comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sub ei quem cõmuni secũ morieditate cognouerunt indutums Contem pnebant eius
curtatem in minticulis intelligere dunam cunnfirmitatẽ in porsimiohebant eu
cernebant humanam Propt qđ benigne medicuor ipsedĩ et homino eticam bominib
intra notũ fieti uolens quia data sit ei omnis potesta in caelo enint̃ eticqui haminil
et osi cũ cingelis inccelo uittm possent habere perbennem misit doctores quicuno¬
tis perorbem nationib: suũ eucingeliũ p̃dicirent: Euntes ergo docete om̃sentes
bapa tantes eos in nomine patris et filii ec sp̃s scĩ docentes eos seruare omnia quae¬
cumq mandaui nobis Natissimus cutem ordo p̃dicundi et modernis quoque
p̃dicatorib eccłȩ diligentis sime sectundus ut primo qͥdẽ docect᷑ cuiditor deinde
sideiscicrtimentis imbucit᷑ deinđ ad seruanda dñi mandatai extempore liberuis inscitu¬
ciur Quia non potest fieri ut corpus boiptisii recipiat scicraimentũ nisi cuntetinima

Expanded text:
 Contemnebant ejus virtutem in miraculis intelligere divinam, cui infirmitatem in passionibus inesse cernebant humanam. Propter quod benigne mediator ipse Dei et hominum, etiam hominibus in terra notum fieri volens, quia data sit ei omnis potestas in coelo et in terra, quatenus et ipsi cum angelis in coelo vitam possent habere perennem, misit et doctores qui cunctis per orbem nationibus suum Evangelium praedicarent. Euntes ergo docete omnes gentes, baptizantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti, docentes eos servare omnia quaecunque mandavi vobis. Rectissimus autem ordo praedicandi, et modernis quoque praedicatoribus Ecclesiae diligentissime sectandus, ut primo quidem doceatur auditor, deinde fidei sacramentis imbuatur, deinde ad servanda Dei mandata ex tempore liberius instituatur. Quia non potest fieri ut corpus baptismi recipiat sacramentum, nisi ante anima
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt quiuidentes dñm adortiuerunt. nulla miigis caiusa occurrit quã et cuuis
lucos meminit cum ipso resurrectionis succe due discipulis eum apparuisse narrat Con¬
duirbati uero inquit et conterrit existimabant se sp̃m uidere. Videntes cũt chĩm cognoscunt
et quia bunc dm̃ eẽ didicerint demissis interrcm uultib: adorunt. Sed inerti meraibur¬
grii mnon contẽpnenda dubietuis quia se non corpus in quo passus ẽ resusitacũ sed sp̃m
quenfiniut passione traididit solum uidere puttibant uindo c̃sestm magist᷑pius et eosquiiã¬

Expanded text:
verunt, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus verunt, qui videntes Dominum adoraverunt, nulla magis causa occurrit, quam ea cujus Lucas meminit, cum ipso resurrectionis suae die discipulis eum apparuisse narrat: Conturbati vero, inquit, et conterriti existimabant se spiritum videre. Videntes ergo Dominum cognoscunt. Et quia hunc esse Deum didicermentibus eorum quaedam dubietas: quia se non corpus, in quo passus est, resuscitatum, sed spiritum, quem finita passione tradidit, solum putabant videre.
Abbreviated transcription (Latin):
repetere quod semper necesse ẽ cinimo retinere. Galelea quippe trans migratio facta  Siqu
Et ecce praecedit uos ingelilecim ibieum uidebitis. Et nunc eu cingelistu ncrrtntẽ cogo
quod ñs ihs̃ prciecedit discipulos ingalilem ut uidecitur cibeis secuntur illi et uidentos
eum idorant nisi quici surrex̃ xp̃s cimortuis primitiae dormientium. secuntur autem
hi qui sunt xp̃i et ipsi in suo ordine iduito demorte trcinsmigrunt ibiq eumuidente
cidorat: quia inspeticiȩ sucie diuinitttis contemplantes sine fine conlauidant. Cui uisioni
congruit illud quod eclilue etiam reuelatio interpreaitur: Tunc enim reuelatrasticio
sicũt cpłs tesatur gloriam dñi speculantes. in eadem i maginem truns formatur . qui¬
cumq modoreuelamus ad eum uiam nrcc̃m eiusq uefagio fide non fictti sequimur. Seqͣt¬
st uidentes eum cdorciuierunt quidam ciutem dubittuerunt. Si quaerimus unde dubteo¬

Expanded text:
repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel repetere, quod semper necesse est animo retinere. Galilaea quippe transmigratio facta, vel et ecce praecedet vos in Galilaeam, ibi eum videbitis. Et nunc evangelista narrante cognovim est ergo quod Jesus praecedit discipulos in Galilaeam, ut videatur ab eis, sequuntur illi et videntes eum adorant? nisi quia surrexit Christus a mortuis, primitiae dormientium. Sequuntur autem hi qui sunt Christi, et ipsi in suo ordine ad vitam de morte transmigrant, ibique eum videntes adorant, quia in specie suae divinitatis contemplantes, sine fine collaudant. Cui visioni congruit illud quod Galilaea etiam revelatio interpretatur. Tunc enim revelata facie sicut Apostolus testatur, gloriam Domini speculantes in eamdem imaginem transformamur , quicunque modo revelamus ad eum viam nostram, et videntes eum adnoraverunt. Quidam autem dubitaverunt. Si quaerimus unde dubita
Abbreviated transcription (Latin):
quidem error istoe manet apud iudcieos. Et sicut sanguinis rectus quemsibi et posteris suis
ipsi imp̃cabantur. ut grcuus sarcina peccatorũ illos pruemeret. Ittuemptio mendaci perquo
resurrectionis denegant uerietitem reatueos conserigit perpetuo respuentes xp̃m. et ex pecitin¬
tes antixp̃m Vt qui uili p̃tio uendider̃ ueritatem erroris incapitesuo app̃hendant uniuersitt¬
ut significaret quia corpus quod de communi humanigeneris terra nascendo susce perut
resurgendo iamsuperterrena omnia subleuctum celesti uirtute indueret. In monte
cippcruit ut am moneret fideles si illic celsitudinem resurrectionis eius cupiunt uidere hin
ab infimis cupidrattb: tid superna desideria transire. Nomen uerogalilte quodmisterii
sciluctiris contipetie crebra patrum expositione notis simum ẽ: Sed non cibre ẽ sepius uerbo

