comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
lone enĩ uł austro. ꝓcellas insinuat tẽp¬
tationũ frequentium. quib erat ȩcłia
pulsanda. ut quȩ nã ei grȩ spualis.
quȩ nã internę uirtutis in eõe inno-¬
tescer&. Siquid autẽ distare int̃ aqͥlo
nis nom̃ ⁊ austri putamus. quoꝵ unũ
frigidum. alterum constat uentũ eẽ.
calidum: potest non absurde in aqͥlone
austeritas mundi terentis. in austro blan-¬
dicia fallentis accipi. Namq hoc gemina
impugnatione ortũ drũ temptari ꝓbat
ipse. cũ exponens parabolam boni semi¬
nis dicit. Qui autẽ suꝑ petrosa semina¬
tus ẽ: hic ẽ. qui uerbũ audit. & continuo
cũ gaudio accipit illud. ñ hab& autem
radicem in se: s ẽ. temporalis. facta autẽ
tribulatione & ꝑsecutione ꝓpt̾ uerbũ:
continuo scandalizatur. Qui autẽ semi¬
natus ẽ. inspinis. hic ẽ. qui uerbum
audit. & sollicitudo scłi istius. & fallatia
diuitiarũ suffocat uerbũ: & sine fructu

Expanded text:
lone etenim vel austro procellas insinuat templone etenim vel austro procellas insinuat temptationum frequentium, quibus erat ecclesia pulsanda, ut quantum ei gratiae spiritalis, quantum internae virtutis inesset innotesceret. Si quid autem distare innis nomen et austri putamus, quorum unum frigidum, alterum constat ventum esse calidum, potest non absurde in aquilone austeritas mundi terrentis, in austro blanditia fallentis accipi: namque hac gemina impugnatione hortum Domini tentari probat ipse, cum exponens parabolam boni seminis dicit: Qui autem super petrosa seminatus est, hic est qui verbum audit et continuo cum gaudio accipit illud; non habet autem radicem in se, sed est temporalis facta autem tribulatione et persecutione propter verbum continuo scandalizatur. Qui autem seminatus est in spinis, hic est qui verbum audit et sollicitudo saeculi istius et fallatia divitiarum suffocat verbum et sine fructu
Abbreviated transcription (Latin):
ac uigiluis extrudere curemus: quatenꝰ
capaces in iusibilium ualeamus esse ca¬
rismatum. S quia dñs ortũ suũ conclu¬
sum. quia fonte uiuo irriguum. quia
odoriferis pigmentis. & arboribus dixerat
eẽ. consitum: quia aquas sapientiȩ quib
irrigaretur. & puteales ꝑhibuerat esse
ꝓpt̾ abdita misteriorũ. & iuuentes ꝓpter
ȩter nitatem bonorũ. ad quȩ potando ꝑdu¬
cunt. quia easdem impetu ꝑtinaci. ac
ꝓrsus inuincibili. ꝓfluentes asseueraue¬
rat: restabat ut omnib firmiter & ordi¬
nate compositis: nequaquã aduersariis
illius temptandi negaretur accessus. s
potius monstraretur. quia nec multis
hinc inde terrentibus ullatenus poss
ledi : uerũ quo magis temptaretur ad¬
uersitatum flatibꝰ. eo amplius interna
fructium illius suauitas panderetur.
Unde nunc ex ipsius dñi uoce subiungitur.
Surge aquilo & ueni auster. ꝑ fla ortum
meũ. & fluent aromata illius. In aqui¬

Expanded text:
ac vigiliis extrudere curemus, quatenus ac vigiliis extrudere curemus, quatenus capaces invisibilium valeamus esse charismatum. Sed quia Dominus hortum suum conclusum, quia fonte vivo irriguum, quia odoriferis et pigmentis et arboribus dixerat esse consitum, quia aquas sapientiae quibus irrigaretur, et puteolos perhibuerat esse propter abdita mysteriorum, et viventes propter aeternitatem bonorum, ad quae potanda perducit, quia easdem impetu pertinaci ac prorsus invincibili profluentes asseruerat, restabat ut omnibus firmiter et ordinate compositis, nequaquam adversariis ullius tentandi negaretur accessus, sed potius monstraretur quia nec multis hinc inde torrentibus ullatenus posset laedi; verum quo magis tentaretur adversitatum flatibus, eo amplius interna fructuum illius suavitas panderetur. Unde nunc ex ipsius Domini voce subjungitur: XVI. Surge aquilo et veni auster, perfla hortum meum et fluant aromata illius. In aqui
Abbreviated transcription (Latin):
inconuenienter accipi. qui om̃e qͥcquid
solliciti eruere. ac deuota confession ie
foras ꝓferre. atq reicere contendurit:
ut merito castitatis & humilitatis in
abdito sui pectoris habitaculum do dig¬
num p̃parent. aditumq in se aquis
uuentibus id ÷ donis cęlestib ꝑ uenas
occulte inspirationis sedula sui ꝑmun-¬
datione faciant: in exemplũ beati pa-¬
triarchȩ ysaac. qͥ retardantib licet
palestinis puteos sibi siusq utiles fodere
solebat. quosq illi uidentes obruere cer-¬
tabant. hos ipse casto labore repugnare.
& usq dũ sibi iuua aqua responderet:
in altum fodere ꝑstabat. Tale namq nob̾
ẽ. cũ malignis spiritibus certam̃. ut illi
quidem rudera uitiorũ nr̃is sensibus
ingerendo aquã sapientiȩ uł turbare
in nobis. uł funditus a nob̾ si possint
excludere satagant. At nos contra so¬
lerti industria quȩ illos immisisse nobis
tẽptamenta dep̃hendimus. erebris p̃cib

Expanded text:
inconvenienter accipi, qui omne quidquidinconvenienter accipi, qui omne quidquidsoliti eruere, ac devota confessione foras proferre atque rejicere contendunt: ut merito castitatis et humilitatis, in abdito sui pectoris habitaculum Deo dignum praeparent, aditumque in se aquis viventibus, id est donis coelestibus per venas occultae inspirationis seduli sui permundatione faciant: in exemplum beati patriarchae Isaac, qui, retardantibus Palaestinis, puteos sibi suis utiles fodere solebat, quosque illi invidentes obruere certabant, hos ipse casto labore repurgare, et usque dum sibi viva aqua responderet, in alta fodere perstabat. Tale namque est nobis cum malignis spiritibus certamen, ut illi quidem rudera vitiorum nostris sensibus ingerendo, aquam sapientiae vel turbare in nobis, vel funditus a nobis, si possint, excludere satagant. At nos contra solerti industria, quae illos immisisse nobis tentamenta deprehendimus, crebris precibus
Abbreviated transcription (Latin):
uiuȩ. & exponens euuangłista subiunx̃.
Hoc autẽ dixit de sp̃ui quem accepturi
erant credentes in eũ. Fluunt enim
aquȩ iuuȩ de uentre eiꝰ qͥ credit. cum
de corde fidelium scẽ p̃dicationes deflu-¬
unt. Quȩ fliunt inquit impetu de
libano. Recte addidit impetu. ut noi
solum descensum ad nos uiuentium
flumina nemo retinere ual&: Sic
ꝓfluxus apłici sermonis. quia de cȩlesti
uena ꝓcedebat. quia diunitus urge¬
batur. ut currerae: nullo resistentium
potentiarũ ual& certamine suꝑari. &
a suo tramite reflecti. Quin potius ani-¬
mas prius dedere. quã doctrinę uitalis
irrigatione cessarunt. Quale ẽ. in psal¬
mo. fluminis impetus lecificat ciuita¬
tem di. Merito ęccłiam lecificat. qd̃ ñ
solum flumen a dño uiuarum ꝑcipit
aquarum: s idem quoq flumen tanto
gr̃ȩ cȩlestis impetu uenit. qui nullo con¬
trariȩ uirtutis obstaculo possit impediri.
Potest etiam pirteus aquarũ iuuenti¬
um in illorum significationem Non

