comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ditare dubitarer titius. qd parum
ydonea noĩa debitorum uidentur.
mulier ħ ip̃m repromisit ũ quã¬
coĩnus a quo quo eorũ seman poᷤ¬
sit ip̃a praret ꝓp̃e ẽ. ut st intressio.
Tum hr̃es titium debitorem. ⁊ peo
mulier int̾̃cedere uellet. nec tumu¬
lens nom̃ ꝓpter senatus ꝯsultu¬
cum sequerens. petit ame mulier
mutua pecuniã souiturãtibi. ⁊ stip¬
uiantim̾ reꝓmisit ignorantũquã
re mutuaretur. atq itame nuare tͥ¬

Expanded text:
ditate dubitaret Titius, quod parum idonea nomina debitorum uiderentur, mulier hoc ipsum repromisit, ut, quanto minus a quoquo eorum seruari posset, ipsa praestaret? prope est, ut sit intercessio. Cum haberes Titium debitorem et pro eo mulier intercedere uellet nec tu mulieris nomen propter senatus consultum sequereris, petit a me mulier mutuam pecuniam solutura tibi et stipulanti mihi promisit ignoranti, in quam rem mutuaretur atque ita nume
Abbreviated transcription (Latin):
hibe non possit. dandam de ĩrem
uerso utuem accionẽ. ¶ Sernũ
absentis reipublice cã pupilli
ẜuis pecumam dedit. sub scuben¬
te tutore. sciplatioẽ inp̃ tutoris
tñssata. q̃situmẽ anaduers pu¬
pillum ꝯpetat actio .R. Si cumĩ
nic hoĩnus dici de mnre uerso cũ
pupillo acgonẽ fore.
ut int̾ om̃s p̃s uti eam par̾ ant
ipa se tueretur. Maritus eĩ mutuo
nũmos eidedit. cum ite puraret.
patrẽ cius munstratuꝵ tm̃ salan¬
um qͣnͣtum dare fiuie sue ĩstitue¬
rat. eosnũmos ula inusus necͥi¬
os sͥ ⁊ inseruos quos secũ rebat.
o sũpsit aliq̃ntum ⁊ cũ eires fami¬
uares c̃dite eent. expecuia mari¬
ti meascẽ causas ꝯuertit. de inde
prius quam pat salanĩ expłet
montur filia. par̃ impensam re¬
cusat. manitus mulieris res rẽti¬
net. q̃ro ande irẽ uerso adnẽs
patrem accio ꝯperat. i2. Si ade¬

Expanded text:
de in rem uerso utilem actionem. Seruus absentis rei publicae causa pupilli seruis pecuniam credidit subscribente tutore stipulatione in personam tutoris translata: quaesitum est, an aduersus pupillum competat actio. respondi, si, cum in nihilo minus dici de in rem uerso cum pupillo actionem fore.t inter omnes personas, uti eam pater aut ipsa se tueretur: maritus ei mutuos nummos dedit, cum iuste putaret patrem eius ministraturum tantum salarium, quantum dare filiae suae instituerat: eos nummos illa in usus necessarios sibi et in seruos quos secum habebat consumpsit, aliquantum et cum ei res familiares creditae essent ex pecunia mariti in easdem causas conuertit: deinde priusquam pater salarium expleret, moritur filia: pater impensam recusat: maritus res mulieris retinet: quaero, an de in rem uerso aduersus patrem actio competat. respond
Abbreviated transcription (Latin):
sit semissib usuris seruo suope¬
cumam mutuã credi. hacteñ tem̃.
quaten iussit nec pignoris ob¬
ligationẽ locum habere ĩhis pre¬
dus que ẜuus nexuolũtate dm̃

Expanded text:
sit semissibus usuris seruo suo pecuniam mutuam credi, hactenus teneri quatenus iussit: nec pignoris obligationem locum habere in his praediis, quae seruus non ex uoluntate
Abbreviated transcription (Latin):
mo quidẽ temporib diui augti
moxdem̃claudii. edictis eoru
erat int̾clictum. ne femine ꝓui
ns suis int̾cedent postea fcm ẽ c
senatus ꝯsuitum quo plenisfi¬
me feminis om̃ib subuẽtũẽ.
cui senatus ꝯsuiti uerba ħ sut¬

Expanded text:
mo quidem temporibus diui Augusti, mox deinde Claudii edictis eorum erat interdictum, ne feminae pro uiris suis intercederent. Postea factum est senatus consultum, quo plenissime feminis omnibus subuentum est. cuius senatus consulti uerba
Abbreviated transcription (Latin):
t̾dum ⁊ ꝑꝑ hoc quod urẽ altisse¬
ciuersumẽ. de inremuso cm
altõ agipotest. qui ꝯ uent̾.asocio
petere põt. id inquo danpnatus
fuit. Quid ẽm̃ dicem si peculiu
seruo abaltõ ademptum fuerit:
Paulus ergo q̃ͤstio ita ꝓceclit. si de
scitu q uod pater cebunit. udedum
c̃. ande mirmuerso actio daride¬
bint. Atqui nõ libaint patrẽ. Nã
qui ꝯstituit sc quidẽ obligat. pa¬
trem uõ non ubat plane si solũ.
lendum seruo suo locauit. ⁊ bon¬
es ei decłat. cum huboues ñeẽnt.
ydonei. iusserat eos uenire.ĩhis
numis qui receptieẽnt. Aalios re¬
pͣm. ẜuus boues uẽdidat. alios
redemerat. numos uẽditori non
soluat. postea ꝯturbaat. qui bo¬
ues uedid̾ãt. nũmos adño pete
actione de peculio. an ꝙmrẽdm̃¬

Expanded text:
ter hoc quod in rem alterius socii versum est de in rem verso cum altero agi potest, qui conventus a socio petere potest id in quo damnatus fuerit. quid enim dicemus, si peculium servo ab altero ademptum fuerit? Paulus: ergo haec quaestio ita procedit, si deit quod pater debuit, uidendum est, an de in rem uerso actio dari debeat. atquin non liberauit patrem: nam qui constituit, se quidem obligat, patrem uero non liberat. plane si soluat lendum seruo suo locauit et boues ei dederat: cum hi boues non essent idonei, iusserat eos uenire et his nummis qui recepti essent alios reparari: seruus boues uendiderat, alios redemerat, nummos uenditori non soluerat, postea conturbauerat: qui boues uendiderat nummos a domino petebat actione de peculio aut quod
Abbreviated transcription (Latin):
phili exꝑin udebor. sicuti siqͦ
ut id quodinpetulio pamphili
ũsumsit. ita prestan detere cli¬
camus. ut pͥus eius qd̾ tibipã¬
philus cebiĩt deluctio fiat. Ꝙ
uõ intuam rem u̾sum fuĩt. p̃s¬
tetur ⁊ nondediato ed q r̃phi¬

Expanded text:
iri uidebor, sicuti si, quod ut id, quod in peculio Pamphili uersum sit, ita praestari debere dicamus, ut prius eius, quod tibi Pamphilus debuerit, deductio fiat, quod uero in tuam rem uersum fuerit, praestetur etiam non deducto eo q
Abbreviated transcription (French):
alienũ nonimputabitur. Plare
simichiꝓponas muuerẽ debitori
uet̾i successisse. dicedum ent res¬
titutoria eã ꝯuenin posse. G er
directa accione. nichulemenis ĩ¬
terẽ quaactioe ꝯueniatur. ¶Si

