comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
cũ uentꝰ cũ sextriremib ad cesarẽ tͣnsit. Sedhẽ
cęsar t̾tio tͣnsfugã inclulta tantũ uita ĩ segnẽ
reliqͥt De inde agrippa int̾milias & liparas
adũsus demochã & põpeiũ nauale ꝓeluĩ gessit
acuicit. ibiq tẽ naues .xxx. aut dimersit aut
cepit reliqͥs laceratis poͬpeiꝰ mesanã c̃fugit.
Cesar int̾ea tauromeneniã traiecerat quem
repentino impeo
põpeiꝰ adflix̃. Unde
multis demersi
nauibꝰ suis ac magna
aufug̃. nec ĩterueniente. mora ĩ siciliã reduit
ibiq: lepidũ ex aftica aduentande̾ obiuũ habuit
sũ mas iͥ partes t̾rore minis ac suꝑia iundican¬
tẽ. Post dies agrippa uissu cęsaris aliitore cũ
acie instructa ꝓspectantis atrocissimo nauali
legionũ ĩ solentia tumens cũ messauã militib
ꝑmissã diriptussae ipsũ cesarẽ ad seue. m̃tẽ semel
atq iterũ spreũ ac pociꝰ telis appeti iussitq illȩ¬

Expanded text:
cumuentus cum sex triremibus ad Caesarem transiit. sed hunc cumuentus cum sex triremibus ad Caesarem transiit. sed hunc Caesar tertio transfugam, indulta tantum uita, segnem reliquit. deinde Agrippa inter Mylas et Liparas aduersus Democham et Pompeium nauale proelium gessit ac uicit ibique tunc naues triginta aut demersit aut cepit reliquis laceratis. Pompeius Messanam confugit. Caesar interea Tauromenium traiecerat: quem repentino impetn Pompeius adflixit: unde multis demersis nauibus suis ac magna.aufugit; nec interueniente mora in Siciliam rediit; ibique Lepidum ex Africa aduentantem obuium habuit, summas sibi partes terrore minis ac superbia uindicantem. post dies pauoos Agrippa iussu Caesaris a litore cum acie instructa prospectantis atrocissimo nauali legionum insolentia tumens cum Messanam militibus permissam diripuisset, ipsum Caesarem ad se uenientem semel atque iterum spreu
Abbreviated transcription (Latin):
eosdẽ pompeianos cruentissimũ bellũ nauale.
c̃fec̃.S cͣtinuo uictricẽ classẽ. pęne uniũsã
apud syllaceã naufragio amisit uentidiꝰ ꝑsas
& parthos insid̾iã ĩ rupentes trib bellis max.¬
inis fudit. regẽq eoꝵ pacoꝵ ĩ acie ĩ t̃fecit
eascilic& die quacrassus a parthis fuerat occi¬
sus. Antomꝰ uix uno castello expugnato
pacẽ eũ antiocho fec̾̃ ut ipsȩ tãtam re con¬
sũ masse uideretur. Uentidiũ syrię prefecit
iussitq ut antigono bellũ inferr& qͥuideos tẽ
forte debellauerat captisq hie rosolimis tẽ¬
plũ exspoliauerat regnũq herodi dederat
quẽ c̃tinuo uictũ indeditionẽ recepit. Me¬
nalibertꝰ cũ sȩt᷑ nauib ad põpeiũ rediit aqͦ
clem̃ter receptꝰ cęsaris classẽ incendit. quã¬
uis miꝑ cęsar alt̾am .uͦͦ. naufragio ꝑ didiss&.
idemq mena pea ab agrippa tauali pͣlio cir¬

Expanded text:
eosdem Pompeianos cruentissimum bellum nauale eosdem Pompeianos cruentissimum bellum nauale confecit; sed continuo uictricem classem paene uniuersam apud Scylaceum naufragio amisit. Ventidius Persas et Parthos in Syriam inrumpentes tribus bellis maximis fudit regemque eorum Pacorum in acie interfecit, ea scilicet die, qua Crassus a Parthis fuerat ocoisus. Antonius, uix uno castello expugnato, pacem cum Antiocho fecit, ut ipse tantam rem consummasse uideretur. Ventidium Syriae praefeoit iussitque ut Antigono bellum inferret, qui Iudaeos tum forte debellauerat captisque Hierosolymis templum spoliauerat regnumque Herodi dederat: quem continuo uictum in deditionem recepit. Mena libertus cum sex nauibus ad Pompeium rediit, a quo clementer receptus Caesaris classem incendit, quamuis nuper Caesar alteram secundo naufragio perdidisset. idemque Mena postea ab Agrippa nauali proelio cir
Abbreviated transcription (Latin):
adacti brutꝰ & cassiꝰ inmaturã s mortẽ ante belli
tonii socrꝰ cȩsaris dñatũ ut mulier agitabat. Nã
oe cesarem reuersũ apud brundustũ contumeliis
factiombꝰ insidiisq petiit aqͦ ꝓpulsata adantoni¬
tm cͣcessit ing̃ciã. Sextꝰ põpeiꝰ pꝰquã se inpro¬
scriptoꝵ numero relatũ cõꝑit. c̃ũsus ĩ latrociniã
omnẽ horã italiȩ cedib rapinisq uastauit. sicilia
p̾cepta cõmeatib ĩpeditis romã famȩ affecit. mor
cũ eopacẽ triu̾urri ut nͣdicã tyreanni idẽ. lepidꝰ
cȩsar antoniꝰq fecer̃ s̃ c̃tinuo cũ contͣ pactũ põpeiꝰ¬
stigitiuios alleger& ut hostis habitꝰ ẽ menalib̾tꝰ
popei cũ lx. nauiũ classe. adcȩsarẽ defec cid ẽq
classi ipsȩ iissu cęsaris p̃fuit. Ideq cͣtinuo cũsta¬
tilio tauro adu̾sus mene creatũ poͬpeianũ ducẽ
nauale. bellũ gessit. De inde ipsȩ cęsar ad uersꝰ

Expanded text:
adacti Brutus et Cassius, immaturam sibi mortem ante belli adacti Brutus et Cassius, immaturam sibi mortem ante belli tonii, socrus Caesaris, dominatum ut mulier agitabat. Nam et Caesarem reuersum apud Brundisium contumeliis factionibus insidiisque petiit. a quo propulsata ad Antonium concessit in Graeciam. Sex. Pompeius postquam se in proscriptorum numerum relatum conperit, conuersus in latrocinia omnem oram Italiae caedibus rapinisque uastauit. Sicilia praerepta commeatibusque inpeditis Romam fame adfecit. mox cum eo pacem triumuiri, ut non dicam tyranni, id est Lepidus Caesar Antoniusque fecerunt. sed continuo cum contra pactum Pompeius fugitiuos allegeret, ut hostis habitus est. Mena libertus Pompei cum sexaginta nauium classe ad Caesarem defecit eidemque classi ipse iussu Caesaris praefuit. idemque continuo cum Statilio Tauro aduersus Menecraten Pompeianum ducem nauale bellum gessit. deinde ipse Caesar aduersus
Abbreviated transcription (Latin):
pid̃ luciũ paulũ frẽm suũ in eodẽ. ꝓscriptorũ ꝗͣge
coniecerat. Adiecti st̃ pꝰ ea ad numerũ ꝓscrip
toꝵ. xxx. ęquites romani multȩ diu& uariȩ
cȩdes acte domꝰ ꝓscriptoꝵ direptis om̃ib di
dirute st̃. At dola bella insyria multa ct̃ cassio
bella gessit a qͦ uictꝰ ipsȩ se int̾fec̃. brut̾ &e cassius
magnis exercit̾ib ꝯparatis apud athenas con¬
uener᷑ totãq greciã depopłati sunt. Rhodios.
pͣter uitã mħ reliqͥd. Igitur cȩsar & antomꝰ cos¬
dẽ inmacedomã magnis belloꝵ apparatib
ꝑsecuti ad mortẽ cõpuler̃. Qtiãuis manifestissi¬
me illa tcͣ pugna ñ uirtute partis antoniis
cũ se incastris capiende qͥetis causa tenere statu¬
iss& hortatꝰ p̃cib medici sui qͥ ꝑsõmũ ad monitũ
castra eiꝰ abhostib capta sunt. N rursus cęsaria¬
nimilites casu castra ceper̃. quare ad desꝑationẽ

