comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
manaen regem isrł pace facta cũ assur ab egiptiis
na se decipere: Sequiq lea yconia. hoc ẽ. estũ: &
ire ad meridiẽ: Nichilq aliud agere totadie: insi
sibi illudere. &dum huc illucq discurrat: uastita¬
tẽ & euerfiones suis urbibꝰ pparare. At ñ ẽ. uasti¬
tas atq mendatiũ pepigisse fedus cũ assiriis. et
oleũ tulisse in egiptu. ey ne aaoxu coie. a parte

Expanded text:
Manahen, regem Israel, pace facta cum Assur, ab Aegyptiis Manahen, regem Israel, pace facta cum Assur, ab Aegyptiis na se decipere, sequique καύσωνα, hoc est, aestum, et ire ad Meridiem, nihilque aliud agere tota die nisi sibi illudere. Et dum huc illucque discurrat, vastitatem et eversionem suis urbibus praeparare. Annon est vastitas atque mendacium, pepigisse foedus cum Assyriis, et oleum tulisse in Aegyptum? συνεκδοχικῶς a parte
Abbreviated transcription (Latin):
lis ẽ. & robustus : dũ edificat domũ suã supͣ petrã.
quȩ nulla tempestate quatitur. Septuaginta mul¬
to aliter transtulert̃ : qđ & ephraim & domus isrł
& iudas cireũ dedert dm̃ inm̃datio. & in impietate
Et tante clem̃tiȩ sit ds̃. ut non eis abscidat spe̾ sa¬
lutis. sed cognoscat illos & paratus sit uocare popu¬
lũ scm̃ & popłm dĩ: qui nunc in impietate ꝑuersus
est. Iueta tropologiã qͦq uelle dnm̃ & hereticos.
saluari. & eccliasticos. peccatores. & om̃s suo uocabu¬
lo numcupari: Qui autẽ uere sẽs ẽ: non circum¬
dat dm̃ in m̃datio sed in ueritate: psalmista dicen¬
te: Potens es dñẽ. & ueritas tua in circuitu tuo.
Ephraim pase& uentũ & seqͥtur estũ: totadie mnenda¬
tium & uastitatẽ multiplieat: e fedus eũ assiriis in¬
multiplicauit: & testam̃tũ eũ assiriis pepigit. &
oleũ in egipto mercabatur. Saera narrat historiã

Expanded text:
et robustus: dum aedificat domum suam super petram, et robustus: dum aedificat domum suam super petram, quae nulla tempestate quatiatur . LXX multo aliter transtulerunt: quod et Ephraim et domus Israel et Judas circumdederint Deum in mendacio et in impietate, et tantae clementiae sit Deus ut non ab eis abscindat spem salutis; sed cognoscat illos, et paratus sit vocare populum sanctum et populum Dei, qui nunc impietate perversus est. Juxta tropologiam quoque, velle Deum et haereticos salvari, et ecclesiasticos peccatores, et omnes suo vocabulo nuncupari. Qui autem vere sanctus est, non circumdat Deum in mendacio, sed in veritate, Psalmista dicente: Potens es, Domine: et veritas tua in circuitu tuo . Ephraim pascit ventum, et sequitur aestum: tota die mendacium et vastitatem multiplicat: et foedus cum Assmultiplicavit, et testamentum cum Assyriis pepigit, et oleum in Aegypto mercabatur. Sacra narrat hi
Abbreviated transcription (Latin):
gotio dũ dm̃ negant : & idola consttent᷑: Iudas aut̃
hoc ẽ. due tribꝰ quȩ habebant tẽplũ. legem. ꝓpħas &
seruabant p̃cepta legalia: erant testes gradientesq
cũ dõ & cũ scis fideles. Scõs possumꝰ dicere uł angłos.
uł patriarchas. ac ꝓpħas & ceteros: qui derimꝑioser-¬
uebant. Ad comparationẽ enim illius temporis quo
hec dicebantur aberrante penitus ephraim. & decep
titudinẽ significat. Pro qͦ aqͥla tͣnstulit eΠIRAION.
uixta ana i. cot Nn circũdant heretici deũ inm̃da-¬
tio: ĩmo i negotiatione: Quicqͥd enĩ loquunt᷑ negañ:¬
immo mendatiũ ẽ: Et circumdat eũ in dolo siue in
impietate domꝰ ifrł: dũ uniuersa quȩ simulant
artifici sermone componunt. & impietatẽ loquun¬
tur contra. deũ Iudas autẽ hoc ẽ uir eccłiasticus.
non suꝑbit. nͣ inflatur timore heretico: sed humilia¬
tur cũ dõ & eũ scõrum choro fidelis ẽ: Siue testis fide¬

Expanded text:
la confitentur. Judas autem, hoc est, duae tribus, quae habebant Templum, Legem, Prophetas, et servabant praecepta 133 legalia, erant testes, gradientesque cum Deo et cum sanctis fideles. Sanctos possumus dicere vel angelos, el patriarchas ac prophetas, et caeteros qui Dei imperio serviebant. Ad comparationem enim illius temporis quo haec dicebantur, aberrante penitus Ephraim, et deceptitudinem significat: pro quo Aquila transtulit ἐπικράτειαν. Juxta ἀναγωγὴν circumdant haeretici Dominum in mendacio, immo in negimmo mendacium est: et circumdant eum in dolo, sive in impietate domus Israel; dum universa quae simulant, artifici sermone componunt, et impietatem loquuntur contra Dominum. Judas autem, hoc est, vir ecclesiasticus, non superbit, non inflatur tumore haeretico, sed humiliatur cum Deo, et cum sanctorum choro fidelis est
Abbreviated transcription (Latin):
uenustatẽ. Neq enĩ ea leuitate & composicione
uerborũ dictamus : aut scribimꝰ. Aluid ẽ.mi pam¬
machi sepe stilũ uertere. & que memoria digna
sunt scrib̾e : aliud notariorũ articulis p̃paratis
pudore reticendi dictare. qđ cũq in buchã uene¬
rit. In hoc ꝓpħa & adolescentuli lusimus. & senes
p̃sumpsimus: qͥ ueriora & meliora dixerit in illiꝰ

Expanded text:
venustatem. Neque enim ea lenitate, et compositione venustatem. Neque enim ea lenitate, et compositione verborum dictamus, ut scribimus. Aliud est, mi Pammachi, saepe stylum vertere, et quae memoria digna sunt scribere; aliud notariorum articulis praeparatis, pudore reticendi, dictare quodcumque in buccam venerit. In hoc Propheta, et adolescentuli lusimus, et senes praesumpsimus. Qui veriora et meliora dixerit, in illius
Abbreviated transcription (Latin):
germanitatẽ recepta: in ebriabit᷑ sanguine pasto
est. appellaturq bethleem. in qua ortus ẽ. cęlestis
panis. His autẽ ita gestis. ascendunt saluatoris uł
qͥ saluati fuerint de reliquiis popłi iudaici montẽ
fyon: ut uidicent & uilciscantur montẽ esau Quo¬
mͦ lum̃ dñs lucẽ appellat discipulos suos & dicit.
uos estis lux mundi. & ipsa petra petro donauit
ut petra sit. pastor quoq bonus illis pastorũ lar
sic ipse saluator apłos suos eẽ. mundi uoluit sai¬
uatores. Qui ascenderunt eccliam montes eccliȩ: &
deponentes suꝑbiã iudaicã. uniuersorũq montiũ¬
qͥ aduersum scientiã dei erigebantur. regnũ año
parauerunt Hec ad duas lucubratiunculas ueterũ
auctoritate secutus. & maxime expositionẽ hebra¬
icã ꝓsꝑo sermone dictaui. Aꝑuiq os meũ : sed nescio
an xp̃c illud impleuerit. Unde sapiẽs lector sensuũ
magis deb& consequentiam querere: quã eloquii