Expanded text:
alienum non imputabitur. Plane si mihi proponas mulierem ueteri debito‹ri› successisse, dicendum erit restitutoria eam conueniri posse, sed et directa actione: nihil enim eius interest, qua actione conueniatur. Si,
Abbreviated transcription (Latin):
ip̃i ꝯpetit glitio. quẽ ad modum
si pecimia sõluisset. ⁊licet. Solũ
enĩ.⁊ qui reũdelegar. G siisqui
amuliere delegatus ẽ debitor eiꝰ
ñ fuĩt. exceptioẽ senat̾ ꝯsulti po¬
tĩt uͭti. Gradmodum muliens fi¬
delussor. plane simulr intrcessu¬
ra debitorẽ suum delegaui̾t. sena¬
tus ꝯ sultum cessat. quia ⁊ si pecu¬
mã nuaret. ossaret senat̾ ꝯ sultu¬
Mulier eni senatꝰ osultũ relẽua

Expanded text:
ipsi competit condictio, quemadmodum, si pecuniam soluisset, condiceret: soluit enim et qui reum delegat. Sed si is, qui a muliere delegatus est, debitor eius non fuit, exceptione senatus consulti poterit uti, quemadmodum mulieris fideiussor. Plane si mulier intercessura debitorem suum delegauerit, senatus consultum cessat, quia et si pecuniam numerasset, cessaret senatus consultum
Abbreviated transcription (Latin):
trahatur debitum. de mre uerso
c̃ditor eiusdẽ sũme quã tibi de¬
buit anrenascatur de ñemũso
actio. Anuõ expost fcõ nõ ꝯua¬
lescat. ꝙ uenĩme. Idẽ tractat.c
anex eueñtu possit inrẽ patris fi¬
lius uertẽ. uluti si cluo reipat
⁊ filius fuĩnt. ⁊ filius mutuat᷑ꝰ
suo noĩe soluat. ł si fiuo iussu
patris credidisti. ⁊ silius tibi cre¬
ditum solũiss. michi uidet᷑ siꝗ
dem pecunia ad patrem ꝑuen̾at
uidi mrem u̾sum. Ꝙ si ñ fuit.
⁊ suũ negotium gerens filĩ sol
tus fuit. ut creditori suo solue̾t.
nõ erit inreiusum. quauis ac¬

Expanded text:
trahatur debitum, de in rem uercreditor eiusdem summae quam tibi debuit, an renascatur de in rem uerso actio an uero ex postfacto non conualescat? quod uerum est. Idem tractat, an ex euentu possit in rem patris filius uertere, ueluti si duo rei pater et filius fuerint et filius mutuatus suo nomine soluat, uel si filio iussu patris credidisti et filius creditum tibi soluisset. mihi uidetur, si quidem pecunia ad patrem peruenerat, uideri in rem uet suum negotium gerens filius soltus fuerit, ut creditori suo solueret, non erit in rem uersum, quamuis ac
Abbreviated transcription (Latin):
cemre uerso ꝯpetit accio. si ñ sit
adño. yuo souitum ul fio. Si
tñ imiecẽ creditoris id ẽ ꝑ dituõ
seruo uł filio solutum sit ꝙͣ uis
ꝯ petere acdionẽ. Dam ⁊ peculiariᷤ
debitor si frauduient̾ senio solue
nt ꝙ ei debebat nõ libabitur. ¶Si

Expanded text:
etit actio, si non sit a domino seruo solutum uel filio. si tamen in necem creditoris, id est perdituro seruo uel filio solutum sit, quamuicompetere actionem: nam et peculiaris debitor, si fraudulenter seruo soluerit quod ei debeb
Abbreviated transcription (Latin):
lius qĩ d̾e fer sor patris indiciũ
susccpit. ⁊ sit ꝯdẽꝑnãtus. de in
rentuerso tẽsũ patrem. Namq
fulius. eum iudicio suscepto li¬
babat. Idem ubro .i. tractat pa¬
pinian̾ ⁊ si qpatremdare opor¬
tẽt a filio sim sripłatus. ⁊ itaco¬
uenenm fuiũ. Nam ⁊ hic de ĩ¬

Expanded text:
lius quasi defensor patris iudicium susceperit et sit condemnatus, de in rem uerso teneri patrem: namque filius eum iudicio suscepto liberauit. Idem tractat Papinianus et si, quod patrem dare oporteret, a filio sim stipulatus et ita conuenerim filium, nam et hic de i
Abbreviated transcription (Latin):
ñ necias. ueluti seros. hactrni
scribit. qͣtenus ẜuorũ uer̃p̃¬
tiũm facit. cum sineclas emi¬
sec. insolicu qnto ueniss
tenẽtur. ¶Itemait. siue ratũ

Expanded text:
essaria‹s›, ueluti seruos, hactenus scribit, quatenus seruorum uerum pretium facit, cum, si necessarias emisset, in solidum quanto uenissent teneretur. Idem ait, siue ratum
Abbreviated transcription (Latin):
to facta ñ uicebitur: nõ exceptio
dabitur. ¶Quotiens ꝓcebitore
intressent mulier. catur in eũ pͥs¬
tina actio. ⁊ si ille pͥus acceptilati¬
one libatus sit. quã mulier inter¬
cessent. ¶Siouemĩt cumcebit¬
ore ut expmissorẽ daret. ⁊acceptũ¬
int̾ressionem sic soluit ne repet
simulier sic solt ut repetẽ non
possit. ⁊ cum ei mulien que repe¬
tere nõ potãt si soluiss acceptos
tulit c̾dicor. similit̾ releuatur rẽ.
Quã quã mõmĩs qui libati sũt

Expanded text:
to facta uidebitur et ideo exceptio datur. Quotiens pro debitore intercesserit mulier, datur in eum pristina actio, etsi ille prius acceptilatione liberatus sit quam mulier intercesserit. Si conuenerit cum debitore, ut expromissorem daret, et acceptuintercessionem sic soluerit, ne repsi mulier sic soluit, ut repetere non possit, et cum ei mulieri, quae repetere non poterat, si soluisset, accepto tulit creditor, similiter releuatur reus. Quamquam
Abbreviated transcription (Latin):
si ñ putat s expedire nom̃ debito¬
ns habere. cedat c̾ditori actionib.
paratorẽ q euii faciat. Nec nõ
ulud quoꝵ inrẽ drñ uersum la¬
beo ait. qmutuatus ẜnus dñoe¬
mit. uolentiadiuxunx matiͣ¬
am ungueta forte. uł siquid ad
delicias. uł siquid adturpes sũpt̾
ad ministrauit. Seq enm spoc¬
osuptumẽ. s aninnegotiũ do¬
uam ⁊ in horreo diñco reposun¬

Expanded text:
si non putat sibi expedire nomen debitoris habere, cedat creditori actionibus procuratoremque eum faciat. Nec non illud quoque in rem domini uersum Labeo ait, quod mutuatus seruus domino emit uolenti ad luxuriae materiam, unguenta forte, uel si quid ad delicias uel si quid ad turpes sumptus sumministrauit: neque enim specconsumptum est, sed an in negotium doliam et in horreo dominico reposu
Abbreviated transcription (Latin):
aũt si quidẽ pretium nuatũ sit.
c̃ditorem de inrẽ uerso accunĩ
⁊ si uestis pient. Siant ñ frãt
p̃tium solutũ. ad hoc tñdata pe¬
cunia ut uestis emeretur. ⁊pecu¬
nia ꝑierit. uestis tñ familie di¬
uisa c̃. utiq c̃ dicorem demrẽ ũ¬
so habere actionẽ. nam ⁊ uencli
atur. Uñ incipit dr̃s tem̃exu

Expanded text:
tum sit, creditorem de in rem uerso acturum et si uestis perierit: si autem non fuit pretium solutum, ad hoc tamen data pecunia, ut uestis emeretur et pecunia perierit, uestis tamen familiae diuisa est, utique creditorem de in rem uerso habere actionem. an et uenditoatur: unde incipit dominu
Abbreviated transcription (Latin):
beo scribit. Ergo idẽ erit ⁊ infili¬
o. G ⁊ simutua pecunia accep¬
tadomũ dincam exornauit toc¬
ad uolu̾tatem ꝑtinẽt quã adu¬
tuitatẽ. ñ indetur ũsum.qr nec
pcrator ħ imputaret. infi for¬
te mandat᷑um dm̃ aut uolun¬
tatem huĩt. nec debere exeo ho¬
eẽt. Quid ergo est: patidñs
debet credirorem hec aufexre. siñ
domus sue uidelic inuina. neco¬
gend̾ sit dñs uendere domũ. ut
qͣnti pretiosior fcã ẽ. id prestet.⁊
dem labeoait. Si suus mutuãt᷑
numos ame.alii eos c̃didit. de

