comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
monte extidit. De qͦ monte .c Demonie ubroso & cõdenso.
taris. excidit colũnas septẽ. Excidit s ñ ab scidit. accepit s
ñ abstulit. Colũnas de monte excisas in edisiciũ domꝰ po¬
suit. & tam̃ monte̾ ñ minuit. Et qͥd mirũ si sapiẽtiã ad
frabricandã donũ suã cob̾nas excidit de monie excisas.
& amonte ñ feparatas q̃ adhabitandã domũ ueñ. & ta.¬

Expanded text:
e quo monte? De monte umbroso et condenso. tatis excidit columnas septem. Excidit, sed non abscidit. Accepit, sed non abstulit. Columnas de monte excisas in aedificium domus posuit, et tamen montem non minuit. Et quid mirum, si sapientia ad fabricandam domum suam columnas erexit de monte excisas et a monte n
Abbreviated transcription (Latin):
illuminaret si id q ipsa ÷ pancipãdũ ñ p̃beret. s
focre timendũ ÷ ne polluatur. ab ĩmundo ne obseure¬
tur atenebroso & ÷̃ dignũ sit ut ꝑfanis scm̃ coĩgͥnatiꝰ
in pollutũ errantibꝰ uerũ cõmunicabile dicat᷑. Suꝑ¬
fluo ista cogitãtur. qr lux q̃ in tenebris lucet sic ñ obscu¬
rat᷑ a tenebroso sic ñ corrũpit᷑ a cõtaminato ĩ tenebrisda¬
ra & int᷑ sordes scoinqͥnata ꝑseuerans. Nã c̃ om̃ia ĩ ipsa &
in om̃ibꝰ ipsa sit ei tam̃ uniuse creature nec turpitudo
t̃pis : nec malicia nocet nec errorerrat. lucet eͦ & il
oibꝰ illuminandis ꝯmunicãdũ prestet & totũ ipsa pos.¬
sapiẽtes efficiam Qud it ÷ sapia  Nonne accidens

Expanded text:
illuminaret, si id quod ipsa est participandum non praeberet? Sed forte timendum est, ne polluatur ab immundo, ne obscuretur a tenebroso; et indignum sit ut profanis sanctum coinquinatis impollutum, errantibus verum communicabile dicatur. Superfluo ista cogitantur, quia lux quae in tenebris lucet, sicut non obscuratur a tenebroso, sic non corrumpitur a contaminato, in tenebris clara, et inter sordes incoinquinata perseverans. Nam, cum omnia in ipsa et in omnibus ipsa sit, ei tamen universae creaturae nec turpitudo turpis est, nec malitia nocet, nec error errat. Lucet ergo et omnibus illuminandis communicandum praebet, et totum ipsa possapientes efficiamur. Quid enim est sapientia? Nonne
Abbreviated transcription (Latin):
& ꝑ illã imnũ &̾ c̃ illo ĩ qͦ illa habuat. Quomͦ unu.  N u̾sibilita¬
te nat᷑e s unitate ꝑsone. Una ꝑsona nũ una essentia. Ergo
ĩcceporata ÷ diuinitas. habitaculo suo cui plenitudint̾ in.¬
fudit ueruatẽ sociauit. Sapĩa edificauit sibi domũ. ex.¬
cidit colũnas sepiẽ. Quales  Regͥescet suꝑ eũ sp̃s dñi.Yp̃s

Expanded text:
 cum illo in quo illa habitat. Quomodo unum? Non versibilitate naturae, sed unitate personae; una persona, non una essentia. Ergo incorporata est divinitas habitaculo suo, cui plenitudinem infundit, veritatem sociavit. Sapientia aedificavit sibi domum, excidit columnas septem . Quale
Abbreviated transcription (Latin):
& se illi nꝰ neget. Conseruet iudł ne pꝰ talt̃ cͥsensũ ad alie¬
nã societat̾e transeat. ñ neget ut ab ea q̃ adĩuicẽ : cõmu¬
iste ÷ qciugiũ farit & c̃iugin ẽ ipsa societas taliꝯ sensu fe¬
ddara q alto iuiuente alterũ a detito ñ absoluit. Est ad
recaendi sumilẽ i t̃ iupũ & muliere̾ pactionẽ c̃stituens
comes & n effecior c̃iugu. officiũ &̃ ñ umcłm qͥ & ipse tñ¬
alii pͣbeat nec illiitdicat. De illo debito qͦ se & uir mulieri
& mulier uiro debet c̃seruare ait apłs. Q sub uiro: mu

Expanded text:
ensum ad alienam societatem transeat. Non neget ut ab ea quae ad invicem est commuiste est qui conjugium facit. Et conjugium est ipsa societas tali consensu foederata quae altero vivente alterum a debito non absolvit. Est adhreddendi, similem inter virum et mulierem pactionem constituens: comes et non effector conjugii, officium alii praebeat, nec illi contradicat. De illo debito quo se et vir mulieri et mulier viro debet conservare, ait Apostolus: Quae sub
Abbreviated transcription (Latin):
tatori .G. N. percator. aliquotiens accidisse cõpi: ut
ĩrerũ difficiliũ tractanone. aut ĩsipie̾tia relatoeis
auditoet̃ corrũpet aut temeritas auditoris relatree
infamaret. Qua ꝓpt̃̾ eꝗ̃ cauendũ mͥuidet᷑ ut potis¬
simũ illic ubi sine piculo aliud sentiri ñ pͣ. nec facili
nr̾a p̾sumamꝰ asserere. nec aliena temere uidicarr.

Expanded text:
tatori G. Hugo peccator. Aliquoties accidisse comperi, ut rerum difficilium tractatione aut insipientia relatoris auditorem corrumperet, aut temeritas auditoris relatorem infamaret. Quapropter aeque cavendum mihi videtur, ut potissimum illic ubi sine periculo aliud sentiri non potest, nec facile nostra praesumamus asserere, nec aliena temere judicare.
Abbreviated transcription (Latin):
uenilatũ fiusse dicici. atq ex huis ed sensert qͥbꝰ
magis tredẽdũ c̾t̃ existimamꝰ cũ alis de ipsis ipsis
dese restrentibꝰ agnoui. Ego aũ c̃sepiꝰ luc qͥ̃stio¬
ne pulsari solebã talẽ me ẽt̾. ꝓfireae qͥ nolle̾ huic
aliqͥd ał omibꝰ uł tã curose ac supsticiose ĩ qͥri uł tã

Expanded text:
latum fuisse didici, atque ex illis quid senserint quibus magis credendum esse existimamus, tum aliis de ipsis, tum ipsis de se referentibus agnovi. Ego autem cum saepius hac quaestione pulsari soleam, talem me esse profiteor qui nollem hinc aliquid ab omnibus vel tam curiose ac superstitiose inqu
Abbreviated transcription (Latin):
ditiõis suma qͥsi duune scͥptẽ intcluctionẽ ꝯsc̃psimꝰ. Cũ enĩ anob̃pluri.¬
ma de philosophieis studus. selariũ litt̾arũ scͥris studose legisset ⁊ eis ad modũ
lecta placuisset᷑. insũ illis e̾ ut multo faciliꝰ diuine pagine ĩtelligentiã si¬
ne sacre fidĩ rones nrͣm penetrare ingentũ qm philosophice abissi putrcas
ut aiunt exharisiss Addeba̾t ͣ nec me alit̾ philose phie euirsũ ꝯsũinare. nec
ad eiꝰ ꝑuenire metã aut aliqͦm erea me fructũ collige̾. n eiꝰ stadiũ indm̃ ad
qͣm oi̾a referri conuienit t̃minarẽ. Ad hoc qͥppe fidelibꝰ sełariũ artiũ scͥhta
⁊ libros gentiliũ leg̾e pmissii ẽ ut ꝑ eis locutionũ. ⁊ elogĩe generibꝰ atq argui

