comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
chus aioõori int̃p̃tatus ẽ. Pro cocco iu¬
xta latinũ eloquium apud hebreos
tolatꝰ id ẽ. uermiculus scribitur. Et
iustũ eẽ cõmemorant: ut pontifex cre
do roget. Siquidẽ ex terra et aqua. et
aere. et igne. mundus iste consistat: et
hȩc elementa sint om̃iũ. Unde pͥmũ
lore demonstrat: quia de terrenis
paulatim ad excelsa sustollimur. Et
ipsa uestis iacinethina a capite usq
ad talos ueniens: indicat aerem de
celis usq ad terram fusũ. Mala aũt
punica et tintinnabula in inferiorib
posita. fulgura conithruaq demon¬¬
strant: siue t̾rã et aquã et elem̃torum
om̃iũ int̾̃ se consonantiam: et sic sibi
uniuersa ꝑplexa. ut insingulis om̃ia
reꝑiantur. Quod aũt supra dicti co-¬
lores auro inteatisunt: id significari
uolunt. qđ uitalis calor diuini sensus
ꝓuidentia uniuersa penitret: suꝑ hu-¬
merale et duos lapides. uł ⁊ maragdi-¬
nos. uel onichinos qui desuꝑ sint. et
utrũq humerũ tegant duo emisphe¬

Expanded text:
chus δίβαφον interpretatus est. Pro cocco juxta Latinum eloquium, apud Hebraeos THOLATH, id est, vermiculus scribitur: et justum esse commemorant, ut Pontifex Creado roget: si quidem ex terra et aqua et aere et igne mundus iste consistit: et haec elementa sint omnium. Unde primumlore demonstrat : quia de terrenis paulatim ad excelsa sustollimur: et ipsa vestis hiacynthina a capite usque ad talos veniens, indicat aerem de coelis usque ad terram fusum. Mala autem punica et tintinnabula in inferioribus posita, fulgura tonitruaque demonstrant: sive terram et aquam, et omnium elementorum inter se consonantiam: et sic sibi universa perplexa, ut in singulis 367 omnia reperiantur. Quod autem supradicti colores auro intexti sunt: id significari volunt, quod vitalis calor, et divini sensus providentia universa penetret. Superhumerale et duos lapides, vel smaragdinos, vel onychinos, qui desuper sunt, et utrumque humerum tegunt, duo hemisphae
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ tantis afflictionib pęnas luit. Deus
re om̃ino dem̃tis ẽ. Tantoꝵ gͦ malorum
quȩ fiunt in paruulis causa iusta dicat᷑.
Nempe cũ maiores ista patiant᷑. solemus
aut sic̃ in hero de peccata puniri. & de
quib dã exemplis quȩ ds̃ manifesta eẽ.
uoluit. alia quȩ obscura sunt hominũ
coniectare conceditur: sed hoc inmaio¬
ribus. De paruulis aũt quid responde-¬
amꝰ edissere si pęnis tantis nulla in eis
sunt punienda peccata. Nam utiq nul¬¬
la ẽ. in illis ȩtatib examinanda iustitia.

Expanded text:
quae tantis afflictionibus poenas luit: Deus quae tantis afflictionibus poenas luit: Deus re omnino dementis est. Tantorum ergo malorum, quae fiunt in parvulis, causa justa dicatur. Nempe cum majores ista patiuntur al. pataut sicut in Herode peccata puniri. Et de quibusdam exemplis, quae Deus manifesta esse voluit, alia quae obscura sunt homini conjectare conceditur, sed hoc in majoribus. De parvulis autem quid respondeamus edissere, si psunt punienda peccata; nam utique nulla est in illis aetatibus examinanda iustitia.
Abbreviated transcription (Latin):
enĩ dici fas ẽ. aut ista ignorante dõ fieri.
aut eũ ñ posse resistere facientib. aut in¬
iuste ista uelle facere. uł ꝑmittere: ieronimꝰ
Diuersis testimoniis scripturarum ea
de questione uteris inteatrales prȩstigias
qui unũ eundẽq hominẽ ꝑsonarũ uari-¬
etate mutata in martẽ uenerẽq ꝓducunt.
ut qui prius rigidus & truculentꝰ incesse¬
rat. postea soluat᷑ in molliciem feminarũ.
Cum te iratũ sensero i augustinus¬
chil aliud quam ueniam deprȩcabor
Non enĩ de aduersario uictoriã. sed contͣ
m̃daciũ quęrimꝰ ueritatẽ. augustinus
Nũquid nã sic̃ animalia irrationabilia
recte dicimꝰ in usus darinaturis excellen-¬
tiorib. & si uitiosi sic̃ aꝑtissime in eu̾głio
uidemꝰ porcos ad usũ desidatũ concessos eẽ.
demo nib. hoc & de homine recte pos¬
sumꝰ dicere. animal ẽ enĩ sed rationale. &¬
si mortale. anima ẽ. rationał in uit mẽbris

Expanded text:
enim dici fas est, aut ista ignorante Deo fieri, enim dici fas est, aut ista ignorante Deo fieri, aut eum non posse resistere facientibus, aut injuste ista vel facere, vel permittere. Hieronymus. Diversis testimoniis Scripturarum eadem in quaestione uteris in theatrales praestigias: qui unum eumdemque hominem, personarum varietate mutata, in Martem Veneremque producunt: ut qui prius rigidus et truculentus incesserat, postea solvatur in mollitiem feminarum. Augustinus. Cum te iratum sensero, nihil aliud quam veniam deprecabor. on enim de adversario victoriam, sed contra mendacium quaerimus veritatem. Augustinus. Numquidnam sicut animalia irratrecte dicimus in usus dari naturis excellentioribus, etsi vitiosis, sicut apertissime in Evangelio videmus, porcos ad usum desideratum concessos esse daemonibus ; hoc et de homine recte possumus dicere? Animal est enim, sed rationale, etsi mortale. Anima est rationalis in illis membris,
Abbreviated transcription (Latin):
Antonius eñĩ orator
egregius in cuiꝰ laudib tullius ꝑsonat. dis¬
sertos se ait uidisse multos. eloquentem
adhuc neminẽ. Noligͥ mͥ oratorũ & non
tius florib lude ꝑ quos solent imꝑitorũ
atq pueroꝵ aures decipi: sed simplicit̃ die
quid sentias. augustinus Cũ adpęnas
uentũ ẽ. paruulorũ magnis michi crede
coartor angustiis. nec quid respondeam
prorsus inuenio: ñ solũ eas pȩnas dico qͣs
habet post hanc uitã illa dãnatio quo ne-¬
cesse. ẽ. trahatur. si de corpore exierint sine
xp̃ianȩ gr̃ȩ̃ sacram̃to. sed eas ipsas quȩ in
hac uita dolentib nob̾ uersant᷑ ante ocu¬
los quas enumerare si uelim. pͥus tempus
quã exempla deficiunt. Languescunt
ȩgritudinib. torquent᷑ dolorib. fame.
& siti cruciant᷑. debilitant᷑ mẽbris. pͥuan¬
tur sensib. uexant᷑ ab ĩmundis spiritib.
Demonstrandũ ẽ utiq quo mͦ ista sine
ulla sua mala causa iuste patiantur. Non