Expanded text:
beo scribit. ergo idem erit et in filio. Sed si mutua pecunia accepta domum dominicam exornauit tecad uoluptatem pertinent quam ad utilitatem, non uidetur uersum, quia nec procurator haec imputaret, nisi forte mandatum domini aut uoluntatem habuit: nec debere ex eo oesset. quid ergo est? pati debet dominus creditorem haec auferre, sine domu‹s ui›delicet iniuria, ne cogendus sit dominus uendere domum, ut quanti ‹pretio›sior facta est, id praestet. Idem Labeo ait, si seruus mutuatus nummos a me alii eos crediderit, de
Abbreviated transcription (Latin):
dolo malo:Quid si morte ser¬
in extict᷑um ẽ peculiũ. ⁊anus
utius p̃tũt: De inremuerso
namq accio ꝑpetua ẽ. ⁊ locum
habet siue ad emit sine colos
malo. siuc actio de pecrilio aro
finita ẽ. ¶Item siples agant
de peculio. ꝓficere hoc eicui pecu

Expanded text:
rte serui exstinctum est peculium et annus utilis praeteriit? de in rem uerso namque actio perpetua est et locum habet, siue ademit sine dolo malo siue actio de peculio anno finita est. Item si plures agant de peculio, proficere hoc ei, cuius pecu
Abbreviated transcription (Latin):
bo. Sicuratore ad olescẽtis nł fu¬
nosiul ꝓdigiiubente cũ seruo
actum sit. purat labeo dandam
qͥuissu accionẽ in eos quorum
ẜuus fuit. Idem ꝯ in uõ ꝓcurate¬
re. Do sipcurator uenis nonsit.
inip̃m potius dandam actionẽ:
exucuitate pupilli fuit creditus.
ĩpupillũ eẽ dandam accionẽ. qͥius¬
sit tutor. ¶Suussu diĩ ancille.
ułiuissu patus filie ẽditum sit.c
dandamineos quissu actio ¶ Si
ussumeo cũ alieno ẜuo ꝯt̃um

Expanded text:
m et ego probo. Si curatore adulescentis uel fum et ego probo. Si curatore adulescentis uel furiosi uel prodigi iubente cum seruo contractum sit, putat Labeo dandam quod iussu actionem in eos quorum seruus fuerit: idem et in uero procuratore. sed si procurator uerus non sit, in ipsum potius dandam actionem iex utilitate pupilli fuerit creditum, in pupillum esse dandam actionem 'quod iussit tutor'. Si iussu domini ancillae uel iussu patris filiae creditum sit, danda est in eos quod iussu actio. Si iussu meo cu
Abbreviated transcription (Latin):
lidum adueisus
eñ iudliciñdatur.
Dam quoda mõ cũco ꝯtrahitur
qui iubet. ⁊ussumãt accipien¬
dumẽ siue cestato quis sĩ ꝑe
pistolã. siue uẽrb. Aut ꝑnutiũ
siue sp̃alit̃ in uno actu iusseris
siũ gnãlit᷑. ⁊ ideo ⁊ sisicꝯtestatu
sit. quoles cũsticho senio meo
negotiũ gere ꝑiculo meo. indet̃
ad om̃ia uississe. insi certa lex a¬
liud phibet. S ego quero an
reuccare hoc iussum añquam
credatur possit. ⁊ꝑuto posse q̃ a¬
dauĩt pat̾ dr̃s ue. indetur iussĩ¬
se. G ⁊ si serui cyregrapho sub¬
scripsent. dñs tenetur quo ĩsu
Quid ergo si ficeuisẜit dñs ꝓ ser¬
uo. ait marcellus nõ tenenquo
iussu. qiͣextranens ⁊emintue¬
nit. Neq hoc dicit ideo qͥtenet᷑.
excauia fidenissionis. s qr aliũ
ẽ fideuibere. aliud iubere. Deniq
idemscribit. si mutiit fideiusse
sent. que suła uenorẽ. Siratũ
buit quis q ẜ̃uus eius gesseĩt
eius cui bona fide ẜuit. marcellũ

Expanded text:
lidum aduersus eum iudicium datur, nam quodammodo cum eo contrahitur qui iubet. Iussum autem accipiendum est, siue testato quis siue per epistulam siue uerbis aut per nuntium siue specialiter in uno contractu iusserit siue generaliter: et ideo et si sic contestatus sit: 'Quod uoles cum Sticho seruo meo negotium ge‹re› periculo meo', uidetur ad omnia iussisse, nisi certa lex aliquid prohibet. Sed ego quaero, an reuocare hoc iussum antequam credatur possit: et puto posse, quemadauerit pater dominusue, uidetur iussisse. Sed et si serui chirographo subscripserit dominus, tenetur quod iussu. Quid ergo si fideiusserit pro seruo? ait Marcellus non teneri quod iussu: quasi extraneus enim interuenit: neque hoc dicit ideo, quod tenetur ex causa fideiussionis, sed quia aliud est iubere, ‹aliud fideiubere›: denique idem scribit, etsi inutiliter fideiussesententia uerior est. Si ratum habuerit quis quod seruus eius gesserit eius cui bona fid‹e› seruit, Marcellus
Abbreviated transcription (Latin):
numittatur quamame mu¬
tuã accepit. ĩ peculium ꝗdẽ hãc
quantiratẽ nõ ꝯpũt᷑an. inrẽ
aũt inłi uersum si quid plus
sit in eo ꝙ ẜuus dedit. q̃ est in
ser̃i pretio. ¶Inrem aũuer¬
sum incetur. siue id ip̃m ꝙ ẜu
accepit ĩrem dm conuertĩt. ue¬
luti si tnticum acceꝑit ⁊ idip̃m
infamiliam dii cibariorum
am a creditore acceptã. diñco
c̃ditori solue̾rit. S ⁊ sierrauit

Expanded text:
mittatur, quam a me mutuam accepit, in peculium quidem hanc quantitatem non computari, in rem autem uideri uersum, si quid plus sit in eo quod seruus dedit quam est in serui pretio. In rem autem uersum uidetur, siue id ipsum quod seruus accepit in rem domini conuertit ueluti si triticum acceperit et id ipsum in familiam domini cibariorum am a creditore acceptam dominico creditori soluerit
Abbreviated transcription (Latin):
bit ⁊ si dolo fecerit quoĩmuis ĩcus
eẽt potestate. S si ẜuus p̃sensese
dñs abẽ. nec quisꝗ̃ ruum defẽdat.
ut pomponĩ ⁊ undĩ soibunt. ne
ei absentia suanoceat. Ergoracto.¬
ri actio restituedaẽ pempta eo qd̃
ductus ẜuus ĩbonis cius cẽ ceꝑit.

