comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
ti mercennarii in domo patris habun¬
dant panib. Longe quippe ase discesse¬
rat: quando peccabat. Et si non esuris¬
ret insemet ipsum minime redisset.
quia postquam terrenis rebus indi¬
guit. tunc cogitare cepit. quid de sp̃ĩ¬
talib amisit Pauꝑes ergo & debiles
ceci & claudi uocant᷑ & ueniunt. qͥa
infirmi quiq atq in hoc mundo des¬
pecti. plerumq tanto celeruis uocem
cdi audiunt. quanto & in hoc mundo
non habent ubi delectentur. Quod
bene amalechitarũ puer ille egyptiꝰ
designat. qui a malechitis predanib
atꝙ currentib eger remansit inuia.
fame sitiq aruit. Quem tam̃ dauid
inuenit ei cibum potumq prebuit
Qui ilico conualescens: dux dauid fa¬
ctus ẽ Conuiuantes amalechitas. ama¬
lechita repperit: ꝙ eos qui se debilem
reliquerant. cum magna fortitudine
prostrauit. A malechita quippe. popłs
nantur: Quȩ terrena cuncta ambi-¬
endo quasi lambunt. dum solis tem¬

Expanded text:
ti mercenarii in domo patris mei abunti mercenarii in domo patris mei abundant panibus? Longe quippe a se discesserat quando peccabat. Et si non esurisset, in semetipsum minime rediisset, quia postquam terrenis rebus indiguit, tunc cogitare coepit quid de spiritalibus amisit. Pauperes ergo et debiles, caeci et claudi vocantur, et veniunt, quia infirmi quique, atque in hoc mundo despecti, plerumque tanto celerius vocem Dei audiunt, quanto et in hoc mundo non habent ubi delectentur. Quod bene Amalecitarum puer ille Aegyptius designat , qui Amalecitis praedantibus atque currentibus aeger remansit in via, et fame sitique aruit. Quem tamen David invenit, ei cibum potumque praebuit; qui illico convalescens dux David factus est. Convivantes Amalecitas reperit, et eos qui se debilem reliquerant cum magna fortitudine prostravit. Amalecita quippe populusnantur? Quae terrena cuncta ambiendo quasi lambunt, dum solis tem
Abbreviated transcription (Latin):
las respuit. Quia ergo suꝑbi uenire
rennuunt. pauꝑes eliguntur. Cur
hoc: Quia iuxta pauli uocẽ. infirma
mundi elegit ds. ut confundat fortia
Sed notandum nobis est quomodo
dicuntur. qui uidicio suo apud semet¬
ipsos infirmi sunt. Nam pauꝑes
& quasi fortes sunt. qui ꝙ posit in
pauꝑtatem suꝑbiunt. Ceci uero sunt
qui nullum ingenii lumen habent.
Claudi quoq sunt. qui rectos gressus
in oꝑatione non habent. S dum moꝵ
uicia inmenbroꝵ debilitate signant᷑.
ꝓfecto liquet. quia sicut illi peccatores
fuerunt. qui uenire uocati noluerun.
ita hi quoq peccatores sunt qui inui¬
tantur ꝙ ueniunt. S ed peccatores
suꝑbi respuuntur: ut peccatores hu¬
miles eligantur. Hos itaq elegit d̃s
quos despicit mundus. quia plerũq
ipsa despectio. hominẽ reuocat ad se¬
met ipsum. Is enim qui patrem reli¬
quit & partem substantiȩ quam ꝑce¬
perat ꝓdige expendit. postquam esu-¬
rire cȩpit. in se reuersus dixit. Quan¬

Expanded text:
las respuit. Quia ergo venire superbi las respuit. Quia ergo venire superbi renuunt, pauperes eliguntur. Cur hoc? Quia, juxta Pauli vocem, Infirma mundi eligit Deus, ut confundat fortia . Sed notandum est quomodo dicuntur, qui judicio suo apud semetipsos infirmi sunt. Nam pauperes et quasi fortes sunt, qui et positi in paupertate superbiunt. Caeci vero sunt, qui nullum ingenii lumen habent. Claudi quoque sunt, qui rectos gressus in operatione non habent. Sed dum morum vitia in membrorum debilitate signantur, profecto liquet quia sicut illi peccatores fuerunt qui vocati venire noluerunt, ita hi quoque peccatores sunt qui invitantur et veniunt. Sed peccatores superbi respuuntur, ut peccatores humiles eligantur. 7. Hos itaque elegit Deus quos despicit mundus, quia plerumque ipsa despectio hominem revocat ad semetipsum. Is enim qui patrem reliquit, et partem substantiae quam perceperat prodige expendit, postquam esurire coepit, in se reversus dixit: Quan
Abbreviated transcription (Latin):
num sit conugium. atq ad ꝓpagan¬
dam sobolem. ꝓuidentia diuina cõ-¬
stitutum. ñnulli tam̃ non ꝑ hoc fe-¬
cunditatem ꝓlis. sed desideria ex¬
petunt uoluptatis. Et id circo per
rem iustam. significari potest non
in congrue res iniusta. Ad cenam¬
uii summus pater familias inuitat.
sitati. alius uoluptati carnis est
deditus. nimirum reꝑbi omnes si-¬
mul exeusant. Dum hunc trena
cura occupat illum alieni actus
sagax cogitatio deuastat. alterius
etiam mentem uoluptas carnis in¬
quinat. fastidiosus quisq ad ȩter¬
ne uite epulas non festinat. Sequi-¬
tiur. Reu̾sus seruus nuntiauit hȩc
paterfamilias. Exicito inplateas
& uicos ciuitatis. ꝙ pauꝑes ac de¬
biles cecos &e claudos introdue
huic. Ecce qui terrenȩ substantiȩ
plus iusto incubat. uenire ad domi¬
nicam cenam recusat. qui labore eu¬
riositatis insudat p̃parata uitȩ ali¬
menta fastidit. qui carnalib deside¬
riis inseruit. spiritalis conuiuii epi¬

Expanded text:
num sit conjugium, atque ad propagannum sit conjugium, atque ad propagandam sobolem providentia divina constitutum, nonnulli tamen non per hoc fecunditatem prolis, sed desideria expetunt voluptatis, et idcirco per rem justam significari potest non incongrue res injusta. Ad coenamvii summus paterfamilias invitat; sitati, alius voluptati carnis est deditus, nimirum reprobi simul omnes excusant. Dum hunc terrena cura occupat, illum alieni actus sagax cogitatio devastat, alterius etiam mentem voluptas carnalis inquinat, fastidiosus quisque ad aeternae vitae epulas non festinat. 6. Sequitur: Reversus servus nuntiavit haec paterfamiliaet vicos civitatis, et pauperes ac debiles, et caecos et claudos introduc huc. Ecce qui terrenae substantiae 1622 plus justo incubat, venire ad dominicam coenam recusat; qui labori curiositatis insudat, praeparata vitae alimenta fastidit; qui carnalibus desideriis inservit, spiritalis convivii epu
Abbreviated transcription (Latin):
uillam. ꝙ is qui ꝓpter ꝓbanda
iuga boum a cena sui inuitatoris
excusat. humilitatis uerba ꝑmis¬
euit dicens. rogo te habe me excu¬
satum. Dum enim dicit rogo. & ta¬
men uenire contempnit: humili¬
tas sonat inuoce. suꝑbia in actione.
Et ecce hoc diuidicat prauus qͥsq
cum audit. nec tam̃ ea quȩ duuidicat
agere desistit. Nam dum cuilibet
ꝑuerse agenti dicimus conũtere.
dm̃ sequere. mundum relinque
ubi hunc nisi ad dominica cenam
uocamus: Sed dum respondet ora
ꝓ me quia peccator sum. hoc non pos¬
sum facere. quid aliud agit. nisi ꝙ
rogat ꝙ excusat: Dicens namq qͥa
peccator sum. humilitatẽ insinuat
subiungens autem conuerti non pos¬
sum: suꝑbiam demonstrat. Rogan¬
do gͥ excusat. qui ꝙ humilitatem
fuꝑducit inuoce. ꝙ suꝑbiam exercet
inactione. Alius autem dixit. Uxo¬
rem duxi. & uło non possum ueni¬
re. Quid ꝑ uxorem. nisi uoluntas car¬
nis accipitur: Nam quamuis bo¬

