comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditu auris obediuit mͥͥ nos sumꝰ
de iusticia nichil habemꝰ: S̾mnino
habemꝰ. Grati simꝰ ex eo qd̾ habemꝰ ut
ad̃dat᷑ qd̾ nõ habemꝰ: et nõ ꝑdamꝰ
qd̾ habemꝰ. Ergo et hoc terciũ iã
agit᷑ in nob̾. Iustificati sumꝰ
sed ipsa iusticia cũ ꝓficimꝰ cres¬
cit. Et quomͦ crecit. Dicã. et¬
et uob̾cum qͣodãmdo cõferam.
ut unusqͥsq ur̃m iã in ipsa uis¬
tificatione cõstitutꝰ. accepta sei¬
licet remissione peceatoꝵ per
lauacrũ regerationis. acep¬
toq sp̃u scõ ꝓficiens de diem
diẽ. iudeat ubi sit. acedat. ꝓfi¬
ciat. et crescat. donec cõsum¬
met᷑. ño ut finiat᷑ : sed ut ꝑfi¬
ciat᷑. Incipit homo a fide. Eo¬
ꝑtinet ad fidẽ : Credere. Sed ad¬
hue ista fides dicernat᷑ ab inmũ¬
dis spiritibꝰ. Ad fidẽ qͥd ꝑtinet:
Credere. Sed ait apłs racobꝰ. Et de¬
mones credunt et cõtremiscĩt.
Si tantũ credis. ⁊ sine spe uiuis.
uel dilectionẽ nõ habes: et deme

Expanded text:
ditu auris obedivit mihi . Nos sumus, et de justitia nihil habemus? Omnino habemus. Grati simus ex eo quod habemus: ut addatur quod non habemus, et non perdamus quod habemus. Ergo et hoc tertium jam agitur in nobis. Justificati sumus: sed ipsa justitia, cum proficimus, crescit. Et quomodo crescit dicam, et vobiscum quodam modo conferam; ut unusquisque vestrum jam in ipsa justificatione constitutus, accepta scilicet remissione peccatorum per lavacrum regenerationis, accepto Spiritu sancto, proficiens de die in diem, videat ubi sit, accedat, proficiat et crescat, donec consummetur, non ut finiatur, sed ut perficiatur. pertinet ad fidem? Credere. Sed adhuc ista fides discernatur ab immundis spiritibus. Ad fidem quid pertinet? Credere. Sed ait apostolus Jacobus: Et daemones credunt, et contremiscunt . Si tantum credis, et sine spe vivis, vel dilecti
Abbreviated transcription (Latin):
posueramꝰ aũt cõsiderare de his
quatuor rebꝰ. qͥd iã cõsecuti fue¬
rimꝰ: qͥd adhuc adipiscendũ ex¬
pectemus. Predestinati eñi iam
sumꝰ: et ante quã essemꝰ. Uoca¬
ti sumꝰ: qͣndo xp̃iani facti sumꝰ.
Iã gͦ et hoc habemꝰ. Iustificati.
Qͥd est iustificati᷑: Audemꝰ dicere
et hoc terciũ habere nos: & erit
qͥsquã nr̃m qui audeat dicere
iustꝰ sũ. Puto eñi hoc esse iustꝰ
sũ. qd̾ ẽ pecator nõ sum. Si
audes hoc dicere: occurit tibi
ioħes. Si dixerimꝰ qͥ peccatũ non
habemꝰ. nos ipsos seducimꝰ: et ueri¬
tas in nob̾ nõ est. Qͥd gͦͦ Nichil ha

Expanded text:
posueramus autem considerare de his quatuor rebus quid jam consecuti fuerimus, quid adhuc adipiscendum exspectemus. Praedestinati enim jam sumus et antequam essemus. Vocati sumus, quando christiani facti sumus. Jam ergo et hoc habemus. Justificati, quid? Quid est, justificati? Audemus dicere, jam hoc tertium habere nos? Et erit quisquam nostrum qui audeat dicere, Justus sum? Puto enim hoc esse, Justus sum, quod est, peccator non sum. Si audes hoc dicere, occurrit tibi Joannes: Si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est
Abbreviated transcription (Latin):
Si em̃ aliqͥd habemꝰ et aliqͥd nõ
habemꝰ. crescat qd̾ habemꝰ: et
implebit᷑ qd̾ non habemꝰ. Ecce
eñi baptizati sũt homines: om¬
nia illis peccata dimissa sũt. Ius¬
tificati sũt a peccatis. negare nõ¬
possumꝰ. Restat tam̃ lucta cũ car¬
ne. restat lucta cũ mundo. restat
lucta cũ diabolo. Qui aũt lucta¬
⁊ aliqͣndo ferit. aliqͣndo ꝑcutit᷑.
aliqndo uincit: aliqͣndo ꝑimit᷑.
Quomͦ de stadio exeat atendit᷑. Nã
si dixerinꝰ qͥa peccatũ nõ habemiꝰt
nos ipsos seducinꝰ et ueritas in
nob̾ nõ est. Itẽ si dixerimꝰ qͥa iuchl

Expanded text:
 et aliquid non habemus; crescat quod habemus, et implebitur quod non habemus. Ecce enim baptizati sunt homines, omnia illis peccata dimissa sunt, justificati sunt a peccatis; negare nopossumus: restat tamen lucta cum carne, restat lucta cum mundo, restat lucta cum diabolo. Qui autem luctatur, aliquando ferit, aliquando percutitur; aliquando vincit, aliquando perimitur: quomodo de stadio exeat attenditur. Nam si dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos decipimus, et veritas in nobis non est. I
Abbreviated transcription (Latin):
destinatis. uocatis: iustificatis.
auluis apłs dicit. Neq circũcisi
aliqͥd ualet neq p̃puciũ. sed
fioes. Dic adhuc apłe. adde. dis¬
cerne: qͥa demones credunt et
cãtremiseunt. Ergo aadde et dis¬
cõtrmiseunt. qd̾ oderunt. Distingue
apostole. et circũcide fidem meã:
et dieerne causã meã de gente ñ
sc̃a. Plane distinguit. discernit:
circũcidit. Sed fides que inqͥt ꝑ¬

Expanded text:
natis, vocatis, justificatis. natis, vocatis, justificatis. Paulus Apostolus dicit: Neque circumcisio aliquid valet, neque praeputium; sed fides. Dic adhuc, Apostole, adde, discerne; quia, Et daemones credunt et contremiscunt: ergo adde et discontremiscunt quod oderunt. Distingue, Apostole, et circumcide fidem meam, et discerne causam meam de gente non sancta . Plane distinguit, discernit, circumcidit. Et fides, inq
Abbreviated transcription (Latin):
est: Dicis. xp̃s filiꝰ dei. Hoc dixit
petrus: et audiuit. Beatꝰ es sym̃e
bariona. Hoc dixerunt et dems¬
obmutescite. Et hoc dicũt : et
repellunt᷑. UIna uox est. Sed
dñs radicẽ int̾rogat: non flo¬
rem. Unde dicit᷑ ad hebreos.
Nequa radix amaritudͥms sur¬
sum germinans molestet: et ꝑ
illã cõtaminent᷑ multi. Prius gͦ
discerne fidẽ tuã: a fide demo¬
nis. Unde eñi discretaͦ. Demones
hoc dixerunt timendo: petrus
amando. Ad de gͦ fidei spẽ. ł que
spes ẽ nisi de aliqua cõscientie be
bonitate : Speiq ipsi ad de cari¬
tatẽ desuꝑ eminentẽ uiam. Ha¬
bemꝰ dicente apło s̾uꝑeminentẽ
minũ loquar ⁊ angłoꝵ caritatẽ
aũt ñ habeã. factꝰ sũ uelut era¬
mentũ sonans aut eymbalum
timiens. cet̾a enarrat bona.
it sine caritate nichil ꝓdesse cõ¬
firmat. Maneant gͦ hec: fides.
spes. caritas. Mauior aũtͥ oꝵ: ca¬
ritas. Sectamini caritatẽ. Discer¬
inite gͦ fidẽ ur̃am.Iã estis de pre