Expanded text:
pidus L. Paulum, fratrem suum, in eumdem proscriptorum gregem pidus L. Paulum, fratrem suum, in eumdem proscriptorum gregem conjecerat. Adjecti sunt postea ad numerum proscripginta equites Romani. multae diu et uariae caedes actae, domus proscriptorum direptis omnibus dirutae sunt. at Dolabella in Syria multa cum Cassio bella gessit, a qao uictus ipse se interfecit Brutus et Cassius magnis exercitibus conparatis apud Athenas conuenerunt totamque Graeciam depopulati sunt. Rhodios Cpraeter uitam nihil reliquit. igitur Caesar et Antonius eosdem in Macedoniam persecuti, ad mortem compulerunt: quamvis manifestissime illa tunc pugna non virtute partis Antonii, saeger, cum se in castris capiendae quietis causa tenere statuisset, hortatu et precibus medici, qui per somnum admonitum castra ejus ab hostibus capta sunt. Sed rursus Caesariani milites Cassii castra ceperunt. Quare ad desperationem
Abbreviated transcription (Latin):
antoniũ pugna magnȩ utrĩq stragis actȩ st̃. Nãq
tc̃ ibi hyreiꝰ cͤsul occisus. ẽ. Uictꝰ fug̃ antoniꝰ. cȩr
uictoria potitꝰ ẽ. cui decius brutꝰ de ẽiuratione
occisi ulii cęsaris c̃fessus p̃ces pęnitentiȩ fudit
dolobella trebonũ uitũ exint̾fectorib cesa¬
ris. Imirnȩ int̾fecit. dolo bellũ senatꝰ hostẽ ꝓ¬
nunciauit. c̃sulũ occisoꝵ utq exercitꝰ cęsari pa¬
ruit. p̾ea deciꝰbrut̾ ingallia asequanis captꝰ c
antoniũ recepit ingr̃a atq obfidẽ rec̾ciliatȩ
gr̃ȩ filiũ eiꝰ matrimonio sortitꝰ. Indecũ adurbẽ
accessissent &rũ orde. fut᷑a ꝓscriptione. ortꝰ. eẽt.
gauis thoraniꝰ uir prȩcoriꝰ mħ talȩ metuens in¬
mina intabula ꝓposita st̃. Primũ lepidi pcepto
& nomine.  De inde antomi. t̃cio cȩsaris. ibi an¬
tonius tulliũ ciceronẽ iniicũ suũ. ibi lutiũ
cȩsarẽ cȩsare̾ auindm suũ & qđ exaggerando
sceleri accessit uiuã matrẽ ꝓscripserat ibi le¬

Expanded text:
ges actae sunt. Namque tunc ibi Hircius consul occisus est, victus fugit Antonius, Caesar victoria potitus est: cui Decius Brutus de conjuratione occisi Julii Caesaris confessus, preces poenitentiae fudit. Dolabella Trebonium, unum ex interfectoribus Caesaris, Smyrnae interfecit. Dolabellam senatus hostem pronuntiavit. Consulum occisorum uterque exercitus Caesari paruit. Postea Decius Brutus in Gallia a Sequanis captus et Antonium recepit in gratiam, atque ob fidem reconciliatae gratiae filiam ejus matrimonio sortitus est. Inde cum ad Urbem accessissent, ac rumor de futura proscriptione ortus esset, G. Thoranius, vir praetorius, nihil tale metuens, inmina in tabula proposita sunt, primum Lepidi praecepto et nomine, deinde Antonii, tertio Caesaris. Ibi Antonius T. Ciceronem inimicum suum, ibi L. Caesarem avunculum suum, et quod ex aggerando sceleri accessit viva matre proscripserat: ibi Le
Abbreviated transcription (Latin):
leiii i. ętatis suȩ anno caput eiꝰ cũ man dextã
prostris positũ. ẽ. uixta coronatã publii militis
imaginẽ qni eũ occidat. Quibꝰ dieb tres romȩ
simul soles ex orti st̃. s paulati̾ in eundẽ orbe
coegerͣ. & ut supra diximꝰ extab̾na meritoria
trans tyb̾im oleñ erupit flux̃q dota die sine
int̾missione. Int̾cęta uͦ portenta quȩ. tc̃ facta st̃
toto orbe: bos loquutꝰ.ẽ. insuburbano rome
cdicens adaratrũ arantẽ frustra se uigueri
ñ frum̃ta s homines inb̾ui defufos. Ouidiꝰ naso
in pelignis nascit᷑. Cornificꝰ uͦ poȩta amilitibꝰ
desertꝰ int̾it. Quos sepȩ fugientes galeatos lepo¬
res. et̃. dicebat. Huiꝰ enĩ soror fuit cornificia
cuiꝰ signia extit epigraminata. Corneliꝰ nepos
scriptor historicꝰ clarꝰ habet᷑ salustiꝰ die obistnqͣ¬

Expanded text:
 aetatis suae anno. Caput ejus cum manu dextera pro rostris positum est, juxta coronatam Publii militis imaginem, qui eum occiderat. Quibus diebus tres Romae simul soles exorti sunt, sed paulatim in eumdem orbem coierunt ut supra diximus. Ex taberna meritoria trans Tiberim oleum erupit, fluxitque tota die sine intermissione. Inter caetera vero portenta quae tunc facta sunt toto orbe, bos locutus est in suburbano Romae, dicens ad arantem: Frustra se urgeri, non frumenta, sed homines in brevi defuturos. Ovidius Naso in Pelignis nascitur, Cornificius vero poeta a militibus desertus interiit, quos saepe fugientes galeatos lepores esse dicebat. Hujus enim soror fuit Cornificia, cujus insignia exstant epigrammata. Cornelius Nepos, scriptor historicus, clarus habetur. Salustius diem obiit, qu
Abbreviated transcription (Latin):
antoniũ. Quarcũ adu̾sus sextũ põpeuĩ grei
põpei filiũ cfec̃. Antoniꝰ a senatu bostis ꝓmin.¬
ciat᷑. ẽ. Decimũ brutĩo apud mutinã obsideone
concluderat. Consules hyreꝰ & pansa & cũhuscȩsar
adlibandũ brutũ expugnandũ antoniũ missi
pansa pͥmo ueniens exceptꝰ insidiis int̾ suoꝵ dades
ipsȩ qͦq philograuit᷑ uulneratꝰ ab codẽ uulnere.
int positis dieb.ẽ. mortuus. hyrciꝰ auxiliũ colle¬

Expanded text:
Sextum Pompeium, Gn. Pompei filium, confecit. Antonius, a senatu hostis pronuntiatus, Decium Brutum apud Mutinam obsidione concluserat. Consules Hircius et Pansa, et cum his Caesar, ad liberandum Brutum expugnandumque Antonium missi. Pansa primo veniens, exceptus insidiis, inter suorum clades ipse quoque pilo graviter vulneratus, ab eodem vulnere interpositis dieb
Abbreviated transcription (Latin):
gitur dũ inuidea res ita se agerent ut partĩ
retulimꝰ ordodeposcit ut adseriẽ regi geste
romanor reuertamur
Ergo tulio cȩsare ĩcuria
romȩ intfecto magna c̃timio maloꝵ ĩcrem̃ta
sub secunt᷑. in eiꝰ uͦ cedẽ trahunt᷑ agmina consõt¬
tiũ certũ enĩ erat qͥacęsar indigne ꝑemptꝰ płures
hab̾e possae ultores. Ergo octauianus qͥtestam̃to
lesceris exapollonia rediens indolẽ suã bellis ci¬
ualib nouit. Nam ut i breuit᷑ coac̾uationẽ maloꝵ