Expanded text:
germanitatem recepta, inebriabitur sanguine pastorgermanitatem recepta, inebriabitur sanguine pastorest, appellaturque Bethleem, in qua ortus est coelestis panis. His autem ita gestis, ascendent salvatores vel qui salvati fuerint de reliquiis populi Judaici in montem Sion, ut judicent, et ulciscantur montem Esau. Quomodo lumen Dominus lucem appellat Apostolos suos, et dicit: Vos estis lux mundi : et ipsa petra Petro donarit, ut petra sit: pastor quoque bonus illis pastorum largsic ipse Salvator Apostolos suos mundi esse voluit salvatores, qui ascendere speculam montis Ecclesiae, et deponentes superbiam Judaicam, universorumque montiu adversum 386 scientiam Dei erigebantur, regnum Domino paraverunt. Haec ad duas lucubratiunculas veterum auctoritatem secutus, et maxime expositionem Hebraicam propero sermone dictavi, aperuique os meum: sed nescio an illud Christus impleverit. Unde sapiens lector sensuum magis debet consequentiam quaerere, quam eloquii
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝓpħieus sermo qͥ in fame ꝑiclitabatur in iudea &¬
siccato uellere israelis ad gentiũ rura transeat.
ibiq pascatur. & pascat. dũ & recipitur a creden¬
tibꝰ & pascit ipse credentes Sarepta uł ex duobus
lis appeliatur: Igitur transiigratio filiorũ isrł qͣn¬
do occidentẽ dmiserint litterã. & ad sp̃m uenerinł
uiuificantẽ : mouebit cuncta que legis sunt Ne¬
gociabitur de multis margaritis unã p̃ciossimã
margaritã & depostta iudeorũ suꝑbia humilitatẽ
sectabitur xpianã. & illuc usq ꝑueni& ubi ante
fuit tribulatio panis: & mulier uidua suo condi¬
tore deserta pupillũ fliũ uix alebat: ibi uniuer¬
sa illius peccata & uicia conerementur. Captiui¬
tas autẽ siue transmigratio ierłm ubi qͦndam
erat uisio pacis: & quę nunc in toto orbe disꝑ¬
sa ẽ. possidebit eiuitates austri. id ẽ. eccłias ue¬
ri & ꝑfecti luminis. dic̃q cũ sponsa penitens. ubi
pascis ubi cubas in meridie. cũ ioseph in antiꝗͣ

Expanded text:
et propheticus sermo qui fame periclitabatur in Judaea, exsiccato vellere Israel, ad gentium rorem transeat: ibique pascatur, et pascat, dum et recipitur a credentibus, et pascit ipse credentes. Sareptha, vel ex duobus lis appellatur. Igitur transmigratio filiorum Israel quando occidentem dimiserint litteram, et ad spiritum venerint vivificantem, movebit cuncta quae Legis sunt. Negotiabitur de multis margaritis unam pretiosissimam margaritam, et deposita Judaeorum superbia, humilitatem sectabitur Christianam, et illuc usque perveniet, ubi antea fuit tribulatio panis, et mulier vidua a suo conditore deserta pupillum filium vix alebat, et ubi universa illius peccata, et vitia concrementur. Captivitas autem sive transmigratio Jerusalem, ubi quondam erat visio pacis, et quae nunc in toto orbe dispersa est, possidebit civitates austri, id est, Ecclesias veri et perfecti luminis, dicetque cum sponsa poenitens: Ubi pascis, ubi cubas in meridie ? Et cum Joseph in antiquam
Abbreviated transcription (Latin):
sit. quem uulgo tabanũ uocant: De quo &e iurgilius
inquarto georgicorũ libro refert eui nom̃ asilo roma¬
num est. ostrũ grai uertere uiͦcantes asꝑa cerba
sonans. quotita exterrita siluis. de fugiunt armenta.
fugͥit mugitibus hether concussus. siluȩ qͦuȩ aesicciri.¬
pat᷑m agri quia ergo insaniuit isrł. & ꝑcussus fornica¬
cionis fpͣu incredibili furore baccatus est: idõ ñ multo
post tempore sed nondum ꝓphetandu̾m sp̃s ał regis
artꝰ. pascit eos dominus quasi agnun in latratudinẽ

Expanded text:
sit, quem vulgo tabanum vocant. De quo et 45 Virgilius in tertio Georgicorum libro refert: . . . . . Cui nomen asilo, Romanum est: oestrum Graii vertere vocantes, Asper acerba sonans: quo tota exterrita silvis Diffugiunt armenta: furit mugitibus aether Concussus, silvaeque et sicci ripa Tanagri. Quia ergo insanivit Israel, et percussus fornicationis spiritu, incredibili furore bacchatus est, ideo non multo post tempore, sed dum propheto, dum spiritus hos regit artus, pascet eos Dominus
Abbreviated transcription (Latin):
unũ. sic̃ ego & tu unũ sumꝰ. Unde & sponsa
in cantico dicat ad sponsũ. Odor uestim̃toꝵ tuoꝵ
sic̃ odor libani. Cũq induxerit nos in t̾ra gala¬
ad & libani: ñ inuenietur nobis locꝰ ut neqͣꝗͣ
terre stringamꝰ angustiis. s cȩlorũ latitudine

Expanded text:
unum, sicut ego et tu unum sumus . Unde et sponsa in Cantico dicit ad sponsum: Odor vestimentorum tuorum, sicut odor Libani . Cumque induxerit nos in terram Galaad et Libani, non invenietur nobis locus, ut nequaquam terrae stringamur angustiis; sed coelorum latitudine
Abbreviated transcription (Latin):
quã denebat rex assirius sensuᷤᷤ magnꝰ. qͥ & ipse
dicebat. Suꝑ sidera celi ponã thronũ meũ: et
ero similis altissimo. Cũ autẽ de tenebris egy
pti & de tribulatione mundi. & de potestate
assirii qͥ int̾pretat᷑ arguens atq conuincens:
ipse ẽ. enĩ inmicꝰ & ultor: nationes dm̃ congre¬
garit: induc& eas in terrã galaad & liban.
Galaad in linguã nrãm: uertit᷑ testimoniũ tͥns¬
iigrationis. Quando de carnalib transimꝰ ad
spalia: de parte uenimꝰ ad totũ: t̾rena relinqͥmꝰ.
& ad celestia transinigramus. Libanus autẽ: int̾¬
p̃tatur aes kacooc. id ẽ. dealbatio. Aaducim᷑
itaq de tenebris egipti: ut post quã trausierimꝰ
& migrauertinꝰ emundo: dealbem̃ in dño. & dica¬
greci sermonis ambiguitatẽ qr & mons femeis.
& thus lbanus dr̃. nc̃ libanũ thus int̾pretant᷑.