Expanded text:
Antonius, orator egregius, in cujus laudibus Tullius personat, disertos se ait vidisse multos, eloquentem adhuc neminem. Noli igitur mihi oratorum, et non tuis floribus ludere, per quos solent imperitorum atque puerorum aures decipi: sed simpliciter dic quid sentias. Augustinus. Cum ad poenas ventum est parvulorum, magnis, mihi crede, coarctor angustiis: nec quid resprorsus inuenio, non solum eas poenas dico, quas habet post hanc uitam illa damnatio, quo necesse est trahantur, si de corpore exierint sine Christianae gratiae sacramento, sed eas ipsas, quae in hac uita dolentibus nobis uersantur ante oculos, quas enumerare si uelim, prius tempus quam exempla deficiunt. languescunt aegritudinibus, torquentur doloribus, fame et siti cruciantur, debilitantur membris, priuantur sensibus, uexantur ab inmundis spiritibus. demonstrandum est utique, quo modo ista sine ulla sua mala causa i
Abbreviated transcription (Latin):
hic ẽ trans mitite eũ quo uultis. In hoc
arbitror me ñ peccare: si hominẽ uagũ
ñ sinam longius fugere. Quappt̃ qũia
ego in hac solitudine constitutꝰ ñ possum
agere qđ iussisti: rogaui karissimũ michi
euagriũ. ut tam tui quã mei causa. instan¬
ter nego cium ꝓsequatur

Expanded text:
hic est, transmittite quo vultis. In hoc arbitror me non peccare, si hominem vagum non sinam longius fugere. Quapropter quia ego in hac solitudine constitutus, non possum agere quod jussisti, rogavi carissimum mihi Evagrium, ut tam tui quam mei causa instanter negotium prosequatur
Abbreviated transcription (Latin):
homo ꝑitissimꝰ et ueteranꝰ miles. uno
rotatu gladii utrũq ꝑcutere: & osten¬
dere poplis qđ quicquid ipse uellet
hoc scriptura sentiret. Dignet᷑ gͥ nob̃
sermonẽ suũ mittere. & ñ rep̃henden-¬
do sed docendo garrulitatẽ nr̃ãm cor-¬
rigere. Tunc intelliget aliam uim fo-¬
riẽẽ. aliã triclinii: Non ȩque inter
fusũ & calathos puellarũ. & int̾ erudi-¬
tos uiros de diuinȩ legis dogmatib
disputari. Nunc libere & impudent̃
iactat inuulgus & ꝑstrepit. Dam nauit
nuptias. & int̾ uteros tum̃tes infantum
uagitus. et lectulos maritorũ quid apłs
dixcerit tacet: ut me solũ in inuidiam
uocet. Cũ aũt ad libros uenerit. & pe¬
dem pedi contulerit. & uel ꝓposuerit
aliquid de scripturis. uel audierit ꝓ.¬
ponentem : tunc sudabit. tunc here¬
bit ꝓcul epicurus. longe aristippus
Subulei ñ aderunt. Faeta seropha ñ
grunniet. Et nos tela pat̾ ferrũq haut
debile dextra spargimꝰ. et nr̃o sequit᷑

Expanded text:
homo peritissimus ut ueteranus miles uno rotatu gladii utrumque percutere et ostendere populis, quod, quidquid ipse uellet, hoc scriptura sentiret. dignetur igitur nobis sermonem suum mittere et non reprehendendo, sed docendo garrulitatem nostram corrigere. tunc intelleget aliam uim fori esse, aliam triclinii; non aeque inter fusa et calathos puellarum et inter eruditos uiros de diuinae legis dogmatibus disputari. nunc libere et inpudenter iactat in uulgus et perstrepit: \'damnauit nuptias\' et inter uteros tumentes, infantum uagitus et lectulos maritorum, quid apostolus dixerit, tacet, utmesolum in inuidiam uocet; cum autem ad libros uenerit et pedem pedi contulerit et uel proposuerit aliquid de scripturis uel audierit proponentem, tunc sudabit, tunc haerebit. procul Epicurus, longe Aristippus, subulci non aderunt, feta scrofa non grunniet. et nos tela, pater, ferrumque haud debile dextra spargimus, et nostro sequitur
Abbreviated transcription (Latin):
beatus apłs paulus incunctis pene epłis
suis loquit᷑. et p̃cepit in eccłiis gentium
ꝑ unã sabbati hoc ẽ die dñico om̃s confer¬
re deb̾e quȩ iherosolymã in scõꝵ solatia
p̃sidem: post annos ait plures elemosinas

Expanded text:
beatus apostolus Paulus in cunctis pene Epistolis beatus apostolus Paulus in cunctis pene Epistolis suis loquitur, et praecipit Ecclesiis Gentium per unam sabbati, hoc est, die dominico omnes conferre debere, quae Hierosolymam in sanctorum solatia praesidem: Post annos, ait, plures, eleemosynas
Abbreviated transcription (Latin):
Tu ructato cũ scłi hominib. ego ieiuinabo
cũ feminis. immo cũ religiosis uiris qui
pudicitiã uultu p̃fer̃. et pallida iungi con¬
tinentia. ora portantes cep̃i ostendunt ue-¬
inoleuerit apud gallos continentia. & so¬¬
brietas. atq ieiuniũ. tab̃nȩ tuȩ lucra non
habeant. et uigilias diaboli ac temulenta
conuiuia tota nocte exercere ñ possis.
Prec̾ea hisdẽ ad me relatũ ẽ epłis. qđ cont᷑
auctoritatẽ apłi pauli. immo petri. ioħis.
et iacobi. qui deoetras deder̃ paulo & bar-¬
nabȩ cõmunicationis et p̃ceper̃ eis ut
pauꝑũ memores eeñt: Tu ꝓhibebas ihero¬
solymã inusus scõꝵ aliqua sũptuũ solacia
dirigi. uidelicet si adhȩc respondero. sta¬
tim latrabis meã me causam agere qui
tanta cunctos largitate donasti. ut nisi
uenisses ihero solẏmã & tuas uel patro-¬
norũ tuoꝵ pecunias effudisses om̃s peri¬
clitaremur fame. Ego hoc loquor quod

Expanded text:
Tu ructato cum saeculi hominibus, ego jejunabo Tu ructato cum saeculi hominibus, ego jejunabo cum feminis, immo cum religiosis viris, qui pudicitiam 398 vultu praeferunt, et pallida jugi continentia ora portantes, Christi ostendunt veinoleverit apud Gallos continentia et sobrietas atque jejunium, tabernae tuae lucra non habeant, et vigilias diaboli ac temulenta convivia, tota nocte exercere non possis. Praeterea iisdem ad me relatum est Epistolis, quod contra auctoritatem apostoli Pauli, immo Petri, Joannis et Jacobi, qui dextras dederunt Paulo et Barnabae communicationis, et praeceperunt eis, ut pauperum memores essent, tu prohibeas Hierosolymam in usus sanctorum aliqua sumptuum solatia dirigi. Videlicet si ad haec respondero, statim latrabis, meam me causam agere, qui tanta cunctos largitate donasti, ut nisi venisses Hierosolymam, et tuas vel patronorum tuorum pecunias effudisses, omnes periclitaremur fame. Ego hoc loquor, quod
Abbreviated transcription (Latin):
de paradyso. Et illi quidẽ aꝑtis ocuł eru¬
buer̃ nudos se eẽ. cernentes. et uerenda te¬¬
xerunt arborũ folus. Tu & tunica. et fide.
nudus subitoq timore ꝑterritꝰ & aliquid habens
nocturnȩ crapulȩ. scõꝵ oculis obscenã par¬
tem corporis ingerebas. ut tuã indicares
prudentiã. Tales habet aduersarios eccłia.
Hui duces contra martẏrũ sanguinẽ dimi¬
cant. Huiꝰce modi oratores contͣ apłos ꝑto¬
nant. Immo tã rapidi canes contra xp̃i
meũ. ec forsitan de suꝑstitione descendat.
Quando iratꝰ fuero et aliquid mali in
meo animo cogitauero. et me nocturnũ
plasma deluserit. bafilicas martẏrum
intrare ñ audeo. ita totꝰ et animo & cor-¬
pore ꝑtremisco. rideas forsitan & muli¬
ercularũ deliram̃ta sub sannas. Non eru¬
besco earũ fidẽ quȩ pͥmȩ uiderunt dnm̃
resurgentẽ. quȩ mittuntur ad apłos. quȩ
in matre dñi saluatoris scĩs apłis cõm̃dant᷑.