Expanded text:
ditionis summam, quasi divinae Scripturae introductionem conscripsimus. Cum enim a nobis pluriditionis summam, quasi divinae Scripturae introductionem conscripsimus. Cum enim a nobis plurima de philosophicis studiis et saecularium litterarum scriptis studiose legissent, et eis admodum lecta placuissent; visum illis est, ut multo facilius divinae paginae intelligentiam, sive sacrae fidei rationes nostrum penetraret ingenium, quam Philosophicae ut aiunt, exhausisset. Addebant etiam nec me aliter philosophiae cursum consummare nec ad eius peruenire metam aut aliquem ex ea me fructum colligere, nisi eius studium in deum, ad quem omnia referri conuenit, terminarem. Ad hoc quippe fidelibus saecularium artium scripta et libros gentilium legere permissum est, ut per eas locutionum et eloquentiae generib
Abbreviated transcription (Latin):
qͥd itaq fac̃ sic̃ nec̾o uult. ita ⁊ necc̾o fac̃. Panta quippe ẽ eiꝰbonitas uͥ eũ necoo ad
boua q̃ pot̾ fratienda ꝯpellat. nec oĩno possit abstiu̾e.qͥn bona q̃pot̾ effitiat. ⁊ qͦ me
it tardate ĩ aliqͦ dicendꝰ ẽ. q iõ differt. uͥ duenientiꝰ fiat. i is tm̃ tardare dicend̾ ẽ.
q̃ dũ face̾ debet ñ fac. Ilã ⁊ differre sic̃ auferte boñ d possis: non ẽ houitatas
ꝑfecte. hoc ẽ. ut qd̾ iam fatiendum eẽ censeas: in suturuni differas. cum
iam eque possis ut in futuro. Necessario itaq deus mundũ esse uoluit ac
fect. nec otiosus exitait. qui eum prius ꝗͦ fecit facere non potuit. quia priꝰ¬
quã fecit fieri eum non opoetuit. Si enim prius fecisset : uq ⁊ prius eum
ficoi oporciusset. quia facere qͥequã nisi oportinũ non potest. immo niss
optimiti .i. tam bontũ quantũcumq c̃neñ. A q suo alto resernat᷑ osilio
colariũ nr̃oꝵ petitioni ꝓut possumꝰ satisfacientes aligͥm sacre eru¬

Expanded text:
idquid itaque facit, sicut necessario vult, ita et necessario facit. Tanta quippe est ejus bonitas ut cum necessario ad bona quae potest facienda compellat, nec omnino possit abstinere quin bona quae potest efficiat et quo meenim tardare in aliquo dicendus est qui ideo differt, ut conuenientius fiat. Sed is tantum tardare dicendus est qui, dum facere debet, non facit. Nam et differre sicut et auferre bonum quod possis, non est bonitatis perfectae, hoc est ut quod iam faciendum esse censeas, in futurum differas, cum iam aeque possis ut in futuro. Cap. 45. Necessario itaque Deus mundum esse uoluit ac fecit, nec otiosus exstitit qui eum, priusquam fecit, facere non potuit, quia priusquam fecit, fieri eum non oportuit. Si enim prius fecisset, utique et prius eum fieri oportuisset, quia facere quidquam nisi opportunum non potest, immo nisi optimum, id est tam bonum quantumcumque conuenit. Quod suo alto reseruatur consiliosfacientes, aliquam sacrae eru
Abbreviated transcription (Latin):
sis te qd dictũ audteras. maimoniũ ñ fac̃̾ coitꝰ s consensus
& m̃ito monsser. Si qͥs : qđ dictũ ñ audieras s ĩtellugen¬
sine et fidi esensũ uũ c̃iugiũ ñ ee tuã ut andio uideris.
existimationẽ adiung̾e ꝓptra foctassis q łͥ derelinoͦ ner¬
cessitate tacendi in poneret qͥl qͣrenti aliud responderet.
Dein ħ concesso & statuto scł qd sine talis consensus pactione

Expanded text:
is te quod dictum audieras: matrimonium non facit coitus, sed consensus. Et merito movisset si quidem quod dictum non audieras, sed intelligensine ejusmodi consensu verum conjugium non esse, tuam ut audio videris existimationem adjungere; propterea fortassis quia tibi de reliquo necessitatem tacendi imponeret, qui hoc quaerenti aliud responderet. Deinde hoc concesso et statuto, scilicet quod sine talis consensus pactione
Abbreviated transcription (Latin):
mͥ. Qͥd ÷ reuelatio nõis nͥ aspiratio cognitioniss ergo ip.¬
se alus nom̃ reuelauit cuiꝰ ipse cognitionẽ nͨ habuit. c¬
Absit. Rursũ. Cũ uenerit adhuc ait spc ille ueritatis
que ego mitta uob̃ docebit uos omt̃m ueritatẽ. Qua¬
re pͥꝰ ipse ab ipso ab ipso spiritu ueritatis omẽm ueruta

Expanded text:
mihi . Quid est revelatio hominis, nisi aspiratio cognitionis? Ergo ipse aliis nomen revelavit, cujus ipse cognitionem non habuit? Absit! Rursum: Cum autem venerit Spiritus ille veritatis, quem ego mittam vobis, docebit vos omnem veritatem . Quare
Abbreviated transcription (Latin):
tam̃ multo ꝓperentio & cõmodior expositio ad qu̾a
sentẽtia ħ ad cõmodari possit. amma nãq x idtireo oĩa¬
habere dr̃ ꝑ gram q̃ ds̃ habet ꝑnat᷑ã qr plenitudo
cepit q ille exetͥnitate habuit qr fuit. Accepit ñ ut
it. ille nec accipere portuit ꝙ ñ habuit. nec defuit
e̾ẽ q̃ fuit. Quid sꝰ accepit anima xͥ c plenitudinẽ dĩta¬
tis plenitudinẽ sapiẽtie plenitudinẽ uirtutis. Totũ
qs ds̃ ÷ accepit. Quioinꝰ accepit.Ñ u̾sibilitate nat᷑e . s
unitate ꝑsone. Accepit ñ qͣ in illud essentialit᷑ miata
e s qr ineffabilit᷑ illi uita ÷: accepit ñ ut illud essen¬
tialit᷑ fueret s ut c̃ illo ꝑsonalit᷑ unũ e̾e̾t. Torũ tam̃
accepit &e totũ habuit. Ergo oĩa xet̾nitatẽ ł inm̃¬

Expanded text:
tamen multo competentior et commodior expositio ad quam sententia haec accommodari possit. Anima namque Christi ier gratiam, quae Deus habet per naturam, quia plenitudo cepit, quod ille ex aeternitate habuit, quia fuit. Accepit non ut it; ille nec accipere potuit quod non habuit, nec desiit esse quod fuit. Quid ergo accepit anima Christi? Plenitudinem deitatiquod Deus est accepit. Quomodo accepit? Non versibilitate naturae, sed firmitate personae. Accepit non quia in illud essentialiter mutata est, sed quia ineffabiliter illi unita est. Accepit non ut illud essentialiter fieret, sed ut cum illo personaliter unum esset. Totum tamen accepit, et totum habet quod i
Abbreviated transcription (Latin):
diti st̃ ne obfuscent᷑. aliqͣ rubigine peccatoꝵ nec polluant᷑
aliqͣ sode cruninũ. aut cogititione uicio. Recõditi sunt
uelud ĩuase sincero uelud ĩ habrtaculo mundo. ne foete
qͥd ualeat eis maculã tingere. & tunc incipiãt obꝓbriũ
sustinere. App̾hendent septẽ mulieres uirũ unu ĩ die il¬
la dice̾tes. panẽ nrͣtu comedemꝰ. & uestim̃tis nr̃is oꝑiemͣ

