comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
¶ Piꝑ sileue ẽ uetustũ ẽ. Si graue¬
ẽ nouellũ ẽ. Uitunda est a̾ n̾icatoꝵ
fuius. Solẽt eĩ uetutissimo piperi
humecto argẽti spumã aũt plũbũ
asꝑg̾e ut pond̾osũ fiat. ¶ Aloa: in
inclia atq arabia gignit᷑ arbor sũ¬

Expanded text:
 si leve est, vetustum est; si grave, novellum. Vitanda est autem mercatorum fraus; solent enim vetustissimo piperi humecto argenti spumam aut plumbum aspargere ut ponderosum fiat. Aloa in India atque Arabia gignitur, arbor
Abbreviated transcription (Latin):
sitũ facile ardescẽs. et appelat᷑. ap
nos mascłes eo q sit uatura ioeriuils
inod̾ testicłor. reliquũ planũ ⁊ ple¬
nescabrosũ iinꝰ oꝑtim̃. Adult̾at᷑
posait᷑ sua ꝓpͥetate. Nam th̾ igni ĩ¬
postũ arlescit resina fumescit. gũ
u liqͥscit calefcm̃. T hus at atũdẽ¬

Expanded text:
descens. Et appellatur apud nos masculum, eo quod sit natura rotundum in modum testiculorum. Reliquum planum, et pene scabrosum, minus optimum. Adulteratur noscitur sua proprietate. Nam thus igni impositum ardescit, resina fumescit, gummi vero liquescit calefactum. 3. Thus autem a tunden
Abbreviated transcription (Latin):
bia mittit. sũ alie regiones nome
aris imposita: cliuinis ĩuocatõibꝰ ꝓp¬
sa atq ramosa lenissuni corticbe
mis ad aceris q̃litatẽ. Ainigalen
succũ aromaticũ fũdes. Aliũ ad us¬
ticatõne ueluti ĩ puluere resolis¬

Expanded text:
bia mittit, sive aliae regiones. Nomearis imposita divinis invocationibus apsa atque ramosa, lenissimi corticis, ramis ad aceris qualitatem; amigdalae modo succum aromaticum fundens album, et masticatione velut in pulverem resol
Abbreviated transcription (Latin):
sabie arbor. cuiꝰ lacrimͣ melior a¬
cibica. Est eĩ lucida sb̾ albida. leius
singuis. eqͣħr cerea ⁊ q̃ facile molli¬
tͥ nez ligno uł t̾re cõmixta. am̃ra
adris boni. Na ex inclia sordida ẽ
lnigͤ et nnori gleba: adultat᷑ a ad¬
mixta gu̾̃i: qͥ ñ ĩ amͣrifitat g̾tu
Mastix arboris lentisci gutta est
Hec grauo mastir dicta ẽ. qr ĩ mod
granoꝵ ẽ. Melior ãt in chio ĩsula:
giguit᷑ odoris boni. candoris cere pu¬
nice. uñ et splẽdorẽ guttis pulcrifi¬
cat. adult̾a̾tur ĩt̾clũ resmͣ ł chure.
¶Piperis arbor nascitur in ĩdia ĩ
lat̾e̾ mõtis cuncasi: ꝙ soli obu̾sũ ẽ.
folia: ad iumꝑi siłitudine. Cuiꝰ sil¬

Expanded text:
biae arbor, cuius lacrima melior Arabica. Est enim lucida, subalbida, levis, pinguis, aequaliter cerea, et quae facile molliatur, neque ligno vel terrae commixta, amara, odoris boni. Nam ex India sordida est et nigra et maiore gleba. Adulteratur autem admixto gummi, qui non ita amarificat gustum. Mastix arboris lentisci gutta est. Haec granomastix dicta, quia in modum granorum est. Melior autem in Chio insula gignitur, odoris boni, candoris cerae Punicae. Unde et splendorem cutis pulchrificat. Adulteratur interdum resina vel ture. Piperis arbor nascitur in India, in latere montis Caucasi, quod soli obversum est, folia iuniperi similitudine. Cuius sil
Abbreviated transcription (Latin):
uertibuloꝵ ossa quoꝵ sĩmitas
illioꝵ inito t̾minatur. Greci
scia uocant. fit enĩ de flegnia¬
te quociens descenderit ĩ recta
ossa. et efficitur ĩ glutinato.
pedũ clñt noĩata. et a ferali
dolors. Siquidẽ om̃e ꝙ ĩmitte
fu̾it abusiue agreste uocamꝰ.
¶Calculus petra est que ĩ uesi¬
ca fit. Uñ et nom̃ accepit. gig¬
nitur enĩ ex materia fleginati¬
ca. ¶Strangiria clicta est eo
qd̃ stringat urmaꝵ clifficultatẽ.
Satiriasis iuge desideriũ ue¬
neris cũ extensione naturaliu̾̃
locorũ: dicta passio a satiris
¶Diarria. iugis uentus cursꝰ
sine uomitu. ¶ Dissenteriã.
diuisio ꝯtinuatõnis. id ẽ ulce¬
ratõ intestini. Dis enĩ cliuisio
est intra intestina. Eit eĩ añ¬
ceclenti flu fluore quẽ greci

Expanded text:
vertebrarum ossa, quorum summitas vertebrarum ossa, quorum summitas ylium initio terminatur, Greci scian vocant, et fit de flegmate quotiens descendit in recta ossa et efficitur ibi glutinatio.pedum aiunt nominatam uel a ferali dolore, siquidem omne, quod immite fuerit, abusiue agreste uocamus. 32. Calculus petra est quae in vesica fit, unde et nomen accepit. Gignitur autem ex materia phlegmatica. 33. Stranguria dicta est, eo quod stringat urinarum difficultate. 179 34. Satyriasis, juge desiderium veneris cum extensione naturalium locorum. Dicta passio a Satyris. Diarria iugis ventris cursus sine vomitu. Disinteria est divisio continuationis, id est ulceratio intestini. Dis enim divisio est, intera intestina. Fit autem antecedente fluore, quem Graeci
Abbreviated transcription (Latin):
spumis ⁊ purulentis. ¶ Upatictꝰ
morb iecoris passio est uñ no¬
mẽ accepit. Greci enĩ iecur ypi¬
ten uocant. ¶Lienosis asple¬
ne uocabulũ sũpsit. Greci sple
enĩ lien uocant. ¶ Udropism
nĩ sũpsit ab aquoso humorea
inflat̾one turgente et anelitu
fetido. ¶Nefresis a reniũ lãgo¬
re nom̾ accepit. Renes eĩ gre¬
dicta a corporis inpensatõne fi
ex młta infrigidatone aut ĩ to
corpore aut in ꝑtes. ¶Catexia
nom̃ sũpsit a corporis inunria
lam uexatione greci uocũt. sił
enĩ hec passio in temperãcia ẽ¬
grotantes uł curatõne. mala.
medicaminis aut post egͥtuo¬
nez tarda resũptõ ¶Atrophꝰ
nomẽ accepit a climinutones
nuitus corporis ex causis latẽti¬
b et paulatim ꝯualescẽtibus.
Saitiane suꝑfluũ carnis ĩ¬
aem̃tũ. quo ultra modũ corpo¬
ia sagmãtur. Greci eiũ carnẽ
sartian uocant. ¶Scia uocata
a parte corporis ꝙͣ uexat. Nã

