comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
tem & seueriotem ab illo esse. breuiter amnuit dicens. Videser¬
o bonidatem & eueritatem dĩ. In eos quidem qui caeciderunt seueri¬
u inte autem bonitatem. sipermanseris in bonitate. Item quia
am nocentium potestas non est nisi adõ. sic scriptum est loquente
inta. Perme regesregnant & trranni perme tenent terram
i x apostolus: Nonest enim potestas. nisi adõ. Digne autem
er mlibro iobscriptum est. qui regnare facit inquit᷑ hominem
d propter peruersitatem populi. Et de populo israhel
eis regem iniramea. Iniustum enĩ  non est ut improbis
ioientibus nocendi potestatem bonorum patientia prob&ur. & ma
uroaie undicetur impiis qui eius nequitiae consentire perse

Expanded text:
 et bonitatem et severitatem ab illo esse breviter admonuit, dicens: Vides ergo bonitatem et severitatem Dei: in eos quidem qui ceciderunt, severitatem; in te autem bonetiam nocentium potestas non est nisi a deo, sic scriptum est loquente sapientia: per me reges regnant et tyranni per me tenent terram. dicit et apostolus: non est enim potestas nisi a deo. digne autem fieri in libro Iob scriptum est. qui regnare facit, inquit, hominem hypocritam propter peruersitatem populi. et de populo Israhel dicit deus: dedi eis regem in ira mea. iniustum enim non est, ut improbis accipientibus nocendi potestatem bonorum patientia probetur et maupplicium, cum dicetur impiis, qui eius nequitiae consentire perseu
Abbreviated transcription (Latin):
totam domum & cogit& uel nouerit locum ubi &ia in sepingere debeat
totum in aste hab& & inppanrtione: & inuoluntate. quã minscestu
& susquaeq temporib explic& gic omnis creature & ipse homa
qui eiusem sapientiae: & personam nirstrea & innan hilises r¬
tiore gesturus erat. in ipsa sapientia tamquam di aste lempiter
iemper eetet: quam suisquaeq temporibus effictat. qua pertendi
afine usq ad finemfostiter & disponat omnia suauner ut grate
mariens in nouat omrua
tem quomodo uolo uelle mori si sic uellemior petuenenr
quae iam hab& sanamfidem & ind&x quosibi peruenienoumste add
hoc iam proficit. ut libenter dehac uita discedat enint hocesa
uidere quo si bi perueni endum sit. quod est etiam an iua &uo
estut libenter moriatur : Frustra ita quedicunt r tuiam
sanam fidem tenent. ideo senollemori ut proficiant reipsep¬
fectus eorum in eo perfectus sit ut moriuelint

Expanded text:
totam domum, et cogitet vel noverit locum ubi etiam se pingere debeat: totam domum, et cogitet vel noverit locum ubi etiam se pingere debeat: totum in arte habet, et in praeparatione, et in voluntate, quamvis certis et suis quaeque temporibus explicet. Sic omnis creatura et ipse homo qui ejusdem Sapientiae personam mystice et inenarrabili susceptione gestaturus erat, in ipsa sapientia tanquam Dei arte sempiterna semper erat, quamvis suis quaeque temporibus efficiat, quae pertendit a fine usque ad finem fortiter, et disponit omnia suaviter atque in se manens innovatri, si sic velle mori pervenerat, qui jam habet sanam fidem et videt quo sibi perveniendum sit, ad hoc jam proficit, ut libenter de hac vita discedat. Non enim hoc est videre quo sibi perveniendum sit, quod est etiam amare illudest ut libenter moriatur. Frustra itaque dicunt quidam, qui jam sanam fidem tenent, ideo se nolle mori ut proficiant, cum ipse profectus eorum in eo profectu sit, ut mori velint
Abbreviated transcription (Latin):
ereroclem iustitiam non uiolat quis. Nisi libidine transgressus
Isuerit placitum soci&atis humanae sicut est fustum rapina
adulterium incestum & huius modi. Aut naturam sicut e contumelia
caedes homicidium. concubitus masculorum uel pecorum. Aut
modum in concessis sicutiẽ seruum amplius uerberare qua oposteat
& similia. Bene intellegitur sp̃s scs ideo primum linguarum donũ
dedisse homimbus quae pacto & placido hominum institutae sunt
& forinsecus prosensus corporis consu&udine audiendidiseuntur
ut ostender& quam facile possit sapientes facere per sapientia ndi
quae eis interna est
tem uoluntas uerbi sem piterni stabilis ẽ semper. quia simulhab&
omnia Nostrax aut uolunta sideo nonstat : quia non hab& simul
omnia ideo modo hoc modo illuduolumus
temsic fuerunt millo uerbo omnia quae facta sunt & ipsa susceptio
hominis sic abeo purecognita ẽ: quomodo sipictor uelit pingere

Expanded text:
eneralem justitiam non violat quis, nisi libidine transgressus fuerit aut placitum societatis humanae, sicut est furtum, rapina, adulterium, incestus, et hujusmodi; aut naturam, sicut est contumelia, caedes, homicidium, concubitus masculorum vel pecorum; aut modum in concessis, sicut est superbum amplius verberare quam oportetet similia. 3. Bene intelligitur Spiritus sanctus ideo primum linguarum donum dedisse hominibus, quae pacto et placito hominum institutae sunt, et forinsecus per sensus corporis consuetudine audiendi discuntur, ut eis ostenderet quam facile posset sapientes facere per sapientiam Dei, quae in eis interna est. 4. Item voluntas Verbi sempiterni stabilis est semper, quia simul habet omnia: nostra autem voluntas ideo non stat, quia non habet simul omnia; ideo modo hoc, modo illud volumus. Item sic fuerunt in illo Verbo omnia quae facta sunt, et ipsa susceptio hominis sic ab eo praecognita est, quomodo si pictor velit pingere
Abbreviated transcription (Latin):
xp̃iteneret proculdubiofidem quae ꝑdilectionẽ operatieru non eligeret¬
ret praximu tã qua stipiũ nisirecepta dilectionedisi ne qua non diligeret

Expanded text:
 fide Christi teneret procul dubio fidem, quae per dilectionem operatur. neque enim diligeret fide Christi teneret procul dubio fidem, quae per dilectionem operatur. neque enim diligeret proximum tamquam se ipsum nisi recepta dilectione dei, sine qua non diligeret
Abbreviated transcription (Latin):
dandis frequentat ecclesia illi a postolicae s̃ aduersesententiae quadictũẽ
Om̃s enĩ stabimus ante tribunal xp̃i ut feratunus quisq. scđm ea quae percor pꝰ
gessit siuebonũ siuemalũ quia etiã hocmeritũ sibiquisq cũ inborpore uiueret
cõparauit ut ei possent ista prodesse non enĩ omnib: porst̃ & quare non om¬
nib posst̃  nisi propt̃ differentiã uitae quã quisq gersit in corpore cũ ergosa¬
crificia siuealtaris siuȩ quarũcũq. elemosynarũ probapti⁊atis defuncti somnib
offerunt᷑ proualdebonis gratiarũ actionennt : prononualdem alis pro¬
pitiationes st̃. proualdemalis & iamsinulla sunt aduimenta mortuorũ
qualescũq uiuorũ consolationes st̃ : quib autem prosunt autad hoc prosunt
ut sit plena remissio aut certe ut tolerabilior fiatipsa dam nauo co prosunt

Expanded text:
dandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est, dandis frequentat Ecclesia, illi apostolicae sunt adversa sententiae, qua dictum est, Omnes enim astabimus ante tribunal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, sive boncomparavit, ut ei possent ista prodesse. Non enim omnibus prosint. Et quare non omnibus prosunt? nisi propter differentiam vitae quam quisque gessit in corpore. Cum ergo sacrificia sive alofferuntur, pro valde bonis gratiarum actiones sunt; pro non valde malis propitiationes sunt; pro valde malis etiamsi nulla sunt adjumenta mortuorum; qualescumque vivorum consolationes sunt. Quibus autem prosunt, aut ad hoc prosunt, ut sit plena remissio, aut certe ut tolerabilior fiat ipsa damnatio . CAPUT
Abbreviated transcription (Latin):
positũ est animasab ditis receptaculis continet sicut una quaeq: digna ẽ uelre¬
quiem uel erũnã. pro eo quod sortita ẽ in carnecũ uiueret neq. negandũ est
de functorũ animas pietate suorũ uiuentiũ releuari cũ proillis sacrificium
mediatoris offert᷑ uel elemosrnȩ in ecdesia fiunt sed eis haec prost̃ quicũ uiue¬
rent haec sibiut postea possent prodessemeruer̃. estenĩ quaedã uiuen dimodus
neotã bonus ut non requi ratista post mortẽ nec tã malus ut ei non prosit ista post
mortẽ estuerotalis in bono ut his ñ requirat & rursus talis in malo ut nehisua¬
leat cũ haec transierit adiuuari. Quocirca hic omne meritũ cõparatur quo posso
posthancuitã releuariquis piam uel grauari: nemose autẽ praeparet qd hio
neglexit cũ obierit dñm promeriri : nonigit᷑ ista quae prodefunctis cõmen¬

Expanded text:
positum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquaeque digna est vel repositum est, animas abditis receptaculis continet, sicut unaquaeque digna est vel requie vel aerumna, pro eo quod sortita est in carne dum viveret. Neque negandum est defunctorum animas pietate suorum viventium relevari, cum pro illis sacrificium Mediatoris offertur, vel eleemosynae in Ecclesia fiunt. Sed eis haec prosunt, qui cum viverent, ut haec sibi postea possent prodesse, meruerunt. Est enim quidam vivendi modus, nec tam bonus, ut non requirat ista post mortem; nec tam malus, ut ei non prosint ista post mortem: est vero talis in bono, ut his non requirat; est et rursus talis in malo, ut nec his valeat, cum haec vita transierit, adjuvari. Quocirca hic omne meritum comparatur, quo post hanc vitam possit relevari quispiam, vel gravari. Nemo se autem speret, quod hic neglexit, cum obierit, apud Deum promereri. Non igitur ista quae pro defunctis commen
Abbreviated transcription (Latin):
uiuant ista siue pro eis fiant. quorũ tam mala sunt merita ut nec talib dignis
adiuuari siue proeis quorũ tam bona ut talib: non indigeant aduimentis :
genere igitur uitaȩ quod gessit quisq. percorpus efficitur ut prosint uel
non prosint quaecũq. pro illo piefiunt cũ reliquerit corpus nã meritum
per quod ista prosint sinullũ cõparatũ est in hacuita. frustra posthanc quȩ¬
ritur uitã. Itafit ut neq: in aniter ecdesia uel suorũ cura prodefunotis quod
potuerit religionis impendat & tamenferatunus quisq secundũ ea quae:
percorpus gessit siuebonũ siuemalũ reddente dño unicuiq secundũ o peraẽi
ut enĩ hoc quodimpenditur possitei prodesse post corpus in eauita est ad quisi¬
tũ quã gessit incorpore: Dixietiamtalealiquid ad laurentiũ quodita sehabet
tẽpus autẽ in quã quod inter homines mortem & ultimã resurrectionẽ inter¬

Expanded text:
iuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint iuuant ista, siue pro eis fiant, quorum tam mala sunt merita, ut nec talibus digni sint adiuuari, siue pro eis, quorum tam bona, ut talibus non indigeant adiumentis. genere igitur uitae, quod gessit quisque per corpus. efficitur, ut prosint uel non prosint, quaecumque pro illo pie fiunt, cum reliquerit corpus. nam meritum per quod ista prosint, si nullum conparatum est in hac uita, frustra post hanc quaeritur uitam. ita fit, ut neque inaniter ecclesia uel suorum cura pro defunctis quod potuerit religionis inpendat et tamen ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum reddente domino unicuique secundum operUt enim hoc quod impenditur, possit ei prodesse post corpus, in ea vita est acquisitum, quam gessit in corpore » . 4. Dixi etiam tale aliquid ad Laurentium, quod ita se habet: « Tempus autem, inquam, quod inter hominis mortem et ultimam resurrectionem inter
Abbreviated transcription (Latin):
ds etdesia supplicare consueuit uthunc & illud conicipossit homini prodesse
postmortẽ siside suorũ humando eius corporitalis prouideatur locus in quo
appareit opitulatio etiam istomodo quaesita sc̃orũ : sed cũhaec ita sint. quo mo¬
do huic opinioni contrariũ nonsit quod ait apłs. Om̃s enĩ ad stabimꝰ antetri¬
bunal xp̃i. utferat unus quisq: secundũ ea quae ꝑ corpurgessit siuebonũ siue
malĩ non satis uidere significas haeo quippea postolica sententia antemort̃
ã monet fieri quid possit prodesse post mortẽ : nontunc quando iã recipien¬
dũ est quod quisq gesserit ante mortẽ uerũ haeo ita soluitur quaestio qm̃ quo¬
dã uitae genere ad quiritur dũ in hoc corporeuiuitur utaliquid ad uuent ista
defunctos acperhoc secundumea quae percorpus gesserunt eis quae postcorp
religiose proillis facta fuerint adiuuantur .: suntenim quor nihil omnino ad¬

Expanded text:
tis ecclesia supplicare consueuit, ut hinc et illud conici postis ecclesia supplicare consueuit, ut hinc et illud conici pospost mortem, si fide suorum humando eius corpori talis prouideatur locus, in quo appareat opitulatio etiam isto modo quaesita sanctorum. Sed cum haec ita sunt, quomodo huic opinioni contrarium non sit quod ait apostolus: omnes enim adstabimus ante tribunal Christi, ut ferat unusquisque secundum ea quae per corpus gessit, siue bonum siue malum, non te satis uidere significas. haec quippe apostolica sententia ante mortem admonet fieri quod possit prodesse post mortem. non tunc, quando iam recipiendum est quod quisque gesserit ante mortem. uerum haec ita soluitur quaestio, quoniam quodam uitae genere adquiritur, dum in hoc corpore uiuitur, ut aliquid adiuuent ista defunctos, ac per hoc secundum ea quae per corpus gesserunt eis quae post corpus religiose pro illis facta fuerint adiuuantur. sunt enim, quos nihil omnino ad
Abbreviated transcription (Latin):
decunda fubiquarstioest unũoblatio quaest proquiescentib: aliqurd eonũ
eeicon ferat anim ab cũ euidenter nr̃is aut subleuem᷑ actibun lut graue qon
seqpultur aqe ae it in memorus martyrũ prositaliquid spirtab ior tuorũ
sodeesiho quodhis adteluteris in sero diu in quã sc̃tatitua e erepersion eiue¬
ncrande paulone rescriptorũ debitor fui ex quomihis cropsist pue bontmor
filiani tareligio sissimat floriae quaerens a meutru por siteduq postinar tẽ
quod corpus eiuis a pudsci alicuius memoriã sepelitur hocenim ab saeuiduare¬
matis no & pucasfeciadosiderauit ee cõpletũ. ut sclic& bibeiaremifelicte¬
antosiari enta mnisiquriber dr ligerens huius cemodi quiestionẽ atq. utres¬
ponderem quid in demihi uideretur ex poscens nec tacens ipse quid sente as
nanidius uideritibi nonesse in anes motus animorũ religiosorũ atq fideliũ
prosuus it aiurantiũ adiungis etiã uacare non posse quod un iuersa prode func¬

Expanded text:
ecunda tua quaestio est, « Utrum oblatio quae fit pro quiescentibus, aliquid eorum conferat animabus; cum evidenter nostris aut sublevemur actibus, aut gravemur: sepultura quae fit in memoriis martyrum, prosit aliquid spiritibus mortuorum. Inde est hoc, quod his ad te litteris insero: « Diu, inquam, Sanctitati tuae, coepiscope venerande Pauline, rescriptorum debitor fui, ex quo mihi scripsisti per homines filiae nostrae religiosissimae Florae, quaerens a me utrum prosit cuique post mortem, quod corpus ejus apud sancti alicujus memoriam sepelitur. Hoc enim abs te vidua mematerno et pio affectu desideravit, esse completum, ut scilicerarum tuarum etiam mihi scriberes, ingerens huiusce modi quaestionem, atque ut responderem quid inde mihi uideretur, exposcens nec tacens ipse quid sentias. nam dicis uideri tibi non esse inanes motus animorum religiosorum atque fidelium pro suis ista curantium. adiungis etiam uacare non posse, quod uniuersa pro defunc
Abbreviated transcription (Latin):
& sc ederatis si meuixerint depoenis ultricib exituros familurius meũ tangit
affectũ quẽ habem̃ ergaeos qui nobis cũ corpors & sanguinis xp̃isacra menta
co municant quã uis eorũ mores perditos oderimus quos disciplina ecdes astica
em̃ dare nom possumus aut amensa dominica separare. sede aueritate uneiuolo
quae sacris litteris a perussimis non resistit : non enim quaero sistit dicinda
estullaratione ueritas uel putanda sed interim donec audiam telealiquid
audegam au scultemusci quidicit noliteerrare neq fernicatoros req debs
seriuenes acetera reg nũdi porsidebunt : qua secalios se qsurdunta dearcur

Expanded text:
et sceleratissime vixerint, de poenis ultricibus exituros, familiarius meum tangit et sceleratissime vixerint, de poenis ultricibus exituros, familiarius meum tangit affectum, quem habemus erga eos qui nobiscum corporis et sanguinis Christi Sacramenta communicant; quamvis eorum mores perditos oderimus, quos disciplina ecclesiastica emendare non possumus, aut a mensa dominica separare: sed ea veritate vinci volo, quae sacris Litteris apertissimis non resistit. Non enim quae resistit, dicenda est ulla ratione veritas, vel putanda. Sed interim donec audiamus tale aliquid aut legamus, auscultemus ei qui dicit, Nolite errare; neque fornicatores, neque idolis servientes, etc., regnum Dei possidebunt. Quia s
Abbreviated transcription (Latin):
ut steriles in elemosynis non sint quib. tantũ tribuit scriptura diuina
ut earũ tantũ modo fructũ se inputaturũ praenunti & dñs dextris & earũ tantũ¬
modo sterilitatẽ sinistris quando his dicturus est uenite benedicti patris mei pertipnt
regnũ illis autẽ ite inignẽ a eternũ. haeo duob opusculis meis satis puto qua estiomi
tuae fuisseres ponsa. deilla uero sententiacd̃i non ex eas inde doncesoluas nouisi¬
mũ quadrantẽ : res pondere mihi necesse non fuit qm̃ ipsequaestionensimiliex ea¬
angelio locutione s oluisti ubiscriptũ est. non cognouiteam donec peperit sane ut
nontecelem de hacrẽ cogitatione meã & uellẽ si fieri potest in hac quaestione uertate
superari Illudenĩ quod dicitur quandoq &si postplurimũ tẽporiseos quiinca¬
tholica cõmunionemoriuntur. quã uis asq infinẽ uitaehuius flagitiosissi mae

Expanded text:
ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum ut steriles in eleemosynis non sint, quibus tantum ut earum tantummodo fructum se imputaturum pronuntiet Dominus dextris, et earum tantummodo sterilitatem sinistris. Quando his dicturus est: « Venite, benedicti Patris mei, percipite regnum: illis autem, Ite in ignem aeternum . » Haec de duobus opusculis meis satis puto quaestioni tuae fuisse responsa. 14. De illa vero sententia Domini, Non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem; respondere mihi necesse non fuit, quoniam tu ipse quaestionem simili ex Evangelio locutione solvisti ubi scriptum est, Non cognovit eam, donec peperit. Sane ut non te celem de hac re cogitationem meam, vellem si fieri posset; imo vero volo, si fieri potest, in hac quaestione veritate superari. Illud enim quod dicitur, quandoque, etsi post plurimum temporis, eos qui in catholica communione moriuntur, quamvis usque in finem vitae hujus flagitiosissime
Abbreviated transcription (Latin):
modo placeat uxor id estae dificanti suꝑidem fundamentũ ligna
faenũ stipulã. Illuis enim opus non exuritur qui a non eo dilexit quorũ
amissione crucietur : Exuritur autẽ huius qm̃ sine dolore non pereunt
quaecũ amore posses sa sunt. sedqm̃ alterutra conditione proposita eis
quã us doleat cũ amittet saluus estquidem sic tam̃ quasi perignẽ quiaurti
eũ dolor rerũ quas dilexerat amissarũ sed non sub uertit neq. consumit
funda mentistabilitate atq in corruptio ne unitũ talealiquid etiam post
hanc uitã fieri incredibile non est & utrũ itasit quaeri potest & autinueniri
aut latere non nullos fideles perignẽ quendam purgatorium quanto
magis minus ue. bona pereuntia dilexer̃. tanto tardius citiusq. saluari
non tam̃ tales dequalib dictũ ẽ quod regnũ dĩ non possidebunt nisi conue¬
nienter paenitentib: eadẽ crimina remittant᷑. Conuenienter autem dixi

Expanded text:
modo placeat uxori , id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, modo placeat uxori , id est, aedificanti super idem fundamentum ligna, fenum, stipulam: illius enim opus non exuritur, quia non ea dilexit quorum amissione crucietur; exuritur autem hujus, quoniam sine dolore non pereunt, quae cum amore possessa sunt. Sed quoniam alterutra conditione proposita, eisquamvis doleat dum amittit; salvus est quidem, sic tamen quasi per ignem: quia urit eum rerum dolor, quas dilexerat, amissarum; sed non subvertit neque consumit fundamenti stabilitate atque incorruptione munitum. 13. Tale aliquid etiam post hanc vitam fieri incredibile non est, et utrum ita sit, quaeri potest: et aut inveniri, aut latere, nonnullos fideles per ignem quemdam purgatorium, quanto magis minusve bona pereuntia dilexerunt, tanto tardius citiusque salvari; non tamen tales, de qualibus dictum est quod regnum Dei non possidebunt, nisi convenienter poenitentibus eadem crimina remittantur. Convenienter autem dixi,
Abbreviated transcription (Latin):
super hoc fundamentum aurum argentũ lapides pretiosos & qui
acificat ligna faenũ stipulã. cum enĩ hoc dixisset adiunxit unus cu
ius qu opus qualesitignis probabit. sicuius opus permanserit quod su¬
per aedificauit mercedem acorpi&: sicuius autem opus exustũ fuerit
damnũ patietur. Ipse autem raluus erit sic tamen quasi perignẽ nonergo
unius eorum sed utriusq opus ignis probabit. est quidã ignis temptatio
tribulationis de quo a perte alio loco scriptũ est uas a figuli probat fornax
& homines iustos tẽptatio tribulatio tribulationis. Isteignis in hac interim
uita facit quod a postolus dixit. siaccidat duob. fidelib uniscilic& cogitanti
quae suntdĩ quomodo placeat dõ hoc est aedificanti quae suntdĩ quomodo place
atđo hoc estae dificanti saper xp̃mfunda mentũ aurũ ar gentũ & lapides
pretiosos alteri autẽ cogitanti ea quae sunt mundi ea quae sunt mundi quo¬

Expanded text:
super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui super hoc fundamentum, aurum, argentum, lapides pretiosos, et qui aedificat ligna, fenum et stipulam. Cum enim hoc jusque opus quale sit, ignis probabit. Si cujus opus permanserit, quod superaedificavit, mercedem accipiet. Si cujus autem opus exustum fuerit, damnum patietur: ipse autem salvus erit, sic tamen quasi per ignem. Non ergo unius eorum, sed utriusque opus ignis probabit. 12. « Est quidam ignis tentatio tribulationis, de quo aperte alio loco scriptum est: Vasa figuli probat fornax, et homines justos tentatio tribulationis . Iste ignis in hac interim vita facit quod Apostolus dixit, si accidat duobus fidelibus, uni scilicet cogitanti quae Dei sunt, quomodo placeat Deo, hoc est, aedificanti super Christuat Deo, hoc est, aedificanti super Christum fundamentum, aurum argentum, lapides pretiosos; alteri autem cogitanti ea quae sunt mundi, quo
Abbreviated transcription (Latin):
penimetum qidustis perseuerantes eriminib tamer propten stidem xp̃i
non aurt̃argentũ lapides p̃tiosos sed ligna faenũ stipulani debis enim
dietuei quod perignẽ saluierunt qm̃ funda menti merito non peribunt
sicest intellegendũ ut his manifestis non inueniatur esse contrario: ligna
quippe & faenũ & stipula non absurdȩ accipipossunt rerum saecularium
qu uis lid& concessarũ tales cupiditates ut amitti sinea nimidolore nonpos¬
ot u& daute istedolor urit sixp̃r incordefundamentihabet locũ id est ut eini
uteponatur & malithomo quita lidolore uriturreb quas ita diligat
ac sieculares tem poretẽptationis maliut tenere quã xp̃meum in fun¬
damento non habuit qui haec priorelocohabuit. cũ in aedificio prius
nonsit aliquid fundamento. Ignis enim dequo eo loco est locutus apł
italis debe intelligi ut ambo per eum transeant id est & qui ae dificat

Expanded text:
Si enim etiam in istis perseverantes criminibus, tamen propter fidem Christi Si enim etiam in istis perseverantes criminibus, tamen propter fidem Christi non aurum, argentum, lapides pretiosos, sed ligna, fenum, stipulam de his enim dictum est quod per ignem salvi erunt, quoniam fundamenti merito non peribunt, sic intelligendum, est ut his manifestis non inveniatur esse contrarium. Ligna quippe et fenum et stipula non absuquamvis licite concessarum, tales cupiditates, ut amitti sine animi dolore non possint. Cum autem iste dolor urit, si Christus in corde fundamenti habet locum, id est, ut ei nihil anteponatur, et malit homo qui tali dolore uritur, rebus quas ita diligit porales ac saeculares tempore tentationis maluerit tenere quam Christum, eum in fundamento non habuit; quia haec priore loco habuit, cum in aedificio prius non sit aliquid fundamento. Ignis enim, de quo eo loco est locutus Apostolus, talis debet intelligi, ut ambo per eum transeant; id est, et qui aedificat
Abbreviated transcription (Latin):
Na seriptura duuna aliud consulta respondit: librũ autẽ de hac qua eslo¬
ne conscripsicuius titulus edefide & operib ubi scđm scripturas sc̃ãs quantũ dõ
adiiunte potui demonstraui eamfidem saluos facere quã satis euidenter
ex pressit paulus a postolus dicens. Inxp̃o eñi ihũ neq circũcisio quicquã
ualet neq prae putium sed fides quae perdilectionẽ operat᷑ si aute male
non beneo peratur . proculdubio secundũ apłm ia cobũ mortuest ipsebret¬
ipsa : quirur susait sifidem quis dicatse habere opera autẽ non habeat
nũquid poterit fides saluare eum : porro autẽ si homosceleratus proulei
solamfidem perigne s aluatur & sicest accipiendũ quod ait beatos pnobpe
idem ipse paulus nolitem quiterrare neq fornicatores neq idolis serre¬
entes neq adulterineq molles neq masculorũ concubitores neq fure

Expanded text:
nam Scriptura divina aliud consulta respondet. Librum autem de hac quaestionam Scriptura divina aliud consulta respondet. Librum autem de hac quaestione conscripsi, cujus titulus est, de Fide et Operibus; ubi secundum Scripturas sanctas, quantum Deo adjuvante potui, demonstravi eam fidem salvos facere, quam satis evidenter expressit Paulus apostolus, dicens: In Christo enim Jesu neque circumcisio quidquam valet, neque praeputium, sed fides quae per dilectionem operatur . Si autem male, et non bene operatur, procul dubio, secundum apostolum Jacobum, mortua est in semetipsa. Qui rursus ait: Si fidem dicat se quis habere, opera autem non habeat, numquid poterit fides salvare eum? Porro autem solam fidem per ignem salvatur, et si sic est accipiendum quod ait beatus Paulus idem ipse Paulus: Nolite, inquit, errare, neque fornicatores, neque idolis servientes, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque f
Abbreviated transcription (Latin):
occltare sedetiam libere profiteri ac nollem dtare sanent filios eorum
si posst̃ sicut sanata est filiachananeae mulieris non tam̃ eos faciant membraxp̃i
cũ ipsi ẽe non desinant mẽbra meritricis. Itemq in eo libro cuius titulus est defido¬
& spe & caritate quẽ soripsi ad filiũ ieum fratrẽtiũ laurentium ista dehaere
uerba mea sunt  Creduntur in quã aquib.dã & iam hi quino menxp̃i nonte¬
linquunt & eius lauacro in eedesa baptitant᷑ nec ab epullos cis mate uel hen
prattidunt᷑. Inquantis lib& scelerib uiuant quae nec diluant paeniten don
nec elemosrnis redimant . sed in eis usq. ad huius uitae ultimũdiem pentina¬
cissime per seuerent. salui futuri perignẽ licet promagnitudine facinorũ
flagitiorũq diuturnũ non tam̃ aeterno igne puniri sed qui hoc creduntꝰ
&tamen latholicist̃ humana quadã beni uolentia mihi falli uidentur

Expanded text:
occultare, sed etoccultare, sed etsi possunt, sicut sanata est filia Chananaeae mulieris; non tamen eos faciant membra Christi, cum ipsi esse non desinant membra meretricis » . 10. Item in eo libro cui titulus est, de Fide, Spe, et Charitate, quem scripsi ad filium meum fratrem tuum Laurentium, ista de hac re verba mea sunt: « Creduntur, inquam, a quibusdam, etiam hi qui nomen Christi non relinquunt, et ejus lavacro in Ecclesia baptizantur, nec ab ea ullo schismate vel haeresi praeciduntur, in quantislibet sceleribus vivant, quae nec diluant poenitendo, nec eleemosynis redimant, sed in eis usque ad hujus vitae ultimum diem pertinacissime perseverent, salvi futuri per ignem; licet pro magnitudine facinorum flagitiorumque diuturno, non tamen aeterno igne puniti. Sed qui hoc credunt, et tamen catholici sunt, humana quadam benevolentia mihi falli videntur:
Abbreviated transcription (Latin):
&iã siuitã ipsã pessimã non motaueritis saluieritis  unde necilla nobis muli¬
erchananea praescribit quia dñs ei quod petebat dedit cũ ante dixis set
non est bonũ tollere panefiliorũ & mittere canibus: qui a ille cordis inspector
mdtatã uidit quando laudauit & ideo non ait. O canis magna est si destua
sed mulier magna est fidestua iotauit uocabulũ qui amd̾tatũ uidit affectũ
atq. illã correptione ad fructũ peruenis se cognouit. miror autẽ si lauda¬
retinea fidem sin eo perib id est fidem non talẽ quae perdileotionẽ posst
operari fidẽ mortuã & quodia cobus dicere minime dubitauit sidẽ nomxpi¬
anorũ sed daemonũ : posttremo siistã dinaneã nolunt intellegere motaste
ꝓditosmores quando e ã xp̃s contepnendo & corripiendo emendaui quos¬
bũq inuenerint tantũ modo credere uitã uero in quinatis simã nec ralun

Expanded text:
etiamsi uitam istam pessimam non mutaueritis, salui eritis. Ynde nec illa nobis mulietiamsi uitam istam pessimam non mutaueritis, salui eritis. Ynde nec illa nobis mulier Chananaea praescribit, quia dominus ei quod petebat dedit, cum ante dixisset: non est bonum tollere panem filiorum et mittere canibus, quia ille cordis inspector mutatam uidit, quando laudauit. et ideo non ait: o canis, magna est fides tua! sed: o mulier, magna est fides tua! mutauit uocabulum, quia mutatum uidit affectum adque illam correptionem ad fructum peruenisse cognouit. miror autem, si laudaret in ea fidem sine operibus, id est fidem non talem, quae iam per dilectionem posset operari, fidem mortuam et, quod Iacobus dicere minime dubitauit, fidem non christianorum, sed daemonum. postremo si istam Chananaeam nolunt intellegere mutasse perditos mores, quando eam Christus contemnendo et corripiendo redarguit, quoscumque inuenerint tantummodo credere, uitam uero inquinatissimam nec saltem
Abbreviated transcription (Latin):
cũ abillo tale conubium sep arabitur : neq enĩ in ea cogitabat nisi quae st̃ dĩ
quomodo placeret dõ ac perhoc inquantũ aurũ argentũ & lapides p̃ti¬
osos illis cogitationib superaedificabat : Intantũ detrimentũ nullum
patietur intantũ seruetura eius quae non eratriene a nullo incendio
crema retur si ueergo inhactantũ uita hominer ita patiuntur siue etiam
posthanc uitam talia quaedam iudicia subsequunt᷑ non abhorret quantũ arbi¬
tror ratione ueritatis iste lntellectus huiuscesententiae. uerũ tamen etiam
si estalius quimihinon oc currit potius eligendus istũ quã diutenemus non cogi¬
m̃ dicere iniustis non subditis scelestis contaminatis patricidus homicidi n
& si quid aliud sanȩ doctrinae aduersatur quae est secundũ euangeliũ gloriae
beatidĩ si tantũ modo in xpm credatis & sacra mentũ baptis mieus accipiatis