Expanded text:
dolo fecerit, quominus in eius esset potestate. sed si seruus praesens est, dominus abest nec quisquam seruum defendit, ut Pomponius et Uindius scribunt, ne ei absentia sua noceat: ergo et actori actio restituenda est, perempta eo quod ductus seruus in bonis eius esse coepit.
Abbreviated transcription (Latin):
cumeet uxorisue gaie seie debitõ
sub pignore siue ypotheca p̃dio¬
rum eadem p̃dia cum uxore sua
seie septitie coĩs fiuenoie semp¬
nio manto eius futuro indotẽ
dedit. postea defucro lutio titioe¬

Expanded text:
cum esset uxori Gaiae Seiae debitor sub pignore siue hypotheca praediorum, eadem praedia cum uxore sua Seiae Septiciae communis filiae nomine Sempronio marito eius futuro in dotem dedit: postea defuncto Lucio Titio
Abbreviated transcription (Latin):
tellexit c̃citor. G recte uenisse
dicedumẽ. hec enĩ subtilitates
ab iudicib nõ admitũtur si for
te debitorxessa uẽditione desieĩt
possidere. ⁊ nouus possor uẽdidit
nouo possori ñcebitori aquoypo¬
thecam accepit ocessit c̃cditor uen¬
dere dioẽdumẽ nocere ei exceptio¬
nẽ. S sunt annum aubiemũ
ꝯsenserit c̃ditor uẽdere post hoctĩ¬
pus uendẽdo non aufeit pignus
c̾ditori. Sicreditor ypothecanati¬
sus apossore litis extimationẽ cõ¬
seio eundẽ fundum inasse uendi¬
dit quib pignori añdederat inso
sit. ac ꝓ hoc ius solumẽptionis a

Expanded text:
tellexit creditor. sed recte uenisse dicendum est: hae enim suptilitates ab iudicibus non admittuntur. Si debitor forte concessa uenditione desierit possidere et nouus possessor uendiderit, nouo possessori, non debitori a quo hypothecam accepit, concessit creditor uendere, dicendum est nocere ei exceptionem. Sed si intra annum aut biennium consenserit creditor uendere, post hoc tempus uendendo non aufert pignus creditori. Si creditor hypothecaria usus a possessore litis aestimationem coSeio fundum eundem in assem uendidit, quibus pignori ante dederat in sosit ac per hoc ius solum emptionis a
Abbreviated transcription (Latin):
quia sibumputare debet c̃ditor.
qui satisfactionẽ admisit uice
tisdatiõne aũt non utitur. at¬
rillicum snĩa qui pucabat. si sa¬
riscetur alicui c̃te pecume recede
Al ei S. Siꝯ sensit uendi¬
tiomi ẽditor ubatur y potheca s
inhis pupillio sens no debet ra
tus habenaliter. quann presẽ¬
te tutore auctore ꝯsenfit. aur
⁊ ip̃e tutor scilicet si ꝯ modũ a

Expanded text:
quia sibi imputare debet creditor, qui satisfactionem admisit uice tisdatione autem non utimur Atilicini sententia, qui putabat, si satisdetur alicui certae pcariam. Si consensit uenditioni creditor, liberatur, hypotheca: sed in his pupilli consensus non debet aliter ratus haberi, quam si praesente tutore auctore consenserit aut etiam ipse tutor, scilic
Abbreviated transcription (Latin):
ta pignori eent donec m̃ces ti¬
ris qui pignoni predia accepat
⁊ postioris cuiꝗdam ex bisdẽ fũ¬
dis datierant adeãdem ꝑscam
hereditas ꝑuenat debitor offẽ¬
bat quantum apostiore credito¬
re mutnatus fuerat .i. cogend̾.

Expanded text:
ta pignori essent, donec merces tiris, qui pignori praedia acceperat, et posterioris, cui quidam ex isdem fundis dati erant, ad eandem personam hereditas deuenerat: debitor offerebat, quantum a posteriore creditore mutuatus fuerat.
Abbreviated transcription (Latin):
tam hiĩt uenditione idẽ ent
uenditio rei spalit obligate ñ
ualeat. an nocẽ hec res ẽditori
debeat qd̾ ꝯsensit. ut puta siq̃ c
ratio nins uenditionẽ impe¬
paciscatur c̾ditor ne pecumam
petat. insi siquis dicat paccũ
int̾ poĩtum eẽ ut aꝑsona non
petͤatur. ⁊ quidẽ si hoc actum sit
fideuissor daretur ⁊ datus sit. sa

Expanded text:
tam habuit uenditionem, idem erit uenditio rei specialiter obligatae non ualeat, an nocere haec res creditori debeat quod consensit, ut puta si qua ratio iuris uenditionem impepaciscatur creditor, ne pecuniam petat: nisi si quis dicat pactum interpositum esse, ut a persona non petatur. et quid si hoc actum sit, fideiussor daretur, et datus sit, sa
Abbreviated transcription (Latin):
nõ erit querelum qn tecteuẽ¬
dat: Si pluns uedicit quã xes¬
sit c̾ditor. ¶Doniudetur autẽ
ꝯsensisse c̃ditor si sciẽte eodebitõ
remuẽdidit. cum io pasfus ẽ ue¬
nire qd̾ sçiebat ubiq pignus s̾¬

Expanded text:
erit quaerendum, quin recte vendit, si pluris vendiderit, quam concessit creditor. Non videtur autem consensisse creditor, si sciente eo debitor rem vendiderit, cum ideo passus est veniri, quod sciebat ubique pignus s
Abbreviated transcription (Latin):
cum titudolus inre uersaretur
te creditoris uenit. Licet er̃ridoł
malus debitoris int̾uemat qui
gnori accepit potior ẽ. Tutĩ tũ
ẽ si debitor acreditore petat u̾erꝑ
mittatur pignus uẽdere. quo c̃¬
mag̃ satisfiat añ cautione accipe
abeo qui remẽptus ent ũpre¬
tium reruẽdite usq ad sumãde¬
biti creditori soluatur. ¶Cledi¬
tionis aũt appellationẽ gnaliter
acciꝑe debenĩ ut ⁊ silegare ꝑmisit
ualeat quod xessit. qd ita intel¬
tum fuuĩt. ꝯualescat pignus. ¶i
uõ cum tenetur exemptopignꝰ¬
uẽdere debitor uõ conauit. an
exceptione illum submoneat.
ip̃i quoq res expediat. Quo cãn¬

Expanded text:
cum Titii dolus in re uersaretur,cum Titii dolus in re uersaretur,te creditoris ueniit': licet enim dolus malus debitoris interueniat qui gnori accepit potior est. Tutius tamen est, si debitor a creditore petat, ut ei permittat pignus vendere, quo magis satisfaciat, ante cautionem accipere ab eo, qui rem empturus erit, ut pretium rei uenditae usque ad summam debiti creditori soluatur. Uenditionis autem appellationem generaliter accipere debemus, ut et si legare permisit, ualeat quod concessit: quod ita inteltum fuerit, convalescat pignus. Si vero, cum teneatur ex empto, pignuendere, debitor uero donauerit, an exceptione illum summoueat? ipsi quoque res expediat? quo ca
Abbreviated transcription (Latin):
dimidia pars nõ recte petetur. Gi
sihĩs cum quo pactus ẽ solidu
cumatoto. ¶An pacisci posst̃
fuius familias ⁊ seruus ne res
pignori sit quam peculiant ypo¬
thecam accepint ⁊ habent libam
ãministrationẽ uideam̾. anquẽ¬
admodum donare r̃possiit. ita
quasi uendant. ¶Siuolunta¬
te c̃ditoris fundus alienatus est
inuerecuide applicari sibieũ credi¬
tor desidat. si ram effectus sit se¬
cutus uenditionis. Nam si nõ
uemerit. nõ est satis id adrepellẽ¬
dum creditorem qd uoluit uem¬
re. ¶Ouꝑuacuũ est credẽ agrũ
sp̃aliter y̾ pothece datum. ꝑmisu
c̃ditoris uenisse. supe debitor
rem possideat. nisi quod potest
fien. ut debitor ꝑmissucditoris
uẽdidit. de mñ postea bona fide
recement abeccem ul abalio ad
que ꝑ successione eares ꝑtinere
cepisset. aut supe debitor eptoĩ
heres exstitit. Senĩtam̃ cum pe
pitio mnent translata adpsẽs tẽ¬
pus ut possit cditor replicatioe
creditoris sui uendidit meiuo