Expanded text:
spumis et purulentiis. Hepaticus spumis et purulentiis. Hepaticus morbus e iecoris passione nomen accepit. Graeci enim iecur ἧπαρ vocant. Lienosis ab splene vocabulum sumpsit. Graeci enim σπλὴν lien dicunt. Hydropis nomen sumpsit ab aquoso humore cinflatione turgente et anhelitu foetido. Nefresis a renum languore nomen accepit. Renes enim Graedicta a corporis inpensatione, facta ex multa infrigidatione, aut in toto corpore, aut in parte. Cacexia nomen sumpsit a corporis iniuria lam vexationem Graeci vocaverunt. Fit autem haec passio intemperantia aegrotantis, vel curatione mala medicaminis; aut post aegritudinem tarda resumptio. Atrofia nomen accepit a diminutione tenuitas corporis ex causis latentibus et paulatim convalescentibus. Sarcia est superfluum carnis incrementum, quo ultra modum corpora saginantur. Graeci enim carnem σάρκα vocant. Sciasis vocaa parte corporis quam vexat, nam
Abbreviated transcription (Latin):
fecerit cũ stermutatõne. Uñ ⁊
coriza nom̃ accep̃. ¶Brancos
est p̾focatõ fauciũ a frigido
humore. Greci enĩ guctuttur.
quas nos corrupte brancias di¬
cimꝰ ¶Rancitudo amputatio
uocis. Hec ⁊ arthenasis uoca¬
reddat ab arthenaꝵ iniuiria.
¶Suspiriũ nom̃ sũpsit quĩ
spirationis difficultas ẽ. qͣm
tionẽ. ¶ Deri pleumonia a
płmonib nom̃ accepit. Est
enĩ pulmonis tumor cũ spu¬
maꝵ sangͥncaꝵ effusione.
Emoptosis. emissio sangͥnis
p ora. uñ et nom̃ accipit.
sis est ulceratõ ⁊ tumor in pul¬
monib qui in iuuenib facibeꝰ
dicta: qd sit ꝯsũpt̾o tocius cor¬
poris. ¶ Tussis enĩ grece ab al¬
do pectoris ueniat. C uiꝰ ꝯͣria
est supior in faucib uͥ uua
stillat. ¶Apostema a collecti¬
one nom̃ accepit. Nã ⁊ col¬
lectõnes greci apostonias uo¬
cant. ¶ Empus clicta ab a¬
postoma intrnsecꝰ uł in lat̾e
uł in stomacho cũ dolore ⁊ fe¬
brib et tussi et habũdantibus

Expanded text:
fecerit cum sternutatione; unde et coryza nomen accepit. Branchos est praefocatio faucium a frigido humore. Graeci enim guttur quas nos corrupte brancias dicimus. Raucedo amputatio vocis. Haec et arteriasis vocareddat ab arteriarum iniuria. Suspirium nomen sumpsit, quia inspirationis difficultas est, quam tionem. Peripleumonia a pulmonibus nomen accepit. Est enim pulmonis tumor cum spumarum sanguinearum effusione. Haemoptois emissio sanguinis per ora, unde et nomen accepit. sis est ulceratio et tumor in pulmonibus, qui in iuvenibus facilius dicta, quod sit consumtio totius corporis. Tussis Graece ab alndo pectoris veniat. Cuius contraria est superior in faucibus, ubi uva titillat. Apostoma a collectione nomen accepit. Nam collectiones Graeci apostomas vocant. Enpiis dicta ab apostoma intrinsecus vel in latere vel in stomacho cum dolore et febribus et tussi et abundantibus
Abbreviated transcription (Latin):
sic et in uertiginẽ hominis ar¬
terie et uene uentositutẽ ex re¬
soluta humectatione gingñt
et in ocłis girũ faciũt uñ et
uertigo nũcupata est. E pilẽ¬
sia nocabłm sũpsit qd̾ mẽte
appendens parit̾ etia corpus
berauit et ad cerebrũ ꝯu̾sus
fuerit. Dec aut̃ spaçio ⁊ cadu¬
ca uocatur eo qd̃ cadens eger
spasmos paciat᷑. Hos ⁊̃ uulgus
limaticos uocat qd̃ lune cursu
tenẽt᷑. C uiꝰ tanta uis ẽ ut h̾o
ualens ꝯcidat. spumet᷑ comici¬

Expanded text:
Sic et in vertice hominis arSic et in vertice hominis arteriae et venae ventositatem ex resoluta humectatione gignunt, et in oculis gyrum faciunt. Unde et vertigo nuncupata est. Epilemsia vocabulum sumsit, quod mentem adpberavit et ad cerebrum conversus fuerit. Haec passio et caduca vocatur, eo quod cadens aeger spasmos patiatur. 6. Hos etiam vulgus lunaticos vocat, quod pro lunae cursu tenentur. Cujus tanta vis est, ut homo valens concidat spumet
Abbreviated transcription (Latin):
morbũ limphaticũ uocant ob¬
nis rabili morsu. aut ex aeris
spuma in t̾ra ꝓiecta ꝙͣ si ho
aut bestia tetigerit auit dem̃cia
repletur aut in rabiẽ uertitur¬
¶ Carbũculꝰ dictus: qd̾ in ortu
suo rubens sit ut ignis. pꝰtea
inger ut carbo extinctꝰ. Pesti¬
apphienderit celerit᷑ ad plures
trasit. Gignitur aũt ex cori¬
pto aere et in uscerib penetnͣ¬
do innititur. Hec ⁊ si plerũq
p aereas potestates fiat tam̃
sñ arbittio om̃ipotẽtis d̾i oĩo
nõ fit. Dicta aũt pestilencia
qͣsi pastulencia. qd ueluti i¬
ab ingumũ ꝑaissione. cadem
⁊ lues a labe aut a luctu uoca¬
ta que tanto acuta est ut nõ
uita speretur aut mors. S ie¬
pentinus languor simł cũ mor¬
phalia ex cã uocabłm ht̃. ca¬
pitis eiũ passio est et greci capd̾
ab accidenti nom̃ sũpsit qd̾ re¬
pentinas tenebras ingerat ocu¬
lis cũ uertigine capitis. ¶ Uer¬
tigo aut̃ ẽ: quociensc̾q uentus
ꝯsurgit ⁊ t̾ra ĩ circuitu uittit

Expanded text:
metu lymphaticum vocantnis rabidi morsu, aut ex aeris spuma in terra proiecta, quam si homo vel bestia tetigerit, aut dementia repletur aut in rabiem vertitur. Carbunculus dictus, quod in ortu suo rubens sit, ut ignis, postea niger, ut carbo extinctus. Pestiadprehenderit, celeriter ad plures transit. Gignitur enim ex corrupto aere, et in visceribus penetrando innititur. Hoc etsi plerumque per aerias potestates fiat, tamen sine arbitrio omnipotentis Dei omnino non fit. Dicta autem pestilentia, quasi pastulentia, quod veluti iab inguinum percussione. Eadem et lues a labe et luctu vocata, quae tanto acuta est ut non vita speretur aut mors, sed repentinus languor simul cum morphalea ex causa vocabulum habet. Capitis enim passio est, et Graeci caput ab accidenti nomen sumpsit, quod repentinas tenebras ingerat oculis cum vertigine capitis. Vertigo autem est quotienscumque ventus consurgit, et terram in circuitum mittit.
Abbreviated transcription (Latin):
flãmãs. Sicut enĩ sentitur ĩde
nom̃ acceperit. Pleuresis est
dolor lat̾is acutꝰ cum febre a
sputo sanguinolento. Latus
ripleumonia est pulmonis
iciũ cũ dolore uehem̃ti ⁊ susp¬
rio. Greci enĩ pulmone̾ pleu¬
mon uocant. Uñ et egͥtudo
clicta est. ¶ Apoplexia subit
effusio sanguinis. qͣ sb̾focan
int̾eũt. Dicta aũt apople
qd̃ et letali ꝑcussi repentims