Expanded text:
si dicis Christum Filium Dei? Hoc dixit Petrus, et audivit, Beatus es Simon Bar Jona: hoc dixerunt daemoObmutescite : et hoc ipsum dicunt, et repelluntur. Una vox est: sed Dominus radicem interrogat, non florem. Unde dicitur ad Hebraeos: Ne qua radix amaritudinis sursum germinans molestet, et per illam contaminentur multi . Prius ergo discerne fidem tuam a fide daemonis. Unde eam discernis? Daemones hoc dixerunt timendo, Petrus amando. Adde ergo fidei spem. Et quae spes est, nisi de aliqua conscientiae bonitate? Speique ipsi adde charitatem. Desuper eminentem viam habemus, dicente Apostolo, Supereminentem quar et Angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum velut aeramentum sonans, aut cymbalum tinniens: et caetera enarrat bona, et sine charitate nihil prodesse confirmat. Maneant ergo haec, fides, spes, charitas: major autem horum charitas . Sectamini charitatem. Discernite ergo fid
Abbreviated transcription (Latin):
iam usio erit ñ fides. Cũ uene¬
nõ spes. Caritas qͥd. Nunqͥd et ip¬
sa modo ẽ. et tuncͣ erit : Si ama¬
mꝰ credendo et nõ uidendo. quo¬
modo amabunꝰ uidendo et tenẽ¬
do: Ergo caritas nõ tantũ erit.
sed ꝑfecta erit : sic̃ ait apłs. fides.
spes. caritas. tria hec. Maior aũt
hoꝵ caritas. Hanc habentes. et
in nob̾ nutrientes: securi illo ad¬
Nuante ꝑseuerantes in eo dicamꝰ.
uis nos separabit a caritate .xp̃i.
donec ipse misereat᷑ : ĩribulatio.¬
an nuditas. an ꝑiculũ. an gladiꝰ᷑¬
Lm̃ ꝓpt̾ te mortificam᷑ tota die.
deputati sumꝰ ut oues occisiomiᷤ.
t qͥs subpportat: Es omĩa tole¬
rat:Sed in his om̃ibꝰ superamꝰ.¬
Unde : Per eũ qͥ dilexit nos. Ergo
si ds̃ ꝓ nob̾ qͥs contra nos:

Expanded text:
jam visio erit, non fides: cum venenon spes. Charitas quid? numquid et ipsa modo est, et tunc non erit? Si amamus credendo et non videndo; quomodo amabimus videndo et tenendo? Ergo charitas erit, sed perfecta erit: sicut Apostolus ait, Fides, spes, charitas, tria haec; major autem horum charitas . Hanc habentes, et in nobis nutrientes, securi illo adjuvante perseverantes in eo, dicamus: Quis nos separabit a charitate Christi? donec ipse misereatur, ipse perfician nuditas? an periculum? an gladipropter te mortificamur tota die, deputati sumus ut oves occisionis. Et quis supportat? quis omnia tolerat? Sed in his omnibus superamUnde? Per eum qui dilexit nos . Ergo, Si Deus pro nobis, quis contra nos?
Abbreviated transcription (Latin):
fuerit: tanto opus ꝑfectiꝰ consũ¬
mat᷑. Ita gͦ prior lapis iacet: ⁊ pene
niehil ꝓdest. Ille uͦ alter que infe¬
runt᷑ eũcta sũscipit : que ueniũt
uriiuersa complectit᷑. ⁊ ꝑ cauernulas
quasdr̃ uterq qͦd oꝑetur adquirit.
ꝑuigili cura granoꝵ asꝑitate cõfrac¬
ta. ex intimis eoꝵ occultisq uisce¬
ribus similaginẽ medullãq ꝓdiicat:
⁊ sordiũ leuitate discussa. in aꝑtũ
ꝓferat omne qͦd purũ est: ex quo
mundissimũ panẽ conficiens grãm
consequat᷑. Hos igit᷑ duos molares
lapides. duo ẽẽ arbitror testam̃ta:
hoc ẽ legem moysi ⁊ euangeliũ dnĩ

Expanded text:
fuerit, tanto opus perfectius consumfuerit, tanto opus perfectius consummatur. Ita ergo prior lapis stat, jacet, et pene nihil prodest; ille vero alter, quae inferuntur, cuncta suscipit, quae veniunt, universa complectitur, et per 10 cavernulas quasdam uterque, quod operetur, acquirit. icii, ut pervigili cura granorum asperitate confracta, ex intimis eorum, occultisque visceribus similaginem, medullamque producat, et sordium levitate discussa, in apertum proferat omne, quod purum est, ex quo mundissimum panem conficiens gratiam domini consequatur. Hos igitur duos molares lapides duo esse arbitror Testamenta, hoc est legem Moysis, e
Abbreviated transcription (Latin):
qͦd ait dñs:ł in illa nocte erũt duo
mus qͦd reliquũ est. Dicit enĩ eadẽ
sententia. Erũt due molentes in
pistrino: una assumet᷑: ⁊ una re¬
linquet᷑. Primũ igit᷑ considerandũ.
quomͦ constet molentis officiũ: de¬
inde que sint due que molere di¬
cunt᷑: l tercio qͥd pistrinũ sit:. qͥue
molitionis effectus. Nulli dubiũ
ẽ quod molere alit̾̃ nõ constat. nisi
duobꝰ lapidibꝰ apparatis ⁊ cõuenien¬
tibꝰ sibi: ut alteri ex his magnitu¬
do alteriꝰ imponat᷑  ulũ quidẽ la¬
pidẽ qui prior solo sternit᷑. eẽ pignĩ
⁊ tardũ. ⁊ pene ut ita dixerĩ ocio¬
sũ. Ac nisi suꝑioris participatio¬
ne la pidis ornaret᷑: forsitan necel¬
sarius nõ inderet᷑. Ita dũ ille oꝑa¬
tur: etiã iste utilis inuenitur Ille
aũt id est suꝑior lapis tanta uele¬
eitate oꝑis cireũfertur. ut fallens
ocłos in ipsa celeritate stare ere¬
dat᷑: ⁊ putet᷑ im mobilis eẽ dum
currit. Qui quanto uiolentiꝰ actꝰ

Expanded text:
lla nocte erunt duo mus, quod reliquum est: dicit enim divina sententia: Erunt duae molentes in pistrino; una assumetur, et una relinquetur . Primum igitur considerandum est, quomodo constet molentis officium; deinde quae sint duae, quae molere dicuntur; tertio quid pistrinum sit, quisve molitionis effectus. Nulli dubium est, quod molere aliter non constat, nisi duobus lapidibus apparatis, et convenientibus sibi, ut alteri ex his magnitudo alterius imponatur: et illum quidem lapidem, qui prior sternitur, esse pigrum et tardum, et pene, ut ita dixerim, otiosum ac nisi superioris participatione lapidis ornaretur forsitan necessarius non videretur. Ita dum ille operatur, etiam iste utilis invenitur. Ille autem id est superior lapis tota velocitate operis circumfertur, ut fallens oculos in ipsa celeritate stare credatur, et putetur immobilis esse, dum currit. Qui quanto violentius actus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ corda parit̃ oꝑant᷑. Sic nec pat̃
nec sp̃s sc̃s susceper̃ carnẽ: ⁊ tam̃¬
cũ filio partt᷑ oꝑant᷑. Sonũ sola
corda excutit: carnẽ solus xp̃s ac¬
cepit. Oꝑatio in tribꝰ constat. Sed
quomͦ ꝑtinet ad solã cordã soni red¬
nis bumane susceptio. E contͣ iude¬
us. Contͣ naturã inqͥt. prirere uir¬
go nõ potuit. Et cdetestandus ma¬
nicheus. Si caro erat: uirgo eẽ non
ti necessariũ exemplũ contͣ uideũ:
uirgas afferri. Allate sũt duodecim
uirge: int̾ quas etiã una erat: que
aaron fuerat sacerdotis. Posite sũt
a scõ moyse in tabernaculo testimo¬
niĩ. Uirga aũt aaron post alterum
diem inuenit᷑ subito ꝓduxisse flores
⁊ frondes: ⁊ peꝑisse nuces. Delectat hoc
mysteriũ cũ caritate urã contra
xime figura interuenit sacram̃ti.
Uirga hec ꝓtulit qͦd ante nõ habuit:
nõ radicata plantatione nõ defos¬
sa sarculo nõ anmata succo: nõ