Expanded text:
rubigine peccatorum, ne polluantur aliqua sorde criminum aut contagione vitiorum. Reconditi sunt velut in vase sincero, velut in habitaculo mundo, ne forte quis valeat eis maculam ingerere, et tunc incipiat opprobrium sustinere. Apprehendent septem mulieres virum unum in die illa dicentes: Panem nostrum comedemus, et vestimentis nos
Abbreviated transcription (Latin):
gn̾e hoĩe assunie. It̃ in libro q̃stioñ uet̾is ⁊ noue segis. Potuit ds̃ sunul ca¬
ucta facẽ s ratio ꝓhibuit. It̃. Potãt aminĩã luno t̾rȩ admisoe ⁊ sic forma¬
re corpꝰ. s ratione infirmaliat᷑. qr pͥmũ oportebat donũ ꝯpaginari ⁊ fic ha¬
buatorẽ uiduci. Id ui eucheridiõ. Ot̃potentis uolunitas mala eẽ numꝗͣ pot̃. p̃t¬
ea multa pot̾ fac̾e̾ q̃ nec fac̃ nec uutt. Potuit it esfice̾ ut .xii. legiones ãgłoꝵ¬

Expanded text:
 Cap. 39. Item in libro Quaestionum ueteris et nouae legis: Potuit Deus simul cuncta facere sed ratio prohibuit. Item: Poterat animam limo terrae admiscere et sic formare corpus. Sed ratione infirmabatur, quia primum oportebat domum compaginari et sic habitatorem induci. Idea multa potest facere quae non facit, nec vult. Potuit enim efficere ut XII legiones angelo
Abbreviated transcription (Latin):
gare audeat ⁊ hiiꝰ argum̃tacionis ĩfterentiã. Iste a dõ saluat᷑. gͦ ds̃ hunc
saluat: Cum iaq possibile sit inferens. possibile ẽ.⁊ ilatũ. Atq ita si possibi¬
le sit hunc saluari a dõ: possibile ẽ. dm̃ hc̃ saluare.⁊ si non sit postibue
dnĩ hẽ saluate. non ẽ. possibue hc̃ a dõ saltiari. ħ e. ut supͣposuimꝰ. Sĩ pot̃
ds̃ hunc saluare: utq nec ipse saluari a dõ pot̃. ac ꝑ ħ nec omĩno saluari.
quẽ ñ n̾ꝑ dm̃ saluari poise cõstat. Qq̾ si saluari iste ñ pot̾. ꝓfeto lt̾ũ iami ꝑit¬

Expanded text:
gare audeat et huius argumentationis inferentiam: Iste a Deo saluatur, ergo Deus hunc saluat? Cum itaque possibile sit inferens, possibile est et illatum. Atque ita si possibile sit hunc saluari a Deo, possibile est Deum hunc saluare. Et si non sit possibile Deum hunc saluare, non est possibile Deus hunc saluare, utique nec ipse saluari a Deo potest, ac per hoc nec omnino saluari quem nonnisi per Deum saluari posse constat. Quod si saluari iste non potest, profecto liberum i
Abbreviated transcription (Latin):
tnsgdi ⁊ ñ ẽ. transgressuis. stice mala ⁊ ñ fec̃. Scͥptũ qͦ ẽ. ꝙ potuerit ds abo
mͦ ꝗͣ feci̾t humanũ gn̾s redim̾e. Uñ ẽ aluo bean aug̾tni ĩ lis de tͥattate
xiii. cap̃.a. Eos inqͥt qͥ dicunt. Itane defuit dõ mod̾ aliꝰ qͦ libaret homines
ut unigenitũ filiũ hominẽ fieri uellet. mortalẽq factũ mortẽ ꝓpeti:
par̃ ẽ. slc refelłe. ut istũ modũ qͦ nos lib̾are dignat᷑ asseramꝰ bonũ : tier̃
⁊̃ ut ostendamꝰ non aliũ modũ possĩbilẽ dõ defuisse. cuiꝰ potestati cuns¬
ta eque subiacẽt s sanande nre miserie onnuertiorẽ aliũ mod̾ ñ fuisse.

Expanded text:
quod potuerit Deus alio modo quam fecerit humanum genus redimere. Unde est illud beati Augustini in libro De Trinitate XIII, cap. 10. « Eos, inquit, qui dicunt: Itane defuit Deo modus alius quo liberaret homines, ut unigenitum Filium hominem fieri vellet, mortalemque factum mortem perpeti? parum est sic refellere, ut istum modum, quo nos liberare dignatur, asseramus bonuetiam ut ostendamus non alium modum possibilem Dei defuisse, cuius potestati cuncta aeque subiacent. Sed sanandae nostrae miseriae conuenientiorem alium modum non fuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ qͥiqͥs id ñ fac qd̾ tõ exig̃: eq̃ delinqͥt.
aosi io fatiat q̃ rõiu minine cõcorat.
Sifortassis inqͥes. qd̾ sic iustũ ẽ aut boũ
seu rationabile io ꝗđ mͦ fac. tra boñ eãt
atq eque boñ si aliud facet ⁊ ħ dinitte.¬
ret. aqͥ si eque illud bonũ eẽt qd̾ donisit
face̾. qñ istud elegit: nuilla ꝓfecto ratio
fuit cur illud dinint̾et atq istud elig̾e̾t.

Expanded text:
 delinquit ac si faciat quod rationi minime concordat. Sed fortassis, inquies, quod sicut justum est aut bonum seu rationabile id quod modo facit, ita bonum esset atque aeque bonum si aliud faceret et hoc dimitteret. Atqui si aeque illud bonum esset quod dimisit facere quando istud elegit, nulla profecto ratio fuit cur illud dimitteret atque istud eligeret.
Abbreviated transcription (Latin):
scientiã habuit. tũc nimirũ errafa ereatori eqͣlis fuit.¬
Nõ posse aũ creatori fact᷑am suã ĩeqͣlitate cõparabi.¬
lẽ fieri. & si poruerit ĩ ꝯsortiũ unitatis asstimi. lon.¬
ge aliud eẽ. uniri dignatione. & ꝯipar ari magesta¬
te. Multa st̃ alia q̃ ĩ hunc modũ foerassa absurda os.¬
tendert poriustis. Si enĩ ego sic unã uobiscũ falsa
rꝑfellert cupiosit̃ uera ꝓfiti. Qͦnͦ eiũ ds̃ ĩm̃sus e̾e̾t¬

Expanded text:
scientiam habuerit, tunc nimirum creatura Creatori aequalis fuitnon posse autem Creatori facturam suam in aequalitate comparabilem fieri, etsi potuerit in consortium unitatis assumi. Longe aliud esse uniri dignatione et comparari majestate. Multa sunt alia quae in hunc modum fortasse absurda, ostendere potuisti. Sed ego sic una tecum falsa refellere cupio, sicut vera profiteri. Quomodo
Abbreviated transcription (Latin):
illa dicit᷑ que dissuadet. ant q̃ õ punire
mag̾ deberet. ꝗͣ dono aliqͦ remuinĩare.
Quod siue concedamꝰ siue negeuiꝰ: iuł¬
eas fortassis incõuemientiũ anxictate
incurremꝰ. Si enũ ponamꝰ ut pła uł pau

Expanded text:
ssuadet, aut quaecumque punire magis deberet quam dono aliquo remunerare, et Quod siue concedamus siue negemus, multas fortassis inconuenientium anxietates incurremus. Si enim ponamus ut plura uel pau
Abbreviated transcription (Latin):
nos stati ao se sua ui qͣdã alitiant.  honestũ u̾ sit acsalibre omĩa ad unũ optiꝰ¬
mũ tã rectorẽ ꝙͣ ꝯditore spectare. ⁊cuncta pocꝰ tõne gͣ cisi fieri seuregi malus
ẽ. cinꝓpͥe ratio ñ suggͥ̃at oscientie. Que enĩ sollicitudo bonoꝵ nob oꝑin ĩcet .s
quẽ neo amore uec timore uererem̃ dm̃ penitus ignorarenꝰ: Que spes aut
malitiã refrenaret potentũ. aut ad bona eos alioet oꝑa si oũĩ uistisemꝰ ac po¬