Expanded text:
flammans. Sic enim sentitur et inde nomen accepit. Pleurisis est dolor lateris acutus cum febre et sputo sanguinolento. Latus ccepit. Peripleumonia est pulmonis vitium cum dolore vehementi et suspirio. Graeci enim pulmonem πλεύμονα vocant, unde et aegritudo dicta est. Apoplexia est subita effusio sanguinis, qua suffocati intereunt. Dicta autem apoplexia, quod ex letali percussu repe
Abbreviated transcription (Latin):
ses applłant: qm̃ ĩ for curtũclatis
arupti uentis ignibꝰ oĩq cemẽ¬
po fortiores. ¶Sepes munim̃¬
nͥta ouiliũ. Est eĩ grecũ nom̃ .c.
aetracta Nã greci aulas uocãt
naliũ receptacła.
ab̾nacula: tentoria st̃ culis
militũ: qͥbꝰ in itin̾e soł ardo¬
eb. tẽpestates imbͥũ: frigorisq
imurias uitant. Dicta ãt tab̾¬
nacła ꝙ cortine clistente funib
i tentoria sustinerẽt. Tentoriũ

Expanded text:
m in forma circumdatis corrupti ventis, ignibus omnique caemento fortiores. Sepes munimementa ovilium. Est autem Graecum nomen C etracta; nam Graeci αὐλὰς vocant animalium receptacula. Tabernacula tentoria sunt militum, quibus in itinere solis ardores tempestatesque imbrium frigorisque iniurias vitant. Dicta autem tabernacula quod cortinae distentae funibus quae tentoria susti
Abbreviated transcription (Latin):
qd̃ manu est factũ. Co
ceat obiectu suo exͣneos et adis
ꝓhibeat. ¶Uallũ est qd̾ molet¬
rre erigitur: ut custodia p̾ten¬
clat᷑. Dictũ at uallũ: a uall. Ni
ualli fustes st̃ st̃ qͥbꝰ uallũ m¬
ualloꝵ .i. stipitũ qͥb fit uallĩ

Expanded text:
quia manu est factum. Cohors ceat obiectu suo extraneos et adire prohibeat. Vallum est quod mole terrae erigitur, ut custodia praetendatur. Dictum autem vallum a vallis; nam valli fustes sunt, quibus vallum mvallo
Abbreviated transcription (Latin):
idq apd̾ grecos palin uocat᷑. Qͥda
opmant᷑: arte luctãdi ursoꝵ cõtẽ¬
tone mostrata. Namq int̾ cet̾as
feras cos solos et engi cõgressos et
sbsid̾e celit̾. auit reu̾ti: et mͦ manib
tẽpture ĩuicẽ. mͦ ꝯpleru abice̾: sese:
more luctanciũ
ue latini c̾tamĩa greci agones
uocãt. a freq̃ncia qͣ celebrant᷑.¬
siqͥd̾ et oẽ cetũ atq cõuẽtũ agona
ꝑutãt.
.ri. de generibus agonum.
gonũ gen̾a fuisse ĩmẽsitas uiri¬
ũ. cursus celitas sagittanli pe¬
ricia standi paciencia ad citarã qͦ uł
tibias incẽcli gestꝰ. De moribꝰ qͦ de
formͣ clecuntãcli modulatõne t̾rests

Expanded text:
s pallin vocatur. Quidam opinantur artem luctandi ursorum contentione monstratam. Namque inter ceteras feras, eos solos et erigi congressos et subsidere celeriter ac reverti; et modo manibus tentare invicem, modo complexu abigere sese, more luctantium. Que Latini certamina, Greci agones vocant, a frequentia qua celebrantSiquidem et omnem coetum atque conventum agona putant. CAPUT XXVI. De generibus agonum. 1. Agonum genera fuere, immensitas virium, cursus celeritas, sagittandi peritia, standi patientia; ad citharam quoque, vel tibias incedendi gestus; de moribus quoque, de forma, de cantandi modulatione, terrestris
Abbreviated transcription (Latin):
nas uocant ¶Leuidensis: qd̃ ra¬
ra fila st̃ leuident̾ densata. ¶Pa¬
iudẽsis ꝯͣria leuidensi. dicta qd̾ gͣ¬
uit̾ pressa atq calcata sit. ¶ Citͦ¬
q̃ affeit᷑ ex insuł. ¶ Exotida ues¬
ais pegͥna deforis ueniens. ut in
hnspania a grecis ¶Polimita:
texił. uł acu ornata. Ead̾ et frigi¬

Expanded text:
nas vocant. Levidensis, quod ranas vocant. Levidensis, quod raro filo sit leviterque densata. Pavitensis contraria levidensi dicta, quod graviter pressa atque calcata sit. Citrquae affertur ex insulis. Exotica vestis peregrina deforis veniens, ut in Hispania a Graecis. Polymita textilis vel acu ornata. Eadem et Phrygi
Abbreviated transcription (Latin):
ũ future pugne. ¶Laculata ẽ. ql is
qͣdratos quoso̾ cũ pictura ht ĩt ses¬
pos aut adclitos . icu.I.acinctina
estis est aerio colore resplẽdẽs
olocinia: q̃ maluaꝵ stamĩe
unficit᷑. ꝙͣ alii melocinã. alii m̃¬
uella uocunt. Bombicina. a bõ¬
bite uͥmiculo qͥ lõgissimͣ ex se fila
gen̾at. qͦꝵ tectura bombicinũ cłr
ꝯficit᷑q in ĩsua choo. ¶Aapocolama
senica a serico licta ł qd ea seres
pͥmũ mifũt. ¶ Sloserica: tosa se¬
nca. Olo enĩ totũ. Tramo serica
stamine lino trama ex serico.
Slofora: tota ex purpura. Olo eĩ
totũ. ¶ Sissina candida cõfecta ex
qͦdu gn̾e lini grossioris. Sũt qͥ et
Uinca: q̃ ex solo lino fit. ¶ moste¬
ma uestis est. ex laua liuoq ꝯtex¬
ta & lictalinostemͣ: qr ĩ stamĩe
liil. ĩ trama lanã ħt. ¶ Recta cłr
uestis: ꝙͣ sursũ uersũ stãtesq te¬
et qͣi p̃cisa m̃tis ornata. Nã ⁊ ꝑti¬
culas cuiq mat̾ie abscisas p̾sexmi¬

Expanded text:
ium futurae pugnae. Laculata est quae lacus quadratos quosdam cum pictura habet intextos aut additos acu. Iacinthina vestis est aerio colore resplendens. Molochinia, quae malvarum stamine conficitur; quam alii molocinam, alii malvellam vocant. Bombycina e bombyce vermiculo qui longissima ex se fila generat, quorum textura bombycinum dicitur; conficiturque in insula Coo. Apocalama. Serica a serico dicta, vel quod eam Seres primi miserunt. Holoserica tota serica; ὅλον enim totum. Tramoserica stamine lineo, trama ex serico. Holoporphyra tota ex purpura; ὅλον enim totum. Byssina candida confecta ex quodam genere lini grossioris. Sunt qui et Linea, quae ex solo lino fit. 17. Linostema vestis est ex lana linoque contexta. Et dicta linostema, quia in stamine linum, in trama lanam habet. 18. Recta dicitur vestis, quam sursum versum stantesque teet quasi praecisamentis ornata; nam et particulas cuicumque materiae abscisas praesegmi
Abbreviated transcription (Latin):
utebãt᷑. ¶Leuitonariũ ẽ colobiũ
lincũ sñ mnicis. qͣle egypcii monͣ¬
chi utũt᷑. ¶ Lũbare uocat᷑ ꝙ lũbis
religet᷑. uł qd̾ lũbis hereat. Hoc ĩ
egypto et siria nõ tm̃ feiẽ: s et
uiri utũt᷑. uñ et ieremias tnͣs eufra¬
ten tulit lõbare suũ. ibiq illd̾ ĩ fo¬
ramine petre absꝯdit et p̾ca scissũ
reꝑit. Hoc a qͥb̾da et renale dr. ꝙ