Expanded text:
quam tenebat rex Assyrius, sensus magnus, qui et ipse quam tenebat rex Assyrius, sensus magnus, qui et ipse dicebat: Super sidera coeli ponam thronum meum, et erpti et de tribulatione mundi, et de potestate Assyrii, qui interpretatur arguens atque convincens ipse est enim inimicus et ultor, 878 nationes Dominus congregarit, inducet eos in terram Galaad, et Libani. Galaad in linguam nostram vertitur, testimonium transmigrationis, quando de carnalibus transimus ad spiritualia, de parte venimus ad totum: terrena relinquimus, et ad coelestia transmigramus: Libanus autem interpretatur λευκασμὸς, id est, dealbatio. Adducimur itaque de tenebris Aegypti, ut postquam transierimus et migraverimus a mundo, dealbemur in Domino, et dicaGraeci sermonis ambiguitatem, qua et mons Phoenicis et thus Libanus dicitur, nunc Libanum thus interpreta
Abbreviated transcription (Latin):
terre : & adorabunt inconspectu eius uniuerse
familie gentiũ. Qm̃ dñi ẽ. regnũ: & ipse dña¬
gentiũ multitudo: s recordata ẽ dĩ. qͥa ex uno
om̃s parente generamur. Cũq apłis in ecunctis
gentib seminatis gentes longe posite dĩ fue¬
rint recordate : uiuent cũ filiis suis. Ut qͥ pͥus
infidelitate mortui erant: fide uiuere incipi¬
ant. Isti sunt filii quos paulus nutriuit ineuan¬
glio seribens ad corinthios: lac uobis potũ dedi.
& petrus in disꝑsione scribit fidelib qͥ renati e¬
rant ñ ex semine corruptibili. s incorruptibili
ꝑsermonẽ uiuentis dĩ. Et ꝓmanentes sic̃ modo
generati paruuli ut rationabile lac concupiscerent
sta ioħ̃s. filii custodite uos abidolis. Et redu¬
cã inqͥt eos de terra egipti: & de assiriis.
Congregabo eos de terra egipti in qͦ imꝑabat
rex pharao qͥ quondã głiabundꝰ agebat. mea
sunt flumma & ego feci ea. & de terra assur

Expanded text:
terrae. Et adorabunt in conspectu ejus universae terrae. Et adorabunt in conspectu ejus universae familigentium multitudo; sed recordata est Dei, quia ex uno omnes parente generamur. Cumque apostolis in cunctis gentibus seminatis, gentes longe positae Dei fuerint recordatae, vivent cum filiis suis, ut qui prius infidelitate mortui erant, fide vivere incipiant. Isti sunt filii, quos Paulus nutrivit in Evangelio, scribens ad Corinthios: Lac vobis potum dedi . Et Petrus in dispersione scribit fidelibus, qui renati erant: Non ex semine corruptibili, sed incorruptibili, per sermonem viventis Dei, et permanentis, sicut modo generati parvuli, ut rationabile lac concupiscerent sta Joannes: Filioli, custodite vos ab idolis . Et reducam, inquit, eos de terra Aegypti, et de Assyriis congregabo eos. De terra Aegypti, in qua imperabat rex Pharao, qui quondam gloriabundus aiebat: Mea sunt flumina, et ego feci ea . Et de terra Assur,
Abbreviated transcription (Latin):
& multiplicauit eos sic̃ fuerant ante multipli¬
cati : ut impleretur illud qđ ꝓmissũ ẽ. abrahe.
Aultiplicabo eũ & benedicã illi : & benedictus
de qͥb apłs ait. Quot quot ex fide sunt: fiui
sunt abrahã. De hac multiplicatione & isaias
mistico sermone testatur dicens. Qͥ modicꝰ ẽ. erit
in milibꝰ: & qͥ paruus erit in gentẽ magnã. Qui-¬
tiplicationẽ autẽ. & benedictionẽ liberoꝵ: non
accipiamus carnalit̃. Alioqͥu helias & beliseus &
ieremias. & baptista ioħs qͦ maior int̾natos muli¬
erũ ñ fuit hac benedictione caruerunt: s illa
qͣ uocant᷑ ad fidẽ : multitudines nationũ. Deniq
seqͥt᷑. Seminabo eos in popłis : & de longe recor¬
dabunt᷑ mei. Seminati sunt in popłis: qͥ dñi
audiere sermonẽ. Cuntes docete om̃s gentes. Et
seminati. gc̃s & popłi longe positi recordabunt᷑
mei. Illo ꝓpħico. huic sententie congruente: re¬
miniscent᷑ & conuertent᷑ aad dum̃ uniuersi fineᷤ

Expanded text:
 multiplicabo eos sicut fuerant antea multiplicati, ut impleretur illud quod promissum est Abrahae: Multiplicabo eum, et benedicam illi, et benedictus de quibus Apostolus ait: Quotquot ex fide sunt, filii sunt Abraham . De hac multiplicatione Isaias mystico sermone testatur, dicens: Qui modicus est, erit in millibus; et qui parvus, erit in gentem magnam . Multiplicationem autem et benedictionem liberorum non accipiamus 877 carnaliter: alioquin Elias et Elisaeus et Jeremias et Baptista Joannes quo major inter natos mulierum non fuit hac benedictione caruerunt, sed illam qua vocantur ad fidem multitudines nationum. Denique sequitur: Seminabo eos in populis, et de longe recordabuntur mei. Seminati sunt in populis, qui Domini audiere sermonem: Euntes, docete omnes gentes . Etseminati, gentes et populi longe positi recordabuntur mei, illo prophetico huic sententiae congruente: Reminiscentur et convertentur ad Dominum universi fines
Abbreviated transcription (Latin):
iuxta iezechiel due uirge id ẽ. udas & ephraĩ
sibi uncte sint & in unũ baculũ copulatȩ. Qđ̃
uixta tropologiã sic explanari potest. Qñdo
uisitauerit dñs omp̃s grege suũ domũ iuda:
tunc confundent᷑ ascensores eqͦrũ de qͥb seri¬
ptũ ẽ. Cantemꝰ dño głiose enĩ magnifi catꝰ est
equũ & ascensorẽ ꝓiecit in mare. De qͥbꝰ etiã
psalmiste uoce cantatur. Abincrepatione tua
as̃ iacob dormitauerunt qͥ ascenderunt equos.
Et scõrũ congeminat chorus. Hi in curribꝰ & hi

Expanded text:
duae virgae, id est, Judas et Ephraim, sibi junctae sint, et in unum baculum copulatae. Quod juxta tropologiam sic explanari potest. Quando visitaverit Dominus omnipotens gregem suum domum Juda, tunc confundentur ascensores equorum, de quibus scriptum est: Cantemus Domino, gloriose enim magnificatus est, equum et ascensorem projecit in mare . De quibus etiam Psalmistae voce cantatur: Ab increpatione tua, Deus Jacob, dormitaverunt qui ascenderunt equos . Et sanctorum congeminat chorus: Hi in curribus, et hi
Abbreviated transcription (Latin):
te multiplicata uiuant eũ filiis suis. & reuer¬
tantur: non solũ de terra egipti : s & de affiri-¬
is. & exitraq orbis parte redeant ad uideã. &
ad terrã galaad & liban quã pͥus decẽ posside¬
bant trib. quȩ appellantur. domus ioseph & epbra-¬
im. & tantiis erit nunerus reductoꝵ: ut mui¬
titudinẽ terra non capiat. Sed̾m anagogen si¬
gnificat dñs & sibilat his qͥ peccatis ante fue
rant captiui . & loquit᷑ ad eos. Uenite ad me
om̃s qͥ laboratis & onerati estis. & inuenietis

Expanded text:
ivant cum filiis suis: et revertantur non solum de terra Aegypti, sed et de Assyriis, et ex utraque orbis parte redeant ad Judaeam, et ad terram Galaad et Libani, quam prius decem possidebant tribus, quae appellantur domus Joseph et Ephraim: et tantus erit numerus reductorum, ut multitudinem terra non capiat. Secundum ἀναγωγὴν significat Dominus et sibilat his qui peccatis fuerant ante captivi, et loquitur ad eos: Venite ad me omnes, qui laboratis, et onerati esti
Abbreviated transcription (Latin):
sic̃ eo tẽprẽ qͣndo ñ ꝓiecerã eos. Ego enĩ fũ ds̃¬
eorũ. qͥ illos exaudiã dep̾cantes. & ephraim qui
nune captiui retinent᷑. postea laxabunt᷑: & in
tantũ uenient gaudii ut eos uino madidos ar¬
bitreris. Filiĩ quoq eoꝵ cernent patrũ triũphos.
& in dño letabuntur : qͦ p̃bente uictoriã conse¬
euti sunt. Queramꝰ historiã qͣndo iudaᷤᷤ & ierłm¬

