comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
uerse:nationis attͥbuunt᷑. ita ut det᷑ alii sermo sapĩe alii
sermo sciẽ. alii gr̃ã curationũ. alii int̾p̾tatio sermonum.
Sculpunt᷑ etiã parietes cũ torno: cũ om̃ib q̃ dñs ꝑ diui¬
nas scͥpturas p̃cipit. nullus fideliũ contͣdicit. s ex animo¬
nogͥ sũt qͥmandatis diuinis obedunt. Moralit̾ uͦ uariis
ta moralitatis utuitũ formas sibi conuenientes. Attende
gͥ in qͦlibet loco intelligibrlis templi boius ymaginem
id ẽ mansuetudinẽ. impͥme & alibi figurã leonis. rigo¬
rem indelicer seuere districtionis. impͥme columbam
simplicitatis formã. adde & turturẽ .i. castitatẽ. adum¬
g & acietẽ ourũ. scił ducẽ id ẽ magistrũ u̾bo & exẽplo
pceclentẽ turbã discipłoꝵ. int̾pone mundiciã lil seu
rosam martyrii. Habes gͥ in templo spĩtali dm̃sas ce¬
laturas lũ intͥnsecꝰ in animo uͥtutũ diu̾sitates locas.
Stulpunt᷑ etiã morali torno: dũ in uolubilitate. obe¬

Expanded text:
e donationes attribuuntur, ita ut detur alii sermo sapientiae, alii sermo scientiae, alii gratia curationum, alii interpretatio sermonum . Sculpuntur etiam parietes cum torno, cum omnibus, quae divina Scriptura praecipit, nullus fidelium contradicit, sed ex animono sunt, qui mandatis divinis obediunt. Moraliter vero variis ta moralitatis intuitum formas sibi convenientes. Attende igitur in quolibet loco intelligibilis templi, bovis imaginem, id est, mansuetudinem. Imprime, et alibi figuram leonis, rigorem videlicet severae districtionis. Imprime columbam, simplicitatis formam. Adde et turturem, id est, castitatem. Adjunge arietem, ovium scilicet ducem, id est, magistrum verbo et exemplo praecedentem turbam discipulorum. Interpone munditiam lilii, seu rosam martyrii. Habes igitur in templo spirituali diversas caelaturas, dum intrinsecus in animo virtutum diversitates locas. Sculpuntur etiam morali torno, dum in volubilitate obe
Abbreviated transcription (Latin):
sent simpliciorib fr̃ib exemplũ ꝑu̾sitatis p̃bent. Magi¬
stͥs eqͣles uideri uolunt. simpliciores frẽs sͥ u̾bis seducto¬
rus alliciunt. Et sicut lucifer qͣsi fulgur de celo cecidit
sica sublimitate sui ordinis unꝰqͥsꝙ suꝑbe cadit. Ira suc¬
censi. tonantes uerbis. choruscationũ p̃mittentes minas
a claustro qͣsi a celo recedũt. & alios secũ trahunt. Cum
scłarib habitant. se ipsos extusant. ad hoc etiã labo¬
rant. uͭ sitit diabolus hoĩs seducit. sic & eos cũ qͥb mo
rant᷑. sua ꝑsuasione ꝑu̾sos reddãt. Obedientiã qũã dia¬
bolus pͥmo homini p̃cepit seruant. a laude cdei &. a p̃cep¬
tis eiꝰ mobediẽtes uacant. Sub silentio gͥ mobedientie
reprehendi uolunt.De hoc qͥeto silentio in libro sapĩe d̃r.

Expanded text:
sent, simplicioribus fratribus exemplum perversitatis praebent. Magisent, simplicioribus fratribus exemplum perversitatis praebent. Magistris aequales videri volunt, simpliciores fratres sibi verbis seductoriis alliciunt. Et sicut Lucifer quasi fulgur de coelo cecidit, sic a sublimitate sui ordinis unusquisque superbe cadit. Ira succensi, tonantes verbis, coruscationum praemittentes minas, a claustro quasi a coelo recedunt, et alios secum trahunt. Cum saecularibus habitant, seipsos excusant: ad hoc etiam laborant, ut sicut diabolus homines seducit, sicedientiam, quam diabolus primo homini praecepit, servant; a laude Dei et praeceptis ejus inobedientes vacant. Sub silentio igitur inobedientiae reprehendi volunt. De hoc quieto silentio in libro Sapientiae
Abbreviated transcription (Latin):
ꝯfusꝰ cetat᷑. Benegͦ factũ hoc silentiũ ñ integra s qͣsi me¬
ardent̾ inchoet᷑. Potest & hec auctoritas alit̾ exponi. ut
angłis in celo silentiũ o bedientie factũ ante ruia di¬
aboli possit assignari. Multitudo siquidẽ angloꝵ añ
casũ siluit. qͣmdiu uoluntati sui creatoris humił obe¬
diuit. S diabolus silentiũ rupit. locutꝰ ẽ suꝑbiã. ⁊ ĩ
hec uerba ꝓrupit. Ponã sedẽ meã ad aq̾lonẽ: & simił¬
ero altissimo. Hoc aũ silentiũ in celo qͣsi media hora ꝑ¬
mansisse dr̃. qi ñ diu pꝰt creationẽ suã illud diabolus te¬
nuisse ꝑhibet᷑. Similit̾ sicut lucifer in celo. sic qͥdã fr̃s
se habẽt in mat̾iali claustro. Obedientie. siquidt̃ silenti¬
um tenent. sic̃ lucifer nobilitate gen̾is uł scientie clari¬
tate lucent. Et qͥ cetõs fratres humilitate p̃ced̾e debuis¬