Expanded text:
de paradiso: et illi quidem apertis oculis erude paradiso: et illi quidem apertis oculis erubuerunt, nudos se esse cernentes, et verenda texerunt arborum foliis: tu et tunica et fide nudus, subitoque timore perterritus, et aliquid habens nocturnae crapulae, sanctorum oculis obscenam partem corporis ingerebas, ut tuam indicares prudentiam. Tales habet adversarios Ecclesia: hi duces contra martyrum sanguinem dimicant: hujuscemodi oratores contra apostolos pertonant, immo tam rabidi canes contra Christi meum, ne forsitan de superstitione descendat. Quando iratus fuero, et aliquid mali in meo animo cogitavero: et me nocturnum phantasma deluserit, basilicas martyrum intrare non audeo: ita totus et corpore et animo contremisco. Rideas forsitan, et muliercularum deliramenta subsaunes. Non erubesco earum fidem, quae primae viderunt Dominum resurgentem, quae mittuntur ad apostolos, quae in matre Domini Salvatoris, sanctis apostolis commendantur.
Abbreviated transcription (Latin):
firui et eunomii has prestigias dȩ monũ
eẽ confinges & ñ uere clamare dȩmones.
sed sua simulare torm̃ta. Do consilium. in¬
grede basilicas martyrũ. et aliquando pur¬
gaberis. Inuenies ibi multos socios tuos et
nequaquã cereis martyrũ quitͥ displicent
sed flãmis inuisibilib cõbureris. et tunc fa¬
teberis qđ nunc negas. & tuũ nom̃ qui idi
uigilantio loquęris lib̾e ꝓclamabis te esse.
aut mercuriũ ꝓpt̾ nũmoꝵ cupiditatẽ. aut
nocturninũ iuxta plauti amphitrionem
qđ dormiente in alcenȩ adulterio duas no-¬
ctes iuppit̃ copulauit ut magnę fortitudinis.
hercules nasceretur. Aut certe te liberum
patrẽ ꝓ ebrietate et cantharo ex humeris
dependente & semꝑ rubente facie & spu¬
de et in hac ꝓuincia cũ subitꝰ terrȩ motus
noctis medio om̃s de somno excitassec. tu
prudentissimꝰ et sapientissimꝰ mortalium
nudus orabas. & referebas nob̃ adam & ȩuã

Expanded text:
rii et Eunomii, has praestigias daemonum rii et Eunomii, has praestigias daemonum esse confingas, 397 et non vere clamare daemones; sed sua simulare tormenta. Do consilium, ingredere basilicas martyrum, et aliquando purgaberis: invenies ibi multos socios tuos, et nequaquam cereis martyrum, qui tibi displicent, sed flammis invisibilibus combureris, et tunc fateberis, quod nunc negas, et tuum nomen, qui in Vigilantio loqueris, libere proclamabis, te esse aut Mercurium propter nummorum cupiditatem, aut Nocturnum , juxta Plauti Amphitryonem, quo dormiente, in Alemenae adulterio, duas noctes Jupiter copulavit, ut magnae fortitudinis Hercules nasceretur; aut certe Liberum patrem pro ebrietate et cantharo ex humeris dependente, et semper rubente facie, et spude et in hac provincia cum subitus terrae motus, noctis medio omnes de somno excitasset; tu prudentissimus, et sapientissimus mortalium nudus orabas, et referebas nobis Adam et Evam
Abbreviated transcription (Latin):
uirtutes quȩ in basilicis martyrũ funt. et
dicit eas incredulis ꝓdesse ñ credentib. quasi
nunc hoc quęrat᷑ quib fiant & ñ qua uirtute
fiant. Esto signa sint infideliũ qm̃ sermoni
et doctrine crede noluer̃ signis. adducantur
ad fidẽ. Et dñs incredulis signa faciebat. et
cam̃ ñ ideirco dñi sugillanda sunt signa: quia
illi infideles erant. sed maiori admirationi
erunt. quia tantȩ fuere potentiȩ. ut etiã m̃tes
durissimas edomarent. & ad fidem cogerent.
ltaq nolo mͥdicas signa infideliũ sunt: sed
responde quo mͦ inuilissimo puluere &e fauil¬
la nescio quanta sit signoꝵ uirtutũq p̃sentia.
Sentio. sentio. infelicissime mortaliũ quid
doleas. quid timeas. Sp̃s iste immundꝰ qui
hec te cogit scribe sepe hoc uilissimo tortꝰ ẽ
puluere. immo hodieq torquet᷑. Et qui in
te plagas dissimulat. in ceteris conficetur
nisi forte in morẽ gentiliũ impioꝵq: por

Expanded text:
virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et virtutes, quae in basilicis martyrum fiunt, et dicit eas incredulis prodesse, non credentibus, quasi nunc hoc quaeratur, quibus fiant, et non, qua virtute fiant. Esto signa sint infidelium, qui quoniam sermoni, et doctrinae credere noluerunt, signis adducantur ad fidem, et Dominus incredulis signa faciebat, et tamen non idcirco Domini suggillanda sunt signa, quia illi infideles erant, sed majori admirationi erant , quia tantae fuere potentiae, ut etiam mentes durissimas edomarent, et ad fidem cogerent. Itaque nolo mihi dicas, signa infidelium sunt; sed responde quomodo in vilissimo pulvere, et favilla, nescio qua, tanta signorum virtutumque praesentia. Sentio, sentio, infelicissime mortalium, quid doleas, quid timeas. Spiritus iste immundus qui haec te cogit scribere, saepe hoc vilissimo tortus est pulvere, immo hodieque torquetur, et qui in te plagas dissimulat, in caeteris confitetur. Nisi forte in morem gentilium impiorumque,
Abbreviated transcription (Latin):
ritiam. & ad om̃ia uitia quę uitant᷑ soli¬
tudine. Et id circo urbium frequentias
declinamꝰ. ne facere cõpellamur: Quȩ
nos ñ tam natura cogit facere quã uolun-¬
tas. Hȩc ut dixi scõꝵ presbiteroꝵ rogatu
uniꝰ noctis lucubratione dictaui. festinan¬
te ad modũ frẽ si sinno. et ꝓpt̾ scõrum
refrigeria egẏptũ ire ꝓperante. Alioqͥn
et ipsa materia aꝑtã habuit blasphemiã.
quȩ indignationẽ magis scribentis quã
testimonioꝵ multitudinẽ flaguaret. Qđ
sidormitantius in mea rursus maledicta
uigilarit. et eodẽ ore blasphemo quo apłos
et martẏras lacerarat. de me quoq pu¬
tauerit detrahendũ. nequaquã illi breui-¬
cula lucubraciuncula sed tota nocte uigi¬
labo. Et sociis illius immo discipłis uel
magistris qui nisi tum̃tes uteros uidint
feminarũ. maritos earũ xp̃i ministerio
arbitrantur indignos. HIΕRONIMUS¬

