demĩtiatiõe submouit
Qui res multũ preclare illi. et quasi iam desperate. uictorie cõ¬
tulisse creditur. Sequuti sunt ali clare duces. sed clarissimũ
nominasse suffecerit. Nobis ut ad rem uemiã qui nõ urbes nõ.
regña. nb exercitus. scd nostri pectoris statũ regendũ corriperdĩe¬
ue suscepmuꝰ parua quedam uideatur obuenisse prouãtia uerũ
ubi ad comprimendos motus rebellantis anmi rationis impiã

Expanded text:
tior ea consuetudo est, qua oportune admodum usus fertur tior ea consuetudo est, qua oportune admodum usus fertur clarissimus ille dux in exercitu Numantino, quem superiorum ducum secordia licentiaque militum corruptum acerrimo correxit imperio, quando ex castris coquos et lenones, et institorum magnam aciem, ceteraque id genus fomenta libidinum, cum duobus scortorum milibus, que luxuriari et fugere solitum exercitum sequebantur, eodem illo die quo primum castra contigerat una preconis denuntiatione submovit. Que res multum preclare illi et quasi iam desperate victorie contulisse creditur; secuti sunt alii clari duces, sed clarissimum nominasse suffecerit. Nobis, ut ad rem veniam, qui non urbes, non regna, non exercitus, sed nostri pectoris statum regendum corrigendumque suscepimus, parva quedam videatur obvenisse provincia; verum ubi ad comprimendos motus rebellantis animi rationis imperi
Abbreviated transcription (Latin):
fluẽtes. diem unũ ãno iudicẽt longiorẽ et uix paucas horas possit
sme murmure. Fastidioq traducere De
Actenus. hec que pro tempore. auꝰ michi penuria est ingẽs
partim uisa uel audita cõmemini parti ex uisis au di¬
tisq comcio. Et de altioribus quidem ue pc̃tor trepide de ꝯĩ¬
Quibus iam tandem sinis esto si unũ addideto Solere ꝓuntiarũ
presides rectoresq urbiũ. ubi primũ fines sue ditionis ingressi sũt
eduto denũtiare maleficis ut absistant. Qui mos adolescente me
per ytalia frequens erat. Au sit adhuc nescio. nã et inde murc
kbsũ. Et uiq ubiq terrarũ cũcta paulatim in deterius cedũt. deõ
bolũ mores breiis eui sũt mali autẽ ĩmortales. uidebamꝰ pas¬
sun sub presidibus noius manifestam ex urbibus cutũ siriptorũ
surũ et lenoñ fugia. ꝙͣꝙͣ si ad aentiqua respitimꝰ. aliꝙͣto uetus¬

Expanded text:
fluentes, diem unum anno iudicent longiorem, et vix paucas horas possint fluentes, diem unum anno iudicent longiorem, et vix paucas horas possint sine murmure fastidioque traducere. 9 Hactenus hec que pro tempore, cuius michi penuria est ingens, partim visa vel audita commemini, partim ex visis auditisque conicio, et de altioribus quidem ut peccator trepide, de comuniQuibus iam tandem finis esto, si unum addidero: solere provinciarum presides rectoresque urbium, ubi primum fines sue ditionis ingressi sunt, edicto denuntiare maleficiis ut absistant. Qui mos adolescente me per Italiam frequens erat, an sit adhuc nescio; nam et inde nunc absum, et ubique terrarum cunta paulatim in deterius cedunt, omnes boni mores brevis evi sunt, mali autem immortales. Videbamus passim sub presidibus novis manifestam ex urbibus circumscriptorum, furum et lenonum fugam. Quanquam, si ad antiqua respicimus, aliquanto vetus
Abbreviated transcription (Latin):
tiri. huic potius fidem habet. Quod ille enĩ pollicetur hit pres¬
tat. et tanta est cecitas mortaliũ. ut spem ꝙͣ rem ip̃am cupi¬
dius amplectantur. Nouit pretera quis habitus̾. quis sermo
qui mores uuẽtã. qui senecta deceãt. hiis amiiũ coaptat
nulla mutatio est. insi quã etas ip̃a suaserit. Quippe nõ
assunt quibus mutari uelit. quibus ue ducibus infamat. ad
naturam respicit. hanc ut ducem ut parentẽ sequitur. a qua
non uerismile est. ut ait cicero. cã cetere partes etatis bene de¬
scripte sint. Extremũ actu ab merti poeta esse neglectum. Ecio:
hominom nõ dicã ut paulꝰ. sed hominẽ in corpore uerũ et in
solitudine constitutũ agresti uictu et et studiis contentũ suis
cui et si multa desunit. ad felicem uitani hoc nõ exignũ solitu¬
dinis munꝰ adest. quod sine concursu hommã et sine tedio
licati urbam inter uina et epulas int̾ rosas et unguẽta mnt̾ cãtꝰ