Expanded text:
confusus caecatur. Bene ergo factum hoc silentium non integra, sconfusus caecatur. Bene ergo factum hoc silentium non integra, sardenter inchoetur. Potest et haec auctoritas aliter exponi, ut angelis in coelo silentium obedientiae factum ante ruinam diaboli possit assignari. Multitudo siquidem angelorum ante casum siluit, quandiu voluntati sui Creatoris humiliter obedivit. Sed diabolus silentium rupit, locutus est superbiam, et in haec verba prorupit: Ponam sedem meam ad aquilonem, et ero similis Altissimo . Hoc autem silentium in coelo quasi media hora permansisse dicitur, quia non diu post creationem suam illud diabolus tenuisse perhibetur. Similiter sicut Lucifer in coelo, sic quidam fratres se habent in materiali claustro. Obedientiae siquidem silentium tenent; sed sicut Lucifer, nobilitate generis, et scientiae claritate lucent: et qui caeteros fratres humilitate praecedere debuis
Abbreviated transcription (Latin):
horã uel continuũ teneat᷑. S nichil nos ꝓhibet ali¬
quid de silentio p̃miitere: qͦd nescientes aucdoritas docet.¬
Ait eñi ioħ̃s in apocalipsi. Factũ ẽ silentiũ in celo qͣsi me¬
dia hora. Unde beatꝰ. gẽ. Nich ꝓdest solitudo corporis si so¬
litudo defuerit cordis. Qui eñ corpore remotꝰ uiuit. s tu
ñ ẽ in urbe. De hoc secreto cordis dictũ ẽ. Factũ ẽ silentiũ
in celo qͣsi media hora. Celũ qͥꝑpe. ẽ aĩa iusti. Anima qͥꝑ¬
pe iusti dũ ad et̾na sublunia ꝑ subleuationẽ ꝯtẽplatioĩs
intendit. surgentes ab infimis cogitacionũ tumultꝰ p̃¬
mit. & intͣ se deo qͦddã silentiũ facit. S qr hoc silentiũ
ꝯtẽplatiõis & hec qͥes mentis in hac uita ñ potest eẽ ꝑfec¬
dia. ut nͨ melia plene sentiat᷑. cũ p̃mitut᷑ qͣsi. qr mox uͭ se
animꝰ subleuare ceꝑit.& qͥetis intime lumine ꝑfundi:
redeunte motu cogitacionũ stupidꝰ de se ipso ꝯfundit᷑.ꝙ.

Expanded text:
horam, vel continuum teneatur? Sed nihil nos prohibet aliquid de silentio praemittere quod nescientes auctoritas docetigillum septimum, factum est silentium in coelo quasi media hora . Nihil prodest solitudo corporis, si solitudo defuerit cordis. Qui enim corpore remotus vivit, sed tnon est in urbe. De hoc secreto cordis dictum est: Factum est silentium in coelo quasi media hora. Coelum quippe est anima justi. Anima siquidem justi, dum ad aeterna et sublimia per sublevationem contemplationisum tumultus premit, et intra se Deo quoddam silentium facit. Sed quia hoc silentium contemplationis, et haec quies mentis in hac vita non potest esse perfecdia, ut nec media plene sentiatur, cum praemittitur quasi; quia mox ut se animus sublevare coeperit et quietis intimae lumine perfundi, redeunte motu cogitationum, stupidus de semetipso confunditur et
Abbreviated transcription (Latin):
ongitudinẽ latitudinẽ & altitudinẽ supͣdicte ci¬
uitatis nouimꝰ ẽẽ sicut scͥptura refert eiusdẽ eqͣlita¬
tis. Unde ioħs in apocalipsi. Longitudo & latitudo
& altitudo ciuitatis eqͣlia sunt. Unde beatꝰ. g̃s. suꝑ
głica creatura sursũ. ẽ. & humana deorsum potest
ꝑ latitudinẽ & altitudinẽ ciuitatis hec utraq creat᷑a
signari. qm̃ adhuc ista ininus degit. illa uͦi subli¬
mib ꝑmanet.d latitudo & altitudo eqͣlia st̃. qm̃ hu¬
angłi. quia usq ad illã celsitudinẽ głe homo ꝑducetͣ
in qua se solidatos angłi letant᷑. Latitudo gͦ ciuitats
tanta ẽ qͣnta & altitudo. qm̃ electi qͥq qͥ mͦ laborant
in imis. qñq ñ erunt ineqͣles illis sp̃itib suramis.¬

Expanded text:
ongitudinem, latitudinem et altitudinem supradictae civitatis novimus esse, sicut Scriptura refert, ejusdem aequalitatis. Unde Joannes in Apocalypsi: Longitudo, latitudo, et altitudo civitatis aequalia sunt . Unde beatus Gregorius reatura sursum est, et humana deorsum, potest per altitudinem et latitudinem civitatis haec utraque creatura signari, quoniam adhuc ista in imis degit, illa vero in sublimibus permanet. Sed latitudo et altitudo aequalia sunt, quoniam huangeli. Quia usque ad illam altitudinem gloriae homo perducitur, in qua se solidatos angeli laetantur. Latitudo ergo civitatis tanta est quanta altitudo, quoniam electi quique qui modo laborant in imis quandoque non erunt inaequales illis spiritibus beatis
Abbreviated transcription (Latin):
lis claust̾. ocłos claustraliũ reficit. & eos alacͥores
ad legendũ reddit. Est enĩ nat᷑a coloris uiridis ut oculos
foueat obtentu sue uisionis. Similit̾ uiriditas pratelli
qͦd ẽ in medio celestis cl austri ocdos suꝑnoꝵ cuuũ retreat.
& eos semꝑ sua nouitate ꝯfortat. Amenitas siquidẽ fut᷑e
uite. qͣsi uiriditas pratelli m̃tes suꝑnoꝵ cunũ reficit sua
cet. nͨ in autũpno deficiet. nͨ calore siccabit᷑ estatis. nͨ marces¬
cet frigorib hyemis. Ibi enĩ ñ erit uarietas tẽporis. ubi sẽꝑ
ẽ identitas et̾nitatis. Uñ iohs ĩ apocalipsi dicit. qr tempꝰ¬

Expanded text:
lis claustri, oculos claustralium reficit, et eos alacriores ad legendum reddit. Est enim natura coloris viridis, ut oculos foveat obtentu suae visionis. Similiter viriditas pratelli, quod est in medio coelestis claustri, oculos supernorum civium recreat, et eos semper sua novitate confortat. Amoenitas siquidem futurae vitae, quasi viriditas pratelli mentes supernorum civium reficit sua cet, nec in autumno deficiet; nec calore siccabitur aestatis, nec marcescet frigoribus hiemis. Ibi enim non erit varietas temporis, ubi semper est identitas aeternitatis. Unde B. Joannes in Apocalypsi dicit, quia tempu
Abbreviated transcription (Latin):
sequunt᷑ głam capitis. eã ĩ fine mundi facturus ẽ ĩ nob̃.
Sed ecte resurrectionẽ audio: effectũ tñ eiꝰdẽ resurrectio¬
nis exqͥro. Credo nãq: qr resurrecturꝰ sũ: s uolo uͭ sciã
qualis. Sciendũ qͥppe mͥ ẽ. utrũ in qͦdã alio subtili for¬
sitan uł aereo. an in meo qͦ morior corpore resurgã .ͤSed si
in aereo corpore surrexerd. iã ego ñ ero qͥ resurgo. Nã qͦ¬
ratio suggerit: qr si uera caro ñ fuerit: ꝓculdubio re¬
surrectio uera non erit. Hec enĩ resurrectio recte ñ potest
dici: ubi ñ resurgit qͦd cecidit. Credendũ ẽ gͥ qr neqͣqũã¬