Expanded text:
ritiam, et ad omnia vitia quae vitantur soliritiam, et ad omnia vitia quae vitantur solitudine. Et idcirco urbium frequentias declinamus, ne facere compellamur, quae nos non tam natura cogit facere, quam voluntat. --Haec, ut dixi, sanctorum presbyterorum rogatu, unius noctis lucubratione dictavi, festinante admodum 402 fratre Sisinnio, et propter Sanctorum refrigeria ad Aegyptum ire properante: alioquin et ipsa materia apertam habuit blasphemiam, quae indignationem magis scribentis, quam testimoniorum multitudinem flagitaret. Quod si Dormitantius in mea rursus maledicta vigilaverit, et eodem ore blasphemo, quo apostolos et martyres lacerat, de me quoque putaverit detrahendum, nequaquam illi brevi lucubratiuncula, sed tota nocte vigilabo, et sociis illius immo discipulis vel magistris, qui nisi tumentes uteros viderint feminarum, maritos earum Christi ministerio arbitrantur indignos.
Abbreviated transcription (Latin):
rima ad illicitos ducat amplexus. Respon¬
debis hoc ñ ẽ. pugnare sed fugere sta in acie
aduersariis armatꝰ obsiste. ut postquam
uiceris coroneris. Fateor imbecillitatem
meã. nolo spe pugnare uictoriȩ. ne ꝑdam
aliquando uictoriã. Si fugero. gladiũ deui
cadendũ. Quid aũt necesse ẽ. certa dimit¬
tere. & incerta sectari : aut scuto aut pedib
mors uitanda ẽ: Tu qui pugnas et suꝑari
potes et uincere. Ego cũ fugero ñ uncor
in eo qđ fugio. sed idõ fugio ne uincar.
Nulla securitas ẽ. uicino serpente dormi-¬
re. potest fieri. et me ñ mordeat. tam̃ po-¬
test̃ fieri ut aliquando me mordeat. Ma
tres uocamꝰ sorores et filias. & ñ erubescimꝰ
uitiis nr̃is nomina pietatis obtendere.
Quid facit monachus in cellulis femi¬
narũ. quid sibi uolunt sola et priuata
colloquia: Et arbitror fugientes oculos¬
sordidos. sc̃s amor impacientiã ñ habet.
Qđ de libidine diximꝰ. referamꝰ ad aua-¬

Expanded text:
rima ad illicitos ducat amplexus. Responrima ad illicitos ducat amplexus. Respondebis: hoc non est pugnare, sed fugere. Sta in acie, adversariis armatus obsiste: ut postquam viceris, coroneris. Fateor imbecillitatem meam. Nolo spe pugnare victoriae, ne perdam aliquando victoriam. Si fugero, gladium devitcadendum. Quid autem necesse est certa dimittere, et incerta sectari? Aut scuto, aut pedibus mors vitanda est. Tu qui pugnas, et superari potes, et vincere. Ego cum fugero, non vinco in eo quod fugio: sed ideo fugio, ne vincar. Nulla securitas est vicino serpente dormire. Potest fieri, ut me non mordeat, tamen potest fieri ut aliquando me mordeat. 401 Matres vocamus sorores et filias, et non erubescimus vitiis nostris nomina pietatis obtendere. Quid facit monachus in cellulis feminarum? quid sibi volunt sola et privata colloquia, et arbitros fugientes oculi? Sanctus amor impatientiam non habet. Quod de libidine diximus, referamus ad ava
Abbreviated transcription (Latin):
terit. et uirginitas ñ erit approbanda .
Sienĩ om̃s uirgines fuerint. nuptiȩ ñ
erunt. Interibit humanũ genꝰ. infantes
in cunis ñuagient. obstetrices absq mer¬
cedib m̃dicabunt: et grauissimo frigore
solus atq contratus dormitantius uigila¬
bit inlectulo. Rara ẽ. uircꝰ. nec a plurib
appetit᷑. Atq utinã hoc om̃s eẽnt. qđ pau¬
aũt ñ doctoris habet sed plangentis offi¬
ciũ. qui uel se uł mundũ lugeat. et dñi
pauidꝰ prestolet᷑ aduentũ. Qui sciens im¬
becillitatẽ suã. & uas fragile qđ portat ti-¬
met offenđe. ne impingat & corruat atq
frangatur. Vnde & mulierũ maximeq
adolescentularũ uitat aspectũ. ec intantũ
castigator sui ẽ ut etiã quȩ tuta sunt ꝑti¬
mescat. Cur inquit ꝑgis adheremũ: iude¬
licet ut te ñ audiã. ñ uideã. ut tuo furore
ñ mouear: ut tua bella ñ patiar. ne me ca¬¬
piat oculus meretricis. ne forma pulcher

Expanded text:
terit? Et virginitas non erit approbanda. terit? Et virginitas non erit approbanda. Si enim omnes virgines fuerint, nuptiae non erunt: interibit humanum genus: infantes in cunis non vagient; obstetrices absque mercedibus mendicabunt: et gravissimo frigore solus atque contractus Dormitantius vigilabit in lectulo. Rara est virtus nec a pluribus appetitur. Atque utinam hoc omnes essent, quod pauautem non doctoris habet, sed plangentis officium: qui vel se, vel mundum lugeat, et Domini pavidus praestoletur adventum: qui sciens imbecillitatem suam, et vas fragile qmet offendere ne impingat et corruat atque frangatur. Unde et mulierum maximeque adolescentularum vitat aspectum; et intantum castigator sui est, ut etiam quae tuta sunt pertimescat. Cur, inquis, pergis ad eremum? Videlicet ut te non audiam, non videam, ut tuo furore non movear, ut tua bella non patiar, ne me capiat oculus meretricis, ne forma pul
Abbreviated transcription (Latin):
la: qui nec p̃sentia possident nec futura.
Non enĩ simplicit̾ pauꝑes. sed pauꝑes sp̃u
tandis. nequaꝗͣ intellectus sed elemosina
opus ẽ. In scĩs pauꝑib beatitudo ẽ. intelli¬
gentiȩ. ut ei tribuat qui erubescit acciꝑe
et cũ acceꝑit dolet metens carnalia. et
seminans spiritalia. Qđ aũt asserit me-
lius eos facere qui utant᷑. reb suis & pau¬
datis semel omĩa largiant᷑. ñ a me ei sed
eẽ. ꝑfectus. qui cũ apłis patrẽ. nauiculam.
et rete dimittit. Iste quẽ t laudas. scđs̃.
aut tertius gradus ẽ. quẽ & nos recipimꝰ
dũ mͦ sciamꝰ. pͥma seđis et tertus p̃feren¬
da. nec a suo studio monachi de terren
di sunt: Ate linguis uiperȩ. & morsusm
seuissimoͥs quib argum̃taris et diois. si
om̃s se reclauserint. & fuerint in solitudi¬
ne. quis celebrabit eccłias. quis scłares
homines lucrifaciet. quis peccantes ad
uirtutes poterit cohortari : Hoc enĩ mͦ.
siom̃s tecũ fatui sint. sapiens eẽ. quis po¬