Expanded text:
dimidia non recte petetur. Si si hic cum quo pactus est solidumrepellit eum a toto. An pacisci possint filius familias et seruus, ne res pignori sit, quam peculiariter hypothecam acceperint et habent liberam administrationem, uideamus, an quemadmodum donare non possunt, ita quasi uendant. Si uoluntate creditoris fundus alienatus est, inuerecunde applicari sibi eum creditor desiderat, si tamen effectus sit secutus uenditionis: nam si non uenierit, non est satis ad repellendum creditorem, quod uoluit uenire. Superuacuum est quaerere agrum specialiter hypothecae datum permissu creditoris uenisse, si ipse debitor rem possideat: nisi quod potest fieri, ut debitor permissu creditoris uendiderit, deinde postea bona fide redemerit ab eodem uel ab alio, ad quem per successionem ea res pertinere coepisset, aut si ipse debitor emptori heres exstiterit: uerumtamen cum pepicio inerit translata ad praesens tempus, ut possit creditor replicationemcreditoris sui uendiderit Maeu
Abbreviated transcription (Latin):
tiquiorem c̃ditoremꝰ sentientẽ
auncebitor eandẽ remtitio c̃dito¬
n obligaret. ius supignoris. re
c̃ditoris meliorem cam effectã
Idem obẜuandumẽ ⁊ sires ꝑub¬
lica t̃rio loco c̃didit. ¶Quipi¬
gnoris iire remꝑ secuntur aue¬
dicatione rei eos remoiĩ solere.
si qualiscũq possessor offerreuł¬
łẽt. Neq emmdebet quende iu¬
re possoris cumius petitorisre¬
moueatur soluto pignore.

Expanded text:
antiquiorem creditorem consentientem, cum debitor eandem rem tertio creditori obligaret, ius suum pignoris remiideo medii creditoris meliorem causam effectam. idem obseruandum est et si res publica tertio loco crediderit. Qui pignoris iure rem persequuntur, a uindicatione rei eos remoueri solere, si qualiscumque possessor offerre uellet: neque enim debet quaeri de iure possessoris, cum ius petitoris remoueatur soluto pignore.
Abbreviated transcription (Latin):
mandatumẽ. S sicũ debito¬
ris ꝓcuratore oueint ne sit resc
pactiexceptionem ꝯueti debet.¬
¶ Si ꝯueint de parte ꝓindunso
auenanda. siceitã res ẽ que ue¬
int. põt lici de reliqua parte c¬
abuntio agio portere. necobs¬
cat exceptio. ¶Ilud tenẽtũ
ẽ siquis coĩs rei partempindi¬
insodedent ypothece dinisiore
facta cum socio. ñ utiq eun ꝑtẽ
c̾ditor obligatam ẽẽ que eiob¬
tingit qui pignoridedit. s utrĩ¬
q pars ꝓindiuiso ꝓparcedimi¬
dia manebit obligata.
Ti M. Elicutre
corꝑali exstincta ita ⁊ usufruc¬
tu exstincto ꝑignus ypotheca¬
ue ꝑit ¶¶ Creditor ne pignoĩ
ypotheceue sit res pacisci potest.
⁊ ideo sihr̃di pactus fuit. ciquo¬
q ꝓderit paccum cui restituit he¬
reditapem ex senatus ꝯsulto treb

Expanded text:
mandatum est. Sed si cum debitoris procuratore conuenit, ne sit res pacti exceptionem conuenti debet. Si conuenit de parte pro indiuiso alienanda, si certa res est quae uenit, potest dici de reliqua parte ab initio agi oportere nec obstat exceptio. Illud tenendum est, si quis communis rei partem pro indiuiso dederit hypothecae, diuisione facta cum socio non utique eam partem creditori obligatam esse, quae ei obtingit qui pignori dedit, sed utriusque pars pro indiuiso pro parte dimidia manebit obligata. iam. Sicut re corporali extincta, ita et usu fructu exstincto pignus hypothecaue perit. Creditor, ne pignori hypothecaeue sit res, pacisci potest: et ideo si heredi pactus fuerit, ei quoque proderit pactum, cui restituit hereditatem ex sen
Abbreviated transcription (Latin):
cam sibiobligatum suisse. inue¬
mebaturaut meuĩ in stium̃to ca¬
utionis cũ re .p. facto a seio int̃e¬
fuusse ⁊ subscripsisse quo cauat
seius fundum nulli alneẽobli¬
gatum. quero anactio aliqua ĩ
rem meino ꝯpetere põt. Sudest
ditoris pignus cebitor uẽdidit
⁊ pea placuit mr̃ eum ⁊ ẽptorem
ut auenditione discederet ius
pignorum saluũerit creditori.
am sicut debitori. ita c̃ditori
priscinũ ius restituitur. neq oĩc
mo creditor pignus remisit. s
itademũ siemptor retineat nec
reddat uẽclitori. ⁊ io suudicio qͦ

Expanded text:
dum obligatum fuisse: inueniebatur autem Maeuius instrumento cautionis cum re publica facto a Seio interfuisse et subscripsisse, quo cauerat Seius fundum nulli alii esse obligatum: quaero, an actio aliqua in rem Maeuio competere potest. ditoris pignus debitor uendidit et postea placuit inter eum et emptorem, ut a uenditione discederent. ius pignorum saluum erit creditori: nam sicut debitori, ita et creditori pristinum ius restituitur, neque omni modo creditor pignus remittit, sed ita demum, si emptor rem retineat nec reddat uenditori. et ideo si
Abbreviated transcription (Latin):
frustra predium petẽ qui successe¬
rat iniccum uenditoris appani
tam quos defensor de dit nõte¬
tient. ⁊ possor litis extimationẽ
nisi prius ei debitum offera
meliorem ꝯditionem inuenis¬
s. fuit q tradita. ⁊ forte ẽptor
añ quam melior ꝯ dicio offer¬
ietur. hanc rẽ pignori dedisset
oarcellus libro .u. dig̾t. ait. fi¬
niripigñus si melior ꝯditio fu¬
ent allata. quamq̃ ubisic res di¬
stractaẽ. nisi emp̃tori displicius¬
set. pignus fimirno putat.
D E Os. Scebitorcui
res pignoriobligate er̃at ẜuũ
quememerat redibuĩt. ande¬
sinat ẜiuane locus eẽ ⁊ magis
ẽ nedesinat. nisi exuoluntate ẽ¬
ditoris hoc factumẽ. ¶Sun
uenditione pignoris ꝯsenxit
c̾clitor ut ut debitor hanc rem
ꝑmutet ul donet uł indotemdet
cdicendum ent pignus liban. nͥ
salua causa pignoris sui ꝯ sensit

Expanded text:
frustra petere praedium, qui successerat in locum uenditoris, apparuit, tam quos defensor dedit non tetierit et possessor litis aestimationem nisi prius ei debitum offeratmeliorem condicionem inuenisset, fueritque tradita et forte emptor, antequam melior condicio offer‹r›etur, hanc rem pignori dedisset, Marcellus libro quinto digestorum ait finiri pignus, si melior condicio fuerit allata, quamquam, ubi sic res distracta est, nisi emptori displicuisset, pignus finiri non putet. Si debitor, cuius res pignori obligatae erant, servum quem emerat redhibuerit, an desinat Servianae locus esse? et magis est, ne desinat, nisi ex voluntate creditoris hoc factum est. Si in venditione pignoris consenserit creditor vel ut debitor hanc rem permutet vel donet vel in dotem det, dicendum erit pignus liberari, nisi salva causa pignoris sui consensit
Abbreviated transcription (Latin):
uta neccessirate coactus inna
nauis pit. cumidsine dolo ⁊
ailpa nautarum fcm cẽt. Idem
uins ent. si prior nauta pͥubli¬
ce retentus nauigare. cutiusm̾¬
cib ꝑ hibitus fuit. Iaemiuns
set. ut certam penamtibi p̃sta¬
ret. nisi añ ꝯstitutum diẽ mer¬
ces tuas eo loco exposuiss ique
de uehendas eas merces loca¬
set. ne ꝑeum staret quomus
iemissa sibi capena specrant.
demuins ineodemgne cogini¬
tionis obẜuabim. Si pbatu
fiũt nautam morbo ĩpeditum
o miliłm. ⁊ ibi amphoras porta¬
sti. ꝓ auob milib amphoranĩ
ptium debes. palus. ĩmo siadũ¬
sione nains aducta ẽ. ꝓduo¬
b minb debetur merces. siꝓ
numo impositarũ amp hora¬
rum m̃ces ꝯstitutae. ꝯtra se
habet. nam ꝓ totamphoris p̃¬
uenĩ s nonidẽ facit curaeum
quunstitore p̃posuit ut expi¬
n possit. ssi quidem fuũ ꝓpriũ
institorem hinit. potest eẽ secu¬
rus. acquisitis sibi actionibꝰ.si¬