Expanded text:
sequuntur gloriam capitis, eam in fine mundi facturus est in nobis. Sed ecce resurrectionem audio, effectum tamen ejusdem resurrectionis exquiro. Credo namque quia resurrecturus sim, sed volo ut audiam qualis. Sciendum quippe mihi est utrum in quodam alio subtili fortasse, vel aereo, an in eo quo morior corpore resurgam. Sed si in aereo corpore surrexero, jam ego non ero qui resurgo. Nam quratio suggerit quod si vera caro non fuerit, procul dubio resurrectio vera non erit. Haec enim recte resurrectio non potest dici, ubi non resurgit quod cecidit. Credendum est igitur quia
Abbreviated transcription (Latin):
ae ne moriast᷑. Erat añ ut scͥptũ est chusy amie dd̃. S q̃modo
amabat eũ ÷ dbuutu inqͥt cͥd̃ & humiliatꝰ sũ. & siliu abo¬
nis. Sie erũ fructũ silentii iustꝰ amat. ut etiã a qͥbedã boni
sileat: sic amat consiliũ chusy. ut ponat ori suo
tii. mainfestatõ mist̾u. Historiam nosti: nota mift̾iũ: assigna
aniniũ. Estuabat absalon. amore regnandi. Hec est radix
om̃iũ maloꝵ cupiditas: ip̃a est caput ex qͦ pendet uicioꝵ te¬
& l̃ nͥ semel manno tondebat᷑ͥ & tũc erines suos ponderabat
ducentis sidis pondere publico. absalon pat patͥs int̾ptatͦ

Expanded text:
do amabat eum? Obmutui, inquit, et humiliatus sum, et silui a bonis . Sic enim fructum silentii justus amat, ut etiam a quibusdam bonis sileat. Sic amat consilium Chusi, ut ori suotii manifestatio mysterii. Nosti historiam, nota mysterium, assigna titus carnis animum. Aestuabat Absalon amore regnandi. Haec est radix omnium malorum cupiditas , ipsa est caput, ex quo pendet omnium et nonnisi semel in anno tondebatur, et tunc crines suos ponderabat ducentis siclis pondere publico. Absalon pax patris interpretatur.
Abbreviated transcription (Latin):
Tehabitantib in t̾ra. ñ illis qͥ corꝑe habitant. s qͥ corde anat.
Amet gͥ monach curialis consiliũ chusy. idest silentiũ claristͥ.
respuat aũ consiliũ achitofel. ut ñ amet negotia pͥncipum.
nͨ scłariũ uag̾ qͤrat accessum

Expanded text:
ibus in terra , non illis qui corpore habitant, sed qui corde amant. Amet igitur monachus consilium Chusai, id est, silentium claustri. Respuat autem consilium Achitophel, ut non amet negotia principum, nec saecularium vagus quaerat accessum.
Abbreviated transcription (Latin):
cipũ libent̾ ingerũt. qͥ secͤtoꝵ conscii fiunt & int̾nuncni:
curiales possunt apellari. Consilia pͥncipũ ꝑu̾sa scias. &
it intficiat innocentẽ. Dic audis. sio sedi cũ corsilbio uanitatis:
& cũ iniqͣ gerentib nõ intibo. Ibi isidiaris ut rapias paupẽ:
rape pͥanpẽ dũ attrahis eũ. Hic dicit oc̾ium ecliam malignan¬
tiũ: & tũ impiis ñ sedebo. Ibi dext̾a tua repleta est mum̃ib. hc
lauas int̾ innocentes manꝰ tras. Ioi pauꝑũ res uolent̾ aufe¬
runt᷑: hic̃ a pauꝑib sponte offerunt᷑. Ibi laudat᷑ peccator in¬

Expanded text:
cipum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, cipum libenter ingerunt, qui secretorum conscii sunt et internuntii, curiales possunt appellari. Consilia principum perversa, si eut interficias innocentem ; hic audis: Non sedi cum concilio vanitatiset cum iniqua gerentibus non introibo . Ibi insidiaris ut rapias pauperem, rapere pauperem dum attrahis eum ; hic dicis: Odivi Ecclesiam malignantium, et cum impiis non sedebo . Ibi dextera tua repleta est muneribus; hic lavas inter innocentes manus tuas. Ibi pauperum res violenter auferunt
Abbreviated transcription (Latin):
tendit affectꝰ. Plaga siqͥdẽ tenebraꝵ. cecitatẽ designat animax.
Hoc eñi palpabile est: qͦd manu tangi potest. Nota. qͦd unt̾
plag̃ã gͣnͣdinis & plagã tenebrar: media ponit᷑ plaga locusta¬
rũ. Ab iniqͥtate etenĩ q̃ designat᷑ ꝑ grandinẽ sit quasi
saltꝰ locustarũ ad et̾ne dãpnationis cecitatẽ. Nouissima pla¬
ga est mors pͥmogenitoꝵ. Primꝰgẽita siqͥdẽ m̃tis: moralit̾ st̃
rumpitur. quasi priogauia egyptiorum mor¬
te ꝑcutiunt. His g plagis assligit obitinato senis. q carnalib
delectat᷑. loqͣtitate gaudet: importuñ & gͣuis est om̃ib. mo¬
re pecoꝵ ꝓnꝰ ad uicia. iracundia tum⁊: ad inurias mani¬
uoniam de curiali monacho. pauca dicti sumꝰ: notandũ
fateor ut & de canonicho. seu conu̾so curiali. eadem
eñ scłariũ hominũ consortia diligunt. qui se consilus pͥn¬