Expanded text:
 exponens evangelista subjecit: Hoc autem dixit de Spiritu, quem accepturi erant credentes in eum . Fluunt enim aquae vivae de ventre ejus qui credit, cum de corde fidelium sanctae praedicationis defluunt. Quae fluunt, inquit, impetu de Libano: recte addidit impetu, ut non solum descensum ad nos viventium flumina nemo retinere valet, sic profluxus apostolici sermonis, quia de coelesti vena procedebat, quia divinitus urgebatur ut curreret, nullo resistentium potentiarum valuit certamine superari, et a suo tramite reflecti; quin potius animas prius dedere, quam a doctrinae vitalis irrigatione cessarent. Quale est illud in Psalmo, Fluminis impetus laetificat civitatem Dei . Merito Ecclesiam laetificat, quae non solum flumen a Domino vivarum percepit aquarum, sed quae idem quoque flumen tanto gratiae coelestis impetu venit, qui nullo contrariae virtutis obstaculo possit impediri. Potest etiam puteus aquarum viventium in illorum significationem non
Abbreviated transcription (Latin):
ex omnbus non inueni. sub audis ꝑfec.¬
ta iusticia refulgentẽ. Hoc & enĩ in his
uerbis debere intelligi. sub iuncta quoq¬
sententia declarat qua dicit᷑. Solum mͦ
hoc inueni quod fecerit d̃s homines
rectos. & ipsi se infinitis miscuerutit
questionibus. Caput eius aurũ obtimũ.
Dicit apłs. quia caput mulieris uir.
Quod iudelic& caput aureũ ÷ optimũ.
quia sicut auro nil p̃ciosius estimat᷑
in metallis: ita singularis & sempiterna
cdi bonitas iurȩ omnib quȩ ipse fecit bonis
antecellit. Comȩ eius sicut elatȩ palma¬
dilecti. cateruę sunt scõrum : que dõ fi¬
deli famulatu adherent. Meritoq ȩlatis
palmarũ assimilantur. quia dulcedinẽ
ꝑ petuȩ remunerationis expectant.
Unde ÷ ⁊ illud psalmographi. lustus ut
palma florebit. Merito nigrȩ quasi cor-¬
uus dicuntur. quia ñ hanc ase se habere
dulcedinẽ posse: s ab illo sꝑatit accipere
qui ait. Siẽ palmes non potest ferre

Expanded text:
ex omnibus non inveni : subaudis, perfecex omnibus non inveni : subaudis, perfecta justitia refulgentem. Hoc enim in his verbis debere intelligi, subjuncta sententia declarat, qua dicitur: Solummodo hoc inveni, quod fecerit Deus homines rectos, et ipse infinitis miscuerit quaestionibus. Caput ejus aurum optimum. Dicit Apostolus, quia caput mulieris, vir; quod videlicet caput aurum est optimum, quia sicut auro nil pretiosius aestimatur in metallis, ita singularis et sempiterna Dei bonitas jure omnibus quae ipse fecit bonis antecellit. Comae ejus elatae palmadilecti catervae sunt sanctorum, quae Deo fideli famulatu adhaerent; meritoque elatis palmarum assimilantur, quia dulcedinem perpetuae remunerationis exspectant. Unde est illud Psalmographi: Justus ut palma florebit . Merito nigrae quasi corvus dicuntur, quia non hanc a sese habere dulcedinem posse, sed ab illo sperant accipere, qui ait: Sicut palmes non potest ferre
Abbreviated transcription (Latin):
una dilectio. ioħȩ attestante qui ait.
Q om̃is qui diligit eũ qui genuit. diligit
eũ qͥ natus ÷ ex eo. Sequitur condigna
querentib a parte sponsȩ responio.
Dilectus m̃s candidus ⁊ rubicundus. electꝰ¬
ex milibus. Candidus. quia incarne ap¬
parens peccatũ non fecit nec inuentus
ẽ. dolus in ore eius. Rubicundus. quia la¬
uit nos a peccatis nr̃is insanguine suo.
Et bene primo candidus. deinde rubicun¬
dus: quia primo de sanguine sc̃s uenit
in mundũ. & post modũ sua passione
cruentus exiuit de munido. Electus ex
milibus. quia ex omtu genere humano
unus mediator cd̃i & hominũ ꝑ quem
mundus reconciliatur. assumptus ẽ. dõ.
Solus mortaliũ de cęlo audire dignus fuit.
Hic ÷ filius nĩs dilectus in quo mͥ complacui.
id ÷ in quo nichil uicũ qđ me offender&e.
& omne pondus uirtutis in quo gauderẽ
inueni. Unde bene de illo dicit ȩcłiastes.
Uirũ de mille unũ repperi. Mulierem

Expanded text:
una dilectio, Joanne attestante, qui ait: una dilectio, Joanne attestante, qui ait: Et omnis qui diligit eum qui genuit, diligit eum qui natus est ex eo . Sequitur condigna quaerentibus a parte sponsae responsio. XXII. Dilectus meus candidus et rubicundus, etc. Candidus, quia in carne apparens, peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus ; rubicundus, quia lavit nos a peccatis nostris in sanguine suo . Et bene primo candidus, deinde rubicundus, quia primo sanctus venit in mundum, et postmodum sua passione cruentus exivit de mundo. Electus ex millibus, quia ex omni genere humano unus Mediator Dei et hominum, per quem mundus reconciliatus, assumptus est, a Deo solus mortalium de coelo audire dignus fuit: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi complacui , id est, in quo nil vitii quod me offenderet, et omne pondus virtutis in quo gauderem inveni. Unde bene de illo dicit Ecclesiastes: Virum de mille unum reperi; mulierem
Abbreviated transcription (Latin):
ierłm responsum redditur. qđ deuotȩ̨
fideliũ collationi manufeste congruat.
Nam sequitur. Qualis ẽ. dilectus tiuuis ex
dicere. Obsecro. quia caritate redemptoris
te feruere comꝑio. mͥ quoq de eo uerba faciaᷤ.
salutari me exhortatione confirmes: quatinꝰ¬
& meo in corde caritas eadem auditis eius
beneficus ae dorus augescat. & quidẽ iam¬
dudum timorẽ eius habere peccatorum
meorũ conscius cȩpi. s nunc ꝓficiente
mentis robore. securior iam factus de ue¬
nia peccatorul: de caritate eius aliquid
audire delector. dic age gͦ qualis ÷ dilectꝰ
tiuis ex dilecto. hoc ẽ. ex ea parte qua
diligi debeat potius quã timeri. huiꝰ¬
modi uerbum habes ⁊ incantico ysaiȩ.
uida nouellum dilectũ. Potest autem
dilectus ex dilecto filius ex patre intelligi
sic̃ lum̃ de lumine. cds de dõ. idẽ recte
creditur & confitetur. Sic̃ enĩ una clari¬
tas. ⁊ una deitas patris. & filii. sic ẽ. &