Expanded text:
quidem error iste manet apud Judaeos; et sicut sanguinis reatus quem sibi et posteris suis quidem error iste manet apud Judaeos; et sicut sanguinis reatus quem sibi et posteris suis ipsi imprecabantur, gravi sarcina peccatorum illos premit, ita emptio mendacii per quod resurrectionis denegant veritatem reatu eos constringit perpetuo respuentes Christum et exspectantes Antichristum, ut qui vili pretio vendiderunt veritatem, erroris in capite suo apprehendant universitut significaret quia corpus quod de communi humani generis terra nascendo susceperat, resurgendo jam super terrena omnia sublevatum, coelesti virtute induerit. In monte apparuit ut admoneret fideles, si illic celsitudinem resurrectionis ejus cupiunt videre, hic ab infirmis cupiditatibus ad superna desideria transire. Nomen vero Galilaeae, quid mysterii salutaris contineat, crebra Patrum expositione notissimum est. Sed non abs re est saepius verbo
Abbreviated transcription (Latin):
uertunt in redemptionem mendatii sicut cinte triginati argenteos deder̃ iudciei proditori
Om̃s igtur quistipe tẽpli ethis quȩcom feruntur aidusus eclesiae abutuntur in cilus reb quib
suc̃ expleaint uolu natem similes p̃scribarũ et sccerdotũ redim̃taiũ mendatiũ et sanguinem
saluatoris Aullicicepta pecunia fecer̃ sicut ertint docti. Obesas maligna e semꝑbanis anin
detesttinda ciucirtaa. Quid inlaesũ qͥd incussũ dimittis tu primũ hominẽ ꝑdidifa Tugenus
hum anũ confudisti tufr̃s uncinimos in p̃liciarmasti. Tu pacificos discordis fecifa Tudiscipul
comitem xp̃i decipostolatd p̃cipitisa. Tumilitem custodẽ sepulchri captiuafa et errorem
nequissimum in mundum introduxisti. et gentem antiquam et quondã nobllis simcim seduxist
Vnde et sequitur. Et diuulgatum est uerbam istud apuduidaeos usq in hodiernũ diẽ Aitenis

Expanded text:
vertunt in redemptionem mendacii, sicut antea triginta argenteos dederant Judae proditori. vertunt in redemptionem mendacii, sicut antea triginta argenteos dederant Judae proditori. Omnes igitur qui stipe templi, et his quae conferuntur ad usus Ecclesiae abutuntur in aliis rebus, 243 quibus suam expleant voluntatem, similes sunt scribarum et sacerdotum, redimentium mecut erant docti. O pestis maligna et semper bonis animis detestanda avaritia, quid illaesum, quid inconcussum dimittis? Tu primum hominem perdidisti, tu genus humanum confudisti, tu fratres unanimes in praelium armasti, tu pacificos discordes fecisti, tu discipulum comitem Christi de apostolatu praecipitasti, tu militem custodem sepulcri captivasti, et errorem nequissimum in mundum introduxisti, et gentem antiquam et quondam nobilissimam seduxisti. Unde sequitur: Et divulgatum est verbum istud apud Judaeos usque in hodiernum diem. Hactenus
Abbreviated transcription (Latin):
aorid dixisti õ in felix cistutia: tantum ne deseris lucem consilii piettis et in profunda
uersutta dimergenis Vt hoc dicas dicite quia nobis dormientib: uenerunt discipuli eug
certos ulerunt eum : dormientes testes cid bibes: uero tu insȩ oodormisista ponscu¬
pertbos sed ptin ed ia quiscru tindottlici defecisti Sidor miebatbt quomodo uidere
pouerant ÷ siniluiderunt quo modo testessunt defterumi inipso a fonuoden siuerẽ
suoqum quomnodo  quod uoluerunt implere non potuerunt Sequitur Et siboc
mitun suerit conrtieside nos suc debimus eretsecuros uos sticiemus Custodesbo
mirti culum consitentur cid urbem concitiredeur nunciant princibus sccerdotum
quae uidertutt quae stiat conspexertent. Illi qui debuerunt conuerti ad penitentiam cucibun
quae rote tesurgeraem perseuorcint inmaliaa et pecunias qucie cidusus templidetae fuerant

Expanded text:
quod dixisti, o infelix astutia, tantumne deseris lucem consilii pietatis, et in profunda quod dixisti, o infelix astutia, tantumne deseris lucem consilii pietatis, et in profunda versutia demergeris, ut hoc dicas: Dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum! Dormientes testes adhibes, vere tu ipse obdormisti non sacerdos, sed parricida qui scrutando talia defecisti. Si dormiebant, quomodo videre potuerunt? si nihil viderunt, quomodo testes erunt? Defecerunt in ipso effectu consiliorum suorum, quando quod voluerunt implere non potuerunt. Sequitur: Et si hoc auditum fuerit a praeside, nos suadebimus ei, et securos vos faciemus. Custodes miraculum confitentur, ad urbem conciti redeunt, nuntiant principibus sacerdotum quae viderant, quae facta conspexerant. Illi qui debuerant converti ad poenitentiam et Jesum quaerere resurgentem, perseverant in malitia, et pecuniam quae ad usus templi data fuerat,
Abbreviated transcription (Latin):
et naociue unt prinepib sacerueum omnia qude sicta fuerut Simpleg ainimi quilitas
et indota hominum rufaicitos sepe uerattem rei ut est sine frtuide manifesatim ticemit¬
uer uenuuitus mealigo itaus exeretata prauiementis nequna ddoloe uerscndo stilstatem
uerisimilibus uerbis proipso uerbo commendare decerat sibiq inessensum olures
conuertere et cocdsnane co festincto. Quo sequens sententia ita osendit et conireetia
curo son ionibo es usdlo diecepto pecuniam copiostim dederunt mistab dicentes Tncett¬
quod discipulieius nocte uenerunt et furuti sunt cum nobis dormienabusentesiricula
siudisumuerdi nanciai sepulhrum ut ea ipsi milites quicustodes ciduenertint testessierer
siuelleruuert nunaire Sed auaritici illa quae cuptiuauit discipulum comitem xp̃i
cnoauciit etmilices custodes custodes sepuilchri Damus uobis inquiunt pecuniam
dcoti quia uobis dormientib: uenerunt discipuli eius et abstulerunt eum: Quid ert

Expanded text:
et nuntiaverunt principibus sacerdotum, omnia quae facta fuerant. Simplex animi qualitas, et indocta hominum rusticitas saepe veritatem rei ut est sine fraude manifestat. At contra versuta malignitas et exercitata pravae mentis nequitia dolos versando falsitatem verisimilibus verbis pro ipso vero commendare decertat, sibique in assensum plures convertere et coadunare festinat; quod sequens sententia ita ostendit. Et congregati cum senioribus consilio accepto, pecuniam copiosam dederunt militibus dicentesquia discipuli ejus nocte venerunt, et furati sunt eum vobis dormientibus. Miracula facta sunt talia circa sepulcrum ut ea ipsi milites, qui custodes advenerant, testes fierent si vellent vera nuntiare, sed avaritia illa, quae captivavit captivavit et milites custodes sepulcri. Damus vobis, inquiunt, pecuniam, et dicite quia vobis dormientibus venerunt discipuli ejus, et abstulerunt eum. Quid est
Abbreviated transcription (Latin):
tum est cumsic mandatum sit quã quã sine p̃iudicio neces siacts ut cuit hoc solum aut
hoc primum expectre turfieri debuisse proculdubio ergo qm̃ uox est ista non¬
euan gelisite nartntis quoditti tueiunsit sed aingelo ex maindato dñi Et ipsuus posteridñ¬