Expanded text:
tendit affectus. Plaga siquidem tenebrarum, caecitatem designat animarum, tendit affectus. Plaga siquidem tenebrarum, caecitatem designat animarum, Hoc enim palpabile est, quod manu tangi potest. Nota quod inter plagam grandinis et plagam tenebrarum media ponitur plaga locustarum. Ab iniquitate etenim quae designatur per grandinem, fit quasi saltus locustarum ad aeternae damnationis caecitatem. Novissima plaga est mors primogenitorum. Primogenita siquidem mentis moraliter sunt rumpuntur, quasi primogenita Aegyptiorum morte percutiuntur. His igitur plagis affligitur obstinatio senis, qui carnalibus delectatur, loquacitate gaudet, importunus et gravis est omnibus, more pecorum pronus ad vitia iracundia tumens, ad injurias mani quinta. Quoniam de curiali monacho pauca dicturi sumus notandum fateor ut de canonico seu converso curiali eadem enim saecularium hominum consortia diligunt, qui se consiliis prin
Abbreviated transcription (Latin):
t̾e ꝓmisit. nec tñ dimisit. illos desigat. qui uite melioris emen¬
datioñẽ ꝓrittunt. nec eulp̃a dimittunt: nec tñ in sp̃u colũbino
affligit᷑ nec emollit᷑. s ex consuetudine pectandi magis ac magi
inclurat᷑. Tunc eñi dñs aqͣs in sanguinẽ conditit. cũ de rerũ causis
aliqͥs carnalit sentit. Terra ꝓducit ranas. tũ in aliqͥ garrienti dͥñast
uanaloqͣcitas. Emonia siͥdẽ & cinifes sũt importum m̃tis impetꝰ.
&e canini mores. Mors pecoꝵ mortẽ designat cogitationũ. qͦ pecorib
assinulari solent. qnͣdo rationabili intellectu carent. Sic eñi homo
cõparat᷑ est ium̃tis ins ipientib: & similis fact̃ est illis. Seita plaga est.
cũ tument uesice. & corrũpunt᷑ iuscera: qͦd fit dũ int̾iora m̃tis tu¬
ment ocdio. & ebullunt ira. Plaga uͦ gnͣdinis infructib: iniqͥ¬
tatẽ manifestã designat in oꝑibs. Plaga locuste. instabilitas est¬
amme q̃ ore ledit. cũ detͣhit: dat saltus. dũ ad carnales se ex¬

Expanded text:
tere promisit, nec tamen dimisit, illos designat qui vitae melioris emendationem promittentes, nec culpam dimittunt, nec tamen in spiritu columbino affligitur, nec emollitur, sed consuetudine peccandi magis ac magis induratur. Tunc enim Dominus aquas in sanguinem convertit, cum de rerum causis aliquis carnaliter sentit. Terra ranas producit, cum in aliquo garrienti dominatur vana loquacitas. Cynomia siquidem et cyniphes, sunt importuni mentis impetus et canini mores. Mors pecorum, mortem designat cogitationum, quae pecoribus assimilari solent, quando rationabili intellectu carent. Sic enim homo comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est eis . Sexta plaga est cum tument vesicae, et corrumpuntur viscera, quod fit, dum interiora mentis tument odio et ebulliunt ira. Plaga vero grandinis in fructibus, iniquitatem manifestam designat in operibus. Plaga locustae, est instabilitas animae, quae ore laedit, cum detrahit; dat saltus, dum ad carnales se ex
Abbreviated transcription (Latin):
osculatꝰ fuero: ip̃e est. tenete eũ. Oscło pacẽ ꝓmittit: & afflig̃.
Pom̃a nutͥebat. S qͦmͦ : fur erat & loculos habebat: & semel
inanno tonsꝰ est: qnͣdo semel tͥginta argenteos retulit & inte¬
plo ꝓiecit. Erines ducentis siclis ponderabat: qͥ numer᷑ est
immundoꝵ: qͥa penitentia ductꝰ ait: peccaui. tͣlens sangui¬
ñe iuftu. Sisciret ponderis iusticiã. idest p̾ciũ sanguinis:
ñ ad laqͥnͣ curreret: s ad crucẽ dm̃ humilis ꝓperaret. Ponde¬
rauit aũ pondere publico. ñ pondere scũarii: posuit talen¬
tũ plumbi suꝑ qid sedet diabolus: u̾leue poncł misccłie cui¬
Hoc poncꝰ habebat aput se: illo carebat. N ideo forsitan qͥa
misereri noluit: misecłie ueniã qͤrere dubitauit. Aucli pondꝰ
sanctuarii. Peccaui. Delictũ meũ cognitũ tͥ feci: & in iusticĩa
meã ñ absondi. Dixi confitebor aduersũ me in iusticiam

Expanded text:
eum . Osculo pacem promittit, et affligit. Comam nutriebat, sed quomodo? Fur erat, et loculos habebat . Et semel in anno tonsus est, quando semel triginta argenteos retulit, et in templo projecit. Crines ducentis siclis ponderavit, qui numerus est immundorum, quia poenitentia ductus ait: Peccavi, tradens sanguinem justum . Si sciret ponderis justitiam, id est pretium sanguinis, non ad laqueum curreret, sed ad crucem Domini humilis properaret. Ponderavit autem pondere publico, non pondere sanctuarii . Posuit enim talentum plumbi, super quod sedet diabolus, non leve pondus misericordi se habebat, illo carebat, et ideo forsitan, quia misereri noluit, misericordiae veniam quaerere dubitavit. Audi pondus sanctuarii: Peccavi, delictum meum cognitum tibi feci, et injustitias meas non abscondi. Dixi: Confitebor adversum me in
Abbreviated transcription (Latin):
secꝰ : & factꝰ est qͣsi lapis. Bomi siqͥdẽ subditi ꝑu̾sos magift᷑s de ne¬
gligentia cõmonere s ex cõmonitione det̾iores fieri qñdoꝙ so¬
lent. & emortuũ est cornabal. & factꝰ est qͣsi lapis. cũ aliqͥs mor¬
te ꝑpetua indurat᷑ inpeccatis. Post mortẽ nabal. abigail regi¬
na conffituit᷑: qͥa qͥ sub ꝑu̾so magist᷑ bene uixerit. eitius acd
regimen animarũ sublimari ꝓmeret᷑: ut cũ dc̃ optineat reg

Expanded text:
t quasi lapis. Boni siquidem subditi perversos magistros de negligentia commonent, sed ex commonitione deteriores fieri quandoque solent. Et emortuum est cor Nabal, et factus quasi lapis, cum aliquis morte perpetua induratur in peccatis. Post mortem Nabal, Abigail regina constituitur, quia qui sub perverso magistro bene vixerit, citius ad regimen animarum sublimari promeretu
Abbreviated transcription (Latin):
uerunt serui: qͥ fugiunt dños suos. Pu̾si siqͥdẽ p̾lati dolent.
cũ uident num̾ũ religiosoꝵ multiplicari: timent cũ uident
dã .i. bonos subditos ungi in regẽ: & saul deici .i. ꝑu̾sos p̾latoᷤ¬