Expanded text:
villam et is qui propter probanda villam et is qui propter probanda juga boum a coena sui invitatoris excusat, humilitatis verba permiscet, dicens: Rogo te, habe me excusatum. Dum enim dicit Rogo te, et tamen venire contemnit, humilitas sonat in voce, superbia in actione. Et ecce haec dijudicat pravus quisque cum audit, nec tamen ea quae dijudicat agere desistit. Nam dum cuilibet perverse agenti dicimus Convertere, Deum sequere, mundum relinque, ubi hunc nisi ad Dominicam coenam vocamus? Sed cum respondet: Ora pro me, quia peccator sum, hoc facere non possum, quid aliud agit, nisi et rogat et excusat? Dicens namque: Peccator sum, humilitatem insinuat; subjungens autem: Converti non possum, superbiam demonstrat. Rogando ergo excusat, qui et humilitatem superinducit in voce, et superbiam exercet in actione. 5. Alius autem dixit: Uxorem duxi, et ideo non possum venire. Quid per uxorem nisi voluptas carnis accipitur? Nam quamvis bo
Abbreviated transcription (Latin):
Quid in quinq ugis boum. nisi
quinq corporis sensus accipimus:
Qui recte quoq uiga uocati sunt.
quia inutroq sexu geminantur. Q
uidelicet sensus corporales. quia in
ora cognoscunt. & deserentes intima.
ea quȩ extra sunt tangunt. recte ꝑ
eos curiositas designatur. Quȩ dũ
alienam querit uitam discutẽre
semꝑ sua uitima nesciens. studet
exteriora cogitare. Graue namq cu¬
riositatis ẽ uicium. quȩdum cuuisli¬
bet mentem ad inuestigandã proxi
miuitam. exterius ducit. semꝑ sua
intima ei abscondit. ut aliena sciens
se nesciat. Et curiosi animus quan
toꝑitus fuerit alieni meriti: tanto fiat
ignarus sui. Propter hoc namq &
de eisdem quoq ugis boum dicit᷑.
eo ꝓbare illa. Rogo te habe me ex¬
cusatum. Ipsa enim excusantis uer¬
ba. a uicii sui significatione non
discrepant. dum dicit eo probare
illa: quia uidelicet aliquando ꝑtine¬
re probatio adcuriositatẽ solet. Sed
notandum quod & is quiꝓpter

Expanded text:
Quid in quinque jugis boum nisi Quid in quinque jugis boum nisi quinque corporis sensus accipimus? Qui recte quoque juga vocati sunt, quia in utroque sexu geminantur. Qui videlicet corporales sensus, quia intora cognoscunt, et, deserentes intima, ea quae extra sunt tangunt, recte per eos curiositas designatur. Quae dum alienam quaerit vitam discutere, semper sua intima nesciens, studet exteriora cogitare. Grave namque curiositatis est vitium, quae dum cujuslibet mentem ad investigandam vitam proximi exterius ducit, semper ei sua intima abscondit, ut aliena sciens, se nesciat, et curiosi animus quanto peritus fuerit alieni meriti, tanto fiat ignarus sui. Propter hoc namque et de eisdem quinque jugis boum dicitur: Eo probare illa; rogo te, habe me excusatum. Ipsa enim excusantis verba a vitii sui significatione non discrepant dum dicit: Eo probare illa, quia videlicet aliquando pertinere probatio ad curiositatem solet. Sed notandum est quod et is qui propter
Abbreviated transcription (Latin):
tentis conuiuiũ alter occurreret. Ho¬
mo ergo diues inuitat. & pauꝑ occur¬
rere festinat. Addei inuitamur con¬
uiuium. & excusamus. Sed ecce int̾
hȩc estimare possum qͥd ͥ corda nr̃a
respondeant. O ccultis enim fortas
se cogitationib sibi dicunt. excusare
nolumus. Ad illud enim suꝑnȩ re-¬
fectionis conuiuiũ. ꝙ uocari. ꝙ ꝑue¬
nire gratulamur. Loquentes uobis
talia. mentes ur̃ȩ uerum dicunt: si
non plus trena quam cȩlestia dili-
gunt: si non amplius rebus corpo-¬
ralib quam sp̃italib occupantur.
Unde hic quoq ipsa exeusantium
causa subiungitur. cum protinus
subinfertu. Primus dixit. Uillã
emi: ꝙ necesse habeo exire & uide¬
re illam. Rogo te habe me exeusatũ.
Quid ꝑ uillam. nisi terrena sub¬
stantia designatur: Exiit ergo ui¬
dere illam. qui sola exteriora cogi¬
tat. ꝓpter substantiam. Alter dixit.
Iuga boum emi quinq: & eo ꝓba¬
re illa. Rogo te. habe me excusatũ.

Expanded text:
tentis convivium alter occurreret? Hotentis convivium alter occurreret? Homo ergo dives invitat, et pauper occurrere festinat; ad Dei invitamur convivium, et excusamus. Sed ecce inter haec aestimare possum quid sibi corda vestra respondeant. Occultis enim fortasse sibimet cogitationibus dicunt: Excusare nolumus, ad illud enim supernae refectionis convivium et vocari et pervenire gratulamur. 4. Loquentes vobis talia mentes vestrae verum dicunt, si non plus terrena quam coelestia digunt, si non amplius rebus corporalibus quam spiritualibus occupantur. Unde hic quoque ipsa excusantium causa subjungitur, cum protinus subinfertur: Primus dixit ei: Villam emi, et necesse habeo exire, et videre illam; rogo te, habe me excusatum. Quid per villam nisi terrena substantia designatur? Exiit ergo videre villam qui sola exteriora cogitat propter substantiam. Alter dixit: Juga boum emi quinque, et eo probare illa; rogo te, habe me excusatum.
Abbreviated transcription (Latin):
namq fastidium nr̃m: iam parata
sunt omnia. Sed si adhuc carnales
estis. fortasse epulas carnales inqui¬
ritis. ecce ipsȩ carnales epulȩ inspi-¬
ritali uobis alimento conũse sunt.
Ad abstergendum namq mentis nr̃ȩ
fastidium: incena dei. ille uobis sin¬
gularis agnus occisus ẽ Sed quid
agimus qui hoc quod subiungitur.
adhue fieri amults uidemus : Et ce-¬
perunt omnes simul excusare. Offert
dłs quod rogari debuit. non rogatus
dare uult quod uix sꝑare poterat qͥa
dignaretur largiri postulatus. Con-¬
tempnit᷑ uero paratas delicias refec-¬
tionis ȩternȩ denuntiat: & tamen si-¬
mul omnes excusant. Ponamus ante
mentis oculos minima. ut possimus
digne pensare maiora. Si quispiam
potens ad inuitandum quem libet
pauꝑem muteret: quid frr̃s rogo. qͥd
pauꝑ ille fecisset: nisi de eadem inui¬
tatione sua gauderet. responsum hu¬
mile redderet. uestem mutaret: ire
quantocius festinaret ne pͥor se ad po¬