Expanded text:
tum est, cum sic mandatum sit, quanquam sine praejudicio necessitatis, ut aut hoc solum, aut tum est, cum sic mandatum sit, quanquam sine praejudicio necessitatis, ut aut hoc solum, aut hoc primum exspectaretur fieri debuisse. Procul dubio quoniam vox est ista nonEvangelistae narrantis quod ita factum sit, sed angeli ex mandato Domini et ipsius postea D
Abbreviated transcription (Latin):
gelista quando uel ubi factumsit minime designauerit. tamen quia ftitum sit nontiice
scribens quia cum pruefit duo discipuli cognito dño inemmaus. satum redisset hierusale
et in uenerunt congregatos undecim et eos quicum ipsis ertnt dicentes quia surrexit
dñs uere. et cipparuit simoni Acdeinde subiungit. et ipsi narrabant quae gestti
erunt inuia. Et quomodo cognouerunt eum infractone panis. Sttitimq ad nectu
quintam eius apparitionem re incipiens. Dum haoc locuntur iħs stetit
mus quare specialiter se ingali laeam praecessurum et ibi ad discipulis uidendum prue¬
dixerit cum neque ibi solum neque ibi primum fuorit uisus. Videconus ergo cuius
nirsterii gratia secundum matheum et marcum resurgens dñs̃ ita mandauerit praecedã
uos ingeliletm ibi meui debitis. Quod etsi completumꝰ est tamquam post multa comple¬

Expanded text:
gelista quando vel ubi factum sit minime designaverit, tamen quia factum sit non tacet gelista quando vel ubi factum sit minime designaverit, tamen quia factum sit non tacet scribens, quia cum praefati duo discipuli, cognito Domino in Emmaus, statim rediissent Hierusalem, et invenerint congregatos undecim, et eos qui cum ipsis erant dicentes: Quia surrexit Dominus vere, et apparuit Simoni, ac inde subjungit: Et ipsi narrabant quae gesta erant in via, et quomodo cognoverunt eum in fractione panis ; statimque annectat quintam ejus apparitionem, ita incipiens: Dum haec autem loquerentur, imus quare specialiter se in Galilaeam praecessurum, et ibi a discipulis videndum praedixit, cum neque ibi solum neque ibi primum fuerit visus. Videamus ergo cujus mysterii gratia secundum Matthaeum et Marcum resurgens Dominus ita mandaverit: Praecedam vos in Galilaeam, ibi me videbitis. Quod et si completum est, tamen post multa comple
Abbreviated transcription (Latin):
bias nec ex pruessum ẽ quam id futurum esset. utrũ iam primã cintequã alibi cibeis uisus. eẽt
an postea quam eum alicubi etiam praet̃ galilaet̃ id est inhieru salem uidissent. unde¬
iat gcili lẽci longẽ est ut unodie aibeis utroq loco uideri non pos set et lcas ac iohannes
scas dilucidae manifestunt ipsodiȩ resurrectionis eius uisum esse dnm in hierusalem
Primum cim aria magdalena admonumentum quando ei desideranti pedes eius cum plec¬
t diccm est. Nolimet ingere deinde eidem et cilice marice amonumento currentibus
nunciare discipulis quae ab angelis deperaett eius resurrectione didiceraint. Dequbus
scriptum est. quia cicces serunt et tenuerunt pedes cius et adortuerunit eum
Apparuit cutem et ipso die adues pertiscente duob: euntibus in ccistellum emaus. qui eius
ad hospicium uocantes in panis frcictione cognouerunt. Apparuit et petro quodsieuan¬

Expanded text:
ebitis, nec expressum est, quando id futurum esset, utrum quam primum, antequam alibi ab eis uisus esset, ebitis, nec expressum est, quando id futurum esset, utrum quam primum, antequam alibi ab eis uisus esset, an, posteaquam eum alicubi etiam praeter Galilaeam uidissent, idque ipsum, quodt Galilaea, ut uno die ab eis utroque loco vi deri non posset, et Lucas et Joannes satis dilucide manifestant, ipso die resurrectionis ejus visum esse Dominum in Jerusalem. Primum a Maria Magdalene ad monumentum, quando ei desideranti pedes ejus amplecti dictum est, Noli me tangere. Deinde eidem et alii Mariae a monumento currentibus nuntiatum discipulis quae ab angelis de peracta ejus resurrectione didicerant: De quibus scriptum est, Quia accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Apparuit autem et ipso die advesperascente, duobus euntibus in castellum Emmaus, qui eum ad hospitium vocantes in panis fractione cognoverunt. Apparuit et Petro. Quod si evan
Abbreviated transcription (Latin):
eos in nomine patris et filii ot sp̃sscĩ docentes seruare omnia quciecumq: mandaui uabis. Etci
ego uobiscũsũ omnib dieb usq ad consum mationem scłi. itu matheus clausit euangeliũ
suum. Acperboc sialiorum considerure narrationes addiligentiorem in quistaonem
non compellerent nihilaliud arbitroremur nisi dñm post resurrectionem nus quam
prcieter in gedilaea primum esse addiscipulis uisum Item si marus deilla pruenun¬
cictione angeli tacuis set posset cui quam putiri madeum ideo dixisse discipulos abis se
ingalilaetim in montem atq ibi adortis se dnm ut impletum uideretur quod ipseper
cngelum mandatum ac prcienunciatum esse n arreuierat. Item si angelus lixisse p̃cedit
uos ingalilaeam ibi primũ eum uidebitis cuit ibi taintum eũ uidebitis. ceteris eu angelistis ma¬
theus sine dubio repugnaret: Cum uero dictum est. eccep̃cedituos ingalilaeam ibi primũ eũ uic¬

Expanded text:
nia quaecumque mandaui uobis. et ecce ego uobiscum sum omnibus diebus usque ad consummationem saeculi. ita Mattheus clausit euangelium suum. Ac per hoc, si aliorum consideratae narrationes ad diligentiorem inquisitionem non conpellerent, nihil aliud arbitraremur nisi dominum post resurrectionem nusquam praeter in Galilaea primum esse a discipulis uisum. item, si Marcus de illa praenuntiatione angeli tacuisset, posset cuiquam putari Mattheus idin Galilaeam in montem, atque ibi adorasse Dominum, ut impletum videretur quod ipse per angelum mandatum ac praenuntiatum esse narraverat. Nunc autem et Lucas etis\' aut \'ibi tantum eum uidebitis\' aut \'nonnisi ibi eum uidebitis, ceteris euangelistis Mattheus sine dubio repugnaret; cum uero dictum est: ecce praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uid
Abbreviated transcription (Latin):
praecedit uos in galila etm ibi eũ uidebitis ut nibil cliud sequi debuis se ui decitur. Vndecim
cutem discipuli inquid abierunt ingulec̃ in montẽ ubi confauerot illis iħis etuidentes