Expanded text:
eo tempore, quando non projeceram eos: ego enim sum Domeorum, qui illos exaudiam deprecantes. Et Ephraim qui nunc captivi detinentur, postea laxabuntur, et in tantum venient gaudii, ut eos vino madidos arbitreris. Filii quoque eorum cernent patrum triumphos, et in Domino laetabuntur, quo praebente, victoriam consecuti sunt. Quaeramus historiam quando
Abbreviated transcription (Latin):
dabunt᷑ mei. Nutrient filios meos & conuerten¬
tur : conuertã eos de terra egipti. & de assiri¬
is suscipiã illos. & in galaditis & in libanum
introducã eos: & nullus ex eis deerit. Sigñ
congregationis suę. uł sub macedonib. uł in
consummationẽ mundi ut pͥus diximꝰ. Aleum
inquit habebunt sibilũ : ut ex sibilo meo illos
congregẽ. & me doceã eẽ. pastorẽ. Ego enĩ re-¬
demi eos & liberaui de captiuitate. extento
brachio.. & ego eos multiplicabo qͥ ante muttipli

Expanded text:
dabuntur mei. Nutrient filios suos et convertentur, et convertam eos de terra Aegypti, et de Assyriis suscipiam illos, et in Galaaditin et in Libanum introducam 876 eos, et nullus ex eis deerit. Signum congregationis suae, vel sub Macedonibus, vel in consummatione mundi, ut prius diximus, meum, inquit, habebunt sibilum, ut ex sibilo meo illos congregem, et me doceam esse pastorem. Ego enim redemi eos, et liberavi eos de captivitate, extenso brachio:
Abbreviated transcription (Latin):
& p̃cipitatꝰ in mare qͣsi plũbũ submersus ẽ. in
ꝓfundũ: & suo exemplo dic̃ uerũ eẽ. qđ scriptũ
ẽ. fallax equus ad salutẽ. Hos currus & quadri¬
gas supͣ in quattuor ꝑturbationib int̾p̃tati sumꝰ.
qͥ nisi frenis boni regant᷑ aurige ad p̾cipiera de¬
feruntur. Alius ẽ. auriga de qͣ loqͥtur heliseus.
pater pat̾. currꝰ isrł & auriga eiꝰ. Tunc ds̃ domũ
uidã & domũ ioseph confortare se dic̃: ut qͥ iero¬
boã regnante diuisi sunt. &põ imꝑante socient᷑.¬
in egipto poplis frum̃ta largitus ẽ: & dñs famẽ
mundi sua saturabit p̾sentia. & conuertet eos
& miserebit᷑ eorũ : & sic erunt ut unũ sic̃ fue¬
runt ante quã ꝓicerẽ eos. Heo uniuersa in ꝓ¬
sequutionibꝰ accipe: qͣndo desꝑatis omĩb exau¬
dit seruos suos añs. Et erunt qͣsi fortes epbraĩ.
Qui pͥmũ debiles & infirmi. postea fortes erunt.
& suo digni nomine. Ephraim enĩ int̾pretat᷑ uber¬
tas. & letabitur cor eoꝵ eum biberint uinum.

Expanded text:
 in profundum , et suo exemplo didicit verum esse, quod scriptum est: Fallax 875 equus ad salutem . Hos currus et quadrigas, supra in quatuor perturbationibus interpretati sumus, qui nisi frenis boni regantur aurigae, ad praecipitia deferuntur. Alius est autem auriga, de quo loquitur Elisaeus: Pater, pater, currus Israel, et auriga ejus . Tunc Deus domum Juda et domum Joseph confortare se dicit , ut qui, Jeroboam regnante, divisi sunt, Christo imperante, socientur, etin Aegypto populis frumenta largitus est : et Dominus famem mundi sua saturavit praesentia. Et convertet eos, et miserebitur eorum: et sic erunt unum sicut fuerunt antequam ndo, desperatis omnibus, exaudivit servos suos Dominus. Et erunt quasi fortes Ephraim, qui primum debiles et infirmi, postea fortes erant, et suo nomine digni: Ephraim enim interpretatur ubertas. Et laetabitur cor eorum, cum biberint vinum,
Abbreviated transcription (Latin):
saluabo. & habitare eos faciã qͥa dilexi eos.
&erunt sicut q̃ndo ñ eos abiecerã. Qͥa ego dñs
as̃ eorũ & exaudiã eos: & ert̃ qͣsi bellatores
ephraim. Et letabit᷑ cor eoꝵ qͣsi in uino: & filii
eoꝵ uidebunt & letabunt᷑. & gaudebit cor eoꝵ
in dnõ. & hec uxta suꝑiorẽ sensũ duppliciter
edisserunt: ut aut sub machabeis transacta iã
dicant. aut sub xp̃o in ultimo scło transigenda
commenorent. Et ẽ. sensus. Cum positus fuerit
uidas qͣsi equus decorus in p̾lio: & conculcauerit
quasi lutum aduersarios. & dño secũ bellante
suꝑarit : tunc onñs eqͥtatus greciȩ corru&e. Et
domꝰ uida & domꝰ isrł : eã enim uocat dornum

Expanded text:
lexi eos. Et erunt sicut 874 quando non eos abjeceram, quia ego Dominus Deus eorum, et exaudiam eos: et erunt quasi bellatores Ephraim, et laetabitur cor eorum quasi in vino, et filii eorum videbunt et laetabuntur, et gaudebit cor eorum in Domino. Et haec juxta superiorem sensum dupliciter edisserunt, ut aut sub Machabaeis transacta jam dicant, aut sub Christo in ultimo saeculo transigenda commemorent: Et est sensus: Cum positus fuerit Judas quasi equus decorus in praelio, et conculcaverit quasi lutum adversarios, et Domino secum bellante, superarit: tunc omnis equitatus Graeciae corruet, et domus Juda
Abbreviated transcription (Latin):
& ceciderunt. Si consistant aduersũ me castra:
ñ timebit cor meũ. Si exurgat aduersũ ine p̾¬
liũ. in hoc ego spabo. Quando implebit᷑ illud
eloqͥũ unꝰ ex uobis ꝑsequet᷑ mille: & duo conuer-¬
tent in fugã multa milia. Et confundent᷑ as¬
censores eqͦrũ: & confortabo domũ iuda. & do¬
mũ iosepħ saluabo. & conuertã eos qͥa miserebor

Expanded text:
i consistant adversum me castra, non timebit cor meum: Si exsurgat adversum me praelium, in hoc ego sperabo Quando implebitur illud eloquium: Unus ex vobis persequetur mille, et duo convertent in fugam multa millia . Et confundentur ascensores equorum, et confortabo domum Juda, et domum Joseph salvabo: et convertam eos, quia m
Abbreviated transcription (Latin):
bunt in mari angusto. & ꝑcittient in mari flu¬
ctus: & siccabunt᷑ om̃a ꝓfunda fluuioꝵ. & au¬
feret᷑ uniuersa inuiria assirioꝵ: & sceptrũ egi¬
pti tolletur. Et confortabo eos in dño dõ suo: &
innomine eiꝰ głabunt᷑ dic̃ dñs. Narrant hebrei
sas: s. in bosphorũ quoq & septẽtrionalẽ plagã
ab afsirus atq chaldeis eẽ. translatũ. Et postea
eos ex parte reuocatos dĩ ad eos se conuerten¬

