comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cultas deerat. Premonitꝰ fuerat ab illo dño suo
fidelis ut eẽt. ac subditus. p̃ceptumq acce ꝑat
quo ñ difficulter obseruato tunc demũ eme¬
ritus iure altioris dignitatis gradu ꝓmouere¬
tur. At ille abanathematirato pͥncipe iericho
dñi sui inimico. spe regnandi sollicitat᷑ ut de¬
cenderet. ꝙ tanqͣm regnare ydoneus seruire
contempneret. descendit. secumq omne de¬
bitũ dñi sui abstulit. statimq ab illo deceptore
spoliatus. & plagis impositis semiuiuus reliẽ¬
tus ẽ. Hic ꝓditor iacens in iericho. qui anteqͣm
tranffugeret decẽ milia talenta debebat. nun-¬
quid ꝑ satisfactione centum offerens denarios.
debit᷑um om̃e rependit. suis quoq medet᷑ pla-¬
gis. ꝓditionis obꝓbrium diluit. ut infamis in¬
ter famosos ꝓceres in illa regali sedeat curia:
Immo bene ac miscdit̾ cum illo agit᷑. tͥantum
in illa ciuitate uel curia ñ receptus. ñ etiam

Expanded text:
cultas deerat. Praemonitus fuerat ab illo domino suo, cultas deerat. Praemonitus fuerat ab illo domino suo, ut esset fidelis ac subditus, praeceptumque acceperat, quo non difficulter observare, tunc demum emeritus jure altioris dignitatis gradu promoveretur. At ille ab anathematizato principe Hiericho domini sui inimico, spe regnandi sollicitatus ut descenderet, et tanquam regnare idoneus servire comtemneret, descendit, secumque omne domini sui debitum abstulit: statimque ab illo deceptore spoliatus, et plagis impositis, semivivus relictus est. Hic proditor jacens in Hiericho, qui antequam transfugeret decem millia talenta debebat, nunquid pro satisfactione centum offerens denarios, debitum omne rependit, suis quoque medetur plagis, proditionisque opprobrium diluit, ut infamis inter famosos proceres in illa regali sedet curia? Imo bene ac misericorditer cum illo agitur, si tantum in illa civitate vel curia non receptus, non etiam
Abbreviated transcription (Latin):
iretur aliquis cur hactenus nemo iustoꝵ
nemo scõrum patriarcharũ aut ꝓpħaꝵ
nec ipse pat̾ abraham cui pͥmo contra spẽ in spẽ
credenti. fides ad iusticiã reputata ẽ. quiq ob
enisdem fidei meritũ amicus dĩ appellatus est.
ꝑlaudabilẽ iusticiã saltem in se ipso delere pecc̃m
originale. seq paradyso restituere potuerit. Sed
de hoc ꝓfecto quicunq diuini uel etiã humam
iuris ꝑitiam habet. minime mirat᷑. Betis enim
uel condempnati capitis seruus. quomͦ redimet
caput suũ. si nicħ addat ad seruitiũ. uel etiam
minuat qͦd debuerat ante reatum: Aliis enĩ ꝙ
minorib debitis. alia maiora debita ñ redimun¬
tur. Uerbi grã. homo ille qui descendebat ab
ierłm in iericho. & incidit in latrones. debebat
regi suo ierosolimitano decem milia talenta.
ꝯuis enim estimare possit. quantũ creatura de¬
beat creatori: eratq diuesꝙ inclitus in illa ci-¬
uitate regia: nec illi tanti debiti ꝑsoluendi fa¬

Expanded text:
iretur aliquis cur hactenus nemo justorum, nemo sanctorum patriarcharum aut prophetarum, nec ipse pater Abraham, cui primo contra spem in spem credenti fides ad justitiam reputata est , quique ob ejsudem fidei meritum amicus Dei appellatus est , per laudabilem justitiam saltem in seipso, delere peccatum originale, seque paradiso restituere potuerit. Sed de hoc profecto, quicunque divini vel etiam humani juris peritiam habet, minime miratur. Reus enim et condemnati capitis servus quomodo redimet caput suum, si nihil addat ad servitium, vel etiam minuat, quod debuerat ante reatum. Aliis enim et minoribus debitis alia majora debita non redimuntur. Verbi gratia: Homo ille, qui descendebat ab Hierusalem in Hiericho, et incidit in latrones , debebat regi suo Hierosolymitano decem millia talenta quis enim aestimare possit quantum creatura debeat Creatori? eratque 81 dives et inclytus in illa civitate, nec illi tanti debiti persolvendi fa
Abbreviated transcription (Latin):
erat: ut illorum iusticia qm̃ menstruãta erat.
celeste scuarium introiret. donec fons ille domus¬
dauid. fons baptismi. de quo nunc sermo ẽ uix¬
ta ꝓpħam zachariam in ablutionẽ menstr uate
pateret. uidelicet lancea aꝑiente latus crucifixi¬
dnĩ. Int̾im illis ampla merces. & omnẽ illorum
iusticiã suꝑgrediens. erat apud inferos p̾sensre
ata spes. Grãs misericordi iusticie dei. ꝙ iuste
dĩ miscđdie. qui sic aduersatus ẽ ut subueniret.
sic ꝑcussit ut sanaret. & iuxta illud psalmiste.
miscd̃ia ꝙ ueritas obuiauerunt sibi. iusticia
⁊ pax osculate sunt. Sicueritatẽ ꝙ tusticiam
aduersus culpã exercuit. ut miscd̾iam & ueri-
reseruaret homini. Nam qr satisfactionẽ ꝓcul¬
pa ñ nisi homo debebat.ꝙ non nisi ds ꝑficere po¬
terat. ds̃ homo factus ẽ. quatinus unus idemq
homo ꝑsolueret. Igitur sicut supra dicere cepi¬
mus. ut parti᷑patione mortis xp̃i iustificarem᷑.

Expanded text:
ur aequum erat ut illorum justitia, quoniam menstruata erat, ur aequum erat ut illorum justitia, quoniam menstruata erat, coeleste sanctuarium introiret, donec fons ille domusDavid, fons baptismi, de quo nunc sermo est, juxta prophetam Zachariam in ablutionem menstruatae pateret , videlicet lancea aperiente latus Domini crucifixi. Interim illis ampla merces, et omnem illorum justitiam supergrediens erat apud inferos praesens reata spes. Gratias misericordi Dei justitiae, et justae Dei misericordiae, qui sic adversatus est ut subveniret, sic percussricordia et veritas obviaverunt sibi, justitia et pax osculatae sunt , » sic veritatem et justitiam adversus culpam exercuit, ut misericordiam et pacem reservaret homini. Nam quia satisfactionem pro culpa non nisi homo debebat, et non nisi Deus perficere poterat, Deus homo factus est, quatenus unus idemquehomo persolveret. Igitur, sicut supra dicere coepimus, ut participatione mortis Christi justificaremur, «
Abbreviated transcription (Latin):
filii. Bene. S rursus alius ꝓpħa dicit. Patres
nr̃i peccauerunt & ñ sunt. nes autẽ iniquitates
eorum portauimus. & moyses ad dñm. Qui red.¬
dis iniquitatẽ patrũ in filios. in t̾ciam q quar¬
tam generationẽ. Quaꝓpt̾ querenda ẽ barum
consonantia tibiarũ. quia cum sp̃c illas unus
idemq ꝑflauerit. in ipsis dissonantia ñ intel¬
ligi. Uidelicet portant iniquitatẽ patrũ filu qͥ
mͥ. Abraham. ysaac. & ceteri iusti ñ sunt sequu¬
ti pͥorum iniquitatẽ parentum. s omĩ testimo.¬
nio fidei ꝓbati inuenti sunt. Fateam᷑ gͥ quia nͦ
portare debuerunt. uerũptam̃ in quantum ñ
secuti sunt. ꝙ qui omĩno ñ secutus ẽ xp̃c deus
carnem habens ex carne adam. & ossa ex ossib
adam. omĩno nec portare debuit. At illi qͣm lon¬
ge ab illa parentũ iniquitate in altitudinẽ iu¬
sticie ꝓfectisunt. unus ex p̃cipus ysayas dicit.
Factiᷤ sumus ut immundi om̃s nos. om̃s iusti¬