Expanded text:
verunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi quidem praelati dolent, verunt servi, qui fugiunt dominos suos . Perversi quidem praelati dolent, cum viderint numerum religiosorum multiplicari, timent cum vident David, id est bonos subditos ungi in regem, et Saul dejici, id est p
Abbreviated transcription (Latin):
scilicet eoꝵ qͥ ex coreptione ꝓficiunt: sccła eoꝵ qͥ ex cõmonitione de¬
t̾iores fiunt: t̾cia eoꝵ qͥ em̃idatioñẽ ꝓmittunt. s ñ facunt. Ex cor¬
reptione manasses factꝰ est melior: nabal ex cõmonitione det̾ior
pharao ex afflictione durior. Manasses incarcere positꝰ. catenis
& cõpedib aff̾ctꝰ. dm̃ cognorit: qũe pͥus liber cogno̾c̾e noluit. La¬
les fẽ qͥdã claustrales: qui qͣmdiu sui uiris st̃. ꝑu̾se uiuunt: dũ
uͦ in claust᷑ qͣsi in carcere tenent᷑ astcti catenis obedientie scili
ligant: & qͥ fecerant de libertate seruitutẽ: faciant de necessitate
correptinẽ aliena potestas. Nabal uͦ designat qͦsclã doctores.
qͥ ex cõmonitione subditoꝵ fiunt detiores: qͥ pueris damd cib̃ũ
negant: qͥa pure uiu̾e uolentib. u̾b̃ũ dei ñ ꝑpinant. Consorib
uͦ suis conuiuiũ parant: qͥa uacantes ocio. adulanciũ confabu¬
lationes amant. Accusat nabal dauid: & dicit. Hodie incre-¬

Expanded text:
ciunt. Secunda eorum, qui ex commonitione deteriores fiunt. Tertia eorum, qui emendationem promittunt, sed non faciunt. Ex correctione Manasses factus est melior ; Nabal ex commonitione deterior ; Pharao ex afflictione durior . Manasses in carcere positus, catenis et compedibus constrictus Deum cognovit, quem prius liber cognoscere noluit. Tales sunt quidam claustrales qui, quandiu sui juris sunt, perverse vivunt; dum vero in claustro quasi in carcere tenentur astricti catenis obedientiae scililigant, et qui fecerant de libertate servitutem, faciant de necessitate correptionem aliena potestas. Nabal vero designat quosdam doctores, qui ex commonitione subditorum fiunt deteriores, qui pueris David cibum nvero suis convivium parant, quia vacantes otio, adulantium confabulationes amant. Accusat Nabal David, et dicit: Hodie incre
Abbreviated transcription (Latin):
add sacficiũ. adit em̃ abrahã ad pueros suos. Exp̃tate hie
cũ asino: ego & puer cũ aclorau̾um̾. reu̾temt᷑ ad uos.
Dueri. t̃ pueriles sensus anmmi. Qcũ asmo expectant:
quia tarcditatẽ semꝑ amant̃. Ouo dicunt᷑ ẽe pueri.
ociosi uidlelicet & tepicli: portantes stimulũ carns. &
cũ puero. idest cũ corcle puro: portans ignẽ & gladiũ
in manib. ꝑignẽ caritatẽ ꝑ gladit̃ p̾dicationis uͥbum
intelligimꝰ. Portat gͥ igñe & gladiũ in manibs: qͥq amat¬
& p̾dlicat. implet oꝑib: Eg̃o inqͥt & puer reu̾tem᷑ ad
uos. Necesse est em̃ ut ambo redeant. idest ius ratioĩs
& puritas m̃tis. ut reu̾tant᷑ ad agendã cur̃a caruis. sio
in desideriis. s in necessarus: semꝑ eñ qͥrit caro affiuꝵ

Expanded text:
braham ad pueros suos: Exspectate hic cum asino, ego et puer cum adoraverimus, revertemur ad vos . Pueri sunt pueriles sensus animi, qui cum asino exspectant, quia tarditatem semper amant. Duo dicuntur esse pueri, otiosi videlicet et tepidi, portantes stimulum carnis etcum puero, id est cum corde puro, portans ignem et gladium in manibus. Per ignem, charitatem; per gladium, praedicationis verbum intelligimus: portat igdicat, implet operibus. Ego, inquit, et puer revertemur ad vos. Necesse est, ut ambo redeant, id est vis rationis et puritas mentis, ut revertantur ad agendam curam carnis, non in desideriis, s
Abbreviated transcription (Latin):
illuminat᷑ cogintiõe contẽplatõ. Est eñi cogitatõ in
mente. qͣsi fuimꝰ in igne: meditatõ. qͣsi flãma cũ fumo: con¬
tẽplatõ. ut ignis cũ flãma sine fumo. Cũ aũ mens ad con¬
sidanda celestia laborat. tc cogitatio occupatione tẽpaliũ
impedit᷑. meditatõ contͣbat᷑ otio. contẽplatõ curiositate
reuocat᷑ : & sic fit qnͣdoꝙ ut mens ociosa. uoluptate tor¬
pescat. Eũ gͥhomo int̾ior iacet in lectulo uoluptatis. dũ
sompno. torpescit mertie. & somniis deludit᷑ curiositatiᷤ.
conuocat & hortat᷑ ext̾iorẽ. ut inclinet aurẽ rumorib:
loqͣt᷑ uana. mollib inluat᷑. mane comedat. gallus cene
t̾mmet lectionẽ. Euntib clormitũ. surgentes ad uigilias
obuent fr̃s: iigilartib illis dormiant᷑. recdeuntib sur¬
gant. S melĩ fcesitan e̾et. ut nich̃ dicerent: ꝙͣ si subtͣtis
fllabis aut cdictionib oscitando psalmos decantarẽt.

Expanded text:
illuminatur cogitatione contemplatio. Est enim cogitatio in illuminatur cogitatione contemplatio. Est enim cogitatio in mente, quasi fumus in igne; meditatio, quasi flamma cum fumo; contemplatio, ignis cum flamma sine fumo. Cum autem mens ad consideranda coelestia laborat, tunc cogitatio occupatione temporalium impeditur, meditatio otio conturbatur, contemplatio curiositate revocatur, et sic fit quandoque, ut mens otiosa voluptate torpescat. Cum igitur homo interior jacet in lectulo voluptatis, dum somno torpescit inertiae, et somniis deluditur curiositatis, convocat et hortatur exteriorem, ut inclinet aurem rumoribus, loquatur vana, mollibus induatur, mane comedat, gallus coenae terminet lectionem, euntibus dormitum surgentes ad vigilias obvient fratres, vigilantibus illis dormiant, redeuntibus surgant. Sed melius forsitan esset, si nihil dicerent, quam si subtractis syllabis, aut dictio
Abbreviated transcription (Latin):
Est aũ labor & ociũ int̾ioris hominis: est & labor &
ociũ ext̾ioris. labor int̾ioris. laborscientie: labor ext̾ioris.
excercitiũ oꝑationis. Scientie labor in tͥa diuidit᷑: idest
inlabore discipline. exercͣi & doctne. In puericia labor
discipline. muuuentute. cxercitii. in semo doct᷑ne: ut
qͥ nescit. in pueritia discat. qͥ didicit. iniuuentute ad
usũ ducat: qd ad usũ duxit. in semo doceat. Est & aliꝰ
labor int̾ior. scilicet cogitationis. & meditationis. ut ad
reqͥem ꝑueniat contẽplationis: ut si qͥd ꝑ oblunonẽ sub
nube dubitationis lateat obscurũ. fiat cogitatione liqͥ¬
dũ. medicatione liqͥdius: contẽplatione liqͥdissimum.
Cũ enĩ aliqͥd de celestib offert memoria menti. pͥus qͣsi
confusũ in cogitatione cernit᷑. postea uͦ meditatione dis¬
cernit᷑ ad ultimũ contẽplatione dinoscit᷑. Accendit᷑ gͦ
consicłatione cogitatõ. inflãmat᷑ discretione meditatõ:

Expanded text:
et labor et otium interioris hominis, est labor et otium exterioris. Labor interioris, labor scientiae; labor exterioris, exercitium operationis. Scientiae labor in tria dividitur, id est, in laborem disciplinae, exercitii et doctrinae. In pueritia labor disciplinae, in juventute exercitii, in senio doctrinae, ut qui nescit, in pueritia discat; quae didicit, in juventute ad usum ducat; quod ad usum duxit, in senio doceat. Est et alius labor interior, scilicet cogitationis et meditationis, ut ad requiem perveniat contemplationis, ut si quid per oblivionem sub nube dubitationis lateat obscurum, fiat cogitatione liquidum, meditatione liquidius, contemplatione liquidissimum. Cum enim aliquid de coelestibus offert memoria menti, prius quasi confusum in cogitatione cernitur; postea vero meditatione discernitur; ad ultimum vero contemplatione dignoscitur. Accenditur ergo consideratione cogitatio, inflammatur discretione meditatio,
Abbreviated transcription (Latin):
sit. qͥa luxuria & dolus cui sẽꝑ seruierat periit. s pena p̾cati
remansit. Eribe lanceis ilest auaricia. suꝑbia. & luxuria. cor eiꝰ
ꝑforat᷑: unde & usq ĩ hodiernũ diẽ aceruus lapicdũ magnꝰ super

Expanded text:
sit, quia luxuria et dolus, cui semper studuerat, periit, sed poena peccati sit, quia luxuria et dolus, cui semper studuerat, periit, sed poena peccati mansit. Tribus lanceis, id est avaritia, superbia et luxuria cor ejus perforatur. Unde et usque in hodiernum diem acervus lapidum magnus super
Abbreviated transcription (Latin):
tati ab onosis cõplicat᷑. Tum eñi a puericia in m̃te senis ꝑ cogi¬
tatioñe. semitã fec̾it uoluptas. insermone uanitas. in oꝑe¬
ꝑu̾sitas: qͥd aliud agit᷑. nͥ qͦd in consuetudinẽ qͣsi infunẽ htͥa
torqͤant᷑: Est aũ laqueus in fune: dulcedo tẽꝑalis in consue¬
cͥnib inherens qrcui. duriciã designat cuilibet obstiati.
qͥdũ patͥs exercitũ fugeret. contigit ut condense quercui
crinib mereret. Absalon. par patͥs int̾ptat᷑. qͥa p̃t eũ licet
ꝑseqͣntẽ patiebait᷑. ñ pax filii. qͥa pat̾m nolebat pati. Quercꝰ
int̾ durior. ext̾ius uͦ fragilio ẽẽ cõꝑbat᷑. Cui absalon suspens in¬
heret. qͥa int̾iꝰ obstinationẽ m̃tis. ext̾iꝰ uͦ fragilitatẽ carnis comi¬
tat᷑. Erinib inherens suspendit᷑. qͥa suꝑfluitatis amore deti¬
net᷑. Mulus aũ cui insiderat ꝑtͣnsiit. s ip̃e qͦrcui suspensꝰ inhe¬

Expanded text:
otiosis complicatur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogiotiosis complicatur. Dum enim a pueritia in mente senis per cogitationperversitas, quid aliud agitur, nisi quod in consuetudinem haec tria torqueantur? Est autem laqueus in fune, dulcedo temporalis in consuecrinibus inhaerens quercui , duritiam designat cujuslibet obstinati, qui dum patris exercitum fugeret, contigit ut condensae quercui crinibus inhaereret. Absalon pax patris interpretatur, quia pater eum licet persequentem patiebatur, non pax filii, qui patrem nolebat pati. Quercus, intus durior, exterius vero fragilior esse comprobatur. Cui Absalon suspensus inhaeret, quia interius obstinationem mentis, exterius vero fragilitatem carnis comitatur. Crinibus inhaerens suspenditur, quia superfluitatis amore detinetur. Mulus autem, cui insederat, pertransiit, sed ipse quercui suspensus inhae
Abbreviated transcription (Latin):
Iinocio. qͣsi uiuenc̃ sine iugo: qͥ dũ nõ tenet᷑ obeclientie uincło
in eqͣlitate frat̾ne societatis. qͣsi bos lasciniens. discurrit ꝑ de
primꝰ. mortis aduentũ ñ abhorret. qͥ qͣsi add ostiũ munli huius
posit̾. foris spectat: nec tam̃ uite p̾sentis attendãt egressum.
nec ingressũ fufe considerat. Audit nuntios mortis: & crecd̃e
nõ uult eis. Eres ft̾ eñ nuntii mortis: casus. infirmitas. &¬
senectꝰ. Casus dubia. infirmitas gͣuia: senectꝰ certa nuntiat.
Casus mortẽ nuntiat latentẽ. infirmitas apparentẽ. senectꝰ
p̾sentẽ. Ex incertitudine mortis. timor. ex infirmitatis gͣui¬
tate. dolor: ex cercitudine senectutis. ñ obstinatõ s humili¬
tas & afflictõ seqͥ deberet: s forsitan funcłs tͥplex qͦligat᷑ senex.
difficile rũpit᷑. Eriplex funcłs. est pͣne consuetudinis usil: qͥ ex
tͥb conficit᷑. qͣndo meditatõ sermoni. sermo oꝑationi. oꝑatõ ꝑu̾si¬