Expanded text:
praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, ut nihil aliud sequi debuisse uideatur —: undecim praecedit uos in Galilaeam, ibi eum uidebitis, ut nihil aliud sequi debuisse uideatur —: undecim autem, inquit, discipuli abierunt in Galilaeam in montem. ubi constituerat illis
Abbreviated transcription (Latin):
ietiusus post resurrectionem discipulis nisi inguli laea. Quam demons trattionẽ
nec ipse marcus com memorciuit qui eum duxit mane prima sabbati apparuis
puario mnaride magdalence et illa nuncias se discipulis hisquicum eofuerant
lugentib: etflentib: illos cũt ñ credidis se Most haes deinde daob exhis appartu
euntib inuillam et illos ceteris nunciasse quod fcictum est sicut lucas et iobanneso aq¬
uenirtura uibierasclem Eodem ipso die resurrationisiam nocus in itio Deinde
uenit u edillam eus mamifeftationem quam nouis simam dicit recum bentibui
illis undecim Post hanc dicit eum cssumptum in cadum quod factum
neuuleum adium locum omnino commemorett uelante uel postea. ubi discipuli posted sedi
ditumsit edcillis abeuntili sub iecisses quid de corruptis admenciendum custodib gestũsit
continuo tãqucm nihil aluid sequeret᷑. quiaer euera siterat dictũ ab angelo surrexit et ecce

Expanded text:
traturus post resurrectionem discipulis, nisi in Galilaea. Quam demonstrationem nec ipse Marcus commemoravit, qui eum dixit mane prima sabbati apparuisse primo Mariae Magdalenae, et illam nuntiasse discipulis, his qui cum eo fuerant lugentibus et flentibus, illos autem non credidisse, post haec deinde duobus ex his apparuisse euntibus in uillam et illos ceteris nuntiasse, quod factum est, sicut Lucas et Iohannes coattestantur, in Hierusalem eodem ipso die resurrectionis iam noctis initio: deinde uenit ad illam eius manifestationem, quam nouissimam dicit, recumbentibus illis undecim; post hanc dicit eum adsumtum in caelum. quod factum nec ullum alium locum omnino commemorat uel ante uel postea, ubi discipuli. posteaquam dictum sit. et illis abeuntibus subiecisset, quid de corruptis ad mentiendum custodibus gestum sit, continuo, tamquam nihil aliud sequeretur — quia et re uera sic erat dictum ab angelo: surrexit et ecce
Abbreviated transcription (Latin):
buium habere dñm resurgentem et primae audire auete. ut maledictum auae
mulieris inmulieribus solueretur. Ille cutem accesserunt et tenuerunt pedes eius et
adortuerunt eum. Istȩ accedunt ettenent pedes eius quia adorauerurit eum. Ceterun
illa quae quaerebant uiuentem cum mortuis et nescieba adhuc filium dĩ resurrexisse
merito cuditt Netangasme nondum enim ascendi ad patrem meum. Uidemus amo¬
tuis resurgentem dnm in ueritate nostruie carnis uidecimus gloriam nouȩ incorruptior
Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento. Nunc cuitem legitr
quia mulieres tenuerunt pedes eius et adoruerunt eum. Surrexit enim clausohostiom¬
nu menti et exiit ut in mortale iam ftatum doceret esse corpus quod in monumento clausũ
fuertit moruum Tenendas mulierib: praebuit plantus ut uere seh abere carnẽ q̃ amorio

Expanded text:
obvium habere Dominum resurgentem, et primae audire, Avete, ut maledictum Evae obvium habere Dominum resurgentem, et primae audire, Avete, ut maledictum Evae mulieris in mulieribus solveretur. Illae autem accesserunt, et tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Istae accedunt et tenent pedes ejus, quia adoraverunt eum. Caeterum illa quae quaerebat viventem cum mortuis, et nesciebat adhuc Filium Dei resurrexisse, merito audivit: Ne tangas me, nondum enim ascendi ad Patrem meum. Videam resurgente a mortuis veritatem nostrae carnis, videamus gloriam novae incorruptionis. Superius quippe lectum est quia clauso surrexit monumento: nunc autem legitur quia mulieres tenuerunt pedes ejus, et adoraverunt eum. Surrexit enim clauso ostio monumenti, et exiit, ut immortale jam factum doceret esse corpus, quod in monumento clausum fuerat mortuum. Tenendas mulieribus praebuit plantas, ut veram se habere  Al., o
Abbreviated transcription (Latin):
Atille exeuntes fuger̃ demonum̃to. In uaserat enĩ ocis tremor et pauor et neminiquicquẽ dixer̃
simebant enĩ Meritomouet quomodo marcus scribat et nemimi quiquã dixer̃. Cum dictt
licce en tegesso amonum tonuncicuer̃ hcec om̃a illis undecim et ceteris omnib: Similit̃ mahe
&t enier cito demnonum̃to cũ dimore etgtuidio incigno carrentes nunciare discipulis ei. Nisuntel¬
lgamus ipsorũ anglorũ nemini cuscis fuisse ciliquid dicere . Idẽ respondere cidea quaecib
illis cuidiertnt dut̃ certe custodib: quosicicentes uider̃. Nã illud gtuidiũ qđ matheus cõmen¬
rut Prepugnatamori dequomartus dicit. Debuimus enim utrumq in illarum cnimo
stictũ intelligere. eaam si ipse matheus detimore non diceret: currentib cuitem eis eu angeli¬
occurrtt illis dicens Auectie Quaesic qua erebanit quae ita occurrebanit merena

Expanded text:
de monumento fugerunt invaserat enim eas tremor et pavor et nemini quidquam dixerunt. de monumento fugerunt invaserat enim eas tremor et pavor et nemini quidquam dixerunt. Timebant enim. Merito movet quomodo Marcus scribat: Et nemini quidquam dixerunt. Cum dicat Lucas: Et regressae a monumento, annuntiaverunt haec omnia illis undecim, et caeteret exierunt cito de monumento cum timore et gaudio magno currentes nuntiare discipulit» eius, nisi intellegamus ipsorum angelorum nemini ausas fuisse aliquid dicere, id est respondere ad ea quae ab illis audierant aut certe custodibus, quos iacentes uiderunt. nam illud gaudium, quod Mattheus commemorat, non repugnat timori, de quo Marcus dicit. debuimus enim utrumque in illarum animo factum intellegere, etiamsi ipse Mattheus de timore non diceret; cum uero et ioccurrit illis dicens, Avete. Quae sic quaerebant, quae ita currebant, merebantur
Abbreviated transcription (Latin):
Et m areus poenesimibt̃ narrut sed ootest mouere quomodo scđm locũ matheũ angellos ĩ unlupide sede¬
bit reuolutũ cononum̃to Marcus eñ in to cuntes etis in monum̃tũ dicit ui diss iuuene sedentẽ inde¬
tris cooptũ stole candida et obstipuis se nisi intelligumꝰ cuitmatheũ tticuis sedeillo cine ddeguẽ indi¬
intautos ider̃ marcũ uero deillũ tricuis se que foris uider sedentẽ suplapidẽ ut quo suldeniem¬
deide aibilloquẽ uider̃ intrtintes in monum̃tũ sedentẽ adextris quod intrarent illios quiforis sede¬
bci uerbis exortite dicentis. Venite et uidete locũ ubi positus erat dñs. Quo uenientes ut dictũ ẽ.
Ant eerte ntrantes inmonum̃tũ in ciliaiquti septu macericae debemꝰ cccipere quia cõmant̃ locã¬
tinefuisse credibile ẽ inciliquo spaio ante petrt̃ quae scisilocus stictiis fuerat sepulturae utipsi
re etetudio magno nuncicre discipulis eius. Duplex enĩ m̃ tes mulierũ tenebat uffetus timoris