Expanded text:
ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater ea cum chorda pariter operantur. Sic nec Pater nec Spiritus sanctus susceperunt carnem; et tamcum Filio pariter operantur. Sonum sola chorda excutit, carnem solus Christus accepit. Operatio in tribus constat; sed quomodo pertinet ad solam chordam soni retnis humanae susceptio. E contra Judaeus, Contra naturam, inquit, parere virgo non potuit: et detestandus Manichaeus, Si caro erat, virgo esse nonnti necessarium exemplum contra Judaeum, virgas afferri. Allatae sunt duodecim virgae, inter quas etiam una erat quae Aaron fuerat sacea sancto Moyse in tabernaculo testimonii. Virga autem Aaron post alterum diem invenitur subito produxisse flores, et frondes, et perperisse nuces. Delectat hoc mysterium cum charitate vestra contra xime figura intervenit sacramenti. Virga haec protulit quod ante non habuit, nec radicata plantatione, nec defossa sarculo, non animata succo, nec
Abbreviated transcription (Latin):
nec se diuisit a patre. Suscepit filiꝰ
inquã carnẽ in ꝓprietate: ⁊ tam̃ et¬
pat̃ ⁊ sp̃s sc̃s nõ defuit maiestate.
In dumitate equalitas:. in carne sola
fuii ꝓprietas. Cũ gͦ ima sit deitas:
una diuinitas: impleuit qͥdem car
nem.xpĩ pat̾ ⁊ sp̃s̃ sc̃s: sed mazesta
te. nõ susceptione. Uis scire qͥa cũ
eo erat ⁊ pater: Nõ sũ inqͥt xp̃s dñs¬
solus: sed pat̾ mecũ est. Audi ⁊ de
spũ scõ: quia cũ eo erat. Eugłista
sus ẽ ab iordane. Ecce quomͦ iħs
xp̃c suscepit carnẽ: ⁊ tam̃ sp̃s sẽs
nõ defuit maiestate. Si celũ ⁊ terrã
xpĩ deserere nõ potuer̾: quando in
diuinitatis unitate manser̃. Adhuc
cytharã respice. Ut musicũ melos
tonis dulcibꝰ reddat: tria parit᷑ ad¬
esse uident᷑: ars. manꝰ. corda᷑: ⁊ tam̃
unus sonꝰ audit᷑ Ars dictat: manꝰ
tangit: resonat corda. Tria parit̃
Nec ars nec manꝰ sonũ reddũt: sed

Expanded text:
nec se divreticus: Ergo si unum sunt, nec se divreticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet net caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno Christi deserere non potuerunt, quando in illuminat; aliud suscipit calor, aliud citharam respice. Ut musicum melos sonis dulcibus reddat, tria pariter adesse videntur, ars, manus et chorda: et tamen unus sonus auditur; ars dictat, manus tangit, resonat chorda. Tria pariter  quod auditur: nec ars nec manus sonum reddunt, sed
Abbreviated transcription (Latin):
Sed dicit mͥ hereticus. Ergo si unũ sũt.
om̃s sũt incarnati. nõ ad solũ. xp̃m ꝑti¬
net caro. Nempe aliud est anima. aluo
ratio.ł tam̃ in amma est ratio: ⁊ una
est anima:: sed altud anima agit. aliuo
ratio. Anima uiuit.: ratio sapit. Et ad
animã ꝑtinet uita: ad rationẽ ꝑtinet
sapientia. Et cũ unũ sint. anima sola
suscipit uitã:. ratio sola suscipit sapien¬
tiã. Et tam̃ nec anima sine ratione: ne
ratio sine anima. Sic ⁊ pat̾ ⁊ filius lice
net caro sic̃ ad solã rationẽ ꝑtinet
sapientia: licet nõ recedat ab anima
Ecce altud. In sole calor ⁊ splendor in un
radio sũt. Sed calor exsicat: splendor
illiumnat. Aliud suscipit calor: aliud
splendor. Et licet calor ⁊ splendor ab
inuicẽ nequeant separariͥ suscipit
splendor illuminationẽ non feruorẽ.
suscipit calor feruorẽ. nõ illuminati¬
onẽ. Aliud simul aliud singulares ag̃
⁊ tam̃ ab inuicẽ nõ separant᷑. Sic ⁊ fiꝰ
suscepit carnẽ: ⁊ nõ deseruit pritrẽ.

Expanded text:
Sed dicit mihi haereticus: Ergo si unum sunt, omnes sunt incarnati. Non. Ad solum Christum pertinet caro. Nempe aliud est anima, aliud est ratio: et tamen in anima est ratio, et una est anima. Sed aliud anima agit, aliud ratio: anima vivit, ratio sapit; et ad animam pertinet vita, et ad rationem pertinet sapientia. Et cum unum sint, anima sola suscipit vitam, ratio sola suscipit sapientiam: et tamen nec anima sine ratione, nec ratio sine anima. Sic et Pater et Filius, licet net caro: sicut ad solam rationem pertinet sapientia, licet non recedat ab anima. Ecce iterum aliud. In sole calor et splendor in uno radio sunt: sed calor exsiccat, splendor illuminat; aliud suscipit calor, aliud splendor. Et licet calor et splendor ab invicem non queant separari, suscipit splendor illuminationem, non fervorem; suscipit calor fervorem, non illuminationem. Aliud simul, aliud singulares agunt; et tamen ab invicem non separantur. Sic et Filius suscepit carnem; et non deseruit Patrem,
Abbreviated transcription (Latin):
explicare conceptũ: nec uirginis par¬
tũ. Ueniat ad eccłiam: exponatur
illi. ut agnoscat uerũ ordinẽ officii
endi: uirga nõ habuit tẽpora ger-¬
minandi. Iila enĩ decursis nouẽ men¬
sibꝰ peꝑit: uirga aũt alia die quod
natura nõ habuit germinauit. Con¬
sacram̃tũ. Solis radius speciilar pe¬
netrat: ⁊ soliditatẽ eiꝰ in sensibili
subtilitate ꝑtraicit: ⁊ talis uidetur
intrinsecus. qualis extrinsecus. Itaq
fr̃s nec cũ ingredit᷑ uiolat : nec cũ
egredit᷑ difsipat: qͥa uiingressu eius¬
⁊ egressu specular integrũ ꝑseuerat.
Specuilar gͦ nõ rũpit radiꝰ solis: inte¬
gritatẽ uirginis ingressus aut egres.¬
sus nũquid uiciare potuit dectatis:
Sed qͥd ulteriꝰ immoram᷑: Audiat. xp̃i
anꝰ quod nõ uult audire iudeus aut
manicheus: ut iste ꝓficrat in fide
redẽptus: ille deficiat induratus.
Uirga illa unde agimꝰ aaron. uirgo
maria fuit: que nobis. xp̃m uerũ
sacerdotẽ concepit ⁊ peperit. De quo