Expanded text:
sit ac salubre omnia ad unum optimum tam rectorem quam conditorem spectare, et cuncta potius ratione quam casu fieri seu regi, nullus est cui propriae ratio non suggerat conscientiae. Quae enim sollicitudo bonorum nobis operum inesset, si quem nec amore nec timore uereremur, deum, penitus ignoraremus? Quae spes aut maliciam refrenaret potentum aut ad bona eos alliceret opera, si omnium iustissimus ac po
Abbreviated transcription (Latin):
ncans. lsderꝰ sentennar᷑ libro .ii. cap̃.ii. fides ne qͦqͣm ui ertorquet᷑ s roe̾ atq eremplis
arboris cuiꝰ siqͥscacum᷑ uolent̾ in psserit. denuo dũ larat᷑ in id qͥ fueriͥt confest̃.
impfectist doctrinis pscientiã sapientis om̃ĩpotentie contͣire urrta illud apłi. Prã st
eritq ut insirimoribꝰ s̃ pꝰ fugã costra ñ etã ut castra habentibꝰ ad ÷ int̾ita forti¬
nido. Contuende gͦ s̃ in solentes ad i̾sus. dm̃ dispositiones udestruenda rbnũ falla.¬
ciũ munim̃ta uelenata ad inpietatẽ ingenia conterenda nec carnalibꝰ armis s
spitalihꝰ nec t̾rena doctrina s celestisapientia ut quanta rerũ dtuinarũ huma¬
narũq discretion̾ẽ tanta ultra t̾rena studia rõ celostis ercedat. Augustinꝰ adua¬
nos e̾d p̃cepit ad satis factionẽ omĩ poscenti nos roͣnt̃ de fide uspe nr̃a. Et apłs

Expanded text:
s De summo bono, libro II, capitulo II: Fides nequaquam ui extorquetur, sed ratione atque exemplis arboris cuius si quis cacumen uiolenter impresserit, denuo dum laxatur in id quod fuerat confestim imperfectisque doctrinis per scientiam sapientis omnipotentiae contraire, juxta dictum Aposteritque ut infirmioribus sunt post fugam castra, non etiam ut castra habentibus adest interrita fortitudo. Constituendae ergo sunt insolentes adversus Deum disputationes, et destruenda rationum fallacium munimenta, et elevata ad impietatem ingenia conterenda; nec carnalibus armis, sed spiritualibus; nec terrena doctrina, sed coelesti sapientia, ut quanta rerum divinarum humanarumque discretio est, tanto ultra terrena studia ratio coelestis excedat. Quomodo nos esse praecepit, « ad satisfactionem omni poscenti nos rationem de fide et spe nostra. » Et apos
Abbreviated transcription (Latin):
ꝓficisdar ꝑuos in inspaniã. Aliudͤ mtiri aliud errare loquentẽ ⁊ au̾irate in u̾bis
perrorẽ ñ ꝑmaliciã recidt. Qd si forae sanctiꝰ ctiã ipses ut diximꝰ accid̾e ds ꝑrnit¬
tat in his qdẽ qͥ millũ fididetͥm̃tũ habent. nec io etiã illis infructuose accidit qͥ¬
bꝰ oĩ eooꝑant᷑ inbonũ. hoc u ipsi eccłastici doctores ciligent̾ adtendentes ⁊ ñ mil:¬
la insuis oꝑibꝰ corrigenda ẽe eredemes. post̾is aus em̃elandi ł ñ sequendi liceanã

Expanded text:
ate in verbis per errorem, non per malitiam, recedere. Quod si forte etiam sanctis ipsis, ut diximus, accidere Deus permittat, in his quidem, qui nullum fidei detrimentum habent, nec id etiam illis infructuose accidit, quibus omnia cooperantur in bonum; hoc et ipsi ecclesiastici doctores diligenter attendentes et nonnulla in sui
Abbreviated transcription (Latin):
s cũ udicendi libertane legenaũ ÷. Cui tͥ ne int᷑ deuderet᷑ locꝰ ⁊ ad imeret᷑
potĩs ad qͣsiones disticiles tractandas at iulisandas lingue ac fali salitbe rimꝰ la-¬
bor distineda ÷ apostiorũ libres excellentia canonir aitoriatis ueu̾s : noii
it ilitatẽ si aut codex menbosus ÷ aut int̾ps errauit. aut tu ñ intelligis. In
opuscũs aut̃ postiorũ q̃ libris in iimꝰ abiibꝰ continent᷑. siqͣ sorte ꝓprerea pittã¬

Expanded text:
um iudicandi libertate legendum est. cui tamen ne intercluderetur locus et adimeretur posteris ad quaestiones difficiles tractandas atque.uersandas linguae ac stili saluberrimus labor, distincta est a posteriorum libris excellentia canonicae auctoritatis ueteris et noui it ueritatem, sed: aut codex mendosus est aut interpres errauit aut tu non intellegis. in opusculis autem posteriorum, quae libris innumerabilibus continentur, sed nullo modo i
Abbreviated transcription (Latin):
sis significationibꝰ adiu̾sis aucteribꝰ posita defrn  poterimꝰ. his om̃ibꝰ p̃
te ad eo manifosta sit ꝯtu̾sia. ⁊ it nulla possit ab soliti rõe conferende sũr
auictoritates ⁊ qͥ potioris ÷ testimonis ⁊ maioris ꝯfirmationis potissimũ reriẽ¬
da. Eñ ⁊̃ illud ystlori ad massionẽ ep̃m infine aut̃ epłe hoc aditiendũ pri¬
taui ut qͦt renstũq in gostis coneliorũ discors sementia niuenit᷑. illiꝰ tenrat᷑

Expanded text:
. His omnibus prte adeo manifesta sit controversia, ut nulla possit absolvi ratione, conferendae sunt auctoritates, et quae potioris est testimonii et majoris confirmationis, potissimum retinenda. Unde illud est Isidori ad Massionem episcopum: In fine autem epistolae hoc adducendum putavi, ut quotiescunque in gestis conciliorum discors sententia invenitur, il
Abbreviated transcription (Latin):
qͥ corpꝰ occident mon& ipsũ mots adtimorẽ passionis eorꝑał ext̾ruit łũ detn qͣnꝰi
delorẽ motts imet potestins sue libtate morit᷑us : humano enĩ gn̾i mors aut
nis ext̾ior decrassata incorpꝰ acced̾at. aut ipsa natã corꝑis seruo ⁊nes᷑ tplã morit᷑ iuc¬
ti concedit. Singeniꝰ aut̃ dĩ ita porestint̃ hñs ponẽde ai̾e ut resamde. ad ꝑ gẽdũ
inse mortis sacram̃tuł̃ cũ potato aceto c̃sumasse om̃e hitmanar᷑ opꝰ passionũ ÷ testatꝰ
us si ꝗ̃ emiso spũ mortius t̃ ñ liłcatis sue ad morienduĩ usꝰ: potestate. Qõ erse mor¬

Expanded text:
s a timore passionis corporalis terruit? Tum denique quem dolorem mortis timeret, potestatis suae libertate moriturus? Humano enim generi mortem aut vis exterior degrassata in corpus accelerat, aut ipsa natura corporis senio in eam ipsam mortem victa concedit. Unigenitus autem Dei ita potestatem habens ponendae sacramentum, cum poto aceto consummasse se omne humanarum opus passionum esset testatus, is, si quod emisso spiritu mortuus est, non libertatis suae ad moriendum usus est potestate. Quod si ex se mor
Abbreviated transcription (Latin):
psectiorẽ nec nũc errogo cũ sim senex quendo minꝰ cũ uiuenis cepi sc̃be. Idẽ inꝑ.¬
logo libri .iii. de tͥnitate. Noli meis lit̾is quasi scͥpturis : anomois inseriire s in
illis qd ñ er edebas cũ inueneris constant᷑ crede. In utis aut̃ ꝗcertũ ñ habebas. nisi
cortũ intellereris noli firme. retin̾e. Ioẽ acdiuicentiũ iuctorẽ lid̾ro .ii. Negare ñ
possũ nec d̾ebeo sic̃ imosis moribꝰ namulte Et intã multis oprisctilis meis q̃ possint
iusto udicio ⁊ nula temeritate culꝑari st in epła adiuncentiũ. Nolifi̾ comra