Expanded text:
nat. sed potest mouere, quomodo secundum Mattheum angelus super lapidem sedebat reuolutum a monumento — Marcus enim introeuntes eas in monumentum dicit uidisse iuuenem sedentem in dextris coopertum stola candida et obstipuisse — nisi intellegamus aut Mattheum tacuisse de illo angelo, quem intrantes uiderunt, Marcum uero de illo tacuisdeinde ab illo quem viderunt intrantes in monumentum, sedentem a dextris; quo ut intrarent, illius qui foris sedebat verbis exhortatae sunt dicentis, Venite, et videte locum ubi positus erat Dominus: quo venientes, ut dictum estAut certe intrantes in monumentum in aliqua septa maceriae debemus accipere, qua communtunc fuisse credibile est in aliquo spatio ante petram, qua excisa locus factus fuerat sepulturae, ut ipsum . Duplex enim mentes mulierum tenebat affectus, timoris
Abbreviated transcription (Latin):
tuis resurgere. Abier̃ ergo iterũ ad semetipsos discipuli. Maria cũtstaibat ad monum̃ tũ foris¬
plortins idẽ ante illũ saixeisepulchrilocũ. sed aim̃ intra illud spatiũ quo iã in gresse fuerunt
Hortus quippe illicercint sic idẽ iohannes commemorat : Tunc uider̃ angelũ sedentẽ in de¬
tris suꝑ lapidẽ reuolutũ cimonum̃to dequo angelo narrat matheus et marcus. tunceis dixit
Nolite timere uos. Scio enĩ quod itim qͥ crucifixus ẽ q̃rias ñ ẽ hic surrex̃ enĩ sic̃ dix̃ uonite

Expanded text:
o iterum ad semet ipsos discipuli. Maria autem stabat foris ad monumentum plorans, id est ante illum saxei sepulchri locum, sed tamen intra illud spatium, quod iam ingressae fuerant; hortus quippe illic erat, sicut idem lohannes commemorat. tunc uiderunt angelum sedentem a dextris super lapidem reuolutum a monumento, de quo angelo narrant Mattheus et Marcus. tunc eis dixit: nolite timere uos; scio enim, quod Iesum, qui crucifixus est, quaeritis; non est hic, surrexit
Abbreviated transcription (Latin):
consentiunt uentum est dmonumentum. Iam stictum erat quod solus matheus comme¬
morct de terruo motu et lupide reuoluto conterritisq custodib ittut in parte aliqua
uelut mortui iacerent. Venit cuitem sicut iohannes dicit maria magdaleniu sine dubio
ceteris mulieribus quae dño ministrauerant plurimum dilectione feruentior ut non in me¬
rito iohannes solam commemoruret. tacitis eis quaecum illa fuerunt sicut alii testantur
Venit ergo et ut uidit lapidem sublatum a monum̃to cinte quã cili quid diligentius in spiceret
non dubittns sublatũ eẽ in de corpus iħicucurrit sicut dicit idẽ iohannes et nunciauit petro atq
ipsiphanni Ipseẽ enĩ discipulis quẽ amabat iħs. Atilli acurrere coeper̃ ad monum̃tũ. Et p̃ue¬
niens iohannes inclinauit se et ui dit posita linte camina nec in triuit. Petrus aũt̃ c̃secutus indrciui¬
in trauiit in monum̃tũ. Et uidit linte amina posiiti et sudariũ quodfuercit suꝑcaput eiꝰ Noncũlin

Expanded text:
consentiunt, uentum est ad monumentum. iam factum erat, quod solus Mattheus commemorat de terrae motu et lapide reuoluto conterritisque custodibus ita, ut in parte aliqua uelut mortui iacerent. uenit autem, sicut Iohannes dicit, Maria Magdalene sine dubio ceteris mulieribus, quae domino ministrauerant, plurimum dilectione feruentior, ut non inmerito Iohannes solam commemoraret tacitis eis quae cum illa fuerunt, sicut alii testantur. uenit ergo et uidit lapidem sublatum a monumento, antequam aliquid diligentius inspiceret, non dubitans ablatum inde esse corpus Iesu cucurrit, sicut idem dicit Iohannes, et nuntiauit Petro adque ipsi Iohanni. ipse est enim discipulus, quem amabat Iesus. at illi currere coeperunt ad monumentum et praeueniens Iohannes inclinauit se et uidit posita linteamina nec intrauit: Petrus autem consecutus intrauit in monumentum et uid
Abbreviated transcription (Latin):
mento boc semper obseruaen dum est quod quanddo apgustine aliquo apouruarto
isio primum timor pellatur ut sic mente placitu possint quaedicuntor audir¬
ne quidi unalio loco dicitur : Annuncicibo nomen tuum frctrib meis Quis aluatorem
nenuctpco iniud ciea conspiciunt sed ingentium multitiidine. Eice humani generis
culpa ibi cibsciditor unde processit quii enimꝰ in para drso mulerumani gemerue

Expanded text:
mento hoc semper observandum est quod quando angustior aliqua apparuerit visio, primum timor pellatur, ut sic mente placita possint quae dicuntur audirde quibus in alio loco dicitur: Annuntiabo nomen tuum fratribus meis, qui Salvatorem nequaquam in Judaea conspiciunt, sed in gentium multitudine. Ecce humani generis culpam ibi abscidit unde processit. Quia enim in paradiso mu
Abbreviated transcription (Latin):
petitionenubi uidebat eruentum sticinus Ibi rursus timebat recitum periuri¬
SoVii idiñ offenderet ꝓxer iurtdo dm̃ offendit seuiendo. Dicit irib rciliqu pequideres
debuit herudes stcereon osidixero non debuitiurure quis non uidetit hoc eum den
ficere debuis se sel non consulon de bomine utrum iurare debeci sed quio sticore debecte
quia urtuit. ipseiest incgna deliberitao Tomere iurauuit quia noscititiamer lleps
demus ille consiliumi dilixerimus pare iotami nefacias scelus periunum su adeus si dixeri¬