Expanded text:
la, qui nec praesentia possident nec futura? Non enim simplices pauperes, sed pauperes spiritu tandis nequaquam intellectu, sed eleemosyna opus est. In sanctis pauperibus beatitudo est intelligentiae, ut ei tribuat, qui erubescit accipere: et cum acceperit, dolet: metens carnalia, et seminans spiritalia. Quod autem asserit eos melius facere, qui utuntur rebus suis, et paudatis, semel omnia largiuntur, non a me ei , seesse perfectus, qui cum apostolis patrem, naviculam et recte dimittit. Iste quem tu laudas, secundus aut tertius gradus est, quem et nos recipimus, dummodo sciamus prima secundis et tertiis praeferenda. 400 sunt a te lingua viperea et morsu saevissimo de quibus argumentaris, et dicis: Si omnes se clauserint, et fuerint in solitudine, quis celebrabit Ecclesias? quis saeculares homines lucrifaciet? quis peccantes ad virtutes poterit cohortari? Hoc enim modo si omnes tecum fatui sint, sapiens quis esse po
Abbreviated transcription (Latin):
pulius uilissimꝰ et fauilla nescio qua iacet
linteamina colligata ut polluta om̃ino pol¬
luat. et quasi pulchra pharisaica foris dealba¬
Et post hȩc de baratro pectoris sui cenosam
spurcitiã euomens audet dicere. ergo cineres
suos amant animȩ martyrũ. et circũ uolant
eos. semꝑq p̃sentes sunt ne si forte aliquis
peccator aduenerit absentes audire ñ possit.
Oportentũ int̾ras ultimas deportandũ. Ri¬
des de reliquiis martyrũ. et cũ auctore huiꝰ
hereseos eunomio eccłus xp̃i calũniã struis.
nec tali societate terreris ut eadẽ contͣ nos
loquaris quȩ ille contra eccłiam loquitur.
Om̃s enĩ sectatores eiꝰ bafilicas apłorũ et
martyrũ ñ in grediunt᷑. ut scilicet mortuũ

Expanded text:
pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet pulvis vilissimus et favilla, nescio quae, jacet linteamine convoluta: ut polluta omnia polluat: et quasi sepulcra pharisaica foris dealbaEt post haec de barathro pectoris sui coenosam spurcitiam evomens, aut dicere: « Ergo cineres suos amant animae martyrum, et circumvolant eos, semperque praesentes sunt; ne forte si aliquis precator advenerit, absentes audire non possint? » O portentum in terras ultimas deportandum! Rides de reliquiis martyrum, et cum auctore hujus haereseos Eunomio, Ecclesiis Christi calumniam struis: nec tali societate terreris, ut eadem contra nos loquaris, quae ille contra Ecclesiam loquitur? Omnes enim sectatores ejus basilicas apostolorum et martyrum non ingrediuntur, ut scilice
Abbreviated transcription (Latin):
solatio tẽꝑemꝰ et uigilemꝰ ad lum̃ ne tecũ
dormiamꝰ in tenebris. Qđ si aliqui ꝑ imꝑi¬
tiam & simplicitatẽ scłariũ hominũ uel¬
certe religiosarũ feminarũ de quib uere
possumꝰ dicere confiteor. zelũ dĩ habent
sed ñ scđm scientiã. hoc ꝓ honore marty¬
rũ faciunt. quid inde ꝑdes. c̃ausabantur
uoce correpti sunt. Neq enĩ xp̃s indige¬
bat unguento. nec martyres lumine cere.¬
orum. & tam̃ & illa mulier in honore xp̃i
hoc fecit. deuotioq m̃tis eiꝰ recipitur.
Et quicũq accendunt cereos scđm fidẽ
suã. habent mercedem. dicente apło. unꝰ¬
quisq in suo sensu abundet. Idolatras ap¬
pellas huiꝰcemodi homines: non diffite¬
or om̃s nos qui xp̃o credimꝰ de idolatriȩ
errore uenisse. Non enĩ nascim᷑ sed renas¬
cim᷑ xp̃iani. Et quia quondã colebamus
idola. nunc dm̃ colere non debemꝰ: Ne simi¬
liũ uideam᷑ cũ idolis honore uenerari: illud

Expanded text:
solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tecum solatio temperemus; et vigilemus ad lumen, ne caeci tecum dormiamus in tenebris. Quod si aliqui per imperitiam, et simplicitatecerte religiosarum feminarum, de quibus vere possumus dicere: Confiteor, zelum Dei habent, sed non secundum scientiam , hoc pro honore Martyrum faciunt, quid inde perdis? Causabantur voce correpti sunt . Neque enim Christus indigebat unguento, nec martyres lumine cereorum: et tamen illa mulier in honore 394 Christi hoc fecit, devotioque mentis ejus recipitur. Et quicumque accendunt cereos, secundum fidem suam habent mercedem, dicente Apostolo: Unusquisque in suo sensu abundet . Idololatras appellas hujusmodi homines? Non diffiteor, omnes nos qui in Christo credimus de idololatriae errore venisse. Non enim nascimur, sed renascimur christiani. Et quia quondam colebamus idola, nunc Deum colere non debemus; ne simili eum videamur cum idolis honore venerari? Illud
Abbreviated transcription (Latin):
templo. Nũquid in alia parte terrarum.
et in eccłus quas nascentes fide sua erudi-¬
ebat que aliis acceꝑat diuide ñ poterat:¬
facultatulas relinquentes ad dñi seruitu¬¬
tem tota m̃te conuersi sunt. Longum ẽ.
nunc side cunctis epłis eiꝰ omĩa testimo¬
nia reuoluere uoluero: in quib hoc ait.
& tota m̃te festinat ut iherosolymã & ad
scã loca credentib pecuniȩ dirigant᷑. ñ in
auariciã. sed inrefrigeriũ. non addiuiti¬
as congregandas. sed ad imbecillitatẽ cor-¬
pusculi sustentandã. et frigus atq inediã
et apud hebreos: ut qui in lege dñi medi¬¬
tantur die et nocte. & partẽ ñ habent in
terra nisi solũ dm̃ synagogarũ & totiꝰ orb̃
sed ut alioꝵ abundantia. alioꝵ sustentet
tria sua posse facere: nec pauꝑes futuros
qui eccłiȩ opib sustentant᷑i fint. Nec uͥos
negamꝰ cunctis pauꝑib: etiã & udȩis et sa-¬
maritanis si tanta sit largitas stipes por¬
rigendas. Sed apłs docet faciendã quidẽ

Expanded text:
. Numquid in alia parte terrarum, et in Ecclesiis, quas nascentes fide sua erudiebat, quae ab aliis acceperat, dividere non poteratfacultatulas relinquentes, ad Domini servitutem tota mente conversi sunt. Longum est nunc si de cunctis epistolis ejus omnia testimonia revolvere voluero, in quibus hoc agit, et tota mente festinat, ut Hierosolymam et ad sancta loca credentibus pecuniae dirigantur: non in avaritiam, sed in refrigerium, non ad divitias congregandas, sed ad imbecillitatem corpusculi sustentandam, et frigus atque inediamet apud Hebraeos, ut qui in lege Domini meditantur die ac nocte, et patrem non habent in terra, nisi solum Deum, synagogarum et totius orbsed ut aliorum abundantia, aliorum sustentet tria sua facere: nec pauperes defuturos, qui Ecclesiae opibus sustentandi sint. Nec nos negamus cunctis pauperibus etiam Judaeis et Samaritanis, si tanta sit largitas, stipes porrigendas. Sed Apostolus faciendam quidem docet
Abbreviated transcription (Latin):
itaq te. & repetens iterũ iterũq mone¬
bo ne officiũ clericatꝰ. genꝰ antiq̃ militiȩ
putes. id ẽ ne lucra scłi in xp̃i quȩras
militiã ne plus habeas quã qͣndo cleri¬
eus eẽ cepistis et dicat᷑ tibi. cderici eorũ
bili głosum: quasi quandã pestem fuge
Corrũpunt mores bonos confabulatio¬
nes pessimȩ. Tu aurũ contempnis: alius
diligit. Iu calcas opes: ille sectatur. Tibi
& plateȩ: et medicoꝵ tabnȩ. Intanta moꝵ
discordia. quȩ potest eẽ. concordia: Hos¬
pitiolũ tuũ. aut raro. aut nũquã mulie-¬
manseris. ne inp̃terita castitate confidas.
eẽ. sapientior. Mem̃to semꝑ qđ paradisi
colonũ de possessione sua mulier eiecerit.
Egrotanti tibi sc̃s quilibet frat̃ assistat:
et germana uł mat̾ aut ꝓbata quȩ libec
apud om̃s fidĩ. Quod si huiꝰce modi non