Expanded text:
gitur dum in Judaea res ita gererentur, ut partim retulimus, ordo deposcit ut ad seriem rei gestae Romanorum revertamur. Ergo Julio Caesare in curia Romae interfecto, magna continuo malorum incrementa subsequuntur. In ejus vero caedem trahuntur agmina consciorum. Certum enim erat quia Caesar, indigne peremptus, plures habere posset ultores. Ergo Olescens admodum uenit, indolem suam bellis ciuilibus uouit. nam, ut breuiter coaceruati
Abbreviated transcription (Latin):
anni spaciũ sue modico ampliꝰ a romanis ĩꝑato¬
tib saccrd otiũ emebant. Itaꝙ herodes analeũ
quendã debabilona accitũ pontisicẽ iudȩoꝵ
c̃stituit. Post exignũ uͦ tpr̃is aristobolũ frem
itxoris suȩ mariamẽ nepotẽ hyrcam: successorẽ
dedit. Quo pꝰ annũ int fectorursũ analeored¬
didit sacerdotiũ. Quȩ omĩa ita se habentia
longe priꝰ ꝓpbecando designauit danihel
ꝓpħa ita dicens & pꝰebdomadas septẽ. & lx¬

Expanded text:
anni spatium sive modico amplius, a Romanis imperatoribus sacerdotium emebant. Itaque Herodes Analium quemdam, de Babylonia accitum, pontificem Judaeorum constituit. Post exiguum vero temporis Aristobolum, fratrem uxoris suae Mariamnem, nepotem Hircani, successorem dedit. Quo post annum interfecto, rursum Analio reddidit sacerdotium. Quae omnia ita se habentia, longe prius prophetando designavit Daniel propheta dicens: Et post hebdomadas septem
Abbreviated transcription (Latin):
nicħ eũ tantȩ mutationis causa miseratꝰ. &
intẽꝑanter derisit & antigonã appellauit.
Neq tam̃ & iã custodiȩ liberũ dimisit ut femi¬
nã: itaq ille qͥdẽ iunctꝰ asseruabat᷑. Herodes¬

Expanded text:
nihil eum tantae mutationis causa miseratus, et nihil eum tantae mutationis causa miseratus, et intemperanter derisit, et Antigonam appellavit, neque tamen etiam custodiae liberum dimisit ut feminam. Itaque ille quidem
Abbreviated transcription (Latin):
mũ dẽ pugnare. decreuerant. Deniq tanto ex¬
ercitu cirtuꝰ sedente. ꝑ qͥnq m̃ses obsidtũ tolera¬
uerͣ. Donec qͥdã exhis qͦs lectos habebant herodes
ausi mutrũ tͣnsgredi ciuitatẽ irruper̃. & pꝰ eos socii
centuriones. Igit᷑ ante. om̃ia fano prima capiebañ
& infuso exercitu plurima ubiq mors erat. Ro¬
manis qͥ de̾ ꝓpt̾ obsidionis moras iratis. herodis
uͦ manꝰ sũmo intenta studio neqͥs penitꝰ ex aduer¬
sariis residae. Mactabant᷑ autẽ quã pltirimi&e ꝑ
angustiores uicos ac oppida & indomos cõpulsi
ł si ad tẽplii etiã c̃fugissent. Nec ulla erat aut
senestudis aut muliebris infurmitatis muiseratio
Deniq licae rex ubiq dimittens rogatae ut par¬
cerent: nemo tam̃ dext̾am c̃tinuit. s ueluti furẽ¬
tes om̃em ꝑsequebant᷑ ȩtatt̾. ibi tũ &iã antigonꝰ
neq pͥorẽ neq pͣsentẽ fortunã cogitans domo
descendit & ad pedes sossũ ꝓsterait᷑. ille autẽ

Expanded text:
ant. Denique tanto exercitu circumsedente, per quinque menses obsidium toleraverunt: donec quidam ex his quos lectos habebat Herodes, ausi murum transgredi, civitatem irruperunt et post eos Sossii centuriones. Igitur ante omnia fano proxima capiebantur, et infuso exercitu plurima ubique mors erat, Romanis quidem propter obsidionis moras iratis, Herodis vero manu summo intenta studio ne quis penitus ex adversariis resideret. Mactabantur autem quamplurimi, et per angustiores vicos ac oppida et in domos compulsi, vel si ad templum etiam confugissent, nec ulla erat aut senectutis, aut muliebris infirmitatis miseratio. Denique licet rex ubique dimittens rogaret ut parcerent, nemo tamen dexteram continuit, sed veluti furentes omnem persequebantur aetatem. Ibi tum etiam Antigonus, neque priorem neque praesentem fortunam cogitans, domo descendit, et ad pedes Sossii prosternitur. Ille autem
Abbreviated transcription (Latin):
sub iugũ mitt̾a ꝓuidebat desuis facultatib
mercedẽ singłis distribucurũ. se. et̃ firmauit.
nã & militũ quẽq lib̾alit᷑ & ꝓmerito ducẽ ipsũq
sossuiͣ regia largitate donauit : ut nemo egens
pecumis abir&. Post ħ sossius aurea corona dõ
dedicata exhierosolimis remeauit. Antonio iunc¬
tũ antigonũ ducens. & illũ quidẽ uana spę uitȩ
cupidũ usq adultimũ diem ignauia digna
securis excepit. Rexante̾ herodes di screta mul.¬
titudine ciuitatis stiarũ quidẽ partiũ studiosos.
Quos magis antigonꝰ beniuolos s facer&e honori

Expanded text:
uis facultatibus mercedem singulis distributurum se esse firmavit. Nam et militum quemque liberaliter et pro merito, ducem ipsum quoque Sossium regia largitate donavit, ut nemo egens pecuniis abiret. Post haec Sossius, aurea corona Deo dicata, ex Hierosolymis remeavit, Antonio vinctum Antigonum ducens: et illum quidem una spe vitae cupidum, usque ad ultimum diem ignavia digna securis excepit. Rex autem Herodes, discreta multitudine civitatis, suarum quidem partium studiosos, quo magis benevolos sibi faceret, honori
Abbreviated transcription (Latin):
capte st̃. fuer̾ autẽ in exercitu ariosti. arudes.
marco manestriboei. uangiones. nemetes. edu¬
res. & suebi. pugna marime gͣuis ex falange
germanoꝵ fuit quã coacto in unũ agmine
scutisq supra capita c̃textis. ad inrupendã ro¬
manoꝵ aciẽ. tutiundiq p̾struxerant.s pꝰquã
aliqͥ romanoꝵ militũ agilitate audaciaq in¬
signes supra obductã saliere. testudinẽ: scutis¬
ꝙ singillatĩ ueltͣ squamis reuulsis desuꝑ nudos
dep̾hensoꝵ detectoꝵq humeros ꝑfoder. Triti
hostes nouo mortis ꝑicło t̾ribilẽ dissoluere. cõ¬
occisorũ. Post ħ belgarũ gens quȩ t̾ria pars
galliarũ. ẽ. adu̾sus cesarẽ exarsit q̾rũ distributĩ
copia ħ fuit. bello uagi qͥcȩt̾is numero & uirtu¬
de pͣstare uiderent᷑ habuere lectissima .xl.
ut nũquã in id tp̃ris mercatores adse miseriãs
uina cetͣaq uinalia diferre qͥb inducta iocun