Expanded text:
. Levitonarium est colobium lineum sine manicis, quale Aegyptii monachi utuntur. Lumbare vocatur quod lumbis religetur, vel quod lumbis haereat. Hoc in Aegypto et Syria non tantum feminae sed et viri utuntur. Unde et Ieremias trans Euphraten tulit lumbare suum, ibique illud in foramine petrae abscondit, et postea scissum repperit. Hoc a quibusdam et renal
Abbreviated transcription (Latin):
Tonꝰ eĩ sonꝰ est. Pmũ eĩ fu̾e pellicie
tuuice. qͥbꝰ post offensã et eiectõnẽ
de paraliso. ada et eua incluti sũt
¶Talaris tunica dicta: eo qd adtu¬
los usq desceudat. et ad pedes deflu
fusior sit. ¶Manicleta tuica .i.
manicata eo qd̾ h̾eat mͣuicas qͣm
ciroclita greci uocãt. ¶Dalmͣtica
uestis pͥmũ ĩ dalmatia ꝓiũcia gre¬
cie tecta est. tunica sacerdotał ca¬
dicla cũ clauis ex purpura. ¶ Eus¬
sata ꝙͣ greci fenicia uocãt. nos coc¬
cinea reꝑtam a lacedemonus ad
celand̾ sangͥne coloris silicudine sa¬

Expanded text:
utem fuere pelliceae tunicae, quibus post offensam et ejectionem de paradiso Adam et Eva induti sunt. Talaris tunica dicta, eo quod ad talos usque descendat, et ad pedes defluafusior sit. Manicleata tunica, id est manicata, eo quod habeat manicas, quam ciroditam Greci vocant. Dalmatica vestis primum in Dalmatia provincia Grecie texta est, tunica sacerdotalis candida, cum clavis ex purpura. Russata, quam Greci pheniceam vocant, nos coccineam, reperta a Lacedemoniis ad celandum coloris similitudine sa
Abbreviated transcription (Latin):
ra. Lumã .i. flexuosã. uñ et nomẽ
accepit. na limũ obliquũ dm̃s.
Licinũ uocatũ: qd textura ligata sit
est ĩ armos tm̃ clausula: qͣi arme¬
clausa .c. lr̃a ablata. ¶Cnnisias uo¬

Expanded text:
am, id est, flexuosam. Unde et nomen accepit. Nam limum obliquum dicimus. 27. Licinum vocatum, quod textura ejus ligata sit est, in armos tantum clausa, quasi armiclausa, c littera ablata. 29. Camisas vo
Abbreviated transcription (Latin):
ra sp̃m ecdit. ¶Hiatꝰ prerupo
terre ꝓfunda. qͣsi itus. Pͥde aͭ el
hiatus hoĩs oris aꝑto. transla
ꝓfunclũ. Baratrũ nimie alsi¬
ic. id est a tristicia clicta: eo cl
tes faciat: uł eo qd̾ tristiciãs
nat. ¶ Cocitus locus inferi d
is nom̃ accipͣ greca int̾pretati
s uł qr omĩa illic turbata st
sice soleq caret: q neq illic ua¬
es st̃. qui ex soł luce gignũt᷑
nos flatus qui eiusdem mõtib
grecos legitur. Illic enĩ fletus
appellari putant a ualle udolis
onsecrata. que est. iuxta nrurũ
hrsm: repleta enĩ cadaueribus
mortuoꝵ. Ibi enĩ hebrei filios su

Expanded text:
ritum edit. Hiatus praeruptio terrae profunda, quasi itus. Proprie autem hiatus est hominis oris apertio, translatprofundum. Baratrum nimiae altiός, id est a tristitia, dicta, eo quod tristes faciat vel quod tristitiam gignat. Cocytus locus inferi, de quo em nomen accepit Graeca interpretatione, rus, vel quia omnia illic turbata sunluce soleque earet: nam neque illic vapores sunt, qui ex solneque flatus, qui eiusdem motibus Graecos legitur. Illic enim 'fletusappellari putant a valle idolis consecrata, quae est iuxta murum Hierusalem, repleta olim cadaveribus m
Abbreviated transcription (Latin):
cus et umbrosi patuere estiua
licei. ¶Naualia st̃ loca u̾ naueᷤ
fabricantur: hoc et textrnru
uocat᷑. ¶ S tat̾o est uͥ ad tẽpꝰ
stant naues. ¶Portus uͥ hie¬
mãt. ¶Importuũ aũt ĩ quo
nullũ refugiũ: quasi nullꝰ por
tus. ¶Portus aũt locus est ab
accessu uentoꝵ remotꝰ. uͥ hibnͣ
oppone solent. ¶Et portus dic¬
tus: a deportandis ꝯmercũs.¬
¶ Hinc ueteres abauilãclis mer¬

Expanded text:
tius: Et umbrosi patuere aestiva Lycaei. 38. Navalia sunt loca ubi naves fabricantur. Hoc et textrinum vocatur. 190 39. Statio est ubi ad tempus stant naves. Portus ubi hiemant; importunum autem ubi ntus. Portus autem locus est ab accessu ventorum remotus, ubi hiberna opponere solent: et portus dictus a deportandis commerciis. Hunc veteres a baiolandis mer
Abbreviated transcription (Latin):
¶ous ethna ex igne et sulphure
Aius uñ et gehemia. Constat a
Iut ab ea parte qͣ eurꝰ uł affricus
ut here spelinicas plenas sulphu¬
st. et usq ad mare decluctas: que
stelunce recipientes in se fluctꝰ uẽ¬
um crcant. qͥ agitatꝰ ignẽ guit
ex sulphure. uñ fit qd̾ uidet᷑ incẽ¬
dum. ¶ Pirencꝰ et ip̃e a crebris
fulminũ ignib nũcupatur. Gre¬
⁊ enĩ ignis puds uocat᷑. Iste est
qͥint̾ galliam et hispania. qͣi de
hispanie mõtib solus altior uide
nib oceani clirimit europa ab
summũq impleuit athlantem
Athlans fr̃ ꝓmethei fuit rex
ifrice. a quo astidlogie artẽ pͥꝰ
dnt excogitatã: ideoq clictꝰ est
sistimisse celũ. Ob eruclitõne

Expanded text:
igne et sulphure dictus; unde et Gehenna. Constat autem hunc ab ea parte, qua Eurus vel Africus flat, habere speluncas plenas sulphuris et usque ad mare deductas, quae speluncae recipientes in se fluctus ventum creant, qui agitatus ignem gignit ex sulphure; unde est quod videtur incendium. Pyrenaeus et ipse a crebris fulminum ignibus nuncupatus; Graece enim ignis πῦρ vocatur. Iste est qui inter Galliam atque Hispaniam quasi de Hispaniae montibus solus altior videanibus Oceani, qui dirimit Europam ab summumque implevit Athlantem. Athlans frater Promethei fuit et rex Africae, a quo astrologiae artem prius dicunt excogitatam; ideoque dictus est sustinuiss
Abbreviated transcription (Latin):
trahens. Potest et acollucẽdo
crebris limimib dici: q̃ ibi ꝓpt̾
religionẽ gentiliũ cultũq fie¬
bant. ¶Deserta uocata q nõ¬
serunt᷑. oe ido q deserũt᷑ ut st̃ lo¬
ca siluaꝵ et montiũ. ꝯͣria ub̾ri¬
marũ t̾raꝵ: que st̾ uberrime :
glebe. ¶ Deuia st̃ loca secreta
et ablita: qͣi extra uia. Ipsa
st̃ et inuia. deinde et amaria se¬
creta loca. & auia remota aut
adibilia auib. Uñ et illud est
Inculta rubent amiaria bachis
eo qd̾ solũ amorẽ prestãt: et
ad se amanda alliciãt. Uarriꝰ
est sũ fructu: uñ nullus fructꝰ
ex soluitur. Inde etiam nicłi pres¬
tantes imimues uocãt᷑. ¶Apͥ¬
ca loca que sole gaudẽt qͣsi anci
opskric. id est sñ frigore ꝙ sĩt