Expanded text:
tiri; huic potius fidem habet, quod enim ille pollicetur hic prestiri; huic potius fidem habet, quod enim ille pollicetur hic prestat, et tanta est cecitas mortalium, ut spem quam rem ipsam cupidius amplectantur. Novit preterea quis habitus, quis sermo, qui mores iuventam, qui senectam deceant. His animum coaptat: nulla mutatio est, nisi quam etas ipsa suaserit, quippe non adsunt quos imitari velit, quibus ve ducibus insaniat: ad naturam respicit, hanc ut ducem ut parentem sequitur, «a qua non verisimile est» ut ait Cicero «cum cetere partes etatis bene descripte sint, extremum actum tanquam ab inerti poeta esse neglectum». Scio hominem, non dicam ut Paulus, sed hominem in corpore verum, et in solitudine constitutum, agresti victu et studiis contentum suis, cui etsi multa desint ad felicem vitam, hoc non exiguum solitudinis munus adest; quod sine concursu hominum et sine tedio, licati urbani, inter vina et epulas, inter rosas et unguenta, inter cant
Abbreviated transcription (Latin):
nichil sit corũ que hodie fieri possent. Solitario, cui quid agere
uelit iam prouisum est. Cui non modo de partibus sed tota etate
semel est constitutũ. Noit dies aut nox longior. sepe uero breuior
est ꝙͣ uellet dũ honestis in rebus occupatũ deserit et ante suscep¬
ti finem operis lux funitur. Nouit tamen et diei noctem et
nocti diẽ addere. ubi res exegerit utramq miscere. Alioqiĩ ut̾us¬
q partitꝰ offitia. et id omubus modis agens. ne datũ tempus
cui neq scimulos addere uult neq frenũ potest mutiliter effluat.
in hoc om̃e consiliũ. omme studiũ ponit. hic se totis amnni uiri¬
bus excitat. Deniũ hec illi curarũ õmũ sũma est. omem moles¬
tiã om̃e tedii serisum demens. hodiernũ diem hodie uiuit. cras¬
tinũ si dabitur cras uicturus. Illius interea spe suã rem agere
non omittit. sciens illũ multos fallere solitũ. et multa men¬

Expanded text:
nichil fit eorum que hodie fieri possent. Solitario, cui quid agere nichil fit eorum que hodie fieri possent. Solitario, cui quid agere velit iam provisum est, cui non modo de partibus sed de tota etate semel est constitutum, non dies aut nox longior, sepe vero brevior est quam vellet, dum honestis in rebus occupatum deserit et ante suscepti finem operis lux finitur. Novit tamen et diei noctem et nocti diem addere, et ubi res exegerit utranque miscere, alioquin utriusque partitus officia, et id omnibus modis agens, ne datum tempus, cui neque stimulos addere vult neque frenum potest, inutiliter effluat. In hoc omne consilium omne studium ponit; hic se totis animi viribus excitat; demum hec illi curarum omnium summa est; omnem molestiam, omnem tedii sensum demens, hodiernum diem hodie vivit, crastinum, si dabitur, cras victurus. Illius interea spe suam rem agere non omittit, sciens illum multos fallere solitum et multa men
Abbreviated transcription (Latin):
certũq negligzere ñq̃ pendere defiuet qui in crastinũ pendebit Ilallus
dm̃i dies preter ultimũ / crastino carebit. Nullus preter primũ alicꝰ
diei crascinꝰ fuit. Queres uite nr̃e malũ quo uix ullũ maius
intulit uiuẽdi spe nũꝙͣ uiuere. et more canis otiorẽ se leporẽ
insequẽtis semper manes curas morsibꝰ captare. nũꝙͣ appreheridẽ
quod intendas. Si quidem dies crastmꝰ ubi ian uenerit iam cras¬
tinꝰ esse desierit. Ette iam uel crastnus alter apparet. uel idem
illelam pregressus. et si cnñ dies alter est. uterq tamẽ est cras-¬
tiꝰ illũ sẽqueni᷑ ille semper iuxta semper tamen arte est. et
ncũtate nos fallit. Et cũ ad eũ uenerimꝰ improuisꝰ clabitur
Sic iterũ atq iterũ e. faucibus nr̃is ereptus. et semper ante nos
fugiens nũꝙͣ consequuturos ad sequendũ icitat. Ita interim