Expanded text:
explicare, nec Virginis partum. Veniat ad Ecclesiam, exponitur illi, ut agnoscat. Verumtamen ordinem officii endi; virga autem non habuit tempora germinandi. Virgo enim decursis novem mensibus peperit; virga autem alia die, quod natura non habuit, germinavit. sacramentum. Solis radius specnetrat, et soliditatem ejus insensibili subtilitate pertrajicit: et talis videtur intrinsecus, qualis exstat extrinsecus. Itaque, fratres, nec cum ingreditur violat, nec cum egreditur dissipat; quia ad ingressum et egressum ejus specular integrum perseverat. Specular ergo non rumpit radius solis: integritatem Virginis ingressus aut egressus vitiare potuit deitatis? Sed quid ulterius immoror? 5. Vianus quod non vult audire Judaeus aut Manichaeus; ut hic proficiat in fide redemptus, ille aut ille deficiat induratus. Virga illa, unde agebamus, Aaron virgo Maria fuit, quae nobis Christum verum sacerdotem concepit et peperit, de quo
Abbreviated transcription (Latin):
entie ⁊ intellectus. Quod gͦ hec uir¬
ga nuces ꝓduxit. imago dnĩci cor¬
poris fuit. Nux enĩ trinam habet
in suo corpore substantie unionem.
Coriũ: testã.⁊ nucleũ. Corio caro : tes¬
te offa. nucleo int̃ior anima cõparai
Coriũ nucis carnẽ significat saluato¬
risꝰ. que hrbuit in se asꝑitatẽ uel ami¬
ritudinẽ passionis. Nucleus interio¬
rẽ declarat dulcedinẽ deitatis: que
tribuit pastũ: ⁊ luminis subminis¬
trat officiũ. Testa lignũ inserit cru¬
cis. qͦd nõ discreuit id qͦd foris ⁊ intus
fuit: sed que tͣrena ⁊ celestia fuerãt
mediatoris ligni int̾positione sociaur.
celis sũt et que in terris

Expanded text:
entiae et intellectus . Quod ergo haec virga nuces produxit, imago Dominici corporis fuit. Nux enim trinam habet in suo corpore substantiae unionem, corium, testam et nucleum. In corio caro, in testa ossa, in nucleo interior anima comparatur. In corio nucis carnem significat Salvatoris, quae habuit in se asperitatem vel amaritudinem passionis. In nucleo interiorem declarat dulcedinem deitatis, quae tribuit pastum, et luminis subministrat officium. In testa, lignum interserens crucis, quod non discrevit id quod foris et intus fuit, sed quae terrena et coelestia fuerunt mediatoris ligni interpositione sociavit, cis s
Abbreviated transcription (Latin):
solida esca qͥ ꝓpter habitũ sensus exer¬
omini humanitate purificans. uelut
similaginẽ deo offerre contendit: sicut
dauid sc̃s at. Sacrificiũ deo sp̃s contri¬
bulatꝰ. Tanta aũt uelocitate circũfert᷑
eugłiumꝰ: ut nõ nisi sapientes cursũ
eiꝰ intelligant. Quẽ beatꝰ prulus intel¬
ligens ait. Ut sermo dnĩ eurrat ⁊ cla¬
rificet᷑ in nobis. Insipientiũ aut̃ ocłis
uidet᷑ engłium stare: cũ nõ uident.
Stare inquã illud putant. cũ mandata
eiꝰ negligunt:. cũ nõ credunt euentu¬
ra esse que scripta sũt. Molit aũt et
sinagoga .: sed inutilit̾ molit: qͥppe que
nitit᷑ laborare. Atq ideo nõ tam molit¬
illa: quã dissipat ⁊ cõfringit. ꝓpterea
enĩ opus eiꝰ displicet. E ad iudeos dicit᷑

Expanded text:
solida esca ; qui propter habitum sensus exersolida esca ; qui propter habitum sensus exeromni humanitate purificans, velut similaginem Deo offerre contendit; sicut David sanctus ait: Sacrificium Deo spiritus contribulatus . Tanta autem velocitate circumfertur Evangelium, ut non nisi 12 sapientes cursum ejus intelligant; quem beatus Paulus intelligens ait: Ut sermo Dei curret et clarificetur in vobis. Amen . Insipientium autem oculis videtur Evangelium stare, dum vident; stare, inquam, illud putant, cum mandata ejus negligunt, cum non credunt eventura esse, quae scripta sunt. Molit autem et Synagoga, sed inutiliter molit; quippe quae itur laborare; atque ideo non tam molit quam dissipat et confringit. Propterea enim opus ejus disciplet et ad Judaeo
Abbreviated transcription (Latin):
datũ est. qͦd ueteri suꝑpositũ tes¬
tam̃to. utrũq condecorat: ac tanta
hoc ẽ inferna uisitet: celestia pene¬
tret: terrena collustret. Quod engliũ
tanquã suꝑior mola. cũctos creden¬
tes suscipit:ͥ om̃s aduenientes acci¬
pit: ⁊ ueluti ꝑ quasdã cauernulas
p̃ceptoꝵ ad interiora transmittit:
ut ibi hinc inde duoꝵ testam̃toꝵ
salutaribꝰ mandatis gentilitatis as¬
ꝑitate mollita. ꝓdiicat omne quod
purũ est. Quã similitudinẽ testam̃¬
toꝵ ezechielem ꝓpħam arbitror ꝑ-¬
strinxisse: cũ dicit rotã in medio
rote eẽ conexã. Harũ igit᷑ molaꝵ oꝑ¬
atione id ẽ noui ac ueteris testam̃ti.
hoc agit scã eccła cura ꝑuigili: ut pec¬
catoꝵ asꝑitate discussa. ex occultis
cogitationibꝰ medullã mundi cordis
eliciat. ⁊ celestibꝰ mandatis ex inti¬
mis spiritalia alm̃ta ꝓdiicat. De qͥbꝰ
alim̃tis paulus apłs ait. Lac uobis potũ
dedi: nõ escã. & iterũ. Perfectoꝵ aũt ẽ

Expanded text:
itum Testamento utrumque condecorat: 11 ac tanta hoc est inferna visitet, coelestia penetret, terrena collustret. Quod Evangelium tanquam superior mola cunctos credentes suscipit, omnes advenientes accipit, et velut per quasdam cavernulas praeceptorum ad interiora transmittit: ut ibi hinc inde duorum Testamentorum salutaribus mandatis gentilitatis asperitate mollita, producat omne quod purum est. Quam similitudinem Testamentorum Ezechielem prophetam arbitror perstrinxisse, cum dicit rotam in medio rotae esse connexam Harum igitur molarum operatione, id est Novi ac Veteris Testamenti hoc agit sancta Ecclesia cura pervigili, ut peccatorum asperitate discussa, ex occultis cogitationibus medullam mundi cordis eliciat, et coelestibus mandatis mundata ex intimis spiritalia alimenta producat. De quibus alimentis Paulus apostolus ait: Lac vobis potum dedi, non escam . Et iterum: Perfectorum autem est
Abbreviated transcription (Latin):
dñs.⁊ magna uirtꝰ eiꝰ:⁊ sapientie enis
nõ est numerus. Optime nostis ista himii:
qui corde fortiter tenetis catholicã ue¬
ritatem. Audite tam̃ breuiter. qͦd adi¬
uante dnõ ꝓposui explanandũ. Ds̃ uiꝰ
est pater : d̃ unus est filius: ds̃ unꝰ est

Expanded text:
 magna virtus ejus, et sapientiae ejus non est numerus . Optime nostis ista, fratres charissimi, qui corde fortiter tenetis catholicam veritatem; audite tamen breviter quod, adjuvante Domino, proposui explanandum. Deus unus est Pate
Abbreviated transcription (Latin):
Et respondebis. Qͥa tuneo gehen¬
nã. timeo suppliciũ. ignis et̾m.
timeo iudiciũ xp̃i timeo socie¬
tatẽ diaboli. ne puuar ab illo.
cũ illo ardeã. Qd dicturus sũ:
Male times. quomͦ tibi dicebã de
aduersario. qͥa querebat corpꝰ
tuũ ocidere: Ibi eñi recte di¬
cebã male tunes: securũ te fecit
dñs ds̃ tuus dicens. Nolite tie¬
re eos qͥ corpus occidũt. Modo
cũ dicis michi gehenirã timeo.
ardere timeo. in etͥnũ puniri ci¬
meo. qͥd dicturus sumi  Male ti¬
mes. uane times : Nõ audeo qͣndo¬
quidẽ ipse dñs ablato timore sub¬
iecit timorẽ. ubi dixit. Nolite ti¬
et postea nõ habent qͥd facrant.¬