Expanded text:
captae sunt. fuerunt autem in exercitu Ariouisti Arudes captae sunt. fuerunt autem in exercitu Ariouisti Arudes Marcomanes Triboci Vangiones Nemetes Eduses et Suebi. pugna maxime grauis ex phalange Germanorum fuit, quam coacto in unum agmine scutisque supra capita contextis ad inrumpendam Romanorum aciem tuti undique praestruxerant. sed postquam aliqui Romanorum militum agilitate audaciaque insignes supra obductam saliere testudinem scutisque singillatim uelut squamis reuulsis desuper nudos deprehensorum detectorumque humeros perfoderunt, territi hostes nouo mortis periculo terribilem dissoluere conoccisorum. Post haec Belgarum gens, quae tertia paGalliarum est, aduersus Caesarem exarsit: quorum distributim copia haec fuit. Bellouagui, qui ceteris numero et uirtute praestare uiderentur, habuere lectissima sexagut numquam in id temporis mercatores ad se admiserint uina ceteraque uenalia deferre, quibus indu
Abbreviated transcription (Latin):
adiecit. Eltuitiorũ gͦ animꝰ fortissimȩ galloꝵ
om̃iũ gentis. ea uł maxime. causa qͦd ꝑ petuo
pęne cũ germanis bello alt̾eabant᷑ aqͥb rheno
tantũ flumine dirimunt᷑: orghteo rex qͥdã
pͥnceps gentis spe totas in uadendi gallias ĩ arma
accenderat quẽ cȩci obtimates correptũ &
ad mortẽ coactũ: cohib̾e. tam̃ semel animatads
inp̃dã plebes neqͥuer̃. Qui c̃iuratione. facta acdie
dicta exustis uicis ac domibꝰ suis. neqͦd desideriũ
exspe reuertendi for& ꝓfectist̃. Quos cũ apud
rodanũ flum̃. obiuos cęsar habuiss& magnodif¬
ficiliq bello bisuicit : uictosq addeditionẽ
cȩt̾a in t̾ras ꝓpͥas remissa sunt. Postea cȩsar cͣtͣ
ariobistũ regẽ excitantẽ ĩuehentẽq secũ in¬
credibiles germanorũ copias : qͥbꝰ nuꝑun iũsos
galliarũ partes se sub egisse iactabat. apud
sequanos uicit. cũ duu exercitꝰ cȩsaris germa¬
noꝵs multitudine. & uirtute ꝑ t̾ritꝰ pugnã de¬

Expanded text:
imus. Helvetiorum animos fortissimae Gallorum omnium gentis, ea vel maxime causa, quod perpetuo pene cum Germanis bello altercabantur, a quibus Rheno tantum flumine dirimuntur, Orgetorix quidam, princeps gentis, spe totas invadendi Gallias, in arma accenderat. Quo caeteri optimates correpto et ad mortem coacto, cohibere tamen semel animatas in praedam plebes nequiverunt. Qui, conjuratione facta ac die dicta, exustis vicis ac domibus suis, ne quod desiderium ex spe revertendi foret, profecti sunt. Quos cum apud Rhodanum flumen obvios Caesar habuisset, magno difficilique bello 387 bis vicit, victosque ad deditionem cetera in terras proprias remissa sunt. Postea Caesar contra Ariouistum regem excitantem inuehentemque secum incredibiles Germanorum copias, quibus nuper uniuersos Galliarum populos se subegisse iactabat, apud Sequanos uicit, cum diu exercitus Caesaris Germanorum multitudine et uirtute perterritus pugnam de
Abbreviated transcription (Latin):
lentiȩ quidẽ uł samis ł t̾rȩ motꝰ signũ aliqͦd
tardiꝰ fortasse p̃cesserit ipsa uͦ cũ extiterint sui
magnitudine. finiunt᷑. Talib uͦ exẽplis suos
animauit milites herodes hostes adg̃ssos suꝑarat.
&uicit. quãdi qͥdẽ restiter̃ ñ magnacȩdes eoꝵ fac¬

Expanded text:
lentie quidem vel fames vel terremotus signum aliquod tardius fortasse precesserint. Ipsa vero cum extiterint sui magnitanimavit milites. Herodes, hostes aggressus, superavit et vicit. Quandiu quidem restiterunt, non magna caedes eorum fac
Abbreviated transcription (Latin):
eẽ. amicitiã repꝑit. Demiq malicłꝰ rexeoꝵ remis¬
sis qͥb ad moner& quã pͥmũ eũ reuerti erfinibꝰ sus¬
uib & de inde herodes ubi arabas s hostes. eẽ. dep̃hen¬
dit qͦs amicissimos ex estimabat egoptuĩ petit.
Eigo tit ꝑuenit ad alerandriã ciicate̾ honori¬
fice ac leo patra susceptꝰ.ẽ. ducẽ sibi militũ eũ
fore ad ea quȩ parabat eristimante : instigatꝰ
autẽ regine. pͣcib neq hiemis asꝑitatẽ neq
marina discrima qͦ minime romã natugare ex¬
timuit. Itaq inde c̃tinuo roma ꝓfectꝰ fami

Expanded text:
esse amicitiam reperit. Denique Malichus rex eorum, remisesse amicitiam reperit. Denique Malichus rex eorum, remissis qui hoc admonerent, quam primum eum reverti edeprehendit, quos amicissimos existimabat, Aegyptum petiit. Ergo ut pervenit ad Alexandriam civitatem, honorifice a Cleopatra susceptus est, ducem sibi militum eum fore, ad ea quae parabat, existimante. Instigatus autem reginae precibus, neque hiemis asperitatem, neque marina discrimina, quo minus Romam navigaret, exti
Abbreviated transcription (Latin):
cupiebant. reb tam̃ antigono apud hierosolimã
cõpositis uinctũ ĩ parchiã hẏrcanũ ducut. He¬
rodes nãq barbaroꝵ insidias p̾cauens. ĩ nullo eis
credens. matrẽ fr̃esq sitos disponãq puellã
cũ matre arripiens. noctu fuga lapsus masadã
castellũ citato itinere petiit. & ttͣ quide̾ cũ fugͥde
multi adse ad plicabant. pꝰea uͦ quã didimeãte¬
gionẽ uenit occurrit ei fr̃ iosipꝰ turbãq seqͣn¬
tiũ diminui ꝑ suad&. nec enĩ capacẽ. eẽ: tante mul¬
titudinis massadan. etat autt̃ supra quã noue
miliũ multitudo. Itaq paruit herodes eiꝰ c̃filio
& ĩpares quidẽ necesficate ꝑdidimeã dimisit cũ uia¬
tico. Ualentissimos autẽ marimeq necessarios
tenuit acq ita ĩ castellũ receptꝰ. ẽ. De. inde octĩ¬
gentis ibi relictis qͥ mulieres defenderent. Itãꝵ
cõmeatu qͥ satis. ẽẽt obsessis disposico ipse ĩperã
ctuitatẽ arabiȩ ꝑrex̃. nec tam̃ apud arabas saluã

Expanded text:
lymam compositis, vinctum in Parthiam Hircanum ducunt. Herodes namque, barbarorum insidias praecavens et in nullo eis credens, matrem fratresque suos desponsatamque puellam cum matre arripiens, noctu fuga elapsus, Masadam castellum citato itinere petiit. Et tunc quidem cum fugeret, multi ad se applicabant. Postea vero quam Didimeam regionem venit, occurrit ei frater Josephus, turbamque sequentium diminui persuadet: nec etiam capacem esse tantae multitudinis Masadam, erat autem supra quam novem millium multitudo. Itaque paruit Herodes ejus consilio, et impares quidem necessitati per Didimeam dimisit cum viatico. Valentissimos autem maximeque necessarios tenuit, atque ita in castellum receptus est. Deinde nongentis ibi relictis, qui mulieres defenderent, itemque comitatu qui satis esset obsessis disposito, ipse in Petram civitatem Arabiae perrexit, nec tamen apud Arabas salvam
Abbreviated transcription (Latin):
uirib suffragabat᷑. socer nãq eiꝰ ptholõm̃s ma¬
nei filiꝰ qͥ apud caltidã sublibano habebat cuneta
ei subministrabat. dumq aliqͣs idẽ antigonꝰ oc¬
cupass& uidȩoꝵ munitiones. herod es illi occur¬
rit istructꝰ in aditu uideȩ pꝰquã malechũ int¬
fecerat eiꝰq fr̃em felicẽ exfimbꝰ uideȩ pepulerat
cõmisso p̃lio suꝑauit autigonũ. hincherodes
derint & ꝓpt̾ hyrcani affinitatẽ. nãq his he¬
rodes iã p̾dẽ exĩdigenis habebat uxore᷑ ñ ig¬
nobile̾ quȩ dosis uocabat᷑ & antipatrũ exrasusce¬
ꝑat filiũ. tc̃ aut̃ dux erat alexandri. cuiꝰ pat̾
fuit aristobolus filiã mariamẽ. hyrcam nepo¬
tẽ ex filia atq inde regi hyrcano faniliaris
erat nec sic tam̃ herodes inuidiã declinauit.
nã ubi cęsareantoniꝰ cassuĩ brutoq bello ma¬
cedonio opp̃ssere: uictores cęsat initaliã regredi
maturauit. Antoniꝰ insyriã ꝓpauit cuiꝰ cͣspec¬