Expanded text:
filii . » Bene. Sed rursum alius Propheta dicit: « Patres filii . » Bene. Sed rursum alius Propheta dicit: « Patres nostri peccaverunt et non sunt, nos autem iniquitates eorum portavimus . » Et Moses ad Deum: « Qui reddis, inquit, peccata patrum in filios in tertiam et quartam generationem . » Quapropter quaerenda est earum consonantia tibiarum: quia, cum spiritus illas unus idemque perflaverit, in ipsis dissonantia non debet intelligi. Videlicet portant iniquitatem patrum filii qui Abraham, Isaac et caeteri justi non sunt secuti primorum iniquitatem parentum, sed omni testimonio fidei probati inventi sunt . Fateamur igitur quia nec portare debuerunt, verumtamen in quantum non secuti sunt. Et qui omnino non secutus est, Christus Deus carnem habens ex carne Adam, et ossa ex ossibus Adam, omnino nec portare debuit. At illi quam longe ab illa parentum iniquitate in altitudinem justititae provecti sunt. Unus ex praecipuis Isaias dicit: « Facti sumus ut immundi nos omnes, justi
Abbreviated transcription (Latin):
ta inquit ds t̾ra in oꝑe tuo. cum oꝑatus fueris
eam ñ dabit fructus suos. s spinas ꝙ tribulos
g̾minabit tibi. cui terre seilicet mulieri. mul¬
tiplicabo inquit erumpnas tuas & conceptus
tuos. Multiplices itaq conceptus de t̾ra carni.
que ꝓpt̾ suꝑbiam qua diuinitatẽ appetiuit
luxurie subiecta ẽ. tanqͣm tͥbulorum & spmar̃
densitas excreuerunt suꝑ nuimerũ. & tanti nas-¬
cunt᷑ reꝓbi. ut ad comꝑationẽ illoꝵ pauci sint
electi. Sicant nunc hominis illius filii qui õs
in iericho nati sunt. hominis inqͣm qui ciuita¬
tem ierłem. quia sponte dereliquit iuste ꝑ-¬
didit. dicant utrunq iure hereditario ciui-¬
tatem illam reposcant legalit̃ abiudicatã pa-
tri. Dicant in qͣm legis ꝑiti. in qua romanorũ
seubarbaroꝵ curia simile quid iudicare presu-¬
mant. S dicit aliquis. Dñs ipse cuius in ore
lex clementie ẽ. filius inquit non portabit ini¬
quitatẽ patris. & pater ñ portabit iniqͥtatem

Expanded text:
 inquit Deus, terra in opere tuo: cum operatus fueris eam, non dabit fructus suos, sed spinas et tribulos germinabit tibi . » Cui terrae, scilicet, mulieri: « Multiplicabo, inquit, aerumnas tuas et conceptus tuos . » Multiplices itaque conceptus de terra carnis, quae propter superbiam, qua Divinitatem appetivit, luxuriae subjecta est, tanquam tribulorum et spinarum densitas, excreverunt super numerum: tanti nascuntur reprobi, ut ad comparationem illorum pauci sint electi . Dicant nunc hominis illius filii, qui omnes in Hiericho nati sunt: hominis, inquam, qui civitatem Hierusalem, quia sponte dereliquit, juste perdidit: dicant, utrum jure haereditario civitatem eamdem reposcant, legaliter patri adjudicatam: Dicant, inquam, legisperiti, in qua Romanorum seu barbarorum curia simile quid judicare praesumant. Sed dicet aliquis: Dominus ipse, cujus in ore lex clementiae est, « Filius, inquit, non portabit iniquitatem patris, et pater non portabit iniquitatem
Abbreviated transcription (Latin):
quas nesciebat. qr ipsum filiũ patrẽq dm̃
qui duo testes sunt. qͥa due ꝑsone. s ñ duo
dii sunt. fideles et ydoneos comꝓbant. quorũ
testimonia recipiant ex dictis et ex factis utͥ¬
usq certũ tenentes. qͦd ipse filius ad ipsorũ
salutẽ a patre missus sit. S et in eo qͦd ait in
euangłice pͥncipio lectionis. ego sum lux mun
sumina utͥusq lectionis consonantia ẽ. Nam et
illa lux inebriat. & hec aqua sapientie potatos
illuminat. teste psalmista. Qui cum dixisset
qm̃ apud te ẽ fons uite. ꝓtinus adiunxit. et in
lumine tuo uidebimus lumen. Una eademq
sapientia di patris fons ẽ uite. lum̃q de lumi¬
ne. et de utroq p̾missũ ẽ. in ebriabunt᷑ ab uber¬
tate domus tue.¬

Expanded text:
quas nesciebat, quia ipsum Filium Patremque Deum, quas nesciebat, quia ipsum Filium Patremque Deum, qui duo testes sunt, quia duae personae, sed non duo dii sunt, fideles et idoneos comprobant, quorum testimonia recipiant, ex dictis et ex factis utriusque, certum tenentes quod ipse Filius ad ipsorum salutem a Patre missus sit Sed et in eo, quod ait in Evangelicae principio lectionis: Ego sum lux mundsumma utriusque consonantia est. Nam et illa lux inebriat, et haec aqua sapientiae potatos illuminat, testante Psalmista, qui cum dixisset: « Quoniam apud te est fons vitae , » protinus subjunxit: « Et in lumine tuo videbimus lumen . » Una eademque sapientia Dei Patris, fons est vitae lumenque de lumine. Et de utroque praemissum est: « Inebriabuntur ab ubertate domus tu
Abbreviated transcription (Latin):
testimoniũ meũ uerũ ẽ. & statĩ ꝓponit qͦd
necessario concedendũ sit. In lege ur̃a scriptũ
ẽ: qm̃ duoꝵ hominũ testimoniũ uerũ ẽ. Et
ꝓtinus assumit. Ego sum qͥ testimoniũ ꝑhi-¬
beo de me ipso: et testimoniũ phibet de me
qui misit me pat̾. Qͦa et ipsum concedi opor¬
tet. Palam namq auditũ ẽ testimoniũ pa-¬
tris. dicentis. Hic ẽ filius meꝰ dilectꝰ: in qͦ mͥ
bene cõplacui. Et mortui resuscitati et cetã
que ostendebat eis ex patre suo oꝑa bona. tes¬
timonia erant de ipso.tam patris quã filii.
Testimoniũ gͦ uerum atq fidele. falso calũp¬
niabant᷑ contra legẽ suã p̃uaricatores legis
Ad boc que precurrit lectio ꝓpħica pulchre
accedit. in eo qͦd ait. Ecce testem ppłis dedi eũ :
ducẽ ac p̃ceptorẽ gentib. Ecce gentẽ quã nes¬
ciebas uocabis: uidelicet tuus ipse testis. Et
moniũ ꝑhibet de me qui misit me pat̾. lecir̃¬
conamq gentes credendo ad filiũ curruis