Expanded text:
Et respondebis: Quia timeo gehenEt respondebis: Quia timeo gehennam, timeo supplicium ignis aeterni, timeo judicium Christi, timeo societatem diaboli, ne puniar ab illo, et cum illo ardeam. Quid? dicturus sum, Male times? quomodo tibi dicebam de adversario, quia quaerebat corpus tuum occidere. Ibi enim recte dicebam, Male times, securum te fecit Dominus tuus, dicens: Nolite timere eos qui corpus occidunt. Modo cum dicis mihi, Gehennam timeo, ardere timeo, in aeternum puniri timeo: quid dicturus sum? Male times? vane times? Non audeo, quandoquidem ipse Dominus ablato timore, subjecit timorem; et ait, ubi dixit, Nolite tiet postea non habent quid fac
Abbreviated transcription (Latin):
ana uitã.Uita tua ds̃ est. uita
Nõ illi places male agendo. Tem¬
plũ rumnosum ño inhabitat. tem¬
plum sordidũ non ingredit᷑. Sed
geme ad illũ ut mundec sibi locũ:
beme ad illum ut edificet sibi tẽ
płu. Qͦd tu destruxisti. ipse cõstru¬
at. qd̾ tu exteͬminasti ipse refor¬
met: quod tu deiecisti ipse erigat.
qͥa et ibi peccas ubi uidet. Ibi cla¬
ma:. ubi audit. ł cũ intimore cor¬
rexeris. et utilit̾ timere ceperis:
nõ tẽporales cruciatus. sed et̾ni
ignis supplicra. et ideo adulter
nõ fueris. hinc eñi loquebam᷑
membra xp̃i sunt. cũ gͦ ideo ad¬
ulter esse non ceperif qͥa times
ardere in igne sempit̾no nõdũ
laudandus es. Non qͥdem ita do¬
lendus ut ante: sed tam̃ nondũ
est timere penã: Oagnũ est᷑. s⁊
amare iusticrã. Interrogo te: et
inuenio te. Tu inspice int̾rogati¬
onẽ meam sonantẽ. et fac de te
ipso int̾rogationẽ silentẽ. Dic gͦ¬
mihi. Quare nõ cõmatis adult̾iũi

Expanded text:
ama vitam. Vita tua Deus est, vita ama vitam. Vita tua Deus est, vita Non illi places male agendo. Templum ruinosum non inhabitat, templum sordidum non ingreditur. Sed geme ad illum, ut mundet sibi locum; geme ad illum, ut aedificet templum sibi: quod tu destruxisti, ipse construat; quod tu exterminasti, ipse reformet; quod tu dejecisti, ipse erigat. ama ubi audit: quia et ibi peccas, ubi videt; ibi clama, ubi audit. 8. Timore porexeris, et utiliter timere coeperis, non temporales cruciatus, sed aeterni ignis supplicia, et ideo adulter non fueris: hinc enim loquebamurmembra Christi sunt: cum ergo ideo adulter esse non coeperis, quia times ardere in igne sempiterno, nondum laudandus es; non quidem ita dolendus, ut ante, sed tamen nondumest, timere poenam? Magnum est, sed amare justitiam. Interrogo te, et invenio te. Tu inspice interrogationem meam sonantem, et fac de te ipso interrogationem silentem. Dicm, quare non committis adulterium?
Abbreviated transcription (Latin):
rit quem nõ a se exclusit. Si au¬
tẽ obtemꝑtis infirmitati anime
tue dicenti tibi. ferit et dimitto
amutere temporalia qͣndoq mi¬
graturoꝵ. et migrare trepidan¬
tiũ. Uolentiũ semꝑ differre: qd̾
nõ possũt auferre. Wanꝰ est iste
ti ei nõ potest. Hinc increpandi.
hinc obuirgandi. hinc plangendi.
hinc lugendi homines timentes
mori. et nichil agentes aliud nisi
serius mori. Qure nõ agunt nõ
mori Qm̃ queqͥd agunt. nõ effici¬
unt ut nõ moriant᷑. Possũt aũt
aliqͥd agere. quo efficrant ut nũqͣm
moriant᷑ : Nullo modo. P rorsus
qͥcquid egeris. quantumcũq inui¬
gilaueris. quocũq fugeris. queli¬
bet munimenta quesieris. quibꝰ¬
libet diuiciis te redemeris. quibꝰli¬
bet calliditatibꝰ hostem refelle¬
risinõ fallis febrem. Nichil eñi a¬
liud agis. ut nõ cito ab hoste mo¬
riaris: nisi ut seriꝰ aliqͣndo a febre
moriaris. Habes qd̾ agas. ut nũ¬
quã moriaris. Si times mortem.

Expanded text:
rit quem non a se exclusit. Si aurit quem non a se exclusit. Si autem obtemperas infirmitati animae tuae, dicenti tibi, Ferit, et dimittoamittere temporalia, quandoque migraturorum, et migrare trepidantium, volentium semper differre quod non possunt auferre. Vanus est iste ti ei non potest. Hinc increpandi, hinc objurgandi, hinc plangendi, hinc lugendi homines, timentes mori, et nihil aliud agentes, nisi serius mori. Quare non agunt non mori? Quoniam quidquid agunt, non efficiunt ut non moriantur. Possunt autem aliquid agere, quo efficiant ut nunquam moriantur? Nullo modo. Prorsus quidquid egeris, quantumcumque invigilaveris, quocumque fugeris, quaelibet munimenta quaesieris, quibuslibet divitiis te redemeris, quibuslibet calliditatibus hostem fefelleris; non fallis febrem. Nihil enim aliud agis, ut non cito ab hoste moriaris, nisi ut serius aliquando a febre moriaris. Habes quod agas, ut nunquam moriaris. Si times mortem,
Abbreviated transcription (Latin):
lius ẽ. Tenens ds̃ qd̾ meliꝰ est idẽ
cor tuũ. mentẽ tuã. aninã tuã.
ꝓfecto ꝑ meliorẽ possidet et infe¬
riorem. qd̾ est corpus tuũ. Seui¬
at gͥ inumieus. minet᷑ mortem.
facrat si ꝑ mutit᷑: excludat de carne
tereꝰ tͣuã. Anima tua nõ excludat᷑
a semita sua. Si recte plangis. et
putas te miserabilit̾ dicere poten¬
ti mimmico tuo noli ferire. parce
sangini meo. nõ tibi dicit ds̃. mi¬
serere anime tue placens deoͤ
Inima tua forte dicit: roga il¬
lũ ne feriat. Nã dicit. Dumit¬
tote.Si eñi ꝑmiserit: manere
tecũ nõ possum. Roga ne feriat:
si uis ut nõ te dimutam. Que
tibi dicit si uis ut non te dimit¬
tam. Tu ipse. Tu eñi qui loque¬
ris anima es. Si gͦ ꝑcu̾serit car¬
nem tu fugis. tu exis. tu mi¬
gras. iacet t̾ra. In t̾ra ubi erit
qd̃ anͥmauit terrã. qd̾ flatu dei
tibi datũ est. ubi erit si nõ effla¬
uit uitã suã: id ẽ dm̃ suũ: In
illo erit quẽ ñ ꝑdidit: in illo e¬

Expanded text:
lius est. Tenens Deus quod melius est, id est, cor tuum, mentem tuam, animam tuam, profecto per meliorem possidet et inferiorem, quod est corpus tuum. Saeviat igitur inimicus, minetur mortem, faciat si permittitur, excludat de carne animam tuam: anima tua non excludat a se vitam suam. Si recte plangis, et putas te miserabiliter dicere potenti inimico tuo, Noli ferire, parce sanguini meo: non tibi dicit Deus, Miserere animae tuae placens Deo ? Anima tua forte dicit: Roga illum, ne feriat; nam dimitto te. Si enim percusserit, manere tecum non possum. Roga ne feriat, si vis ut non te dimittam. Quae tibi dicit, si vis ut non te dimittam? Tu ipse: tu enim qui loqueris, anima es. Si ergo percusserit carnem, tu fugis, tu exis, tu migras, jacet terra in terra. Ubi erit quod animavit terram? quod flatu Dei tibi datum est, ubi erit? Si non efflavit vitam suam, id est, Deum suum, in illo erit quem non perdidit, in illo e
Abbreviated transcription (Latin):
to qͥa plus debes tunere illã mor¬
tem. ne uita amie tue ꝓieiat᷑ de
anima tua. Breuit̾ gͦ dicã. . qͥd
multis teneor᷑.: bita corporis animia
est.Wita anune ds̃ ẽ. Sp̃s dei ha¬
bitat in aĩa. et ꝑ animã in corpdie.