Expanded text:
viribus suffragabatur; socer namque ejus Ptholomaeus Manci filius, qui apud Calcidam sub Libano habitabat, cuncta ei subministrat, dumque aliquas idem Antigonus occupasset Judaeorum munitiones, Herodes illi occurrit instructus in aditu Judaeae: postquam Malichum interfecerat, ejusque fratrem felicem ex finibus Judaeae pepulerat, commisso praelio superavit Antigonum. Hinc Herodes, derint, et propter Hircani affinitatem. Namque is Herodes jam pridem ex indigenis habebat uxorem non ignobilem, quae Dosis vocabatur, et Antipatrum ex ea susceperat filium. Tum autem duxerat Alexandri, cujus pater fuit Aristobolus, filiam Mariamnem, Hircani neptem ex filia, atque inde regi Hircano familiaris erat. Nec tamen sic Herodes invidiam declinavit. Nam ubi Caesar et Antonius Cassium Brutosque bello Macedonico oppressere victores, Caesar in Italiam regredi maturavit, Antonius in Syriam properavit. Cujus conspec
Abbreviated transcription (Latin):
GIT UA brazafanes parhorũ satrapha cũ
regis filio pacoro syriã pꝰbienniũ occupaũ ad
quẽ antigonꝰ accedens mille talenta. ẽ pollicitꝰ.
& mulieres qͥngentas ut hyrcanũ depon̾ae &
Sei regnũ trad&. Quib manerib parchi allecti¬
P̾ dolo hyrcanũ circũ uentunt herodisꝙ frẽm fase¬

Expanded text:
gitur Brazafanes, Parthorum satrapa, cum regis filio Pacoro, Syriam post biennium occupavit. Ad quem Antigonus accedens millia talenta est pollicitus et mulieres quingentas ut Hircanum deponeret et ei regnum traderet. Quibus muneribus Parthi allecti, dolo Hircanum circumveniunt Herodisque fratrem Fase
Abbreviated transcription (Latin):
c̃sternatꝰ sensũ amisit atq om̃i solutꝰ ugore
m̃tis & corporis corruit. paułꝑ tam̃ ubi sese re¬
cepit. in t̾rogauit berodẽ qͥs p̃cepiss& malichũ
occidi. Ubi cognouit exꝓposito cassũ romani in¬
ꝑatoris iussu necatũ ilico respondit. Cassiꝰgͦ & mͥa
Sedhoc siue metu dixerit siue ita senserit haud uq¬

Expanded text:
Hyrcanus sensum amisit atque omni solutus uigore Hyrcanus sensum amisit atque omni solutus uigore mentis et corporis corruit; paulisper tamen ubi sese recepit, interrogato Herode quis praecepisset Malichum occidi, ubi cognouit ex praepositis Cassi Romani imperatoris iussu necatum, ilico respondit: ‘Cassius ergo eSed hoc siue pro metu dixerit siue ita senserit H
Abbreviated transcription (Latin):
rentib marcus & cassius exercitu desyria c̃flato
qđ magna pars ubi usus poposcit herodes fuit:
ipsũ quidẽ tociꝰ syriȩ ꝓcuratorẽ ꝓficunt si aut̃
bellũ desiss& regnũ qͦq udeȩ cassiꝰ eidẽ sede la¬
turũ pollicitꝰ. ẽ. Euenit aut̃ ut antipatro spes
& fortitudo filii causa int̾ritꝰ fiera. Malichꝰ nãq
qͥregnandi cupiditate aspuauerãt timens anti¬
patri potentiã quȩ turtute herodis cumulaba¬
tur ne inpedimento eiꝰ fier& conatꝰ: qͦdã regio
uiueni peccunia corrupto mixtã ei ueneno po
tuus ẽ. uiradalia strenuꝰ rebq administrandis
idoneus & qͥ regnũ recuꝑaũ c̾seruaũ hyrcano.
Herodes autẽ pꝰquã clarissimas pat̾no funere
cȩlebraũ exequias. malichũ quẽ auctore. pat̾hȩ
excitaturũ deiectoq hyrcano facillime regna¬
turum timebat. usus c̃silio cassĩ. eiꝰq aurilio
fultꝰ malichũ dolo circũ uentũ multis uulnerib
ꝑ fossũ int̾emit. H yrcanꝰ uͦ dũ assister& eo t̾rore

Expanded text:
rentibus, Marcus et Cassius exercitu de Syria conflato, cujus magna pars ubi usus poposcit, Herodes fuit, ipsum quidem totius Syriae procuratorem praeficiunt. Si autem bellum desisset, regnum quoque Judaeae Cassius eidem se delaturum pollicitus est. Evenit autem ut Antipatro spes et fortitudo filii causa interitus fieret. Malichus namque, qui regnandi cupiditate aspiraverat, timens Antipatri potentiam, quae virtute Herodis cumulabatur, ne impedimento ejus fieret conatui, quodam regio juvene pecunia corrupto, mixtum ei veneno pocvium mortuus est, vir ad alia strenus, rebusque administrandis idoneus, et qui regnum recuperatum conservavit Hircano. Herodes autem, postquam clarissimas paterno funeri celebravit exsequias, Malichum, quem auctorem paternae excitaturum, dejectoque Hircano facillime regnaturum, timebat, usus consilio Cassii, ejusque auxilio fretus, Malichum, dolo circumventum, multis vulneribus perfossum interemit. Hircanus
Abbreviated transcription (Latin):
trucidate sunt. Inde fabiꝰ in carnutes ꝓfectꝰ ẽ. scie¬
bat enĩ domnacũ ducẽ antiqͥssimũ rebellionis to¬
tius ĩcentorẽ adħbello elapsũ si aremoricis gentasꝰ
adiunctꝰ. eẽt. maximos iterũ ĩgallia tumultꝰ. eẽ.
moturũ. s eas adhuc ipsa nouitate trepidantes mira
iurtute. & celeritate ꝑdomuit. Intea draptes unaq
lucteriꝰ cũ adeẽ caniniũ & legiones infinib suis ud̃¬
ent undiq collectis copiis oppidũ uelut unũ ob¬
occupant. ħ oppidũ ĩ editissima montis arce. pen
guebat᷑. medio de inceps largissimo fonie. securũ.
plurimaq ĩtrorsũ copia frum̃ti tutũ. irritos ꝓ¬
cul discurrꝰ hostiũ despiciebat. caniniꝰ qͦd solũ ro¬
mana ꝓuisione potuit. ambos duces cũ parte co¬
piatũ plurima ĩ cap̃o euocatos maxims ꝓelio sitꝑaũ.
nã uno educibꝰ int̾fecto alt̃ eũ paucissimis fug̃ nulł