Expanded text:
ectionem nec nunc arrogo, cum sim senex; quanto minus cum juvenis coepi scribere? Idem in prologo lib. III De Trinitate: Noli meis litteris quasi Scripturis canonicis inservire; sed in illis, quod non credebas, cum inveneris, constanter crede. In istis autem, quod certum non habebas, nisi certum intellexeris, noli firmiter retinere. Idem ad Vincentium Victorem, libro II. : Negare non possum nec debeo, sicut in ipsis moribus, ita multa esse in tam multis opusculis meis, quae possunt justo judicio et nulla temeritat
Abbreviated transcription (Latin):
mꝰ in quadã expositione qͦrũdã psalmorũ origonẽ similit̾ ꝓsecitꝰ posuit. Ipsũ qͦ
fortasse origenẽ ipso atestante ñ ambigendũ ÷ ñ nulla magnis exroribꝰ in¬
plicita iuna opinionẽ aliorũ ꝓtulisse. Nñ ⁊ ieremias adauitũ sc̾bendo p̃sb̾m
multiplices colligens errores qͦs origenes inlibris sus ꝑarton posuit. de ipso
ita locutꝰ ÷ origene pꝰ t nefandã dispiuanonẽ qͣ lectoris animũ uulnerauit.¬

Expanded text:
us in quadam expositione quorumdam psalmorum, Origenem similiter prosecutus, posuit. Ipsum quoque fortasse Origenem, ipso attestante, non ambigendum est nonnulla magnis erroribus implicita juxta opinionem aliorum protulisse. Unde et Hieronymus ad Avitum scribendo presbyterum, multiplices colligens errores, quos Origenes in libris suis peri arcon posuit, de ipso ita locutus est Origene: Post tam nefandam disputationem, qua lectoris animum vulneravit
Abbreviated transcription (Latin):
sponso qr amore eiꝰ languoa. Cii aĩa fidelis fideles alios dm̃ desidantes ꝓ se dep̃eat᷑¬
ũ suũ desicleriũ ꝓp̃o insinuent: eiq minuent suo illã amore teneri. Beneaũ¬
rima mulierũ. Qualis ÷ dilectus turis ex dilecto quia sic adiutisti nos. ͤ hoc u̾.
mei puenire cupienti. qualis ÷ dilectus tuus. hoc ÷ qualit ap̃s amare d̾ebent. lã du¬
dũ inqͥt illũ toni̾e cepi s iã carnate innorẽ expellente. opto audire u̾ba qͥbꝰ ad amo¬
rẽ eiꝰ accendar tur gͦ q̃ illĩ i̾ amore qͣrs euisq amore langues dic mͥ qualis: di¬
lectus tuiis ex cdisecto. Dilectꝰ exdilecio siliꝰ : ex patre sic̃ ⁊ ac̃ ao dõ lum̃ delum:

Expanded text:
sponso quia amore languet, cum anima fidelis fideles alios Deum desiderantes adjurat, ut Christo insinuent, eique nuntient suo illam amore teneri. Bene autrima mulierum? qualis est dilectus tuus ex dilecmei pervenire cupienti, qualis est dilectus tuus, hoc est qualiter Christus amari debeat. Jam dudum, inquit, illum timere coepi, sed jam charitate timorem expellente, opto audire verba quibus ad amorem illius accendar. Tu ergo quae illum jam amore quaeris, ejusque amore langues, dic mihi qualis est dilectus tuus ex dilecto. Dilectus ex dilecto, Filius est ex Patre, sicut est Deus d
Abbreviated transcription (Latin):
titidines fideliũ ꝑ fidẽ n dilectionẽ dõ adherentes. Que elatis palmarñ sũt
rrni ꝓhuctions. excellentiores int̾dũ aurore. aurore colorns crispanies .i sõꝑ
ad excelsa tendentes ⁊ nũquã uicorũ fixũ amittentes. Tales gͦ dic̃ comas sponsi
smi e̾e ecla. Erispas uideł ⁊ rutilas. ñ milli dict̃ elatis palmarũ speciem eͥt arbo
ris ar omatite q latii abietẽ siuie. spatã uocant. na gͥte abies elates dt. Est aũt

Expanded text:
tae palmarum sunt rami productiores et excellentiores, interdum aureosi soloris, crispantes, et semper ad excelsa tendentes, et nunquam virorem suum amittentes. Tales ergo dicit comas sponsi sui Ecclesia, crispas videlicet et rutilas. Nonnulli dicunt elatas palmarum, speciem arboris esse aromati
Abbreviated transcription (Latin):
pomi marciani. q ur̃i malũ tre uocant herba hec rebꝰ medicialibꝰ aptasima÷ Ilã fert̃
eos qͥ in cõmodo uugliarũ ladorant huistu huiꝰ pomi releuari ⁊ posse dormire. liẽ ser̃
eos qͥ obscura so eandi st̃ si ext̾iorẽ hiuiꝰ pomi corticẽ biberut nõ sentire seclionẽ lad¬
ustianẽ. Q cie oniã si qͥs mistice discurre uoluerit. spitales sens e eccle ꝯuenientes ibi
inueniat. Dic̃ gͥ matidragore dedert̃ odorẽ in portis nrnĩs. Porte eccłe s̃ apli ⁊ eorũ suc¬
ce hores q eͣłitatẽ dĩ .⁊ eccłam intrat. nͥ ꝑscõs doctorts aqua baptismatis regeneratꝰ. ⁊
untasi doctrtra instrirtꝰ fuerit. De his portis psalmila dicebat. Diligi dñs portas syon.
suꝑ oĩa rabnacda iacob. Mlandragore aiũ flagrantiã iurtutũ designant. Inportis aut

Expanded text:
 medicinalibus aptissima est. Nam ferunt eos qui incommodo vigiliarum laborant, haustu hujus pomi relevari, et posse dormire. Item ferunt eos qui ob curam secandi sunt, si exteriorem hujus pomi corticem biberint, non sentire sectionem vel adustionem. Quae omnia si quis mystice disquirere voluerit, spirituales sensus et Ecclesiae convenientes ibi inveniet. Dicit ergo, « Mandragorae dederunt odorem in portis nostris. i per sanctos doctores aqua baptismatis regeneratus et vitali doctrina instructus fuerit. De his portis Psalmista dicebat: « Diligit Dominus portas Sion super omnia tabernacula Jacob. » Mandragorae autem fragrantiam virtutum designant. In portis ergo
Abbreviated transcription (Latin):
uallam lilus ꝯꝑat᷑. qr regenerati fonte baptismatis docẽt᷑ bonis insudare opibꝰ
⁊ ad intuendũ suꝑne cdaritatis gram sẽꝑ mliare. Duo uberatua sic̃ duo hymili
uulos hoc ̃ nuꝑ in ipo̾ generatos lacte apnoris ⁊ facilions doctrane instriens. Pmñ
aut̃ duo ubera dicurit᷑ qr de duobꝰ ppłis iudaco iudeł i gnatilis fidelos ꝯgreg̾at᷑
⁊ lacte sp̃nilis doctrine alitit᷑. hec sꝰ uba duo hyntili capree gemolli e̾t dnt¬

Expanded text:
ur, quia regenerati fonte baptismatis, docentur bonis insudare operibus, et ad intuendam supernae claritatis gloriam semper inhiare. « Duo ubera tua sicut duo hinnul uper in Christo regeneratos lacte apertioris et facilioris doctrinae instruunt. Bene autem duo ubera dicuntur, quia de duobus populis, judaico videlicet et gentili, fideles congregantur, et lacte spiritualis doctrinae alunt
Abbreviated transcription (Latin):
tus ex dilecto .i. qualit̾ ẜ. amartͥ dibeat. ł qualit̾ egit g illes qui illũ tmn amore
nouert̃. Dileciꝰ m̃s candid̾. i rulncund electꝰ ex milibꝰ ¶ Hox respondentis eccłe dilas¬
lus m̃s candid ⁊ rubicundꝰ Candid iurginitate rulnatudꝰ passione. Caudił qr sine
uit nos apeccanis nc̃is .i. sangiune suo electꝰ exmilibꝰ. Siugłari enĩ gra homo ꝓp̃s
in omĩ humani generis masa refulsit. qi pillũ ꝓposuit ds̃ saluare humanũ genꝰ¬