Expanded text:
to quia plus debes timere illam morto quia plus debes timere illam mortem, ne vita animae tuae projiciatur de anima tua. Breviter ergo dicam: et quid multis teneor? Vita corporis anima est, vita animae Deus est. Spiritus Dei habitat in anima, et per animam in corpore,
Abbreviated transcription (Latin):
et̾nũ mori. Ille qui ͭ occisurus est
quẽ tumes. quẽ exhorrescis. quem
fugis. a cuiꝰ timore nõ sineris dor¬
nure. et ipsũ in somnis si uides
cũ dormis expauescis. qͥd ẽ factu¬
rus tibi : Exclusurus de carne tua
aĩam tuã. Anima tua exclusa qͦ
eat. uadit. Neq eñi ille potest alit̾
carnẽ turã occidere. nisi inde ex¬
cludat aĩam tuã ꝑ quã uiuit caro
tua. Presentra qͥppe anime tue ca¬
ro uiuit. et quãdui in carne tua
p̃sens est anuna tua: necesse est
ut iuiuat caro tua. Ille aũt qui tu
nima tira uita quedã qua uiuit
caro tua. Putas nulla alia uita
est qua uiuat auima tua. ut qͦmͦ
modo caro cũ morit᷑ exͥpirat a¬
nimã uitã suã. sic et anima qͣn¬
do morit᷑ ex̾piret aliquã iuitam
suã: Si inuenerimꝰ que sit hec
uita. nõ corporis tui qd̃ est ani¬
ma tua. sed uita uite corpors tui.
hoc est uita anime tue. si inuene¬
rimꝰ eã. ex hac morte qua tines
ne de carne eicrat᷑ anuna tua. pu¬

Expanded text:
eus. Ille qui te occisurus est, quem times, quem exhorrescis, quem fugis, a cujus timore non sineris dormire, et ipsum in somnis si vides, cum dormieris, expavescis, quid est facturus tibi? Exclusurus est de carne tua animam tuam: anima tua exclusa quo eat, vide. Neque enim potest ille aliter carnem tuam occidere, nisi inde excludat animam tuam, per quam vivit caro tua. Praesentia quippe animae tuae caro vivit, et quamdiu in carne tua praesens est anima tua, necesse est ut vivat caro tua. Ille autem qui tuanima vita quaedam, qua vivit caro tua. Putas, nulla alia vita est, qua vivit ipsa anima tua; aut quomodo modo caro, cum moritur, exspirat animam vitam suam; sic et anima, quando moritur, exspirat aliquam vitam suam? Si invenerimus quae sit haec vita, non corporis tui, quod est anima tua; sed vita vitae corporis tui, hoc est, vita animae tuae: si invenerimus eam, ex hac morte, qua times ne de carne ejiciatur anima tua, pu
Abbreviated transcription (Latin):
mereteem que tibi consentit adma¬
lũ. nõ fortasse audes introduce¬
re in cubiculũ tuũ. ubi habes lec¬
tum tuũ cõugalẽ. sed queris ali¬
quẽ abiectũ in domo tua et tur¬
pẽ locũ: in quo turpit̾ uoluteris.
Defers gͦ honorẽ cubiculo uxoris
tue. et non defers templo dĩ tuni ᶜ.
Nõ introducisimpudicã. ubi dor¬
mis cũ cõiuge tua. et tu ipse is
ad impudicam. cum sis tẽplũ d̾iͤ
Puto ⁊ uere scioqͥa meliꝰ est tempłi
dĩ: quã cubicułu uxoris tue. Que¬
cũq em̃ geris. iħs uidet te qui
fecit te. et ꝑditũ redemit te: et
ꝓ mortuo mortus ẽ ꝓ te. Tu te
nõ agnoscis. sed ille a te ocłos ñ
auertit. Non ad adiuuandũ. sed
ad puniendum. Oculi eñi dñ
suꝑ iustos: et aures eiꝰ ad p̃ces
eoꝵ. Continuo subiecit eͣ t̾ruit e¬
os qͥ sibi malam securitatẽ da¬
bant: qui sibi dicebãt. Faciam.
nõ eñi ds̃ tam turpia me faci¬
entẽ dignat᷑ attendere. Audi qͥd
sequit᷑. Cuiꝰ sis attende: qm̃ quocũ¬

Expanded text:
meretricem, quae tibi consentit ad malum, non audes fortasse introducere in cubiculum tuum, ubi habes lectum tuum conjugalem: sed quaeris aliquem abjectum in domo tua et turpem locum, in quo turpiter voluteris. Defers ergo honorem cubiculo uxoris tuae, et non defers templo Dei tui? Non introducis impudicam, ubi dormis cum conjuge tua, et tu ipse is ad impudicam, cum sis templum Dei? Puto quia melius est templum Dei, quam cubiculum uxoris tuae. Quocumque enim ieris, Jesus videt te; qui fecit te, et perditum redemit te, et pro mortuo mortuus est pro te. Tu te non agnoscis: sed ille a te oculos non avertit, non ad adjuvandum, sed ad puniendum. Oculi enim Domini super justos, et aures ejus ad preces eorum. Continuo subjecit, et terruit eos qui sibi malam securitatem dabant, qui sibi dicebant, Faciam: non enim Deus me tam turpia facientem dignatur attendere. Audi quid sequitur, cujus sis attende; quoniam quocum
Abbreviated transcription (Latin):
nolis facere : etiã si impune pos¬
sis admittere. Dixi qͥd timeatis:¬
dixi qͥd appetatis. Sectamini cari¬
tatem Intret caritas. admittite il¬
lã timendo peceare. adinittite amo¬
rem nõ peccando: admittite amorẽ
bene iuuendo. Illa ut dicere ceꝑã
intrante: incipit timor exire. Qn¬
to plus illa intͣuerit tanto timor
minor erit. Cum illa tota intͣue¬
rit: nullus timor erit. qͥa ꝑfec¬
ta caritas foras mittit timorẽ.
sed illũ castũ ꝑmanetẽ in scłm
scłi. Seruilis timor ẽ: quotimes
cũ diabolo ardere. Tunor castus
est: quo times displicere deo. Con¬
siderate kimi: et ipsos humanos
int̾rogate affectꝰ. Tunet seruus of¬
fendere dñm suũ. ne iubeat ͤ uebe¬
rari. iubeat incõpedes nuitti. iube¬
at carcere includi: iubeat eũ pis¬
trino cõteri. hec timens seruus: ñ
peccat. Sed qnͣdo senserit absentes
ocłos dñi sui. nec habuerit testẽ
a quo posit cõuiner. facit. Quare