Expanded text:
trucidatae sunt. inde Fabius in Carnutes profectus est; scietrucidatae sunt. inde Fabius in Carnutes profectus est; sciebat enim Domnacum ducem antiquissimum rebellionis totius incentorem ab hoc bello elapsum, si Aremoricis gentibus adiunctus esset, maximos iterum in Gallia tumultus esse moturum. sed eas adhuc ipsa nouitate trepidantes mira uirtute et celeritate perdomuit. interea. Draptes unaque Lycterius cum adesse Caninium et legiones in finibus suis uiderent, undique collectis copiis oppidum Vxellodunum occupant. hoc oppidum in editissima montis arce pendgebatur, medio deinde descensu largissimo fonte securum plurimaque introrsum copia frumenti tutum inritos procul discursus hostium despiciebat. Caninius, quod solum Romana prouisione potuit, ambos duces cum parte copiarum plurima in campum euocatos maximo proelio superauit. nam uno e ducibus interfecto alter cum paucissimis fugit, nullus
Abbreviated transcription (Latin):
cũ pacatã. eẽ uniũsã galliã cęsar neq ausurã so¬
re ad aliqͥs aspirare motꝰ arbitiaret᷑. legionesi
hibniã dimisit ipsȩ tam̃ abiorigins finesq̃
tot bella excitau̾at horrenda hõiũ strage. uastaũ
At uͦ gaiꝰ caniniꝰ legatꝰ bellũ apud pictonas ĩuenit.
ubi magnahostiũ multitudo ĩpeditã itin̾e legio¬
nẽ circũdedit. atq ad extremũ discrim̃ addur̃
Porro aut̃ fabiꝰ legatꝰ acceptis canninũ lit̾is in pie¬
tonas ꝓficiscit᷑. ibiq acaptiuis de oportunitate
locoꝵ certior factꝰ inopinantes hostes oppͥmit.
magniq stragibꝰ factis plurunas pͣdas agit. De¬
inde cũ caninio signũ aduentꝰ sui dediss&. cani¬
nius totis castris subdito erilit seseq ĩiecit ho¬
stibꝰ itaq fabio exalia parte & caninio exalt̾a ĩsistẽ¬
te marimo & diut̃no bello ĩnumere galloꝵ copiȩ

Expanded text:
cum pacatam esse universam Galliam Caesar, 406 neque ausuram focum pacatam esse universam Galliam Caesar, 406 neque ausuram fore ad aliquos aspirare motus arbitraretur, legiones in hyberna dimisit: ipse autem Ambiorigis fines, qui tot bella excitaverat, horrenda hominum strage vastavit. At vero C. Caninius legatus bellum apud Pictonas invenit: ubi magna hostium multitudo impeditam itinere legionem circumdedit atque ad extremum diserimen adduxit. porro antem Fabius legatus acceptis Caninii litteris in Pictonas proficiscitur ibique a. captiuis de opportunitate locorum certior factus inopinantes hostes opprimit magnisque stragibus factis plurimas praedas agit. deinde cum Caninio signum aduentus sui dedisset, Caninius totis castris subito exsiluit seseque iniecit hosti. ita Fabio ex alia parte et Caninio ex altera insistente, maximo et diuturno bello innumerae Gallorum copiae
Abbreviated transcription (Latin):
exc̃silio regis ad sũmerent. ilico ĩ ueniã p̾cantes
eũ solũ uelt auctorẽ magniscełis dediðunt.
Belo uaguii oĩb galloꝵ du ipsoꝵ oppinione
fortiores habebant᷑. hi chorreo duce bellũ ĩstiu¬
rant sq ĩhanc suscepti belli societatẽ ab ianos.
aluertos. saletos. beliocasses atrebatesq c̃tungt̃
&e locũ q̃ndã cinctũ atq atq ĩpeditũ undiq pa¬
ludib capiunt. cõmissoq ꝓelio magnã remoꝵ
manu quȩ auxilio romanis erat trucidant. Deide
cũ oportunũ ipsilocũ ĩsidũs ꝓiusũ occupauussent.
atq h ꝯꝑto romani abisidiarũ locũ istructi ordinal¬
q uenissent. cõmisso p̾lio roman gallos fugien¬
tes hisdẽ locoꝵ munitionibꝰ qͥbꝰ clausi suerant
ĩcduser᷑ cunctosq ad ĩt̾nitionẽ cecider. Ibi choritꝰ¬
c sugã ł deditionẽ decractans romanios ut unus
capet᷑ instantes occidendo ut occidet᷑ coegit Igĩ

Expanded text:
ex consilio regis adsumerent, ilico sibi ueniam precantes, ex consilio regis adsumerent, ilico sibi ueniam precantes, eum solum uelut auctorem magni sceleris dediderunt. Bellouagui omnibus Gallofortiores habebantur. Hi Chorreo duce bellum instaurant, sibique in hanc suscepti belli societatem Ambianos, Aulercos, Caletos, Bellocases, Atrebatasque conjungunt, et locum quemdam cinctum, atque impeditum undique paludibus capiunt. Commissoque praelio, magnam Rhemorum manum, quae auxilio Romanis erat, trucidant. Deinde cum opportunum ipsi locum insidiis provisum occupavissent, atque hoc comperto Romani ad insidiarum locum instructi ordinatique venissent, commisso praelio Romani Gallos fugientes iisdem locorum munitionibus quibus clausi fuerant incluserunt, cunctosque ad internecionem ceciderunt. Ibi Correus fugam vel deditionem detrectans, Romanos, ut vivus caperetur instantes, occidendo, ut occideretur, coegit. Igitur
Abbreviated transcription (Latin):
aufug̃. Dũ ħ ad halestã gerunt᷑ uergin gitorix quẽ
om̃s c̃sensu pari regẽ p̃obtau̾ant suadae ut hi ex
tota gallia om̃s qͥ arma ferre. possint huic bello
pͣsto sint. ħ enĩ eẽ. unũ bellũ qͦaut ꝑpetua lis̾¬
tas aut ȩtna seruitꝰ aut mors om̃iũ ꝯseqͣt᷑. itaq¬
absq eonum̾o quẽ ĩfintũ ante c̃traxerat eqͥtiꝰ
hinc duos colles s̃ inuicẽ adu̾sos romani galliq
cȩper̃. Unde multis sepe eruptionibꝰ &uariis
ꝓuentibꝰ pliantes tandẽ romani p̃cipue ger¬
manoꝵ eqͥtũ qͦs s̃ iãdudũ amicos nc̃ s ĩ auxiliũ
acciu̾ant uirtute uicer̃ alergingitorte alii̧
diȩ c̃ggatis om̃ibꝰ qͥ fuga euaserant dix̃ se aut̃
bona fide defendendȩ lib̾tatis atq irrũ pendi
fedis fuisse. & nc̃ siue romanis sese ad mortẽ
om̃s offerant siue se solũ ꝓõibꝰ ded̾ant paratũ
ammo fore. itaq galli uoluntatẽ
quã pudore. aliquã dui texerant qͣsi

Expanded text:
aufugit. dum haec ad Alesiam geruntur, Vercingetorix, quem aufugit. dum haec ad Alesiam geruntur, Vercingetorix, quem omnes consensu pari regem praeoptauerant, suadet, uti ex tota Gallia omnes, qui arma ferre possint, huic bello praesto sint. hoc enim esse unum bellum, quo aut perpetua. libertas ant aeterna seruitus aut mors omnium conseqabsque eo numero, quem infinitum ante contraxerat, equituhinc duos colles sibi invicem obversos Romani Gallique ceperunt. Unde multis saepe eruptionibus et variis proventibus praeliantes, tandem Romani praecipue Germanorum equitum, quos sibi jamdudum amicos, nunc etiam in auxilium acciuerant, uirtute uirtute. Vercingetorix alia die congregatis omnibus, qui fuga euaserant, dixit se auctorem bona fide defendendae libertatis atque inrumpendi foederis fuisse et nunc, siue Romanis sese ad mortem omnes offerant siue se solum pro omnibus dedant, paratum animo fore. itaque Galli uoluntatem, quam pudore aliquamdiu texerant; quasi
Abbreviated transcription (Latin):
rant diripiantq qͦfacto gallis utrĩq
morientibꝰ marinas romanoꝵ ĩ uirias. sine culꝗ
romani disctimine uindicaũ. ita ħtutissimo
uincendi gnẽ securꝰ ĩ italiã rediit. ui.¬
Sit᷑ cȩsare ĩitaliã reu̾so gallia tursꝰ ĩ arma ꝯiurat
multiq simul popli coeunt. dux his uginge. torar
fuit cuiꝰ c̃silio statĩ om̃s galli ciuitates suas ultro
ĩ cender᷑. ẜma asuis incensa biturigo ĩde ad cȩsarẽ
qͥ magnis itin̾ib ꝑ narbonensẽ ꝓũciã clã adererci¬
galioꝵ castra uener̃ p̃tea auerenm get̃iq c̃sines
sollicitatis &iã adse ȩdtus multis adũsũ cȩsart᷑ plus
bellauer̃. Quti cũ sepugnando fatigati ĩqodã castel¬
lũ recepissent. milites p̃de ĩhiantes ad expugna¬
tionẽ oppidi aminũ intendt̾. frustͣ cesare. deloci
ũqͥtate causante. Itaq ibi cȩsar erũpentibꝰ osuper
hostib p̾ssus multa exercit̾ sui parte ꝑdita uicx

