comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uere solus. omino singularit̾ solus. ui¬¬
uet & ñ uidebit mortẽ. & eruet animã
suã de manu inferni. Quia & si cȩteri fi¬¬
deles eiꝰ resurgent a mortuis & uiuent.
& ipsi in ęt̾nũ ñ uidebunt mortẽ: non
tam̃ animã suã ipsi eruent de manib
inferni. Ille qͥ eruit animã suã de manib
inferni: ipsẽ eruit animas fideliũ suoꝵs.
ipsi se eruere ñ posst̃. Proba. qͥa ipse ani¬
mã suã eruit. Potestatẽ habeo ponendi
animã meã. & potestatẽ habeo iterũ su

Expanded text:
vere solus, omnino singulariter solus «vivere solus, omnino singulariter solus «vivet et non videbit mortem; eruet animam suam de manibus inferni:» quia etsi caeteri fideles ejus resurgent a mortuis, et vivent et ipsi in aeternum, et non videbunt mortem; non tamen animam suam ipsi eruent de manibus inferni. Ille qui eruit animam suam de manibus inferni, ipse eruit animas fidelium suorum; ipsi se eruere non possunt. Proba quia ipse animam suam eruit. «Potestatem habeo ponendi animam meam, et potestatem
Abbreviated transcription (Latin):
in alio psalmo scriptũ legat᷑. non dere¬
linques animã meã in inferno. nec da-¬
bis scm̃ tuũ uidere corruptionẽ: assu¬
mit hoc testimoniũ apłica disciplina.
& ita inactib apłoꝵ contra infideles
disputat dicens. Uiri fr̃s. scimꝰ qͥa da¬
uid patriarcha mortuus.ẽ. & caro eiꝰ
uidit corruptionẽ. Non gͦ de illo di¬
ctũ. ẽ. nec dabis scm̃ tuũ uidere cor¬
ruptionẽ. Si gͦ ñ de illo dictũ . ẽ. de qͦ
dictũ ẽ.: Quis . ẽ. homo qͥ uiuet & ñ
uidebit mortẽ: Sed forte nullus. ẽ
mmno qͥs ẽ. ut quęras dictũ. ẽ: ñ ut
despes. Sed forte. ẽ. aliqͥs homo qͥ ui¬
dixit. qͥ mortuus. ẽ. Nullus omĩno hõ
.ẽ qͥ uiuet & ñ uidebit mortẽ: nisi
qͥ iam ꝓ mortalib mortuus . ẽ. Nam
ut scias qͥa de illo dixit: uide qͥd seqͥt᷑
Quis .e. homo qͥ uiuet & ñ uidebit morte:
Ergo nunquã fuit inmorte: Fuit
Quom̃ gͥ uiuet. & ñ iudebit mortem:
Eruet animã suã de manibinferni. Ecce

Expanded text:
criptum legatur, «Non derelinques animam meam in inferno, nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem» , assumit hoc testimonium apostolica disciplina, et ita in Actibus Apostolorum contra infideles disputat, dicens: «Viri fratres, scimus quia David patriarcha mortuus est, et caro ejus vidit corruptionem;» non ergo de illo dictum est, «Nec dabis Sanctum tuum videre corruptionem» . Si ergo non de illo dictum est, de quo dictum est, «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Sed forte nullus est. Imo, «Quis est,» ut quaeras dictum est, non ut desperes. Sed forte est aliquis homo «qui vituus est? Nullus omnino homo est qui «vivet et non videbit mortem,» nisi qui jam pro mortalibus mortuus est. Nam ut scias quia de illo dixit, vide quid sequitur. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo nunquam fuit in morte? Fuit. Quomodo ergo «vivet et non videbit mortem? Eruet animam suam de manibus inferni.» Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
fide xp̃i laboratũ. ẽ. aliqͣntũ. & diu dixe¬
runt gentes frem̃tes. Quando morietꝰ
& peribit nom̃ eiꝰ : Propt̾ hos gͦ iã in
xp̃m credentes. sed aliquandiu labora¬
datorem. iã tenemꝰ in quo cõples ꝓmissa.¬

Expanded text:
fide Christi laboratum est aliquantum, et diu dixerunt Gentes frementes, «Quando morietur, et peribit nomen ejus» ? Propter hos ergo jam in Christum credentes, sed aliquandiu laboradatorem, jam tenemus in quo comples
Abbreviated transcription (Latin):
nob̾ polliceri. qm̃ quicqͥd fecerimꝰ ñ
perimꝰ. Sunt enĩ quȩdã peccata. & quȩ¬
dã iniqͥtates. de quib quidẽ disserere
atq definire aut impossibile nob̃. ẽ.
aut si iã esset possibile certe tẽpori
longũ ee̾t. Nemo enĩ se potest dicere. ẽẽ.
sinẽ peccato: qͥa si di xerit mentietur
Si enĩ dixerimꝰ quia peccatũ ñ habemꝰ:
nos ipsos seducimꝰ. & ueritas in nob̾ ñ
est. Ergo unꝰ qͥsq ꝓ peccatis suis neces¬
sario flagellat᷑. sed abeo si xp̃ianꝰ est.
dĩ miscłia ñ disꝑget᷑. Plane si intan¬
tas ieris iniqͥtates. ut repellas ate uir¬
gã uerberantis. si repellas manũ flagel¬
lantis & de disciplina dĩ indigneris.
& fugias a patre cȩdente. & nõlis eum
patrẽm pati qͥa ñ parcat peccanti: tu te
alienasti abhȩreditate ipse ñ abiecit
Nã si maneres flagellatꝰ: ñ remaneres
mea. Ad hoc enĩ ñ disꝑget᷑ miscđia li

Expanded text:
nobis polliceri quoniam quidquid fecerimus, non nobis polliceri quoniam quidquid fecerimus, non perimus. Sunt enim quaedam peccata et quaedam iniquitates de quibus quidem disserere atque definire aut impossibile nobis est, aut, si jam esset possibile, certe tempori longum esset. Nemo enim potest dicere esse se sine peccato; quia si dixerit, mentietur: «Si» enim «dixerimus quia peccatum non habemus, nos ipsos seducimus, et veritas in nobis non est» . Ergo unusquisque pro peccatis suis necessario flagellatur; sed ab eo, si christianus est, Dei misericordia non dispergitur. Plane si in tantas ieris iniquitates, ut repellas a te virgam verberantis, si repellas manum flagellantis, et de disciplina Dei indigneris, et fugias a Patre caedente, et nolis eum patrem pati, quia non parcit peccanti; tu te alienasti ab haereditate, ipse te non abjecit: nam si maneres flagellatus, non remaneres mea
Abbreviated transcription (Latin):
bris eiꝰ a corpore eius qđ est ȩccła.
Sic enĩ ꝓmagno dicit. qđ ab illo ñ disꝑ¬
gat miscdiã suã: quasi ñ agnoscamꝰ
ũnigenitũ filiũ qui.ẽ. in sm̃u patris.
Non enĩ ꝓ ꝑsona ibi cõputat᷑ homo. sed
una ꝑsonã. ẽ. ds̃ & homo. Ergo ab eo ñ
disꝑgit miscdiã suã : cũ a membris eiꝰ.
cũ a corpore eius ñ disꝑgit miscłiam suã.
In quo & ipse int̾ra ꝑsecutiones patiebat᷑
cũ iam sederet incelo & de cȩlo clama¬
bat. Saule saule. ñ quid psequeris ser¬
uos meos. ñ quid ꝑsequeris scõs meos.
ñ qͥd ꝑsequeris discipłos meos. sed quid
me ꝑsequeris: Sic̃ gͦ cũ eũ sedentẽ in
gelo nemo ꝑsequeretur clamauit qͥd me
ꝑsequeris. cũ caput mẽbra sua cognosce.¬
ret. & a cõpage corporis sui capũt ca¬
ritas ñ separaret: sic cũ miscłiam suã
ñ disꝑgit ab eo. a nob̾ utiq ñ disꝑgit.
qͥ sumũs mẽbra eiꝰ & corpus eiꝰ. Nec ideo
tam̃ debemꝰ securi peccare. & ꝑuerse

Expanded text:
bris ejus, a corpore ejus quod est Ecclesia. Sic enim pro magno dicit quod ab illo non dispergat misericordiam suam, quasi non agnoscimus unigenitum Filium qui est in sinu Patris: non enim pro persona sua ibi computatur homo, sed una persona est Deus et homo. Ergo ab eo non dispergit misericordiam suam, cum a membris ejus, cum a corpore ejus non dispergit misericordiam suam, in quo et ipse in terra persecutiones patiebatur, cum jam sederet in coelo; et de coelo clamabat, «Saule, Saule,» non, Quid persequeris servos meos; non, Quid persequeris sanctos meos; non, Quid persequeris discipulos meos: sed, «Quid me persequeris» ? Sicut ergo, cum eum sedentem in coelo nemo persequeretur, clamavit, «Quid me persequeris?» cum caput membra sua cognosceret, et a compage corporis sui caput charitas non separaret: sic, cum misericordiam suam non dispergit ab eo, a nobis utique non dispergit, qui sumus membra ejus et corpus ejus. Nec ideo tamen debemus securi peccare, et perverse
Abbreviated transcription (Latin):
substantia mea. memĩto eiꝰ. Non enĩ uane
constituistiom̃s filios hominũ. Ergo
seruasti aliqͥd. unde mundarentur.
Quis ẽ iste quẽ seruasti: Quis. ẽ. homo
qͥ uuet & ñ uidebit mortẽ: Ergo ille
homo qͥ uiuet & ñ uidebit mortẽm:
ipse mundat auanitate. Noneni in ua¬
nitate constituti st̃ om̃s filii hominũ.
aut potest illos contemnere qͥ fecit illos.
ñ eos conuertere. & ñ mundare. Quis
ẽ homo qͥ uiuet & ñ uidebit mortẽ:
Surgens enĩ a mortuis iã ñ morit᷑. &

Expanded text:
substantia mea, memento ejus. «Non enim vane constituisti omnes filios hominum.» Ergo servasti aliquid unde mundarentur. Quis est iste quem servasti? «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Ergo ille homo qui vivet et non videbit mortem, ipse mundat a vanitate. Non enim in vanitate constituit omnes filios hominum, aut potest illos contemnere qui fecit illos, ut non eos converteret et non mundaret. 10. «Quis est homo qui vivet et non videbit mortem?» Sur
Abbreviated transcription (Latin):
meo. Et sic̃ luna. Sed quȩ luna. ꝑ fecta
nouimꝰ: in alio die incipit minui. posta
re & luna: Plunã solent significare
scripturȩ moͬrtalitatẽ carnĩs huiꝰ. ꝓpt̃
augm̃ta & detrim̃ta. ꝓpt̃ transitoriã
speciem. Deniq & iericho luna int̾pre¬
tat᷑. M utiq quidã qͥ descendebat ab
ierłm in iericho. incidit in latrones.
Descendebat enĩ ab immortalitate ad
mortalitatẽ. Similis ẽ gͦ caro ista lu¬
nȩ. quȩ omĩ tẽpore & om̃i miense pactꝰ
augm̃ta & detrim̃ta. sed erit caroista
nr̃a. in resurrectione ꝑfecta. Et testis in
cȩlo fidelis. Itaq si in solo animo ꝑficere¬
mur tantũ modo soli nos cõpararet. Rur¬
sus si in solo corpore ꝑficerem᷑. tantũ¬
modo lunȩ nos cõpararet. Sed qͥa ꝑficiet
nos ds & in animo & incorpore. scd̃m
animũ dictũ. ẽ. sic̃ sol in conspectu meo
qr animũ ñ uidet nͥds̃. & sic̃ luna iã caro¬

Expanded text:
meo. Et sicut luna:» sed quae luna? «Perfecta meo. Et sicut luna:» sed quae luna? «Perfecta t minui, posteare et luna? Per lunam solent significare Scripturae mortalitatem carnis hujus, propter augmenta et decrementa, propter transitoriam speciem. Denique et Jericho Luna interpretatur: et utique quidam qui descendebat ab Jerusalem in Jericho, incidit in latrones ; descendebat enim ab immortalitate ad mortalitatem. Similis est ergo caro ista lunae, quae omni tempore et omni mense patitur augmenta et decrementa: sed erit caro ista nostra in resurrectione perfecta; «et testis in coelo fidelis.» Itaque si in solo animo perficeremur. tantummodo soli nos compararet; rursus, si in solo corpore perficeremur, tantummodo lunae nos compararet: sed quia perficiet nos Deus et in animo et in corpore, secundum animum dictum est, «sicut sol in conspectu meo;» quia animum non videt n
Abbreviated transcription (Latin):
cȩlo fidelis. Sedes eiꝰ quib dominat᷑ꝰ mn
quib sedet. in quib regnat. Si sedes eiꝰ
mebra c̾ius. qͥa eciã mẽbra nr̃a sedes sunt
capitis nr̃i. Uidete quẽ ad modũ cecera
omia mẽbra nr̃a caput portant. capit
aut̃ ipsũ suꝑ se ñ portat aliqͥd sed ipũ
portat᷑ a cȩteris mẽbris. quasi totũ or¬
pus hominis. sedes sit capitis. Sedes gͥ eiꝰ
oms in quib regnat ds. Sic erunt inquit¬
om̃s in conspectu meo sic̃ sol: qͥa iusti
ful gebunt in regno patris mei sic̃ sol.
Sed sol spũalit̃. ñ corporalit̾: si cut lucit
iste de cȩlo. quẽ facit oriri suꝑbonos ꝙ
nũ: uerũ etiã pecorũ. minutissimarũq
muscarũ. Qđ enĩ quorulibet uilissimo¬
rũ animaliũ. ñ uidet solẽ istũ. : At uͦ
de illo sole. qͥd ait ꝓprie: Sic̃ sol in
conspectu meo. ñ in conspectu hominũ.
ñ in conspectu carnis. n in conspectu
mortaliũ animaliũ. sed in conspectu

Expanded text:
coelo fidelis.» Sedes ejus, quibus dominatur, in coelo fidelis.» Sedes ejus, quibus dominatur, in quibus sedet, in quibus regnat. Si sedes ejus, et membra ejus; quia etiam membra nostra sedes sunt capitis nostri. Videte quemadmodum caetera omnia membra nostra caput portent: caput autem ipsum super se non portat aliquid, sed ipsum portatur a caeteris membris nostris, quasi totum corpus hominis sedes sit capitis. Sedes ergo ejus, omnes in quibus regnat Deus, sic erunt, inquit, in conspectu meo sicut sol: quia justi fulgebunt in regno Patris mei sicut sol . Sed sol spiritualiter; non corporaliter, sicut lucet iste de coelo, quem facit oriri super bonos et num, verum etiam pecorum minutissimarumque muscarum: quod enim quorumlibet vilissimorum animalium non videt solem istum? At vero de illo sole quid ait proprie? «Sicut sol in conspectu meo.» Non in conspectu hominum, non in conspectu carnis, non in conspectu mortalium animalium, sed «in conspectu
Abbreviated transcription (Latin):
in uascula. Nouit dñs qͥ st̃ eius. Securus
enĩ ꝓmisit. qͥ nos antequã essemꝰ p̃desti¬
nauit. Quos aut̃ p̃destinauit. illos & uo¬
cauit. qͦs aut̃ uocauit. illos & iustifica¬
uit. quos aut̃ iustificauit. illos & glorifi¬
cauit. Peccent qͣntũ uolunt desp̾ati. re¬
contra nos : Non gͦ nocebit ds̃ in uerita¬
stam̃tũ suũ. Manet in imobile testamĩ¬
tũ eiꝰ. qͥa ipse sibi p̾scius p̃destinauit
xp̃i. eẽ. cognoscis. Semel iuraui in scõ
meo. si dãuid mentiar. Expectas. ut
iterũ iuret ds̃: Quotiens iuraturus. ẽ.
si semel iurando mentit᷑: Unã iurati¬
onẽ ꝓuita nr̃a habuit: qͥ ꝓ nob ad mor¬
tẽ unicũ misit: Semel iuraui in scõ meo.
si dauid mentiar. Sem̃ eiꝰ inȩt̾nũ manet:
In ȩt̾̃nũ manet sem̃ eiꝰ: qͥa nouit dñs qͥ
st̃ eiꝰ. & sedes eiꝰ sic̃ sol in conspectumeo.
& sic̃ luna ꝑfecta in ȩt̃nũ. & testis in