Expanded text:
itaque te, et repetens iterum iterumque moneitaque te, et repetens iterum iterumque monebo, ne officium clericatus genus antiquae militiae putes, id est, ne lucra saeculi in Christi quaeras militia, ue plus habeas, quam quando clericus esse coepisti, et dicatur tibi: cIeri eorum bili gloriosum quasi quandam pestem fuge. corrumpunt mores bonos confabulationes pessimae. tu aurum contemnis, alius is diligit; tu calcas opes, ille sectatur; tibi et plateae ac medicorum tabernae: in tanta morum discordia quae potest esse concordia? hospitiolum tuum aut raro aut numquam muliemanseris; ne in praeterita castitate confidas. esse sapientior; memento semper, quod paradisi colonum de possessione sua mulier eiecerit. aegrotanti tibi sanctus quilibet frater adsistat et germana uel mater aut probatae quaelibet apud omnes fidei. quodsi huiusce modi non
Abbreviated transcription (Latin):
habe uirtutum: sed nͦrã qualiacũq sunt
suscipe: et libellũ hunc libello illius co-¬
pulato: ut cũ ille te monachũ erudierit.
hic clericũ doceat eẽ. ꝑfectũ. Igit᷑ clericꝰ
qui xp̃i seruit eccłiȩ int̃p̃tetur primo¬
uocabulũ suũ: et nominis diffinitione
latine sors appellatur. ꝓpt̃ea uocantur
cderiei: qͣuia de sorte sunt dnĩ: uel quia
dñs ipse sors id ẽ pars clericorũ ẽ. Et quia¬
Quod si quippiã aliud habuerit p̃ter
dñm : pars eiꝰ ñ erit dñs. Uerbi grã si
aurũ. si argentũ. si possiones. si uariam
suppellecalẽ. cũ istis partib dñs pars eiꝰ
fieri ñ dignatur: si aut̃ ego pars dñisũ
& funiculus hereditatis eiꝰ nec accipio
partẽ int̃ cȩteras trib sed quasi leuita
e sacerdos uiuo de decimis & altari ser¬
luens. altaris oblatione sustentor. habers
uictũ & uestim̃tũ: his contentus ero. et
nudã crucẽ nudus sequar. Obsecro

Expanded text:
habere uirtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, habere uirtutum; sed et nostra, qualiacumque sunt, suscipe et libellum hunc libello illius copulato, ut, cum ille te monachum erudierit, hic clericum doceat esse perfectum. Igitur clericus, qui Christi seruit ecclesiae, intvocabulum suum, et nominis diffinicione s Grece, Latine sors apellatur, propterea vocantur clerici, quod de sorte sunt Domini, vel quia Dominus ipse sors, id eabere potest. Quod si quippiam aliud habuerit praeter dominum, 20 pars eius non erit dominus. uerbi gratia, si aurum, si argentum, si possessiones, si uariam supellectilem, cum his partibus dominus pars eius fieri non dignatur. si autem ego pars domini sum et funiculus hereditatis eius nec accipio partem inter ceteras tribus, sed quasi leuita et sacerdos uiuo de decimis et altari semiens altaris oblatione sustentor, habens uictum et uestitum his contentus ero et nudam crucem nudus sequar. obsecro
Abbreviated transcription (Latin):
erat ardens in nob̾ dũ loqueret᷑ inuia
& apiret nob scripturas: Quorsũ hȩc
tam longo repetita pͥncipio: Nea me
quęras pueriles declamationes. senten¬
tiarũ flosculos. uerboꝵ lenocinia. & ꝑ
fines capituloꝵ singuloꝵ acuta quȩdã
breuitq conclusa: quȩ plausus & da¬
mores excitant audientiũ. Amplectat᷑
me modo sapientia: et abisac nr̃a quȩ
nũ quã senesci. in meo requiescat sinu
Impolluta ẽ. uirginitatisq ꝑpetuae
et quȩ infimilitudinẽ mariȩ cũ quo¬
dicasse qđ infine mundi qͣndo uiacta
ꝓpħam ⁊achariã stultus eẽ. pastor ee
perit sapientia decrescente refriges¬
eat caritas multoꝵ. Audi gͥ ut beatus
erprianus ait. non deserta sed fortia:
audi frẽm collegio. patrẽ senio. quite
ab incunabulis fidĩ usq ad ꝑfectam
ducat ȩatem: et ꝑ singulos gradus
uiuendi p̃cepta constituens int̃ cȩteros
erudiat. Scio quidẽ ab auunculo tuo
beato helio doro qui nunc pontifea
tidie discere: normã q te eiꝰ exemplum.

Expanded text:
erat ardens in nobis, dum loqueretur in uia et aperiret nobis scripturas? Quorsum haec tam longo repetita principio? ne a me quaeras pueriles declamationes, sententiarum flosculos, uerborum lenocinia et per fines capitum singulorum acuta quaedam breuiterqu# conclusa, quae plausus et clam ores excitent audien. tum. amplexetur me modo sapientia et Abisag nostra, quae numquam senescit, in meo requiescat sinu. inpolluta est uirgi\'nitatisque perpetuae et in similitudinem Mariae, cum coaedicasse, quod in fine mundi, quando iuxta prophetam Zacha. riam stultus pastor esse coeperit. sapientia decrescente refrigescet caritas multorum. andi igitur, ut beatus Cypnanus ait, non diserta, sed fortia. audi fratrem collegio, patrem senio, qui te ab incunabulis fidei usque ad perfectam ducat aetatem et per singulos gradus uiuendi praecepta constituens in te ceteros erudiat. scio quidem ab auunculo tuo, beato Heliodoro, qui nunc pontifex tidie discere normamque uitae eius exemplum
Abbreviated transcription (Latin):
Si aũt ñ possumꝰ ñ quia latet miseriae
pͥncipiũ idõ pigrescere miscđiȩ debet
officiũ. aduersus eos aũt qui sibi uidentur
scire qđ nesciunt. hoc tutiores sumꝰ qđ
hanc ignorantiã nr̃am ñ ignoramꝰ: Aliud
ẽ enĩ qđ nescire malũ ẽ. aliud qđ scire
uł ñ potest uł ñ opusẽ: uł ad uitã quam
quęrimꝰ in differensẽ. hoc uͦ qđ de lit-¬
teris apłi iacobi nunc requiro in hac ip-¬
sa qua uiuimꝰ & ut semꝑ uiuamꝰ dõ place¬
re studemꝰ actione uersat᷑. Quo modo gͦ
intelligendũ ẽ obsecro te quicũq totã
legẽ seruauerit. offendat aũt in uno. fa-¬
ctus ẽ om̃iũ reus: ltane qui furtũ fecerit
immo uͦ qui dixerit diuiti hic sede: pau-¬
ꝑiaũt tu sta illic. & homicidii. & adulterii.
& sacrilegii reus ẽ. quod si ñ ẽ. quomͦ qui
in uno offendit factus ẽ om̃iũ reus: An
illud qđ dixcit de diuite & pauꝑe adista
ñ ꝑtinet: Quoꝵ siquis in uno offenderit.