Expanded text:
trahens. Potest et a conlucendo trahens. Potest et a conlucendo crebris luminibus dici, quae ibi propter religionem gentilium cultumque fiebant. Deserta vocata qseruntur et ideo quasi deseruntur; ut sunt loca silvarum et montium, contraria uberrimarum terrarum, quae sunt uberrimae glebae. 32. Devia sunt loca secreta et abdita, quasi extra viam; ipsa sunt et invia. Inde et Aviaria secreta loca et a via remota, aut tantum adibilia avibus; unde est illud: Inculta rubent apiaria baccis.eo quod solum amorem praestent, et ad se amanda alliciant. Varro, est, sine fructu, unde et nullus fructus exsolvitur. Inde etiam nihil praestantes immunes vocantur. 34. Aprica loca, quae sole gaudent, quasi ἃνευ φρίκης, id est, sine frigo
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi tumens tellus. Itẽ tumulus
t̾ra congesta uͥ nulla memoria
est. ¶ Ualles st̃̾ humilia loca:
qͣsi uulsa. Hinc et ꝯualles deps¬
sa loca t̾raꝵ int̾ mõtes. ¶Cam¬
pus est t̾raꝵ planicies. Dictus
aũt campus: qd breuis sit pecli¬
bꝰ nͨ crectus ut montes. s patẽs
et spatõ suo porrectus et iacens
uñ et grece pedion cłr. Sũpsit
aũt nom̃: ex greca ethimologia¬
clñt. ¶Solum est om̃e qd̾ sus¬
tinet a soliclitate lictũ scil: uñ
et cle mari uirgiliꝰ ait. Subtrahi¬
turq solũ. ¶ Saltus st̃ uasta et
siluestra loca: ubi arbores exili¬
ũt in altũ. ¶ Eauces st̃ angusto
rũ aditus locoꝵ int̾ arduos mõ¬
tes. loca angusta et breuia: dic¬
ta a fauciũ similitudine qͣsi foces
¶Confrages: loca in qͥbꝰ uncliq
uenti concurrũt. ac sese frangũt.
ut neuiꝰ ait. In mõtẽ uͥ uenti
frangebant locũ. ¶ Scabra sũt
loca situ aspera. Uñ et scabies
obscura latibula feraꝵ et lupoꝵ
cubilia st̃. Uñ et lupanaria.

Expanded text:
, quasi tumens tellus. Item tumulus terra congesta, ubi nulla memoria est. Valles sunt humilia loca, quasi vulsa. Hinc et convalles depressa loca terrarum inter montes. Campus est terrarum planities. Dictus autem campus quod brevis sit pedibus, nec erectus, ut montes, sed patens et spatio suo porrectus et iacens; unde et Graece πεδίον dicitur. Sumpsit autem nomen ex Graeca etymologiadicunt. 24. Solum est omne, quod sustinet, a soliditate dictum scilicet, unde et de mari Virgilius ait: Subtrahiturque solum. 25. Saltus sunt vasta et silvestria loca, ubi arbores exsiliunt in altum. 26. Fauces sunt angustorum locorum aditus inter duos montes, loca angusta, et pervia, dicta a faucium similitudine, quasi foces. 27. Confrages, loca in quae undique venti currunt, ac sese frangunt, ut Naevius ait: In montes ubi venti frangebant locum. 28. Scabra sunt loca situ aspera, unde et scabies obscura latibula ferarum et luporum cubilia sunt. Unde et lupanaria l
Abbreviated transcription (Latin):
nos łr. Sũt aũt int̾ armemamn
⁊ hiberia. incipientes a portis an¬
pus usq ad fontes tygris flu
phei mõtes in capite germanie
Nam rifen grece impet᷑ et mor¬
mons macedonie nimiũ precel¬
sus ita ut sb̃ illo nubes ẽẽ clicãt᷑
mous macedonie. et ip̃e alcior
nubibꝰ. tantoq sb̃limis ut ĩ lem
sus mons thessalie iuxta boetam
qͥ gemino uertice est erectus ĩa
lum. Hic in luo funcłr iugͣ a
sa &s nisa. Uñ et nũcupat᷑: eo qd̾
in singuł uigis colelant᷑ apollo
lib̾. Hec iuga a cluobꝰ fr̃ib cithi¬
ron et elicon appellalunt᷑. Nam
elichon clictus: ab elichone fĩea
theroronis. Item ceraunii st̃ mõ¬
tes epirii dicti. a crebris fłmim¬

Expanded text:
r. Sunt autem inter Armeniam et Iberiam, incipientes a portis Caspiis usque ad fontem Tigridis fluvii. phaei montes in capite Germaniae Nam riphe Graece impetus et ormons Macedoniae nimium praecelsus, ita ut sub illo nubes esse dicantur.mons Macedoniae, et ipse altior nubibus, tantumque sublimis, ut in Lemnparatur. Parnassus mons Thessaliae juxta Boetiam, qui gemino vertice est erectus in coelum, hic in duo finditur juga et nuncupatus; eo quod in singulis iugis colebantur Apollo et Liber. Haec iuga a duobus fratribus Cithaeron et Helicon appellantur. Nam Helicon dictus ab Helicone fratre Cythaeronis. Item Ceraunii sunt montes Epiri, a crebris di
Abbreviated transcription (Latin):
nũcupatur. Ubi aũt ad orientẽ
in excelsiore consurgit sb̾limi¬
tatẽ. ꝓpt̾ miniũ candore cau¬
casus nũcupat᷑. Nam orienta¬
li lingͣ cuucasũ siguificat can¬
diclũ .i. niuibꝰ densissimis can¬
clidantẽ. Uñ et eũ scithe qͥ eidẽ

Expanded text:
nuncupatur. Ubi autem ad orientem in excelsiorem consurgit sublimitatem, pro nivium candore Caucasus nuncupatur. Nam orientali lingua 'caucasum' significat candidum, id est nivibus densissimis candicantem. Unde et eum Scythae, qui eidem
Abbreviated transcription (Latin):
nũc athlans cognominat᷑: quia
pt̾ altitudinẽ suã qͣi celi machi¬
uam atq astra sustentare uide¬
st: de quib uirgiliꝰ aereas al¬
ds et dicendo aereas: uerbũ ex¬
bessit a uerbo. Nam galloꝵ lin¬
Al alpes montos aerii uocant᷑
dee sũt enĩ que italie muroꝵ¬
iẽ exhibent. ¶ Colles sũt pre

Expanded text:
qui nunc Atlas cognominatur, qui propter altitudinem suam, quasi coeli machinam atque astra sustentare videsunt, de quibus Virgilius: Aerias Alpes. Et dicendo aerias; verbum expressit a verbo. Nam Gallorum lingua Alpes montes alti vocantur. Hae sunt enim quae Italiae murorum exhibent vicem. 19. Colles sunt pr
Abbreviated transcription (Latin):
uł qd̾ aqͣ aluit᷑. Cicero in topi¬
cis: latus a quo fluctꝰ eludit.
Circũliiiũ locus ꝙ̃ aqͣ crculin¬
¶Margo est pars cuilz loci: ut¬
puta maris: uñ et nom̃ accp
¶Maritima qͣsi mari ĩtimͣ.
Hostia ab ingressu et exitu fu¬
minis clicta: in mari continens
ꝓpetua terra nͨ ullo mari discre
a qua ꝑspici potest. or¬
ꝑͦpelia grecẽ: spelunca latine.
Spiracula appellata: omĩa loca