Expanded text:
uta necessitate coactus in nanauis periit, cum id sine dolo et culpa nautarum factum esset. idem iuris erit, si prior nauta publice retentus nauigare cum tuis mercibus prohibitus fuerit. idem iuris set, ut certam poenam tibi praestaret, nisi ante constitutum diem merces tuas eo loci exposuisset, in quem deuehendas eas merces locasset, nec per eum staret, quo minus remissa sibi ea poena spectaret. idem iuris in eodem genere cogitationis obseruabimus, si probatum fuerit nautam morbo impeditum o milium et ibi amphoras portasti, pro duobus milibus amphorarum pretium debes. Paulus: immo si aversione navis conducta est, pro duobus milibus debetur merces: si pro numero impositarum amphorarum merces constituta est, contra se habet: nam pro tot amphoris pniri. sed non idem facit circa eum qui institorem praeposuit, ut experiri possit: sed si quidem servum proprium institorem habuit, potest esse securus adquisitis sibi actionibus
Abbreviated transcription (Latin):
quo in ititor contraxit. simodo
ẽ ex eo ꝙ negotio gerendoist
nec multum facit. tabne sit
ppositus ancuilib auinẽgo
ISs. ¶umintdumetiã
ad honestos homines afferat
mertes. ⁊ib muendat nec mut¬
at cãm accionis lccus uendẽdi
emendiue cum utroq modo
scitor recte appellabitur. nam ⁊
ẜuius libro .i. ad brutumri ait.
dis agris colendis. mercatuns¬

Expanded text:
quo institor contraxit, si modoest ex eo, quod negotio gerendo instet: nec multum facit, tabernae sit praepositus an cuilibet alii nego cum interdum etiam ad homines honestos adferant merces et ibi vendant. nec mutat causam actionis locus vendendi emendive, cum utroque modo nstitor recte appellabitur. Nam et Servius libro primo ad Brutum ait, dis, agris colendis, mercatu
Abbreviated transcription (Latin):
sit ¶ Icem ait. eoibꝰ ẽptis sisiũnt
dirute: ea que edificio acͣcesẜũt
huimoi actione pͥetnda. ꝙꝑ tñꝑ
alluuonẽ sundo accessit. siłe sit
eicui accessit. ⁊ iõ sup̃c fund̾ pub¬
liciana peti nõ põt. nec hoc petetur.
Siaut pot. ⁊ ad partẽ que ꝑ allu¬
uionem accessit. ⁊ ita pomponiꝰ
scribit. Idẽ aũt dicit. ⁊ si statue c̃p
onen ꝓficẽ. Idem sirib. Siareã e¬
mero ⁊ insulam mnea edificanõ.¬
recte me publiciana usuĩum. ⁊¬
tem inquit. sunsulam enui. et
ad aream ea ꝑuenit: eq̃ potero u¬
ti publiciana

Expanded text:
sit.Idem ait aedibus emptis, si fuerint dirutae, ea quae aedificio accesserunt huiusmodi actione petenda.Quod tamen per alluuionem fundo accessit, simile fit ei cui accedit: et ideo si ipse fundus Publiciana peti non potest, non hoc petetur, si autem potest, et ad partem, quae per alluuionem accessit: et ita Pomponius scribitonem proficere. Idem scribit, si aream emero et insulam in ea aedificarecte me Publiciana usurum. Item, inquit, si insulam emi et ad aream ea pervenit, aeque potero uti Publiciana
Abbreviated transcription (Latin):
missum neq ineũ cuilegatum fit
id legatano se lib̾aint. Pegas ãt
cami heredidebe. ait. abeo cui petuliũ
legatum sit. qr ad eumueniũt cre¬
ditores. Ergo sitradidit sin cau¬
tiere. ent ꝯueniẽdus. ¶ Sipre¬
cepro seruo ⁊ petulio/ rogatus sit
hrs restituere hiditatem. si de pe¬
culio ꝯuematur. trebelliam excep¬
tione ñ utrtur. u̾ marcellus trac¬
tans admittit. Isaũt cui restitu¬
ta ẽ hrtitas. ñ tenetur ut sceno¬
la ait. cum peculium nõ hãt. nͨ
dolo fecit quoĩnus habet. ¶S¬
sufructu quoq exstincto. intra
inum accionẽ candã inusuf

Expanded text:
missum neque in eum, cui legatum sit id legatario se liberavit. Pegasus autem caveri heredi debere ait ab eo, cui peculium legatum sit, quia ad eum veniunt creditores: ergo si tradiderit sine cautione, erit conveniendus. Si praecepto servo et peculio rogatus sit heres restituere hereditatem, si de peculio conveniatur, Trebelliani exceptione non utetur, ut Marcellus tractans admittit: is autem cui restituta est hereditas non tenetur, ut Scaeuola ait, cum peculium non habeat nec dolo fecerit quo minus haberet. Usu fructu quoque exstincto intra annum actionem dandam in usuf
Abbreviated transcription (Latin):
nim. uenimobligatus ẽ ad e¬
id restit᷑uedum. arbitror interi
uentus p̾stitiss c̾ditor emptoĩ
debitum ꝑsequa cum adebitore
posse. quia appanut non eẽ li
L. Gneditor quini¬
re sũo pignus distrabit ĩ suũ
cedere debet. ⁊ sipignus possidi
pͥora hrditana diuisisset. noĩa
quoq coium debitoꝵ seꝑatĩ diũ¬
sa singłis insolidum assigna
uenint. quesitum ẽ anunusqs¬
q eorum debitore sibi addicto
cessante iso lutione ꝓsolido c¬
pignus sub eo noĩe ob ligatũ
uendere possit ixndit potuisse.

Expanded text:
m, uerum obligatus est ad id restituendum, arbitror interimuentus praestitisset creditor emptori, debitum persequi eum a debitore posse, quia apparuit non esse li. Creditor, qui iure suo pignus distrahit, ius suum cedere debet et, si pignus possidet, pora hereditaria diuisissent, nomina quoque communium debitorum separatim diuersa singulis in solidumuerunt. quaesitum est, an unusquisque eorum, debitore sibi addicto cessante in solutione, pro sol‹i›do pignus sub eo nomine obligatum uendere possit. respondit potuisse.
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ uiliañ scribit. Recte quidẽ dist̃¬
ctum eẽ pignus. Cet̾in agiposse
ypotrecaẽ. ¶Illud inspici¬
cuiã soluta fuĩt. emptio resc̃ida¬
erit. nõ potest rescindi uẽditio.
sa absens. uł maliqua cãuimea¬
nim ent exquib eclicto succũn¬
tur. ¶Quare sipactum ẽ a credi¬
core neliceat debitori y pothocam
uendẽ uł pignus ꝗduns sit. ⁊
anpaccio nulla fit. talis qĩ ꝯtra
ius sit posira. iõꝙ uenire possit
⁊ c̾tum ẽ nullam ẽẽ uenditionẽ¬
bitrio ꝑmittitur. expignorib
sobligatis quib uelit cdistra¬
ctis ad sunmomodum ꝑueĩre.