Expanded text:
i fluctus, et siccabuntur omnia profunda fluviorum: et auferetur universa injuria Assyriorum, et sceptrum Aegypti tolletur. Et confortabo eos in Domino Deo suo, et in nomine ejus gloriabuntur, dicit Dominus. Narrant Hebraeiersas, sed in Bosphorum quoque et septentrionalem plagam ab Assyriis atque Chaldaeis esse translatum, et postea eos ex parte revocatos, Dei eos ad se converten
Abbreviated transcription (Latin):
& discite ame qr mansuetus sũ. & humilis corde ⁊mipsoei¬
ugũ enim meu̾ fuaue. & omis meũ leue ẽ. Qa
hac significatione sibilo. quȩ clem̃tius qͦ disꝑsꝰ
popłs congregatur : Congregatur autẽ qͥa dñs
redemiit eos: non corruptibilib argento & au¬
ro. ex uana sua conuersatione : s p̃cioso sangui¬
ne qͣsi agni mimałati. dni iħu. Unde loqͥtur

Expanded text:
mansuetus sum et humilis corde: Jugum enim meum suave, et onus meum leve est . Quid hac significatione sibiloque clementius, quo dispersus populus congregatur? Congregantur autem, quia Dominus redemit eos: non corruptibilibus argento et auro, ex vana sua conversatione; sed pretioso sanguine, quasi agni immaculati D
Abbreviated transcription (Latin):
quitur In libro geneseos esausappeuatũ fuisse edom:
quia ꝓpt̾ rufũ lenticulȩ cibũ pͥmogenta uendidit
manifestissime legimus. Edom enim interp̾tatur
ry es oc. id ẽ. rufus. In eodẽ uolumine seribit᷑ hẽ
eundẽ uocatũ eẽ. seyr. id ẽ. pilosũ. qr hispidus erat
& ñ habebat lenitatẽ iacob Unus gͦ atq idẽ tribus
nominibꝰ appellatur esau. edom. seir Posseditq eã
regionẽ quȩ nunc gabalena dr̃. & in finibꝰ ẽ. eleuthe¬
ropoleos : ubi antea habitauerunt correi. qnit̃p̃-¬
tant᷑ lib̾i. Nnde & ipsa urbs postea sortita ẽ. uoca¬
nune uiculꝰ ẽ. palestinę a conditore sic imposito nomi

Expanded text:
quitur. In libro Geneseos Esau filium Isaac appellatum fuisse Edom, quia propter rufum lenticulae cibum primogenita vendiderit, manifestissime legimus : Edom enim interpretatur πυῤῥὸς, id est, rufus. In eodem volumine scribitur hunc eumdem vocatum esse Seir, id est, pilosum, quia hispidus erat, et non habebat lenitatem Jacob. Unus ergo atque idem tribus nominibus appellatur, Esau, Edom, 296 Seir, posseditque eam regionem, quae nunc Gebalena dicitur, et in finibus est Eleutheropoleos, ubi ante habitaverant Horraei, qui interpretantur liberi, unde ipsa urbs postea sortita vocanunc viculus Palaestinae est, a conditore sic imposito nomi
Abbreviated transcription (Latin):
Numqͥd ñ ẽ. ultra sapientia in themã : Et reliqͣ usq
ad finẽ eiusdẽ ꝓpħiȩ. ubi dicitur. Et erit cor fortiũ
idumeȩ in die illa qͣsi cor mulieris parturientis.
Excepto ordine commutato & aliis que uident᷑ discre¬
pare: magna pars abdiȩ in ierenne uolumine cõtine¬
tur Isti sunt montes seir. aduersum quos ie zechielis
facies roboratur & dicitur Dabo montẽ seir desola¬
tũ & desertũ & post paululũ Dissipatus eris mons
seir: & idumea omĩs Longũ ẽ. si uoluero cunctas
scripturas uentilare: & ꝓferre inmediũ Suꝑ montes
seir maximeq malachiȩ : ubi statĩ in pͥncipio scriptũ
ẽ Nonne fr̃ erat esau iacob dicit dñs: & dilexi
iacob: esau autẽ odio habui. & posui montes eius in

Expanded text:
Numquid non est ultra sapientia in Theman ? et reliqua usque ad finem ejus prophetiae, ubi dicitur: Et erit cor fortium Idumaeae in die illa, quasi cor mulieris parturientis. Exceptoque ordine commutato, et aliis quae videntur discrepare, magna pars Abdiae in Jeremiae volumine continetur. Isti sunt montes Seir adversum quos Ezechielis facies roboratur, et dicitur: Dabo montem Seir desolatum, et desertum. Et post paululum: Dissipatus eris, mons Seir, et Idumaea omnis. Longum est si voluero cunctas Scripturas eventilare, et proferre in medium super montes Seir, maximeque Malachiae, ubi statim in principio scriptum est: Nonne frater erat Esau Jacob, dicit Dominus: Et dilexi Jacob, Esau autem odio habui. Et posui montes e
Abbreviated transcription (Latin):
minibꝰ audire non licitũ ẽ Iste gͦ qͥ quotidie ascendit
cuͣ scĩs. fasciculũ suũ fundauit suꝑ terrã de qͦ in euã¬
gelio loqͥt᷑. Ne timeas grex paruule: qi cõplacuit patri
meo habitare inte Iste fasciculus: una dnĩ religione
constrictus ẽ. Unde & ipsa religio areligando. & in
fasce diũ uinciendo nomen accep̾ Porro iuxta. loxao.¬
missiones quas scĩ ꝓpħȩ suo ore cecinerunt: ñ inanẽ
sonũ babeant. & cassa solius tropologiȩ nomina Sed
fundentur in terra: & cũ historie habuerint funda¬
menta. tunc spiritalis intelligentie eulm̃ accipiant

Expanded text:
minibus audire non licitum est. Iste ergo qui quotidie ascendit in sanctis, fasciculum suum fundavit super terram, 350 de quo in Evangelio loquitur: Ne timeas, grex parvule, quia complacuit Patri meo habitare in te . Iste fasciculus una Domini religione constrictus est. Unde et ipsa religio a religando, et in fascem Domini vinciendo nomen accepit. Porro juxta omissiones quas sancti prophetae suo ore cecinerunt, non inanem sonum habeant, et cassa solius tropologiae nomina; sed fundentur in terra. Et cum historiae habuerint fundamenta, tunc spiritualis intelligentiae culmen accipiant:
Abbreviated transcription (Latin):
tionẽ uite pessime qua male ante uiuebant:
Demq infert: & destru& illustratione aduentus sui
Ilumꝗͣ autẽ destruer& si int̾fectio abolitionẽ sonar&:
cũ iã eẽ. cessass&. Ita & hic inimicorũ consũptio:
uixta ꝓuerbia salomonis capit᷑. in qͥb scriptũ est
Interitꝰ impiis hospitabit᷑: non erit ꝑpetuus. Non eoᷤᷤ
redig& ad nichilũ: sed hospitabit᷑ apd eos quã diu
quȩ in illis ẽ.impietas consumatur Dñs enĩ creaũ
hominẽ ne interu& : & mortẽ non fecit. Post hoc seqr̃.
Et erit in die illa quando eleuata fuerit manꝰ tua
suꝑ hostes tuos oisrł. & om̃s mimici tui ꝑierint.
int̾ficiã equos tuos demedio tui. id ẽ. de pͥncipali
cordis tui lasciuientes impetꝰ : & in eqͦrũ more rup¬
tis uinculis ꝓruentes & currus tuos quibꝰ tibi