Expanded text:
d necessario concedendum sit: In lege vestra scriptum est: Quoniam duorum hominum testimonium verum est . Et protinus assumit: Ego sum qui testimonium perhibeo de meipso, et testimonium perhibet de me, qui misit me Pater . Quod et ipsum concedi oportet. Palam namque est auditum testimonium Patris dicentis: « Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui . » Et mortui resuscitati, etc., quae ostendebat eis ex Patre suo opera bona, testimonia erant de ipso, tam Patris quam Filii. Testimonium ergo verum atque fidele falso calumniabantur, contra legem suam praevaricatores legis. Ad haec, quae praecurrit lectio prophetica, pulchre accedit in eo quod ait: Ecce testem populis dedi eum, ducem ac praeceptorem gentibus: Ecce gentem, quam nesciebas vocabis, videlicet tuus ipse testis, et monium perhibet de me, qui misit me Pater. Idcirco namque gentes credendo ad Filium currunt,
Abbreviated transcription (Latin):
anime. Nam de hac eccła dicit᷑ in canticis canti¬
coꝵ. En lectulũ salomonis sexaginta fortes ambi¬
unt. Supradictã gͥ lectionẽ euangłii. bene ꝯso¬
nant̾ ista de libro regũ lectio p̾currit. De salb̃o¬

Expanded text:
animae. Nam de hac Ecclesia dicitur in Canticis cantianimae. Nam de hac Ecclesia dicitur in Canticis canticorum: « En lectulum Salomonis, sexaginta fortes ambiunt . » Supradictam ergo lectionem Evangelii bene, et consonanter ista de libro Regum lectio praecurrit. CA
Abbreviated transcription (Latin):
et dicentis. Obsecro dñe etiam ne uiduam
aput quam ego utc̃q substentor afflixisti.
ut interfic̃es filiũ eus: Ad hoc quoq qͦd la¬
zarũ amicũ suũ appellauit dñs. pulchre
ꝯuenit illud. qͦd hic fuisse dicit᷑ filius ama¬
thi .i. ueritatis. Affirmant enĩ uidi. qd̾ io¬
nas fuerit iste sareptene uidue filius. quẽ
resuscitauit helias. matre postea dicente ad
eum. Nunc cognoui qm̃ uir dei estu. et
uerbũ dñi in ore tuo uerũ est. & ob hanc cau¬
sam ipsũ puerũ amathi uocitatũ. Amathi
namq ex hebreo in latiuã linguã ueritas
dicit᷑. et ex eo qd̾ helias uerũ locutꝰ ẽ. ille qui
suscitatus ẽ filius nuncupatꝰ ẽ ueritatis.S.
& hoc qͦd mortuũ ut suscitaret belias supra
lectũ suũ posuit. a mysterio non uacat. Lectus
namq helie catholicã xp̃i designat eccł̃am: in
qua sola ꝑ remissionẽ pecc̃oꝵ mortue reuiuisc̃t

Expanded text:
et dicentis: « Obsecro, Domine, etiamne viduam, et dicentis: « Obsecro, Domine, etiamne viduam, apud quam ego utcunque sustentor, afflixisti, ut interficeres filium ejus? » Ad hoc quoque, quod Lazarum amicum suum appellavit Dominus, pulchre convenit illud quod hic fuisse dicitur filius Amathi, id est veritatis. Affirmant enim Judaei, quod Jonas fuerat istius Sarephtanae viduae filius, quem resuscitavit Helias, matre postea dicente ad eum: « Nunc cognovi quoniam vir Dei es tu, et verbum Dei in ore tuo verum est , » et ob hanc causam, ipsum puerum Amathi vocitatum; Amathi namque ex Hebraeo in Latinam linguam, veritas dicitur, et ex eo quod Helias verum locutus est, ille qui suscitatus est, filius nuncupatus est veritatis. Sed et hoc quod mortuum ut suscitaret Helias, supra lectum suum posuit, a mysterio non vacat. Lectus namque Heliae, catholicam Christi designat Ecclesiam, in qua sola per remissionem peccatorum mortuae reviviscunt
Abbreviated transcription (Latin):
chro male conscientie consuetudine scelerũ
obrutꝰ iamq ferens ꝑ infamiã. tandẽ ꝑ occul¬
tã aspirationẽ łi. magno timore futuri ui¬
dicii quasi magno saluatoris clamore excussus.
ad uitã penitendo resilit. & male sepulchrũ
conscientie ꝑ ultroneã aꝑiens confessionẽ:
uinculis pecc̃oꝵ meret᷑ absolui. qͥa uiuit. hoc
autẽ in filio mulieris sarepne prefigatum ẽ.
ad quã helẏas dño iubente ierat relicta apl
carnalẽ isrł siccitate et fame. Nam & illa mu-¬
lier ut iam supradictũ ẽ eccłam de gentib
mistẏce significauit. que legẽ et ꝓpħas immo
xp̃m qͥ in ipsis agnoscit᷑. tanqͣm᷑ heliã hospi¬
tio fidei suscepit. filius uero uidue huius unꝰ¬
quisq fidelis ẽ. qui tunc morit᷑. quando dig¬
nũ morte pecc̾m admittit. & qͦd in clamore
dñi lazarum euocantis figuratũ ẽ. in ciuus
domo et ipse a sororib eius pascebat᷑. boc idẽ
in clamore heliȩ p̾cessit clamantis ad dñm

Expanded text:
conscientiae, consuetudine scelerum obrutus, jamque fetens per infamiam, tandem per occultam inspirationem Dei magno timore futuri judicii, quasi magno Salvatoris clamore concussus, ad vitam poenitendo resilit, et malae sepulcrum conscientiae per ultroneam aperiens confessionem, vinculis peccatorum meretur absolvi, quia vivit. Hoc autem in filio mulieris Sarephtanae praefiguratum est, ad quam Helias Domino jubente ierat, relicta apud carnalem Israel siccitate et fame. Nam et illa mulier, ut jam superius dictum est, Ecclesiam de gentibus mystice significavit quae legem et pro qui ipsis agnoscitur, tanquam Heliam hospitio fidei suscepit. Filius vero hujus viduae, unusquisque fidelis est, qui tunc moritur, quando dignum morte peccatum admittit. Et quod in clamore Domini Lazarum evocantis significatum est, in cujus domo et ipse a sororibus ejus pascebatur, hoc idem in clamore Heliae praecessit clamantis ad Dominum,
Abbreviated transcription (Latin):
Exia sexta legitur euangłm de resur¬
rectione lazari. Notum ẽ mysteriũ huiꝰ miracłi
& pene a cunctis doctorib celebratũ. qͦd uideli¬
cet lararꝰ quẽ amabat dñs. de quo ipse ait. lazatꝰ
amicꝰ nr̃ dormit. s uado ut a somno excitẽ illũ.
& cuius sorores sepe dño ministrauerant typũ
gesserint iam fidelis & intra eccłam positi ho¬
minis. qui cũ sit amicus dñi nr̃i iħu xꝑi ꝑ¬