Expanded text:
alis sit erga illos qui illum tantum amare noverunt. « Dilectus meus candidus et rubicundus, electus ex millibus. » Vox respondentis Ecclesiae: « Dilectus meus candidus et rubicundus: » candidus virginitate, rubicundus passione. Candidus, quia sine it nos a peccatis nostris in sanguine suo. « Electus ex millibus. » Singulari enim gratia homo Christus in omni humani generis massa refulsit, quia per illum proposuit Deus salvare genus humanum, e
Abbreviated transcription (Latin):
iitiũ p̃dicatiois euugłite omẽmi legalẽ scientiã. Et odor unguontorũ tuorũ supoła
aromata. ¶ Onguenta eccłe s̃ doctrine celestis carismata ł flãma uirtutũ qͣ deeccła
fragrat. aromata uͦ intelligunt᷑ legales obseruationes. Siꝑ gͦ aromata ÷ odor unguo̾¬
fauis discillans labiatua sponsa. Faiuis mel÷ incera. Nol aut̃ incera ÷ spĩtalis intel¬
ligentia in littarã lalnagͦ eccłe faiuis distillans uocat᷑ qr scĩ doctores q ꝑ labia desis:¬
nart᷑ ssnͣtalia docum̃ta p̃fert̃ uisiruendis fidelibꝰ. n solũ farius s ⁊̃ distillans uocãt᷑.
neri. Recte diumna scͥpta fainis distillaris uocat᷑ qr multiplieit intelligit᷑. ⁊ uariis sensi.¬
plex doctrum. qr initia c̾dentui unbuunt᷑. Mel uͦ qd de rore celi ꝯfici credit᷑. Calestẽ
⁊ spitalẽ docbremã signiłinit. q̃ pseclis ⁊ istrucdis ꝯnenit. Sub ligna eccłe gͦ mel. Nac¬

Expanded text:
itium praedicationis evangelicae legalem sententiam. « Et odor unguentorum tuorum super omnia aromata. » Unguenta Ecclesiae sunt doctrinae coelestis charismata, vel etiam fama virtutum, quae de Ecclesia fragrat; aromata vero intelliguntur legales observationes. Super aromata ergo est odor unguen« Favus distillans labia tua, sponsa. » Favus est mel in cera. Mel autem in cera est spiritualis intelligentia in littera. Labia ergo Ecclesiae favus distillans vocantur, quia sancti doctores, qui per labia designantur, spiritualia docuneri. Recte ergo divina Scriptura favus distillans vocatur, quia multipliciter intelligitur, et variis sensibmplex doctrina, qua initium credentium imbuitur. Mel vero, quod de rore coeli confici creditur, coelestem et spiritualem doctrinam significat, quae perfectis et instructis convenit. Sub lingua ergo E
Abbreviated transcription (Latin):
eccła in qua uelnt in lecto reqͥesct᷑. scĩ dĩ ⁊ uelut in lecto discimbt̃ ad epu¬
las itͥne sacietatis. Delignis libani fec̃ saloniõ fercłm. libanꝰ menis fenicis
ciuꝰ arbores⁊ ꝓcernatẽ ⁊ pulctudinẽ ⁊ duiabilitate cet̾ĩs p̃minet. Idoq sig¬
nificant scõs uirtitũ spe fiugente s. iadet̾na fesinantes. libanꝰ uͭ candit̾io
exornati omĩ uirtutũ pulcͥtudine. Colũnat eiꝰ fec argenteas. ꝑ colĩmas
doc tores aiꝰdẽ eccłe qͥ ea u̾bo.i exemplosustment. ac roborent. Q ñ inactibꝰ

Expanded text:
esia, in qua velut in lecto requiescunt sancti Dei, et velut in lecto discumbunt ad epulas aeternae satietatis. De lignis Libani fecit Salomon ferculum. Libanus mons est Phoenicis, cujus arbores et proceritate et pulchritudine et durabilitate caeteris praeeminent, ideoque significant sanctos virtutum spe fulgentes et ad aeterna festinantes. Libanus enim candidaexornati omni virtutum pulchritudine. « Columnas ejus fecit argenteas. » Per columnas doctores e
Abbreviated transcription (Latin):
filis ierłm peañas ceruosq cãporũ. Caꝑite ncerui munda aninalia st serpentibꝰ:
uenenis inimiea signisicant uirtutes sc̃mũ qͥ mundera sꝑrtali refulgent uenena
plationȩ mee intentã. ñ inqͥrittis doriec ꝯtẽplarionis hora fenta ipsa aliud qͥd ag̾e
eccła qͦd t̾m diligat᷑ aspona. ut ⁊ ꝓilla filias irłm adnaet. ut ñ eamꝰ reqͥesceniẽ in.¬
tit. Ecce iste uenti saliens ininoritbꝰ transiliens colles. Montes ⁊ colles intelliginit᷑
uite meritis excedentes. Ne ins montibꝰ ysaias dic̃. Erit mons domꝰ cdm pͣparatꝰ uni
u̾tice montisi. ⁊eleuabit sup calles. Loqͥt̃ sponsa de dilecto sto. Etce iste uriat sali¬

Expanded text:
licet cervosque camporum. Capreae et cervi munda animalia sunt, serpentibus et venenis inimica. Significant virtutes sanctorum, quae munditia spirituali refulgent, et venena mplationi meae deditam non inquietetis, donec contemplationis hora finita, ipsa aliud quid agerEcclesia quod tantum diligatur a sponso, ut tit: « Ecce iste venit saliens in montibus, transiliens colles. » Montes et colles intelliguntur vitae meritis excedentes. De his montibus Isaias dicit: « Erit mons domus Domini praeparatus in vertice montium, et elevabitur
Abbreviated transcription (Latin):
dã pua ⁊ ei familiaris. Quã diu uunt uir.licet adult̾ sit licit
sodomita. licet flagitiis omanibus cooutꝰ. ⁊ab uxuxore ꝓptꝰ hȩ̃c.
scel era derelictꝰ. maritꝰ c̃ repuratꝰ. cu ad ultũ un̾ accipe monlic&¬
parẽ suũ equus diligit ⁊ si mitet᷑ aliꝰ traliere iugũ uescit
conpar altiꝰ ⁊ se u totuꝰ putat. Tuuigalẽ ripudras tuu:sepe¬
in cogn ita causa qͣs cognita pudoris exegueris iurias. Hiso¬

Expanded text:
damna rei familiaris: quamdiu uiuit uir, licet adulter sit, licet sodomita, licet flagitiis omnibus coopertus et ab uxore propter haec scelera derelictus, maritus eius reputatur, cui alterum uirum accipere non licparem suum et equus diligit, et si mutetur alius, trahere jugum nescit compar alterius, et se non totum putat. Tu jugalem repudias tuuincognita causa, quasi cognitam pudoris exsequeris injuriam?
Abbreviated transcription (Latin):
inpublicũ facia uxoris pectꝰ colligabat. ⁊ nec puncto qͥd̾ hore piẽ¬
tia eiꝰ carere poterat portionẽ nullã. nͥ alt̾iꝰ tactã labrisuir
iuda ins ardentis affectꝰ erpebat Origo qͥd̾ amoris honesta erat᷑
s magnitudo defornis. Nil autͦ interest: quã exo̾nesta causa
qͥs in sanuat Unde⁊ sextꝰ ĩ sentẽtiis: Adiat̾ est ĩqt in suã uxorẽ
amator ardentior. Iualiena qͥppe uxorẽ omũs amor turpis⁊ in
sua: ninirus. Sapiens tur uidicis debe amare ꝯ iugẽ ñ affectu
Regat impetꝰ uoluptatis: nep̾ceps ferat᷑ in coitu᷑. Nioł ĩ fediꝰ qͣ¬