Expanded text:
Jerusalem responsum redditur, quod devotae Jerusalem responsum redditur, quod devotae fidelium collationi manifeste congruat. Nam sequitur: XXI. Qualis est dilectus tuus ex dicere: Obsecro, quia charitate Redemptoris te fervere comperio, mihi quoque de eo verba facias, me salutari exhortatione confirmes, quatenus meo in corde charitas eadem ejus beneficiis ac donis augescat. Et quidem jamdudum timorem ejus habere, peccatorum meorum conscius coepi, sed nunc, proficiente mentis robore, securior jam factus de venia peccatorum, de charitate ejus aliquid audire delector. Dic ergo, age, qualis est dilectus tuus ex dilecto? hoc est, ex ea parte qua diligi debeat potius quam timeri. Hujusmodi verbum habes et in cantico Isaiae: udilectus ex dilecto, Filius ex Patre intelligi, sicut lumen de lumine, Deus de Deo, idem recte creditur et confitetur. Sicut enim una charitas,
Abbreviated transcription (Latin):
nuncietis ei quia amore langueo. Illã
eius partẽ uidecur alloqui. quȩ iti
terris uersata nec dũ ꝑfecte dñm
uidere meruit. Quẽ tamen sepu
inuenit: cũ suo illũ in pectore ꝑ amorẽ
recipit. Has gͦ filias ierłm adiurat
sponsa. ut si inuenerint dilectum ipsiꝰ
nuntient ei quia amorẽ langu&e. Hos
quippe sumus sponsa hȩc. & amiea eiꝰdẽ
adherentes unus cũ eo sp̃s efficimur.
& cũ ȩternorũ desideriis accensi atq eiꝰ
quẽ non uidemus conditoris ñr̃i faciẽ
suspirantes. uenimus ad famulos illius
quos angelicã interris agere uitã credi¬
mus: eosq sub nixi pecimus in tempore
cleuotȩ suȩ orationis nos quoq elño com¬
mendent. ac ꝓ nob̃ interueniant: ut
ꝓfecto qł agimus. aduramus filias
ierłm. ut amoris nr̃i magnitudinem
ad dm̃ referant: & ꝓ eius uidenda gła
nobis equȩ ut sib suꝑtiũ poscant auxiliũ
Unde & tale ꝑ om̃ia ab eiusdem filiabus

Expanded text:
nuntietis ei quia amore langueo, illam nuntietis ei quia amore langueo, illam ejus partem videtur alloqui quae in terris versata necdum perfecte Dominum videre meruit, quem tamen saepius invenit, cum suo illum in pectore per amorem recipit. Has ergo filias Jerusalem adjurat sponsa ut si invenerint dilectum ipsius nuntient ei quia languet: nos quippe sumus sponsa haec, et amica ejusdem adhaerentes unus cum eo spiritus efficimur, et cum aeternorum desideriis accensi, atque ejus quem nondum videmus conditoris nostri faciem suspirantes, venimus ad famulos illius, quos angelicam in terris agere vitam credimus, eosque subnixi petimus ut tempore devotae suae orationis nos quosque Domino commendent, ac pro nobis interveniant, ut profecto quod agimus, adjurantes filias Jerusalem ut amoris nostri magnitudinem ad Deum referant, et pro ejus videnda gloria, nobis aeque, ut sibi supernum poscant auxilium. Unde et tale per omnia ab eisdem filiabus
Abbreviated transcription (Latin):
cuilib& duuno amore attactȩ. retinacu.¬
la transeuntium rerũ auferunt: ut
infimis expedita curis. liberiori cursu
faciẽ sui conditoris requirat. Pallium
namq idem qđ supra tunica ubi ait.
expoliaui me tunica mea. id÷ rerum
terrestriũ implicamenta de signat.
amore langueo. Merito langu&r amore
sponsa cũ gladio sp̃s ꝑcussa. ac uulnera¬
ta carnalis amictum cupiditatis exuit:
quia quantũ indo conualescit anima
scã. tantum ad scłi huius affectũ quasi
debilis efficitur & infirma. Nec miran¬
dum si languere dicatur anima ꝑfec¬
ta. ad ea quȩ mundi sunt: cũ apłs eos
tuos appellare non dubit&. Mortui enĩ
estis. & uita ur̃a ab scondita ẽ. cũ xp̃o
in dõ. & de se ipso. Michi mundus
erucifixus ẽ: & ego mundo. Filiȩ
ierłm ciues sunt patriȩ cȩlestis. qui
partim adhuc ꝑegrinatitur in terra:
partĩ iã regnant in illa. Uerũ hoc iti
loco cũ dicitur. Ad iuro uos fliȩ ierłm
si inueneritis dilectum meũ. ut an¬

Expanded text:
cuilibet divino amore attactae, retinacula transeuntium rerum auferunt, ut infimis expedita curis, liberiori cursu faciem sui Conditoris requirat. Pallium namque idem, quod supra tunica; ubi ait: Exspoliavi me tunica mea, rerum terrestrium implicamenta designans. XX. etc. Merito languet amore sponsa, cum gladio Spiritus percussa ac vulnerata carnalis amictum cupiditatis exuit, quia quantum in Deo convalescit anima sancta, tantum ad saeculi hujus affectum, quasi debilis efficitur et infirma. Nec mirandum si languere dicatur anima perfecta ad ea quae mundi sunt, cum Apostolustuos appellare non dubitet: Mortui enim estis, et vita vestra abscondita est cum Christo in Deo ; et de seipso: Mihi mundus crucifixus est, et ego mundo . Filiae Jerusalem cives sunt patriae coelestis, qui partim adhuc peregrinantur in terra, partim jam regnant in illa. Verum hoc in loco cum dicitur: Adjuro vos, filiae Jerusalem, si inveneritis dilectum meum, ut an
Abbreviated transcription (Latin):
de quo alibi dicit. Uulnerata cari¬
tate ego sum. Tuler unt mͥ pallium
meũ custodes murorũ. Custodes mu¬
rorũ idẽ sumini doctores sunt: cũ eos
quoq qui ȩcłiam gubernare ac muni¬
re susficunt. instruere satagunt.
Credo timotheus. titus. & ceteri huius¬
modi oꝑatot es ueritatis muri eratit
ciuitatis di. At paulus cũ eisclem
exhortatoria p̃cepta dat: quid nisi
custos intelligendus ẽ. ẽẽ murorum:
Custodem nãq se ẽẽ. ciuitatis quam
sollicitus circũir& ostendit: cũ uirtu¬
tes suas enumerans ait. Preter illa quȩ
extrinsecus sunt. instantia mea cotidi¬
ana solicitudo omniũ ȩcłiarum.
Custodem se iterũ murorũ ẽẽ. docuit:
cũ timotheo dicit. lu uero uigila. iti
omnib labora. opus fac euuangłistę.
ministeriũ tuũ imple: & cetera huius