Expanded text:
certumque negligere? Nunquam pendere desinet, qui in crastinum pendebit; nullus certumque negligere? Nunquam pendere desinet, qui in crastinum pendebit; nullus enim dies preter ultimum crastino carebit, nullus preter primum non alicuius diei crastinus fuit. Que res vite nostre malum, quo vix ullum maius, intulit: vivendi spe nunquam vivere et, more canis ociorem se leporem insequentis, semper inanes auras morsibus captare, nunquam apprehendere quod intendas. Siquidem dies crastinus, ubi advenerit, iam crastinus esse desierit, ecce iam vel crastinus alter apparet vel idem ille clam progressus, etsi enim dies alter est uterque tamen est crastinus. Illum sequimur, ille semper iuxta, semper tamen ante est, et vicinitate nos fallit, et cum ad eum venerimus, improvisus elabitur, sic iterum atque iterum e faucibus nostris ereptus, et semper ante nos fugiens, nunquam consecuturos ad se sequendum incitat. Ita interim
Abbreviated transcription (Latin):
ppetuo litigantcey. segnes horas increpitãt. pigra momẽta
precipitãt cũ ut dixi freno nõ calcaribus res egeat si modo fre¬
nũ ulla arte rapidissimũ tempus exciperet. Isti autem puto
mortẽ quã pre omibus tument ia adesse uitãq quã pre ombꝰ
optant abnͣsse iã uellent tanto nisu fugam tpĩs impellũt
Quã exicii cãm multis fuisse cortissimũ est qui futurorũ auꝓñ
et pũtia semper exosi. uiuendi tedio manu mortẽ accessere
sũt coacti. Quid autẽ hec tam multa ad id unũ de quo
agunꝰ forsitan interroges. Nempe ab hiis aliis malis et ab
huiuscemodi tedio preseruat solitarie uite iocũditas lete pñtibꝰ
utitur. futura equamunter expectat nõ pendet in crastinũ
nichil in posterũ diem refert quõd hodie fieri possit aut debeat
Nec ĩierito. Quid em̃r stultius. quã futuri desiderio aut spe
quod alienũ est. et mille tasibus subiacet p̃ñs qd unũ tuũ est

Expanded text:
perpetuo litigantes, segnes horas increpitant, pigra momenta perpetuo litigantes, segnes horas increpitant, pigra momenta precipitant, cum, ut dixi, freno non calcaribus res egeat, si modo frenum ulla arte rapidissimum tempus exciperet. Isti autem puto mortem, quam pre omnibus timent, iam adesse, vitamque, quam pre omnibus optant, abiisse iam vellent, tanto nisu fugam temporis impellunt, quam exitii causam multis fuisse certissimum est, qui futurorum anxii et presentia semper exosi, vivendi tedio manu mortem arcessere sunt coacti. Quid autem hec tam multa ad id unum, de quo agimus, forsan interroges. Nempe ab his malis et ab huiuscemodi tedio preservat solitarie vite iocunditas. Lete presentibus utitur, futura equanimiter expectat, non pendet in crastinum, nichil in posterum diem differt, quod hodie fieri possit aut debeat. Nec immerito. Quid enim stultius, quam futuri desiderio aut spe, quod alienum est et mille casibus subiacet, presens quod unum tuum est
Abbreviated transcription (Latin):
ingenio cursũ uiuãt. Et ꝙͣ cõĩs illa uoxtaliũ. pellamꝰ hanc dĩẽ¬
fallant agamꝰ aliquid ut interim dies trauscat. Atqui frenã¬
da dies erat nõ urgenda. Red longa munũ illis dies multũq
nox longior. postremo longa ad fastidũ uita est. nec tantum
hyeme estatem. estate hyemẽ. sedmane uesperã. sero autẽ ã¬
aurora exposcunt uotis. utrũq cũ uenerit contẽpturi. Implet᷑.
in eis ad lram quod scriptũ est icut ceruus defiderat umbrã
et sicut mertenarius p̃stolatur finẽ operis sui. sic et ego ha¬
bui menses uacuos et noctes laboriosas enumeraui michi. Se
dor miero dicam quãdo consurgani. Et eursus, ex pectabo uespe¬
ram et replebor doloribus usq ad tenebras Quod mops afflic¬
tusq iob dicebat/ hoc ualitudine prospera diuites nostri dicũt
querũt replent᷑.q doloribus. expectando. Et cum rerũ natura