Expanded text:
eria sexta legitur Evangelium de resurrectione Lazari. Notum est mysterium hujus miraculi, et pene a cunctis doctoribus celebratum, quod videlicet Lazarus, quem amabat Dominus, de quo ipse ait: Lazarus, amicus noster dormit, sed vado ut a somno excitem illum , et cujus sorores saepe Domino ministraverant, typum gesserit jam fidelis et intra Ecclesiam positi hominis, qui cum sit amicus Domini nostri
Abbreviated transcription (Latin):
ditus erat parentib quasi ñ eẽt auctor paren-¬
tum. In his et similib cooꝑtum latebat. Nu¬
dum erat postqͣm miracła cepit facere. simłq
ulla uero postqͣm bñdicta fuerit. & ab altari
redit: a pontifice & a ministris altaris uifibi¬
eis p̾buit. quos testes sue resur rectionis ẽẽ
uoluit. Qs ceteris inuisibilis & oooꝑta ad sa¬
lutandũ defert᷑. significat qd̃ xp̃c rediens
in celũ inuisibił hominib factus ẽ ut ipse
testat᷑. Exiui a patre & ueni in mundũ. Ite¬
rũ relinquo mundũ: et uado ad patrẽ. Nos
uero quamus corꝑalẽ eius p̃sentiã ñ uideamꝰ:
tam̃ uenerando eum cotidie salutamus.xx¬
Qd̵ recte hac die penitentes eccłȩ restituant᷑.

Expanded text:
ditus erat parentibus , quasi non esset auctor parenditus erat parentibus , quasi non esset auctor parentum. In his et similibus coopertum, latebat. Nudum erat, postquam miracula coepit facere, simulque ulla vero, postquam benedicta fuerit, et ab altari redit, a pontifice et ministris altaris visibiorporalem eis praebuit, quos testes suae resurrectionis esse voluit . Quod caeteris invisibilis et operta ad salutandum defertur, significat quod Christus rediens in coelum, invisibilis hominibus factus est, ut ipse testatrum relinquo mundum et vado ad Patrem . » Nos vero, quamvis corporalem ejus praesentiam non videamus, tamen venerando eum quotidie salutamus. CQuod recte hac die poenitentes Ecclesiae restituant
Abbreviated transcription (Latin):
mũ appellatꝰ ẽ. quia ꝓ dampnatis nob̾ in pͥ¬
mo parente pecõo sola remissio paraclysis id
ẽ consolatio ẽ: que ñ nisi abeunte .i. moriente
xp̃o nob̾ unqͣm acqui sita fuisset. Dicit libelłꝰ
romani ordinis de conseeratione cͥsmatis. son¬
tinuo duo acoliti inuolutas ampullas cũ sin¬
done alba de serico teneant in brachio dext᷑:
ita ut uideri possint a medio. Ampulla an¬
tequã ueniat ante epm̃ ad altare. media eiꝰ
pars est coopta: media nuda. Ampulla cum
crismate. quodam mͦ significat corpus xp̃i.
sumptũ ex uirgine: corꝑalit̾ in se habitantẽ.
continens sp̃c scĩ plenitudinẽ. Qd̾ anteqͣm tͣn¬
sisset ad altare crucis aliquo temꝑe erat cooꝑ¬
tum: & aliquo nudũ. Primeuo temꝑe erat
ccoꝑtum. quando ita fugit in egiptũ. quasi
ñ eẽt rex regum. et quando ita portatͦ est ad
templũ quasi ñ eẽt om̃ps. & quando ita sub-¬

Expanded text:
mum appellatus est, quia pro damnatis nobis in prmum appellatus est, quia pro damnatis nobis in primo parente, peccatorum remissio, sola paraclesis, id est consolatio, est, quae non nisi abeunte, id est moriente Christo nobis unquam acquisita fuisset. Dicit libellus Romani ordinis de consecratione chrismatis: Continuo duo acolythi involutas ampullas cum sindone alba de serico teneant in brachio dextro, ita ut videri possint a medio. Ampulla, antequam veniat ante episcopum ad altare, media ejus pars est cooperta, et media nuda. Ampulla cum chrismate quodammodo significat corpus Christi, sumptum ex Virgine corporaliter in se habitans, continens Spiritus sancti plenitudinem . Quod, antequam transiret ad altare crucis, aliquo tempore erat coopertum, et aliquo nudum. Primaevo tempore erat coopertum, quando ita fugit in Aegyptum , quasi non esset Rex regum, et quando ita portatus est ad templum , quasi non esset omnipotens, quando ita sub
Abbreviated transcription (Latin):
uuas bñdicere consecrat᷑ oleũ ꝓ infirmis. con¬
cluditurq conclusione. ꝑ quem hec omnia
dñe semꝑ bona creas. et cet̾a. Non enĩ ꝓpͥum
habet offitiũ .i. nec in capite ueba salutationis
hoc ẽ dñs uobiscũ. nec oremꝰ. nec infine conclu
lis. quia ad eiꝰ unctionẽ pͥncipał tribuitur
sp̃c .i. septiformis paraclytus. habet officium
ꝑ se. pͥmo exorciratur. deinde ad dñs uobiscũ
& sursum corda eius bñdictio uichoat᷑: finit᷑q¬
ꝑ dñm nr̃m. Consecrat᷑ autẽ in eo loco ubi pa¬
cem solemꝰ int̾ nos dare. & hoc ẽ opus diuine
gre. ut pax et concordia regnet in nob̾. duode¬
cim p̾son̾i qui ordinant᷑ circa epm̃ testes et
aduitores eiusdẽ ministerii. duodecĩ apłos sig
ad uos: si autẽ abiero. mittã eum ad uos. Eius
namq gr̃ȩ sacramentũ crisma continet. qͥ
ex quo mortis precio xp̃i quodãmͦ emptꝰ et
acquisitus ẽ. cepit qd̾ ante ñ fiebat. in remis¬
sionẽ pecõoꝵ dari. Unde & paraclitꝰ tunc pri¬

Expanded text:
uvas benedicere consecratur oleum pro infirmis, concluditurque conclusione: Per quem haec omnia, Domine, semper bona creas, etc. Non enim proprium habet officium, id est nec in capite verba salutationis, hoc est Dominus vobiscum, ne in fine concludlis, quia ad ejus unctionem principalis tribuitur Spiritus, id est septiformis Paracletus, habet officium per se. Primo exorcizatur, deinde ad Dominus vobiscum, et sui sum corda, ejus benedictio inchoatur, finit nostrum. Consecratur autem in eo loco, ubi pacem solemus inter nos dare, et hoc est opus divinae gratiae, ut pax et concordia regnet in nobis. Duodecim presbyteri, qui ordinantur circa episcopum, testes et auditores ejusdem mysterii, duodecim apostolos ad vos. Si autem abiero, mittam eum ad vos . » Ejus namque gratiae sacramentum chrisma continet, qui ex quo mortis Christi pretio quodammodo emptus et acquisitus est, coepit quod ante non fiebat in remissionem peccatorum dari. Unde et Paracletus tunc pri
Abbreviated transcription (Latin):
eadem pat̾s substantia traductus sit. & hane
passibilitatis calumpniã quasi ꝯsequent̾ aduer-¬
sum nos redarguit. Itemq de filio subicit.
Et quasi necessario de temꝑalitate ꝯcluden᷑.
coeternitatem pat̾s filio quantũ in se ẽ aufe¬
re ꝯtendit. S de coet̾nitate ut ꝯsubstantiali¬
tate iam suꝑius dictũ est. De argum̃to uͦ deflu¬
rionis uł diminutionis paternȩ substantiȩ
quam in regen̾atione filii contendit ꝯsequent̾
intelligi oportere. dicendũ est male ill os n¬
miũq carnali sensu sibimet illusis e.
Nonenĩ a carne quȩ in ꝓpagando possi¬
biłr defluit. argumentũ ducẽ debuerant in
rõne diuinȩ gen̾ationis. Neb quippe dissimi
in sp̃u ce u̾itate oportet adorare. Nob̃ gͦ ex¬