Expanded text:
de quo dicitur alibi, Vulnerata charide quo dicitur alibi, Vulnerata charitate ego sum. Tulerunt mihi pallium meum custodes murorum. Custodes murorum iidem summi doctores sunt, cum eos quoque qui Ecclesiam gubernare ac munire sufficiant instruere satagunt. Credo Timotheus, Titus et caeteri hujusmodi operatores veritatis, muri erant civitatis Dei; et Paulus, cum eisdem exhortatoria dat praecepta, quid nisi custos intelligendus est murorum? Custodem esse se namque civitatis quam sollicitus circumiret ostendit, cum virtutes suas enumerans ait: Praeter illa quae extrinsecus sunt instantia, mea quotidiana sollicitudo omnium ecclesiarum . Custodem se item murorum esse docuit, cum Timotheo dicit: Tu vero vigila; in omnibus labora; opus fac evangelistae; ministerium tuum imple , et caetera hujus
Abbreviated transcription (Latin):
circum eunt ciuitatem. seĩ sunt docto¬
res quib ȩcłiȩ cura delegata ẽ: ut
& ab incursione prauorũ tutentur doc¬
trinarum. & ad auetoris sui timorẽ
ac dilectionẽ magis magisq suecendant.
Hi & enĩ ciuitatem circũ eunt. quia in
omnib scẽ suȩ ȩcłiȩ locis quaqua uersũ
toto orbe distenditur. eorũ uł p̃sentia
corporis & uiua uox: uł inserta litt̾is
doctrina. siue opus inuenitur. Qui
sponsam quesitu dilecti fatigatã inue¬
nientes ꝑcutiunt. ac uulnerant: quia
atumã quã suꝑno amore anxiam
reppererant. uerbo doctrinȩ sue amplius
inflaminascant. E dũ in ea quiequid
terrenũ remansisse dep̃hendunt.¬
extingunt. eamq ad infirma cuncta
uelut insensibilem reddunt: quasi
hanc ꝑcucientes uulnerant. Cum enĩ
describens armaturã di apłs dicat. &
gladium sp̃s quod ẽ. uerbũ dĩ. quo ni
mirum ꝑcussus dicitur & uulneratꝰ
qui hoc gladio tangitur: huiꝰ siquidẽ
ictu gladii uulnus accipitur illud:

Expanded text:
circumeunt civitatem, sancti sunt doctores quibus Ecclesiae cura delegata est, ut et ab incursione pravarum tutentur doctrinarum, et ad Conditoris sui timorem ac dilectionem magis magisque succendant. Hi etenim civitatem circumeunt, quia in omnibus sanctae Ecclesiae locis quaquaversum toto orbe distenditur, eorum vel praesentia corporis, et viva vox, vel inserta litteris doctrina sive opus invenitur. Qui sponsam quaesitu dilecti fatigatam invenientes percutiunt ac vulnerant, quia animam quam superno amore anxiam reperiunt, verbo suae doctrinae amplius inflammant; et dum in ea quidquid terrenum remansisse deprehenduntexstinguunt, eamque ad infima cuncta velut insensibilem reddunt, quasi hanc percutientes vulnerant: cum enim describens armaturam Dei, Apostolus dicat: Et gladium Spiritus, quod est verbum Dei ; quid mirum, si percussus dicitur et vulneratus, qui hoc gladio tangitur? Hujus siquidem ictu gladii vulnus accipitur illud
Abbreviated transcription (Latin):
nis uidentur habere uł oꝑis. s ad cȩlestia
regna ꝑeandem munditiã tendere aut
dissimulatit. aut ignorant: hi ꝓfecto ñ
riuulis s stagnis ad ęquantur aquarum.
Qui uero aꝑtis iti se sordibus locũ aut malig¬
nis prebent sp̃ibus. tales non aqͥs mundis
s uolutabris luti magis quib sues gau¬
dent assimilantur. Sues gͦ paludibus.
columbȩ riuulis delectantur aquarum.
quia in pectoribus immundis. aptam sp̃s
immundi mansionem usurpant. Beati
autẽ mundo corde. qm̃ ipsi dm̃ uide-¬
bunt: & diuinorũ luce carismatum re
plentur. Iuȩ uidelic& carismata quia
gratis fidelibus & sola suꝑnȩ beniuo¬
lentiȩ causa dantur: apte subditur.
nomine dona suꝑnȩ largitiotis
& pietatis inlicatitur. quia nimirũ
matres quȩ paruulos nutriunt fȩtus.
gratiutu eis ac naturalis causa dilectio¬
nis alimentum lactis ministrant. Lacte
gͦ sunt lotȩ columbȩ quib ocłi assimi-¬

Expanded text:
nis videntur habere vel operis, sed ad coelestia nis videntur habere vel operis, sed ad coelestia regna per eamdem munditiam tendere aut dissimulant aut ignorant, hi profecto non rivulis, sed stagnis adaequantur aquarum. Qui vero apertis in se sordibus locum malignis praebent spiritibus, tales non aquis mundis, sed volutabris luti magis, quibus sues gaudent, assimilantur. Sues ergo paludibus, columbae rivulis delectantur aquarum, quia in pectoribus immundis aptam spiritus immundi mansionem usurpant. Beati autem mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt , et divinorum charismatum luce replentur. Quae videlicet charismata, quia gratis fidelibus et sola supernae benevolentiae causa dantur, apte subditur: nomine dona supernae largitionis et pietatis indicantur, quia nimirum matres quae parvulos nutriunt fetus, gratuito eis ac naturalis causa dilectionis alimentum lactis ministrant. Lacte ergo sunt lotae columbae quibus oculi assimi
Abbreviated transcription (Latin):
si tẏpice debeat intelligi: ioħs aꝑit cum
se agnũ uidisse cominemoratis habentem
nendo ad iunxit: qui sunt .uii. sp̃s dĩ
missi in omnẽ terrã. Septẽ autẽ sp̃s
dicit . Uii. dona unius eiusdemq sp̃s
quȩ ysaias notissimo diuinȩ oꝑationis
ordine distinguit: quia sp̃s sc̃s disciplinȩ
effugi& fictum. Delectatur autẽ sede il¬
larũ mentiũ quȩ se instar aquarũ
quȩ nichil sibi sordidum. nil tenebrosũ.
nichil qđ ñ ab hominib ueri amatorib.
immo ab ipsa ueritate quȩ corda scrutat᷑
& renes ꝓbari debeat in ẽẽ patiuntur.
Et bene ñ suꝑ stagna aquarũ. s suꝑ inquit
ruiulos aquarũ. Si enĩ requiras quo
deriuentur quo fugiant hȩ aquȩ: ꝓdit ip¬
se fons uitȩ de quo oriuntur. id ÷ dñs nr̃ de
quo habent corda electorũ quicqͥd mundũ
ac lucifluum habent. Fiet inquit in eo
fons aquȩ salientis in uitam ȩternam.
Nam qui mundiciam quidem uł sermo¬