Expanded text:
ingenio cursum iuvant. Et quam comunis illa vox talium: «Pellamus hanc dieingenio cursum iuvant. Et quam comunis illa vox talium: «Pellamus hanc diem, agamus aliquid, ut interim dies hec transeat»! Atqui frenanda dies erat non urgenda; sed longa nimium illis dies, multumque nox longior, postremo longa ad fastidium vita est, nec tantum hieme estatem, estate hiemem, sed mane vesperam, sero autem auroram exposcunt votis, utranque cum venerit contempturi. Impletur in eis ad literam quod scriptum est: «Sicut cenus desiderat umbram, et sicut mercenarius prestolatur finem operis sui, sic et ego habui menses vacuos, et noctes laboriosas enumeravi michi. Si dormiero dicam: quando consurgam? et rursus expectabo vesperam, et replebor doloribus usque ad tenebras». Quod inops afflictusque Iob dicebat, hoc valitudine prospera divites nostri dicunt: queruntur replenturque doloribus expectando et, cum rerum natura
Abbreviated transcription (Latin):
honestius tantũ sed ut lecius uiuatis, etałii discatis unũ uelle de quo
nõ quorũtũq libidini sed rationibꝰ insite iuditiũ tribuatꝭ hec di¬
cerẽ et quidꝙͣ in t̃ẽ pñtẽ indignatio dolorqͣ dictãret insi obtorpuis¬
se am̃ios accũq derebus nr̃is crederẽ. Nempe qui a liis iter rectũ
ondere solebãꝰ nũt ꝙ exitio proximũ est ceci cecis ducibus per abru¬
ta rapiam᷑ alienoq circũuoluim᷑ exemplo. quid uelimꝰ nescnͣ
Nã ut ceptũ exequar. totũ hoc malũ seu nostrũ ꝓpruẽ. seu potius
agant. Ideo quidquid a gant mox ut ceperit uergit in nauseamn
non agenda eñr agunt. sed quidagant querũt et in densissimis
fructicetis difficultatũ cãs ac negotia aucupantur huit ille dis¬
discordie et ante exitũ dampnata prinoipia et expleti nchil
Querũt quõ diem fallant et quasi parũ sol ad occasum ꝓperet

Expanded text:
honestius tantum sed ut letius vivatis, et aliquando discatis unum velle, de quo honestius tantum sed ut letius vivatis, et aliquando discatis unum velle, de quo non quorumcunque libidini sed rationi insite iudicium tribuatis». Hec dicerem et quicquid in rem presentem indignatio dolorque dictarent, nisi obtorpuisse animos actumque de rebus nostris crederem. Nempe qui aliis iter rectum ostendere solebamus, nunc quod exitio proximum est, ceci cecis ducibus, per abrupta rapimur alienoque circumvolvimur exemplo, quid velimus nescii; nam, ut ceptum exequar, totum hoc malum, seu nostrum proprium, seu potius agant; ideo quicquid agunt, mox ut ceperint, vergit in nauseam; non agenda enim agunt, sed quid agant querunt, et in densissimis fruticetis difficultatum causas ac negotia aucupantur. Hinc ille disscordie, et ante exitum damnata principia, et expleti nichil. Querunt quomodo diem fallant et, quasi parum sol ad occasum properet,
Abbreviated transcription (Latin):
malus iam dubiũ dũdũ hec portenta decexerit. Nondũ tamẽ
ea cõsũmator pessimꝰ tempus excuderat. Certe pͥmi ille quod
omes audumꝰ maiores nr̃i uirtutem et gloriã mercabãtur
que reposita est illis in memoria homniũ sempiterna. Nos qd
omes uidemꝰ oꝓpbrũi ĩmortale et ueras in eptias nũdinaui᷑. qd
sepe nã menii et uerbo et uerbo et litteris questus sum ne¬
quidꝙͣ tanẽ incubuit nobis ira dei et iusta nos ultio persequitur
Sic se lesus ommpotens sit se domitus orbis ulasgitur. Ille de
ingratis seruis q̃ste de superbis dominus supplitiũ sumit. Ex¬
clamarem quo pergitis hah miseri quo uos ultima rapit infa¬
ma cohibete gradũ. subsistite et uidete quo mitis deseruistis pa¬
trum uescigia ut ambuletis uias hostiuĩ et quos armis uicistis
eorũ erroribꝰ uicti estis. Repetite mores patrũ alienos sunte nõ ut

Expanded text:
malus, iandudum hec portenta decoxerit, nondum tamen malus, iandudum hec portenta decoxerit, nondum tamen ea consumator pessimus tempus excuderat. Certe primi illi, quod omnes audivimus, maiores nostri virtutem et gloriam mercabantur, que reposita est illis in memoria hominum sempiterna. Nos, quod omnes videmus, obbrobrium immortale et meras ineptias nundinamur; quod sepe, nam memini, et verbo et literis questus sum, nequicquam tamen. Incubuit nobis ira Dei et iusta nos ultio persequitur; sic se lesus Omnipotens, sic se Domitor orbis ulciscitur; ille de ingratis servis, iste de superbis dominis supplicium sumit. Exclamarem: «Quo pergitis, oh miseri, quo vos ultima rapit insania? Cohibete gradum, subsistite et videte quo ruitis! deseruistis patrum vestigia ut ambuletis vias hostium, et quos armis vicistis, eorum erroribus victi estis. Repetite mores patrum, alienos sinite, non ut