Expanded text:
io, quasi juvencus sine jugo, qui dum non tenetur obedientiae vinculo, in aequalitate fraternae societatis, quasi bos lasciviens, discurrit per dproximus, mortis adventum non exhorret, qui quasi ad ostium mundi hujus positus foris spectat, nec tamen vitae praesentis attendit egressum, nec ingressum futurae considerat; audit nuntios mortis, et credere non vult eis. Tres sunt enim nuntii mortis: casus, infirmitas, senectus. Casus dubia, infirmitas gravia, senectus certa denuntiat. Casus mortem denuntiat latentem, infirmitas apparentem, senectus praesentem. Ex incertitudine mortis timor, ex infirmitatis gravitate dolor, ex certitudine senectutis non obstinatio, sed humilitas sequi deberet. Sed forsitan funiculus triplex, quo ligatur senex, difficile rumpitur. Triplex funiculus, est pravae consuetudinis usus, qui ex tribus conficitur, quando meditatio sermoni, sermo operationi ab
Abbreviated transcription (Latin):
Que cesaries gͣuat mentẽ: dũ depͥmit t̾rena inhabitato. sensũ
multa cogitantẽ. Q tons semel mnanno duicentis siclis crines
pondł̾abat: qndo m onm̃ spatio uite sue cupiditatib scłi semel
rentintiat. & hoc infine. Turnc eñ tantũmͦ abhis qͥ possidet spo¬
liat᷑. qndo succione mortis ultime at̾rens separat᷑. Pondlerat
aũ plus tͥcã. ꝙͣ celũ: plus eĩ amat esse in domo lutea. ꝙͣ. indo
mo ñ manu facta q est in celis. intͣnsitoria ꝙͣ in et̾na. & hoc
poncłe publico. ñ pondere scũarii. Audi pondꝰ sc̃uarii: pond

Expanded text:
ies gravat mentem, dum deprimit terrena inhabitatio sensum multa cogitantem . Qui tonsus semel in anno ducentis siclis crines ponderat, quando in omni spatio vitae suae cupiditatibus saeculi semel renuntiat, et hoc in fine. Tunc enim tantum ab iis, quae possidet, spoliatur, quando succisione mortis ultimae a terrenis separatur. Ponderat autem plus terram quam coelum, plus enim amat esse in domo lutea, quam in non manufacta, quae est in coelis; in transitoria, quam in aeterna, et hoc pondere publico, non pon
Abbreviated transcription (Latin):
nõ est ociolot̾. Laboret gͥ homo int̾iox & ext̾ior: ne cdicat᷑ elꝰ.
Qgul hic statis tota cdie ociosi: Lota die ociosi stant: qͥ
om̃i tẽꝑe uite sue cessantes abono oꝑe. inforo uane gle
torpentes ꝑseuerant. Audiant tam̃ plati. causã ocii. He¬
dũ forsitan honorẽ. ñ acllaborẽ: ad curiã. ñ ad uineã. Ibi agit᷑
de pondere pecunie. ñ de qͣntitate culpe: de examinatiõe
argenti. ñ de pͣgatione peccati. Sunt tam̃ boni p̾lati. qͥ oꝑa¬
rios adlabore conducunt: u̾bo em̃i docent. & exemplo pͥceclũt.
meridie uiuenes: uespe senes. Mane mͣurꝰ. meridie paul̾: ues¬
ꝑe gentianꝰ. Hic large accipimꝰ uuentutẽ: ut ñ tantũ adolescen¬
tiam. s etiã mat᷑am cõphendamꝰ etatẽ. Hec etas labori est ꝯgrua
In hac etate paulus uolens redim̾e tẽpꝰ: nõ solũ instabat conte¬
platiomi. s etiã labori. Sic etiã iacob cũ rachel & lya reu̾titur
ad patͥam: sic marie & marthe p̾cibs adiuuat᷑ lararꝰ ad uitam.¬

Expanded text:
. Laboret igitur homo interior et exterior, ne dicatur eis: Quid hic statis tota die otiosi? Tota die otiosi stant, qui omni tempore vitae suae cessantes a bono opere, in foro vanae gloriae torpentes perseverant. Audiant tamen praelati causam otii. Ned quaerendum forsitan honorem non ad laborem, ad curiam non ad vineam. Ibi agitur de pondere pecuniae, non de quantitate; culpae de examinatione argenti, non de purgatione peccati. Sunt tamen boni praelati, qui operarios ad laborem conducunt, verbo enim docent, et exemplo praecedunt. meridie juvenes, vespere senes; mane Maurus, meridie Paulus, vespere Gentianus. Hic large accipimus juventutem, ut non tantum adolescentiam, sed etiam maturam comprehendamus aetatem. Haec est aetas labori congrua, in hac aetate Paulus volens redimere tempus, non solum instabat contemplationi, sed etiam labori ; sic etiam Jacob cum Lia et Rachel revertitur in patriam ; sic Mariae et Marthae precibus adjuvatur Lazarus ad vitam
Abbreviated transcription (Latin):
adintꝰ. Qtũc resuscitat᷑: qnͣdo aliqͥs hinc bonis oꝑib. hinc la¬
cͥmis a morte peccati liberat᷑. Nemo gͥ a labore excusat᷑: ñ pu¬
eri. ñ iuuenes. ñ senes: sola tam̃ iuuentꝰ. portat ponctus
diei & estꝰ. Portat mat̾ialit̾ poncd laboris & estũ solis. portat
moralit̾ pondus carnee fragilitatis: sustinet estũ libidins.
labore gͥ manuũ. annichilat᷑ poncł tẽptationũ: ocio multi

Expanded text:
i tunc resuscitatur, quando aliquis hinc bonis operibus, in lacrymis a morte peccati liberatur. Nemo igitur a labore excusatur, non pueri, non juvenes, non senes, sola tamen juventus portat pondus diei et aestus, portat materialiter pondus laboris et aestum solis, portat moraliter pondus carneae fragilitatis, sustinet aestum libidinis. Labore igitur manuum annihilatur pondus tentati
Abbreviated transcription (Latin):
ecit etiã salomon obliqͣs fenestras in tẽplo. Obli¬
que fenestre. sũt doctores eccl̃ie. qͥdũ fideles in
eccł̃ia uerbo p̃dicationis docent. qͣsi suscepto solis lu¬
mine tẽpli penetralia claritate replẽt. Hii siqͥde ob¬
lique fenestre dicunt᷑. eẽ: qr sinũ mentis dilatant in
uilectione. Dilatant ad cõpaciendũ proximo. exten¬
Dunt in contẽplando cdeo. Sunt etiã in tẽplo cuilibet
fideles anime .uii. alie fenestre .uii. uidelicet cdona sp̃c¬

Expanded text:
estras in templo . Obliquae fenestrae sunt doctores Ecclesiae, qui, dum fideles in Ecclesia verbo praedicationis docent, quasi suscepto solis lumine, templi penetralia claritate replent. Hi siquidem obliquae fenestrae dicuntur esse, quia sinum mentis dilatant in dilectionem, dilatant ad compatiendum proximo, extendunt in contemplando Deo. Sunt etiam in templo cujuslibet fidelis animae septem aliae fenestrae, septem videlicet dona Sp
Abbreviated transcription (Latin):
ds̃ nr̃. Doctrina & exemplũ conu̾sationis xͥ replet luce
sapientie secretũ cordis nr̃i. Audifenestraꝵ obliqͥtatẽ
audi diffusã luminis claritatẽ. Nich enĩ latet occul¬
tum in absconso mentis: qͦd ñ appareat in luce uͭ ꝯfessio¬
De parietib tẽpli .xx.