Expanded text:
ne puncto quidem horae praesentia ejus carere poterat: potionemque nullam, nisi alternis tactam labris vir quae improvida vis ardentis affectus erumpebat. Origo quidem amoris honesta erat, sed magnitudo deformis. Nihil autem interest, quam ex honesta causa quis insaniat. Unde et Xystus in sententiis: Adulter est, inquit, in 319 suam uxorem amator ardentior. In alienasua nimius. Sapiens vir judicio debet amare conjugem non affectu, ut regat impetus voluptatis, ne praeceps feratur in coitum. Nihil enim
Abbreviated transcription (Latin):
uirifaciat uoluntate᷑ idẽ. qdplac& non qd cubet Assidere uteꝰ
egͦtãti magis possunt amii ⁊ uernulȩ beneficiis obligati. quã
illa que nabis imꝑutat lacͥmas suas ⁊ hereditatis sꝑe: uendat illu¬
uiẽ ⁊ solicitudinẽ iactãs languentis animu desperatione con¬
tͣbet Quod si egrotauit coegrotandu ẽ uñq ab eiꝰ leclulo rece¬
dendũ. a ut sibona fuerit: suauis uxor quȩ tam rara ains est
cũ parturiente geminꝰ cũꝑieli tante cor quem. Sapiens aut̃.
conplectit᷑: si hanunũ inopia fuerit: loquet cũdeo. Nlonꝗͣnti¬
nꝰ solus erit: quã cũsolus fuerit: Porro. liberorũ causa uxorem
diicere ut uł nom̃ tirm̃ non intt̾eat ł habeauiꝰ senectutis sidia.
ꝓcertis utam᷑ beredibꝰ stolidissimoꝵ ẽ. Quid enĩ ad nos ꝑtin& rece¬
dentes eiundo sinomine nro aliꝰ ñuocet᷑ eũ fili ñstatĩpatͥs uo

Expanded text:
uiri faciat uoluntatem, id est quod placet, non quod iubetur. Assidere autem aegrotanti magis possunt amici et uernaculae, beneficiis obligati, quam illa quae nobis imputet lacrymas suas et haereditatis spe uendat illuuiem, et sollicitudinem iactans, languentis animum desperatione perturbet. Quod si languerit, coegrotandum est et nunquam ab eius lectulo recedendum. At si bona fuerit et suavis uxor que tamen rara avis est cum parturiente gemimus, cum periclitante torquemur. Sapiens autem complectitur. Et si hominum inopia fuerit, loquitur cum deo: nunquam minus solus erit, quam cum solus fuerit. Porro liberorum cducere, ut vel nomen nostrum non intereat, vel habeamus senectutis praesidia, et certis utamur haeredibus, stolidissimum est. Quid enim ad nos pertinet recedentes e mundo, si nomine nostro alius nominetur: cum et filius no
Abbreviated transcription (Latin):
remus. Posumꝰ ̃ de scĩ in. hacuita adhuc ꝑositis intellige. querũ puritetẽ
dilecsionis qua in secreto cordis corã dño refulgent inspi e̾ nequimꝰ. ⁊ tũ
ex eis que loquendo. agendo uł patiendo foris ostendunt: inuentais
salutis auxiliũ. ¶ ꝑ crrcuitũ formsetꝰ. ⁊e. ł aute longaidinis erant ut
capita. earũ striniesꝰ ꝓmanerent. In infimo ordine cubitorĩ septẽ. ĩ medio
templi infixa s uixta muros trabib que de muris exierant suꝑposita.
Domus aũ cũ .e.i. ic̾. ħ ad illã eccłie partẽ que post scłi labores ⁊ certami¬
na ad eterna p̃mia metuit introduci ꝓpͥe ꝑtinent. Nicdil enim inqui¬
natũ intrabit in illam ciuitatẽ. ¶ & in alleus ⁊ securis. ⁊ c̾. Quia hie tũ¬
dmuuir adu̾sitatib  disciplina ueritatis exercemur. ut illic uxea m̃i¬
tũ locis congruis disponam᷑. ⁊ castigatione cessante solo amoris glitti.¬
no quo ad iniicẽ copulem᷑. uno impleto spũ ꝑfundim᷑. Sed quauis di¬

Expanded text:
mus etiam haec de sanctis in hac vita adhuc positis intelligere, quorum puritatem dilectionis qua in secreto cordis coram Domino refulgent, inspicere nequimus. Attamen ex eis quae salutis auxilium. Trabes, etc., forinsecus. Tantae longitudinis erat, ut capita earum forinsecus prominerent. In infimo ordine cubitorum septem, in medio templi infixa, sed juxta muros trabibus quae de muris exierant, superposita.esiae partem quae post saeculi labores et certamina ad aeterna praemia meruit introduci proprie pertinent. Nihil enim inquinatum intrabit in illam civitatem. Et malleus et securis. Quia hic tundimur adversitatibus et disciplina veritatis exercemur, ut illic juxta meritum locis congruis disponamur, et castigatione cessante solo amoris glutino quo ad invicem copulemur, uno impleti spiritu perfundamur. Sed quamvis di
Abbreviated transcription (Latin):
s cũ ad bibendũ desdendissent ad aquã. mistti geni si uo biberunt. qd fatiliꝰ ⁊ mi¬
nore labore fieret. P auci uͦ non flexo geanu se incuruauert᷑.s: ut crmnes bibebõ
tũ ẽ. qd̾ littena greoa ẽ. Uii. gredorũ nomine apłs om̃s gentes sigẽ dicers.¬
frẽm ab hostib liberauit. qñ eũ melchisedech iagno inisterio bñdreitAd̾
enĩ exuberant.x.eiocto: iuidet᷑ significari qͦ tempr̃ sieret .i. tercio. quod
fiturũ erat fub giã. Nam pͥmũ ẽ. ante legẽ. Sołm. subloge. T erciñ sub
grã. Singła uͦ temprã senario nim̾io siguisicata sunt ꝓpt̾ ꝑfectionẽ. ĩ er

Expanded text:
sed cum ad bibendum descendissent ad aquam, multi genu flexo biberunt, quod facilius et minore labore fieret; pauci vero quia non flexo genu se incurvaverunt, ut canes biberunt, tum est, quod littera graeca est. Unde Graecorum nomine Apostolus omnes gefratrem ab hostibus liberavit, quando eum Melchisedech in magno mysterio benedixitod futurum erat sub gratia. Nam primum est ante legem, secundum sub lege, tertium sub gratia. Singula vero tempora senario numero significata sunt propter perfectionem; nam ter
Abbreviated transcription (Latin):
se melius agere putant. Unde rectores mitus prudent̃ que agẽda
sunt uident. qr eoꝵ oculos nebula elationis obscurat.  sepe subiectus
lat. ita subiectis ꝓuidendũ. ne sibi rectoꝵ facta displiceant. Si aũ magi¬
strorũ uita iure rep̾heudicur. opartet ut subditi cos ̃ cũ displicent uene¬
rentur. S sollert᷑ intuendũ ẽ. ne eũ quẽ uenerari neceẽ ẽ. imitari appetas.
aue quẽ imitari despiois uenerari contempnas. Subtilis enĩ uia tenenda
ẽ. rectitudinis. is humilitatis. ut sie mnagistrorũ facta displiceant. ut sub¬
ditoꝵ mens a magisteris reuerentia ũ recebat.¶ Nlotandũ quod inpa¬
rabipomꝰ legitur. nulle milia centũ milia de israel. ⁊ de uida quadrĩgenta
septuaginta milia quos intelligendũ ẽ. iosb nuia̾sse. s noluisse ostend̾e. nͥ
qͣntũ in samuelis libro scribitur.