Expanded text:
eadem patris substantia traductus sit, et hanc eadem patris substantia traductus sit, et hanc passibilitatis calumniam, quasi consequenter adversum nos redarguit. Itemque de Filio subjicit: » Et quasi necessario de temporalitate concludens, coaeternitatem patris filio, quantum in se est, auferre contendit. Sed de coaeternitate vel consubstantialitate jam superius dictum est. De argumento vero defluxionis vel diminutionis paternae substantiae, quam in generatione filii contendit, consequenter intelligi oportere dicendum est male illos nimiumque carnali sensu sibimet illusisse. Non enim a carne, quae in propagando passibiliter defluit, argumentum ducere debuerant in ratione divinae generationis. Rebus quippe dissimilin spiritu et veritate oportet adorare . Nobis e
Abbreviated transcription (Latin):
uiret semine: Instat enĩ & intͥnsecus. ut suȩ na-¬
turȩ cõmunionẽ eum quẽ sp̃m sc̃m dicimꝰ ue¬
hementẽ spirat amorẽ. suumq uerbũ iam filiũ.
iamq a pͥncipio &e ab et̾no natum. & adhuc tñ
ut uere semen sibimet insitum. in multas ꝯiu¬
ges .i. in multas animas spargens. d̾oꝵ cotidie
multiplicat gentẽ. Quib ait ꝓpħa. Ego dixi
dii estis. & filii excelsi om̃s. Itemq ȩungłista de
illo unico dĩ filio dĩq uerbo loquens. quotqͦt
aut̃ receꝑunt eũ inquit. dedit eis potestatẽ
filios dĩ fieri. At ille de quo supradictũ est ar¬
rius infelix. &e quicumq similis eius animał
homo ñ ꝑcipiens ea quȩ di sunt. & ea sola sapi¬
ens que carnis sunt. audiens filium di natũ
toto sensu inheret carnis ymaginib ꝯsequens
esse ꝯtendens. qd̾ ut filius gen̾aretur ut nasce¬
retͦ substantia patͥs deflux̾it. & filius locałr ab

Expanded text:
viret semine? Instat enim et intrinsecus, et suae naviret semine? Instat enim et intrinsecus, et suae naturae communionem eum, quem Spriritum sanctum dicimumentem spirat amorem, suumque Verbum, jam Filium, jamque a principio et ab aeterno natum, et adhuc tamen, ut vere semen sibimet insitum in multas conjuges, id est in multas animas spargens, deorum quotidie multiplicat gentem, quibus ait Propheta: « Ego dixi: Dii estis, et filii Excelsi omnes . » Itemque evangelista de illo unico Filio Dei, Deique verbo loquens: « Quotquot autem receperunt eum, inquit, dedit eis potestatem filios Dei fieri . » At ille, de quo supra dictum est, Arius infelix, et quicunque similis ejus animalis homo non percipiens ea quae Dei sunt, et ea sola sapiens quae carnis sunt , audiens Deo Filium natum, toto sensu inhaeret carnis imaginibus, consequens esse contendens quod ut filius generaretur vel nasceretur, substantia patris defluxerit, et filius localiter ab
Abbreviated transcription (Latin):
uentẽ in gen̾e suo. & cet̾a. Tand̃ ce hominẽ
sic plasmauit: ut gen̾aret sicut scͥptũ est ad
ymaginẽ & similitudinẽ suam. Sic fatuus
ille ut ñ uideat quantã creatori irroget ꝯ¬
tumeliã. quantãq naturȩ eius cͥminetꝰ ste¬
rilita tem atq inopiam creaturis ab eo fac¬
tis in gen̾e suo semen afferentib. nul¬
lum ip̃se creator gen̾is sui semen habe-¬
at eodem utiq bono qd̾ aliis ꝯtulit ipse
careat. sterilis. desertus. atq solitarius. Non¬
ne gͦ m̾ito ꝯtrahuiusmodi derogatores que¬
ritur ipse in ꝓpħa dicens. Nunqͣd ego qͥ alios
par̾e facio ipse ñ pariam. & qui aliis gen̾a¬
tionẽ tͥbuo sterilis eroe uñ enĩ exemplar ac-¬
cepit. ut fecunditatem suis daret creaturiˢ.
siin se ipso sterilitate aridus extitit:Si cre-¬
ans tã multa nicħ de se ipso gen̾are ualuit:
utquid tantoꝑe totanocte uitȩ p̃sentis ado¬
lescentulaꝵ ostia cireuit. sibiq poscit apiri
si ñ insito sͥ naturałr calet amore. si ñ genumo

Expanded text:
» etc. Tandem et hominem sic plasmavit, ut generaret, sicut scriptum est, ad imaginem et similitudinem suam . Sic fatuus ille, ut non videat quantam Creatori irroget contumeliam, quantamque naturae ejus criminetur sterilitatem atque inopiam, ut creaturis ab eo factis, in genere suo semen afferentibus, nullum ipse Creator generis sui semen habeat, eodem utique bono, quod aliis contulit, ipse careat, sterilis, desertus atque solitarius? Nonne ergo merito contra hujusmodi derogatores queritur ipse in propheta, dicens: « Nunquid ego, qui alios parere facio, ipse non pariam? et qui aliis generationem tribuo, ipse sterilis ero? » Unde enim exemplar accepit, ut fecunditatem suis daret creaturis, si in seipso sterilitate aridus existit, si creans tam multa, nihil de seipso generare valuit? Ut quid tantopere tota nocte vitae praesentis adolescentularum ostia circuit, sibique poscit aperiri, si non insito sibi naturaliter calet amore, si non genuino
Abbreviated transcription (Latin):
tũ sit. celum mͥ sedes est. & terra scabellũ pedum
meoꝵ. ꝯsequebat᷑ opimonẽ eoꝵ. ut d̾s in celo
tam uastus sedet. ut terram pectib tangeret.
Ab int̾iore gͦ homine ȩ ꝯtrario argum̃tari licet:
qd̾ gen̾atio fuii dĩ nuuam paternȩ sub̾ȩ dimi¬
nutionẽ fluxũ ue compellat nos reciꝑe.¬

Expanded text:
tum est: « Coelum mihi sedes est, et terra scabellum pedum tum est: « Coelum mihi sedes est, et terra scabellum pedum meorum , » consequebatur opinionem eorum, ut Deus in coelo tam vastus sederet, ut terram pedibus tangeret. Ab interiore ergo homine econtrario argumentari licet, quod generatio Filii Dei nullam paternae substantiae diminutionem fluxumve nos compellat recipe
Abbreviated transcription (Latin):
sub̾ȩ passibilitas que in gen̾atione carnis ñ
abest .i. fluxus uł diminutio ꝯsequeret᷑. Nã
est quid̃ aliqua similitudo a carne sũpta ad
d̾m qui sp̃c est. sacͥsq inserta scͥpturis. ut in
canticis mysticisꝙ ꝓpħarũ libris. sub nominib
sponsi ce sponsȩ. aut iuri & uxoris. s om̃ino ħ¬
figurate fit. ut in eo qd̃ littera sonat longe ałr
intelligas. scilicet in uiro d̾m. in semine di fi¬
lium .i. eius uerbũ. in amore sp̃m sc̃m. in uxo¬
re creaturam rõnalem .i. humanã animam.
uł angłicam sub̾am. S est uerior illa similitu¬
do. que ab int̾iore homine sumpta. suis hostẽ
telis reuerb̾at. Nam si ab homine similitudo
indm̃ conquirit᷑. iñ sumatͦ. uͥ eius scił dĩ yma¬
go splendere ꝓbat᷑. Non aut̃ corpus hominis for¬
matũ est ad ymaginem di. qd̾ arbitrati sunt his
qui dñr humaniformii. ꝓ eo qd̾ d̾m humanam¬
hab̾e formã suspicantes inmane simulachrũ
in templo cordis sui collocau̾unt. Nam cũ scͥp¬

Expanded text:
litas, quae in generatione carnis non abest, id est fluxus vel diminutio consequeretur. Nam est quidem aliqua similitudo a carne sumpta ad Deum qui spiritus est, sacrisque inserta Scripturis, ut in canticis mysticisque prophetarum libris, sub nominibus sponsi et sponsae, aut viri et uxoris, sed omnino figurate hoc, id est ut in eo quod littera sonat, longe aliud intelligas, scilicet in viro Deum, in semine Dei Filium, id est ejus verbum, in amore Spiritum sanctum, in uxore creaturam rationalem, id est humanam animam, vel angelicam substantiam. Sed est verior illa similitudo, quae ab interiore homine sumpta, suis hostem telis reverberat. Nam si ab homine similitudo in Deum conquiritur, inde sumatur ubi ejus, scilicet Dei imago splendere probatur. Non autem corpus hominis formatum est ad imaginem Dei, quod arbitrati sunt hi qui dicuntur Humaniformii, pro eo quod Deum humanam formam suspicantes, immane simulacrum in templo cordis sui collocaverunt. Nam cum scrip
Abbreviated transcription (Latin):
taq neq ut arrius sub̾am separamus. neq .xxxu.
ut sabellius ꝑsorias in tͥnitate ꝯfundimꝰ utri-¬
usꝙ erroris uoraginẽ declinantes cũ execratio¬
ne &e uia regia currentes. uela pandimꝰ insig¬
na ꝯfessionis catholicȩ. Ałr enĩ illoꝵ filiũ pa-¬
tre minorẽ &e creaturam atq ꝯuertibilem ẽẽ
ꝯtendens impiȩ atq scełatissime creatori hoc
auferre molitus ẽ. qd ille creaturis a se factis
om̃ib quȩ uiuunt tm̃. queq uiuunt simul.
& sentiunt. benigne largiri dignatus ẽ. Sic
enĩ singła distinxit. ut in speciȩ sua genera¬
rent. & ñ degenarent. germinet inqͣens terra
herbam uirentẽ & facientẽ semen iurta ge¬
nus suũ. lignũq faciens fructum. & habenᷤ

Expanded text:
ta neque, ut Arius, substantiam separamus, neque ut Sabellius, personas in Trinitate confundimus, utriusque erroris voraginem declinantes cum exsecratione, et via regia currentes, vela pandimus insignia confessionis catholicae. Alter enim eorum, Filium Patre minorem, et creaturam atque convertibilem esse contendens, impie atque sceleratissime Creatori hoc auferre molitus est, quod ille creaturis a se factis omnibus quae vivunt tantum, quaeque vivunt simul et sentiunt, benigne largiri dignatus est. Sic enim singula distinxit, ut in specie sua generarent, et non degenerarent: « Germinet, inquiens, terra herbam virentem, et facientem semen juxta genus suum, lignumque faciens fructum, et habens
Abbreviated transcription (Latin):
esse pastores. qui noui heretici calũpniis
studeant obuiare. ⁊ inmaculatã sponsam
um uro uirginẽ castam exhib̾e xp̃o. Nos
itaq qͥ in beati petri cathedra cui a dño di
& uniu̾sa ipsius pet̾ ꝑuersa doginata. scõꝵ ca¬
nonũ auctoritate cũ suo auctore dãpnaiumꝰ:
eiꝙ tanꝗͣ heretico ꝑpetuũ silentiũ imposuimꝰ.
uniu̾sos ꝙͦ erroris sui sectatores ⁊ defensores.
a fideliũ ꝯsortio sequestrandos. excõmunicati¬
onis iuncło innodandos esse censemꝰ Dat̾. la¬
terani xuii. kł̃. augusti. Ad¬

Expanded text:
esse pastores, qui novi haeretici calumniis studeant obviare, et immaculatam sponsam uni viro virginem castam exhibere Christo. Nos itaque qui in beati Petri cathedra, cui a Domino et universa ipsius Petri perversa dogmata sanctorum canonum auctoritate cum suo auctore damnavimus, eique tanquam haeretico perpetuum silentium imposuimus. Universos quoque erroris sui sectatores et defensores, a fidelium consortio sequestrandos, et excommunicationis vinculo innodandos esse censemus. Datum Laterani XII Kal. Augusti,
Abbreviated transcription (Latin):
qui uͦ & abiecit plus nichil merebit᷑: Nisi qͦd
uigil ratio mirandũ minime ducit. si sapiens
sapient̾ agit. & ille sapiens. qui in cunctis hꝰ
mundi sapientiũ litteris ⁊ studiis ludens. om¬
nẽ ꝙͦ studuit & potuit diuinã quodãm reuo¬
care & renouare scͥpturam. Quid enĩ: Disꝑsis¬
ti dedisti pauꝑib: s pecuniã. Quid uͦ pecuna
ẽ ad illam quã ꝓ ea cõmutasti iusticiam: Ius¬
ticia inqͥt eius manet in scłm scłi. stũ ita &
pecunia: Questuosũ sane honestumq cõmer¬
Sic semꝑ t̾ negociari det᷑. bone & om̃i laude
ꝓsequende magister. Suꝑest ut laudabile
pͥncipiũ condignũ consequat᷑ finẽ: & cauda
hostiȩ capiti conungat᷑. Bñdictionẽ tuam
lbent̃ accepimꝰ presertim qd̾ tanta tuȩ buiꝰ
ꝑfectionis fuerit cumulata iocunditate. la¬
torem epse & si ꝓ se ipso satis cõmendabilem:
tam̃ etiã ꝓ me ur̃e magnificentiȩ esse cupio

Expanded text:
qui vero et abjecit, plus nihil merebitur? Nisi quod qui vero et abjecit, plus nihil merebitur? Nisi quod vigil ratio mirandum minime ducit, si sapiens sapienter agit, et ille sapiens qui in cunctis hujus mundi sapientium litteris et studiis ludens, omnem quoque studuit et potuit divinam quodammodo revocare et renovare Scripturam. Quid enim? Dispersisti, dedisti pauperibus, sed pecuniam. Quid vero pecunia est ad illam quam pro ea commutasti justitiam? Justitia, inquit, ejus pecunia? Quaestuosum sane honestumque commerSic semper tibi negotiari detur, bone et omni laude prosequende magister. Superest ut laudabile principium condignum consequatur finem, et cauda hostiae capiti conjungatur. Benedictionem tuam libenter accepimus, praesertim quod tanta tuae hujus perfectionis fuerit cumulata jucunditate. Latorem epistolae, etsi pro seipso satis commendabilem, tamen etiam pro me vestrae magnificentiae esse cupio
Abbreviated transcription (Latin):
onge satis exiit sermo quẽ fecisti:
& magnũ dedit suauitatis odorem
ad quoscũq potuit ꝑuenire. Extincta ẽ
auaricia: cui ñ suaue redoleat : Caritas
regnat: cui dulce ñ sapiate Qñ hoc cognos¬
cunt om̃s qr uere sapiens sis. qui sapien¬
tiȩ hostem maximũ contͥuisti: hoc certe
tuo & sacerdotio dignũ & noĩe. Tali ꝓfec¬
rescere testimonio: hoc p̃clara illa tua stu¬
dia fine compleri. Uera illa & indubita¬
ta sapientia est.quȩ turpia lucra contẽp¬
nit: ⁊ indignũ s̃ uidicat. eodẽ cũ ydoloꝵs
seruitute contubnio frui. Non magnum
fuit magistrũ Gisieb̾tum ep̃m fieri. sed
ep̃m lundoniensẽ pauꝑem uiu̾e. id plane
magnificũ. sec enĩ tanto nomini quicqͣm
augere głe potuit sublimitas dignitatis. auxit
aut plurimũ humilitas pauꝑtatis. Paupiem e¬
quo animo ferre uirtus patientie est: sponte
appet̾e sapientiȩ laus est. Laudat᷑ deniq &
admirabilis p̃dicat᷑ qui post aurum ñ abiit

Expanded text:
onge satis exiit sermo quem fecisti, et magnum dedit suavitatis odorem, ad quoscunque potuit pervenire. Exstincta est avaritia; cui non suave redoleat? charitas regnat; cui dulce non sapiat? quando hoc cognoscunt omnes quia vere sapiens sis, qui sapientiae hostem maximum contrivisti: hoc certe et tuo sacerdotio dignum et nomine. Tali profecrescere testimonio, hoc praeclara illa tua studia fine compleri. Vera illa et indubitata sapientia est, quae turpia lucra contemnit, et indignum sibi judicat eodem cum idolorum servitute contubernio frui. Non magnum fuit magistrum Gillebertum episcopum fieri: sed episcopum Londoniensem pauperem vivere, id plane magnificum. Nec enim tanto nomini quidquam augere gloriae potuit sublimitas dignitatis: auxit autem plurimum humilitas paupertatis. Pauperiem aequo animo ferre, virtus sapientiae est; sponte appetere, sapientiae laus est. Laudatur denique et admirabilis praedicatur, qui post aurum non abiit;
Abbreviated transcription (Latin):
dei. suꝑnorũ imitant᷑ officia spũum. et iccirco
cõmune cum illis uocabulũ sortiunt᷑. ut an¬
głi uocent᷑. angłs quippe nom̃ ẽ officii ñ na¬
ture: de his in qͣm hominib ñ ẽ dubium. qͥn
tremant. et terrore purgent᷑. Si gͦ trement
scĩ angłi. ubi parebunt amp̃u: Dies illa suꝑ
eos. dies ire. dies calamitatis et miserie: dies ma¬
gna et amara ualde

Expanded text:
Dei, supernorum imitantur officia spirituum, et idcirco Dei, supernorum imitantur officia spirituum, et idcirco commune cum illis vocabulum sortiuntur ut angeli vocentur Angelus quippe nomen est officii, non naturae de his, inquam, hominibus non est dubium quin tremant, et terrore pungentur. Si ergo trement sancti angeli, ubi parebunt impii? Dies illa super eos dies irae, dies calamitatis et miseriae, dies magna et amara valde
Abbreviated transcription (Latin):
territi purgabunt᷑: quando behemotb qui fac¬
tus ẽ ut nullum timeret. qui ẽ rex suꝑ om̃s
filios suꝑbie. mirabilit̾ creatus. ut in sua nat᷑a
malitiaq et ferocitate conspicua formidabił.
coram filii bominis fortitudine adducet᷑. pate¬
tore non examinandi ꝓbant᷑. solidati namq
sunt ut firmam̃tum. quomͦi mollities aqua¬
rum fertur in solidũ uerti cristallũ. ex quo
peccante illo peccati pͥncipe ipsi peccare nolen¬
tes. hoc in remuneratione accepunt. ut iam
peccare ñ possint: nisi quia conditionis eiꝰdẽ
cum eẽnt. & ipsi peccare potuissent. possibili¬
tatem eandẽ sibi unqͣm fuisse. fortassis intui¬
tu p̃sentis ire pauebunt: quam et ipsi incur-¬
rere poterant. si a grã deserti fuissent. Ait qͥp¬
pe dñs effrem: qr ipsa agmina angłoꝵ expa¬
uescent in die aduentus. et contremiscent. S
de hominib seĩs qui annuntiando ueritatem

Expanded text:
« territi purgabuntur , » quando Behemot, qui fac« territi purgabuntur , » quando Behemot, qui factus est, nullum timeret, « qui est rex super omnes filios superbiae , » mirabiliter creatus, et in sua natura malitiaque et ferocitate conspicua formidabilis, coram Filii hominis fortitudine adducetur, paterore non examinandi probantur; solidati namque sunt ut firmamentum, quomodo mollities aquarum fertur in solidum verti crystallum, ex quo peccante illo peccati principe, ipsi peccare nolentes, in hoc remunerationem acceperunt, ut jam peccare non possint; nisi quia conditionis ejusdem cum essent, peccare et ipsi potuissent, possibilitatem eamdem sibi unquam fuisse, fortassis intuitu praesentis irae pavebunt, quam et ipsi incurrere poterant, si a gratia deserti fuissent. Ait quippe dominus Effrem, quia ipsa agmina angelorum expavescent in die adventus ejus, et contremiscent. Sed de hominibus sanctis, qui annuntiando veritatem
Abbreviated transcription (Latin):
tie. tota pene huius euangłice animositas tu¬
be. magis in ea ꝑsonat dictiuncła que uerbo
apposita est: sic ueniet. Poutit enim acriter
infelicẽ suꝑbiam eorum qui illũ tranffixerun.
ꝑditamꝙ mundi sapientiam ac reꝓbam ful¬
mine ferit prudentiã: quia tunc uere qͦd in¬
firmũ ẽ dĩ. fortus erit hominib. et qđ stul¬
tumẽ dei. stulticiam quippe iħmxxͫ crucifi
xum reputauerunt. hominib sapientiꝰ erit:
ipsis cum dolore fatentib. Tunc implebitur
illud ysaie t̾rificum uaticimũ. Dñe exaltet᷑
lus uidentium erit. s uidebunt carnẽ qͣm
spreuerunt. illuser unt. conspuer̃t̃. flagella¬
uerunt. spinis coronauerunt. transficerunt.
Hoc etenim secutus ait idem ꝑpha. Elideant
quanta sit exprimens: & ignis inquit hostes
tuos deuoret. Tunc trement angłi ꝙ arcbal¬
głi: impii autẽ ubi parebunt : Trement in¬
qͣm angł̃i. et sicut ait dñs ad beatum iob.