Expanded text:
si autem non possumus, non, quia latet miseriae si autem non possumus, non, quia latet miseriae principium, ideo pigrescere misericordiae debet officium. aduersus eos autem. qui sibi uidentur scire, quod nesciunt, hoc tutiores sumus. quod hanc ignorantiam nostram non ignoramus. aliud est enim, quod nescire malum est, aliud, quod sciri uel non potest uel non opus est uel ad uitam. quam quaerimus, indifferens est. hoc uteris apostoli Iacobi nunc requiro in hac ipsa qua uiuimus et, ut semper uiuamus, deo placere studemus actione uersatur. quomodo ergo intellegendum est, obsecro te: quicumque totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus? itane qui furtum fecerit, immo uero qui dixerit diuiti: hic sede, pauperi autem: tu sta illic, et homicidii et adulterii et sacrilegii reus est? quod si non est, quomodo qui in uno offendit factus est omnium reus? an illud quod dixit de diuite et paupere ad ista non pertinet, quorum si quis in uno offenderit,
Abbreviated transcription (Latin):
qđ huic rei satis apte conuenit. Cũ qͥdã
ruissec inputeũ ubi aqua tanta erat ut
eũ magis exciꝑet ne moreret᷑. qũa suf¬
focaret ne loqueretur. accessit aliꝰ eoq
uiso miserans ait. Quomͦ huc cecidisti:
libes non quomͦ huo ceciderim quȩre.
lta qm̃ fatemꝰ & fide catholica tenemus
de reatu peccati tanquã de puteo etiam
pariuuili infantis animã xp̃i grã libandã.
satis ẽ. ei qđ modũ qͦ salua fiat nouimꝰ
etiã sinũ quã quomͦ in malũ illud deue¬
nerit nouerimꝰ: sed idõ putaui eẽ. quȩren¬
dũ ne forte ex illis opinionib incarna¬
tionis animȩ aliquã teneamꝰ in caucius.
quȩ libandã prorsus animã paruuli con¬
tradicat negans eã eẽ in isto malo. hoc gͥ
firmissime retento qđ anima paruuli
de reatu peccati libanda ẽ. Nec alio modo
nosse uaniloquiis ñ disputatorib sed liti-¬
gatorib paratius instructiusq resistimꝰ

Expanded text:
quod huic rei satis apte conuenit. cum quidam quod huic rei satis apte conuenit. cum quidam ruisset in puteum, ubi aqua tanta erat, ut eum magis exciperet, ne moreretur, quam suffocaret, ne loqueretur, accessit alius eoque uiso miserans ait: Quo modo huc cecidisti?\liberes, non, quo modo huc ceciderim, quaere\'. ita, quoniam fatemur et fide catholica tenemus de reatu peccati tamquam de puteo etiam paruuli infantis animam Christi gratia liberandam, satis est ei, quod modum, quo salua fiat. nouimus, etiamsi numquam. quo modo in malum illud deuenerit, nouerimus. sed ideo putaui esse quaerendum, ne forte ex illis opinionibus incarnationis animae aliquam teneamus incautius, quae liberandam prorsus animam paruuli contradicat negans eam esse in isto malo. hoc igitur firmissime retento, quod anima paruuli de reatu peccati liberanda est nec alio modo nosse, uaniloquis non disputatoribus sed litigatoribus paratius instructiusque resistimus;
Abbreviated transcription (Latin):
uod adte scripsi honorande michi
inep̃o frat̃ hieronime quęrens de
anima humana. si nascentib singuł nouȩ
singulȩ nuncusq fuint ubi peccati uin¬
culũ contrah ant. qđ ꝑ sacram̃tũ gr̃ae xp̃i
etiã in infantib recens natis ñ dubitamꝰ
nolui ulla alia onerare quęstione. sed qđ
urget acrius multo minꝰ ẽ negligendum
Proinde quęro & ꝑ dñm obsecro ut eapo¬
nas mͥ qđ multis existimo ꝓfuturum :
Aut si iam ut abste uł ab alio aliquo ex¬
positũ habes dirigas nob̃ quo mͦ accipi¬
enĩ totã legẽ seruauerit. offendat aũt in
uno. factus ẽ. om̃iũ reus. Quȩ res talis ac
tanta ẽ: ut qđ hinc tibi ñ iã olim scripsi.
me multũ pęniteat. De agenda namq
p̃senti uita quomͦ ad uitã ꝓueniamus
ȩt̃nam. non p̃terita ꝑscrutanda quã pę¬
nitus demersit obliuio sicuti ẽ. illud qđ
de anima quęrendũ putaui hȩc uertitur
quȩstio. Elegant̃ aũt dictũ ẽẽ narratur.

Expanded text:
uod ad te scripsi, honorande mihi in Christo frater Hieronyme, quaerens de anima humana, si nascentibus singulis, novae singulae nunc usque fiunt, ubi peccati vinculum contrahant, quod per sacramentum gratiae Christi, etiam in infantibus recens natis non dubitamus nolui ulla alia onerare quaestione; sed quod urget acrius, multo minus est negligendum. Proinde quaeso et per Dominum obsecro ut exponas mihi, quod multis existimo profuturum, aut si jam vel abs te, vel ab alio aliquo expositum habes, dirigas nobis quomodo accipienim totam legem seruauerit, offendat autem in uno, factus est omnium reus. quae res talis ac tanta est, ut, quod hinc tibi non iam olim scripsi, me multum paeniteat. De agenda namque praesenti uita, quo modo ad uitam perueniamus aeternam, non de praeterita perscrutanda, quam penitus demersit obliuio, sicuti est illud, quod de anima quaerendum putaui. haec uertitur quaestio. eleganter autem dictum esse narratur,
Abbreviated transcription (Latin):
gere ñ graueris. Infelix ẽ. enĩ qu stantos
etiã scõs tuoꝵ studioꝵ labor & digne
honorat. & de his dño deo nr̃o cuiꝰ munere
talis es grãs agit. Unde cum libentius de-¬
beam a quolibet discere qđ utiliter ignoro.
quã ꝓmptiꝰ quõlibet docere qđ scio. qͦnto
iustius abste hoc caritatis debitum flagi¬
to. cuiꝰ doctrina in nomine & adutorio
dñi tantũ in latina lingua ȩcclesiasticę
litterȩ adiutȩ sunt. quantũ nunquã antea
potuerunt. maxime tam̃ istam sententiã
quicũq totam legem seruauerit offendat.
autẽ in uno factus ẽ. omniũ reus: si quo
alio modo exponi meliꝰ posse nouit dile¬
ctio tua. ꝑ dñm obsecro ut id nobiscum
cõmunicare digneris.