Expanded text:
e plerumque sicut et rectores minus prudenter ea quae agenda sunt vident, quia eorum oculos ipsa nebula elationis obscurat: et nonnunquam silat, ita subjectis providendum est ne sibi rectorum facta displiceant. Si autem magistrorum vita jure reprehenditur, oportet ut eos subditi, etiam cum displicent, venerentur. Sed hoaut quem imitari despicis venerari contemnas. Subtilis etenim via tenenda est rectitudinis et humilitatis, ut sic ditorum mens a magisterii reverentia non recedat. Notandum quia in Paralipomenis legitur: Mille millia centum millia de Israel, et de Juda quadraginta septuaginta millia quos intelligendum est Joab numerasse, sed noluisse ostendere nisi quanti in Samuelis libro scribuntur.
Abbreviated transcription (Latin):
ei angelus sathane. S hac temptatione disꝑonit᷑. ut qͥ elati ꝑire po¬
seinre ꝑ mitcit᷑. nuqͥtas diaboli. inde ꝑsicit᷑ benignitas dei. qr iũ
penitens punit. aut deus hoc cũ honune uindicans ꝑcutit. Nõ gͥ pec¬
cato parcit᷑. quasi ne uiudicta non laxat᷑. Sic em̃ dauid audite pꝰ cõ¬
fessionẽ meruit. dãs transtulit peccatũ tuũ. ⁊ tam̃ multis p̾ cru¬

Expanded text:
efati sumus, ipsa hac tentatione disponitur, ut qui elati perire posaevire permittitur iniquitas diaboli, inde pie perficitur benignitas Dei, quia im homo in se poenitens punit, aut Deus haec cum homine vindicans percutit. Non igitur peccato parcitur, quia sine vindicta non laxatur. Sic enim David audire post confessionem meruit, Dominus transtulit peccatum tuum, et tamen multis p
Abbreviated transcription (Latin):
totũ reciꝑe ineruit. que quast totũ coucessit. quia fideles p̃positi. ꝓ eo quod ex
ipsi integros ⁊ uiuentis filios recipunt quꝗndo in sup̃mo iuditio ex eorũ ui¬

Expanded text:
totum recipere meruit, quae quasi totum cessit: quia fideles praepositi pro eo quod ex totum recipere meruit, quae quasi totum cessit: quia fideles praepositi pro eo quod ex ipsi integros et viventes filios recipiunt, quando in supremo examine eorum vi
Abbreviated transcription (Latin):
bensibilit̾ uiuunt ⁊ habere discipulos laudabilis uite nequeunt. alieno sibi
attrahere conantur. ut dũ bouos se hab̾e sequaces ostendunt. apud uditia homi¬
nũ excusent mala que agunt. n subditorũ uita mortiferã regant negligen
soli post i od̾ matri reodatur. qua in hac uta quasi partiri concedtitir uita disci
S falsa mater que. ũ gemuit occidi ũ timit. quia arrogantes magistri ⁊ cartra¬
ais ignati. s plenistuic̃ nomen laudis ex alienis discipłis conseqͥ neqtieunt. eoꝵ
uit̃ erudelit̃ insequunt᷑. Inuidia enĩ succensi : uolunit aliis uiuere. quos se
sequi ũ uident ad głam tempr̾alẽ eos aliis uutibent uiuere ꝑ ueritatẽ. S
uera mat̾ satagt ut euis filius saltẽ aput extraneũ sit. ⁊ uiuat. quia cotce¬
dunt ueraces magistri ut ex eotũ discipłis ali magisterũ laudẽ hãnt. si m̃
citur. quia omino magisteriũ in examine caritatis approbat᷑. Sola totũ

Expanded text:
ensibiliter vivunt et habere discipulos vitae laudabiles nequeunt, alienos sibi attrahere conantur, quatenus dum bonos se habere sequaces ostendunt, apud judicia hominum excusent mala quae agunt: et quasi subditorum vita mortiferam tegant negligentsoli postmodum matri reddatur. Quia in hac vita quasi partiri conceditur vita discipuSed falsa mater eum quem non genuit occidi non metuit, quia arrogantes magistri et charitatis ignari, si plenissimum nomen laudis ex alienis discipulis consequi nequeunt, eorum vitam crudeliter insequuntur; invidiae enim face succensi, nolunt aliis vivere, quos se ui non vident, ad gloriam temporalem eos aliis invident vivere per veritatem. Vera autem mater satagit ut ejus filius saltem apud extraneam sit et vivat, quia concedunt veraces magistri ut ex eorum discipulis alii quidem magisterii laudem habeant, si tamen citur omnino, quia magisterium in examine charitatis approbatur. Et sola
Abbreviated transcription (Latin):
tiuis ciui non instabunt bella hostiũ i qui non erit uir sangunũ ipse
spc̃ ꝓpħarũ mentes non semꝑ irradiat. Sp̃c enim ubi uult spirat. hic̃
heliseris ait. dñs celauit me inon indicauit mͥ. Quod deus ex dispen¬
mentes eleuat in oelsitudine.  custodit ĩ humilitate: ut accpientes
noscant quid sit de semet ipsis.¬
Gͣ G Qumaꝰ inse e̾t̾ a uitiis debet: qui eurat aliena corrige̾ ut crena ñ
ogitet. ut desid̾us instinis ñ succumbat. quatuiꝰ tanto ꝑspicatius aliis
culã in meubro considat ocultis quẽ puluis grauat. ⁊ subiectas sardes t̃¬
g̾e non ualent mnanus que lutum tenent. qd̾ uixta antiquã translati
ouẽ bñ ad dauid erga ext̾iora bella laborantẽ : ꝑ significationẽ dicit᷑.¬

Expanded text:
tuus cui non instabunt bella hostium, et quia non erit vir sanguinum, ipse phetarum mentes non semper irradiat. Spiritus enim ubi vult spirat . Hinc Eliseus ait: Dominus celavit a me, et non indicavit mihi . Quod Deus ex dispenmentes et ellevat in celsitudine et custodit in humilitate, ut accipientesabentes,cognoscant quid sint de semet ipsisus in se esse a vitiis debet, qui curat aliena corrigere: in terrena non cogitet, ut desideriis infimis non succumbat, quatenus tanto perspicacius aliis culam in membro considerat oculus, quem pulvis gravat, et superjectas sordes tergere non valent manus quae lutum tenent. Quod juxta antiquae translationis seriem bene ad David erga exteriora bella laborantem, per significationem divi
Abbreviated transcription (Latin):
in gabaa cistodit aichũ. quia sublimi exemplo turtutis credentiũ pectara ii¬
nte. Unde i gaba collis interpretat᷑. ꝗ ẽ. locus in ciuitate cariaduarĩ. Eila
oñis inuitat dicens. Qui mͥ mtnisitat me sequat᷑. aũ & orido ꝑsꝑm sermo
secrandã. de qua dr̃. ꝑ mund abit aream suã. ubi sacerdos qui archã iatuttꝰ
quasi corrigendo tetigit. mox adnõ ꝑenisus occubiit. quia uderũ ppłs dũ

Expanded text:
in Gabaa custodit arcam, quia sublimi virtutis exemplo credentium pectora munit. Unde et Gabaa collis interpretatur, qui est locus in civitate Cariathiarim. Elata omnes invitat, dicens: Qui mihi ministrat me sequatur: alii dando nes ait: Et permundabit aream suam. Ibi sacerdos, qui arcam incautius, quasi corrigendo tetigit, mox a Domino percussus occubuit: quia Judaeorum populus
Abbreviated transcription (Latin):
ric̾. In hebrto dieit᷑. t raduxit eum in manaim quod int̾pretat᷑ cestra.
tradux̃ .s. ultra iordanẽ. in manam regẽ consticuit. ¶Sitꝑ iecsuri. In hel
sbosech filuis saul qui iuterp̃tat᷑ filius confusionis. abner auxiliante
qui tuterp̃tatur patris lucerna. regnauit suꝑ uniuersũ isttiel. ⁊ sola
domꝰ uida sequebatur dd̃. qr solis eredentib ⁊ uare confitentib seq̃ntib

Expanded text:
it. In Heb. dicitur: Traduxit eum in Mahanaiim quod interpretatur castra, traduxit scilicet ultra Jordanem, et in castris regem constituit. VERS. 11.-- sboseth. Qui interpretatur filius confusionis, Abner auxiliante qui interpretatur patris lucerna  regnavit super universum Israel, et sola domus Juda sequebatur David, quia solis credentibus et vere