Expanded text:
nolis facere, etiam si impune posnolis facere, etiam si impune possis admittere. dixi quid appetatis. Sectamini charitatem, intret charitas; admittite illam, timendo peccare, admittite amorem non peccantem, admittite amorem bene viventem. Illa, ut dicere coeperam, intrante, incipit timor exire. Quanto plus illa intraverit, tanto timor minor erit. Cum illa tota intraverit, nullus timor erit: quia perfecta charitas foras mittit timorem . sed illum castum, permanentem in saeculum saeculi . Servilis timor est, quo times cum diabolo ardere: timor castus est, quo times Deo displicere. Considerate, charissimi, et ipsos humanos interrogate affectus. Timet servus offendere dominum suum, ne jubeat eum verberari, jubeat in compedes mitti, jubeat carcere includi, jubeat eum pistrino conteri. Haec timens servus non peccat: sed quando senserit absentes oculos domini sui, nec habuerit testem a quo possit convinci, facit. Quare
Abbreviated transcription (Latin):
hunc timete. Cũ gͦ dñs timorẽ
incusserit et uehemet̾ incuserit:
repetendo uerbũ cõminationis ge¬
minauerit. dicturus ego sũ. male
times ista᷑ Nõ dicã. Plane tune.
Nichil meliꝰ times: nichil est qͦd ma¬
gis timere debeas. Sed int̾rogo
te. Si nõ te uideret ds̃ qnͣdo facis.
nec qͥsquã te cõuinceret in iudici¬
o illiꝰ faceres : Tu te uide. Nõ eñi
potes aduerba mea omĩa res¬
pondere. Inspice te ipsũ. faceres:
Si faceres. gͦ penã times: castita
Formido est mali: nondũ delecta¬
tio boni. Sed tam̃ etiã ista for¬
mido custodit te : ut ꝓducat
ad dilectionẽ. Timor eñi iste qͦ
gehennas tunes. et ideo mala
nõ facis. cõtinet te: et si uolentẽ
pec̾are animo int̾iore. nõ sunt. Est
quidã custos timor: quasi peda¬
gogus legis. Littera est minans:
nondũ gr̃a iuuans. Custodit te
do. et uenit caritas et intrat in
cor tuũ. et quãtũ illa intrat: tan¬
tum timor exit. Tunor eñi id age¬
bat: ne faceres. Caritas id agit ut

Expanded text:
Cum ergo Dominus timorem incusserit, et vehementer incusserit, et repetendo verbum comminationem geminaverit, dicturus ego sum, Male times? Ista non dicam. Plane time, nihil melius times; nihil est quod magis timere debeas. Sed interrogo te: Si non te videret Deus, quando facis, nec quisquam te convinceret in judicio illius, faceres? Tu te vide. Non enim potes ad verba omnia mea respondere, inspice te ipsum. Faceres? Si faceres, ergo poenam times, castitatformido est mali, nondum dilectio boni. Sed time tamen, ut ista formido custodiat te, ut perducat ad dilectionem. Timor enim iste, quo gehennam times, et ideo mala non facis, continet te; et sic volentem peccare animum interiorem non sinit. Est enim quidam custos timor, quasi paedagogus legis; littera est minans, nondum gratia juvans. Custodiat tamen endo, et veniet charitas; intrat in cor tuum, et quantum illa intrat, tantum timor exit. Timor enim id agebat, ne faceres: charitas id agit, ut
Abbreviated transcription (Latin):
se ornauerunt. Corporis eñi huꝰ
id ẽ ext̾rioris hominis ornanam̃¬
ta. quanto ampliꝰ appetunt᷑: tan¬
to st̃ int̾rioris maiora detͥmen¬
ta. Quanto aũt minꝰ appetuntꝰ
ornam̃ta exterioris hominis:
tantomagis moribꝰ pulchris ho¬
mo interior adornat᷑. Unde dieit
et petrus. Ornantes se nõ in tor¬
tis crinibꝰ. Cũ eñi dixisset oruan¬
tes se. qͥd aliud a carnalibꝰ quã ui¬
sibilia ista ornam̃ta putarent᷑:
Continuo tulit cogitationi. qͦd eu¬
piditas inqͥrebat. Nõ inqͥt in tor¬
tis crinibꝰ neq auro uel magari¬
tis: uel ueste p̃ciosa. Sed ille abs¬
cõditꝰ cordis homo qui est ante
dm̃ diues. Neq eñi ds̃ diuitias
daret ext̾iori homini: et inopẽ
relinqueret int̾iorem. Dedit in¬
iusibili diuitͥas inuisibiles: et in¬
uisibilem ornauit inuisibiłt. hil

Expanded text:
se ornaverunt. Corporis enim hujus, se ornaverunt. Corporis enim hujus, id est, exterioris hominis ornamenta quanto magis appetuntur, tanto sunt interioris majora detrimenta: quanto autem minus appetuntur ornamenta exterioris hominis, tanto magis moribus pulchris homo interior adornatur. Unde dicit et Petrus: Ornantes se non in tortis crinibus. Cum enim dixisset, Ornantes se; quid aliud a carnalibus, quam visibilia ista ornamenta putarentur? Continuo tulit cogitationi quod cupiditas inquirebat. Non inquit, in tortis crinibus, neque auro, vel margaritis, vel veste pretiosa; sed ille absconditus cordis homo, qui est ante Deum dives . Neque enim Deus divitias daret exteriori homini, et inopem relinqueret interiorem: dedit invisibili divitias invisibiles, et invisibilem ornavit invisibil
Abbreviated transcription (Latin):
et terret. ds̃ dicit et nõ terret:
Sane plurimũ: et si amamꝰ. Si aũt
nõ amamꝰ: non inde terrem᷑ͦ. Sed
terrem᷑ ut serui de igne. de gehen¬
na. de atrocissimis tarthareis mi¬
minis. de exaggeratissimis diabo¬
li angłis eiꝰq suppliciis: uel inde
terrem᷑. Si illud minꝰ amamꝰ. uel il
tiones Tempłu dĩ estis: et sp̃s dĩ
habitat in uob̾. Siqͥs aũt tempłu
dĩ corruꝑit: corrumpet illũ ds̃.
Licita sũt matͥmonia. nichil ã¬
plius reqͥratis. Nõ eñi grande
imposuit maiꝰ onuis uirginibꝰ.
Qͦd licebat noluer̃t ut plus place¬
rent ei cui se deuouerũt. Ambi¬
erunt illã maiorẽ pulchritudi¬
nẽ cordis sui. Qͥd iubes: Tanqͣm
dicerent. Qͥd iubes : Ne adultere
simꝰ. hoc p̃cipis: amando te plus
Ergo quare hoc faciunt: Consi
terrene nuptie uluerũt. que
terrenos amplexus nõ deside¬
rauerunt. usq adeo accepta¬
uerũt p̃ceptũ: ut nõ recusarent
consiliũ. Ut plus placerẽt: plus

Expanded text:
et terret; Deus dicit, et non terret? et terret; Deus dicit, et non terret? Sane plurimum; sed si amamus. Si autem non amamus, non inde terremur; sed terremur ut servi, de igne, de gehenna, de atrocissimis tartareis minis, de exaggeratissimis diaboli angelis, ejusque suppliciis? Vel inde terreamur. Si illud minus amamus, vel illtiones. Templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis. Si quis templum Dei corruperit, corrumpet illum Deus . Licita sunt matrimonia, nihil amplius requiratis. Non enim grande imposuit majus onus. Virgines quod licebat noluerunt, ut plus placerent ei cui se devoverunt. Ambierunt illam majorem pulchritudinem cordis sui. Quid jubes? Tanquam dicerent, Quid jubes? Ne adulterae simus, hoc praecipis? Amando te, plusErgo quare hoc faciunt? Consilterrenae nuptiae viluerunt, quae terrenos amplexus non desideraverunt, usque adeo acceptaverunt praeceptum, ut non recusarent consilium: ut plus placerent, plus
Abbreviated transcription (Latin):
ipsa iusticia. et si possit sine teste
peccare: testem reformidat dm̃.
Et si possit audire dm̃ dicentem
sibi. uideo te cũ peceas nõ te dam¬
nabo sed displicet mͥ. ille nolens
displieere ocłis patris. nõ formido¬
losi iudicis. tuec. nõ ne damnet᷑.
nõ ne puniat᷑. nõ ne cruciet᷑. sed ne
offendat gaudiũ pat̾nũ ne displiceat
ocłis amantis. Si eñi amat se ipse.
et amantẽ sui dm̃ sentit: nõ facit
et inhonestos amores attendite. Si
qͥs amator femine laciuus et neqͣm
uestit se alit̾ quã illi placet. uestit
se aliter quã amate sue placet: aut
ornat se alit̾ quam illi placet. et
illa dixerit nolo habeas talem
byrrũ:. non habet. Si ꝑ hyemem
illi dicat in lucerna te amo: eligit
tremere quã displicere. Nunqͥd il¬
la cui displicet damnat᷑a ẽ : Hun¬
qͥd incarcerẽ missura᷑ Nunqͥd
tortores adhibitura᷑. Hoc solum
ibi timet᷑: nõ te uidebo. Hoc solũ
ibi cõtremiscit᷑ : faciem meã non
uidebitis. Si hoc impudica dicit