Expanded text:
in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus in vascula . Novit Dominus qui sunt ejus . Securus enim promisit, qui nos antequam essemus praedestinavit: «Quos autem praedestinavit, illos et vocavit; quos autem vocavit, illos et justificavit; quos autem justificavit, illos et glorificavit.» Peccent quantum volent desperati: rebis, quis contra nos» ? Non ergo nocebit Deus in veritastamentum suum. Manet immobile testamentum ejus, quia ipse sibi praesciens praedestinavit Christi esse cognoscis. «Semel juravi in sancto meo, si David mentiar.» Exspectas ut iterum juret Deus? Quoties juraturus est, si semel jurando mentitur? Unam jurationem pro vita nostra habuit, qui pro nobis ad mortem Unicum suum misit. «Semel juravi in sancto meo, snus qui sunt ejus. «Et sedes ejus sicut sol in conspectu meo, et sicut luna perfecta in aeternum; et testis in
Abbreviated transcription (Latin):
Neꝙ ꝓphanabo testamĩtũ meũ. & quȩ
ꝓcedunt de labiis meis ñ reꝓbabo. Non
qͥa filii eiꝰ peccant. idõ ego mendax inue-¬
niar. Promisi: facio. Pone qͥa uolunt illi
etiã cũ desꝑatione peccare. & sic ire om¬
nino inpeccata ut offendant oculos pa-¬
tris. & exheredari mereant᷑. Nonne ipse
ẽ. ds̃. de qͦ dictũ. ẽ. de lapidib istis susci¬
tabit ds̃ filios abraliȩ: Itaq dico uobis
fr̃s. multi xp̃iani tolerabilit peccant.
multi flagello a peccato corrigunt᷑. &
emendant᷑ & sanant᷑. Multi omino auer¬
si dura ceruice obnitentes aduersus disci¬
plinã patris. & ipsã omĩno dĩ hȩreditatẽ
recusantes. habentes tam̃ signũ xp̃i: eunt
intales iniqͥtates. ut ñ possit nisi recita¬
ri contra eos. qm̃ qͥ talia agunt regnũ dĩ
ñ possidebunt: Non tam̃ ꝓpt̾ hos rema¬
nebit. xp̃c sine hȩreditate. Non ꝓpter
paleã. etiã fruñta interibunt. Non ꝓpt̃
pisces malos. nichil ȩx illa sagena mittet᷑

Expanded text:
anabo testamentum meum; et quae ocedunt de labiis meis non reprobabo.» Non quia filii ejus peccant, ideo ego mendax inveniar: promisi, facio. Pone quia volunt illi etiam cum desperatione peccare, et sic ire omnino in peccata, ut offendant oculos Patris, et exhaeredari mereantur; nonne ipse est Deus de quo dictum est: «De lapidibus istis suscitabit filios Abrahae» ? Itaque dico vobis, fratres: multi christiani tolerabiliter peccant, multi flagello a peccato corriguntur, et emendantur, et sanantur; multi omnino aversi, dura cervice obnitentes adversus disciplinam Patris, et ipsam omnino Dei paternitatem recusantes, habentes tamen signum Christi, eunt in tales iniquitates, ut non possit nisi recitari contra eos, «Quoniam qui talia agunt, regnum Dei non possidebunt» . Non tamen propter hos remanebit Christus sine haereditate: non propter paleam etiam frumenta interibunt ; non propter pisces malos nihil ex illa sagena mittetur
Abbreviated transcription (Latin):
miui. Ergo de quib dictũ erat. partes
uulpiũ erunt. de his nunc dictũ . ẽ. di¬
ripuer̃ eũ om̃s transeuntes uiã. factꝰ
.ẽ. opꝓbriũ uicinis suis. Ex altasti dex¬
teram inimicorũ eiꝰ. iocuncdasti om̃s in¬
micos eiꝰ Aduertitẽ iudeos. & uuete
omĩa impleta. quȩ p̃dicta st̃. Auertisti
adiutoriũ gladii eiꝰ. Quomͦ solebant
pauci dimicare multos ꝓsternere. Auer¬
tisti ad iutoriũ gladii eiꝰ. & ñ es opitulatꝰ
ei inbello. Merito uictꝰ. merito captus.
merito a regno suo alienatꝰ. merito disp.¬
sus. Eam enĩ trã ꝑdidit. ꝓ qua dñm oẽ¬
& ñ es opitulatꝰ ei in bello Dissoluisti
cũ ab emundatione. Quid . ẽ. hoc. Int̾
omĩa mala magnꝰ hic t̾ror. Quantum¬
cunq enĩ cedat᷑ ds̃. quantũ libet irasca¬
tur. quantulibet uerberet. flagellet.
ligatũ tam̃ flagellet. quẽ mundet. ñ
dissoluat abemũndatione. Si enĩ
dissoluit ab emundatione: iã non habet
mundandũ sed ꝓiciendũ. A qua gͦ emin¬

Expanded text:
mivi . Ergo de quibus dictum erat, Partes vulpium erunt, de his nunc dictum est, Diripuerunt eum omnes transeuntes viam, factus est opprobrium vicinis suis. Exaltasti dexteram inimicorum ejus, jucundasti omnes inimicos ejus. Advertite Judaeos, et videte omnia impleta, quae praedicta sunt. Avertisti adjutorium gladii ejus. Quomodo solebant pauci dimicare, non multos prosternere. Avertisti adjutorium gladii ejus, et non es opitulatus ei in bello. Merito victus, merito captus, merito a regno suo alienatus, merito dispersus. Eam enim terram perdidit, pro qua Dominum ocet non es opitulatus ei in bello. Dissolvisti eum ab emundatione.» Quid est hoc? Inter omnia mala magnus hic terror. Quantumcumque enim caedat Deus, quantumlibet irascatur, quantumlibet verberet, flagellet; ligatum tamen flagellet, quem mundet, non dissolvat ab emundatione: si enim dissolvit ab emundatione; jam non habet mundandum, sed projiciendum. A qua ergo emun
Abbreviated transcription (Latin):
peꝑcit. neq tͥ parcet. Diripuer̃ eũ om̃s
transeuntes uiã. Om̃s scilicet gentes puiã
isrł. diripuer̃ dauid Primũ uidece fru¬
st a eiꝰ in omĩb gentib. De ipsis enĩ dictũ
ẽ: partes uulpiũ erunt. Reges qͥppe in¬
pios: uulpes appellauit scriptura dolo¬
sos. & timidos. qͥs terret uirtꝰ aliena.
dõ ipse diis cũ de herode cõminante loque¬
ret᷑: dicite inqͥt uulpi illi. Rex qͥ neminẽ
hominũ timet. ipse uulpes ñ . ẽ. leo ille
de tribu iuda eui dicitur. Ascendisti re¬
cumbens. dormisti sic̃ leo. Potestate
ascendisti: potestate dormisti. Quia uo¬
luisti dormisti: ideo in alio psalmo dicis.
ego dormiui. Nonne plena erat sententia.
dormiui & somnũ coepi. & exurrexi qm̃¬