Expanded text:
petitionem, ubi videbat cruentum facinus, ibi rursus timebat reatum perjuripetitionem, ubi videbat cruentum facinus, ibi rursus timebat reatum perjurii; ne Deum offenderet perjurando, Deum offendit saeviendo . Dicit mihi aliquis: Quid ergo debuit facere Herodes? Si dixero, Non debuit jurare: quis non videat hoc eum non facere debuisse? Sed non consulor de homine, utrum jurare debeat; sed quid facere debeat qui juravit. Ipsa est magna deliberatio. Temere juravit: quis nesciat? Tamen lapsus Demus illi consilium. Si dixerimus, Parce Joanni, ne facias scelus; perjurium suademus. Si dixeri
Abbreviated transcription (Latin):
uiuimus. Quis nos aliquando ciuduit iurcintes : Numquit non consueuerã iurtire cotidie
attubileg et timui: lucattus sum contrti consuetudinẽ metĩ. In ipse luceti in cociui aditorẽ¬
Mediestrit mͥ nibib mibisticilius ẽ quam non iurare. Hoc ideo cid monui cariatem urt̃m
medictas quis potist O sids̃timeatur osi periuri expauescant lingii e freraaiur
uesittis tenetur iuretio tollitur Propter bunclocum quem hodie dudiuimus cum euco¬
de li bominemradur dico caritta urte Videtis miserum istum hero dẽioh annem scmuiri
di et bominem dilexisse sed qñ i temere iurcuit Ehriiss letitit ex deleaneonsem
scltontis dciturum sespopondit quicquid illa puella quae salundo placueriit
poposeis set n dinibi poposcet remcrudesom et nestirium contriscatus est quidom uide¬
bateum tantum scelus fieri Sed positus interiunotionem sicim Et pudom uic

Expanded text:
vivimus: quis nos aliquando audivit jurantes? Numquid non consueveram quotidie jurare? vivimus: quis nos aliquando audivit jurantes? Numquid non consueveram quotidie jurare? At ubi legi, et timui, luctatus sum contra consuetudinem meam, in ipsa luctatione invocavi Dodi. Nihil mihi facilius est, quam non jurare. Hoc ideo admonui Charitatem vestram, ne dicatis, Quis potest? O si Deus timeatur! o si perjuri expavescant! lingua frenatur, veritas tenetur, juratio tollitur. SERgelium recitaretur, dico Charitati vestrae: videtis miserum istum Herodem, Joannem sanctum virum et Dei hominem dilexisse: sed quoniam temere juravit ebrius laetitia et delectatione saltantis, daturum se promisit quidquid illa puella, quae saltando placuerat, poposcisset. At ubi poposcit rem crudelem et nefariam, contristatus est quidem; videbat enim tantum scelus fieri: sed positus inter jurationem suam et puellae
Abbreviated transcription (Latin):
iħu xp̃o prophetatumẽ. Iuitũ dñs et non penitebit eum tues sacerdos inaeaernum secundun
ordinem melebi sedhaeo. Qui nouerit scripturas. sciunt quid protulerint melchi sed haec
sacerdos dĩ excelsi quando benedix̃ abraham. Nono portet ut haec comiemoremus. propter
caticuminos. Fideles tamen agnoscunt quem ad modum ante prophetatum sit quod moo
urare longe ẽ cipeccandum ftlsum iurandi quomnino non iurtit. Propinquat stilse
iurationi qui uel uerum iurut. Dñ sergo quod prohibuit iurare supra ripam te noluit
ambulare nepestuus in angusto labatur et cadas Sed dñs inquit urtuit. Securus urat
quimentiri nescit Nonte mouecit quia dñs iurtiuit quia forte non debet iurare nisids̃
Tuenim quando iuras quid sticis testem dm̃ aadhibes tuillum: ipse seipsum. Sed tuhomo
quia in multis stilleris plerumq: adhibes testem ueritatem adtucm stilstutem . Aliquando
et nolens homo iurtis cũ uerum puttit ẽẽ quod iurat : Quanto melior et cipeccato isto grtui¬

Expanded text:
nus, et non poenitebit eum: Tu es sacerdos in aeternum secundum ordinem Melchisedech . Qui noverunt Scripturas, sciunt quid protulerit Melchisedech sacerdos Dei excelsi, quando benedixit Abraham . Non oportet ut hoc memoremus, propter catechumenos. Fideles tamen agnoscunt, quemadmodum ante prophetatum sit, quod modo jurare, longe est a peccato falsum jurandi qui omnino non jurat: propinquat falsae jurationi, qui vel verum jurat. Dominus ergo, qui prohibuit jurare, supra ripam te noluit ambulare, ne pes tuus in angusto labatur, et cadas. Sed Dominus juravit, inquit. Securus jurat qui mentiri nescit. Non te moveat quia Dominus juravit; quia forte non debet jurare nisi Deus. Tu enim quando juras, quid facis? Testem Deum adhibes. Tu illum, ipse se ipsum. Sed tu homo, quia in multis falleris, plerumque adhibes testem veritatem ad tuam falsitatem. Aliquando et nolens homo perjurat, cum verum putat esse quod
Abbreviated transcription (Latin):
quit maria magdalena et ciltera maria uidere sepulchrum: Dũcie unius nominis eiusdẽq: cmo¬
nis adeuodonis femincie quae dominicũ uener̃ in uisere sepulerhũ. ducis fideliũ plebes iudcacã
scilicet et gentilẽ dosimant quce uno ia in dissimilistu dio pcssionẽ resurrectionẽq sui redẽpt¬
Quo dcut ĩrtemotus resurgente dño desepulchro sicut etiã morien te mcrucestictusẽ magnus sign¬
ficti trena prius corda et celestispedeiecti perfidẽ pcssionis acresurrectionis eiꝰ coneuciendai cd
penitentiã dcsciluberrimo pciuore permoai aduttã sublimanda ꝑpetũ: Angelus enĩdm̃ doscen