Expanded text:
ipsa justitia: et si possit sine teste peccare, testem reformidat et Deum: et si possit audire Deum dicentem sibi, Video te cum peccas, non te damnabo, sed displices mihi: ille nolens displicere oculis patris, non formidolosi judicis, timet, non ne damnetur, non ne puniatur, non ne crucietur; sed ne offendat gaudium paternum, ne displiceat oculis amantis. Si enim amat ipse, et amantem sui dominum sentit, non facit et inhonestos amatores attendite; si quis amore feminae lascivus et nequam vestit se aliter quam illi placet, vestit se aliter quam amatae suae placet, aut ornat se aliter quam illi placet. Illa dixerit, Nolo habeas talem byrrhum; non habet: si per hiemem illi dicat, In lacerna te amo; eligit tremere, quam displicere. Numquid illa cui displicet, damnatura est? numquid in carcerem missura? numquid tortores adhibitura? Hoc solum ibi timetur, Non te videbo: hoc solum ibi contremiscitur, Faciem meam non videbis. Si hoc impudica dicit,
Abbreviated transcription (Latin):
serunt. Multe eñi etrã paren¬
tũ suoꝵ contͣrios conatꝰ ignite
patͥ: plorauit mat̾. Nõ curauit
illa cui ante ocłos uersabat᷑ sye¬
ciosus forma p̃ filius homuĩ.
Ei qͥppe se ornari desideraurt
ut tota eiꝰ curã gereret. Quia
que uupta ẽ cogitat que st̃ mũ¬
innupta ẽ. cogitat que st̃ dĩ:
quomͦ placeat deo Widete qͥd sit
amare. Nõ dixit. cogitat ne dam¬
uet᷑ a deo. Adhuc eñi iste timor.
ille seruilis est. Custos quidẽ ma¬
loꝵ ut abstineant a malis: et abs¬
tinendo digni sut. ad se admitte¬
re caritatẽ. Sed ille nõ cogitant
quẽ admodũ non puniant᷑ a deor
sed quomͦ placeant dõ. Pulchiri¬
tudine int̾iore. decore occulti ho¬
minis. decore cordis: ubi illiꝰ occłis
nude st̃. Nude intꝰ nõ foris: inte¬
gre et initus et foris. Mel uirgines
doceant coniugatos et cõuigatas:
uõ ire in adult̾iũ. Ille faciũt plus
quã licet: illi non faciãt qͦd ñ licet.

Expanded text:
parentum suorum contrarios conatus igne pater, ploravit mater: non curavit illa, cui ante oculos versabatur speciosus forma prae filiis hominum . Ei quippe se ornari desideravit, ut tota ejus curam gereret. Quia quae nupta est, cogitat quae sunt muninnupta est, cogitat quae sunt Dei, quomodo placet Deo . Videte quid sit amare. Non dixit, Cogitat ne damnetur a Deo. Adhuc enim iste timor ille servilis est, custos quidem malorum, ut abstineant se a malis, et abstinendo digni sint ad se admittere charitatem. Sed illae non cogitant quemadmodum non puniantur a Deo, sed quomodo placeant Deo, pulchritudine interiore, decore occulti hominis, decore cordis, ubi illius oculis nudae sunt: nudae intus, non foris; integrae et intus et foris. Vel virgines doceant conjugatos et conjugatas, non ire in adulterium. Illae faciunt plus quam licet; illi non faciant quod non licet.
Abbreviated transcription (Latin):
lus. iniquus. adult. impudicus. for¬
meariꝰ. gaudet qͥa facit et seneset.
in quo libido nõ senescit. et dicit a¬
senui. qui ab meunte etate usq
ad hodiernũ diẽ tanta comitb.
multos castos aute me sepelius.
multoꝵ castoꝵ funera iuuenũ
ad sepulchrũ ipse deduxi. et pł¬
dicis impudicus suꝑuixi. Qd el
entes mala. ut ꝑdat de tͥra memo¬
nã eoꝵ ͦ Est alia t̾ra ubi nõ est un

Expanded text:
lus, iniquus, adulter, impudicus, fornicarius gaudet quia facit, et senescit in quo libido non senescit, et dicit asenui, qui ab ineunte aetate usque in hodiernum diem tanta committo, multos castos ante me sepelivi, multorum castorum funera juvenum ad sepulcrum ipse deduxi, et pudicis impudicus supervixi. Quid est entes mala, ut perdat de terra memoriam eorum? Est alia
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃s. tantũmͦ animã humanã su¬
sciꝑet. mẽbra eius ñ essent nisi ani¬
me nr̃e. Qͥa uero et corpus susce¬
pit ꝑ qd̾ ettã caput ẽ nob̾. qͥ ex ami¬
nia et corpore constamꝰ: ꝓfecto
Si gͦ unꝰquisq cupiens forncariut
uilecit sibi et in se ipso cõtenunt
seipsum: ñ in se cõtẽnat xp̃m. Nõ
dicat faciã. nichil sũ: omnnus ca¬
ro fenũ. Sed corpus tuũ membrũ
ẽ. xp̃i. Quo ibas : Redi. Quo te tan¬
quã p̃ciptare cupiebas: Parce
in te xp̃o. agnoᷤce in te xp̃m. Tol¬
lens gͦ membra xp̃i. faciam
mẽbra meretͥcis: Meretrix ẽ eñi
que tibi adulteriũ cõsentit. et for¬
te ipsa xp̃iana tollit mẽbra xp̃i.
et facit membra adult̾i. Inuicem
in uob̾ contẽnitis xp̃m. nec agnoᷤ¬
citis dm̃ ur̃m: nec cogitatis p̃ci
ũ ur̃m. Qualis aũt ille dñs qui
seruos suos fecit fratres fuos:
Sed parũ erat fr̃s suos: nisi face¬
ret membra sua. Itane tanta dig¬
nitas uiluit : Qa tã benigne pres¬

Expanded text:
s tantummodo animam humanam susciperet; membra ejus non essent nisi animae nostrae: quia vero et corpus suscepit, per quod etiam caput est nobis, qui ex anima et corpore constamus; profecto Si ergo unusquisque cupiens fornicari, vilescebat sibi, et in se ipso contemnebat se ipsum; non in se contemnat Christum: non dicat, Faciam, nihil sum: Omnis caro fenum . Sed corpus tuum membrum est Christi. Quo ibas? Redi. Quo te tanquam praecipitare cupiebas? Parce in te Christo, agnosce in te Christum. Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Meretrix est enim quae tibi ad adulterium consentit: et forte ipsa christiana tollit membra Christi, et facit membra adulteri. Invicem in vobis contemnitis Christum, nec agnoscitis Dominum vestrum, nec cogitatis pretium vestrum. Qualis autem ille Dominus, qui servos suos fecit fratres suos? Sed parum erat fratres suos, nisi faceret membra sua. Itane tanta dignitas viluit? Quia tam benigne praes