Expanded text:
le ante vivebant. Denique infert: Et destruet illustratione adventus sui. Numquam autem destrueret, si interfectio abolitionem sonaret, cum jam esse cessasset: ita et hic inimicorum consumptio, juxta Proverbia Salomonis accipitur, in quibus scriptum est: Interitus impiis hospitabitur: non erit perpetuus, non eos rediget ad nihilum; sed hospitabitur apud eos quamdiu quae in illis est, impietas consumatur. Deus enim creavit hominem, ne interiret, et mortem non fecit. Post haec sequitur: Et erit in die illa, quando elevata fuerit manus tua super hostes tuos, o Israel, et omnes inimici tui perierint, interficiam equos tuos de medio tui, id est, de principali  ἡγεμονικῷ cordis tui lascivientes impetus, et equorum more, ruptis vinculis, proruentes, et currus tuos quibus tibi
Abbreviated transcription (Latin):
eorũ & robur eorũ dño uniuerse terre Legamus
numeros. & iesũ naue & pͥmũ regnorũ librũ: &
uidebimꝰ qͦmͦ de subiectis gentibꝰ. cũ unuersa ꝑi¬
erint in ore gladii. aurũ & argentũ. & tã de
hominibꝰ quã de ium̃tis certus p̾de numerꝰ dño
consecratus sit Deniq & achar qͥ de anathema¬
te ierico aliquid ẽ. furatꝰ. conturbauit popłm
& expeccato ualli nomen impositũ ẽ. emechachor
id.ẽ. uallis tumultus siue turbarũ Ut autẽ sci¬
atis uxta lxxxx. int̾pretes qͥ dixerunt conseera¬
bis dño multitudinẽ eoꝵ. & robur eoꝵ dño uni¬
uerse terre in bonã terrã debere accipi conse¬
crationẽ. theodotio ꝓmultitudine munera trã¬
stulit. quinta editio emolum̃tũ id. ẽ. aieton. Si¬
staberis filia latronis Obsidionẽ posuerunt suꝑ

Expanded text:
s Numeros, et Jesum Nave, et primum Regnorum librum, et videbimus quomodo de subjectis gentibus, cum universa perierint in ore gladii, aurum et argentum, et tam de hominibus, quam de jumentis certus praedae numerus Domino consecratus sit. Denique et Achor, qui de anathemate Jericho aliquid est furatus, conturbavit populum, et ex peccato valli nomen impositum est, EMEC ACHOR  , id est, vallis tumultus, sive turbarum . Ut autem scias juxta LXX interpretes, qui dixerunt: Consecrabis Domino multitudinem eorum, et robur eorum Domino universae terrae, in bonam partem debere accipi consecrationem: Theodotio pro multitudine, munera transtulit: Quinta editio, emolumentum, id est, ὠφέλειαν: Systaberis, filia latronis:
Abbreviated transcription (Latin):
bitror: qͥ ebdomadi id. ẽ. uet̾i seruauerint instru¬
mento. Octo autẽ morsus hominũ siue obtimates
homines. & ut simmacꝰ int̃pͣtatus xpos: uniuersos
noui testam̃ti qͥ ab apłis usq ad hanc etatẽ momor¬
derĩt assiruĩ. & suis dentibꝰ laniauerint. Unde & in
&̾ in templo ezechiel quod int̃pͣtat᷑ eccłia. & cȩlestis
ierłm: septẽ & octo gradibus ascenditur. & qͥndecĩ
das deo laudes scandimus. In oecaua die celebrat᷑¬
circũcisio sp̃alis: & in templo uideoꝵ destrurt sab¬
batũ : & quidã psalmi ꝓ octaua seribuntur Iste gͥ¬

Expanded text:
bitror esse, qui hebdomadi, id est, veteri servierint Instrumento. Octo autem morsus hominum, sive octo primates homines, et ut Symmachus interpretatus est, Chrisis usque ad hanc aetatem momorderint Assyrium, et suis dentibus laceraverint. Unde et in cto . Et in templo Ezechiel, quod interpretatur Ecclesia et coelestis Jerusalem, septem et octo gradibus ascenditur . Et in Psaldas Deo laudes scandimus. In octava die celebratcircumcisio spiritualis, et in templo Judaeorum destruitur sabbatum, et quida
Abbreviated transcription (Latin):
iusti mala. illo sensu accipiendũ. quod omĩs qui
uxta illud quod in pͥmo quoq regnoꝵ libro serip¬
tũ ẽ. filii heli filii pestilentię non cognouerurs
dnin & alibi Qui custodit mandatũ: nescit uer¬
bũ malũ. & ad peccatores. Recedite inquit dñs¬

Expanded text:
visti mala? illo sensu accipiendum est, quod omnis qui visti mala? illo sensu accipiendum est, quod omnis qui Juxta illud quod in primo quoque Regnorum libro scriptum est: Filii Heli, filii pestilentiae, non cognoverunt Deum . Et alibi: Qui custodit mandatum, nesciet verbum malum . Et ad peccatores: Recedite
Abbreviated transcription (Latin):
plantaui te uineã fructiferã totã uerã & cũ sit
panis tuuens de cȩlo descendens. discipulis suis
dedit ut appellentur panes Unde & paulus loqͥ
tur confidenter Om̃s enĩ unus panis sumus In
hunc igitur modũ ingreditur potestas prima &
regnũ in ierłm ut eredentes in ea potestatẽ faciat
& regnũ. Qđ autẽ in quibdã libris legitur & in
lone¬
sciamꝰ aditũ eẽ. de babilone. qr nec in hebreo nec
apud alios habet᷑ interpͣtes. & uidetur mͥ quiddã
de captiuitate sensisse babilonia: qł popłs inde
egrediens uenerit ierłm. Seqͥtur & nunc quare
merore contraberis: siue ut in septuaginta serip.¬
tũ ẽ & nunc quare cognousti mala : Ad quã
gnouisti mala: Statimq respondet̃ & dicitur Qa
rex non ẽ. tibi & consiliarius tuus ꝑiit: quia cõ¬
p̃hendit te dolor sic̃ parturientẽ. Aut certe cũ
hec omnia habeas uicio tuo nec regis nec consilia¬
rii mereris auxilia Quod autẽ ait. quare cogno¬

Expanded text:
plantavi te vineam frugiferam totam veram . Et cum sit panis vivus de coelo descendens, discipulis dedit, ut appellentur panis. Unde et apostolus Paulus loquitur confidenter: Omnes enim unus panis sumus . In hunc igitur modum ingreditur potestas prima et regnum in Jerusalem, ut credentes in ea potestatem faciat et regnum. Quod autem in quibusdam libris legitur: Et inlonesciamus additum esse, quia nec in Hebraeo, nec apud alios habetur interpretes. Et videtur mihi quidem de captivitate sensisse Babylonia, quod populus inde egrediens venerit Jerusalem. Sequitur: Et nunc quare moerore contraheris? sive, ut in LXX scriptum est: Et nunc quare cognovisti mala, ad quam vgnovisti mala? Statim respondetur et dicitur: Quia rex non est tibi, et consiliarius tuus periit, quia comprehendit te dolor sicut parturientem. Aut certe cum haec omnia habeas, vitio tuo nec regis, nec consiliarii mereris auxilium. Quod autem ait: Quare cogno
Abbreviated transcription (Latin):
conuerse fuerint ad filios isrł: tunc ipse dñs
qui pͥus ambulabat & cũ his qͥ mitinere erant
positi. necdũ habebant fixũ gradũ : stabit & pas¬
cit eos in fortitudinẽ dñi ut possant dicere Dñs
pascit me & nichil mͥ de erit in loco paseue ibi
me collocauit. Suꝑ aquã refectionis enutriuit
me animã meã conuertit Pascit autẽ eos non
solũ in fortitudinẽ dñi :s & in sublimitate no¬
in nomine tuo quos dedisti mͥ. & custodiui & nui¬
lus ex his ꝑiit & conuertent᷑ siue ut in elius¬