Expanded text:
quit, Maria Magdalena, et altera Maria videre sepulcrum. Duae unius nominis ejusdemque amoquit, Maria Magdalena, et altera Maria videre sepulcrum. Duae unius nominis ejusdemque amoris ac devotionis feminae, quae Dominicum venerunt invisere sepulcrum, duas fidelium plebes, Judaicam, scilicet, et gentilem designant, quae una atque indissimili studio passionem resurrectionemque sui Redempt terraemotus, resurgente Domino de sepulcro sicut etiam moriente in cruce, factus est magnus, significat terrena prius corda et coelesti spe dejecta per fidem passionis ac resurrectionis ejus concutienda ad poenitentiam, ac saluberrimo pavore permota, ad vitam sublimanda perpetuam. Quod angelus adven
Abbreviated transcription (Latin):
coeper̃ insequentẽ ic̃ diẽ iucescere perhibuit. Nã ÷ dñs ciuctor etordinator temporũ qui multim
notus paschelis par tesurrextt: totã nimitũ eius dẽ resurrectionis luce fastiuã reddidit et corascã
Sequidẽ aibe xordio mundaine cretaonis usq huc: Fai temporũ cursus difanguebatur.: ut dies noetẽ
p̃cederet iuxarordinẽ ui delicet primae c̃ditionis. Hac cũt nocte permrsteriũ resurrectionis dñi
temporũ ordo mutttas. ẽ Ec̃quia nocte surrex̃ amortuis dieuero sequente eiusdẽ resurrectionis
affeccũ discipulis ostendit acparticipato cũ eis c̃uiuio uertattẽ uir titas eiꝰ mirtintib simulet tiu¬
dentib cdsirux rectissime noxilla sequentis diei c̃uncitiẽ luci casictẽporũ ordo fiitus ut dies noc¬
te seque Et quidẽ ciptissimae quondã diẽ sequebat᷑ nox . quia bomo aluce partidrsi si pecccindo
lapsus in hui sdi tenebrciscierũ nasq decidit : Aptissimẽ nunc dies sequit̾ noctẽ : quando ꝑfidẽ resui¬

Expanded text:
coeperunt, in sequentem jam diem lucescere perhibuit. Nam Dominus auctor et ordinator temporum, qui in ultima noctis hujus parte surrexit, totam eam nimirum ejusdem resurrectionis luce festivam reddidit et coruscam. Siquidem ab exordio mundanae creationis usque huc, ita temporum cursus distinguebatur, ut dies noctem praecederet, juxta ordinem videlicet primae conditionis. Hac autem nocte per mysterium resurrectionis Domini temporum ordo mutatus est. Nam quia nocteeffectum discipulis ostendit, ac participato cum eis convivio veritatem virtutis suae mirantibus simul et gaudentibus astruxit, rectissime nox illa sequentis diei conjuncta est luci, ac sic temporum ordo statutus ut dies noctem sequatur. Et quidem aptissime quondam diem sequebatur nox, quia homo a luce paradisi peccando lapsus, in hujus saeculi tenebras aerumnasque decidit. Aptissime nunc dies sequitur noctem quando per fidem resur
Abbreviated transcription (Latin):
tempore eis dẽ noctis. Sicittiq dictũ ẽ uespere sabbata cicsi diceret᷑ nocte diei sabbati. Ves¬

Expanded text:
tempore eiusdem noctis. sic itaque dictum est uespere sabbati, ac si diceretur \'nocte sabbatitempore eiusdem noctis. sic itaque dictum est uespere sabbati, ac si diceretur \'nocte sabbati
Abbreviated transcription (Latin):
scbbita quaelucescit in prima sabbati. uenit maria mcigdalenae et altera maria uidere
sepuldrũ Quid ẽ quod dicit marus et ualde mane una sabbatorũ ueniunt ad monum̃tũ
oriente iam sole. in quo quidem aceteris duob: Idẽ luca et iohanne non discrepat. Quidenĩ
dicit lucas ualde diluculo. Et iohannes mane cũ adhuc tenebrae eẽnt. hoc intelligit᷑ marcis
dicere ualde mane oriente iã sole Id est cũ caelũ aborientis parte iã ailbes ceret quod ñ fitutiq
nisi solis orientis uicinutite Eius enĩ ẽ fulgor ille qui nomine curore appellari solet. Aperte
quippe prima noctis quodẽ uespere ipstĩ noctẽ uoluit significtre matheus cuius noctis fine
uener̃ mulieres ad monum̃tũ. Eciuero causa intelligit᷑ eandẽ noctẽ sic appellas se quiiã uesperi
licebat afferre aromatti truns acto uaq sabbato. Ergo qm̃ sabbato impediebant᷑ ut ñ ante
facerent abeo tempore nom inauit noctẽ ex quo eis licere coepit ut fticerent quod cũq uellent

Expanded text:
it in primam sabbati, uenit Maria Magdalene et alia Maria uidere sepulchrum, quid est, quod dicit Marcus: et ualde mane una sabbatorum ueniunt ad monumentum oriente iam sole? in quo quidem a ceteris duobus, id est Luca et Iohanne, non discrepat. quod enim dicit Lucas: ualde diluculo, et Iohannes: mane cum adhuc tenebrae essent, hoc intellegitur Marcus dicere: ualde mane oriente iam sole, id est cum caelum ab orientis parte iam albesceret, quod non fit utique nisi solis orientis uicinitate; eius enim est ille fulgor, qui nomine aurorae appellari solet. idequippe prima noctis, quod est uespere, ipsam noctem uoluit significare Mattheus, cuius noctis fine uenerunt mulieres ad monumentum. ea uero causa intellegitur eandem noctem sic appellasse, quia iam uespere licebat adferre aromata transacto utique sabbato. ergo, quoniam sabbato inpediebantur, ut non ante facerent, ab eo tempore nominauit noctem, ex quo eis licere coepit, ut facerent, quocumque uellent
Abbreviated transcription (Latin):
fici fructum quem neguuerat reddet. Iuxtu illud beatiiob lignum habet spem si p̃ci sun
fuerit rursumuirescit et rumieius pullulunt. Si senuerit interra radix eius et in pul¬
uere mortuus fuerit truncus illius. ad odorem aquae germinabit et fucieo commam quas:
cum primum plantatum .ẽ. Quod ubi factum uideris diem extremi discriminis uere pacisac
lucis eẽ in proximo non ambiges amendi couobis quicnon p̃teribit haec generatia donec omnico
fiant. Nomine generctionis aut omne hominum significatgenus. aut̃ specialit̃ iudaeorũ¬
uertimeta non p̃teribunt. Caelum enim et terra p̃commutationem in nouationis transibuđ
sed uerba dñĩ sine affectu completionis nullomodo p̃teribunt. Vnde et prophetia ex ꝑsona
dnĩ ait. Verbum meum quode greditur de oremeo non reuertetur ad meucauum sed faciet
quaecumq: uolui et prosperabitur in his atq nisi illud ait dñs̃ omõs Et psamistu In ae