Expanded text:
si typice debeat intelligi Joannes aperit, cum si typice debeat intelligi Joannes aperit, cum se Agnum vidisse commemorans, habentem nendo adjunxit: Qui sunt septem spiritus, demissi in omnem terram . Septem autem spiritus dicit, septem dona unius ejusdemque Spiritus, quae Isaias notissimo divinae operationis ordine distinguit, quia Spiritus sanctus disciplinae effugiet fictum. Delectatur autem sede illarum mentium quae se, instar aquarum quae nil sibi sordidum, nil tenebrosum, nil quod non ab omnibus veri amatoribus, imo ab ipsa veritate, quae corda scrutatur et renes, probari debeat, inesse patiuntur. Et bene, non super stagna aquarum, sed super, inquit, rivulos aquarum: si enim requiras quo deriventur, quo fugiant hae aquae, prodit ipse fons vitae de quo oriuntur, id est, Dominus noster, de quo habent corda electorum quidquid mundum ac lucifluum habent. Fiet, inquit, in eo fons aquae salientis in vitam aeternam ; nam qui munditiam quidem, vel sermo
Abbreviated transcription (Latin):
alii elaten uocant. qđ nos abietẽ: alii
palmã. alii spartham. Quib uerbis
conici datur qđ elatȩ sunt arbores. simi¬
litudinẽ habentes aliquam palmȩ. uel
abietis. ungentis aptȩ conficiendis. Quas
idõ nr̃ interpres elatas palmarũ. id ÷
abieces palmarũ dixerit: ne uulgare
genus abietum qđ edificiis & nauigus
conuenit. s speciale quod unguentis aptũ
ẽ. intelligamus. Qd̾ & figuris apte conuenit.
Comȩ & enĩ sponsi ungentorũ comparant̃
arboribus. quia scõrum cateruȩ quȩ fami¬
liariter suo conditori uelut comȩ capiti
adherent: uirtutum sunt gr̃a refertȩ.
Quib cũ diuinȩ maiestati sedule obsecunt᷑:
quasi comȩ ungentorũ similes caput or¬
nant sponsi. Deniq maria magdalenȩ
caput dñi nardo ꝑfundens: capillos eius
in magnȩ misteriũ deuotionis. elatis
palmarum. hoc ẽ. aromaticis arboribus
similes reddidit. Ocłi eius sicut columbȩ
suꝑ riuos aquarum. Quid in ocłis spon¬

Expanded text:
elatem vocant, quod nos abietem, alii palmam, alii spatham. » Quibus verbis conjici datur quod elatae sunt arbores, similitudinem habentes aliquam palmae vel abietis, unguentis apte conficiendis. Quas ideo noster interpres elatas palmarum, id est, abietes palmarum dixit, ne vulgare genus abietum, quod aedificiis et navigiis convenit, sed speciale, quod unguentis aptum est, intelligamus; quod et figuris apte convenit, comae enim sponsi unguentorum comparantur arboribus, quod sanctorum catervae, quae familiariter suo Conditori, velut comae capiti adhaerent, virtutum sunt gratia refertae; quibus cum divinae majestati sedulae obsequuntur, quasi comae unguentorum similes caput ornant sponsi. Denique Maria Magdalena caput Domini nardo perfundens, capillos ejus in magnae mysterium devotionis elatis palmarum, id est, aromaticis arboribus, similes reddidit. Oculi ejus sicut columbae super rivos aquarum. Quid in oculis spon
Abbreviated transcription (Latin):
rii sui dignitate conspicuȩ: ut palma¬
rum instar excellant. auri instar efful¬
geant: s tamen adeo illũ cui obsecunt᷑
intelligunt. ut non solum nichil elationiᷤᷤ
assumant: cęterum p̃nimia humilitate
fuscȩ̨ nigręq uideantur. Porro alia
trans latio ꝓelatis palmarũ unũ nom̃
posuit. Crines eius abietes. & quidẽ scimꝰ
detur elatas hoc loco grecũ eẽ. uerbum
ñ latinũ. Hoc ẽ. nom̃ arboris ꝓprium.
Q d̃ etiã plinius scõs astruere uidet᷑: cum

Expanded text:
rii sui dignitate conspicuae, ut palmarii sui dignitate conspicuae, ut palmarum instar excellant, auri instar refulgeant. Sed tamen adeo illum, cui obsequuntur, intelligunt, ut non solum nil elationis assumant, caeterum prae nimia humilitate fuscae nigraeque videantur. » Porro alia translatio, pro elatis palmarum, unum nomen posuit, crines ejus abietis. Et quidem scimus detur elates hoc loco Graecum esse verbum, non Latinum, hoc est nomen arboris proprium. Quod etiam Plinius Secundus astruere videt
Abbreviated transcription (Latin):
& de his qui incęlesti patria suo conditori
ȩternaliter adherent spiritib accipi: quic
quid altius głam in cõmutabilis ⁊ ꝑpeticȩ
maiestatis aspiciunt: eo uerius om̃e qđ
creatum ẽ. quã sit infirmũ ac uile ꝑ¬
pendunt. Apponius. comas sponsi uirtu¬
tes angłicas interp̃tatur. & addit dicens.
E latȩ uero palmarũ qđ dixit. docuit pre-¬
dicta ministeria. nũquam inclinari
a sua potentia. suoq officio: s semper
sublimia ꝑmanere sicut palmarum
semꝑ comȩ iuroris uirtutẽ tenente
in sublime elatȩ sunt. & numquam¬
de his ita loquitur. Comȩ etiã alia cõpa¬
ratione signantur quȩ tamen & cin-¬
norum forma fulgorẽ auri iuideat᷑ imi¬
tari. Comȩ eus sicut elatȩ palmarum &
ut crispȩ nimirum uideantur & rucilȩ.
& paulo post. c si dicer&. Duunitati scõrũ
eus & hominũ ⁊ angłorum famulant᷑
cohortes. & honorem regis continua lau¬
de concelebrant. Atq itt sunt ministe¬

Expanded text:
et de his qui in coelesti patria suo Conditori et de his qui in coelesti patria suo Conditori aeternaliter adhaerent spiritibus accipi; qui, quo altius gloriam incommutabilis et perpetuae majestatis aspiciunt, eo verius omne quod creatum est, quam sit infirmum ac vile, perpendunt. Apponius comas sponsi, virtutes angelorum interpretatur, et addit, dicens: « Elatae vero palmarum, quod dixit, docuit praedicta ministeria nunquam inclinari a sua potentia suoque officio, sed semper sublimia permanere; sicut palmarum comae semper viroris virtutem tenentes, in sublime elatae sunt. » Juliade his ita loquitur: « Comae etiam alia comparatione signantur, qua tamen et cincinnorum forma fulgorem auri videatur imitari. Comae ejus, sicut elatae palmarum, ut crispae nimirum videantur et rutilae. » Et paulo post: « Ac si diceret: Divinitati sanctorum ejus, et hominum et angelorum famulantur cohortes, et honorem regis continua laude concelebrant; atque ita sunt ministe
Abbreviated transcription (Latin):
I mitio tul se ex sese nisi tenebras fuisse
deprehendunt. monente apło: qr fiustis
aliquando tenebre. nunc autẽ lux iti
dño. Nec mirandum nos ante lauachrũ
regenerationis nigredine comparatos. eẽ.¬
coruorũ. cũ ipsis apłis iã se sequentibus
magistra ueritas dicat. Si gͦ uos cũ sitis
mali nostis bona data dare filiis ũris.
S & legis lator uideamus an in comis sponsi
coruinum aliquid inter ȩlatas dep̃henderit
palmarum. Conspecta siquidẽ luce diui-¬
nȩ głiȩ. mox tenebras humanȩ prauita-¬
tis agnouit. ac recdarguit dicens. dñator
dñe ds misericors & clemens. paciens et
multȩ miserationis & uerus. qui custodis
misccłiam inmilia. qui aufers iniqͥtatẽ
& scelera atq peccata: nullusq apud te
ꝑ se innocens ẽ. Come gͥ sponsi. id ÷ cohor¬
tes iustorũ sic̃ elatȩ sunt palmarũ. nigrȩ
quasi coruus: quia ꝑ misccłiam quidem
dñatoris ad gaudia uictoriȩ tendunt. s
ꝑ sese cognoscunt. Potest autẽ hic uersiculus