Expanded text:
namque fastidium vestrum jam parata namque fastidium vestrum jam parata sunt omnia. Sed si adhuc carnales estis, fortasse epulas carnales inquiritis. Ecce ipsae carnales epulae in spiritale vobis alimentum conversae sunt. Ad abstergendum namque mentis vestrae fastidium in coena Domini ille vobis singularis agnus est occisus. 3. Sed quid agimus, qui hoc quod subjungitur adhuc fieri a multis videmus? Et coeperunt omnes simul excusare. Offert Deus quod rogari debuit; non rogatus dare vult quod vix sperari poterat quia dignaretur largiri postulatus, contemnitur; paratas vero delicias refectionis aeternae denuntiat, et tamen simul omnes excusant. Ponamus ante oculos mentis minima, ut possimus digne pensare majora. Si quispiam potens ad invitandum quemlibet pauperem mitteret, quid, fratres, rogo, quid pauper ille faceret, nisi de eadem sua invitatione gauderet, responsum humile redderet, vestem mutaret, ire quantocius festinaret, ne prior se ad po
Abbreviated transcription (Latin):
stis dieb sumus. Et cum de ȩdifica¬
tione ur̃a uobis aliquid loquor. hoc
c̃ quod ago. seruus sum enim sum¬
mi patrisfamilias. Cum uos ammo¬
neo ad contemptũ scłi: inuitare uos
uenio ad cenam d̃i. Nemo me ꝓpt̃
me hoc in loco despiciat. Et si adin¬
uitandum nequaquam dignus ap¬
pareo: sed tamen magne sunt deli¬
ciȩ quas ꝓmitto. Sepe frr̃s mei solet
euenire qd dico: ut ꝑsona potens
famulum habeat despectum. Cũꝙ
ꝑ eum suis forte extraneis aliquod
responsum mandat. non despicitur
ꝑsona loquentis serui quia seruat᷑
in corde reuerentia mittentis dñi. Nec
pensant qui audiunt ꝑ quem: sed qͥd
uel aquo audiant. Ita ergo fir̃s. ita uos
agite. & si nos forsitan digne despici¬
tis: inmente tamen ur̃a uocantis dñi
reuerentiam seruatȩ. conuiuȩ fieri sũ¬
mi patrisfamilias libenter obȩdite.
Corda ur̃a discutitȩ: atq ex eis morta¬
le fastidium pellite Ad repellendũ

Expanded text:
stis diebus sumus, et cum de aedificastis diebus sumus, et cum de aedificatione vestra aliquid vobis loquor, hoc est quod ago, servus enim sum summi patrisfamilias. Cum vos admoneo ad contemptum saeculi, invitare vos venio ad coenam Dei. Nemo me propter me hoc in loco despiciat. Et si ad invitandum nequaquam dignus appareo, sed tamen magnae sunt deliciae quas promitto. Saepe, fratres mei, solet evenire quod dico, ut persona potens famulum habeat despectum; cumque per eum suis forte vel extraneis aliquod responsum mandat, non despicitur persona loquentis servi, quia servatur in corde reverentia mittentis domini. Nec pensant qui audiunt per quem, sed quid vel a quo audiant. Ita ergo, fratres, ita vos agite, et si nos forsitan digne despicitis, in mente tamen vestra vocantis Domini reverentiam servate. Convivae fieri summi patrisfamilias libenter obedite. Corda vestra discutite, atque ex eis mortale fastidium pellite. Ad repellendum
Abbreviated transcription (Latin):
nam magnam: quia sacietatẽ nob
conuocat multos. sed pauci uenuint:
quia non nunquã ipsi qui ei ꝑfidem
subiect sunt. ȩterno eiꝰ conuiuo. ma¬
le uiuendo contra dicunt. Misit auts
uum hora cenȩ. dicere inuitatis ut ue¬
nirent. Quid hora cenȩ nisi finis ẽ
mundi: In quo nimirum nos suntꝰ
sicut iam dudum paulus testatur di
pensamus quia nichil ẽ quod restat.
eo debemus ꝑtimescere. ne tempus
grȩ quod presto ẽ pereat. Idcirco aũ
hoc conuuuũ dei. non prandium
sed cena nominatu. quia post pran¬
dium cena restat. post cenam uero
coniuuium nullum restat. Et quia
ȩternum dei nobis in extremo p̃para¬
bitur conuiuium. rectum fuit ut
hoc non prandium sed cena uoca¬
retur. Sed quis ꝑ hunc seruum qͥ
a patre familias ad inuitandũ mit¬
titur. nisi p̃dicatorum ordo signat᷑
De quo uidelicet ordine. quamus¬
nos adhuc indigni existimtis. quã¬
uis peccatorum nr̃orum ponderi¬
bus grauamur ꝙ nos tamen ini¬

Expanded text:
nam magnam, quia satietatem nobinam magnam, quia satietatem nobi Quia vocat multos, sed pauci veniunt, quia nonnunquam ipsi qui ei per fidem subjecti sunt aeterno ejus convivio male vivendo couum hora coenae dicere invitatis ut venirent. Quid hora coenae, nisi finis est mundi? In quo nimirum nos sumus, sicut jam dudum Paulus testatur, dipensamus quia nihil est quod restat, eo debemus pertimescere ne tempus gratiae quod praesto est pereat. Idcirco autem hoc convivium Dei non prandium, sed coena vocatur, quia post prandium coena restat, post coenam vero convivium nullum restat. Et quia aeternum Dei convivium nobis in extremo praeparabitur, rectum fuit ut hoc non prandium, sed coena vocaretur. Sed quis per hunc servum, qui a patrefamilias ad invitandum mittitur, nisi praedicatorum ordo designatur? De quo videlicet ordine quamvis adhuc indigni existimus, quamvis peccatorum nostrorum pondere gravamur, et nos tamen in i
Abbreviated transcription (Latin):
nime gustastis. Sed cibum uitȩ ex
palato cordis tangite. ut probantes
eiꝰ dulcedinẽ amare ualeatis. Has
autem delicias homo tunc amisit.
cum in paradyso peceauit: extra
exiit: os acibo internȩ dulcedinis
clausit. Unde nos quoq nati in
huius ꝑegrinationis erumpna.
Huc fastidiosi iam uenimus. nesci¬
mus quid desiderare debeamus.
Tantoq se amplius fastidii nr̃i mor¬
b exaggerat. quantomagis ab ȩsu
illius dulcedinis animus elongat.
& eo iam internas delicias non ap¬
petit. quo eas dui comedere longeq
desueuit. fastidio gͦ nr̃o tabescimꝰ
&e longa in ediȩ peste fatigamur.
Et quia gustare intus nolumus pa¬
ratam dulcedinẽ: amamiꝰ foras mise¬
ri famem nr̃am. Sed suꝑna nos pi¬
etas. nec deserentes se deserit: contẽp¬
nentes enim illas delicias. ad memo¬
riȩ nr̃ȩ oculos reuocat. easq nobis
ꝓponit inꝓmissione. & dorporem ex-¬
cuit.atq ut fastidium nr̃m repelle
fecit cenam magnam. & uocauit