Expanded text:
conversae fuerint ad filios Israel: tunc ipse Dominus qui prius ambulabat, et cum his qui in itinere erant positi, necdum habebat fixum gradum, stabit et pascet eos in fortitudine Domini, ut possint dicere: Dominus pascit me, et nihil mihi deerit: in loco pascuae, ibi me collocavit, super aquas refectionis enutrivit me: animam meam convertit . Pascit autem eos, non solum in fortitudine Domini, sed et in sublimitate noin nomine tuo: quos dedisti mihi, custodivi, et nullus ex his periit .
Abbreviated transcription (Latin):
plũ ut possit manfestius fieri qđ dicimꝰ Uenit
regionẽ eius: quando fuit in laboribꝰ supͣ modũ¬
una minus accep̃. Ter uirgis cesus ẽ: semel lapi¬
piculis ex gentibꝰ. Sed in his om̃ibꝰ uincebat ꝓpt̃
eũ qͥ dilexerat eũ. & ideo implebat᷑ pace quia
impletus fuerat contumeliis Iudei in aduentu
xp̃i que sibi simulant. hec omĩa uixta litterã
futura eẽ. contendunt E& su scitabimꝰ suꝑ eum

Expanded text:
us, possit manifestius fieri. Venit regionem ejus, quando fuit in laboribus supra moduuna minus accepi, ter uirgis caesus sum, semel lapipericulis ex gentibus; sed in his omnibus vincebat propter illum qui dilexerat eum. Et ideo implebatur pace, quia impletus fuerat contumeliis . Judaei in adventu Christi, quem sibi simulant, haec omnia juxta litteram futura esse contendunt. Et suscitabimus super eum
Abbreviated transcription (Latin):
hec pax assirius cũ suꝑ uenerit in terrã nrãm.
& cũ ascenderit suꝑ regionẽ uram. Quando ue¬
ens. atq corripiens. suꝑ t̾rã regioneq eredentiũ.
& eorũ quos paseit dñs in fortitudine & in subli¬
mitate nominis dnĩ dĩ sui. & calcauerit eos tri¬
bilationibꝰ uariis. & domus ammarũ nrarũ id .ẽ.
corpora quasi suꝑbꝰ ascenderit atq dep̾sserit:
tunc xpĩ pax siuie ip̃se xepẽ erit in nobis & dicet᷑

Expanded text:
haec pax; Assyrius quando supervenerit in terram vestram, et cum ascenderit super regionem vestram. Quando veens atque corripiens, super terram regionemque credentium, et eorum quos pascet Dominus in fortitudine, et in sublimitate nominis Dbulationibus variis, et domos animarum nostrarum, id est corpora, quasi superbus ascenderit atque depresserit, tunc Christi pax sive ipse Christus erit in
Abbreviated transcription (Latin):
brod in foueã eius & liberabit de assur cũ ue¬
nerit suꝑ terrã ur̃am : & cũ ascenderit suꝑ ter di¬
minos urõs Ubi nos posuimꝰ obtimates homines
&in hebreo scriptũ ẽ. nesiche adã : sunmachus
stitutos homines id ẽ. Ka secta ne noye. sursũ in
eo ubi & ego & aquila transtulimꝰ in lanceis eiꝰ.
ut subaudiatur. terre nembrod simmacꝰ uerito
tio in portis eorũ Quinta editio: ena a pa÷ qͥsei
uaytum. qđ nos possumꝰ dicere in sicis eorũ In
hebreo autẽ positũ ẽ. Bafe the.: Iunc igitur erit
pax cũ reliquie frm̃ xepĩ. conuerse fuerint ad
fiuos isrł. & uenerit assiriuis in t̾ram nr̃am. & ad¬
uiti a dño eũ qͥ nrãs domos calcare cupiebat con
Suscitauimꝰ septẽ suꝑ eũ pastores: & octo pͥmates
homines: uł morsus bominũ. Suscitabinus autẽ
ego & filiꝰ meus & sp̃s sef. tuxta illud quod in

Expanded text:
ovea ejus, et liberabit de Assur, cum venerit super terram vestram, et cum ascenderit super terminos vestros. Ubi nos posuimus primates homines, et in Hebraico scriptum est NESICHE ADAM  , Symmachus stitutos homines, id est, καθισταμένους. Rursum in eo ubi ego et Aquila transtulimus, in lanceis ejus, ut subaudiatur, terrae Nemrod, Symmachus vertit, tio, in portis eorum; quinta editio, ἐν παραξίφησιν αὐτῶν, quod nos possumus dicere, in sicis eorum: in Hebraeo autem positum est BAPHETHEE  . Tunc igitur erit pax, cum reliquiae fratrum Christi conversae fuerint ad filios Israel, et venerit Assyrius in terram nostram, et adjuti a Domino, eum qui nostras domus calcare cupiebat, velSuscitabimus super eum septem pastores, et octo primates hominum, vel morsus hominum. Suscitabimus autem ego
Abbreviated transcription (Latin):
gentẽ auditorẽ. & uie eius usq hodie clause
sunt : & obsepte Nec potest egredi de captiui
cipere nunc obstruetur filia obstructione il¬
lud de osee ꝓpħa exẽplũ in quo adultera loqͥt᷑
Uadã post amatores meos. qui dabant mͥ panes me¬
os & aquã meã & uestim̃ta mea. & lutheamina mea
oleũ meũ & omĩa que mͥ ꝓsunt. & postea uolens¬
quatur amatores fuos. & amplius fornicetur: Ait
quippe. Propt̾ea ecce ego obstruã uias eius in su¬
dibus. & obsepiã uiã eius. & semitã suã non iue¬
ni&. & ꝓsequetur amatores suos. & ñ app̾hend et¬
eos. & quer& eos & ñ inueni& eos & dic& Uadã
& reuertar aduirũ meũ pͥorẽ. qr mͥ bene erat Ani¬
aduerte opis dm̃ ꝓfecisse Adultera enĩ ñ inue¬
niens uiã suã nec ualens ꝑgere quo uolebat ne
res suos fuerit Tribulationibꝰq & plagis erudit᷑¬

Expanded text:
 adjutorem, et viae ejus usque hodie clausae sunt et obseptae, nec potest egredi de captivitcipere: Nunc obstruetur filia obstructione, illud de Osee proferamus exemplum, in quo adultera loquitur: Vadam post amatores meos, qui dabant mihi panes meos, et aquam meam, et vestimenta mea, et linteamina mea, oleum meum, et omnia quae mihi prosunt . Et postea Deus volenquatur amatores suos, et amplius fornicetur. Ait 488 quippe: Propterea ecce ego obstruam vias ejus in sudibus, et obsepiam vias ejus: et semitam suam non inveniet, et persequetur amatores  inveniet, et dicet: Vadam et revertar ad virum meum priorem quia bene mihi erat . Animadverte opus Domini profecisse: Adultera enim non inveniens viam suam, nec valens pergere quo volebat, neres suos fuerat, tribulationibusque, et plagis I
Abbreviated transcription (Latin):
ligens de xpĩ tempore p̾dicatũ ait Eece mine
tempꝰ acceptabile ecce nune dies salutis Hoc ip¬
sũ puto & illuad mystice demonstrare qđ in ecłi aste
scriptũ ẽ Tempꝰ pariendi. & tẽpꝰ moriendi Eo tẽprẽ
quo de sterili natus ẽ. gentiliũ popłos filios ami¬
serit sinagoga Potest autẽ & alit̃ intelligi Da¬
bit dñs templũ & in ierusolimã & iudeos. usq ad
illud tempus qͦ uirgo pari& Quȩ post quã pepe