Expanded text:
nisi tenebras fuisse deprehendunt, admonente Apostolo: Quia fuistis aliquando tenebrae, nunc autem lux in Domino . Nec mirandum est nos ante lavacrum regenerationis nigredini esse comparatos corvorum, cum ipsis apostolis jam se sequentibus magistra veritas dicat: Si ergo vos, cum sitis mali, nostis bona data dare filiis vestris . Sed et legislator videamus an in comis sponsi corvinum aliquid inter elatas deprehenderit palmarum? Conspecta siquidem luce divinae gloriae, mox tenebras humanae pravitatis agnovit, ac redarguit, dicens: Dominator Domine, Deus misericors et clemens, patiens et multae miserationis, et verus, qui custodis misericordiam in millia, qui aufers iniquitatem et scelera atque peccata, nullusque apud te per se innocens est . Comae igitur sponsi, id est, cohortes justorum, sicut elatae sunt palmarum, nigrae, quasi corvus, quia per misericordiam quidem dominatoris ad gaudia victoriae tendunt, sed per sese cognoscunt. Potest autem hic versiculus
Abbreviated transcription (Latin):
quȩ infinita sepe ac ꝓfunda eloquen¬
tiȩ. atq eruditionis multifariȩ uidet᷑
flumina fundere: s hȩc cuncta mox
ubi sol iusticiȩ & estas euuangelicȩ
claritatis illuxerit. quasi nuquam
fuerint arescunt. De quib ipse dñs
fontẽ aquȩ iuuę. & foderunt sibi eister¬
Inas.
Dissipatas. quȩ continere non ualetit
aquas. & ysaias. Ecce inquit dñs ascen¬
det suꝑ nubem leuẽ : & ingredietur in
egiptum. & paulo post. Et aresc& aqua
de mari. & fluuius desolabitur atq
siccabitur. Puteus inquit aquarum ui¬
uentiũ. quȩ fluunt impetu de libano.
candida ẽ. altaq ꝑ uitã. Libanus enĩ
interp̃tatur candor. & auditoribus sius
quasi subiectis sibi campis sapientiȩ sa¬
lutaris fluenta ꝑfudit. Sicut & dñs
in euuangłio. Qui credit inquit in me:¬

Expanded text:
quae infinita saepe ac profunda eloquenquae infinita saepe ac profunda eloquentiae atque eruditionis multifarie videtur flumina fundere; sed haec cuncta mox, ubi Sol justitiae et aestas evangelicae claritatis illuxerit, quasi nunquam fuerint, arescunt. De quibus ipse Domifontem aquae vivae, et foderunt sibi cisternas dissipatas, quae continere non valent aquas . Et Isaias: Ecce, inquit, Dominus ascendet super nubem levem, et ingredietur in Aegyptum; et paulo post: Et arescet aqua de mari, et fluvius desolabitur et siccabitur . Puteus, inquit, aquarum viventium, quae fluum impetu de Libano. candida est, altaque per vitam. Libanus enim interpretatur candor; et auditoribus suis, quasi subjectis sibi campis, sapientiae salutaris fluenta profundit: sicut et Dominus in Evangelio: Qui credit, inquit, in me
Abbreviated transcription (Latin):
potest. eẽ. telluris. Una gͦ eademq ȩccłice
gignit fructus in his quos instituit: &
puteus ẽ. aquarum uiuentiũ. Puteus
quidem quia non omnib patet. Noti
in ꝓmptu sita. s uno incorde scorum
ꝑ reuelationẽ scĩ sp̃s reposita ẽ. Unde
illam nemo principum huius scłi cog¬
nouit. Si enĩ cognouissent: nũquã dñm
głiȩ erucifixissent. Nobis autẽ inquit
norũq cȩlestium. quȩ de in iusibilibus
diuinȩ gr̃ę thesauris semꝑ indefectiua
ꝓdeunt: atq in uitam ducunt qͦscũq
diluunt n⁊ irrigant ꝑpetuam. Aquȩ &¬
enim iuiuentes solent appellari quȩ
deuena fontana ȩternaliter mananit.
ad distitictionem nimirũ illarũ. quę
uł copia pluuiarum in cisternis colli¬
guntur aut stagnis. uł solutione nuuũ
intorrentib magno ad tempus impetu
labuntur: s sereno redeunte disꝑeuNi.
Quibus merito breuis ac tumida: iac¬
tantia mundanę doctrinȩ confertur.

Expanded text:
potest esse telluris. Una ergo eademque doctrina potest esse telluris. Una ergo eademque doctrina gignit fructus in his quos instituit, et puteus est aquarum viventium: puteus quidem, quia non omnibus patet; non in promptu sita, sed una in corde sanctorum per revelationem sancti Spiritus reposita est. Unde illam nemo principium hujus saeculi cognovit. Si enim cognovissent, nunquam Dominum gloriae crucifixissent. Nobis autem, inquitnorum atque coelestium, quae de invisibilibus divinae gratiae thesauris semper indefectiva prodeunt, atque in vitam ducunt, quoscunque diluunt et irrigant. Aquae etenim viventes solent appellari, quae de vena fontana aeternaliter manant, ad distinctionem nimirum illarum quae vel copia pluviarum in cisternis colliguntur, aut stagnis, vel solutione nivium in torrentibus magno ad tempus impetu labuntur, sed sereno redeunte dispereunt. Quibus merito brevis ac tumida jactantia mundanae doctrinae confertur,
Abbreviated transcription (Latin):
uł aliis scłi aduersis inuitus a lasciuia
carnẽ compescit. atq ad abstinentię re¬
medium coartat: Quã uis & hoc int̃
uirtutes magnas ure ad numerari de¬
beat cũ flagella quis paternę correptionis
pacienter. humiliter. gratanter suscipi
ꝑuenerit. Aloes quoq si consideretuꝵ
intentius: apte & ipsa continentib assi¬
milatur. Est enĩ arbor odoris suauissimi
ac sumini: unde lignum ipsius antiqͥ
uice tymiamatum adolebatit altaribus.
At sucum manat amarissimũ: s medi¬
camentis congruum quã plurimis. Sic
& enĩ continentia carnaliumq restrictio
uoluptatum. ipso quidem actu acerba ẽ:
s uirtutis merito głosa. atq interno ar¬
concluso. inter lilia nascitur: quia
deprimitiua ȩccłia ꝓcessit in mun
creat&. De quo fonte bene sub infert̾.
puteus aquarum uiuentium. Puteus¬
semꝑ in alto ẽ: fons autẽ & in altum
semꝑ demensus ẽ. & in supremo uertice