Expanded text:
fici fructum quem negaverat reddet? juxta illud beati Job: Lignum habet spem, si praecisum fici fructum quem negaverat reddet? juxta illud beati Job: Lignum habet spem, si praecisum fuerit, rursum virescit, et rami ejus pullulant. Si senuerit in terra radix ejus, et in pulvere mortuus fuerit truncus illius, ad odorem aquae germinabit, et faciet comam, quasi cum primum plantatum est. Quod ubi factum videris, diem extremi discriminis, et aestatem verae pacis ac lucis esse in proximo non ambiges. Amen dico vobis, quoniam non transibit generatio haec donec omnia ista fiant. Nomine generationis aut omne hominum significat genus, aut specialiter Judaeoret reliqua. Coelum enim et terra per commutationem innovationis transibunt, sed verbum Domini sine effectu completionis nullo modo praeteribit. Unde et propheta ex persona ic erit verbum meum, quod egredietur de ore meo: non revertetur ad me vacuum, sed faciet quaecumque volui, et prosperabitur in his, ad quae misi illud. Quia in laetitia e
Abbreviated transcription (Latin):
plo arboris docuit consummationis aduentum. Quomodo inquid cum teneri fuerint in arbore
ficus cauliculi. Et gemmna erumpit inflonem cortexq folia parturit intelligitis aeftictis
aduentum. et fubonii acueris introitum. itucum omnia baec q̃ scriptu sunt uideritis
Nolite putcre iamadesse consummationem mundi sed quasi prohema et p̃cursores quosdam
uenire ut ostendant quod prope sit et inianuis. Potest autem haec fructificatio fici iuxta
mrsticos sensus altius intelligi uidelicet superstatu sinagogae quae quondam ueniente adse
dño quia fructum iustitiae non habebat in eis quitunc incredulierunt. aeterna sterilitite
damnata .ẽ Sed qnm̃ dixit cepłs quia caecitas ex parte fucta ẽ in isrł donec plenitudo
gentium intraret. Et sic omnis isrł saluus erit᷑: Cum hoc affuerit tempus ut ablacta diuti¬
na ca ecitate ꝑfidiae omnisisrł lucem recipiat et sclutem. Quidnisidiusterilis arbor

Expanded text:
plo arboris, docuit consummationis adventum. Quomodo, inquit, quando teneri fuerint in arbore plo arboris, docuit consummationis adventum. Quomodo, inquit, quando teneri fuerint in arbore ficus cauliculi, et gemma erumpit in florem, cortexque folia parturit, intelligitis aestatis adventum, et Favonii ac Veris introitum: ita cum haec omnia quae scripta sunt, videritis, nolite putare jam adesse consummationem mundi, sed quasi prooemia et praecursores quosdam venire; ut ostemysticos sensus altius intelligi, videlicet super statu Synagogae, quae quondam veniente ad se Domino, quia fructum justitiae non habebat, in eis qui tunc increduli erant, aeterna sterilitate damnata est. Sed quoniam dixit Apostolus, quia caecitas ex parte facta est in Israel, donec plenitudo gentium intraret, et sic omnis Israel salvus erit . Cum hoc adfuerit tempus, ut ablata diutina caecitate perfidiae, omnis Israel lucem recipiat et salutem, quid nisi diu sterilis arbor
Abbreviated transcription (Latin):
neis regionib: electos eẽ congregandos eẽ apte subiunxit. A sum moterrȩ usq ad summumcȩ¬
li id .ẽ. ab ex tremis terrae finib ꝑ directum usq cdultimos terminos eius. ubilonge aspetu¬
tib: cirtulis cȩli et terrȩ uidet᷑ insidere uidetur in sidere. Nullus ergo indieillu remanebi
electus qui nonuenienti ad iuditium dnõ in aera occurrat. siue uiuens ad huc in corpore reptii
seude morteiam resuscititus ciduitam. Veniunt adiuditium et reprobi et ipsi cdii in conpore
uiui inuenti. alii aduitam amorte suscita sed eanimirum distuntia quod iusti congnegant᷑
ingaudium dnĩ sui. In imiciuut̃ eius ꝑ acto iuditio dissipentur et pereant a faciedĩ. Ab ar¬
bore aut̃ faci discite parabolum. Cumiam ramus eius tenerfuerit et folianata scitis quia pro¬
pe ẽ aestus. Ita et uos cumuideritis haec omnia scitote quia prope ẽ in ianuis. Subexem¬

Expanded text:
raneis regionibus electos esse congregandos, apte subjunxit: A summo terrae, usque ad summum coeraneis regionibus electos esse congregandos, apte subjunxit: A summo terrae, usque ad summum coeli, id est, ab extremis terrae finibus per directum, usque ad ultimos terminos ejus, ubi longe aspectantibus circulus coeli terrae videtur indicere. Nullus ergo in die illa remanebit electus, qui non venienti ad judicium Domino in aera occurrat, sive vivens adhuc in corpore repertus, seu de morte jam resuscitatus ad vitam. Veniunt ad judicium reprobi et ipsi, alii in corpore viventes inventi, alii ad vitam a morte suscitati. Sed ea nimirum distantia, quod justi congregantur in gaudium Domini sui; inimici autem ejus peracto judicio dissipentur, et pereant a facie Dei. A bore autem fici discite parabolam: cum jam ramus ejus tener fuerit, et folia nata, scitis quia prope est aestas. Ita et vos cum videritis haec omnia, scitote quia prope est in januis. Sub exem
Abbreviated transcription (Latin):
gelis sic ueniet quomodo eum uidisas euntem in caelum. Merito credendus est
non salumin eodem corpore. uerum eticm in nube uenturus: Vnm̃ sic ueniet sicut
abut et nubes eum suscepit ab euntem. sed horum duorum quid hic potius eligendũ sit
iudicare difficile ẽ. Promptior quidem sensus ẽ ut quisq: cumaudierit uellegerit. Et tunc ui¬
debunt filium bominis uenientem in nube cumpotestatemagna et maiestate. ipsum prorsus accipi¬
at eius caduentum nom pera desiam sed per seipsum quando uentunus .ẽ ad uiuos et mortuo
et in apocalipsi iohannis legimus et inueteritestamento tubae ductiles ex auro et aere arxntoq:
fieri p̃cipiuntur . ut sublimia doctrinarum resonent sacramentu : Et congregubunt electos
aquattuor mundiclimatib: dicit oriente occidente aquilone et austro et nequis quam pu¬
taret aquattuor solum modo plagis terrae et nompotius cunctis eius finib: simul et meditem¬

Expanded text:
gelis: Sic ueniet, quo modo eum uidistis euntem in caelum, merito credendus est gelis: Sic ueniet, quo modo eum uidistis euntem in caelum, merito credendus est non solum in eodem corpore uerum etiam in nube uenturus. quoniam sic ueniet, sicut abiit et nubes eum suscepit abeuntem. Sed horum duorum quid hic potius eligendum sit, iudicare difficile est. promptior quidem sensus est, ut-quisque. cum audierit uel legerit: Et tunc uidebunt filium hominis uenientem in nube cum potestate magna et maiestate, ipsum prorsus accipiat eius aduentum non per ecclesiam sed per se ipsum, quando uenturus est ad uiuos et mortuos oquitur : et in apocalypsi Joannis legimus : et in veteri Testamento , tubae ductiles ex auro, et aere argentoque fieri praecipiuntur; ut sublimia doctrinarum resonent sacramenta. Ab arbore autem a quatuor mundi climatibus dicit, Oriente, Occidente, Aquilone et Austro. Et ne quisquam putaret a quatuor solummodo plagis terrae, et non potius a cunctis ejus finibus simul et mediter