Expanded text:
cum ab illo tale conubium separabitur; neque enim in ea cogitabat, nisi quae sunt dei, cum ab illo tale conubium separabitur; neque enim in ea cogitabat, nisi quae sunt dei, quomodo placeret deo. ac per hoc, in quantum aurum, argentum, lapides pretiosos illis cogitationibus superaedificabat, in tantum detrimentum nullum pateretur, in tantum structura eius, quae non erat fenea, nullo incendio cremaretur. Siue ergo in hac tantum uita homines ista patiuntur siue etiam post hanc uitam talia quaedam iudicia subsequuntur, non abhorret, quantum arbitror, a ratione ueritatis iste intellectus huiusce sententiae. uerumtamen etiam si est alius, qui mihi non occurrit, potius eligendus; istum quamdiu tenemus, non cogimur dicere iniustis, non set si quid aliud sanae doctrinae adversatur, quae est secundum Evangelium gloriae beati Dei : Si tantummodo in Christum credatis, et sacramentum Baptismi ejus accipiatis,
Abbreviated transcription (Latin):
uel sacinero sum uel flagitiosũ in uironouerat quodelectata uellibi dinẽ
explebat uel facilem uiotũ habebat uel  incedebat ornatior: tuns enĩ ille
cui hoc uxor dicit : siue raciter egit paenitentiam ab operib mortus quan¬
do accessit ad baptismũ habetq infundam̃tofidẽ quȩ perdilectionẽ ope¬
ratur : procul dubio plus tenebitur amore diuinae gratiae quã carnis lu¬
xoriae & mẽbrũ quod eũ scandali⁊at fortiter am putat : quẽcũq. autẽ
in hacdiremptione dolorẽ cordis ꝓpt̃ carnalẽ affectũ coniugis sustinebit
hoc est decrim̃tũ quod patiet᷑ hic estignis perquẽ faeno ardente ipse salua¬
bitur : si autẽ iã sichabebat uxorẽ tã quã non habens non ꝓpt̃ concupiscen¬
tiam sed proptermiseri cordiam neforte eam saluam faceret reddens
potius quã exigens debitum coniugale profecto neo dolebit carnaliter

Expanded text:
uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem uel facinerosum uel flagitiosum in uiro nouerat, quo delectata uel libidinem explebat uel facilem uictum habebat uel etiam incedebat ornatior. tunc enim ille, cui hoc uxor dicit, si ueraciter egit paenitentiam ab operibus mortuis, quando accessit ad baptismum habetque in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, procul dubio plus tenebitur amore diuinae gratiae quam carnis uxoriae, et membrum, quod eum scandalizat. fortiter amputat. quemcumque autem in hac diremptione dolorem cordis propter carnalem affectum coniugis sustinebit, hoc est detrimentum, quod patietur, hic est ignis, per quem feno ardente ipse saluabitur. si autem iam sic habebat uxorem tamquam non habens, non propter concupiscentiam, sed propter misericordiam, ne forte eam saluam faceret, reddens potius quam exigens debitum coniugale, profecto nec dolebit carnaliter,
Abbreviated transcription (Latin):
ueltã quã non habens habuerit : Qui uero propterilla uel tenenda ueladi¬
piscenda homicidium adulterium fornicationẽ idolatriam & similia quȩ¬
q. cõmiserit non propt̃ fundamentũ pignẽ saluabitur. sed amisso funda m̃to
deterno ignetor quebit᷑ : quã obre & illud quod dicunt ueluti probare cupi¬
entes quantũ ualeat sola fider ubia płsdicit quod siinsidelis discedit diste¬
dat : non est enĩ seruituti subiectus frater uelsoror in huus modi idestut
ꝓrt̃ fidẽ xp̃i & imipsauxor legitima societate conuinota sineulla culpa
relinquatur sicũ uiro xp̃iano ꝓp̃t hoc qui axp̃i anur est permanere noluo¬
rit . non attendunt eomodo illa rectissi me dimiti : siuiro suo dicat nonero
uxortua nisimihi dela trocinio diuitiascongeras autnisi solita lenocinia
quib: nr̃am domũ transi gebas &iam xp̃ia nus exerceas autsiquid aliud

Expanded text:
uel tamquam non habens habuerit. qui uero propter illa uel tenenda uel adiuel tamquam non habens habuerit. qui uero propter illa uel tenenda uel adipiscenda homicidium, adulterium, fornicationem, idololatriam et similia quaeque commiserit, non propter fundamentum per ignem saluabitur, sed amisso fundamento aeterno igne torquebitur. Quamobrem et illud, quod dicunt, ueluti probare cupientes, quantum ualeat sola fides, ubi apostolus dicit: quod si infidelis discedit, discedat; non est enim seruituti subiectus frater aut soror in huius modi, id est, ut propter fidem Christi ipsa uxor legitima societate coniuncta sine ulla culpa relinquatur, si cum uiro christiano propter hoc, quia christianus est, permanere noluerit, non adtendunt eo modo illam rectissime dimitti, si uiro suo dicat: non ero uxor tua, nisi mihi uel de latrocinio diuitias congeras aut nisi solita lenocinia, quibus nostram domum transigebas, etiam Christianus exerceas, aut si quid aliud
Abbreviated transcription (Latin):
monisirgentula pides p̃tios. porrosicirca diuitias suas quodam carnali
teoeretur iffectu quãuis exeis multa selemos ynas faceret nec adeas augen¬
das fraudis iliquid rapinaeq moliretur aut earũ minuendarũ uel a mitteso¬
darũ metuinali quod facinus flagiumue laberetur alio quiniam seisto modo
labebataffectum quotalib bonis sine dolore carere non posset. aedisica¬
resuperfundamentũ illud ligna faenũ stipulã maxime si & uxorẽ sic habe¬
r& utetã propt̃ ipsã cogitaret ea quae sunt mundi quomodo placere tuxori
aeciginr qm̃ affectu dilecta carnali non sinedolorea mittuntur: ꝓpt ea
quiea sic habent cũ habeant funda mentũ fidem quae perdilectionẽ operat᷑
neq huic ista ulla rationeuel cupiditate praeponant ineorũ amissione passi
de rrimentu perignẽ quendam doloris perueniunt ad salutẽ a quo dolore
atq: detrimentotanto est quisq: securior quanto ea ulminus amauerit