Expanded text:
um scribit recte quidem distractum esse pignus, ceterum agi posse hypothecam est. Illud insp‹icunia soluta fuerit, emptio rescindaerit, non potest rescindi uenditio, sa absens uel in aliqua earum causarum erit, ex quibus edicto succurritur. Quaeritur, si pactum sit a creditore, ne liceat debitori hypothecam uendere uel pignus, quid iuris sit, et an pactio nulla sit talis, quasi contra ius sit posita, ideoque ueniri possit. et certum est nullam esse uenditionebitrio permittitur ex pignoribus sibi obligatis quibus uelit distractis ad suum commodum peruenire.
Abbreviated transcription (Latin):
tor qui piedia pignori accepit.⁊
post alium c̾ditorem qui pigio¬
rum ꝯuẽtionem ad bonadebi¬
toris ꝯtulit. ip̃e quoq sim̃ule
tera bo̾na titulo pignoris uẽdli¬
requit nõ ꝯpetit. nec utilis dã¬
da est. nec fuiti rerum mobili¬
um gratia recte ꝯuenietur.quia
ꝓpriam cami ordums eirore duc¬
tus ꝑ secũͣt uidetur.preẜticum
alt̃ creditor furto possonẽque
possidẽ. Sẽqͣr ut scłs crediror

Expanded text:
tor qui praedia pignori accepit et post alium creditorem, qui pignorum conuentionem ad bona debitoris contulit, ipse quoque simile tera bona titulo pignoris uendirequirit, non competit nec utilis danda est: nec furti rerum mobilium gratia recte conuenietur, quia propriam causam ordinis errore ductus persecutus uidetur, praesertim cum alter creditor furto possessionem, quae possidere. sequitur, ut secundus creditor
Abbreviated transcription (Latin):
c̾ ditori pignoridatum suscipet
inchomimus altĩcreditori qui
pea sub eodẽ pignore ꝯtraxit. of¬
ferende pecume quã fideuissor
dependit cumusuns eĩ cp̃is fa¬
cultas ent. Dam huimoiuen¬
ditio transfenlipignoris can¬
sa.neccĩtate iuns fien solet.
ditor pignus iuirꝯuẽtionis uẽ¬
didit. scd̃o creditori ñ suꝑeẽ m
offerende pecuĩe ꝯuent. Sitñ
debitor nõ int̾ueniẽte credit᷑ore
pignus undiłit. eiuisꝙ p̾tium
de nuo pignori obliget.
nisse uidetur ne prius uẽdend
pignoris potestas exerteatur.
eĩ successent. uẽditionem obpe

Expanded text:
creditori pignori datum susciperet: nihilo minus alteri creditori, qui postea sub eodem pignore contraxit, offerendae pecuniae, quam fideiussor dependit, cum usuris medii temporis facultas erit: nam huiusmodi uenditio transferendi pignoris causa necessitate iuris fieri soleditor pignus iure conuentionis uendidit, secundo creditori non superesse ius offe‹r›endae pecuniae conuenit. Si tamen debitor non interueniente creditore pignus uendiderit eiusque pretium denuo pignori obliget. nisse uidetur, ne prius uendendi pignoris potestas exerceatur. eius successerit, uenditionem ob pe
Abbreviated transcription (Latin):
tibi uelsernus. dicendum eã nõ
tenen. licet liberam ꝓecunisui ad¬
ministrationẽ bãsit. sicut necdo¬
nare eiꝯ ceditur. ñ emmnusq q̃qr¬
hnt ubum aministratione fcĩ
tñ ẽ questio si queratur quousq
eipmissum uideatur peculiuni
ãministrare. ¶Lanuremqua
quisemere nõ potent. qr ꝯmer¬
cium ci noneẽt ire pignoris
accipe nõ põt. Dimus pius clau¬
dio satumio rescupsit. Quid
ergo sip̃dium quis litigiosum
pignori accẽpͣit. anexceptione
submonẽdus sit. ⁊ actaueñ pu¬
tabat ⁊̃ inpignorib locum brẽ
exceptione. Mrait sceuolam li¬

Expanded text:
t uel seruus, dicendum est eam non teneri, licet liberam peculii sui administrationem habeant: sicut nec donare eis conceditur: non enim usqueqnt liberam administrationem. facti tamen est quaestio, si quaeratur, quousque eis permissum uideatur peculium administrare. Eam rem, quam quis emere non potest, quia commercium eius non est, iure pignoris accipere non potest, ut diuus Pius Claudio Saturnino rescripsit. quid ergo, si praedium quis litigiosum pignori acceperit, an exceptione summouendus sit? et Octauenus putabat etiam in pignoribus locum habere exceptione
Abbreviated transcription (Latin):
dissimiuatum se ubtum eĩ ẽẽ. an
si ad desidium eiꝰ rescribatur. ꝯ̃edic¬
ti pena remissa eẽ uidetur. rendir̃
puto ad banc cãm edictũ precoriꝰ
ꝑtinere. neq em̃quilibellum pͥ¬
ncipiuł presididat ini̾uocare pa
ficio noncaueat ad exhibendus¬

Expanded text:
dissimulato se libertum esse eius: an si ad desiderium eius rescribatur, etiam edicti poena remissa esse uidetur? respondi non puto ad hunc casum edictum praetoris pertinere. neque enim qui libellum principi uel praesidi dat, in ius uocare paficio non caueat, ad exhibendu
Abbreviated transcription (Latin):
coh̾cere aliquem possunt ⁊ iubx ĩ
carcerem duci. nec põtificẽ dumsa
eum quiequo publico incãpub
mubat. nec indicẽ dumi cereꝯgro¬
seat. neceumdum quis apd̃ p̃to¬
remcãm aͤgit. neqr funus ducen¬
tem familiare itaue mortuo faci
necc̃e babet iniure uł certo loco sis¬
ti. nec sunosos ulnifantes.
torait parẽtem.patronũ.patronã
uberos parets parrom parroneue
ĩius sine ꝑmissu meo nequis no¬
cet. Parẽtes hͥ utruisq sexꝰ accipe. s¬

Expanded text:
coercere aliquem possunt et iubere in carcerem duci: nec pontificem dum saeum qui equo publico in causa nubat: nec iudicem dum de re cognoscat: nec eum dum quis apud praetorem causam agit: neque funus ducentem familiare iustaue mortuo facinecesse habet in iure uel certo loco sisti: nec furiosos uel infantes. Praetor ait: 'parentem, patronum patronam, liberos parentes patroni patronae in ius sine permissu meo ne quis uocet'. Parente
Abbreviated transcription (Latin):
detur ut sieret ĩgẽnũ. S siꝰ au
ht. aliud sinatalib sit restitutũ.
slampͥnceps hc̃ ingenĩ facit.
Di manumittit acorꝑe aliquo ł
collegio ul auirate singłes miꝰ¬

Expanded text:
uidetur ut fieret ingenuus. Sed si habet. aliud si natalibus sit restitutus: nam princeps ingenuum facit. Qui manumittitur a corpore aliquo uel collegio uel ciuitate
Abbreviated transcription (Latin):
gi ꝓpatrono nõ hebor. ¶ Pstitu¬
ta õ legem uñditioĩs ueditorẽ
hẽbit pat᷑ronũ. si h lege uenieãt.
ut si ꝓstituta eẽt fieret liba. At si
libtatẽ ꝯ sequitur. S honorẽ¬