Expanded text:
gere non graveris. Infelix est enim qui non tantos gere non graveris. Infelix est enim qui non tantos et tam sanctos tuorum studiorum labores et digne honorat, et de his Domino Deo nostro, cujus munere talis es, gratias agit. Unde cum libentius debeam a quolibet discere quod inutiliter ignoro, quam promptis quoslibet docere quod scio, quanto justius abs te hoc charitatis debitum flagito, cujus doctrina, in nomine et adjutorio Domini, tantum in Latina lingua ecclesiasticae litterae adjutae sunt, quantum numquam antea potuerunt! Maxime tamen istam sententiam. Quicumque totam legem servaverit, offendat autem in uno, factus est omnium reus : » si quo alio modo exponi melius posse novit tua dilectio, per Dominum obsecro, ut id nobiscum communicare digneris.
Abbreviated transcription (Latin):
dimutimꝰ. & sine murmuratione dando.
Hilarem enĩ datorem diligit ds̃ . Deniq
sc̃s iacobus iã exx isto loco de miscđiȩ opib
loquitur: ut quos uehem̃t̃ illa sententia
terruerat. consoletur cũ ammonet. Iuo¬
modo etiã peccata quotidiana sine quib
ñ hic uiuitur. quotidianis remediis ex¬
pient᷑. Ne homo qui cũ inuno offendit
sic om̃iũ reus multis offendendo. quia
in multis offendum om̃s. Magnũ aggerẽ
reatus sui minutatim collectũ ad tribu¬
nal tanti iudicis ꝓueraat. & eã quã ñ fecit
miscđiam ñ inueniat. sed potius dimit¬
tendo atq dando mereatur sibi dimitti.
debita reddi. quȩ ꝓmissa multa dixi qͥb
tibi tediũ fortassis inferrem qui hȩc tam̃ qͦ
apꝓbas ñ expectas dicere. qđ ea docere
consuesti. Si quid aũt ẽ. in eis quantum
adrem ipsam ꝑtinet. nã quali elo quio
explicata sint ñ minꝰ curo. Siquid ergo
in eis qđ eruditionẽ offendat tuã. quȩo
ut rescribendo ammoneas. et meri¬

Expanded text:
dimittimus, et sine murmuratione dando. Hilarem enim datorem diligit Deus. Denique sanctus Jacobus jam ex isto loco de misericordiae operibus loquitur, ut quos vehementer illa sententia terruerat consoletur; cum admonet quomodo etiam peccata quotidiana, sine quibus non hic vivitur, quotidianis remediis expientur, ne homo, qui cum in uno offenderit fit omnium reus, in multis offendendo quia in multis offendimus omnes magnum aggerem reatus sui minutatim collectum ad tribunal tanti judicis pervehat, et eam quam non fecit misericordiam non inveniat, sed potius dimittendo atque dando mereatur sibi dimitti debita, reddique promissa. Multa dixi quibus tibi taedium fortassis inferrem, qui haec, quae tam approbas, non exspectas discere, quia ea docere consuesti. Si quid autem est in eis, quantum ad res ipsas pertinet nam quali eloquio explicata sint non nimis curo, si quid ergo est in eis quod eruditionem offendat tuam, quaeso ut rescribendo admoneas, et me corri
Abbreviated transcription (Latin):
contẽpto paupe instructioꝵe atq sanctio¬
pe: Siaũt de quotidianis consensib loqͥ¬
tur .: quis ñ hic peccat. sitam̃ peccat. nisi cũ
apud se ipsũ intus ita uidicat. ut ei tanto
melior quanto ditior illi uideatur. Hoc
enĩ uidetur signaficasse. Nonne iudicatis
apud uos m& ipsos. et facti estis iudices co-¬

Expanded text:
tructiore et sanctiore? Si autem de quotidianis consessibus loquitur, quis hic peccat si tamen peccat nisi cum apud semetipsum intus ita judicat, ut ei tanto melior quanto ditior ille videatur? » Hoc enim videtur significasse subdendo. Nonne judicatis apud vosmetipsos, et facti estis judices co
Abbreviated transcription (Latin):
Si narrauero sic: ecce generationẽ fili¬
orũ tuorũ p̃uaricatus sũ. Nũquid et
in meã mentẽ non hic sepius fluctus
illiditur: Quare senes impiiscłi diui¬
cus ꝑfruuntur: Iuare adolescentia
rudis. et sine peccato pueritia. in ma¬
turo flore mexuitur: Quid cause ẽ.
ut sepe bimuli trimuliq et ubera
mat̾na lactentes adȩmonio corripiant᷑.
repleantur lepra. morbo regio deuo¬¬
rentur. et econtrario impii. adulteri.
homicidȩ. sacrilegi. uegeti. atq securi
de sua indm̃ sanitate blasphement. prę¬
sertim cũ in iustitia patris. ñ redundet
ad filiũ. Et anima quȩ peccauerit ip¬
sa morietur: Aut si manet uetus illa sen

Expanded text:
si narrauero sic, ecce generationem filisi narrauero sic, ecce generationem filiorum tuorum praeuaricatus sum. numquid et in meam mentem non hic saepius fluctus inliditur? quare senes inpii saeculi diuitiis perfruuntur? quare adulescentia rudis et sine peccato pueritia inmaturo flore exuitur? quid causae est, ut saepe bimuli trimulique et ubera materna lactantes daemonio corripiantur, repleantur lepra, morbo regio deuorentur et e contrario inpii, adulteri, homicidae ac sacrilegi uegeti atque securi de sua in deum sanitate blasphement, praesertim cum iniustitia patris non redundet ad filium et anima, quae peccauerit, ipsa moriatur? aut si manet uetus illa sen
Abbreviated transcription (Latin):
mȩ: ipsi plangimꝰ. Confiteor affectus
mȩos: uius hic liber fletib seribitur.
fleuit et iħs lazarũ quia amabat illũ.
Non ẽ. optimus consolator quẽ ꝓprui
uincunt gemitus: cuiꝰ uis cerib molli¬
tis. fracta in lacrimis uerba desudant.
Testor mi paula iħm qu̾e blesilla nunc
sequitur. testor scõs angłos eiꝰ quorũ
consortio fruitur: eadem me dolorũ
ꝑpeti torm̃ta quȩ pateris. Patrẽ essẽ
sp̃uum. nutritiũ caritatis et int̃dum
dicere. Pereat dies illa in qua natus sũ.
Et heu michi mat̾ utquid me genui¬
sti uirũ qui uidicet᷑ & discernat᷑ om̃i
terrȩ. Et illud. Iustus es dnẽ : uerũ tam̃
iudicia loquar adte. Quid ẽ. quod
uiȩ peccatorũ ꝓsꝑantur. et mei quoq¬
pene motisunt pedes. pacẽ peccatorum
uidentes: et dixci. Quo modo cognouit
ds̃ et si ẽ. scientia in exccelso: ẽcce ipsi pec¬
catores et habundantes in scło obtinuer̃
diuitias. Sed rursus illud occurrit.

Expanded text:
mas ipsi plangimus. cmas ipsi plangimus. cmeos, totus hic liber fletibus scribitur. Flevit et Jesus Lazarum, quia amabat illum . non est optimus consolator, quem proprii uincunt gemitus, cuius uisceribus emollitis fracta in lacrimis uerba desudant. testor, mi Paula, Iesum, quem Blesilla nunc sequitur, testor sanctos angelos eius, quorum consortio fruitur, eadem me dolorum perpeti tormenta, quae pateris: patrem esse spiritu, nutricium caritate, et interdum dicere: pereat dies illa, in qua natus sum, et: heu mihi, mater, ut quid me genuisti uirum, qui iudicer et discernar omni terrae? sed et illud: iustus es, domine, uerumtamen iudicia loquar ad te: quid est, quod uia peccatorum prosperatur? et: mei paene moti sunt pedes pacem peccatorum uidens et dixi: quomodo agnouit deus et si est scientia in excelso? ecce isti peccatores et abundantes in saeculo obtinuerunt diuitias. sed rursum illud occurrit: