comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
co decłat indotẽ. eũq pet̾e ne¬
gler̾it uir cũ id facere possit rẽ
picłi sui fecit na licet lex iunia
queuetat fund docalem alie¬
acquisicionẽ uc tñ int̾pell¬
at cã possessione q̃ ꝑlogum.¬
etur dotał fund.iam cepat:
plane si paucissimicdies ad
ꝑ faciẽd̾longitemporis rosse¬
ssionẽ ⁊ suꝑ fuenunt: nich̾ er¬
it quid inpritabicur m̃nto

Expanded text:
rito dedit in dotem eumque petere neglexerit uir, cum id facere posset, rem periculi sui fecit: nam licet lex Iulia, quae uetat fundum dotalem alieadquisitionem, non tamen interpell‹a›t eam possessionem, etur dotalis fundus, iam coeperat. plane si paucissimi dies ad perficiendam longi temporis possessionem superfuerunt, nihil erit, quod imputabitur marito
Abbreviated transcription (Latin):
alc̾m redime. anhoc ñdeb rec¬
ipiũ millus ĩdote ñt. c̾te xx
pꝯfcõ indebitur recte alienatꝰ
macrimomo dotale prechu
ẽẽ incelligit soceri uolũcas ĩ
um accipe debemus. tamur¬
bani. qͣ iusticu. ad oẽ enim
edificiũ lex ruilia ꝑtineb̾. Pre¬
dii apellacione etiam pars cõ
alienare ñ pot̾it ⁊ hoc nire nci¬
mur. dotale prediũ sic accipi¬

Expanded text:
alterum redimere? an hoc non debet recipi, ut nullus in dote sit? certe ex post facto videbitur recte alienatusmatrimonio dotale praedium esse intellegitur. Soceri uoluntas in um accipere debemus tam urbanum quam rustic‹um›: ad omne enim aedificium lex Iulia pertinebit: Praedii appellatione etiam pars contalienari non poterit: et hoc iure utimur. Dotale praedium sic accipi
Abbreviated transcription (Latin):
couendicari possit simodo ali¬
quc pars ad dotem inpplẽ̾da
dsic iddum taxat ere ram¬
nẽ ap̾ mulerem air d quan¬
titati docis de ẽ.
docis enus alitiorus erit. cuno

Expanded text:
ndicari possit, si modo aliqua pars ad dotem supplendam desit, id dumtaxat ex eo remanere apud mulierem ait, quod quantitati dotis deest. dotis
Abbreviated transcription (Latin):
egat quiqua prãdũ esse amui¬
iere. qr nec necessaria ea ĩpensez¬
inpensas prãdas amitier ex¬
stimo nec puto fundum dec̾io
mora fieret. quonimus ertur¬
acionẽ partis fundi uir soluet.
⁊ fundũ recipet cum hoc pactu
erat. fiuctus int̾um ꝑcetos. ad
uirum ꝑtiñe.aic. labeo puco
otius porcionem fructus in
bĩturum. retiquos muliermt
resticurum. ħ̾ ure utimuꝵ.

Expanded text:
egat quidquam praestandum esse a muliere, quia nec necessaria ea impensa esimpensas praestandas a muliere existimo nec puto fundum deteriomora fieret, quo minus aestimationem partis fundi uiro solueret et fundum reciperet, cum hoc pactum erat: fructus interim perceptos ad uirum pertinere ait Labeo. puto potius pro portione fructus uirum habiturum, reliquos mulieri restituturum: quo iure
Abbreviated transcription (Latin):
tur. licuit enimeiꝰ primonec
defferre. Itẽ et ñ iuratum fu¬
noris condepnare. Sinh us
omnib obdolum solum
inlitem niratur. ñetiam
obcłpam. hoc enim iudexesti¬
mat. Piane int̾clum et ĩ
accõe stcͣti iudiciimlitem irꝰ¬
randum ẽulutiᷤ promissor
stichi moramfecent. ⁊ stitꝰ
decessir. quia iudex exstim̃e
sine relactioẽ iuns iurandi
non pot̾rem quenõ exstato¬

Expanded text:
imo nec deferre. Item et si iuratum funoris condemnare. Sed in his omnibus ob dolum solum in litem iuratur, non etiam ob culpam: haec enim iudex aestimat. Plane interdum et in actione stricti iudicii in litem iurandum est, veluti si promissor Stichi moram fecerit et Stichus decesserit, quia iudex aestimare sine relatione iurisiurandi non potest rem quae non extat
Abbreviated transcription (Latin):
condempatione pouditi¬
um patuis nomine accep¬
tu denuem ũso patremte¬
nen puto Iurem aucem
u̾sum indetur. prout aliq
fucium in sortem dum¬
taxit tenebrdominus an
quidem promisit usuras
marcellus liberquinto di¬

Expanded text:
condemnationem post iudicium patris nomine acceptum de in rem uerso patrem teneri puto. In rem autem uersum uidetur, prout aliquSed utrum in sortem dumtaxat tenebitur dominus an quidem promisit usuras, Marcellus libro quinto di
Abbreviated transcription (Latin):
uerso patrem cenen put¬
auit. ostencdit negociũ
hos idẽm sepulturama fu¬
nus filiuus patris essees
alienum. non filii. factuss
est debicor pecculiquam¬
uis res non excat. ut etiãz
ẽẽ depeculio possicconne¬
niri anquam actionem
uenit.⁊ quod inremus¬
umest. que tamen adioc

Expanded text:
erso patrem teneri putavit, ostendit negotium hoc, id est sepulturam et funus filii patris esse aes alienum, non filii: factus est ergo debitor peculii, quamvis res non exstet, ut etiam de peculio possit conveniri, in quam actionem venit et quod in rem versum est: quae ta
Abbreviated transcription (Latin):
diçenclum ent deiurem
u̾so iucdicem competere
accõnem auc sitantum
dem nichiluideatur u̾sũ.
nam ut pomponinus .s̾.
adũius lugumdomini
uidetur subuentum. et idõ
sidebitor fuit dñocum in
rem u̾teret nichiluicłiu̾s¬
um.siue posteadebitor esse
dm̃ cepit. desine u̾sum. adẽ¬
inque ait si solu̾it ei. plꝰ
dici⁊ ficantum eidonau̾t
dominus quantum cre¬
dicori soluit pro se siquid

Expanded text:
dicendum erit de in rem uerso in decem competere actionem: aut si tantundem debeat, nihil uidetur uersum. nam, ut Pomponius scribit, aduersus lucrum domini uidetur subuentum: et ideo, siue debitor fuit domino, cum in rem uerteret, nihil uideri uersum, siue postea debitor esse domino coeperit, desinere uersum: idemque et si soluerit ei. plus dicit et si tantundem ei donauit dominus, quantum creditori soluit pro se, si qui
Abbreviated transcription (Latin):
tit. ⁊ poea tantumdem su¬
mandomino mutuatus
sic. bãt p̾terea ⁊ peculium.
xincdẽdũ. ait. utrum desiic
ulium uñ fhacur debitu
deuirẽ u̾so ñtollmus acc¬
ionem anpotius exucioq
prata detͣhuus egoaucez
puto sublatam deiurem
u̾so accõniem. cum debit¬
ordomini fic constitus. id¬
am u̾t̾ur. ⁊ debitor tuus fc̾s
sit morx creditor eius dem
suumine quam cibidebu¬
it. an renascatur deuirem:
u̾so. iccio. anuero expo facto
nõconualescat qd u̾mẽ
Idem tractat. anexeuentu
possit rurem patris filius
u̾the ueluti siduo reipat̾
et filius fi̾nt.⁊ filius mut¬
uatus suo nomine solua
michi uidetur siquidem
pecuma ad pacrem puen̾¬
nõfint. ⁊ suum negocium

Expanded text:
tit et postea tantandem summam a domino mutuatus sit, habeat praeterea et peculium decem, uidendum ait, utrum desiit ulium, unde trahatur debitum, de in rem uerso non tollimus actionem? an potius ex utroque pro rata detrahimus? ego autem puto sublatam de in rem uerso actionem, cum debitor domini sit constitutus. Idam uerterit et debitor tuus factus sit, mox creditor eiusdem summae quam tibi debuit, an renascatur de in rem uerso actio an uero ex postfacto non conualescat? quod uerum est. Idem tractat, an ex euentu possit in rem patris filius uertere, ueluti si duo rei pater et filius fuerint et filius mutuatus suo nomine soluatmihi uidetur, si quidem pecunia ad patrem peruenenon fuit et suum ne
Abbreviated transcription (Latin):
o deinde eo pater ignorans
⁊ putans suam esse. dedu¬
cauit eam fimus eruenis.
neratius liber responsorũ
ait. irem pacris uersum
uideri. nactionemau¬
temdepeculio quod mr
erum natura nonesse un¬
o modlo exman debere si
dolo malo eius quocum
agitur factumẽẽ at quin
si filio pater cogame mere
debuit inrem patris reu̾s¬
a est noumine quod fun¬
erabitur. s quodtempre
enut funus emm filiies

Expanded text:
ignorans et putans suam esse dedicauit eam in funus eius. Neratius libro responsorum ait in rem patris uersum uideri: in actione autem de peculio quod in rerum natura non esset uno modo aestimari debere, si dolo malo eius quocum agatur factum esse‹t›. atquin si filio pater togam emere debuit, in rem patris res uersa est non nunc quo funerabitur, sed quo tempore emit funus enim filii
Abbreviated transcription (Latin):
cum quod iussuenis cre¬
diclissem exprernec nos
moueredebet quod stichꝰ
d cuius depecuno agitur ni¬
uat quomia ñaliterca res
inpeculio eius eẽ potest. q̃
si pamphili peculium mo¬
neat.edem ratio efficiat
idauod inpeculio panp¬
bili uersum sit ita pacri
debere niclicamus ut pri
enis quod tibi pampwil¬
uero intuam rem u̾sum
fuerit. presteturetiam ñ
dedicto coquod pamph¬
ilus tibi debet.
zrcellus. Quamis in
camrem pro fuuomeo
fide nisseris. que ita cont¬
racta est ut mrem uersa¬
retur. neluti ficum suus
frumentumemisset q¬
uo familia aleretur: uen¬
ditori frumenci fidessiu¬
ssens ppriuus ẽ tamen ut
depeculio co nomine no
de mrem uersoagere possis
utunus dumcaxat inq¬
uo contractum ẽ deinrez
uerso si actioẽ quid ip̃us
clidit quod iurem domi¬

Expanded text:
credidissem, experirer: nec nos movere debet, quod Stichus de cuius peculio agitur vivat, quando non aliter ea res in peculio eius esse potest, quam si Pamphili peculium maneat. eadem ratio efficiet, ut id, quod in peculio Pamphili versum sit, ita praestari debere dicamus, ut prius eius, quod tibi Pamphilero in tuam rem versum fuerit, praestetur etiam non deducto eo quod Pamphilus tibi debet.amuis in eam rem pro seruo meo fideiusseris, quae ita contracta est, ut in rem meam uersaretur ueluti si, cum seruus frumentum emisset quo familia aleretur, uenditori frumenti fideiusseris, propius est tamen, ut de peculio eo nomine, non de in rem uerso agere possis, ut unius dumtaxat in quoquo contractu de in rem uerso sit actio, qui id ipsum credidit quod in rem domi
Abbreviated transcription (Latin):
patii dominoneeunt ser¬
uus.uł filiuus familias
ũsum quidem ec̃ indetu¬
ritatamenut sine mino¬
ns sit quamẽ. emptus. ta¬
ntum ideatur miem u̾s¬
um quantidignus sit fi¬

Expanded text:
inoue emit seruus uel filius familias, uersum quidem esse uidetur, ita tamen, ut, siue minoris sit, quam est emptus, tantum uideatur in rem uersum quanti dignus sit, si
Abbreviated transcription (Latin):
mutuatus. sincculpa eã
ꝑdroit. inchominus posse
cum domino demremu̾¬
soagiexistimait. Namsi
⁊ procuracor meus in neg¬
ccia mea inpensuriis pecu¬
mam mutuatus sinecul¬
pa mea ꝑdident. recte eum
boc nomine mandati uł.
negociorum gestorum ac¬
tiuum. ¶Cuinsticho inca¬
no suin tin phamphili.
contraxi. actio depecuno ⁊ de
sipamphilo mortuoaga
.magis ẽ ut quamins stic¬
bus unuat tamendeeo qd
inpeculio pamphiliuni¬
depeculio agitur pamphi

Expanded text:
tuatus sine culpa eam perdidit: nihilo minus posse cum domino de in rem uerso agi existimauit. nam et si procurator meus in negotia mea impensurus pecuniam mutuatus sine culpa eam perdiderit, recte eum hoc nomine mandati uel negotiorum gestorum acturum. Cum Sticho uicario serui tui Pamphili contraxi: actio de peculio et si Pamphilo mortuo agam, magis est, ut, quamuis Stichus uiuat, tamen de eo, quod in peculio Pamphili ud
Abbreviated transcription (Latin):
lrcellus notat inc̾clum
⁊ pptͥhoc quod inrem alt̾i¬
us sociuum fuum ẽ. de ĩ
rem u̾socum alt̾o agipt̾
qui conuentus asociop¬
ctere potest.idinquoda¬
mpnatus fu̾it .Quio e¬
uun dicemus sipeculi¬
um fuuo alto ademptu¬
in fucrit. Paulus ergo
hec questio ita procecdit si
debuit indendumẽ. an
de turem uerso  actio dari
debeat. acqui non lib̾rnt
patrem. Nam qui consti¬
tuit sẽ quidem obligauit
patrem uero ñ libat plae
sisoluit por constitutum
licet prose indeatur solu¬
issebac ẽ obid quod const¬
ituit nrem camen u̾tiss¬
e patris merito dicetur.
boues ei dedat. cumhiis lo¬
ues non cẽt idonei iuisser¬
at eos uenire⁊ hus num¬
mis qui recepti cent. ali¬
os reparari. suus bouesu¬
oluat poea contrabau̾at.
quiboues uencliderat.¬
in ninimos adominop¬
etebit accionem depecul¬
io.aut quod uurm dom¬
es proquibus poccumia
peteretur penes domimiz
quicq̃mẽc. isisi quid de¬
ducto eo ꝙ suus dommo
procare soluisse cantum
quanti priores boues ue¬

Expanded text:
rcellus notat: interdum et propter hoc quod in rem alterius socii uersum est de in rem uerso cum altero agi potest, qui conuentus a socio petere potest id in quo damnatus fuerit. quid enim dicemus, si peculium seruo ab altero ademptum fuerit? Paulus: ergo haec quaestio ita procedit, si debuit, uidendum est, an de in rem uerso actio dari debeat. atquin non liberauit patrem: nam qui constituit, se quidem obligat, patrem uero non liberat. plane si soluat post constitutum, licet pro se uideatur soluisse, hoc est ob id quod constituit, in rem tamen uertisse patris merito dicetur. boues ei dederat: cum hi boues non essent idonei, iusserat eos uenire et his nummis qui recepti essent alios reparari: seruus boues uolverat, postea conturbaverat: qui boves vendiderat nummos a domino petebat actione de peculio aut quod in rem domes pro quibus pecunia peteretur penes dominum quicquam esse, nisi si quid deducto eo, quod servus domino pro ea re soluisse tantum, quanti priores boues ue
Abbreviated transcription (Latin):
to suo suo lib̾tatem dedit.si.x.mͥ
det. ẜuo etiam ignorante id te
potest proculus reẜondit. sip̃e
suus pecculares mĩos de dit ai
nẽt minum dominieos ꝙ¬
sui mimos dedit facti sut eiꝰ
eos q iȩ. dominus. suric uꝰ nõie
datisunt pcondicõem per̾ept.¬

Expanded text:
to seruo suo libertatem dedit, si decem det: seruo ignorante id tespotest.Proculus respondit: si ipse seruus peculiares nummos dedit, cum nent nummi dominiummos dedit, facti sunt mei eosque dominus servi, cuius nomine dati sunt, per condictionem pet
Abbreviated transcription (Latin):
Nulus. ¶ulianus uerumꝰ
tor ꝑmanet. Similemq ẽẽ
ei dicit ms quiita promisit
onis origo proficiscitur.Y au
riq p̾utant pẽdẽte nouatione:
solutum repetere posse quia ex
qua obligatiõe soluatad huc
incertum sit. Idemqie ẽẽ et
nouandi animo ꝓmisse. s ħ¬
ura ⁊ cõdicionalreuindem de

Expanded text:
num.Iulianus uerum dtor permanet: similemque esse ei dicit, qui ita promisit, onis origo proficiscitur.Ubi arique putant pendente nouatione solutum repetere posse, quia ex qua obligatione soluat, adhuc incertum sit: idemque esse etianouandi animo promisisse. sura et condicionali eundem deb
Abbreviated transcription (Latin):
uł repuctiar posser. quia ig ⁊¬
norantis loco habetur scribi¬
diare aũ ñ posse neque ĩpã
tat. ut maricum lucro docis
afficiat. pacrem frandet. qui
ꝓfectiam dotem pocuit pet̾e
siostante macrimonio deces¬
issec ⁊ iõ pacri fuccurrẽdum
c̃ nedotem ꝑdat: ñ emm mi¬
nus patri quia manto succ¬
uirere pretorem o portet. dã¬

Expanded text:
 repudiari posse, quia ignorantis loco habetudiare autem non posse neque ipsam rterat, ut maritum lucro dotis adficiat, patrem fraudet, qui profecticiam dotem potuit petere, si constante matrimonio decessiss‹et›, ideo patri succurrendum est, ne dotem perdat: non enim minus patri quam marito succurrere praetorem oportet. da
Abbreviated transcription (Latin):
Ipiamis. Urores eonim qui
mhostrum pocestace peuene¬
rnt. possũt inderi nptia¬
rum locum. retm̃e eo solo ꝙ
aliis tem̾e iube ñ possum et
genaliter differend ẽ. donec
certum ẽ.mancum unere
incapcun tate ꝯstitutum. n¬
ullam habere licentiam uro

Expanded text:
m. Uxores eorum, qui in hostium potestate peruenerunt, possunt uideri nuptarum locum retinere eo solo, quod alii temere nubere non possunt. et generaliter definiendum est, donec certum est maritum uiuere in captiuitate constitutum, nullam habere licentiam uxo
Abbreviated transcription (Latin):
ꝙͣcantum mͥ fuissetdam¬
pnuz prestana boc manda¬
tum intercessisset. fore mã¬
datiaccõm existimo. Siq¬
uis autẽ mandau̾it alicui
nelegatumase repellatlon¬
geei dissimile ẽ namlegatr̃
adqussicum nũquãdampõ
ẽẽ potint. hereclitas interdy
dampnõsa ẽ et infuma.
quicũq ꝯcractꝰ tales sunt.
iussor obligari possitamã
luz eĩ młto refferix presẽs q¬
ius interrogatus fider iube¬
at anabsens uł presẽs m¬
andet. pret̾ea uułgo ad¬
nimau̾terem licet mãda¬
to crehitorum hereclicates
suspectas adir. quos mã¬

Expanded text:
cautum mihi fuisset damnum praestari et hoc mandatum intercessisset, fore mandati actionem existimo. si quis autem mandauerit alicui, ne legatum a se repell‹a›t, longe ei dissimile esse: nam legatum adquisitum numquam illi damno esse potuit: hereditas interdum damnosa est. ‹et› in summa qiussor obligari posset, et neque enim multo referre, praesens quis interrogatus fideiubeat an absens vel praesens mandet. praeterea volgo animadvertere licet mandatu creditorum hereditates suspectas adiri, quos man
Abbreviated transcription (Latin):
dixit̾ mandacum suscepit.
ex bõa fide ẽẽ prestͣre e preciũ
quanti uendere pot̾at. ⁊ contͣ
siemptorademptionem rei
sibi nccessane idcuco nonac¬
cesserat quod ⁊ heredi prece¬
pis se eiemptunm equi¬
ssimum esse mandaciiucli¬

Expanded text:
d mandatum susceperat, ex bona fide esse praestare ei pretium, quanti uendere poterat: et contra si emptor ad emptionem rei sibi necessariae idcirco non accesserat, quod heredi praecepisset se ei empturum, aequissimum esse mandati iudi
Abbreviated transcription (Latin):
uI mandacĩ m executꝯ
idogit negociorum gestor¬
umaccõ ab sentib udn ẽ.
nisi forte adũsus eos qin
mandauenint curatori tan¬
quam sinogaia ab sentium
gesfint. quod sicum solicre¬
ditores se ẽẽ exstimarent. id
mandau̾it infactum accio
absentib danda ẽ ineos qͥ¬
uimandau̾it. ¶sicu taut
libum ẽ mandacum non

Expanded text:
m exsecutus id egit, negotiorum gestorum actio absentibus non est nisi forte aduersus eos qui mandauerunt curatori, tamquam si negotia absentium gesserint: quod si, cum soli creditores se esse existimarent, id mandauerint, in factum actio absentibus danda est in eos qui mandauerint. Sicut autem liberum est mandatum non
Abbreviated transcription (Latin):
dum ẽ enim. sin diumauitꝰ
debitorem solisse debicor em̃
debuit notum fac̾e fidenss¬
oruam se soluisse. ne forte cͦͤdit
obrepat ignorancia eius ccũ¬
ueniat.⁊ excutiat ei summã¬
in quam fideiussit. Hoc tõ
fc̃tan ⁊ infidenissore pocest. si
cũ soluisset ⁊ nõ ctioranit re¬
uum. sic deinde reuus iolu¬
it ꝙ soluere cum non oꝑteb
bat. ⁊ credo si cumposset eũ
c̃tiora ñ fecit oꝑt̾e mandaci.
agẽ tc̃ fidenissore repelli. dolo
autem reuus indebinci accione
fide iussori debet neduplum
crectitorꝯ sequatur.. ⁊uedũ
tamen ⁊ si fieis omictat fideru¬
ssorcaret fraude ut pucat siex¬
siue ignais debõa fideemitagiꝰ¬
turqui nõ ꝯmic de apicibus

Expanded text:
dum est enim ei, si non diuinauit debitorem soluisse: debitor enim debuit notum facere fideiussori iam se soluisse, ne forte creditor obrepat et ignorantiam eius circumueniat et excutiat ei summain quam fideiussit. Hoc idem tractari et in fideiussore potest, si, cum soluisset, non certiorauit reum, sic deinde reus soluit quod soluere eum non oportebat. et credo, si, cum posset eum certiorare, non fecit, oportere mandati agentem fideiussorem repelli: dolo autem reus indebiti actione fideiussori debet, ne duplum creditor consequatur. Quaedam tamen etsi sciens omittat fideiussor, caret fraude, ut puta si exsiue ignarus: de bona fide enim agitur, cui non congruit de apicib
Abbreviated transcription (Latin):
ti mandatoris inc̾fic d¬
ampab̾r. Siũo intelli¬
git exple  se id officami
noro posse ip̃m cum pri¬
mu poc̾it debet manca¬
tori reminciare ut is sit
ueliralt̾ius oꝑa ucatuꝵ.¬
sa̾at quanci mandatoris.
interñt tenebr. Siali¬
qua ex causa ñ pof̾it nũ¬
tiare. securus erit.¶Mor¬
te quoq eius cuimand¬
atu ẽ. si is integio ad hẽ
mandaco decessent soli¬
itur madacumaob id i
ueres eius licet execucus
finc mãdatũ ñ habet mã¬
datiaccõm.¶Impencdias
mandaci exeqrligratia.⁊
fca. siboa fide tacta sunt:

Expanded text:
ti mandatoris intersit damnabitur: si uero intellegit explere se id officium non posse, id ipsum cum primum poterit debet mandatori nuntiare, ut is si uelit alterius opera utatusaverit, quanti mandatoris intersit tenebitur: si aliqua ex causa non poterit nuntiare, securus erit. Morte quoque eius cui mandatum est, si is integro adhuc mandato decesserit, solvitur mandatum et ob id heres eius, licet exsecutus fuerit mandatum, non habet mandati actionem. Impendia mandati exsequendi gratia facta si bona
Abbreviated transcription (Latin):
feciss. neratius ut. Man¬
dati actõnem tecon secu¬
titum ut suus cibi nor¬
patua idaccłic: quod siego
scissem ẽẽ seruum talem¬
nec p̾dixissem ut posfic p̾¬
cersit tancumcibi prario¬

Expanded text:
ecisset, Neratius ait mandati actione te consecuturum, ut seruus tibi noxpa tua id acciderit: quod si ego scissem talem esse seruum nec praedixissem, ut possis prtersit, tantum tibi pra
Abbreviated transcription (Latin):
Inegocia mea mandau̾o
geren da ci qui mͥ accioe¬
traamnũ inquaduplum
quialtrus negocia admini¬
standa suscepit. id prestare

Expanded text:
negotia mea mandauero gerenda ei, qui mihi actione in quadruplum qui alterius negotia administranda suscipit, id praestare
Abbreviated transcription (Latin):
truł cuius alteris reirtis
nanis banc except̾om ñ exce¬
bit clicio mandati eiaccio¬
mn ꝯpet̾e pocuit enim. atq
debuit re ꝑmnicẽli criorare
forte ignarus soluat debitũ
non male tractabitur sicu
ignoraret fidenissor inucili¬
ter seobligatum soluiran
mandati acciõm habeat. et
siquid in fcm ignorauit: re¬
cipi ignoratia ens pot.Siu̾o
ius aliud dici debet. Sicu
debitor soluisser ignis fide¬
iussor solu̾it puco eũ man¬
datih̾re accionem. igno soc

Expanded text:
 cuius alterius rei, et ignarus hanc exceptionem non exerci oportet mandati ei actionem competere: potuit enim atque debuit reus promittendi certiorare forte ignarus solvat indebitum. Non male tractabitur, si, cum ignoraret fideiussor inutiliter se obligatum, solverit, an mandati actionem habeat. et si quidem factum ignoravit, recipi ignorantia eius potest, si vero ius, aliud dici debet. Si, cum debitor solvisset, ignarus fideiussor solverit, puto eum mandati habere actionem: ignosc
Abbreviated transcription (Latin):
firem emptam nobis icci¬
perc. fimili modo ⁊ siqui¬
daliud mandau̾s ⁊ mid
sumptum fec̾o. nectantũ
id quod in podium usur¬
as quoz consequar usu¬
ras autẽ ñtancumex mo¬
nidicem extimare debere.
siexegit adebitore suo
mraquis et soluitcum uibn¬
mias usuras consequere¬
tur. equis fimum erit ra¬
tionemeius rsihaben. M¬

Expanded text:
si rem emptam nolis recipere: simili modo et si quid aliud mandaveris et in id sumptum fecero. nec tantum id quod impendi, verum usuras quoque consequar. usuras autem non tantum ex moiudicem aestimare debere, si exegit a debitore suo quis et solvit, cum uberrimas usuras consequeretur, aequissimum enim erit rationem eius rei
Abbreviated transcription (Latin):
negociorum gestorũ ẽ accõ
siꝑabsente fidrussit. namł.
mandati accio ñ pot̾ compe¬
tere. cum. nante cessĩt mand¬
acum. Lpiamis lib̾. ꝯ¬

Expanded text:
negotiorum gestorum est actio, si pro absente fideiusserit: nam mandati actio non potest competere, cum non antecesserit mandatum. 21 Ulpianus libro
Abbreviated transcription (Latin):
emptori dampnatus est.
id ei mandatorem nsĩpo¬
ca quam cmisset sine dolo
maloenis hoe nuciumba¬
be cepit senuus s siruissume
mandatoris eum docurit:¬

Expanded text:
emptori damnatus est: id ei mandatorem, nisi posteaquam emisset, sine dolo malo eius hoc uitium habere coeperit seruus. sed si iussu mandatoris eum docuerit
Abbreviated transcription (Latin):
tur pecuma fidenssori. ⁊ debisit¬
cor abeo deicgatus fit crecti¬
tori. lic is soluendo ñ fu̾it. qr̃
bomm nomen facit crecłit¬
orqui admitit debitorem.
delegatum. siis quifideiu¬
ssoridoare uult. editorẽ eius
hãt debtore suum eumq l¬
bauit concumo aget fideiũ¬
sormandati qua tes in¬
ħ inc̾sit. utrum nummos
solu̾it credicorian cum nba¬
u̾it ¶ P t̾ea ĩciendum ẽ non
plus ficdenissoremconsequi
debere mandaci iucticio. quã
quod soluit. ¶mandaco cu¬
o fide nissi.ĩ.x. caprocura cori
creditoris solui. siuerus pcur¬
acor fuitstacun mandaci
agam. quod sipcurator nõ ẽ.
repetã abeo. ¶nonomi niaq̃
inpensuus non funit mand¬
atori inputabit ueluti quod
s poliatus sitalatͦ ubrant
naufragio res. amisit. uellan¬
gore suo. suorimad prehen¬
sus quedamerogauit. nam

Expanded text:
pecunia fideiussori etiam si debitor ab eo delegatus sit creditori, licet is soluendo non fuerit, quia bonum nomen facit creditor, qui admittit debitorem delegatum. Si is, qui fideiussori donare uult, creditorem eius habeat debitorem suum eumque liberauerit, continuo aget fideiussor mandati, quatenus nihil intersit, utrum nummos soluerit creditori an eum liberauerit. Praeterea sciendum est non plus fideiussorem consequi debere mandati iudicio, quam quod soluerit. Mandatu tuo fideiussi decem et procuratori creditoris solui: si uerus procurator fuit, statim mandati agam: quod si procurator non est, repetam ab eo. Non omnia, quae inpensurus non fuit mandator, imputabit, ueluti quod spoliatus sit a latronibus aut naufragio res amiserit uel languore suo suorumque adpraehensus quaedam erogauerit: nam
Abbreviated transcription (Latin):
mandatoris morte soluim¬
andatum. s obligaconem al¬
iquando turare. Siquis de¬
bicori suo mandauit ut tici¬
osolurezi debitor mortuo
eo cuin dignoraret solu̾it.n¬

Expanded text:
mandatoris morte solvi mandatum, sed obligationem aliquando durare. Si quis debitori suo mandaverit, ut Titio solveret, et debitor mortuo eo, cum id ignoraret, solverit
Abbreviated transcription (Latin):
quetusiens mandacum s¬
uscepis non habeb̾. mand.¬
atiaccõnem fimile ẽ quasi
pclitino pecuniam sciens ce¬
didis. Sasi ult̾ius direct.
omandauittibi ut metrici
pecumam crecdas. nonobliu¬
gabitur mandati qua si adͥ¬
uersus bonam fide manda¬
tinus sit. ¶Cumquidam
talem eplãram scͥpsis am¬
cosuo. rogote ut comenda¬
cum bãs sestilium c̃scente

Expanded text:
que tu sciens mandatum susceperis, non habebis mandati actionem, quia simile est, quasi perdituro pecuniam sciens credideris. sed et si ulterius directo mandauerit tibi, ut meretrici pecuniam credas, non obligabitur mandati, quasi aduersus bonam fidem mandatum sit. Cum quidam talem epistulam scripsisset amico suo: 'rogo te, commendatum habeas Sexti
Abbreviated transcription (Latin):
us bõa publicata sunc n
fidem. quod ideo receptũẽ.
quia publicatis bonis.i
quicquid pea adquint᷑
nonsequitur fiscum.E
Qui edem sacram spol¬
iandam hominem iuln¬
cranctum: occidendum
em mandati. ¶ Sicibicet¬
um dedero. ut eaticio dares
seris. et mandatifur tice¬
neri cepculus aic.aut sii
dares. madacitantum mͦ
simandauero senio cuo
ut quod cibidebeam solũ¬
et. meonominener acius
.s̾. quamui s mucuatꝰ
ẜuus pecuniã creditoribꝰ
tius quasi ame receptam
incułit tamensi mim¬
os acclicore ñ ica acce¬
lib̾an menectemandati
mecum actinu quod
siica mutuatus sit ut pe¬
cumam meo nomineda
alius quis in idem ipes
uus nomine tuo quod

Expanded text:
us bona publicata sunt mafidem: quod ideo receptum est, quia publicatis bonis quidquid postea adquiritur, non sequitur fiscum. Qui aedem sacram spoliandam, hominem vulnerandum, occidendum mem mandati. Si tibi centum dedero, ut ea Titio dares, seris, et mandati et furti teneri te Proculus ait: aut, si ita dares, mandati tantummodo. Si mandaverim servo tuo, ut quod tibi debeam solveret meo nomine, Neratius  quamuis mutuatus seruus pecuniam rationibus tuis quasi a me receptam intulerit, tamen, si nummos a creditore non ita acceliberari me nec te mandati mecum acturum: quod si sic mutuatus sit, ut pecuniam meo nomine daralius quis an idem ipse seruus nomine tuo quod
Abbreviated transcription (Latin):
iustã cam habuit incerp̃¬
ellandi manumissioe sui
ꝙͣ in hoc solum accepamut
manumicterc̃ uelutisis
pit eum poca falsas ricios¬
sicłi uite prioris do struxis¬
se ũtenebe nisi denũtiatioĩ
procuratori panieros siũ¬
o nulla iusta cã ꝓcuracoris
firit denũtiãdinesims mn¬
anumictet᷑ ñ pocent mecũ
asequãrs ad lib̾cacem eũ

Expanded text:
iustam causam habuit interpellandi manumissionem serui, quem in hoc solum acceperam, ut manumitterem, ueluti si compererit eum postea falsas ratios uitae prioris domini struxisse, tenebor, nisi denuntiationi procuratoris paruero: si uero nulla iusta causa procuratori fuit denuntiandi, ne seruus manumitteretur, non poterit mecum agi, quamuis ad libertatem eum
Abbreviated transcription (Latin):
negoctuum geramatamẽ
utilem habeam mandatiac¬
cionem uelucicum debitor
m̃s piculo suo debicorem sy
uindelegat mn. auc cumroga¬
tu fidenissoris cumreo exꝑ¬
ior Nam quãuis debicum
meum ꝑsequar nich̾minꝰ
⁊ illius negocum gero. gi¬
cur:quod minus seruauer¬
oconsequar mandati acocẽ
¶Sibii quorum refuenenint.
quas pignori dedint. suppos¬
uerit emptores ⁊ eis emend¬
as res mãdẽt mãdatiñcellis¬
icurlicz quantum admera
yationem mandatum nono
sistic. namcum rem cuam e¬
mas nulla empto ẽ intua p¬
andati accionemconsistere
etiaminrem eius quiman¬
datum suscepitexco maxim¬
quod ꝓban siplinib heredi¬
buendentib unimanda

Expanded text:
negotium geram et tamen utilem habeam mandati actionem: veluti cum debitor meus periculo suo debitorem suum mihi delegat aut cum rogatu fideiussoris cum reo experior: nam quamvis debitum meum persequar, nihilo minus et illius negotium gero: igitur quod minus servavero, consequar mandati actione. Si hi, quorum res veneunt quas pignori dederunt, supposuerunt emptores et eis emendas res mandent, mandatum intellegitur, licet quantum ad meram rationem mandatum non titit: nam cum rem tuam emas, nulla emptio est in tua pmandati obligationem consistere etiam in rem eius qui mandatum suscipit ex eo maximquod, si pluribus heredibus uendentib
Abbreviated transcription (Latin):
munerandi cã s principalit̾
dando fidenissoriremisic. ac¬
tionera mãdati eum ñactu¬
iumi. Marcellus aucem fa¬
cetur. siquis dõacinus fide
nssori ꝑeo solu̾it c̾clicorib.
habefidenssorem mandaci.
acconem..Planc inquid.
sifililus familias uł suus
fint fidenussor⁊ probis solu̾̃¬
odoãtuius eis. mandaci uł.
luit quia solint plane siser¬
uꝰ fidenissor solu̾it dñm.ɨ
mandaciactum ¶Idem.
marcellus ibidemait filir
ẽ mulco magis hãt pat̾ actõe
mandaci. ¶ si filio familias
mandam ut ꝓme soluer
patrem siue ipe soluerit. sui¬
e filius familias expeculio.
mandati acturum. neratius
ait quod Bat raconẽ qrichil

Expanded text:
munerandi causa, sed principaliter donando fideiussori remisit actionem, mandati eum non acturum. Marcellus autem faetur, si quis donaturus fideiussori pro eo soluerit creditori, habere fideiussorem mandati actionem.Plane, inquit, si filius familias uel seruus fuit fideiussor et pro his soluero donaturus eis, mandati patrnatum uoluit. Plane si seruus fideiussor soluerit, dominum mandati acturum idem Marcellus ibidem ait. Si fest, multo magis habet pater mandati. Si filio familias mandaui, ut pro me solueret, patrem, siue ipse soluerit siue filius ex peculio, mandati acturum Neratius ait, quod habet rationem: nihi
Abbreviated transcription (Latin):
mandaui siue n quia boe
fidei hoc cõgririt. ne dealie¬
no lucrum senciat. qud̃.
sm̃ exercuit pecuniam s
⁊adusus suos conũtis. in
usuras comenietir q̃
legitimo miuregionib¬

Expanded text:
mandaui siue non, quia bonae fidei hoc congruit, ne de alieno lucrum sentiat: quod si non exercuit pe cuniam, sed ad usus suos conuertit, in usuras conuenietur, quae legitimo m
Abbreviated transcription (Latin):
tibiuc arͥco decemexiges.
⁊ ante exacta ea mandatitꝰ¬
ecum ego siance rem iudiꝰ¬
daturmandare intellis
etlimaci. pomponius
cleganter tractat. anis qu
iseruum recbanit utro cõ¬
uenire possit uenclicor¬
em ut seruum recip̃iat.⁊̃
alienarem uoueram nec
magis in hunc casuum
debeo mandaci teñi:quã

Expanded text:
tibi, ut a Titio decem exi geres, et ante exacta ea mandati tecum egero, si ante rem iudiatur mandare intellegiredimatur, Pomponius elegantei servum redemerit, ultro convenire possit venditorem, ut servum recipiat, alienari volueram, nec magis in hunc casum debeo mandati teneri, quam
Abbreviated transcription (Latin):
uelius quietus ospici suo
medio mandassediceret
uc in oitis eius quos rau.¬
ene habebat mquos om¬
nib aniris seccderr sole¬
sta ⁊ quedam ipsius uali¬

Expanded text:
elius Quietus hospiti suo medico mandasse diceretur, ut in hortis eius quos Rauennae habebat, in quos omnibus annis secedere soleusta et quaedam ipsius ual
Abbreviated transcription (Latin):
soluto libum sillum ma¬
numisĩt mox ingemiru
mandatiaccõnemiulan
ait. adusus cum cuise recd¬
imendum mandarit a
sibiaccõnes mandet. qs a¬
bet adu̾sus cum. acompa¬
uit. Planc sieam pecuma
dełit que erat expeculio ad
bõc fidei emptorem ꝑtinẽtẽ
mandan accones possint.
quia millas habet. Cumer
suos nummos emptorde¬
cłit quin unimo inquio
exuendico manebit obli¬
gatus ẜ̃ ⁊ h̾actioin ucilis
ẽ. quia quantum fuit cõs¬
ecutus. tantum empciiu¬
cditio nccesse habebit pr̃are
mandati acco tunccumc¬

Expanded text:
lum manumiserit, mox ingenuus mandati actionem Iulianus ait aduersus eum cui se redimendum mandauit, sibi actiones mandet, quas habet aduersus eum a quo comparauit. plane si eam pecuniam dederit, quae erat ex peculio ad bonae fidei emptorem pertinente, mandari actiones possunt, quia nullas habet, cum ei suos nummos emptor dederit: quinimmo, inquit, ex uendito manebit obligatus, sed et haec actio inutilis est, quia quantum fuerit consecutus, tantum empti iudicio necesse habebit praestare. Mandati actio tunc
Abbreviated transcription (Latin):
inuendicor tradent. uen¬
ditorem qr pcondition¬
em attio repetitunmi. si ẜ̃¬
unos tracticłit. cicio quos
ñdebuent cum debere seex¬
stimaret. ¶Si curãtor bon¬
orum uedicone quidem
fccit pecunamancemcre¬
ditoribꝰ ñ sonnit crebatius
offinius ⁊l aboo respondert
his quinasentes fuenĩt.
datiacconem ¶Is aute
quiabsentes fuerunt ne

Expanded text:
raderet, uenditoremque per condictionem a Titio repetiturum, si seruos tradiderit Titio quos non debuerit, cum debere se existimaret. Si curator bonorum uenditionem quidem fecerit, pecuniam autem creditoribus non soluerit, Trebatius Ofilius Labeo responderunt his qui praesentes fuerunt dati actionem, his autem qui
Abbreviated transcription (Latin):
quis soluat. sifino fam¬
ilias mandauo ut pro m̃e
solueret. ⁊ anancipiatus
soluat.ũm c̃infactum.
accõnem filio dandam. p¬
atrem autem premanci¬
pacionem soluentem ne¬
gociorum gestorum actio¬
nem habere ¶contrano
iudi cio exprunturqui
mandacum suscepunt.
ut putaquirerum. uł rei
unius ꝓcurationem susce¬
punc. ¶uide papinianus
quent. si pationus precli¬
um ꝙ nemerrat proquo
precii bessẽmex solu̾at iu¬
sseĩt lib̾to suo tradiutil¬
le resiouum precii nedder¬
et deinde rectoito precio
uendẽtum fundium pa¬
trono lib̾cus consensit.
tentis precium an lib̾cꝯ
inricio lib̾tus nõ donatũ
accepit contrano iuico
posse eum p̾cium repetẽ.
quod deductis m̾c̃ib.
onus in lib̾tum contul¬
it uider⁊ prea lib̾tum ꝑ¬
atrono  doãsse. ¶sim̾ ma¬
mamegoq emo. me meo
p̾cio. habeo mandati ac¬
tionemdeprecio recupa¬

Expanded text:
quis soluat. Si filio familias mandauero, ut pro me solueret, et emancipatus soluat, uerum est in factum actionemuis soluat. Si filio famatrem autem post emancipationem solventem negotiorum gestorum actionem habere. Contrario iudicio experiuntur qui mandatum susceperunt, ut puta qui rerum vel rei unius procurationem susceperunt. Inde Papinianus quaerit, si patronus praedium quod emerat, pro quo pretii bessem exsolverat, iusserit liberto suo tradi, ut ille residuum pretii redderet, deinde reddito pretio vendenti fundum patrono libertus consenserit, trientis initio libertus, non donatum accepit, contrario iudicio posse eum pretium repetere, quod deductis mercedibus, onus in libertum contulit, uideri et postea libertum patrono donasse. Si mihi maemam, egoque emero meo pretio, habebo mandati actionem de pretio recipera
Abbreviated transcription (Latin):
beas. tuq piure fidenssis
⁊ solu̾is. ucilius responde¬
bitur. FInt̾im ñ eẽtibimar¬
dati accionem s cumdies
uen̾it. I tẽmtractatũ ẽ sicũł
indiem debeit in. mandaco
mandati accõnemã quidã
putauit presencem esse m¬
andati accõnens tantim¬
norem quanci mea int̾ic
supuemiente dic solucum¬
L furise semelius est
dici int̾m neceius sum me
mãdaci agi posse qm̃ millũ
ad hoc comalum mneum sir
ut nec hocante diem soniã.¬
¶ Inc̾ctum euenit. ut meum

Expanded text:
ure fideiusseris et solveris, utilius respondebitur interim non esse tibi mandati actionem, sed cum dies venerit. Item tractatum est, si, cum in diem deberem, mandatu meo mandati actionem. et quidam putant praesentem quidem esse mandati actionem, sed tanti minorem, quanti mea intersit superveniente die solutum fuisse. sed melius est dici interim nec huius summae mandati agi posse, quando nonnullum adhuc commodum meum sit, ut nec hoc ante diem solvam. Interdum evenit, ut meum
Abbreviated transcription (Latin):
labeo inusuns accõnemm¬
andaci. Udem labeo.ait. et
u̾m ẽreputationes quo
ħuditium admitrere sic¬
uti fructus cogitur. restitu¬
ere isquiprocurat: Ita sũp¬
tum quem fructus ꝑcipie̾¬
dos fecit deducere eum opor¬
tet. s ⁊ ni ad uecturas su¬
asdum excurrit impredia
sumpcum fecit᷑ puto hosi
quoq sumptus reputare
tus de fuo facet ad hec itinera.
hoc ẽ de salnio. ¶Idemait. si
quid procuracor citra mand¬
acum muoluptate fecit. ꝑ¬
mictendum cianferre qd si
finc dampno dñ fiat. nisi
racionem sumptus istius
dũs admictat fidenissores
⁊mandacores a fisine iuclit¬
io soluint habet accõnenad¬

Expanded text:
Labeo, in usuris actio mandati. Idem Labeo ait et uerum est reputationes quoque hoc iudicium admittere et, sicuti fructus cogitur restituere is qui procurat, ita sumptum, quem in fructus percipiendos fecit, deducere eum oportet: sed et si ad uecturas suas, dum excurrit in praedia, sumptum fecit, puto hos quoque sumptus reputare tus de suo faceret ad haec itinera, hoc est de salario. Idem ait, si quid procurator citra mandatum in uoluptatem fecit, permittendum ei auferre, quod sine damno domini fiat, nisi rationem sumptus istius dominus admittit. Fideiussores et mandatores et si sine iudicio soluerint, habent actione
Abbreviated transcription (Latin):
eim usinis nõ releua¬
uit. ipĩ autem ⁊ usure
ab sirñt. uł simmorib
releuauit. ip̃e autem im¬
orib fenus accepit. ut.
fidemsuam lib̾aret. nõ
dubito deberr cumman¬
o iudex arbritracur. ¶de¬
dicibi pecuniam ut c̾ctit¬
orimco ex soluas. ñ fecisti.
scripsit. ¶ Siadolesens he¬
cunosus mandet tibi.s
ut ꝓmecce fide iubeas. id

Expanded text:
is non releuauit, ipsi autem et usurae absunt, uel si minoribus releuauit, ipse autem maioribus faenus accepit, ut fidem suam liberaret, non dubito debere eum mano iudex arbitrabitur. Dedi tibi pecuniam, ut creditori meo exsoluas: non fecisti: rescribsit. Si adulescens luxuriosus mandet tibi, ut pro meretrice fideiubeas, id
Abbreviated transcription (Latin):
potuit. siquidem minus hõc¬
stamhabert eum mãdati acc¬
ionem: quod sieã qua reus
uci potuit. fiscies id fecit. nõ
habicurũ mandati accõne
sim habuit facultatem ieiꝰ
uemiendidesidandicadiq
utͥ pẽ suscipet potinsuidici¬
uiuł suo. uł ꝓcuratoriꝰ no¬
mine. ¶ Sifidenissor doatõi
causa acceptum ftm acdico.¬

Expanded text:
potuit, si quidem minus honestam, habere eum mandati actionem: quod si eam, qua reus uti potuit, si sciens id fecit, non habiturum mandati actionem, si modo habuit facultatem rei conueniendi desiderandique, ut ipse susciperet potius iudicium uel suo uel procuratorio nomine. Si fideiussori donationis causa acceptum fac
Abbreviated transcription (Latin):
remad solutionem. manda¬
u̾o tͥ ut eides int̾ uallum. ꝑi¬
culo que meo pecunam for¬
piculum debere admandato
re in ꝑtinere. ¶ Idemait. sicu¬
tormandet suscipiał probar¬
inom quod fecerat teneri
cum mandaci scilicet quon¬
dam pupillo suo.ułcurato¬
n eius. ¶Si mandano crigẽ¬
dam pecuniam. deinde uolũ
atum fimieta uolũcate. e d
simandau̾is exigendam. de¬
ind ꝓhibisti. exactamq ie
recepͥistidebitolibabitur E¬
dem marcellus s̾ siut pom

Expanded text:
rem ad solutionem, mandavero tibi, ut ei des intervallum, periculoque meo pecuniam forpericulum debere ad mandatopertinere. Idem ait, si tutor mandet suscipi uel probari nomen quod fecerat, teneri eum mandati, scilicet quondam pupillo suo uel curatori eius. Si mandauero exigendam pecuniam, deinde uoluntatum finita uoluntate. quod si mandaueris exigendam, deinde prohibuisti, exactamque recepisti, debitor liberabitur. Idem Marcellus scribit, si,
Abbreviated transcription (Latin):
utua pecuma eum ħt ob¬
ligatuma ideo usuras e¬
um pct̃e ñ possequasi ex
causa mandaci. sun stipł¬
acionẽ deducte ñsunt.
Idem papinanus nbere¬
odem refert. frociussoricõ¬
dempnaco qui ideo fide¬
iussic quiadomimus pr¬
ocura cori mandau̾it in
pecuniam mutuam acc¬
ipet utilem accionemda¬
ndamt quasi insticoriam.
Quia ⁊ hic qua si p̃po fuis¬
se eum mutue pecunie.i
accipiẽde uidetur. ¶Sicu¬
imandau̾o utticio stip¬
uletur. pot̾o cumeo cui.¬

Expanded text:
utua pecunia eum habet obligatum: et ideo usuras eum petere non posse quasi ex causa mandati, si in stipulationem deductae non sunt. Idem Papinianus libro eodem refert fideiussori condemnato, qui ideo fideiussit, quia dominus procuratori mandauerat ut pecuniam mutuam acciperet, utilem actionem dandam quasi institoriam, quia et hic quasi praeposuisse eum mutuae pecuniae accipiendae uideatur. Si cui mandauero, ut a Titio stipuletur, potero cum eo cui
Abbreviated transcription (Latin):
ssori nobedes extitint. ⁊
altercorũ aco h̾ede emit ħe¬
dicaitein deindcomneinq¬
no defunctus fide isserat
stipnlacori sotu̾it babe¬
bit. aut exstipulatu. autex
nedampno adficiatur. isq¬
ui suscepit mandatum.

Expanded text:
ssori duo heredes extiterint et alter eorum a coherede emerit hereditatem, deinde omne quod defunctus fideiusserat stipulatori soluerit, habebit aut ex stipulatu aut exne damno adficiatur is qui suscipit mandatum.
Abbreviated transcription (Latin):
accio.⁊ insimilib hocidem
ent ꝓbandum ⁊sugnoran¬
tes fidenissores debitorem so¬
lsse . uł.alia acceptilacione
siue pacto lib̾actum. exsub¬
stantia debitoris soluerumt.
noncenebuntur mandaci
quod ⁊ adactionem fidenus¬
soris ꝑtinet. ⁊ hoc exrescripto
dinorum fim incelligere
licct. Cuis u̾ba hec simrca¬
culioninano. Sz hiiquipte
fideiusserunt ininorem
quantitatem dampnaciq̃
debitiratio exigebeat. scic̃tes
⁊ p̾clentes auxilium apellat¬
ionis omisenmc ptens mã¬
dati agentib hisexequita¬
te iucticis cuite. Igitur sii¬
gnorauennitexasata igno¬
rantia ẽ siscierunt. incumbe¬
bat eis necessitas ꝓuocancti.
Ceterum dolo u̾saci sutsi
non ꝓuocauenit. Quita¬
meñ sipauptas eis nonper¬
misicexcusataẽ corumĩop¬
ia.ẜ̃ ⁊ sicestaco conuenenur
debicorem ut supsc putaret
apellarer puto ỹe raconemei¬

Expanded text:
 in similibus hoc idem erit probandum. Si ignorantes fideiussores debitorem soluisse uel etiam acceptilatione siue pacto liberatum ex substantia debitoris soluerunt, non tenebuntur mandati. Quod et ad actionem fideiussoris pertinet. et hoc ex rescripto diuorum fratrum intellegere licet, cuius uerba haec sunt: 'Catullo Iuliano. Si hi, qui pro te fideiusserant, in maiorem quantitatem damnati, quam debiti ratio exigebat, scientes et prudentes auxilium appellationis omiserunt, poteris mandati agentibus his aequitate iudicis tueri te'. igitur si ignorauerunt, excusata ignorantia est: si scierunt, incumbebat eis necessitas prouocandi, ceterum dolo uersati sunt, si non prouocauerunt. quid tamen, si paupertas eis non permisit? excusata est eorum inopia. sed et si testato conuen‹e›runt debitorem, ut si ipse putaret appellaret, puto
Abbreviated transcription (Latin):
do sifinidumemit pcurator.
nncħenim amplius quam
bonam fidem prestai Oportͤ¬
et. quipcurat. s ⁊ side sanita¬
te senpcucuratoricantumẽ
auc cancri pot̾. aut decet̾is
nicus idement cdicẽctum.
urau̾it condempnabitur.
siex fundo quem michiem¬
it. procurator fructus conse¬
cutus c̃. hos quoq osficio.i.
iuclicis pr̃et eum o portet.
Si procurator meus pecuni¬
am meam h̃t ex morautiq
nsuras mͥ pendet. s si pecu¬
nimi meam fenoridedit. u

Expanded text:
do, si fundum emit procurator: nihil enim amplius quam bonam fidem praestare eum oportet qui procurat. Sed et si de sanitate servi procuratori cautum est aut caveri potest aut de ceteris vitiis, idem erit dicendum. uraverit, condemnabitur. Si ex fundo quem mihi emit procurator fructus consecutus est, hos quoque officio iudicis praestare eum oportet. Si procurator meus pecuniam meam habeat, ex mora utique usuras mihi pendet. sed et si pecuniam meam faenori dedit u
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ ut restituas. S sidolo em̃e
nelexisti.forteenim peccuma
accepta alii cessisti. uc emere
caut filataculpa forte figrã
ductus. es passus aliumem¬
que memisti fugit. siquider
dolo cuo teneb̾is. sidolusñ
inc̾uenic. nec culpa non ten¬
ebens.nisi. adhoc ut caucas s
impocestatẽ tua puernt. tere¬
ictione ieius potes desidera¬
re uttibi caucatur puto su¬
fficere si in actionem cedas.
ut ꝓcurratorem me inem
meam facias nec amplius
p̾stes. quam consecuturus

Expanded text:
 ut restituas. sed et si dolo emere neglexisti forte enim pecunia accepta alii cessisti ut emeret aut si lata culpa forte si gratia ductus passus es alium emquem emisti fugit, si quidem dolo tuo, teneberis, si dolus non interuenit nec culpa, non teneberis nisi ad hoc, ut caueas, si in potestatem tuam peruenerit, te reictione uel potes desiderare, ut tibi caueatur, puto sufficere, si mihi hac actione cedas, ut procuratorem me in rem meam facias, nec amplius praestes quam consecuturus
Abbreviated transcription (Latin):
mandati acconem. quia
mandaco ñ ẽ obtemꝑat¬
ui. Concraquay
uiliams. aittutorem
quiemit. mandati accõ¬
nem hab̾x adũsus con¬
curores suos. ¶Siiber
homo cum boa fide sin¬
ret. mandau̾it ticiont
redimeretur. ⁊ nũmos

Expanded text:
mandati actionem, quia mandato non est obtemperatum. contra quoque Iulianus ait tutorem qui emit mandati actionem habere aduersus contutores suos. Si liber homo, cum bona fide seruiret, mandauerit Titio ut redimeretur et nummos
Abbreviated transcription (Latin):
ptaẽ. S Sqm̃s mandau̾it
filio familias c̾clendam pecu¬
mam ñ contra senacus con¬
suicum accipienti: s exeacã
ex qua depeculio uł dciurem
u̾so.uł quod iussu pat̾tene¬
acurentlicicum mandatil.
bocamplius cdico. sicum du¬
bitarcmutium contra scħ¬
tus confultum accipet.an

Expanded text:
quis mandauerit filio familias credendam pecuniam non contra senatus consultum accipienti, sed ex ea causa, ex qua de peculio uel de in rem uerso uel quod iussu pater teneretur, erit licitum mandatum. hoc amplius dico, si, cum dubitarem, utrum contra senatus consultum acciperet an
Abbreviated transcription (Latin):
mandaui agere mandat
rut eumaccepto lib̾et. si ħ
uelum. uel simalim. ĩ
hoc agam. ut eum deleger
deł̾it. caqr mandante fili
aui illicoscipulata sit. uł
etiam preamandacicam
ten quam insip̃a sitque
dotemdecdit. Siquisca
que procuracor sinis et ẜ¬
ingerebant ita demum
rata cẽ mandanit. sunt̾¬
uenicu sempbronii ges¬
ta eẽnt⁊ male pecuma ccl¬
ita fit. sẽ phronium qui
nichil dolo fecitñcem̾. ⁊¬

Expanded text:
mandaui agere mandati, ut eum accepto liberet, si hoc uelim: uel, si malim, in hoc agam, ut eum deleget dederit eamque mandante filia uel ilico stipulata sit uel etiam postea, mandati eam teneri, quamuis ipsa sit, quae dotem dederit. Si quis ea, quae procurator suus et serui gerebant, ita demum rata esse mandauit, si interuentu Sempronii gesta essent, et male pecunia credita sit, Sempronium, qui nihil dolo fecit,
Abbreviated transcription (Latin):
em siium ccam pecumam
sum̃ea fenerare pro iculo
suo.ita utc̾tas uisuras do¬
mino pencłet. dum taxat
si pluris fenrare potiisset.
ipe lucraretur incͥatump̃e¬
ccumam uidetur inquid
accepisse. P lane sionuuũ
negociorum erateiamini¬
stratio mandaca mandati
quo euteneri. quemad¬
modum solet mandaci de¬
tenendebicor. qui c̾clicoris
sui negocia gessit. ¶Daim
paulus aic.quidam fiden¬
isserat prodamnide merce¬
dem pactus obsuam fideni¬
ssioñem ⁊ sub nomine alt̾i¬
us exeuentutitis cau̾it gibi
ctam quancitemdan. hic.
clauclio saturmo p̾tore. i¬
aiores fructus infent ius¬
satiminus inc̾clixerat ir¬
debatur autem mͥiucticat¬
um solui fidenssisseaqua¬
si renidempcorlicis extiti¬
sse.⁊ uelle adam̃ iide man¬
dacinditio consequi qud
erat condempnãtus.s rec¬
tissim dinifrs rescrip serũt.
nullam acconem cunͣ ꝓpt̾¬
callicdicatem haberequia.
m̾cede pacta accesserat ad
talem redempcõnem mar¬
cellus autem sicloquituꝵ
deeo quipecuma accepta spo¬

Expanded text:
em suum certam pecuniam sumere et faenerare periculo suo ita, ut certas usuras domino penderet dumtaxat, si pluris faenerare potuisset, ipse lucraretur, in creditam pecuniam uidetur, inquit, accepisse. plane si omnium negotiorum erat ei administratio mandata, mandati quoque eum teneri, quemadmodum solet mandati teneri debitor, qui creditoris sui negotia gessit. Marius Paulus quidam fideiusserat pro Daphnide mercedem pactus ob suam fideiussionem et sub nomine alterius ex euentu litis cauerat sibi certam quantitatem dari: hic a Claudio Saturiores fructus inferre iusSaturninus interdixerat. uidebatur autem mihi iudicatum solui fideiussisse et quasi redemptor litis extitisse et uelle a Daphnide mandati iudicio consequi, quod erat condemnatus. sed rectissime diui fratres rescripserunt nullam actionem eum pcalliditatem habere, quia mercede pacta accesserat ad talem redemptionem. Marcellus autem sic loquitur de eo qui pecunia accepta spo