Expanded text:
rant diripiantque. quo facto Gallis utrimque rant diripiantque. quo facto Gallis utrimque morientibus maximas Romanorum iniurias sine cuiusquam Romani discrimine uindicauit. ita hoc tutissimo uincendi genere securus in Italiam rediit. Igitur Caesare in Italiam reuerso Gallia. rursus in arma coniurat multique simul populi coeunt. dux his Vercingetorix fuit, cuius consilio statim omnes Galli ciuitates suas ultro incenderunt: prima a suis incensa Biturigo. inde ad Caesarem, qui magnis itineribus per Narbonensem prouinciam clam ad exerciGallorum castra uenerunt. praeterea Aruerni ceterique confines, sollicitatis etiam ad se Aeduis, multis aduersum Caesarem proeliis bellauerunt. qui cum se pugnando fatigati in quoddam castellum recepissent, milites praedae inhiantes ad expugnationem oppidi animum intendunt, frustra Caesare de loci iniquitate causante. itaque ibi Caesar erumpentibus desuper hostibus pressus, multa exercitus sui parte perdita, uictus
Abbreviated transcription (Latin):
castra uenerͣ. Igit᷑ cesar pͥquã in unũ hostiũ
copiȩ. coirent. in eunto uerno adgͥdi trepidos
& ob pͥmere sparsosinsuis sinib parat s mũ itaq
neruorũ fines diripit. p̃dã uͦ q̃ copiossissima erat
debant᷑ trib agminibꝰ inuadit. nimiaq cȩde
utulgo agitata residuos supplices indeditionẽ
recep̃. Labienꝰ seq̃nti pͣlio om̃s treueroꝵ copias ĩt¬
fecit. arte inbellũ ꝓuocatas. pꝰquã germanis ad¬
uentantibꝰ iungerent. & c̾cinuo ipsã ciuitatẽ capit.
Cȩsar ulcisti mortẽ sabini & coctelegatoꝵ uolens.
pꝰꝗͣ ĩ arduennã siltia tociꝰ galliȩ maxima ẽ. atq
aripis reni finibq treueroꝵ adneruios usq ꝑ¬
obstructas spaciosasq siluasq ignoti dideren¬
turꝰ hostẽq locis notissimt̃ q̃rerent. Om̃em gal¬
liam ꝑnuntios inuitat ut qͥsq scđm placituꝰ suũ
rec̾dicas ĩ arduenna silua p̃das quȩ.¬

Expanded text:
castra uenerunt. igitur Caesar, priusquam in unum hostium castra uenerunt. igitur Caesar, priusquam in unum hostium copiae coirent, ineunte uere adgredi trepidos et opprimere sparsos in suis finibus parat. primum itaque Neruiorum fines diripit, praedam uero, quae copiosissima erat,debantur, tribus agminibus inuadit nimiaque caede uulgo agitata residuos sapplices in deditionem recepit. Labienus sequenti proelio omnes Тreuerorum copias interfecit arte in bellum prouocatas, priusquam Germanis aduentantibus iungerentur, et continuo ipsam ciuitatem capit. Caesar ulcisci mortem Sabini et Cottae legatorum noleperit — quae silua totius Galliae maxima est atque a ripis Rheni finibusque Treuerorum ad Neruios usque pobstructas spatiosasque siluas ignoti diuiderentur hostemque locis notissimum quaererent, omnem Galliam per nuntios inuitat, ut quique secundum placitum suum reconditas in Arduenna silua praedas quae
Abbreviated transcription (Latin):
to̾ u̾sosq ĩfugã gallos uastissima cȩde c̃fecit.
palludes inuias euaser̃. inducio¬
marius treueroꝵ pͥnceps magnas arma¬
toꝵ copias habens pꝰ quã decsensu tociꝰ galuȩ
certior redditꝰ. ẽ labieni castra legionẽq. cui
is perat qͦd facile factũ arbitrabat᷑ delere sta¬
tuit: ac de inde ehuronib neruisq c̃uiner
ad ob pͥmendũ cȩsarẽ ꝑgere. labienꝰ qͥb pot
artibꝰ simulat timorẽ atq induciomarũ negle¬
gentiorẽ cũ insultantib copiis ꝓuallo ober¬
rancẽ repentina eruptione ꝓstrauit. hac iue¬
toria labieni teliqͥ galloꝵ conatꝰ rep̃ssi st̃. & cȩ¬
sar paulo qͥetior reliqua parte hiemis fuit si
ĩtellegens s̃ maiora belli suꝑ eẽ maxime qͥa
cus ne ad sustinendũ qͥdẽ s̃ idoneꝰ. ñ dicã ad eo¬
sule escribi legiones sibiq mittuinauriltũ pecit
Itaꝙ ante exantã huemẽ tres ad eũ legiones in

Expanded text:
tum uersosque in fugam Gallos uastissima caede confecit.tum uersosque in fugam Gallos uastissima caede confecit.paludes inuias euaserunt. Indutiomarus Treuerorum princeps, magnas armatorum copias habens, postquam de consensu totius Galliae certior redditus est, Labieni castra legionemque cui is praeerat, quod facile factu arbitrabatur, delere statuit ac deinde Eburonibus Neruiisque coniunctus ad opprimendum Caesarem pergere. Labienus quibus potest artibus simulat timorem atque ita Indutiomarum neglegentiorem cum insultantibus copiis pro uallo oberrantem, repentina eruptione prostrauit. hac uictoria Labieni reliqui Gallorum conatus repressi sunt et Caesar paulo quietior reliqua parte hiemis fuit. sed intellegens sibi maiora belli superesse negotia, ciis ne ad sustinendum quidem sibi idoneus, non dicam ad consule conscribi legiones sibique mitti in auxilium petit: itaque ante exactam hiemem tres ad eum legiones in
Abbreviated transcription (Latin):
altitudinis exstraxer̃ & cũ iã septẽ dies nocts
ysuccidui. hostiũ cunei pugnarent. acuent̾
subito plurimꝰ exortꝰ. eẽt: castas feruentes in¬
corsere fundis. flãmataq tela focis. acmox
s nec sic qͥdẽ romani cũ undiq obruerent᷑ uul.¬
nerib laborib iugiliis. ieuiniis incendiis ueces¬
ser̃. tandẽ cesari nunciatũ. ẽ. unã deletã legionẽ¬
et̃. alt̾am iam pęne c̃fectã aduentante cũ duab
legionib cęsare deser̃ hostes obsidionẽ atq
in eũ cuncti raptis copiis ruunt. Cȩsar parus.¬
simis se castris cͣsulto ẽdidit: eqͥtib q p̃ missis.
ut fugã fingerent imꝑauit ut ad tͣnsitũ ualus
quȩ media erant sq ꝑ iculosa uidebat᷑: hostes
c̃tẽptu sui inuitara qͥb aduentantantib insuꝑ
obstrui portas p̾cȩpit. qͦ uiso galli quasi iã ui¬
cissaẽ ad obducendũ extrinsec̾ uallũ c̃uersist:
Cȩsar cotis repente portis paratũ effudit exerci¬