Expanded text:
uod aqua adluitur. Cicero in Topicis32: 'Litus est qua fluctus eludit.' Circumluvium locus quem aqua circumluitMargo est pars cuiuslibet loci, utputa maris; unde et nomen accepit. Maritima quasi maris intima. Ostia ab ingressu et exitu fluminis dicta in mari. Continens perpetua terra nec ullo mari discreta qua prospici potest; σπήλαια Graece, speluncae Latine. Spiracula appellata omnia loca
Abbreviated transcription (Latin):
in fine dampnabit᷑ ut debitas penas ey¬
soluat. ¶Geminũ est dhumũ iudiciũ
unĩ. Quo et hic iudicantur homines
et in futuro. Alt̾mi quo ꝓpt̾ci hic uiclicd¬
tur: ne illic iudicentur. Idoq quibꝰdam
to et illuc ꝑfcã speratur ꝑdito. In iudli
nitas ostendr utiq ad gaudiũ demõstra¬
nii. Pro cliuersitate ꝯsciaꝵ et mittis appa¬
sebit in iuditõ xp̃c electis: et terribił rep¬
u. Namqͣlem quisq ꝯsciam tulerit tale¬
et uidliciũ hebit ut mauente in sua tnͣsqͥl
olines hominũ inuiditõ hoc est elłctoꝵ
et repboꝵ qui tũ duuduntur in qͣtuor. ꝑ¬
fcctoꝵ erdo imus est. qui cũ dño uidicat
sunt et dampnandi: qͥ uero exͣ ecc̃am in¬
ueniendi sunt nõ sũt uidicandi. s tam̃
dampnandi: pͥmꝰ gͥ ordo eoꝵ qui uidican

Expanded text:
in fine damnabitur, ut debitas poenas exin fine damnabitur, ut debitas poenas exsolvat. 7. Geminum est divinum judicium: unum quo et hic judicantur homines, et in futuro; alterum, quo propterea hic judicantur, ne illic judicentur. Ideoque quibusdam tio, et initas ostenditur, utique ad gaudium demonstratur. Pro diversitate conscientiarum et mitis apparebit in judicio Christus electis, et terribilis reprobis. Nam qualem quisque conscientiam tulerit, talem judicem habebit, ut, manente in sua tranquilordines hominum in judicio, hoc est electorum et reproborum, qui tamen dividuntur in quatuor. Perfectorum ordo unus est, qui cum Domino judicat, sunt et damnandi; qui vero extra Ecclesiam inveniendi sunt, non sunt judicandi, sed tantum damnandi. Primus ergo ordo e
Abbreviated transcription (Latin):
ra est nisi pietate diuina: et ip̃a iusticia
qͣ quisq uistus est: do iustificante iustifi¬
centur. Alioqͥn apd̾ ł̾m: et ip̃a pcc̃m est
Inde est ꝙ ait iob. Et innocentez et im¬
pium ip̃e consumet. Cousum itur qͥppe
te homo iustificetur cõsumitur itẽ. ado̾
impius qũ examinis dliumi sb̾tilitate
requintur. Euisq detecta impietas:
uicdicata clamnatur. Consumitur in¬
nocens et impius siml fine carnis nõ pe¬
na danmatõnis. Doctus pant̾ et in doctꝰ
moriuntur: S morte carnis nõ pena dãp¬
natõnis. Sim̃a aũt ꝑgũt ad unũ locũ
clũ morte corporali in terrã et iustꝰ ⁊ im¬
puis reuertunt᷑. Retributõ aũt dissiłi
ficuti per eundem salomonẽ cłr. Qͥd plꝰ
h̾t sapiens ab stulto: nisi ꝙ illuc ꝑgit lͥ
uita est.: ergo om̃s in t̾ram pariter re¬
deũt. Nam uͥuita est: nõ parit̾ ꝑgint
¶Gemina punitur sin̾a impius. dum
aut hic pro suis meritis mentis cectate
ꝑcutitur ne ueritatem uideat. Auc dũ

Expanded text:
 ipsa justitia, qua quisque justus est, Deo justificante, justificetur. Alioquin apud Deum et ipsa peccatum est. Inde est quod ait Job: Innocentem et impium ipse consumit . Consumitur quippe te homo justificetur. Consumitur iterum a Deo impius, quando examinis divini subtilitate requiritur, ejusque detecta impietas judicata damnatur. Consumuntur innocens et impius simul fine carnis, non poena damnationis. Doctus pariter et indoctus moriuntur, sed morte carnis, non poena damnationis. Omnia autem pergunt ad unum locum, dum morte corporali in terram et justus et impius revertuntur . Retributio autem dissimilis, sicuti per eumdem Salomonem dicitur: Quid plus habet sapiens a stulto, nisi quod illuc pergit ubi vita est ? Ergo omnes in terram pariter redeunt. Nam ubi vita est, non pariter pergunt. 6. Gemina punitur sententia impius, dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur, ne veritatem videat; aut dum
Abbreviated transcription (Latin):
clicere et sare clisapulos uoluit. Nam
cdũclicat idem d̾ns per ꝓpħ̾am. Diesul¬
tõnis in corde meo: inlicat se scire s uolle
per flagella iuclicantur. Impii uero: il¬
luc. ad dampnatõnem iudicandi sũt.
unde et sequitur. ¶Si aũt pͥmũ a nob̾
quis finis eoꝵ qui nõ creliderũt. ¶ Ad dis

Expanded text:
luit. Nam, cum dicat idem Dominus per prophetam: Dies ultionis in corde meo , indicat se non nescire, sed nolle per flagella judicantur, impii vero illuc ad damnationem judicandi sunt. Unde et sequitur: Si autem primum a nobis quis finis eorum erit qui non credide
Abbreviated transcription (Latin):
tur et ꝑeunt regnant. Tertius ordo coꝵ
qui uiclicantur et regnant. illi ordini ẽ
iulicantur et ꝑeunt. Gemina punitur
si̾a impius clum aut ħ pro sius meritis
mentis cecitate ꝑcutitur ne ueritatẽ iuide¬
st: aut clum in fine dampnab ut debitas

Expanded text:
tur, et regnant. Tertius ordo eorum qui judicantur et regnant: illi ordini conjudicantur et pereunt. Gemina punitur sententia impius: dum aut hic pro suis meritis mentis caecitate percutitur ne veritatem videat, au
Abbreviated transcription (Latin):
ait. In iurũ ꝑfcm̃. in mensura etatis ple¬
tutis: que ꝓfectu non nidiget. et absq
inclinatõne defectus ꝑfto est ex utcaq
parte et plena et robusta. Q uãuis nũc
filioꝵ dei nomine om̃s fideles uocentur
tñ ex eo qd̾ hanc ẜuitutem corruptõnis
pacumtur ad huc uigo ẜuitutis ad ducti
sũt accepturi plenam filioꝵ di libtatem
dum corruptibile hoc induerit incorrũp¬
tõnem. Nunc deus per spoculũ. agnoscitur
In futuro aũt quisꝙ electus faciẽ. ad faciẽ
p̃sentabitur ut ip̃am spem ꝯtempletur
ꝙͣ nũc ꝑ speculũ uid̾e conatur. In hac ui¬
ta electoꝵ mim̾o ad dexterani ꝑtinenciũ
et repboꝵ qui. ad sinistrã ituri sũt: ecc̃a¬

Expanded text:
m, in mensuram aetatis pletutis quae profectu non indiget, et absque inclinatione defectus in perfectione ex utraque parte et plena est et robusta. Quamvis nunc filiorum Dei nomine homines fideles vocentur, tamen ex eo quod hanc servitutem corruptionis patiuntur adhuc jugo servitutis addicti, sunt accepturi plenam filiorum Dei libertatem, dum corruptibile hoc induerit incorruptionem . Nunc Deus per speculum agnoscitur , in futuro autem quisque electus facie ad faciem praesentabitur , ut ipsam speciem contempletur, quam nunc per speculum videre conatur. In hac vita electorum numero ad dexteram pertinentium, et reproborum qui ad sinistram ituri sunt, Ecc
Abbreviated transcription (Latin):
infabula. Certe si se preuisũ
sensent: deponit feritatis auda¬
ciam. Lupi toto anno: nõ am¬
qui portant: cẽ post longa ieiu¬
ma młtũ deuorant. Lupos ethi¬
opia mittit ceruice ubatos. et
tanto uarios ut uullũ colorem
illis dicant ab esse. Canis nom̃
latinũ grecum ethimologiam¬
tratus appellatũ existiment: eo
sũ ceteris aĩaritib hñt. Namq
soli sua noĩa recognoscũt. dt̃o
suos cliligunt. dñoꝵ defẽclũt