Expanded text:
r. Prostituta contra legem uenditionis uenditorem habebit patronum, si hac lege uenierat, ut, si prostituta esset, fieret libera. at si libertatem consequitur, sed honore
Abbreviated transcription (Latin):
⁊uilianꝰ. libro .xxx. dig̃. ait. idẽ ĩtel¬
ligẽdum meo qui solos ułos he¬
redes scripsent. uoet ñ ut iegataĩ¬
os eos noĩauit. s ut ostendẽt ma¬
gis uelle se matre ita fiui ut libos
secũ hãt fiuc̃tes. S. ⁊ pomponius
eos uibos simul cũ matre friudebe.
dici matrẽ fnii legatanã ẽẽ intel¬

Expanded text:
ellegendum in eo, qui solos liberos heredes scripserit, licet non ut legatarios eos nominauerit, sed ut ostenderet magis uelle se matrem ita frui, ut liberos secum habeat fruentes. sed et Pomponius eos liberos simul cum matre frui, debere dici matrem legatariam esse intel
Abbreviated transcription (Latin):
ꝗ fnutur ⁊utit᷑. tñ semel cedit dies
alit aĩq si cui mnĩses ułinclies uł
mãnos singłos qͣd legetur tũcem̃
ꝑdies singłos ut m̃ses ul inos di¬
adiecta. ut plura legata sint. ⁊ita

Expanded text:
 fruitur et utitur, tamen semel cedit dies: aliter atque si cui in menses uel in dies uel in annos singulos quid legetur: tunc enim per dies singulos uel menses uel annos diadiecta, ut plura legata sint: et ita
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯst̾at. Nõ solum aũt usfructus ã¬
te adita hiditatem dies ñcedit:
s nec accĩo de uu̾fructu ideꝙ ꝯ si
exdie fuĩt legatus us fructꝰ. Gm¬
q sceuola ait agẽtem añdiem u¬
susfructus. nichil facẽ q̃uis alia
qui añchiemagit. male agit. Mt¬
b moĩs usfructus uł nsus annitrat᷑.

Expanded text:
constat.Non solum autem usus fructus ante aditam hereditatem dies non cedit, sed nec actio de usu fructu: idemque et si ex die fuerit legatus usus fructus: denique Scaeuola ait agentem ante diem usus fructus nihil facere, quamuis alias qui ante diem agit, male agit. QUIBUS MODIS USUS FRUCTUS UEL USUS AMITT
Abbreviated transcription (Latin):
pars usustructus ⁊ ñ hñti partem
suam s amitrenti accresait. Nlã nu
susfruct̾ duob fuit iegatus ⁊ alt̃
lite ꝯtestata amisent usũfruccu.
mox ⁊ colegatan quilitẽ ꝯtestat
nõ erat usum fruccũ amisit. parẽ
dimidiam duntaxat q̃ am̃nisit

Expanded text:
pars usus fructus et non habenti partem suam, sed amittenti adcrescit: nam si usus fructus duobus fuerit legatus et alter lite contestata amiserit usum fructum, mox et collegatarius, qui litem contestatus non erat, usum fructum amisit, partem dimidiam dumta
Abbreviated transcription (Latin):
⁊ in ꝓpetate ꝯtigerit. Namalt̾ro re¬
pudiante. ait totum fũdum hr̃et.
S ⁊ in usufractu ħ plus ẽ. qr ⁊ cõ¬
stitut.⁊ postea amissus. nic ħom̃
ius accrescendi adm̃itit. om̃s em̃
aucrores a pud plautĩ de h̾osense¬
ususfructus cotidie o stituit ⁊ lexa¬
tur. ñ ut ꝓpͥetas eo solo tp̃e quouẽ¬
dicatur. Cum p̾mum itaq ñĩue¬
met alterum qui sͥ ꝯcurat. solus
ntetur ĩ totum nec refer: diułtim

Expanded text:
ret: nam altero repudiante alter totum fundum haberet. sed in usu fructu hoc plus est, quia et constitutus et postea amissus nihilo minus ius adcrescendi admittit: omnes enim auctores apud Plautium de hoc consenseusus fructus cottidie constituitur et legatur, non, ut proprietas, eo solo tempore quo uindicatur. cum primum itaque non inueniet alter eum, qui sibi concurrat, solus utetur in totum, nec r
Abbreviated transcription (Latin):
emuere ficemex souut uolũtatẽ
testatoris secutus hor ita sinõ perro¬
tur. recce dicitur ualeconationem.
ebicũꝙ igitur nõdiminuit de fa¬
cutatib suis quidcãnit. ualet ul
⁊ sidiminuit locupletiortñ nõ fit
qui accep̃.donatio uaiet. ¶Mar

Expanded text:
enim uere fidem exsoluit uoluntatem enim uere fidem exsoluit uoluntatem testatoris obsecutus. hoc ita, si non per errotur, recte dicitur ualere donationem. ubicumque igitur non deminuit de facultatibus suis qui donauit, ualet, uel, etiamsi deminuat, locupletior tamen non fit qui accepit, donatio ualet.Mar
Abbreviated transcription (Latin):
liens. cum corpus humatur. Ce¬
terumañquam fiet religiosus.
sit religiosus ualeat. S si p̃a fu¬
ent illo illata. licet morte eĩsim¬
tumẽ matrimoium. fanorabili
ter dicetur locum religiosis fieri.¬
Prom̃ ⁊ sunant̾ ad oblatione
demxoridoãuit. uł iocum in quo
cus sacer. S ⁊ siqdeidetur. ut do¬
numdeodetur. ułꝯsecretur dubi¬
uałe. Neq em pauꝑior fit quino
er. uł etiam abintestato hr̃s futu¬
ra. Similimo ⁊ silegatum repu¬
si mulier instituta sit ĩlegato uł¬
¶Siquis rogatus fit precepta certa
quantitate uxori sue hrditatẽ resti¬
tuere. ⁊ issine deductione restitue
pleniore officio fidei ꝓstander sũc¬
tummanitũ. quamdoasse uiłi. ⁊
qͥ plenq mag sidem exsoluũt in
hũc casum quam donãt. side suo
putant ꝓficisci. qr de aueno plem̾
restituũt. uolũtatẽ defuncti secu¬
ti. rac inmĩto sepe c̾dimus auꝙͥ de¬
restituere. ⁊ tuntegra fidem p̃stiit
omisso senatus ꝯ sulti ꝯ modo. bic

Expanded text:
lieris, cum corpus humatur: ceterum antequam fiet religiosus, fit religiosus, ualeat.Sed et si ipsa fuerit illo illata, licet morte eius finitum est matrimonium, fauorabiliter tamen dicetur locum religiosum fieri.Proinde et si maritus ad oblationem dei uxori donauit, uel locum, in quo cus sacer. sed et si quid ei det, ut donum deo detur uel consecretur, dubiue enim pauperior fit, qui non er uel etiam ab intestato heres futura.Simili modo et si legatum repusi mulier substituta sit in legato uquis rogatus sit praecepta certa quantitate uxor‹i› suae hereditatem restituere et is sine deductione restituersit magis pleniore officio fidei praestandae functum maritum quam donass‹e› uideri: et  plerique magis fidem exsoluunt in hunc casum quam donant nec de suo putant proficisci, quod de alieno plenius restituunt uoluntatem defuncti secuti: nec immerito saepe credimus aliquid derestituere et tamen integram fidem praestitit omisso senatus consulti commodo: hic
Abbreviated transcription (Latin):
petronium magnũ pretorẽ. ma¬
nilus ab hrde fiuo marcelliexdo¬
tis ꝓmissione unisam dotem
retebat᷑ filie ꝯiectura. qĩ int̾ duos
placiuss. nullo filiorũ exstante
mane̾ apud mantum mag ꝯue

Expanded text:
Petronium Magnum praetorem Marullus ab herede filio Marcelli ex dotis promissione uniuersam dotem petebat illa coniectura, quasi inter duos placuisset nullo filiorum exstante m