Expanded text:
pepercit, neque tibi parcet . Diripuerunt eum omnes pepercit, neque tibi parcet . Diripuerunt eum omnes transeuntes viam. Omnes scilicet gentes. Per vIsrael, diripuerunt David. Primum videte frusta ejus in omnibus gentibus: de ipsis enim dictum est, «Partes vulpium erunt» . Reges quippe impios vulpes appellavit Scriptura, dolosos et timidos quos terret virtus aliena. Ideo ipse Dominus cum de Herode comminante loqueretur: «Dicite,» inquit, «vulpi illi» . Rex qui neminem hominum timet, ipse vulpes non est: leo ille de tribu Juda, cui dicitur, «Ascendisti recumbens, dormisti sicut leo» . Potestate ascendisti, potestate dormisti; quia voluisti, dormisti. Ideo in alio psalmo dicit, «Ego dormivi.» Nonne plena erat sententia, «Dormivi, et somnum coepi: et exsurrexi, q
Abbreviated transcription (Latin):
nos. Manet omĩno ds̃. qđ ꝓmisisti. Nã
xp̃m tuũ ñ abstulisti. sed distulisti.
Huic gͦ dauid in qͦ sꝑabant ignari ꝓmis¬
sa sua dm̃ cõpleturũ. uidete qͥd acci¬
dit ut ꝓmissa dĩ firmius in alio sꝑata
cõpleant᷑. Distulisti xp̃m tuũ. euerti¬
sti testam̃tũ serui tui. Ubi. ẽ enĩ testa¬
missionis. inqua in habitantes peccar.
qua deleta migrarunt: Regnũ iude¬
orũ quęris. ñ .ẽ. Altare iudeoꝵ quȩ¬
ris. ñ est. Sacrificiũ iudeoꝵ queris:
ñ est. Sacerdotiũ iudeoꝵ quęris. ñ est.
Euertisti testam̃tũ serui tui. ꝓphanasti¬
in t̾ra scĩtatẽ eiꝰ. Scã illaquę habebanͭ.
t̃rena eẽ. ostendisti. Destruxisti om̃s
macerias eiꝰ. quib eũ munieras. Quan¬
do enĩ diriꝑet᷑. nͥ macerię dirutȩ fu¬
issent: Posuisti munitiones eiꝰ formi¬
dinẽ. Quid .ẽ. formidinẽ:: Ut dicat᷑
peccantib. Si ds naturalib ramis ñ

Expanded text:
nos: manet omnino, Deus, quod promisisti; nam nos: manet omnino, Deus, quod promisisti; nam Christum tuum non abstulisti, sed «distulisti.» Huic ergo David, in quo sperabant ignari promissa sua Deum completurum, videte quid accidit, ut promissa Dei firmius in alio sperata compleantur: «Distulisti Christum tuum: evertisti testamentum servi tui.» Ubi est enim testaomissionis, in qua habitantes peccarunt, qua deleta migrarunt? Regnum Judaeorum quaeris, non est: altare Judaeorum quaeris, non est: sacrificium Judaeorum quaeris, non est: sacerdotium Judaeorum quaeris, non est. «Evertisti testamentum servi tuiin terra sanctitatem ejus. Sancta illa quae habebant, terrena esse ostendisti. Destruxisti omnes macerias ejus, quibus eum munieras. Quando enim diriperetur, nisi maceriae dirutae fuissent? Posuisti munitiones ejus in formidinem. Quid est formidinem? Ut dicatur peccantibus: Si Deus naturalibus ramis non
Abbreviated transcription (Latin):
qđ ꝓmisisti. nec exhibes qđ iurasti:
Forte hic dicturus tͥ erat ds̃. Iuraui qͥdẽ
& ꝓmisi. sed iste noluit ꝑseuerare.
ñ ꝑseueraturo. michi qđ in ęt̾nũ esset ꝓ¬
mittebas: Nonne tu dixisti. si dereli¬
querint legẽ meã. & iniudiciis meis ñ
ambulauerint. & mandata mea ñ custo¬
dierint. & testam̃tũ meũ ꝓphanauerint.¬
manebit tam̃ ꝓmissio mea. implebit᷑
iuratio mea. semel iuraui in scõ meo.
uitꝰ in secreto qͦdã. in ipso fonte unde
ꝓpħie biber. qui nob̾ hȩc ructauer̃. se¬
mel inqͥt uraui. si dauid mentiar.
Exhibe gͦ qđ uirasti. redde qđ ꝓmisisti
Sublatũ. ẽ. de isto dauid. ne expectaret᷑
in isto dauid. Expecta gͦ qđ ꝓmisi.
nouit illud & ipse dauĩd. Uide gͦ qͥd
dicat: Tu uͦ reppulisti. & ad nichilũ
deduxisti. Ergo ubi. ẽ. qđ ꝓmnisisti:
Distulisti xp̃m t̾uũ. Quã uis tristia quȩ¬
dã enumeret: in hoc tam̃ uerbo reficit

Expanded text:
promisisti? non exhibes quod jurasti? promisisti? non exhibes quod jurasti? Forte hic dicturus tibi erat Deus: Juravi quidem et promisi, sed iste noluit perseverarenon perseveraturo mihi quod aeternum esset promittebas? Nonne tu dixisti: «Si dereliquerint legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint, et mandata mea non custodierint, et testammanebit tamen promissio mea, implebitur juratio mea? Semel juravi in sancto meo, intus in secreto quodam, in ipso fonte, unde prophetae biberunt, qui nobis haec ructaverunt. Semel, inquit, juravi, si David mentiar. Exhibe ergo quod jurasti, redde quod promisisti. Sublatum est de isto David, ne exspectaretur in isto David. Exspecta ergo quod promisi. Novit illud et ipse David. Vide enim quid dicat: «Tu vero repulisti, et ad nihilum deduxisti.» Ergo ubi est quod promisisti? «Distulisti Christum tuum.» Quamvis tristitia quaedam enumeret, in hoc tamen verbo reficit
Abbreviated transcription (Latin):
dixit. alius diceret non. sed de illod auid
dixit. & erraret cũ uideret impleta esse
om̃ia inclauid: destruxit ea indauid.
Ut cũ uides ea in illo ñ impleta. quȩ neces-
dant᷑ impleri. Ita eciã de esaũ & de ia cob
inuenimꝰ maiorem adoratũ a minore:
cũ scriptũ sit maior seruiet minori. Ut
cũ in illis duob p̃cedentib uideres non
impletũ. expectes duos popłos inquib
impleat᷑. qđ ñ mendax ds̃ polliceri di¬
gnatur. Eece ex semine tuo dixit dauid:¬
ponã suꝑ sedẽ tuã. Promisit ex semine eiꝰ
in et̃nũ aliqͥd. & natꝰ .ẽ. salomon. Factꝰ ẽ.
ꝓmissio dĩ de semine dauid in illo puta¬
ret᷑ impleta. Sed cecidit salomon. & de¬
dit locũ sꝑando xp̃o. Ut quĩ ds̃ nec falli
posset nec fallere: quẽ sciebat casurũ. ñ
in eo poneret ꝓmissũ suũ. sed post casũ
eiꝰ respiceres tu dĩ. & flagitares ꝓmis¬
sũ tuũ. Ergo dnẽ imñtit es: Non imples