Expanded text:
in fabula. Certe si se praevisum senserit, deponit feritatis audaciam. Lupi toto anno non amdiu portant, et post longa jejunia multum devorant. Lupos Aethiopia mittit cervice jubatos, et tantum varios, ut nullum colorem illis dicant abesse. 25. Canis nomen Latinum Graecam etymologiamtratus appellatum existiment, eo sus caeteris animalibus habent; nam soli sua nomina recognoscunt, dominos suos dilig
Abbreviated transcription (Latin):
nia cauis : q̃ arenas aureas pedi
rat. captantes ad necẽ ꝑsecũtur
Formicaleon ad hoc uocatꝰ. qd̾ ẽ
uelut formicaꝵ leo. uł certe for¬
inica pant̾ et leo. Est enĩ aĩal ꝑ¬
uũ formicis satis infestũ qd̾ se ĩ
puluere abscondit. et formicas
de. aũt leo et formica uocatur: qr
aliis aĩalib ut formica est. for¬
micis aũt ut leo.
genus. ꝙ plicari et ꝯtorq̃ri
potest: et inde anguis qd̾ ĩgu¬
losus sit et nũꝙͣ rectus. Angueᷤ
au̾t apd̾ gentiles ꝓgenies lucoꝵ
Pinge duos angues pu̾i sac
te. Colubrũ ab eo dictũ qd̾ colat
umbras. uł qd̾ in lubricos trac¬
tus flexibꝰ sinuosis labit᷑. Nam
ut piscis serpens. Serpens autẽ
nom̃ accipit: qr occultatis acces¬
sib sẽpit: nõ aꝑtis passib. s sca¬
marũ minutissims nisib repit.
sicut lacerti et stelloͥnes nõ ẜpẽ¬
tes s reptilia noĩant̾. Serpẽtes
tore reptant. Quoꝵ tot ueneuͣ
qͦt genera. tot ꝑuicies. qͣt sp̃es.

Expanded text:
nis maximi harenas aureas pedibrat, captantesque ad necem persequunturFormicoleon ob hoc vocatus, quia est vel formicarum leo vel certe formica pariter et leo. Est enim animal parvum formicis satis infestum, quod se in pulvere abscondit, et formicas de autem leo et formica vocatur, quia aliis animalibus ut formica est, formicis autem ut leo genus, quod plicari et contorqueri potest. Et inde anguis, quod angulosus sit, et nunquam rectus. Angues autem apud gentiles pro geniis locorum Pinge duos angues, pueri, sacer 2. Coluber, ab eo dictus, quod colat umbras, vel quod in lubricos tractus flexibustenetur, ut piscis, serpens. Serpens autem nomen accepit, quia occultis accessibus serpit: non apertis passibus, sed squamarum minutissimis nisibus repit. sicut lacerti et stelliones, non serpentes, sed reptilia nominantur. Serpentes ntre reptant, quorum tot venena quot genera, tot pernicies quot species,
Abbreviated transcription (Latin):
qus. N mi glisce̾ dicimꝰ: cresc̾e.
Hieme enĩ tota dormiũt. ⁊ ĩmo¬
hłes qi mortui iacent. Cemꝑo¬
x estiuo reiniuscũt. Iriciũ aĩal¬
a spiis ccoꝑtũ. qd̾ exiide dicit᷑
noiatũ: eo qd̾ sb̾rigit qñ spinis
suis elaucłr. qͥb undiq ꝓtectus
est ꝯ insichias. Nam statim ut a¬
liid ꝑsenserint pͥmũ se sb̾rigit
ati in globũ cõuerso in sua se
arma recolligit. Huiꝰ pruden¬
iu quecla est. Nam dum abs¬
aderit de uite supinũ sese uolu¬
tat sr̾eam. et sic cam exib uatis
suis. Grillus: nom̃ a sono uocis
hs. Hic retro anibulat: t̾rã tere¬
brat. studet noctibꝰ. uenatur eũ
formica. circulignta capillo ĩ cau̾¬
nani erꝰ comiecta. afflato pͥus plꝰ¬
uere ne se abscondat: ita formi¬
ce conpleribꝰ trahitur. Formica
dicta: ab eo qd̾ ferat micas far¬
det enĩ in futurũ: et p̃parat esta¬

Expanded text:
nus; nam gliscere dicimus crescere. Hieme enim tota dormiunt et inmobiles quasi mortui iacent, tempore aestivo reviviscunt. Ericium animal spinis coopertum, quod exinde dicitur nominatum, eo quod subrigit se, quando spinis suis clauditur, quibus undique protectus est contra insidias. Nam statim ut aliquid praesenserit, primum se subrigit atque in globum conversus in sua se arma recolligit. Hujus prudentia quaedam est. Nam dum absciderit uvam de vite, supinus sese volutat super eam, et sic eam exhibet natis suis. 8. Grillus nomen a sono vocis habet. Hic retro ambulat, terram terebrat, stridet noctibus; venatur eum formica circumligata capillo in cavernam ejus conjecta, afflato prius pulvere, ne se abscondat, ita formicae complexibus trahitur. 9. Formica dicta, eo quod ferat micas fardet enim in futurum, et praeparat aesta
Abbreviated transcription (Latin):
oculos hũs ⁊ quoclam splendore
ꝑfusos. nam glaucũ uet̾es dñt.
Giluus aũt melinꝰ color ẽ sb̾bal¬
bidus guttatus. Albus ingris int̾¬
uenientibꝰ pũctis. Candidus aũt
et albꝰ inuice sibi differũt. Nã
albus cũ quoda pallore ẽ: cãcli
fusus. Canus clictus: qr et can¬
clido colore ⁊ nigro est. Scutula

Expanded text:
oculos habens et quodam splendore perfusos. Nam glaucum veteres dixerunt. Gilvus autem melinus color est subalbidus. Guttatus, albus nigris intervenientibus punctis. Candidus autem et albus invicem sibi differunt. Nam albus cum quodam pallore est; candide perfusus. Canus dictus est, qui ex candido colore et nigro est. Scutula
Abbreviated transcription (Latin):
qͣsi piũ latini aũt id̾o hoc nomẽ
here putant: eo qd preceteris
aĩantib is matre agnoscãt. ad̾o
ut ĩ si in magno grege errauit
statim balatu recognoscat uoe
parentis. Edi ab edendo uo
semper ad coitũ cuiꝰ ocłi oblb¬
dine intnͣsuersũ aspiciũt mo
et nom̃ traxit. Nam hyrti sut
cruor dissoluat. Maiores huti cui
a capiendis uirgultis quidã dire¬
rũt. Alii qd̾ captent asꝑa ñ nli
a crepitu crurũ. Uñ eas capren
uocatas: q̃ st̃ agrestes capre
greci: pro eo qd̃ acutissime uidain
cas appellauerũt. Morant̾ at

Expanded text:
si pium, Latini autem ideo hoc nomen habere putant, eo quod prae ceteris animantibus matrem agnoscat; adeo ut etiam si in magno grege erraverit, statim balatu recognoscat vocem parentis. Haedi ab edendo vocsemper ad coitum; cuius oculi ob libidine in transversum aspiciunt, unde et nomen traxit. Nam hirqui suncruor dissolvat. Maiores hirci Cina carpendis virgultis quidam dixerunt. Alii quod captent aspera. Nonnulli a crepitu crurum, unde eas crepas vocitatas; quae sunt agrestes caprae, quas Graeci pro eo quod acutissime videant, κάς appellaverunt. Morantur
Abbreviated transcription (Latin):
it sibi ho sb̾trauit. Onag̾ int̾p̃¬
tatur asinꝰ feruis. On qͥppe gre¬
ci asinũ uocant. agrian ferm
Hos affrica ht magnos lr
cant. qd cuuentes matres
ni secictis locis occultãt. Aso
arcliadicos lictos: qd̾ ab Me¬
dia pͥmũ uecti st̾ magni ⁊ ai
Minor aũt asellus onagro pho
necessarꝰ est: qr et labore tole¬
rat. et negligencia ꝓpe mod
et similes cursu copulabantus
Cauallus: aña a cauo clictus.
ꝓpt̾ qd̾ gracliens ungula ĩpssa
t̾ram ꝯcauet. ꝙ reliqͣ aĩalia nꝰ
sonet. Uiuacitas eqͦꝵ ẽ mlta si¬
ultant enĩ in campis odorit
bellũ: excitant᷑ sono tube ad pa¬
in bello sencĩt. adeo ut ad u̾sa¬
rios morsu pectant. Aliqͥ etili
ꝓpͥos lños recognoscũt. obhti
mansuetudinis si mutent̾ Ali