Expanded text:
vel aliis saeculi adversis invitus a lascivia vel aliis saeculi adversis invitus a lascivia carnem compescit atque ad abstinentiae remedium coartat? Quamvis et hoc inter virtutes magnas iure adnumerari debeat cum flagella quis paternae correptionis patienter humiliter gratanter suscipiepervenerit. Aloaes quoque, si consideretur intentius, apte et ipsa continentibus assimilatur. Est enim arbor odoris suavissimi ac summi unde lignum ipsius antiqui vice thimiamatum adolebant altaribus, at sucum amarissimum manat, sed medicamentis congruum quam plurimis. Sic etenim continentia carnaliumque restrictio voluptatum ipso quidem actu acerba est, sed virtutis merito gloriosa atque interno arconcluso inter alia nascitur, quia de primitiva Ecclesia processit in mundrocrearet. De quo fonte bene subinfertur, Puteus aquarum viventium qusemper in alto est, fons autem et in altum semper demersus est, et in supremo vertice
Abbreviated transcription (Latin):
Sp̃s enim sc̃s disciplinę effugi& fictum.
Est autẽ myrra arbor arabiȩ. altitudinis
ad quinq cubitos. similis spinȩ quam
ridis atq amara. unide & nom̃ acce¬
pit myrra. Quȩ cuncta mortificationi
carnuis apte congruunt: quȩ amara ad
tempus sentitur. s in spe sẽꝑ urentis
patriȩ libentissime suscipitur. illuis
udelic& de qua petrus ait. Negenera¬
uit nos in spẽ uiuam. ꝑ resur rectionẽ
iħu xp̃i ex mortius. in hereditatẽ. iN¬
corruptibilem. & in contaminatam. &
iminarcessibilem. conseruatam in cęlis.
tem ꝑpetuo salu&. corpus laborũ punc¬
tionibus tẽporaliter affligit. S & hoc
qd̃ guita eius sponte manans. p̃ciosior ẽ.:
elicita autẽ corticis uultiere uilior indi¬
catur. qͥs ñ uideat maioris ante diñ
eẽ. iurtutis. cũ quis sanũ corpus suũ
ac uegetũ. arridente etiã foris rerum
copia. castigare. ac seruituti subicere
contendit: quã cũ pressus egritudini.

Expanded text:
Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum . Spiritus enim sanctus disciplinae effugiet fictum . Est autem myrrha arbor Arabiae, altitudinis ad quinque cubitos, similis spinae; quam ridis atque amara, unde et nomen accepit myrrha. Quae cuncta mortifcarnis apte congruunt, quae amara ad tempus sentitur, sed in spe semper virentis patriae libentissime suscipitur; illius videlicet, de qua Petrus ait: « Regeneravit nos in spem vivam per resurrectionem Jesu Christi ex mortuis, in haereditatem incorruptibilem et incontaminatam , » immarcescibilem, conservatam in coelis item perpetuo salvet, corpus laborum punctionibus temporaliter affligit; sed et hoc quod gutta eius sponte manans pretiosior est, elicita autem corticis vulnere vilior indicatur, quis non videat maioris ante Deum esse virtutis cum quis sanum corpus suum ac vegetum arridente etiam foris rerum copia castigare ac servituti subicere contendit quam cum pressus aegritudine
Abbreviated transcription (Latin):
tantur. Quomͦ eiũ corruptio mortuȩ car¬
nis putredinem luxurię: ita conditura
euis typicȩ si in bonũ accipitur. uir¬
tutẽ continentię & castitatis quȩ men-¬
bra nr̃a auitiis refrenat: aptissime
demonstrat. Prima uero unguenta
illa sunt: de quib dicit apłs. Emula¬
mini autẽ carismata maiora. & ad huc
excellentiorẽ uiã nobis de monstro. Si
lingius homitium loquar & angłorũ.
caritatem autẽ ñ habeam factus sũ
ut aes sonans & cimbalum tinniens.
& cet̾a: Quȩ de magnis illis uirtutibus
in quibus arcem ten& ipsa caritas.
magnus dicendi artifex mirificȩ difse¬
ruit. Pulera sane coniunctio ut myrra
& aloe cũ omnibus primis unguentis
dñico oriantur in orto: quia dũ carnẽ
alascuua restringimus. consequens ẽ.
ut maiora sp̃s dona ꝑcipiamus. Cui
contra dictum ẽ : qm̃ in maliuolam
animam non intrauit sapientia. nec
habitauit in corpore subdito peccatis.

Expanded text:
tantur. Quomodo enim corruptio mortuae cartantur. Quomodo enim corruptio mortuae carnis, putredinem luxuriae, ita conditura ejus, ubi typice in bonum accipitur, virtutem continentiae et castitatem, quae membra nostra a vitiis refrenant aptissime demonstrat. Prima vero unguenta illa sunt de quibus dicit Apostolus: Aemulamini autem charismata majora, et adhuc excellentiorem viam vobis demonstroquar et angelorum, charitatem autem non habeam, factus sum ut aes sonans et cymbalum tinniens , et caetera quae de magnis illis virtutibus, in quibus arcem tenet charitas, magnus dicendi artifex mirifice disseruit. Pulchra sane conjunctio, ut myrrha et aloe cum omnibus primis unguentis Dominico oriantur in horto, quia dum carnem a lascivia restringimus, consequens est ut majora Spiritus dona percipiamus. Cui contradictum est, quoniam in malevolam animam non intrabit sapientia, nec habitabit in corpore subdito peccatis .
Abbreviated transcription (Latin):
Sicut fistula & cẏnamomum humiles
iustorum cogitationes: sic & ligna
libani sublimes eorũ actiones demonistrati.
Quia nimirum non solum hȩç odoris ac
preferunt: s etiam in magnã se altitu¬
dinem multumq robur attollunt. Uude
& eclificiis sunt apta maioribus. hoc iN¬
ipso etiam cantico attestante in quo suꝑiꝰ
dictum ẽ. Ligna domorũ nir̃arum ey¬
pressina. & iterũ. Ferculum fecit sibi
rex salomon de lignis libani. Fistula ergo
& cẏnamomũ in orto dñi ꝓdeunt cum
uniuersis lignis libani. qi hi qͥ in scã
ȩccłia humilitate ⁊ pacientia mirandi
sunt: una cũ eis qui ipsam ȩccłiam p̃di¬
cando. uł uirtutes faciendo fir miter
muniunt. paliam suꝑnę retributionis
expectant. Myrra & aloe cũ omnibus¬
tiam carnis exprimunt. quia nimirũ
horũ naturȩ ẽ. aromatũ: ut uncta ex eis
corpora defunctorũ minune putrescant.
sic̃ dñicȩ quoq sepulturȩ documenta tes¬