Expanded text:
dixit; alius diceret, Non, sed de illo David dixit; alius diceret, Non, sed de illo David dixit; et erraret, cum videret impleta omnia esse in David: destruxit ea in David, ut cum vides ea in illderentur impleri. Ita etiam in Esau et Jacob invenimus majorem adoratum a minore, cum scriptum sit, Major serviet minori : ut cum in illis duobus praecedentibus vides non impletum, exspectes duos populos in quibus impleatur, quia non mendax Deus polliceri dignatur. E«ponam super sedem tuam» . Promisit ex semine ejus in aeternum aliquid; et natus Salomon, factus est omissio Dei de semine David in illo putaretur impleta: sed cecidit Salomon, et dedit locum sperando Christo; ut quoniam Deus nec falli posset, nec fallere, quem sciebat casurum, non in eo poneret promissum suum, sed post casum ejus respiceres tu Deum, et flagitares promissum. Ergo, Domine, mentitus es? Non imples
Abbreviated transcription (Latin):
Minorasti dies sedis eiꝰ. ꝑfudisti eũ confu¬
siorie. Quid ẽ. hoc: Illa om̃ĩa ꝓmisisti
tu uͦ ista contraria fecisti. Ubi stͣ ꝓmis¬
siones ad quas paulo ante guidebamꝰ
quib tã alacrit̾ plaudebamꝰ. de quibus
securi gratulabam᷑ : Quasi alius ꝓmise¬
rit. alius auerterit. Qđ mirandũ. ẽ. ñ
alius. sed tu uͦ. Tu qͥ ꝓmittebas. tu qui
confirmabas. tu qui ꝓpt̃ dubitationem
humanã etiã iurabas. illa ꝓmisisti. &
ista fecisti. Ubi tenebo iusiurandũ tuũ:
Ubi inueniã ꝓmissũ tuũ: Quid . ẽ. hoc:
Ita uͦ falsũ ꝓmitteret ds̃ aut falsũ iuraret:
Quare gͦ illa ꝓmisit. & ista fecit: Ego
dico. quia ista fecit. ut ꝓmissa firmaret
S ed qͥs ego qͥ hoc dico: Uideamꝰ si hoc ueri¬
tas dicit. tunc ñerit in ane qđ dico. Da¬
uid positꝰ erat. cui ꝓmitterent᷑ hȩc omĩa
ꝓmissa gͦ quȩ dicta st̃ ad dauid: expecta¬
bant homines ea impleri in dauid. Pro¬
inde ne qͥsquã xpĩanꝰ cũ diceret de xp̃o

Expanded text:
inuisti dies sedis ejus; perfudisti eum confusione.» Quid est hoc? Illa omnia promisisti; tu vero ista contraria fecisti. Ubi sunt promissiones ad quas paulo ante gaudebamus, de quibus tam alacriter plaudebamus, de quibus securi gratulabamur? Quasi alius promiserit, alius everterit. Quod mirandum est, non alius; sed, «Tu vero,» tu qui promittebas, tu qui confirmabas, tu qui propter dubitationem humanam etiam jurabas, illa promisisti, et ista fecisti. Ubi tenebo jusjurandum tuum, ubi inveniam promissum tuum? Quid est hoc? ita vero falsum promitteret Deus, aut falsum juraret? Quare ergo illa promisit, et ista fecit? Ego dico quia ista fecit, ut promissa firmaret. Sed quis ego qui hoc dico? Videamus si hoc veritas dicit; tunc non erit inane quod dico. David positus erat cui promitterentur haec omnia promissa ergo quae dicta sunt ad David, exspectabant homines ea impleri in David. Proinde, ne quisquam christianus cum diceret, De Christo
Abbreviated transcription (Latin):
ne constituisti om̃s filios hominũ.
Ecce om̃s filii hominũ ierunt in uanita¬
tẽ. tu tam̃ ñ uane illos constituisti:
Cũ gͦ ierunt om̃s inuanitatẽ. qͦs tu ñ
uane constituisti: unde eos mundares
a uanitate. nunqͥd nichil tͥ seruasti:
llud qđ tͥ seruasti. unde mundares a
stantia mea Ex illo enĩ mundaritur
om̃is qͥs ñ frustra constituisti a ꝓpria
uanitate. qͥb dicit᷑. Filii hominũ usq qͦ
graues corde. ut qͥd diligitis uanitatẽ.
& quęritis mendaciũ: Forte solliciti
facti. conuerterent᷑ auanitate. inueni¬
rent se uanitate inqͥnatos. quęrerent
unde mundarent᷑. succurre. fac securos

Expanded text:
ne constituisti omnes filios hominum.» Ecce omnes filii hominum ierunt in vanitatem; tu tamen non vane illos constituisti. Cum ergo ierunt omnes in vanitatem, quos tu non vane constituisti; unde eos mundares a vanitate, numquid nihil tibi servasti? Illud quod tibi servasti unde mundares hobstantia mea. Ex illo enim mundandantur omnes, quos non frustra constituisti a propria vanitate: quibus dicitur, «Filii hominum quousque graves corde? utquid diligitis vanitatem, et quaeritis mendacium?» Forte solliciti facti converterentur a vanitate, invenirent se vanitate inquinatos, quaererent unde mundarentur; succurre, fac securos.
Abbreviated transcription (Latin):
gui eui contradicit᷑: & ipsã carnẽ suã re¬
suscitauit. ut obuiã iret contradictori. &
qͥ posset mebra sua sic sanare. ut ea uulne¬
ratꝰ fuisse ñ appareret: cicatrices seruauit
in corpore ut uii lnꝰ dubitationis sanaret
incorile. Innulla gͦre tã uehem̃c̃. tã ꝑtina¬
cit . tã obnixe & contentiose contradicit᷑
fidci xp̃ianȩ: sic̃ de carnis resurrectione.
a de animi immortalitate multi ȩtiã ply
ciulant sed aꝑtissime contradicunt. &
antradictio coꝵ talis. ẽ. ut dicant fieri
ñ posse ut caro ista t̾rena incelũ possit
asendere. Idõ luna ista ꝑfecta in ȩt̃nĩ.
& aduersus om̃s contradictores. testis in
quedã tam̃ sic mantfesta. ut ex ipsis facil¬
lune a piant᷑ obscura. Hȩc cũ ita sint.: ui¬
dece qͥi seqͥt᷑. Tu uͦ reppulisti. & ad nicda¬
lũ deduxisti. distulisti xp̃m tuũ. Euerti

Expanded text:
um cui contradicitur , et ipsam carnem suam resuscitavit, ut obviam iret contradictori; et qui posset membra sua sic sanare, ut ea vulnerata fuisse non appareret, cicatrices servavit in corpore, ut vulnus dubitationis sanaret in corde. In nulla ergo re tam vehementer, tam pertinaciter, tam obnixe et contentiose contradicitur fidei christianae, sicut de carnis resurrectione. Nam de animi immortalitate multi etiam philotitubant, sed apertissime contradicunt, et contradictio eorum talis est, ut dicant fieri non posse ut caro ista terrena possit in coelum ascendere. Ideo luna ista perfecta in aeternum, et adversus omnes contradictores testis in cquaedam tamen sic manifesta, ut ex ipsis facillime aperiantur obscura. Haec cum ita sint, videte quid sequitur: «Tu vero repulisti, et ad nihilum ded
Abbreviated transcription (Latin):
faciã Uisitabo in uirga iniqͥtates eoꝵ.
& in flagellis delicta ẽoꝵ. Nongͦ tantũ
nisełiã uocantis. ẽ.: sed & uerberantis &
Nagellantis. Sit itaq manꝰ pat̾na suꝑ te.
si filius bonꝰ es. noli repellere discipli¬
nͣ Quis ẽ enĩ filius. cui ñdet discipli¬
nã pat̃ eiꝰ : Det disciplinã. ñ auferat
niscdiam. Celat contumacẽ dũ tam̃
reddat hȩreditatẽ: Tu si ꝓmissa patris
bene agnouisti: ñ timeas flagellari. sed
ex heredari. Quẽ enĩ diligit dñs corri¬
pit. flagellat aut̃ omnẽ filiũ quẽ reci¬
ptt. Peccator filius dedignat᷑ flagella¬
ri cũ sine peccato uideat᷑ unicũ flagel¬¬

Expanded text:
tates eorum, et in flagellis delicta eorum.» Non ergo tantum misericordia vocantis est, sed et verberantis et flagellantis. Sit itaque manus paterna super te, et si filius bonus es, noli repellere disciplinam: quis est enim filius, cui non dat disciplinam pater ejus? Det disciplinam, dum non auferat misericordiam; caedat contumacem, dum tamen reddat haereditatem. Tu si promissa patris bene agnovisti, non timeas flagellari, sed exhaeredari: quem enim diligit Dominus, corripit; flagellat autem omnem filium quem recipit . Peccator filius dedignatur flagellari, cum sine peccato videat Unicum flagel
Abbreviated transcription (Latin):
DREliaua esalmi de quo
in matutino locuti sumꝰ. a¬
nimũ intendite. & pium
debitũ exigite. eo reddi
etiã uerbis quȩ tractaturi sumꝰ ipse
annunciat᷑. De illo enĩ int̾ etera. paulo
suꝑius dictũ erat. Et ego pͥmogenitũ
ponã illũ. excelsũ apud reges terrȩ.
nȩc̃nũ seruabo illi miscłiam meã &
testam̃tũ meũ fide le ipsi. Q ponã in scłm
scłi sem̃ eiꝰ. & thronũ eiꝰ sicut dies cęli
Si dereliquerint filii eiꝰ legẽ meã. & in
iudiciis meis ñ ambulauerint. si iusti¬
ficationes meas ꝓphanauerint. & man

Expanded text:
reliqua psalmi de quo in matutino locuti sumus, animum intendite, et pium debitum exigite; eo redditetiam verbis quae tractaturi sumus, ipse annuntiatur. De illo enim inter caetera paulo superius dictum erat: «Et ego primogenitum ponam eum, excelsum apud reges terrae. In aeternum servabo illi misericordiam meam, et testami semen ejus, et thronum ejus sicut dies coeli.» «Si dereliquerint filii ejus legem meam, et in judiciis meis non ambulaverint; si justificationes meas profanave
Abbreviated transcription (Latin):
sedis etꝰ ꝑfudisti eũ confusione. Hec om̃ia
euener̃ iudeis ñ tam̃ ablato xp̃o. sed di
sua. Post hȩc dura quȩ cõmemorautte
euenisse illi popło. & illi regno. ne ibi
putaret᷑ ds̃ impleuisse qđ ꝓmiserat.
a ñ daret alterũ regnũ in ip̃o cuius
regni ñ erit finis: alloquit᷑ eũ ꝓpha
& dicit. Quousq dnẽ auerteris infi¬
ne̾ : Forte enĩ ñ infinẽ & ab ipsis. qͥa
crcitas ex parte isrł facta. ẽ: ut pleni¬
tudo gentiũ intraret. & sic om̃is irł
carne in iudeis. positꝰ in spe. in xp̃o.
Meiĩto quȩ sit substantia mea. Non enĩ
qͥa iudei defecer̃. defecit substantia
mea. Q enĩ de illo popło uirgo maria.
de uirgine maRia caro xp̃i. & caro illa
ñ peccatrix. sed peccatoꝵ mundatrix.
bi. ẽ. inqͥt substantia mea. mem̃to quȩ
ẽ substantia mea. Non enĩ omino inte¬

Expanded text:
fudisti eum confusione.» Haec omnia evenerunt Judaeis, non tamen ablato Christo, sed dilsua. Post haec dura quae commemoravit evenisse illi populo et illi regno, ne ibi putaretur Deus implevisse quod promiserat, et non daret alterum regnum in Christo, cujus regni non erit finis; alloquitur eum Propheta, et dicit: «Quousque, Domine, averteris in finem?» Forte enim non in finem et ab ipsis; quia caecitas ex parte Israel facta est, ut plenitudo Gentium intraret, et sic omnis Israel carne in Judaeis, positus in spe in Christo, «Memento quae est substantia mea.» Non enim quia Judaei defecerunt, defecit substantia mea. Etenim de illo populo virgo Maria, de virgine Maria caro Christi; et caro illa non peccatrix; sed peccaterum mundatrix: ibi est, inquit, substantia mea. «Memento quae est substantia mea.» Non enim omnino inte
Abbreviated transcription (Latin):
suã. Nequis forte sollicitus dicat. Quan¬
doquidem xp̃indicit a quo se miscdiã
sua ñ dispsurũ. eẽ. confirmat. qͥd gͦ
peccator Nunqͥd enĩ hoc dixit. mĩ¬
scdiam aut̃ meã ñ disꝑgã ab eis: Uisi¬
tabo inqͥt in uirga inĩqͣuitates eoꝵ. &
in flagello delict̾a eor. Expectabas ad
securitatẽ tuã. misccłiam uͦ meã non
dispgã ab eis. & quidẽ hoc nonnulli
codices habent. sed e̾mendatiores non
habent. Tam̃ & ꝗͥ hoc habent nichil
ab re habent. Quomꝰ enĩ axp̃o mi¬

Expanded text:
suam? Ne quis forte sollicitus dicat, Quandoquidem Christum dicit, a quo se misericordiam suam non dispersurum esse confirmat, quid ergo peccator? Numquid enim hoc dixit. Misericordiam autem meam non dispergam ab eis? «Visitabo,» inquit, «in virga iniquitates eorum, et in flagellis delicta eorum.» Exspectabas ad securitatem tuam, «Misericordiam vero meam non dispergam ab» eis. Et quidem hoc nonnulli codices habent, sed emendatiores non habent: tamen et qui hoc habent, nihil ab re habent. Quomodo enim a
Abbreviated transcription (Latin):
ñ intelligit habet. Quis qͥs. ẽ. aut̃ ali¬
enus a xp̃o: nec intelligit nechabet.
Suscitauit gͥ testimoniũ in iacob & legẽ
posuit in isrł. More suo repetit. Nã qđ
ẽ suscitauit testimoniũ: hoc . ẽ. lege᷑
posuit. Et qđ . ẽ. in iacob hoc. ẽ. in isrł
Nã sic̃ istaduo nomina sc̃ hominis unius:
ita lex & testimoniũ duo st̃ nomna
rei unius. Int̾est aliqͥd ait quispiã. int̾
suscitauit & posuit Ita sane. quẽ ad¬
modũ int est etiã int̾ iacob & isr ł
Nonqͥa homines erant duo: sed eadẽ duo
nomina diuersis causis uni homini st̃
imposita. Iacob ꝓpt̾ supplantationẽ qm̃
nascentis tenuit plantã fr̃ĩs. isrł aut̃
ꝓ pt̃ uisionẽ dĩ. Sic aliud .ẽ. suscitaut.
liud posuit. Nã suscitauit testimoniũ.
quantũ existimo dictũ. ẽ. qđ illo aliqͥd
suscitatũ.ẽ. Sine lege enĩ ait apłs. pec.¬
catũ mortuũ. ẽ. Ego aut̃ uiuebũ aliqͣn

Expanded text:
non intelligit, habet; quisquis est autem alinon intelligit, habet; quisquis est autem alienus a Christo, nec intelligit, nec habet. Suscitavit ergo Testimonium in Jacob, et Legem posuit in Israel. More suo repetit. Nam quod est, Suscitavit Testimonium; hoc est, Legem posuit: et quod est, in Jacob; hoc est, in Israel. Nam sicut ista duo nomina sunt hominis unius, ita Lex, et Testimonium duo sunt nomina rei unius. Interest aliquid, ait quispiam, inter suscitavit et posuit. Ita sane; quemadmodum interest etiam inter Jacob, et Israel: non quia erant duo homines, sed eadem duo nomina diversis causis uni homini sunt imposita; Jacob propter supplantationem, quoniam nascentis tenuit plantam fratris; Israel autem propter visionem Dei . Sic aliud est, suscitavit, aliud posuit. Nam, suscitavit Testimonium, quantum existimo, dictum est, quod illo aliquid suscitatum est. Sine Lege enim, ait Apostolus, peccatum mortuum est. Ego autem vive
Abbreviated transcription (Latin):
nitiũ gͦ uetus test̾am̃tũ. finis nouũ
Cimor eniꝰ p̾ualet in lege. & initiũ sapi-¬
entiȩ tunor dnĩ. F inis aut̃ legis xp̃c.ẽ.
ud iusticiã onũ credenti. qͦ dõnante dif¬
fundit᷑ caritas in cordib nr̃is. ꝑ sp̃m¬
ge iusticia dĩ manifestata. ẽ Sed qm̃
suscitauit testinoniũ in iacob. & legẽ
posuit in isrł: Nã & illud qđ tã insignĩ
& pleno tantis significationib oꝑe ta¬
bernaculũ constitutũ. ẽ: tab̾naculũ te¬
stimonii nominat᷑. in qͦ erat uelam̃ con¬
tra arcam legis sic̃ uelam̃ contra faciẽ
ministrilegis: qͥa in illa dispensatione
parabolȩ. & ꝓpositiones erant. Ea qͥppe
quȩ p̾dicabant᷑ & fiebant: uelatis signi¬
ficationib condebant᷑. & ñ reuelatis
mainifestationib cernebant᷑. Cũ aut̃
transierit ad xp̃m ait apłs: auferetur
uelam̃. Quotqͦt enĩ st̃ ꝓmissiones dĩ:
in illo etiã amen. Quisquis gͥ xp̃o adhȩ¬
ret: totũ bonũ qđ etiã in litteris legis

Expanded text:
nitium est Vetus Testamentum, finis Novum. Timor enim praevalet in lege, et initium sapientiae timor Domini. Finis autem legis Christus ad justitiam omni credenti: quo donante diffunditur charitas in cordibus nosge justitia Dei manifestata est. Sed quoniam suscitavit Testimonium in Jacob, et Legem posuit in Israel. Nam et illud quod tam insigni et pleno tantis significationibus opere tabernaculum constitutum est, tabernaculum Testimonii nominatur , in quo erat velamen contra arcam Legis, sicut velamen contra faciem ministri Legis; quia in illa dispensatione parabolae et propositiones erant. Ea quippe quae praedicabantur et fiebant, velatis significationibus condebantur, et non revelatis manifestationibus cernebantur. Cum autem transieris ad velamen . Quotquot enim sunt promissiones Dei, in illo Etiam, Amen . Quisquis igitur Christo adhaeret, totum bonum quod etiam in litteris Legis
Abbreviated transcription (Latin):
ȩt̾nȩ. Iã cũ transicrimꝰ ad illud refri
inimicũ nullũ tẽptatorẽ. nullũ in¬
uidũ. nullũ ignẽ. nullã aquã. Ferpe¬
tuũ ibi refrigeriũ erit Refrigeriũ
ꝓpt̃ quietẽ dr̃. Nã si dicas calor. ẽ:
uerũ.ẽ. Si dicas refrigeriũ: uerũ. ẽ.
Si enĩ refrigeriũ male accipias: quasi
torpescimꝰ ibi. Non aut̃ torpescimus
ipsũ calorẽ. in alio psalmo. Hec. ẽ. qͥse ab¬
scondat a calore eius. Quid dic̃ & apłs:¬

Expanded text:
aeternae. Jam cum transierimus ad illud refrigaeternae. Jam cum transierimus ad illud refriginimicum, nullum tentatorem, nullum invidum, nullum ignem, nullam aquam; perpetuum ibi refrigerium erit. Refrigerium propter quietem dicitur. Nam si dicas, Calor est, verum est: si dicas, Refrigerium, verum est. Si enim refrigerium male accipias, quasi torpescimus ibi. Non autem torpescimus ipsum calorem in alio psalmo: Nec est qui se abscondat a calore ejus . Quid dicit et Apos
Abbreviated transcription (Latin):
met᷑ qđ formatũ. ẽ. Uas gͦ iã igne fir¬
matũ aquã ñ timet. Uas aut̃ si solida¬
tũ igne ñ fuerit: tanꝗ lutũ aqua sol¬
uetur. Noli festinare ad aquã. Pignẽ
trainsi ad aquã. ut transeas & aquã:
Propt̃ea & in sacram̃tis in catȩcizando.
& in exorciz ando. adhibet᷑ pͥus ignis.
Namunde plerunq immundi sp̃s cla¬
mant ardeo. si ille ignis nĩ ẽ: Post ignẽ
aut ȩxorcismi uenit᷑ ad baptismũ.
ut ab igne ad aquã. ab aqua: in refrigeriũ.
Qđ aut̃ in sacram̃tis: hoc intẽptationib
huiꝰ scłi. Angustia timoris accedit pͥma.
uice ignis. Postea ablato timore. metuen¬
dũ ẽ. ne felicitas mundana corrũpat
Cũ aut̃ ignis te crepare ñ fecerit. & in
aqua nͨ mer seris. sed enataueris: ꝑ
disciplinã transis ad requiẽ & transi¬
ens ꝑ ignẽ & aquã educeris in refrige¬
riũ. Quarũ enĩ rerũ signa st̃ in sacra¬
m̃tis: ipsȩ res st̃ in illa ꝑfectione uitę

Expanded text:
metur quod formatum est. Vas ergo jam igne firmetur quod formatum est. Vas ergo jam igne firmatum aquam non timet; vas autem si solidatum igne non fuerit, tanquam lutum aqua solvetur. Noli festinare ad aquam; per ignem transi ad aquam, ut transeas et aquam. Propterea et in Sacramentis, et in catechizando, et in exorcizando, adhibetur prius ignis. Nam unde plerumque immundi spiritus clamant, Ardeo, si ille ignis non est? Post ignem autem exorcismi venitur ad Baptismum; ut ab igne ad aquam, ab aqua in refrigerium. Quod autem in Sacramentis, hoc in tentationibus hujus saeculi: angustia timoris accedit prima, vice ignis; postea ablato timore, metuendum est ne felicitas mundana corrumpat. Cum autem te ignis crepare non fecerit, et in aquam non merseris, sed enataveris; per disciplinam transis ad requiem, et transiens per ignem et aquam educeris in refrigerium. Quarum enim rerum signa sunt in Sacramenti, ipsae res sunt in illa perfectione vitae
Abbreviated transcription (Latin):
bene supior ẽ. homo. Quantũ aut̃ plu-
ra st̃. tanto ẽ. inferior. Bonũ. ẽ. ut con¬
sideremꝰ nos. ẽẽ. peccatores. & sic tolere¬
mus positos. suꝑ capita nr̃a. ut & nos
ddo confiteam quia digna patimꝰ. Quid
enĩ indigne pateris qđ facit. qͥ iustꝰ. ẽ:
re uidet᷑ ds̃ cũ ista facit. Ne metuas.
patꝰ ẽ. Nunquã sic seuit. ut ꝑdat. Quan¬
do male uiuis: si parcit. plus irascit᷑.
Om̃ino iste tribulationes flagella fc̃
corrigentis: ne sit sententiã punientis.
uidet᷑ aqu̾a ignẽ extinguere. & ignis
uidet᷑ aquã siccare. Istȩ ipsȩ st̃ tepta¬
tiones: quib abundat hȩc uita. Ignis
urit. aqua corrũpit. Utrunq metuen¬
cduĩ. & ustio tribulationis. & aqua cor¬
ruptionis. Quando st̃ res angustȩ. &
aliqua quȩ infelicitates dicunt᷑ in hoc
it ÷ quasi aqua. ẽ. Uide. ne te ignis ex¬
urat. ne aqua corrũpat firmꝰ esto ad¬
uersus ignẽ. Coqui te oportet tanquã
uas fictũ. mitteris in caminũ: ut for¬

Expanded text:
 quanto autem plura adsunt, tanto est inferior. Et bonum est ut consideremus nos peccatores esse, et sic toleremus impositos super capita nostra; ut et nos Deo confiteamur quia digne patimur. Quid enim indigne pateris quod facit qui justus est? re videtur Deus, cum ista facit. Ne metuas, pater est. Nunquam sic saevit, ut perdat. Quando male vivis, si parcit, plus irascitur. Omnino istae tribulationes flagella sunt corrigentis, ne sit sententia punientis. videtur aqua ignem extinguere, et ignis videtur aquam siccare. Istae ipsae tentationes sunt, quibus abundat haec vita. Ignis urit, aqua corrumpit. Utrumque metuendum est, et ustio tribulationis, et aqua corruptionis. Quando sunt res angustae, et aliqua, quae infoelicitas dicitur in hoc it, quasi aqua est. urat, ne aqua corrumpat. Firmus esto adversus ignem; coqui te oportet: tanquam vas fictum mitteris in caminum ignis, ut fir
Abbreviated transcription (Latin):
bis igrẽ. ñ incinerẽ conuertisti. sed
sordes abluisti. Ignisti nos: sic̃ ignitꝰ
argentũ. Q uide qͦmͦ seuit ds̃ in illos.
quoꝵ animã posuit in uitã Induxi¬
stinos in muscipulã: Non ut capti mo
rerem᷑: sed inde liberati exꝑiremur.
osuisti tribulationes in dorio nr̃o.
Crecti enĩ male suꝑbi eramꝰ. male erecti
curuati sumꝰ: ut curuati bene erigere¬
mur. P osuisti tribulationes indorso
nro. imposuisti homines suꝑ capita
nr̃a. Hȩc om̃ia passa. ẽ eccła. uariis &
diuersis ꝑsecutionib. Passa .ẽ. hoc.¬
& singillatĩ etiã mͦ patit᷑. Nonenĩ¬
qͥsquã. ẽ: qͥ se in hac uita abhis tẽp̃tatio¬
nib potest dicere unmunẽ. Ergo impo¬
uit homines. suꝑcapita nr̃a. Toleramꝰ
qͥs nolumꝰ. patimꝰ suꝑiores aliqͥndo. qͦs

Expanded text:
bis ignem, non in cinerem convertisti, sed bis ignem, non in cinerem convertisti, sed sordes abluisti. Ignisti nos, sicut ignitur argentum. Et vide quomodo saevit Deus in illos, quorum animam posuit in vitam. Induxisti no sed unde liberati experiremur. Posuisti tribulationes in dorso nostro. Erecti enim male, superbi eramus: male erecti curvati sumus, ut curvati bene erigeremur. Posuisti tribulationes in dorso nostro: imposuisti homines super capita nostra. Haec omnia passa est Ecclesia variis et diversis persecutionibus; passa est hoc singillatim, etiam modo patitur. Non enisquam est, qui se in hac vita ab his tentationibus possit dicere immunem. Ergo imponuntur et homines super capita nostra: toleramus quos nolumus, p
Abbreviated transcription (Latin):
Qs Fuistis eni aliqͥndo tenebre nunc
autꝰ lut in dño. Tenebrȩ gͦ inuob̾ lux
andño Sic mors in uob̾. utta in dño.
Qui posuit animã meã inuitã. Eece po¬
suit animã nr̃am inuitã. qͥa credimꝰ
meũ qͥ in uitã posuit animã nr̃am Sed
qd dcinde: Opus ẽ: ut ꝑseueremꝰ usꝙ¬
i finer & hoc qͥs clabit nisi de qͦ conse¬
quent̃ dictũ ẽ. & ñ dedit in motu pe¬
des meos: Ipse ponit animã in uitã.
ipse regit & pedes ne nutent. ne moue¬
ant᷑ & dentur in motu. ipse nos faciet
uiuere. ipse ꝑseuerare usq in finẽ. ut
pedes meos. Quare hoc dixisti. & ñ de¬
dit inmotũ pedes meos: Quid enim
pasus es: aut qͥd pati potuisti. ut mo¬
uerent᷑ pedes cui. Quidꝰ Audiquȩ se¬
des meos. Quia multa passi sumꝰ. de
qͥb mouerent᷑ de uia pedes nr̃i: nisi
ipse regeret & eos in motu ñ daret.
Que st̃ ista: Qmĩ ꝓbasti nos ds̃ ignisti
nos sic̃ ignit᷑ argentũ. Non ignisti si c̃
foenũ. sed sic̃ argentii. Adhibendo no¬

Expanded text:
 Fuistis aliquando tenebrae; nunc autem lux in Domino . Tenebrae ergo in vobis; lux in Domino: sic mors in vobis; vita in Domino. Qui posuit animam meam in vitam. Ecce posuit animam nostram in vitam, quia credimus in eum; in vitam posuit animam nostram: sed quid deinde opus estin finem? Et hoc quis dabit, nisi de quo consequenter dictum est, Et non dedit in motum pedes meos? Ipse posuit animam in vitam, ipse regit pedes, ne nutent, ne moveantur, et dentur in motum; ipse nos facit vivere, ipse perseverare usque in finem, ut ers. 10-12. Quare hoc dixisti, Et non dedit in motum pedes meos? Quid enim passus es, aut quid pati potuisti, ut moverentur pedes tui? Quid? audi quae sedes meos? Quia multa passi sumus, de quibus moverentur de via pedes nostri, nisi ipse regeret, et eos in motum non daret. Quae sunt ista? Quoniam probasti nos Deus; ignisti nos, sicut ignitur argentum. Non ignisti sicut fenum, sed sicut argentum: adhibendo no
Abbreviated transcription (Latin):
Quȩ̨ris qͥd sit pat̾: respondet᷑ ds. Quȩris
qͥd sit filius: respondet᷑ ds̃. Quȩris quid
sit pat̃ & filius respondet᷑ ds̃. De solo
patre int̾rogatꝰ: diñ responde. de solo
filio int̾rogatꝰ: dm̃ responde. de utroq
int̾rogatꝰ ñ deos. sed dĩ responde. ñ
sic̃ in hominib. Quęris. qͥd sit pat̾ abra¬
hã respondet᷑ homo Substantia eiꝰ
respondet᷑. Quȩris qͥd sit filiꝰ eiꝰ isaac:
respondet᷑ homo. Eiusdẽ substantiȩ
abrahã & isaac. Queris qͥd sit abrahã
& isaac: ñ respondet᷑ homo. s homines.
Nonsic indiuinis. Ianta enĩ ibi . ẽ. sub¬
stantię societas: ut ȩqualitatẽ admittat
pluralitatẽ ñ admittat. Si gͦ tͥ dictũ
fuerit. cũ dicis mͥ filiũ hoc. cẽ. qđ pat̃
.ẽ. ꝓfecto & filius pat̾ est: responde
Scđm substantiã tͥ dixi hoc. ẽẽ. & filiũ

Expanded text:
respondetur, Deus. Quaeris quid sit Filius: respondetur, Deus. Quaeris quid sit Pater et Filius: respondetur, Deus. De solo Patre interrogatus, Deum responde: de solo Filio interrogatus, Deum rinterrogatus, Deum, non Deos responde. Non sic in hominibus. Quaeris quid sit Abraham: respondetur, Homo; substantia ejus respondetur. Quaeris quid sit filius ejus Isaac: respondetur, Homo; ejusdem substantiae Abraham et Isaac. Quaeris quid sit Abraham et Isaac: non respondetur, Homo; sed Homines. ur. Non sic in divinis. Tanta enim ibi est substantiae societas, ut aequalitatem admittat, pluralitatem non admittat. Si ergo tibi dictum fuerit cum dicis Filium hoc esse quod Pater est, profecto Filius Pater est. Responde secundum substantiam, tibi dixi hoc esse Filium
Abbreviated transcription (Latin):
ñ cũ eis conuiuam᷑ ut corriant᷑. Cũ
extraneis potius conuiuamr. cũ paga¬
nis quã cũ his qͥ nob hexent si uiderimꝰ
eos male uiuere. ut erubesent &&
corrigant᷑ sicut dic̃ apłs aqͥs ñ ob¬

Expanded text:
n cum eis convivamur, ut corrigantur. Cum extraneis potius convivamur, cum Paganis, quam cum his qui nobis haerent, si viderimus eos male vivere, ut erubescant, et corrigantur; sicut dicit Apostolus:
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓpt̾ quȩ id testimoniũ adibuimus
diutius immorari. Iste phaseus suꝑb
erat. conuescebat᷑ cũ illo dQuid est
corde huic ñ coniescebar Quidẽ.¬
n conuescebar e Non cũ ill manduca
ñ fecit: Adimitationẽ sã nos hor.¬
bis. qͦmꝰ nos ꝓhibet ne coniuem᷑ cum

Expanded text:
propter quae ad testimonium adhibuimus, propter quae ad testimonium adhibuimus, diutius immorari. Iste pharisaeus superbus erat, convescebatur cum illo Dominus; corde, huic non convescebar: id est, non cum illo manducabquando ipse non fecit? Ad imitationem suam nos horerbis, quomodo nos prohibet ne convivemur cum