Expanded text:
nager interpretatur asinus ferus. Ὄνον quippe Graeci asinum vocant: ἄγριον ferum. Hos Africa habet magnos et cant, quod caventes matres eos in secretis locis occultant. Asinos Arcadicos dictos, eo quod ab Ardia primum vecti sint magni et alti. Minor autem asellus agro plus necessarius est, quia et laborem tolerat, et negligentiam propemodet similes cursu copulabantur. 42. Caballus a cavando dictus, propter quod gradiens ungula impressa terram concavet, quod reliqua animalia non sonat. 46 43. Vivacitas equltant enim in campis, odorantur bellum, excitantur sono tubae ad praui hostes in bello sentiunt, adeo ut adrios morsu petant: aliqui etiam proprios dominos recognoscunt, obliti mansuetudinis si mutentur; ali
Abbreviated transcription (Latin):
us pusillũ aĩal: grecũ illi
nomen est. qͥcqͥd u̾o exeot᷑¬
hitur latinũ fit. Alii dñt mures
qd̃ ex humore terre nascunt᷑ Ni
mus terra est. Uñ et humꝰ H
in plemiluno iecur crescit: sicur
quedam maritima augentur qẽ
rursus minuence luna deficuno
Sorex latinũ est. eo qd̾ rodat: et
in modũ serre precidat. Antiqͥa
soricem. sauricem dicebãt sicut
tela clicta: qͣsi mus longͣ. Na
telũ a longitudine dictũ. Heci¬
genio sb̃dola. in domib uͥ nuta
catulos suos tnͣsfert mutaꝙs
dem: serpentes ⁊̃ et mures ꝑsei¬

Expanded text:
Mus pusillum animal. Graecum illi Mus pusillum animal. Graecum illi nomen est; quidquid vero ex eo trahit Latinum fit. Alii dicunt mures quod ex humore terrae nascantur; nam mus terra, unde et humus. His in plenilunio iecur crescit, sicut quaedam maritima augentur, quae rursus minuente luna deficiunt. Sorex Latinum est, eo quod rodat et in modum serrae praecidat. Antiqui autem soricem sauricem dicebant, sicut stela dicta, quasi mus longus; nam telum a longitudine dictum. Haec ingenio subdola in domibus, ubi nutrit catulos suos, transfert mutatque sedem. Serpentes etiam et mures pe
Abbreviated transcription (Latin):
q̃ si inuenerit dormientez corco¬
drillũ uolutat se in luto ⁊ pͥm̃
trem. et carpens omĩa int̾iora
eiꝰ sic morit᷑. Hinc neomẽ grece
uocatur. eo qd odore suo ⁊ salu¬
bria ciboꝵ. et uenenosa ꝑdũt᷑¬
concius ait. Preadit suillꝰ. uĩ
cuiꝰcũq ueneni. Suillus autẽ
a setis est nũcupatus. Hic etiã
ẜpentes inseqͥtur. qͥ cũ adu̾sꝯ as¬
pidem depugnat: cauda erigͥ
ꝙͣ aspis maxime incipit obẜua¬
re. qͣsi minante ocłis ad ꝙͣ cũ
iuiui suam tnͣffeit: decepta cor¬
ripitur. Musio appellatus. ad
murib infestus sit. Humnc uul¬
gus captũ. a cuptura uocut.
Alu dũt qd cuptat id est. inder
Nam tanto a cute ceruit ĩ e¬
gore luiniuis nocte tenebris
suꝑet. Uñ et agreco uei̾t cutꝯ
ta. Furo a furuo lictus. uñ et
fur. Tenebrosos enĩ ⁊ occultos
cuniculos effodit. & eicit pres
tũdissimo mẽbro. uł qd fauos
petat: et assidue mella captet
II. de minutis ammantibus.

Expanded text:
Quae si invenerit dormientem corcoQuae si invenerit dormientem corcodilum, volutat se in luto primum, et trem, et carpens omnia intranea eius, sic moritur. Ichneumon Graece vocatus, eo quod odore suo et salubria ciborum et venenosa produntcontius ait: Praedicit suillus vim cujuscunque veneni. Suillus autem a setis est nuncupatus. Hic etiam serpentes insequitur, qui cum adversus aspidem pugnat, caudam erigit, quam aspis maxime incipit observare, quasi minantem, ad quam cum vim suam transfert, decepta corripitur. 38. Musio appellatus, quod muribus infestus sit. Hunc vulgus catum a captura vocant. Alii dicunt quod catat, id est videt. Nam tanto acute cernit, ut fulgore luminis noctis tenebras superet. Unde et a Graeco venit catus, . Furo a furvo dictus; unde et fur. Tenebrosos enim et occultos cuniculos effodit, et eicit praedam tundissimo membro, vel quod favos petat et assidue mella captet. § 3 De minutis animantibus.
Abbreviated transcription (Latin):
ua luna exultant: meclia et cu¬
ua tristantur. Fetus quos amãt
añ se gestant: neglecti arca nł¬
trem herent. Hor genera qͥnez
Siia enl cil cauda est: q qͥda
duram uocant. Sifige uillose
& comis maminisq st̃ ꝓminen¬
tib: dociles ad feritatis obliur¬
onez. Cenocephali: et ip̃i sinu¬
les simiis. S facie ad mod̾ cams
uñ et nũcupati. Satiri ad mo
dũ facie grata. ⁊ testiculatis mo¬
tib inqͥeti. Collitrices toto pene
aspectu a ceteris clistant: st̃ enĩ
in facie producta barba ⁊ lata
ciuida. Acontofonos bestia mo¬
dica: et ex eo ita uocata: quia
capta exurit᷑ eiꝰq cinere asꝑse
carnes. et posite ꝑ ꝯpeta semita¬
rũ leones necunt. si qͣntulũꝯq
ex ilł sũpserint. Strre aĩal ĩmit¬
te in affrica. erinacus simile.
uocatũ a stridore spinaꝵ quas
tergo laxatas emittit ut canes
uulneret in seq̃ntes. Enidros
bestiola ex eo nũcupata. qd̾ ĩ a¬
qͥs uersatur: et maxime in iulo

Expanded text:
va luna exultant, media et cava luna exultant, media et cava tristantur. Fetus, quos amant, ante se gestant; neglecti circa matrem haerent. Horum genera quinque simia enim cum cauda est, quam quidam cluram vocant. Sphingae villosae sunt comis, mammis prominentibus, dociles ad feritatis oblivionem. Cynocephali et ipsi similes simiis, sed facie ad modum canis; unde et nuncupati. Satyri facie admodum grata, et gesticulatis motibus inquieti. Callitriches totu paene aspectu a ceteris distant. Sunt enim in facie producta barba et lata cauda. Leontophonos bestia modica; et ex eo ita vocata quia capta exuritur, eiusque cinere aspersae carnes et positae per conpita semitarum leones necant, si quantulumcumque ex illis sumpserint. Histrix animal in Africa erinacii simile, vocatum ab stridore spinarum, quas tergo laxatas emittit ut canes vulneret insequentes. Enhydros bestiola ex eo nuncupata, quod in aquis versetur, et maxime in Nilo.