Expanded text:
Sicut fistula et cinnamomum, humiles Sicut fistula et cinnamomum, humiles justorum cogitationes, sic et ligna Libani, sublimes eorum actiones demonstrant, quia nimirum haec non solum odoris ac praeferunt, sed etiam in magnam se altitudinem multumque robur attollunt. Unde et aedificiis sunt apta majoribus, hoc ipso etiam cantico attestante, in quo superius dictum est: Tigna domorum nostrarum cypressina. Et iterum: Ferculum fecit sibi rex Salomon de lignis Libani. Fistula ergo et cinnamomum in horto Domini prodeunt cum universis lignis Libani, quia hi qui in sancta Ecclesia humilitate et patientia mirandi sunt, una cum eis qui ipsam ecclesiam praedicando, vel virtutes faciendo, firmiter muniunt, palmam supernae retributionis exspectant. Myrrha et aloe contiam carnis exprimunt, quia nimirum horum natura est aromatum, ut uncta ex eis corpora defunctorum minime putrescant, sicut Dominicae quoque sepulturae documenta tes
Abbreviated transcription (Latin):
quid ꝓ nobis passus ẽ. d̾s. minus nos pati
quã meremur agnoscamus. Cynamoniũ
eiusdem uirtutis figuram ten&. Nlã & hȩc
arbor ẽ. fructice breuis. s ui & odore pre¬
cipua: atq ad medicinȩ usus fistule duplo
prestans. Unde apte potest intelligi. quẽ
ꝓfectum humilitatis scriptura uoluerit
ex primere: in eo qđ post fistulam posuit
milium. qui fragilitatis ꝓprie conscii.
cotidianis in precib dõ dicere norut it.
Loquar ad dñm meũ cũ sim cinis ⁊ puluiꝰ.
& iterũ. lpse me reprehendo ⁊ ago peniten¬
tiam in fauilla & citere. Et bene post
fistulam colore purpureã eynamomum
ponit. cinere coloris arborẽ: qi ꝑ recordatio¬
nem nobis diuci uulneris. oritur despec¬
tus nr̃ȩ uirtutis. & huius autem cortex
inprecio ẽ. Qui qđ inmodum canne
rotundus sit & gracilis: cinamomi
nomen accepit. Ammomum enĩ grecȩ:
ĩmaculatum dicitur. Fistula inquit &
cẏnamomum eũ unniuersis lignis libani.

Expanded text:
quid pro nobis passus est Deus, minus nos pati quid pro nobis passus est Deus, minus nos pati quam meremur agnoscimus. Cinnamomum ejusdem virtutis figuram tenet: nam et haec arbor est frutice brevis, sed vi et odora praecipua, atque ad medicinae usus, fistula dupla praestans. Unde apte potest intelligi quia profectum humilitatis Scriptura voluerit exprimere, in eoque post fistulam posuit milium, qui fragilitatis propriae conscii, quotidianis in precibus Deo dicere norunt: Loquar ad Dominum meum, cum sim pulvis et cinis . Et iterum: Ipse me reprehendo, et ago poenitentiam in favilla et cinere . Et bene post fistulam colore purpuream, ponit cinnamomum cinerei coloris arborem, quia per recordationem nobis Dominici vulneris oritur despectus nostrae virtutis. Hujus autem cortex in pretio est, qui, quod in modum cannae rotundus sit et gracilis, cinnamomi nomen accipit. Ammomum enim Graece, immaculatum dicitur. Fistula, inquit, et cinnamomum cum universis lignis Libani.
Abbreviated transcription (Latin):
tere. & calefacere menbrorũ. in ꝓitu ẽ.
quia memoria diũcȩ passionis pigrum
moriendi pauorẽ a fideliũ cordib expellit.
eosq ad initandam eius morte non solũ
uitia sua mortificando: uerũ etiã animas
ꝓ eo ponendo inflaminat atq alacres fa-¬
cit. Fistula & cỹnamonum. cũ uniuer¬
inter aromaticas annumeratur arbores.
Est autẽ robusti corticis & purpurei. qui
ad curandas uiscerum molestias multum
cominodus eẽ. narratur. Hȩc ꝓ sui bre¬
uitate aquibusdam inter herbas reputa¬
tur odoriferas. Quȩ rectȩ ꝓ ipsa breuitate
huiiles sp̃u quorũ ẽ. regnum cęlorum
significat. Qui quasi purpureo uestiti co¬
semꝑ ipsi ad patiendum ꝓ dño parati:
qualis erat qui ait. Qm̃ ꝓpter te morte
afficunur totadie. estimati sumus ut
oues occisionis. Nam & hȩc ẽ. uirtus quȩ
maximȩ internos animorũ motus ac
lasciuias quasi iuscerum dolores castiga¬
re ac tollere consueuit: cũ recogitantes

Expanded text:
tere et calefacere membrorum, in promptu est tere et calefacere membrorum, in promptu est quia memoria Dominicae passionis pigrum moriendi pavorem a fidelium cordibus expellit, eosque ad imitandam ejus mortem, non solum vitia sua mortificando, verum etiam animas pro eo ponendo inflammat atque alacres facit. Fistula et cinnamomum, einter aromaticas annumeratur arbores. Est autem robusti corticis et purpurei, quae ad curandas viscerum molestias multum commoda esse narratur. Haec pro sui brevitate a quibusdam inter herbas reputatur odoriferas; quae recte pro ipsa brevitate humiles spiritu, quorum est regnum coelorum, significat; qui quasi purpureo vestiti cosemper ipsi ad patiendum pro Domino parati, qualis erat, qui ait: Quoniam propter te morte afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis . Nam et haec est virtus quae maxime inter nos animorum motus ac lascivias, quasi viscerum dolores, castigare ac tollere consuevit, cum recogitantes
Abbreviated transcription (Latin):
sius instruit. uł hanc ipsos paciendo do¬
cet imitari. Crocus qui quasi aurosi
coloris florẽ hab&: ostendit eos qͥ ãpliori
caritatis gr̃a resplendent. Quȩ sic̃ aurũ
metallis ceteris: sic uirtutibus omtub
eminet. Nunc inquit manent. fides.
spes. caritas. tria hȩc. Maior autẽ his ẽ.
caritas. Cui contra iheremias ꝑdicionẽ
cuuum suoꝵ deplorans ait. Iui uesce¬
bantur in croceis. amplexati sunt ster¬
cora. Amplexantur quippe stercora qͥ
uescebantur incroceis: cũ hi qͥ uidebatĩ
quondam florib caritatis rutilare gra¬
tissimis: post modum se fedis in cipiutit
uiciorũ inmergere uolutabris. S & hoc
qd crocus ardentib latiguentiũ menbris
solatium refrigerũ conferre ꝑhibetur.
eiusdem summe uirtutis actibus congruit:
quȩ ab estu carnalium uoluptatũ animos
temꝑare. atq ad desiranda suꝑnȩ patriȩ
gaudia consueuit accendere. Qd̃ uero
nardus algentium rigorem fertur discu-¬

Expanded text:
sius instruit, vel hanc ipsos patiendos, dosius instruit, vel hanc ipsos patiendos, docet imitari crocus, quasi aurosi coloris florem habens; ostendit eos qui ampliori charitatis gratia resplendent; quae, sicut aurum metallis caeteris, sic virtutibus antecellit omnibus. Nunc, inquit, manent fides, spes, charitas, tria haec; major autem his est charitas . Cui contra Jeremias perditionem civium suorum deplorans ait: Qui nutriebantur in croceis, amplexati sunt stercora Amplexantur quippe stercora, qui nutriebantur in croceis, cum hi, qui videbantur quondam floribus charitatis rutilare gratissimis, postmodum se foedis incipiunt vitiorum immergere volutabris. Sed et hoc quo crocus ardentibus languentium membris solatium refrigerii conferre perhibetur, eisdem summae virtutis actibus congruit, quae ab aestu carnalium voluptatum animos temperare, atque ad desideranda supernae patriae gaudia consuevit accendere. Quod vero nardus algentium rigorem fertur discu