Expanded text:
ligens de Christi tempore praedicatum, ait: Ecce nunc tempus acceptabile, ecce nunc dies salutis . Hoc ipsum puto et illud mystice demonstrari, quod in Ecclesiaste scriptum est: Tempus pariendi, et tempus moriendi , quod eo tempore quo ex sterili natus est gentilium populus, filios amiserit synagoga. Potest autem et aliter intelligi: Dabit Dominus templum et Jerosolymam, et Judaeos usque ad illud tempus quo virgo pariet, quae postquam pepe
Abbreviated transcription (Latin):
ẽ. in quo seriptura cominemorat Mortua ẽ. ra¬
chel & sepulta in uia ephrata hec ẽ. bethleẽ. & in¬
utroq nomine significat sacramentũ. Domꝰ enĩ pa¬
nis dr̃ ꝓpt̾ panẽ uiuũ qui de celo descendit et
ephrata qd int̾pretat᷑ furorẽ. Et hec ꝓpt̾ herodis
insamã q illusus amagis iratus ẽ. ualde. & mittẽs¬

Expanded text:
t. In quo Scriptura commemorat: Mortua est Rachel, et sepulta est in via Ephrata, hoc est Bethlehem. Miutroque nomine significat sacramentum: domus enim panis dicitur, propter panem vivum, qui de coelo descendit . Et Ephrata, quod interpretatur furorem videt, propter Herodis insaniam, quia 490 illusus a magis, iratus est valde, et mittens
Abbreviated transcription (Latin):
ouibus.: ita illi de manu asfirii. & de manu dia¬
boli
liberati raperent uimenta & peccora Homines
qͥppe & ium̃ta saluos faci& dñs & raperent ñ
ut int̾ficerent sea ut diuiderent: hoc ẽ. ab infide¬
libꝰ separarent. & nemo eẽt. qͥ eis resister& Leone
autẽ & catulo leonis ita in ium̃tis & in ouibꝰ ꝑ¬
uagante : manꝰ dei exaltatur suꝑ eos qͥ uł dm̃ uł
reliqͥas isrł ante tribulauerant : & om̃s inimici
euis disꝑdent᷑ ñ quo pereant inimici & eẽ. desistans:

Expanded text:
ovibus, ita illi de manu Assyrii, et de manu diaovibus, ita illi de manu Assyrii, et de manu diaboli liberati, 497 raperent jumenta et pecora: homines quippe et jumenta salvos faciet Dominus . Et raperent, non ut interficerent, sed ut dividerent, hoc est, ab infidelibus separarent, et non essent qui eis resisterent. Leone autem et catulo leonis, ita in jumentis, et in ovibus pervagante, manus Dei exaltatur super eos, qui vel Deum, vel reliquias Israel ante tribulaverant. Et omnes inimici ejus disperdentur, non quod pereant
Abbreviated transcription (Latin):
igne suecensus Unde ros a dño cadens factꝰ ẽ.
sanitas eorũ: & quod in anania & azaria & mi-¬
sael legimus quod sp̃s roris sibilantis fornacẽ igniᷤ
extinxerit: hoc de omĩbꝰ generalit̃ intelligamus
qdđ in medio uniuersarũ gentiũ doetrina apłorũ
quasi ros fuerit a dno Quod autẽ seqr̃ & sicut
agni suꝑ gramen. ut non congreget᷑ qͥsquã neq
sit in filiis hominũ : de his accipiamus qͥ credẽ
reliqͥe iacob sic̃ agni carpentes gramen: & herbã
dentibꝰ demetentes. Et hoc facient. ut qͥ angłi eẽ.
nibus non flagellabuntur Erunt quoq reliqͥe iacob
in medio gentiũ quasi leo in umentis in saltu: &
quasi catulus leonis in gregibꝰ ouiũ Dñs enĩ ihc
de qͦ in genesi ꝓpħatur. catulus leonis uida de ger-¬
mine fuli mi ascendens. accubans dormisti ut leo
& quasi catulus leonis. & in alio loco: accubans
nemo potest resistere in uim̃tis & catulo leonis in

Expanded text:
igne succensus . Unde ros a Domino cadens, factus est igne succensus . Unde ros a Domino cadens, factus est sanitas infirmorum. Et quod in Anania, Azaria et Misael legimus , quod spiritus roris sibilantis fornacem ignis exstinxerit, hoc de omnibus generaliter sentiamus, quod in medio universarum gentium doctrina Apostolorum quasi ros fuerit a Domino. Quod autem sequitur: Et sicut agni super gramen, ut non congregetur quisquam neque sit in filiis hominum, de his accipiamus, qui de gereliquiae Jacob, sicut agni carpentes gramen, et herbam dentibus demetentes. Et hoc facient, ut qui Angeli essnibus non flagellabuntur . Et erunt reliquiae Jacob in medio gentium quasi leo in jumentis in saltu, et quasi catulus leonis in gregibus ovium. Dominus enim Jesus, de quo in Genesi prophetatur: Catulus leonis Juda, de germine, fili mi, ascendisti: accubans dormisti ut leo et quasi catulus leonis . Et in alio loco: Accubans nemo potest resistere in jumentis, et catulo leonis in
Abbreviated transcription (Latin):
quasi leo in uimtis in saltu: & quasi catuli leonũ
in gregibꝰ peccoꝵ Quomͦꝰ si ꝑtranseat & diuidens
rapiat. & non sit qͥ eruat Eleuabitur manus tua
suꝑ eos qͥ tribulant te: & om̃s inimiei tui ꝑdentur
&erit indie illa dic̃ dñs. & int̾ficiã equos tuos de
medio tui. & disꝑdã currus tuos. & subuertã ciui¬
tates terre tue. & auferã om̃s munitiones tuas.
& auferã maleficia tua. de manibꝰ tiuis. & qͥ loqͣn¬
tur non erunt in te & disꝑdã sculptilia tua &
statuas de medio tui: & ultra non adorabis oꝑa
manuũ tuarũ & succidã lucos tuos de medio tui
& demoliar ciuitates tuas: & faciã in irã & in furo¬
rẽ uitionẽ gentibꝰ. ꝓ eo quod non uiderunt Libe¬
ratis nobis de assur quando uenerit suꝑ t̾rã nram
& ascenderit suꝑ t̾minos nr̃os. & liberatis a dño qui
suscitauit suꝑ eũ septẽ pastores & octo morsus
aboli iaculis corda popłorũ: & om̃s gentes adul¬
terantes a deo habebant corda quasi clibanus

Expanded text:
quasi leo in jumentis, in saltu, et quasi catulus leonis in gregibus pecorum: quomodo si pertranseat et dividens rapiat, et non sit qui eruat. Elevabitur manus tua super eos qui tribulant te, et omnes inimici tui perdentur. Et erit in die illa, dicit Dominus, interficiam equos tuos de medio tui, et disperdam currus tuos, et subvertam civitates terrae tuae: et auferam omnes munitiones tuas. Et auferam maleficia tua de manibus tuis, et qui loquuntur, non erunt in te: et disperdam 496 sculptilia tua, et statuas tuas de medio tui, et ultra non adorabis opera manuum tuarum: et succidam lucos de medio tui, et demoliar civitates tuas, et faciam in ira, et in furore ultionem in gentibus, pro eo quod non audierunt. Liberatis nobis de Assur, quando venerit super terram nostram, et ascenderit super terminos nostros, et liberatis a Domino qui suscitavit super eum septem pastores et octo morsus aboli jaculis corda populorum: et omnes gentes adulterantes a Deo, habebant corda, quasi clibanus