Expanded text:
udinis exstruxerunt. Et cum jam septem dies noctesque succidui hostium cunei pugnarent, ac ventus subito plurimus exortus esset, testas ferventes intorsere fundis, flammataque tela focis, ac mox sed ne sic quidem Romani, cum undique obruerentur, uulneribus laboribus uigiliis ieiuniis incendiisue cesserunt. tandem Caesari nuntiatum est unam deletam esse legionem, alteram iam paene confectam. aduentante cum duabus legionibus Caesare, deserunt hostes obsidionem atque in eum cuncti raptis copiis ruunt. Caesar paruissimis se. castris consulto condidit equitibusque praemissis, ut fugam fingerent, imperauit, ut ad transitum uallis, quae media erat sibique periculosa uidebatur, hostes contemptu sui inuitaret. quibus aduentantibus insuper obstrui portas praecepit. quo uiso Galli, quasi iam uicissent, ad obducendum extrinsecus uallum conuersi sunt. Caesar totis repente portis paratum effudit exerci
Abbreviated transcription (Latin):
cũ centisfimo eqͥte. aufugit. fr̃ eiꝰ sectꝰ põpeiꝰ ẽcͣcta
cȩlerit̾ non parua lusitanoꝵ manu. cũcesonio
c̃gss & iuctꝰ fugiensq int̾fectꝰ.ẽ. Munda ciuitas
cũĩ m̃sa hõũ cede cęsare obpugnãte uixcapta ẽ.
Cȩsar romã rediit ubi dũ rei publicȩ statũ etͣ
maioꝵ exẽpla clem̃t᷑ instaurat auctoribꝰ bruto
isse. ampliꝰ .lx. c̃scios fer̃. Duo bruti & gatus cassiꝰ
aliquȩ sociĩ strictis pugtionibꝰ in capitoliũ se¬
cesser̃. Dtu delib̾atũ. ẽ. utrũ capitoliũ eu̾aucto¬
ribꝰ cedis oport̾a ĩcendi Corpꝰ eiꝰ raptũ popłs
dolore stimulatꝰ inforo sragm̃tis tribunaliũ
ac subsellioꝵ cremauit. sq p̾missimmꝰ dũapud
romanos gererent᷑ ħ interĩ ĩuidȩa acta st̃ quȩ

Expanded text:
cum centesimo equite aufugit. frater eius eane Pompeius contracta cum centesimo equite aufugit. frater eius eane Pompeius contracta celeriter non parua Lusitanorum manu, cum Caesonio congressus et uictus fugiensque interfectus est. Munda ciuitas cum immensa hominum caede Caesare oppugnante uix capta est. Caesar Romam majorum exempla clementer instaurat, auctoribus Bruto isse amplius sexaginta conscios ferunt. Duo Bruti et G. Cassius, aliique socii, strictis pugionibus, in Capitolium secesserunt. Diu deliberatum est utrum Capitolium cum auctoribus caedis oporteret incendi. Corpus ejus raptum populus, dolore stimulatus, in foro fragmentis tribunalium ac subselliorum cremavit. Sed quae praemisimus dum apud Romanos gererentur, haec interim in Judaea acta sunt quae
Abbreviated transcription (Latin):
q cũhis faustũ syllã & afraniũ & petreiũ uissit
occidi. Inde qͣttuor triũphis urbẽ ing̾ssus
disposito recuꝑatoq rei publice statu c̃tinuo
ihispaniã contͣ pomptios poͬpei filios ꝓfectꝰ
septima decima qua egressꝰ ab urbe fuerat
die sagyntũ ꝑuenit statĩq adu̾sũ põpeios
duos & labienũ. atq actuĩ uarũ. multa bella
& uaria sorte gessit. ultimũ bellũ apud mun¬
dũ flum̃ gestũ. ẽ ubi tantis uiribꝰ dimicatr̃
tantaq cedes acta ut cȩsar qͦq ueteranis &iã
suis cede ñ erub escentibꝰ cũ cedi cogiq aciẽ
suã cerner&: p̃uienire morte futurũ uictidedecꝰ
cogitara cũ subito u̾sus insugã po̾peianoꝵ ees¬
pat̾ aburbe bellũ gesturꝰ aufugerat qͣt tuorꝙ an¬
nis hoc bellũ cuule indesinent᷑ toto orbe. comut¬
litꝰ labinꝰ &attiꝰ uarꝰ inacie cęsi s̃gneus põpaus

Expanded text:
que cum his Faustum Sullam et Afranium et Petreium filiam iussit que cum his Faustum Sullam et Afranium et Petreium filiam iussit occidi. inde quattuor triumphis Vrbem ingressus, disposito recuperatae reipublicae statu continuo in Нispanias contra Pompeios Pompei filios profectus, septimo decimo quam egressus ab Vrbe fuerat die Saguntum peruenit statimque aduersus Pompeios duos et Labienum atque Attium Varum multa bella et uaria sorte gessit. ultimum bellum apud Mundam flumen gestum est, ubi tantis uiribus dimicatum tantaque caedes acta, ut Caesar quoque, ueteranis etiam suis cedere non erubescentibus, cum caedi cogique aciem suam cerneret, praeuenire morte futurum uicti dedecus cogitarit, cum subito uersus in fugam Pompeiorum cespater ab Vrbe bellum gesturus aufugerat, quattuorque annis hoc bellum ciuile indesinenter toto Orbe tonuit. T. Labienus et Attius Varus in acie caesi sunt. Gnaeus Pompeius
Abbreviated transcription (Latin):
scens scaua exceptꝰ ut fug̾a multis ĩ eũ ĩ silenti¬
bꝰ mersꝰ necatꝰq ẽ. corpꝰ eiꝰ ad litꝰ deuolutũ ĩditio
lorice aureȩ cognitũ fuit. qua cęsar alexandriã
pͣmissã alexandrinosq oñs addedicionẽ desꝑa¬
tione qͣpulit. regnũq egypti cleopatre dedit.
inde syriã ꝑ uagatꝰ capharnacẽ ĩponto uicit
Postea uͦ quã romã uenit. dictator & c̃sul creatꝰ
ĩ affricã tͣnsut. &apud thapsũ eũ iuba &scipione
puignaũ. maximãq ibi hõiũ multitudinẽ int̃¬
Cato se se apud uticã occidit iuba ꝑcussoriui¬
gulũ p̃cio dato p̃buit. Pretreiꝰ eodẽ segladio ꝑfo¬
dit. scipio ĩnaui qͣ adhispaniã fug̾e c̃tendens
uento coactꝰ ĩaffricã reddierat. sem& ipsũ ui¬
gulauit. in eadẽ naui ȩxiã titꝰ corquatꝰ occis . ẽ.
Cȩsar põpei magni nepotes. filiã põptiã. simul¬

Expanded text:
scens scapha exceptus ut fugeret, multis insilientiscens scapha exceptus ut fugeret, multis insilientibus mersus necatusque est; corpus eius ad litus deuolutum indicio loricae aureae cognitum fuit: qua Caesar Alexandriam praemissa Alexandrinos omnes ad deditionem desperatione conpulit regnumque Aegypti Cleopatrae dedit. inde Syriam peruagatus Pharnacem in Ponto uicit. postea uero quam Romam uenit, dictator et consul creatus in Africam transiit et apud Thapsum cum Iuba et Scipione pugnauit maximamque ibi hominum multitudinem inteCato sese apud Vticam occidit; Iuba percussori iugulum pretio dato praebuit, Petreius eodem se gladio perfodit; Scipio in nani, qua ad Hispaniam fugere contendens uento coactus in Africam redierat, semet ipse iugulauit. in eadem nani etiam T. Torquatus occisus est. Caesar Pompei Magni nepotes filiamque Pompeiam simul