Expanded text:
m, argentum, lapides pretiosi. porro si circa diuitias suas quodam carnali teneretur affectu, quamuis ex eis multas elemosynas faceret nec ad eas augendas fraudis aliquid rapinaeque moliretur aut earum minuendarum uel amittendarum metu in aliquod facinus flagitiumue laberetur — alioquin iam se isto modo  quem in eis habebat affectum, quo talibus bonis sine dolore carere non posset, aedificaret super fundamentum illud ligna, fenum, stipulam, maxime si et uxorem sic haberet, ut etiam propter ipsam cogitaret ea, quae sunt mundi, quomodo placeret uxori. haec igitur quoniam adfectu dilecta carnali non sine dolore amittuntur, propterea qui ea sic habent, ut habeant in fundamento fidem, quae per dilectionem operatur, neque huic ista ulla ratione uel cupiditate praeponunt, in eorum amissione passi detrimentum per ignem quendam doloris perueniunt ad salutem. a quo dolore atque detrimento tanto est quisque securior, quanto ea uel minus amauerit
Abbreviated transcription (Latin):
Illi aute ligna foenũ stipulã quicũ eandem fidem habeant operantur. unde
arbitrant᷑ perquasdã poenas ignis eos possepurgari ad salutẽ percipite¬
endam: merito funda mentihoo suta est fatemur istos laudabilicaritate
conari ut omnes indiscrete ammittantur ad baptismũ : non solũ adulteri
& adulterae contrasententiam dñi falsas nuptias praetendentes uerũ
etiã publicae mere trices inturpissimaprofessione perseuerantes : quas
certe nulla etiam ne glegentissima ecclesa consueuit amittere . nisi¬
abilla primitus prestinationeliberitas sedistaratone curnonomn l mnelo a mnue tae utom

Expanded text:
illi autem ligna, fenum, stipulam, qui cum eandem fidem habeant, male operantur. unde illi autem ligna, fenum, stipulam, qui cum eandem fidem habeant, male operantur. unde arbitrantur per quasdam poenas ignis eos posse purgari ad salutem percipiendam mento fundamenti. Hoc si ita est, fatemur istos laudabili caritate conari, ut omnes indiscrete admittantur ad baptismum, non solum adulteri et adulterae contra sententiam domini falsas nuptias praetendentes, uerum etiam publicae meretrices in turpissima professione perseuerantes, quas certe nulla etiam neglegentissima ecclesia consueuit admittere nisiab illa primitus prostitutione liberatas. sed ista ratione cur non omni modo admittantur,
Abbreviated transcription (Latin):
derit actia cobus fratres mei sifidem dicatse quis habere opera autem non
habeat. num quid poteritfides saluare eum : dicit etiam quia fides sine
operibus mortua est : quousq igitur falluntur quidefide mortua sibi
uitam perpetuam pollicentur : qua propterdiligenter oportet attenderi
quo modo accipienda sit a postoli pauli illa sententia plane ad intellegendũ
damentum aurum argentum lapides praetiosos ligna fenum stipuła unuii¬
cuiusq: opus manifestabitur dies enim declarabit quia inigne reuelabit
& unius cuiusq opus quale sitignis probabit : sicuius opus manserit quod
supera edificabit mercedem accipi& : sicuius autẽ opus ar serit damnũ
patietur : ipse autẽ saluus erit sictamen quasi perignem. quodita intelle¬
gendum putant utilli uideantur aedificare superhoc fundamentũ aurum
argentũ lapides pretiosos qui fidei quae bi xpõ est bona opera adiciundẽ

Expanded text:
derit, ait Iacobus, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non derit, ait Iacobus, fratres mei, si fidem quis dicat se habere, opera autem non habeat? numquid poterit fides saluare eum? dicit etiam, quia fides sine operibus mortua est. quousque igitur falluntur, qui de fide mortua sibi uitam perpetuam pollicentur! Quapropter diligenter oportet adtendere, quo modo accipienda sit apostoli Pauli illa sententia, plane ad intellegendum damentum aurum, argentum, lapides pretiosos, ligna, fenum, stipulam, uniuscuiusque opus manifestabitur. dies enim declarabit, quia in igne reuelabitur, et uniuscuiusque opus quale sit ignis probabit. si cuius opus permanserit, quod super er aedificauit, mercedem accipiet; si cuius autem, opus arserit, damnum patietur; ipse autem saluus erit, sic tamen quasi per ignem. quod ita intellegendum putant, ut illi uideantur aedificare super hoc fundamentum aurum, argentum, lapides pretiosos, qui fidei, quae in Christo est, bona opera adiciunt;
Abbreviated transcription (Latin):
ilectissimo & merito honorabilifilio eutycheti praes brtero. pe¬
trus epis copus tristis. legitristes litteras tuas & soripta mesta mae¬
roredebito percucurri qui a sicut nos pax ecclesiarum sacerdo¬
tum concordia tranquillitas plebis gaudere facit gaudio caelesti ita nos
ad fligit & deicit fraterna dissensio praesertim cumtalibus oriatur
ex causis. triginta annis humanaeleges humanas adimunt actiones
xp̃i generatio qua e diuina lege scribitur inen arrabilis posttot saecula
dis putatione temeraria uentilatur. Qubdorigenes principiorum
scrutatar incurrerit quomodo nestorius lapsus est disputans de na¬
turis non latet prudentiamtuam magnum xp̃i cunabulis dm̃ mys¬
ticis muneribus confitentur & sacerdotes quisit qui de uirginali
partu de spũ sconatus est dolenda interrogatione dis quirunt cum
uagitum da retihs incunabulis gloria in excelsisdõ caelestis clamabat
exercitus & modo quando in nomine ihũ omne genu flectitur. cae¬

Expanded text:
ilectisimo et merito honorabili filio Eutycheti presbytero Petrus episcopus. Tristis legi tristes litteras tuas, et scripta moesta moerore debito percucurri, quia sicut nos pax Ecclesiarum, sacerdotum concordia, tranquillitas plebis gaudere facit gaudio coelesti, ita nos affligit et dejicit fraterna dissensio, praesertim cum talibus oriatur ex causis. Triginta annis humanae leges humanas adimunt quaestiones. Christi generatio, quae divina lege scribitur inenarrabilis, post tot saecula disputatione temeraria ventilatur. Quid Origenes principiorum scrutator incurrerit, quomodo Nestorius lapsus est disputans de naturis, non latet prudentiam tuam. Magi Jesum in cunabulis Dominum mysticis muneribus confitentur, et sacerdotes, qui sit qui virginali partu de Spiritu sancto natus est, dolenda interrogatione disquirunt. Cum vagitum daret Jesus in cunis, Gloria in excelsis Deo coelestis clamabat exercitus: et modo quando in nomine Jesu omne genu flectitur coe
Abbreviated transcription (Latin):
mire potiusse. quasi uero ut mittã tempus quo accurabant᷑ ut supra dixi
ad uoluptatẽ regiã corpora feminarũ non potuit ds̃ prius quã conuenirent
cum mergere in somnũ & ad monerepet iummn soor. dicam quod raumẽ inmaur