Expanded text:
nime gustatis. Sed cibum vitae ex nime gustatis. Sed cibum vitae ex palato cordis tangite, ut probantes ejus dulcedinem amare valeatis. Has autem homo delicias tunc amisit, cum in paradiso peccavit ; extra exiit, cum os a cibo aeternae dulcedinis clausit. Unde nos quoque nati in hujus peregrinationis aerumna, huc fastidiosi jam venimus, 1619 nec scimus quid desiderare debeamus; tantoque se amplius fastidii nostri morbus exaggerat, quanto magis ab esu illius dulcedinis animus elongat; et eo jam internas delicias non appetit, quo eas comedere diu longeque desuevit. Fastidio ergo nostro tabescimus, et longa inediae peste fatigamur. Et quia gustare intus nolumus paratam dulcedinem, amamus foris miseri famem nostram. Sed superna nos pietas nec deserentes se deserit. 2. Contemptas enim illas delicias ad memoriae nostrae oculos revocat, easque nobis proponit; in promissione torporem excutit, atque ut fastidiumfecit coenam magnam, et vocavit
Abbreviated transcription (Latin):
rales deliciȩ cum non
habentur graue in se
desid̾ium accendunt:
cum uero habitȩ eduntur: come¬
dentẽ ꝓtinus infastidium ꝑ sacie¬
tatem uertunt. At contra spirita¬
les deliciȩ cum non habentur in
fastidio sunt: cum uero habentur
in desiderio. tantoq a comedente
amplius esuruntur: quanto &
ab esuriente ampluis comedunt᷑
In illis appetitus placet. expientia
displicet: in istis appetitus uilis est.
exꝑientia magis placet. In illis ap¬
petitus saturitatẽ. saturitas fasti¬
dium generat: istis autem appeti¬
tus sacuritatẽ. sacuritas appetitũ
parit. Augent enim spiritales de¬
liciȩ desiderium inmente dum saci¬
ant: quia quantomagis earum sa¬
por ꝑcipitur eo amplius cognosci¬
tur: qđ auidius ametur. Et idcirco
non habitȩ amari non possunt:qͥa
earum sapor ignoratur. Quis ama¬
re ualeat: quod ignorat: Proinde
psalmista nos ammonet dicens.
Gustate ꝙ uidete. qm̃ suauis est
dominus. Ac si aꝑte dicat. Suauita¬
tem eiꝰ non cognoscitis: si hane mi¬

Expanded text:
rales deliciae cum non habentur grave in se desiderium accendunt, cum vero habitae eduntur comedentem protinus in fastidium per satietatem vertunt. At contra spiritales deliciae cum non habentur in fastidio sunt, cum vero habentur in desiderio; tantoque a comedente amplius esuriuntur, quanto et ab esuriente amplius comeduntur. In illis appetitus placet, experientia displicet: in istis appetitus vilis est, et experientia magis placet. In illis appetitus saturitatem, saturitas fastidium generat; in istis autem appetitus saturitatem, saturitas appetitum parit. Augent enim spiritales deliciae desiderium in mente, dum satiant, quia quanto magis earum sapor percipitur, eo amplius cognoscitur quod avidius ametur. Et idcirco non habitae amari non possunt, quia earum sapor ignoratur. Quis enim amare valeat quod ignorat? Proinde Psalmista nos admonet, dicens: Gustate, et videte quoniam suavis est Dominus . Ac si aperte dicat: Suavitatem ejus non cognoscitis, si hanc mi
Abbreviated transcription (Latin):
ieuinasse Mira res: ieiunat ꝓ ciuita¬
tis peccato: quem peccati conditio ñ
constringit. Unde & nos fr̃s tem¬
porum angustias sustinentes. om̃s
pariter ieuinare debemus: ꝙ miseri¬
cordiam dĩ. cunctorum abstinentia un¬
plorare Nam quale sit hoc xp̃ianas
ꝓ salute sua non facere quod pe¬
cudes ꝓ hominũ salute fecerunt. nili
qd stolidior pecude s̃ qui indicto ꝓse
a sacendote ieuinio ñ ieuinat. Nonne
enim pecus ẽ: qui non intelligit quid
illi immineat quid ineumbat. Et pe¬
cus quidem uidens declinat foueam.
cauet p̾cipitia: tu autem non uis ieui¬
uando ꝑiculum declinare quod cernis:
Desꝑationis enim genus ẽ tunc man¬
aucare eum abstinere debeas: tunc
gaudere cum debeas deplorare. De
hac desꝑatione apłs dicit: qđ a nob̾
auertat s. Alanducemus & bibamꝰ.
eras enim moriamur. Ieuinemus gͦ¬

Expanded text:
jejunasse. Mira res: jejunat pro civitajejunasse. Mira res: jejunat pro civitatis peccato, quem peccati conditio non constringit. Unde et nos, fratngustias sustinentes omnes pariter jejunare debemus, et misericordiam Dei cunctorum abstinentia implorare. Nam quale sit hoc Christianum pro salute sua non facere quod pecudes pro hominum salute fecerunt? Nisi quod stolidior pecude est, qui indicto pro se a sacerdote jejunio non jejunat; nonne enim pecus est, qui non intelligit quid illi immineat, quid illi incumbat? Et pecus quidem videns declinat foveam, cavet praecipitia. Tu autem non vis jejunando periculum declinare quod cernis? Desperationis enim genus est tunc te manducare, cum abstinere debeas, tunc gaudere, cum debeas deplorare. De hac desperatione Apostolus dicit quod a nobis avertat Deus: Manducemus et bibamus: cras enim moriemur . Jejunemus
Abbreviated transcription (Latin):
causa destinare legatos. nos quodẽ
melius legationẽ ad dm̃ ꝑ ieuinia de¬
stinemus. ab ipso imploremus auri¬
lia. ad ipsum nos corde. & orationib
conferamus. Auxilium enĩ ñ aliunde
rogando petiuerant: sed de sius ieui¬
nando uiscerib exigerunt. Cur enĩ
petat ab altero. quiintra se potest in¬
uenire quod querit: Quanto enim
dõ uiciniores fuerimus: tanto aduer¬
sarii nr̃i a nob̃̾ longius repelluntur.
Oportet gͥ proximos nos fieri ło. qm̃
ꝑibunt. Quod si adõ qui longe sunt
ꝑibunt: utiq qui sunt proxuni salua¬
bunt᷑. Aliter gͦ proximi dõ ẽẽ non pos¬
sumus: nisi ad eum ieiuniis. orationi¬
b. & elemosiis ꝓpinquemus. Ds
enim ipse semꝑ misericors ieuniis:
ꝙ sc̃s est. Atꝙ idõ qui uult ꝓximus
dõ eẽ: debet imitari hoc. ẽẽ qđ deus ẽ
Tota gͥ intribulatione niniuitarum.
ciuitas ieiunauit. Quod dixi tota:
non solum enim senes. uiuenes. ꝙ in¬
fantes. sed etiam pecudes. legimus

Expanded text:
causa destinare legatos. Nos, quod est causa destinare legatos. Nos, quod est melius, legationem ad Deum per jejunia destinemus; ab ipso imploremus auxilia, ad ipsum nos corde et orationibus conferamus; auxilium enim illi non aliunde rogando petiverunt, sed de suis jejunando visceribus exegerunt. Cur ergo petat ab altero, qui intra se potest invenire 304 quod quaerit? Quanto enim Deo viciniores fuerimus, tanto adversarii nostri a nobis longius repellentur. Oportet igitur proximos nos fieri Deo; quot se a te, peribunt . Quod si a Deo qui longe sunt peribunt, utique qui sunt proximi salvabuntur; aliter ergo proximi Deo esse non possumus, nisi ad eum jejuniis, orationibus et eleemosynis propinquamus. Deus enim ipse misericors, jejunus, et sanctus est; atque ideo qui vult proximus Deo esse, debet imitari hoc esse quod Deus est. Tota igitur in tribulatione Ninivitarum civitas jejunavit; bene, quod dixit, tota; non solum enim senes, juvenes et infantes, sed etiam pecudes legimus
Abbreviated transcription (Latin):
pit esurire. quam miles. Clecesse
enim erat. ut qui potentior cunctis
fuerat. deuotior fieret uniũsis. Ex¬
emplo gͥ suo precesserat religionis
exercitum: non armis. sed sola deuo.¬
tione munitum. Iubet omnẽ sexum.
omnẽ etatem a diurnis epulis ab¬
stinere. additur religioso exercitui
numerus: cum intali deuotione etiã
in fantia militare compellitur. Pie¬
tas enim ẽẽ creditur in tali causa.
pariuilis quoq cibi substantiam
denegare. Non enim sufficiebat ad
placandum dm̃ peccantium satie¬
factio: nisi senioꝵ quoq peccata. par¬
uuloꝵ innocentia deploraret: & fle¬
tib alienis delicta sua uiuentus ablu¬
eret. Ista autem fr̃s omnia in commo¬
nitionẽ nr̃i facta ẽẽ nemo qui nesciat:
ut quotienscumq tribulationib per¬
urgemur: adhȩc p̃sidia concurramus.
Ut puta adũsarius imminet: inimi¬
Solent quidem homines quotiens¬
cumq necessitatem arduam. nimis
patiunt᷑ ad ꝓximas gentes auxilii

Expanded text:
pit esurire, quam miles; necesse pit esurire, quam miles; necesse enim erat ut qui potentior caeteris fuerat, devotior fieret universis. Exemplo igitur suo praeparat religioni exercitum, non armis, sed sola devotione munitum: jubet omnem sexum, omnem aetatem a diurnis epulis abstinere. Additur religioso exercitui numerus, cum in tali devotione etiam infantia militare compellitur. Pietas enim esse creditur in tali causa parvulis quoque cibi substantiam denegare; non enim sufficiebat ad placandum Deum peccantium satisfactio, nisi seniorum quoque peccata parvulorum innocentia deploraret, et fletibus alienis delicta sua juventus ablueret. Ista autem, fratres, omnia in commonitionem nostri facta esse nemo est qui nesciat, ut quotiescunque tribulationibus perurgemur ad haec praesidia concurramus; ut puta, adversarius imminet, inimiSolent quidam homines, quotiescunque necessitatem arduam nimis patiuntur, ad proximas gentes auxilii
Abbreviated transcription (Latin):
app̃hendit arma bellica. cum irascit᷑
corripit arma iusticiȩ Sapiens in quã
rex: qui pro salute ciuium peccatorẽ
se magis confitet᷑ eẽ quam regem.
Obliuiscit᷑ enim se regem ẽẽ ubi dm̃
regem omniũ ꝑtimescit: nec poten¬
tiȩ suȩ meminit. ubi potentiam di-¬
iunitatis agnoscit. Obliuiscitur gͦ
se regem eẽ. dum ꝓicit purpuram.
dum diadema deponit. Cilitio autẽ
uestitur ꝙ sacco: ieiuniis ꝑ seuerat
orationib immoratur. Mira res: dũ
se regem hominũ eẽ non meminit:
rex incipit ẽẽ iusticiȩ. Religiosus gͥ
pͥnceps. non ꝑdidit imꝑium: sed
mutauit. Principatum autẽ ante mi¬
litaris disciplinȩ tenuit. nunc cȩlesti¬
um disciplinarum optinet pͥncipa¬
tum. Non inquam ꝑdidit imꝑium
quia siue ferro. siue iusticia ꝓ euuum
salute pͥmus inuigilat. Primus pla¬
ne inuigilat: quia ut tota eiuitas
ieiunaret. famem sibi rex pͥmus in¬
dixit: & solus omniũ causa pͥor cȩ¬

Expanded text:
apprehendit arma bellica; cum irasciturapprehendit arma bellica; cum irascitur ei Deus, corripit arma justitiae. Sapiens, inquam, rex, qui pro salute civium, peccatorem se magis confitetur esse quam regem; obliviscitur enim se regem esse, ubi Deum regem omnium pertimescit; nec potentiae suae meminit, ubi potentiam Divinitatis agnoscit. Obliviscitur ergo se regem esse, dum projicit purpuram, dum diadema deponit, cilicio autem vestitur et sacco, jejuniis perseverat, orationibus immoratur. Mira 303 res: dum se regem hominum esse non meminit, rex incipit esse justitiae. Religiosus igitur princeps non perdidit imperium, sed mutavit. Principatum enim ante militaris disciplinae tenuit, nunc coelestium disciplinarum obtinet principatum. Non, inquam, perdidit imperium, quia sive ferro, sive justitia, pro civium salute primus invigilat: primus plane invigilat; quia, ut tota civitas jejunaret, famem sibi rex primus indixit, et solus omnium causa prior coe
Abbreviated transcription (Latin):
cum niniue ciuitati subũsio
diuinitus immineret. &
iuxta sententiam dei de-
struendi illam tempus ingrueret.
consistentes in ea aliud non habuis¬
se p̃sidium. nisi ut abiectis copiosis
epulis. ieiunia continuata suscipe¬
rent: & diuitiarum ambitione sepo¬
sita. humilitate se pauꝑtatis indue¬
rent. scilicet ut exinde remedium
ꝑciperent: unde his ꝑditio contin¬
gebat. hoc ẽ ut iram diuinitatis ꝙ
luxuriando ꝓuocauerant. abstinen¬
do lenirent: & offensam quam in
eos suꝑbia contraxerat humilitas
mitigaret. Dicitur enim in illa tri¬
bulatione ipse rex deposita impia¬
li purpura. regali ambitione sub.¬
mota. menbra sua cilicio precinxis¬
se atq in sacco se dieb ac noctibus¬
uolutasse. Sapiens ergo rex: qui sci¬
ret quemadmodum adũsa sibi suꝑa.¬
re deberet. Hostes enim uirtute suꝑa¬
bat. dm̃ autem humilitate uincebat
Sapiens plane rex qui intelligeret
quib armis uteretur. ꝓ temporis qͣli¬
tate. Cum enim insidiant᷑ illi homines

Expanded text:
cum Ninive civitati subversio divinitus immineret, et juxta sententiam Domini , destruendi illam tempus ingrueret, consistentes in ea aliud non habuisse praesidium nisi ut, abjectis copiosis epulis, jejunia continuata susciperent, et divitiarum ambitione deposita, humilitatem se paupertatis induerent? scilicet, ut exinde remedium perciperent unde his perditio contingebat; hoc est, ut iram Divinitatis, quam luxuriando provocaverant, abstinendo lenirent, et offensam quam in eos superbia contraxerat, humilitas mitigaret. Dicitur enim in illa tribulatione ipse rex deposita imperiali purpura, regali ambitione submota, membra sua cilicio praecinxisse atqvolutasse. Sapiens ergo rex, qui sciret quemadmodum adversa sibi superare deberet; hostes enim virtute superabat, Deum autem humilitate vincebat. Sapiens plane rex, qui intelligeret quibus armis uteretur pro temporis qualitate; cum enim insidiantur illi homines,
Abbreviated transcription (Latin):
armatos dissipant popłos: et
munitas diruunt ciuitates. Et¬
quid plura kmñi quicquid poten¬
tiȩ. quicquid uirium uidemus in
hostib: corruptione uitȩ nr̃ȩ nr̃aq
infidelitate nutritur: & inde est
quod nichil fusa ad dm̃ supplica¬
tione ꝓficimus. quia incessabilit᷑
tica monita non p̃paramus. Prop¬
ter quod reuertentes ad beatissi¬
mi precepta iohannis.paremus
dño uiam: rectas faciamus se¬
mitas d̃i nr̃i. quatinus uidens
in nobis dñs itinera bone uolun-¬
tatis ouiculas suas multis iam
ꝑiculis fessas benignissimus pa¬
stor inquirat. ut sicut debatiptistã
dominici hodie natiuitate gau¬
demus: ita de dei nr̃i reconciliatio¬
ne letemur: cui honor & gła. per

Expanded text:
armatos dissipant populos, et armatos dissipant populos, et munitas diruunt civitates. Ecquid plura, carissimi? Quidquid potentiae, quidquid virium videmus in hostibus, corruptione vitae nostrae, nostraque infidelitate nutritur; et inde est, quod nihil fusa ad Deum supplicatione poscimus; quia incessabilitertica monita non praeparamus. Propter quod revertentes ad beatissimi praecepta Joannis, paremus Domino viam, rectas faciamus semitas Dei nostri; quatenus videns in nobis interea Dominus itinera bonae voluntatis, oviculas suas, multis jam periculis fessas, benignissimus pastor inquirat: ut, sicut de Baptistae dominici hodie nativitate gaudemus, ita de Dei nostri reconciliatione laetemur: cui honor et glor
Abbreviated transcription (Latin):
tates: toco mentis suȩ sp̃u suspen¬
sus addm̃: ugore se castitatis
accingit. Optimã parat dño ui-¬
am: qui cogitationes suas aua¬
ritiȩ fluctib estuantes. serenȩ cõ¬
scientiȩ tranquillitate compescit.
Uiam dño parat: qui idolorum
uana. atq omnium suꝑsticionũ
figmenta conculcans. unum dei
uiuui cultum. & fidem ueritatis
inquirit. Quicumq uero uolup¬
tuosis scłi huius languet illece¬
bris. cupiditatib auaritie fer¬
uentis insanit: infrat̾na odia fe¬
ralis inuidiȩ facib in ardescit: atꝙ
ad contumeliam d̃i omnipotentis.
ꝑ anfractas demonum semitas
erraticus uiator incedit: non pa¬
rat domino uiam. sed inimico mi¬
ser suo exitiabilem insemetipsũ
patefecit ingressum. Hi mores.
& uita huius modi. ampla uine¬
ra & largissimas uias barbaris
nationib in exicium communis
salutis aꝑunt. hi mores plebẽ
dei inimicis gentib iugo misere
captiuitatis addicunt: himores

Expanded text:
tates, toto mentis suae spiritu suspentates, toto mentis suae spiritu suspensus ad Deum, vigore se castitatis accingit. Optimam parat Domino viam, qui cogitationes suas avaritiae fluctibus aestuantes, serenae conscientiae tranquillitate compescit. Viam Domino parat, qui idolorum vana, atque omnium superstitionum figmonta conculcans, unum Dei vivi cultum, et fidem veritatis inquirit. Quicunque vero voluptuosis saeculi hujus languet illecebris, cupiditatibus avaritiae ferventis insanit, in fraterna odia feralis invidiae faucibus inardescit atque ad contumeliam Dei omnipotentis, super anfractas daemonum semitas erraticus viator 210 incedit: non parat Domino viam, sed inimico miser suo exitiabilem in semetipsum patefacit ingressum. Hi mores, et vita hujusmodi ampla itinera, et largissimas vias barbaris nationibus in exsilium communis salutis aperiunt. Hi mores plebem Dei inimicis gentibus jugo miserae captivitatis addicunt. Hi mores
Abbreviated transcription (Latin):
lorem carceris declinasset. nec ty¬
rannico gladio refugisset occidi.
Audiamus adhue paululum fr̃s.
quid ad ꝓfectũ omnium nr̃m sal¬
uatoris nuntius p̃dicabat. Para-¬
te inquit dño uiam. rectas faci-¬
de semitas dei nr̃i. Uere dignus
beatus iohannes. cuius ꝓpheti-¬
ca eẽt natiuitas. qui & illis de
parentib quoꝵ eẽt desꝑata po-¬
steritas. dei munere nasceretur.
Nam tanta auctoritate. tantoq
docendi pondere inuocem sc̃ȩ pre¬
dicationis erupit: ut instantem
dñi nuntiaret aduentum: & in
semitas rectas male iuuentium
dirigeret prauitatẽ. Quid ẽ enĩ
parare dño uiam: nisi aduentan¬
ti de cȩlo iudici. purgato deuiciis
pectore simplicis cordis habitacu¬
lum preparare: Quid ẽ rectas fa¬
cite semitas dei. nisi ut tales ac¬
tuum tuorum tibi munias uias
quas ꝑambulare ꝓpicius ueni¬
ens adte dominus delectetur.
Ille uiam dño suo parat: qui lux¬
uriantis carnis respuens uolup¬

Expanded text:
lorem carceris declinasset, nec tylorem carceris declinasset, nec tyrannico gladio refugisset occidi. Audiamus adhuc paululum, fratres, quid ad profectum omnium nostrum Salvatoris nuntius praedicabat: Parate, inquit, viam Domino, rectas facite semitas Dei nostri. Vere dignus beatus Joannes, cujus prophetica esset nativitas, qui et illis de parentibus, quorum esset desperata posteritas, Dei munere nasceretur. Nam tanta auctoritate, tantoque docendi pondere in vocem sanctae praedicationis 209 erupit, et instantem Domini nuntiaret adventum, et in semitas rectas male viventium dirigeret pravitatem. Quid est enim, parate viam Domino, nisi adventanti de coelo judici, purgato a vitiis pectore, simplicis cordis habitaculum praeparare? Quid est, rectas facite semitas Dei, nisi ut tales actuum tuorum tibi munias vias; quas perambulare propitius veniens ad te Dominus delectetur? Ille viam Domino suo parat, qui luxuriantis carnis respuens volup
Abbreviated transcription (Latin):
nouum saluti omniũ mysterium
parabatur. Hic ẽ ergo iohannes.
đe quo ꝓpħauit ysaias dicens. Uox
clamantis in deserto. parate uiam
dño rectas facite semitas dei nr̃i.
Uox inquit elamantis. Quam be¬
ne uox dicitur. qui uenientẽ de cȩ¬
lestib in carne hominis unigeni¬
tum di. pleno letus ore clamabat.
Recte uox dicitur. cuius intonan¬
te p̃conio sacram̃tum redemptio¬
nis humanȩ surda dudum cepit
audire mortalitas. Ut enim uene¬
randus baptista muto patri aꝑ¬
uit linguam. ita aures hominũ
salutaris gr̃ȩ innouauit auditu.
Clamabat autem indeserto. ubi.ui.¬
p̃dicationẽ eus nec insolens tur¬
ba ꝑstreperet. nec infidelis ride¬
ret auditor. sed hi tantum audire
possint. qui p̃dicantem uerbum
salutis cura tantum duuni cultꝰ
expeterent: & aduerterent eum
uera annuntiare de xp̃o. qui per
assertionẽ iusticiȩ. ut illicitas he-¬
rodis nuptias increparet nec re-¬
gem timuisset offendere: nec squa¬

Expanded text:
novum saluti omnium mysterium novum saluti omnium mysterium parabatur. Hic ergo est Joannes, de quo prophetavit Isaias dicens: Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri . Vox, inquit, clamantis; quam bene vox dicitur, qui venientem de coelestibus in carne hominis Unigenitum Dei pleno laetus ore clamabat. Recte vox dicitur, cujus intonante praeconio sacramentum redemptionis humanae, surda dudum coepit audire mortalitas. Ut enim venerandus Baptista muto patri aperuit linguam, ita aures hominum salutaris gratiae innovavit auditum. Clamat autem in deserto, ubi praedicationem ejus nec insolens turba perstreperet, infidelis rideret auditor, sed hi tantum audire possunt, qui praedicantem verbum salutis, cura tantum divini cultus expeterent, et adverterent eum vera enuntiare de Christo, qui per assertionem justitiae, ut illicitas Herodis nuptias increparet, nec regem timuisset offendere, nec squa
Abbreviated transcription (Latin):
hoc ipsum quod gerebatur. angło
loquenti non credidit usus loquen¬
tis amisit. donec promissione com¬
pleta. natus noui hominis pruco.
paternȩ lingnȩ uincula relaxa¬
ret. Os enim quod angłs clause¬
rat: ꝓmissus ab angło filius resera¬
uit. Nam cum de nuncupatione
paruuli cognatorum uicinoꝵꝙ he¬
sitaret arbitrium. proprietatem
ueri nominis eius quam angło
dictante didicerat: recepta subito
pectabat. nati uocabulum loque¬
retur: & agnosceret anxius senex
ꝑ eum se sibi redditum. quen se
non crediderat nasciturum. nec
dubitaret ultra cęlitus illum uel
ꝓmissum fuisse uel natum cuius
causa & amisisse ꝓbabat. & rece¬
pisse sermonem. Quid hac fr̃s
religione gloriosius. quid hac
insignius fide: in qua sterilis cõ¬
quitur. & in secreto mater noꝵ uisu¬
cerum paruuli totus mundi gau¬
dia futura preludunt. SIce enim
poserat ueteri sub lege ordmem
suuim mortalis seruare natura.
quando ꝑnouam diunitatis grãm

Expanded text:
hoc ipsum, quod gerebatur, angelo hoc ipsum, quod gerebatur, angelo loquenti non credidit, usum loquentis amisit, donec, promissione completa, natus novi hominis praeco paternae linguae vincula relaxaret. Os enim quod angelus clauserat, promissus ab angelo filius reseravit. Nam cum de nuncupatione parvuli cognatorum, vicinorumque haesitaret arbitrium, proprietatem veri nominis ejus, quam angelo dictante didicerat, recepta pristinspectabat, nati vocabulum loqueretur, et agnosceret anxius senex, per eum se sibi redditum, quem de se non crediderat nasciturum. Nec dubitaret ultra coelitus illum vel promissum fuisse, vel natum, cujus causa, et amisisse probabat, et recepisse sermonem. Quid hac, fratres, religione gloriosius? Quid hac insignius fide? in qua sterilis conquitur, et in secreto maternorum viscerum parvuli totius mundi gaudia futura praeludunt; nec enim poterat veteri sub lege ordinem suum mortalis servare naturam, quando per novam Divinitatis gratiam,
Abbreviated transcription (Latin):
nis occursu ait. Ecce ex quo facta¬
ẽ uox salutationis tuȩ in aurib
meis: exultauit in gaudio infans
inutero meo. Quid est hoc mira¬
culum fr̃s: quȩ tantoꝵ nouitas
gaudiorum. ut habere se in ute¬
ro elisabeth testaretur infantẽ.
qui necdum semet ipsum senti¬
ens dominicũ iam sentiret aduen¬
tum: Uere hic omnium pariui¬
ra adhue materna conelusus.A¬
rẽ saluatorem mundi. quia necdii
sermone poterat: ꝓphetico gal¬
dio reuelauit. Nullus ignorat lm
omnẽ paruulum mat̾no ab uteno
ꝓdeuntẽ inter ipsa lucis exordia
mestis concrepart uagitib: soluo
baptista dñi ultra ligem nascen¬
tium natiuitatẽ sue leticiȩ ex¬
ultatione p̃uenit. Et quam de ciui
fr̃s. ut de matre sterili nasecret
qui fȩcunditatẽ uirginis reuela¬
bat quatinus mirabilem partum
mirabiliter natus ostenderet. Illud
etiam quam stupendum. quamꝙ
magnificum: quod racharias sa¬
cerdos pater futuri ꝓpħȩ: quia

Expanded text:
nis occursu, ait: Ecce, ex quo factanis occursu, ait: Ecce, ex quo facta vox salutationis tuae in auribus meis, exultavit in gaudio infans in utero meo . Quid hoc est miraculi, fratres; quae tantorum novitas gaudiorum, ut habere se in utero Elisabeth testaretur infantem, qui nec dum semetipsum sentiens, dominicum jam sentiret adventum? Vere hic omnium beatiscera adhuc materna conclusus, adesse Salvatorem mundi, quia nec tum sermone poterat, prophetico gaudio revelavit. Nullus ignorat, carissimi, omnem parvulum, materno ab utero prodeuntem, intra ipsa lucis exordia moestis concrepare vagitibus; solus Baptista Domini ultra legem nascentium nativitatem suam laetitiae exsultatione praevenit. Et quam decuit, fratres, ut de matre sterili nasceretur, qui fecunditatem virginis revelabat; quatenus mirabilem partum mirabiliter natus ostenderet. Illud etiam quam stupendum, quamque magnificum, quod Zacharias sacerdos, pater futurus prophetae; quia
Abbreviated transcription (Latin):
.i.
ollempnitatem no¬
bis diuersorum mar
& suscepta ab eis ꝓ
xp̃i nomine passio
conseerauit. Multi¬
moda namq ueterum relatione
didicimus non nullos martyrũ
prostratos gladio igni alios con¬
crematos. complures bestiarum
dilaceratos dentib innumeros
etiam uariis tormentoꝵ crucia¬
tib affectos: spreta sui corporis
morte xp̃iane fidei testimonium
reddidisse. Beatus uero baptista
iohannes cuius nunc festiuitate le¬
tamur. cęleste mundo gaudium
sterili ab utero hodie natus in ue¬
xit. Et illi quidem indubitata iã
gła regnantem confessi sunt dĩ
filium: hic autem & nasciturũ
ne preuidit. & natum pruulegio
gr̃ȩ salutaris ostendit. Intantum
autem specialis in eo prefulsit e¬
lectio: ut ante mereretur annun¬
tiare dñm. quam nascendi initi¬
um. uel linguam quȩ nuntiare
possit acciperet. Deniq elisabeth
illa uetus mulier & noua mater
quȩ ante partum suum de futuri
filii letabatur officio: uenienti ad
se beatȩ mariȩ in ipso salutatio¬

Expanded text:
i. Solemnitatem nobis diversorum martet suscepta ab eis pro Christi nomine passio consecravit. Multimoda namque veterum relatione didicimus nonnullos martyrum prostratos gladio, igni alios concrematos, complures bestiarum dilaceratos dentibus, innumeros et jam variis tormentorum cruciatibus affectos, spreta sui corporis morte Christianae fidei testimonium reddidisse. Beatus vero Baptista Joannes, cujus 207 nunc festivitate laetamur, coelestia mundo gaudia sterili ab utero hodie natus invexit. Et illi quidem indubitata jam gloria regnantem confessi sunt Dei Filium; hic autem et nasciturum ne praevidit, et natum privilegio gratiae singularis ostendit. In tantum autem specialis in eo praefulsit electio, ut ante mereretur annuntiare Dominum quam nascendi initium vel linguam, quam enuntiare posset, acciperet. Denique Elisabeth illa vetus mulier, et nova mater, quae ante partum suum de futuri filii laetabatur officio, venienti ad se beatae Mariae in ipso salutatio
Abbreviated transcription (Latin):
uos posuit dicens. Respicite cor¬
uos. Tradunt ergo phisiologi: qͥa
quando coruorum pulli pr̃ocrea¬
ti fuerint tamdui non aparenti¬
b aluntur: quo adusq nigrescen¬
tib plumis. similitudinẽ eorum
inse formare ceperint. Sed quia
a parentib relinquuntur. dei ꝓ¬
uidentia pascuntur. psalmista¬
teste qui ait. Qui dat iumentis
escam ipsoꝵ: & pullis coruorum
inuocantib eum̃. Unde diuina uo¬
ce ad beatum iob dicitur. Quis
preparat coruo ȩscam suam. qͣn¬
do pulli eius ad dm̃ clamant: ua¬
gientes eo qd non habeant cybos:
Si ergo tam uilia uolatilia quęq
etiam hominib suꝑflua ẽẽ uiden¬
tur. ds fame ꝑire non patitur. nul¬
lomodo hominẽ ad imaginem et
similitudinẽ suam factum fame
ꝑire patietur: nisi forte peccatis ha-¬
bundantib. sterilitas derre iusto
dei uidicio contra naturam accidat
psalmista teste qui ait Nec uidi
iustum derelictum: nec semen eiꝰ
querens panem. Et iterum. Ni¬

Expanded text:
vos posuit, dicens: Respicite corvos posuit, dicens: Respicite corvos. Tradunt enim physiologi, quia quando corvorum pulli procreati fuerint, tandiu a parentibus aluntur, quoadusque nigrescentibus plumis similitudinem eorum in se formare coeperit; sed quia a parentibus relinquuntur, Dei providentia pascuntur, teste Psalmista qui ait: « Qui dat jumentis escam ipsorum, et pullis corvorum invocantibus eum . » Unde divina voce ad beatum Job dicitur : « Quis praeparat corvo escam suam, quando pulli ejus ad Deum clamant vagientes eo quod non habeant cibos? » Si ergo tam vilia volatilia, quae etiam hominibus superflua esse videntur, Deus fame perire non patitur, nullo modo hominem ad imaginem et similitudinem suam factum fame perire patietur, nisi forte peccatis abundantibus sterilitas terrae justo Dei judicio contra naturam accidat, Psalmista teste qui ait: « Non vidi justum derelictum, nec semen ejus quaerens panem . » Et iterum: Ni
Abbreviated transcription (Latin):
pus plusquam uestim̃tum: Aesi-
diceret. Qmaiora p̃stitit dñs mi¬
nora non negabit. Q dedit animã.
dabit ꝙ cibum. Et qui tribuit cor¬
pus. adiciet uestim̃tum. Et ne meis
humana subfragilitatis occasione
dep̃sentis uitȩ necessitate causare¬
tur: dñs ex uolatilib cęli exemplũ
adhibuit dicens. Respicite uolati-¬
lia cęli. qm̃ ñ serunt neq metunt.
neq congregant in horrea: ꝙ pat̾
ũr cęlestis pascit illa. Acsi diceret.
Si d̾s uolatilia cęli quȩ animam
irrationabilem habent. absq ara¬
tri labore. ꝙ sine sollicitudine me¬
tendi. atq in horrea congregandi
pascit: nequaquam hominẽ a d
imaginẽ ꝙ similitudinẽ suam fa-¬
ctum. fame ꝑire patietur. Unde
& subditur. Nonne uos magis
pluris estis illis: Quod non ad
numerũ: sed adimaginẽ ꝑtinet.
Qd̃ est dicere. Pluris estis illis.
idest rationabiles. quia meliores
estis illis. Alius autẽ euuangłis¬
ta ꝓ uolatilib cęli. specialiter cor¬

Expanded text:
pus plus quam vestimentum? » Ac si pus plus quam vestimentum? » Ac si diceret: Qui majora praestitit Dominus, minora non negabit; qui dedit animam, dabit et cibum; et qui tribuit corpus, adjiciet vestimentum. Et ne mens humana sub fragilitatis occasione de praesentis vitae necessitate causaretur, Dominus de volatilibus coeli exemplum adhibuit, dicens: « Respicite volatilia coeli, quoniam non serunt, neque metunt, neque congregant in horrea, et Pater vester coelestis pascit illa. » Ac si diceret: Si Deus volatilia coeli, quae animam irrationalem habent, absque aratri labore et sine sollicitudine metendi atque in horrea congregandi pascit, nequaquam hominem ad imaginem et similitudinem suam factum, fame perire patietur. Unde et subditur: « Nonne vos magis pluris estis illis? » Quod non ad numerum, sed ad imaginem pertinet, quod est dicere: Pluris estis illis, id est rationales, quia meliores estis illis. Alius enim evangelista pro volatilibus coeli specialiter cor
Abbreviated transcription (Latin):
regnum cȩlorum. Ubi fortassis sim¬
pliciores querunt. utrum cib iste
ad animam ꝑtineat: cum anima
incorporea sit: ꝙ inuisibilis. cib
autẽ uisibilis. Quib autẽ respon¬
dendum ẽ. qͥa anima in hoc loco
ꝓp̃senti uita ponit᷑ cuius sustenta¬
culum ẽ eybus ꝙ potus: somnus
& uestim̃tum. Queritur autem
quare dixerit ne solliciti sitis ani¬
mȩ ur̃ȩ quid manducetis: cum
in laude sc̃i uiri dictum sit ꝑ pro¬
phetam. Labores manuum tuarũ
quia manducabis. beatus es &
bene tibi erit. Ad quod dicendũ:
quia in hoc loco dñs non laborem
ꝓhibuit: sed sollicitudinẽ uetuit.
Laborare debet homo unde uiuat
non unde diues efficiatur sicut
pͥmo homini dictum ẽ. In sudore
uultus tui. uesceris pane tuo.
autẽ laboret unusquisq oꝑando
manib suis qđ bonum ẽ: ut ha¬
beat unde tribuat necessitatem
patienti. Et ne mens humana de
p̃sentis uitȩ sustentaculo dubita¬
ret: adhuc subiunxit dicens. Nõ¬
ne anima plus ẽ quam ȩsca: & cor¬

Expanded text:
regnum coelorum. Ubi fortassis simpliciores quaerunt, utrum cibus iste ad animam pertineat, cum anima incorporea sit invisibilis, cibus autem visibilis. Quibus respondendum est, quia anima in hoc loco pro praesenti vita ponitur, cujus sustentaculum est cibus et potus, somnus et vestimentum. Quaeritur autem quare dixerit, « Ne solliciti sitis animae vestrae quid manducetis, » cum in laude viri sancti dictum sit per Prophetam: « Labores manuum tuarum quia manducabis, beatus es et bene tibi erit . » Ad quod dicendum quia in hoc loco Dominus non laborem prohibuit, sed sollicitudinem vetuit. Laborare enim debet homo unde vivat, non unde dives efficiatur, sicut primo homini dictum est : « In sudore vultus tui vesceris pane » tuoautem laboret unusquisque operando manibus suis quod bonum est, ut habeat unde tribuat necessitatem patientibus . » Et ne mens humana de praesentis vitae sustentaculo dubitaret, adhuc subjunxit, dicens: « Nonne anima plus est quam esca, et cor