Expanded text:
tiae, tota pene hujus evangelicae animositas tutiae, tota pene hujus evangelicae animositas tubae magis in ea personat dictiuncula, quae verbo apposita est: Sic veniet. Percutit enim acriter infelicem superbiam eorum, qui illum transfixerunt, perditamque mundi sapientiam ac reprobam fulmine ferit prudentiam: quia tunc vere quod infirmum est Dei fortius erit hominibus; et quod stultum est Dei stultitiam xum reputaverunt hominibus sapientius erit , ipsis cum dolore fatentibus. Tunc implebitur illis illud Isaiae terrificum vaticinium: « Domine, exaltetur lus videntium erit, sed videbunt carnem, quam spreverunt, illuserunt, conspuerunt, flagellaverunt, spinis coronaverunt, transfixerunt. Hoc etenim secutus ait idem propheta. « Vidquanta sit exprimens: « Et ignis, inquit, hostes tuos devoret ibid. » Tunc trement angeli et archangeli, impii autem ubi parebunt? Trement, inquam, angeli, et, sicut ait Dominus ad beatum Job,
Abbreviated transcription (Latin):
ac desertis eant laterib. hic multo stipatus mi¬
lite incedit. & illi regi cum decẽ milib occur surꝰ
est adbellum .i. ad disceptationẽ iudicii. At il¬
timilib uenit: quia uidelicet cum hic seruꝰ
bonus et fidelis tantum de factis suis rationẽ¬
uix reddere possit. ille dñs enis de cogitatioĩ¬
bus quoq rationem exiget. cum redierit: atq
ita duplici t̾ritus inter rogationũ exercitu.
uecesse est suis diffidat simplis. ac dimidia¬
tis responsionibꝰ. Igitur dum legatione mittẽ¬
da et pace roganda solliciti responsũ pacis eiꝰ¬
dem expectamus. gaudemus quidem ut su¬
pradictũ est in spe: s hoc gaudiũ ipsum spei
magna ex parte metus imminuit. Et qͥa sol¬
licitudo hec salubris est. competent̃ hic epłe
finalis aculeus. et ad introitum et ad offeren¬
dam frequentat᷑: sic ueniet quemadmodũ ui¬
distis eum euntẽ in celum. Tota autẽ uissenten¬

Expanded text:
ac desertis erant lateribus, hic multo milite stiac desertis erant lateribus, hic multo milite stipatus incedit, et illi regi cum decem millibus occursurus est ad bellum, id est ad disceptationem judicii . At ilti millibus venit , quia videlicet, cum hic servus bonus et fidelis, tantum de factis suis rationem reddere vix possit, illi Dominus ejus de cogitationibus quoque rationem exigit, cum redierit. Atque ita duplici territus interrogationum exercitu, necesse est suis diffidat simplicibus ac dimidiatis responsionibus. Igitur dum de legatione mittenda et pace roganda solliciti responsum pacis ejusdem exspectamus, gaudemus quidem, ut supradictum est, in spe, sed hoc ipsum gaudium spei, magna ex parte metus imminuit. Et quia sollicitudo haec salubris est, competenter hic epistolae finalis aculeus, et ad introitum, et ad offerendam frequentatur: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum. Tota autem vis senten
Abbreviated transcription (Latin):
liqua. Horum quippe quiꝰ in pace eccłe finiũ¬
tur. nimirũ rarus quisq ẽ qui ita pugnet.
ita legitime decertet. ut uenientis regis illa in¬
signia. scilicet crucẽ. clauoꝵq signa securus
aspiciat. et ir reuerberata deosculet᷑ ꝯscientia:
iure larga reposcat ꝓ laboriosa militia tanti tͥ¬
umpbatoris donatiu̾a. Immo ut scd̾m parabolã
dictum sit ab ipso ꝓpositam. rarus est qui talẽ¬
ta que homo bic pegre ꝓfiriscens sibi credidit.
cum debito lucro reportet .i. dona que dedit ho¬
minib ascendens inaltum. et captiuam du¬
cens captiuitatẽ scilicet carnẽ. eiuus natura
nrãs mentes in hoc secło tenet captiuas. ita ꝓx¬
imoꝵ utilitatib impenderit: ut nicħ ex eis in
terra defossum .i. in ter tenos usus praue detor¬
tum. ab usura spũali uacare ꝑmiserit. S esto.
Inuenit᷑ interdum qui ꝓbe uirilit̃q in huuis¬
modi studiis brachium suum roborauerit. et
merito laudatur: quia cum desides alii nudis

Expanded text:
lum. Eorum quippe, qui in pace Ecclesiae finiuntur, nimirum rarus quisque est qui ita pugnet, ita legitime decertet, ut illa venientis regis insignia, scilicet crucem clavorumque signa securus aspiciat, et irreverberata deosculetur conscientijure larga reposcat pro laboriosa militia tanti triumphatoris donativa, imo ut secundum parabolam dictum sit ab ipso propositam: Rarus est qui talenta, quae homo hic peregre proficiscens sibi credidit, cum debito lucro reportet , id est dona quae dedit hominibus ascendens in altum et captivam ducens captivitatem , scilicet carnem, cujus natura nostras mentes in hoc saeculo tenet captivas, ita proximorum utilitatibus impenderit, ut nihil ex eis in terra defossum, id est in terrenos usus prave detortum, ab usura spirituali vacare permiserit. Sed esto. Inveniuntur interdum qui probe viriliterque in hujusmodi studiis brachium suum roboraverit. Et merito laudatur, quia cum desides alii nudis
Abbreviated transcription (Latin):
ffitium diei dñice ascensionis gaudi¬
um cunctis enis cantat dilectoribus:
quia dum eundẽ redemptorẽ nrm ad celos as¬
cendisse credimus. ipsi quoq mente in celes¬
tib habitemus: et spͥei certitudine iam possi¬
demus rem. ad quam illũ ꝑuenisse gaudemꝰ.
tur ueri solis contemplatores. et amatores clari¬
tatis enis ubi ipse est. quoꝵ anime uirtutũ pẽ¬
nis cum t̾renoꝵ despectu ad celestia subuolat̃:
nec ad t̾ram ꝓꝑ cadauera sese it̾m deuoluunt.
Et enim corpus quo solo huiusmodi aquile pas
creature rationalis. Hoc in qͣm gaudiũ diei p̃¬
sentis p̃dicat officium: sed illud hoc ipsum sol¬
licitat gaudiũ. qͦd parit̾ angłoꝵ decantamus
uoces dicentiũ: sic ueniet quemadmodũ uidi¬
stis eum ascendentẽ in celum. Nam ascendit
quidẽ ds in iubilatione. scilicet apłoꝵ. qui et¬
adorantes ut lucas refert. reuersi in ierłm sũt
maxime sunt hii. qui in se ꝑfectionẽ haben¬
tes caritatis. fidutiã habent in die udicu as¬

Expanded text:
fficium diei Dominicae Ascensionis, gaudium cunctis ejus cantat dilectoribus: Quia dum eumdem Redemptorem nostrum ad coelos ascendisse credimus, ipsi quoque mente in coelestibus habitamus; et spei certitudine jam possidemus rem, ad quam illum pervenisse gaudemus. tur veri solis contemplatores et amatores claritatis ejus, ubi ipse 114 est, quorum animae virtutum pennis cum terrenorum despectu ad coelestia subvolant, nec ad terram propter cadavera sese iterum devolvunt. Etenim corpus quo solo hujusmodi aquilae pascreaturae rationalis . Hoc, inquam, gaudium diei praesentis praedicat officium, sed illud hoc ipsum sollicitat gaudium, quod pariter angelorum decantamus voce dicentium: Sic veniet quemadmodum vidistis eum euntem in coelum . Nam ascendit quidem Deus in jubilatione, scilicet apostolorum, « qui adorantes, ut Lucas refert, reversi sunt in Hierusarticipes maxime sunt hi qui in se perfectionem habentes charitatis fiduciam habent in die judicii. As