Expanded text:
mire potuisse. Quasi vero, ut omittam tempus quo accurabantur, ut supra dixi, mire potuisse. Quasi vero, ut omittam tempus quo accurabantur, ut supra dixi, ad voluptatem regiam corpora feminarum, non potuerit Deus, priusquam convenirent, eum mergere in somnum, et admonere per somnium. 3. Dicam quod factum est in Maur
Abbreviated transcription (Latin):
dum scriptura non cogat accepitenim eã quidem inuxorem Continuoq: di¬
tatus est abraham multis aegyptiorũ munerib propter illam sed nonscrip
tũ quod cũ ea pharaodor mierit eiq permixtussit : qm̃đs multis & magnis
eum cladib: ad fligendo id facere non permisit : non enim placita e regib¬
ad coniugium faeminae mox etiam carne copulabantur sicut legimꝰ in libro
qui praenotatur hester perali quod menses immo pertotũ annũ unguentis
lomentis aromatis accurabantur earum corpora prius quã corpori regio
miscerentur : hoc ergo spatio facta suntilla quae soripta st̃doneo phara o
contritus & territus marito restituis se uxorem. abimelech autẽ qm̃ som¬
nio est ab eius cõmixtione prohibids ideo qui sarrã stuprũ noiutas se con¬
tendunt. putantutiq regẽ ut somnia ret non nisi posteius concubitũ dor¬

Expanded text:
dum Scriptura non cogat. Accepit enim eam quidem in uxorem, continuoque didum Scriptura non cogat. Accepit enim eam quidem in uxorem, continuoque ditatus est Abraham multis Aegyptiorum muneribus propter illam: sed non scriptum est, quod cum ea Pharao dormierit, eique permixtus sit; quoniam Deus eum multis magnisque cladibus affligendo id facere non permisit. Non enim placitae regibuad conjugium feminae mox etiam carne copulabantur. Sed sicut legimus in libro qui praenotatur Esther, per aliquot menses, imo per totum annum, unguentis, pigmentis, aromatibus accurabantur earum corpora, priusquam corpori regio miscerentur . Hoc ergo spatio facta sunt illa quae scripta sunt, donec Pharao contritus et exterritus marito restituisset uxorem. Abimelech autem quoniam somnio est ab ejus commixtione prohibitus, ideo qui Saram stuprum non vitasse contendunt, putant utique regem, ut somniaret, nonnisi post ejus concubitum dor
Abbreviated transcription (Latin):
sensib: multi formis inuigilat pede temptim quidem neln quisionib: diligen¬
tiorib praescribamus sed ia men potius existi memus talealiquid factũ malig¬
nopythonis sae illius ministerio quã diu nobis aliquid amplius excogitare
atq explicare nondatur. haec sunt quaetunc dephytonissa & samuhele re¬
samuhelis imaginẽ maligno phytonis sae mysterio praesentatam existimare
debere non in quisitionib diligentiorib perscribamus mea posterior in¬
quisitio declarauit quando inueni in libro ecclesi astico ubi patres laudant᷑
exordine ipsum samuhelem sic fuisse laudatũ ut ꝓphetasse etiã mortius đr Expłi
Septimatua propositio est qualiter satis faciendumsit his quidicunt sar¬
ram stuprum non effugisse . cumdicant abi me lech ab eius conuentione
somnium ẽẽ reuocatũ & in missũ in eius copulam pharaonem: quomo¬
dodicant inmissum in euis copula pharaonem non uideo cumadhoc creden¬

Expanded text:
sensibus multiformis inuigilat, pedetemtim quidem ne inquisitionibus diligensensibus multiformis inuigilat, pedetemtim quidem ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus, sed tamen potius existimemus tale aliquid factum maligno pythonissae illius ministerio, quamdiu nobis aliquid amplius excogitare atque explicare non datur." Haec sunt quae tunc de pythonissa et Samuhele reSamuelis imaginem maligno pythonissae ministerio praesentatam existimare debere, ne inquisitionibus diligentioribus praescribamus; mea posterior inquisitio declaravit, quando inveni in libro Ecclesiastico, ubi Patres laudantur ex ordine, ipsum Samuelem sic fuisse laudatum, ut prophetasse etiam mortuus diSeptima tua propositio est, « Qualiter satisfaciendum sit eis qui dicunt Saram stuprum non effugisse, cum dicant Abimelech ab ejus conventione somnio esse revocatum , et immissum in ejus copulam Pharaonem ? » 2. Quomodo dicant immissum in ejus copulam Pharaonem, non video; cum ad hoc creden
Abbreviated transcription (Latin):
utrũq. intellectum habere exitum illam lectionẽ qui non sit contrafidem ni si am¬
te profundiore & perplexiore in quisitione quae ueluirium mearũ uelto¬
poris exceditangustias. inueniatur liquidum uel posse uel non posse animã
humanã cũ ex hacuita emi grauerit. magicis carminibus euocatam uiuorũ a p¬
parere conspectib &iam corporis linia menta gestantẽ : ut non solũ uideriua¬
leat sed & agnosci: & si potest utrũ etiam iustianima nonquidem cogatur magis
sacris sed dignetur ostendi occultiorib imperiis summȩlegis obtemperans
utsifieri non posseclaruerit non uterq sensus in huius scripturae tractatione
atq. expositione ad mittatur. sed illo ex cluso imaginaria simulatio samubelis
di aboli coritu facta intellegatur sed qm̃siueillud fiori possit siue non possi tem̃
fallacia satanae adimaginẽ simulandarũ callida operatio decipiendis humanis

Expanded text:
utrumque intellectum habere exitum illam lectionem, qui non sit contra fidem. nisi foutrumque intellectum habere exitum illam lectionem, qui non sit contra fidem. nisi forte profundiore et perplexiore inquisitione, quae uel uirium mearum uel temporis excedit angustias, inueniatur ad liquidum, uel posse uel non posse animam humanam, cum ex hac uita emigrauerit, magicis carminibus euocatam uiuorum apparere conspectibus, etiam corporis liniamenta gestantem, ut non solum uideri ualeat sed et agnosci. et si potest, utrum etiam iusti anima non quidem cogatur magicis sacris, sed dignetur ostendi occultioribus imperiis summae legis obtemperans, ut, si fieri non posse claruerit, non uterque sensus in huius scripturae tractatione atque expositione admittatur, sed illo excluso imaginaria simulatio Samuhelis diabolico ritu facta intellegatur. sed quoniam, siue illud fieri possit siue non possit, tamen fallacia satanae atque imaginum simulandarum callida operatio decipiendis humanis