Expanded text:
ster: doctrina enim et exemplo conversationis Christus replet luce sapientiae secretum cordis nostri. Audi fenestrarum obliquitatem, audi diffusam luminis claritatem. Nihil enim latet occultum in absconso mentis, quod non appareat in luce verae coDe parietibus templi.
Abbreviated transcription (Latin):
nit. mouendo uertit. nec tam̃ animũ ꝯu̾tit. Cũ aũ
intrare non ualeat qͥ clauẽ portat necesse ẽ ut pes¬
sulũ obstinationis discipline seturis frangat.ut qͦd
monitionib fieri ñ poterat. uirib discipline post
modũ fiat. Contingit etiã qñq ut qͥ clauẽ portare
debuit clauẽ ꝑdere sepiꝰ ꝯsueuit. Oportet gͥut his
qͥ clauẽ discretionis sepiꝰ amittunt. qr curã sui ger̾ẽ¬

Expanded text:
nit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem nit, monendo vertit, nec tamen animum convertit. Cum autem intrare non valet, qui clavem portat, necesse est ut pessulum obstinationis, disciplinae securis frangat; ut quod monitionibus fieri non poterat, viribus disciplinae post modum fiat. Contingit etiam quandoque, ut qui clavem portare debuit, clavem perdere saepius consueverit. Oportet igitur ut iis, qui clavem discretionis saepius amittunt quia curam sui ger
Abbreviated transcription (Latin):
strat. Habent etiã sere portaͣ clauẽ & pessulũ. Qui
clauẽ custodiunt. hii sunt qͥ eccl̃ie curã gerunt. Cla¬
uis ẽ potestas regentis. ꝑpessulũ acciꝑe possumꝰ obe¬
dientie p̃ceptũ. Claius pessulũ impellit & retrahit.
trent ab ingressu potent̾ arͣcet. Moralit̾ aũ anima
in portis seras habet. qͣsensꝰ corporis ne pateant ho¬
stib id ẽ uicus clausos tenet. Aꝑit. qͦciens uenienti
dilecto cordis secretũ pandit. Unde in canticis dẽ. Pes¬
sulũ ostii mei aꝑui dilecto meo. Habet hoc ostium
ingressu mentis arceat. qͦd aũ decet ꝑ clauẽ discre¬
tionis int̾re ꝑmittat. S q̃nq sere inueniunt᷑ obse¬
rate. ut si dilectus aduenerit. neqͣqͣm intrare possit
Et siratio q̃ clauẽ geritaccedat. intrare ñ ualeat. Hoc
aũ fit quociens animꝰ modũ discretionis extedit.Sed
tã diu ratio foris expectat:donec si fieri possit pessu¬
lum tẽptando retrahat. Clauẽ discretionis appo¬

Expanded text:
erae portarum clavem et pessulum. Qui clavem custodiunt, ii sunt qui Ecclesiae curam gerunt. Clavis est potestas regentis. Per pessulum accipere possumus obedientiae praeceptum. Clavis pessulum impellit, et retrahit, trent ab ingressu potenter arcet. Moraliter autem anima in portis seras habet, quia sensus corporis, ne pateant hostibus, id est, vitiis, clausos tenet. Aperit, quoties venienti dilecto cordis secretum pandit. Unde in Canticis dicitur: Pessulum ostii mei aperui dilecto meo. Habet ostium ingressu mentis arceat, quod autem decet, per clavem discretionis intrare permittat. Sed quandoque serae inveniuntur obseratae, ut si dilectus advenerit nequaquam intrare possit, et si ratio quae clavem gerit accedat, intrare non valeat, Hoc autem fit, quoties animus discretionis modum excedit. Sed tandiu ratio foris exspectat, donec, si fieri possit, pessulum tentando retrahat. Clavem discretionis appo
Abbreviated transcription (Latin):
um nͥ int̾ potestatũ celestiũ numerũ sorcunt᷑: Et st̃ ñ¬
nulli qͥ acceptis uͥtutib electoꝵ hominũ m̾ita tͣnscendũt.¬
Cũq & bonis meliores sunt. electis qͦq fr̃ĩb pͥncipant᷑.
Quo gͦ isti sortem suam ñ int̾ pͥncipatuũ numeros accepe¬
it̃  Et sunt ñnulli qͥ sic in semetipsis cunctis uciis õĩb¬
q desidus dñant᷑. ut ipso uire mundicie dii int̾ hoĩes uo¬
sũt ñnulli qͥ dũ sibumet ip̃is iugilanti cura dũant᷑. dũ se
sollicita intentione discuciunt. diuino timori semꝑ inhe¬
rentes. hoc in mun̾e uͥtutis acceꝑunt ut iudicare & recte
alios possĩt. Q uoꝵ ꝓfecto ñtib dũ diuina ꝯtẽplatio p̾sto
ẽ: in his uelut in throno suo dñs p̾sidens alioꝵ facta ex¬
aminat. & cuncta mirabilit̾ de sua sede dispensat. Q̾d¬
nulli qͥ tanta dei ac ꝓximi dilectione pleni st̃: ut cheru

Expanded text:
um nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt noum nisi inter potestatum coelestium numerum sortiuntur? Et sunt nonnulli qui acceptis Cumque et bonis meliores sunt, electis quoque fratribus principantur. Ubi ergo isti sortem suam nisi inter principatuum numeros acceperunt? Et sunt nonnulli qui sic in semetipsis cunctis vitiis omnibusque desideriis dominantur, ut ipsi jure munditiae dii inter homines vot nonnulli, qui dum sibimet ipsis vigilanti cura dominantur, dum se sollicita intentione discutiunt, divino timori semper inherentes, hoc in munere virtutis accipiunt, ut iudicare recte et alios possint; quorum profecto mentibus dum divina contemplacio presto est. in his velut in throno suo Dominus presidens, aliorum facta examinat et cuncta mirabilitnulli qui tanta Dei ac proximi dilectione pleni sunt, ut jure
Abbreviated transcription (Latin):
reas potestates humilis apparebat. Raphael uͦ uͭ diximꝰ
rationis tetigit. cecitatis eiꝰ tenebras tersit. Quigͦ ad cu
Sed qr illa suꝑna ciurtas ut ait beatꝰ. Gb̃. ex angłis & hõib
constat. ideo debemꝰ & nos aliqͥd ex illis distinctionib
suꝑnoꝵ cunũ ad usum nr̃e ꝯu̾sationis trahere. nosq ip¬
sos ad incrementa uͥtutũ bonis studiis inflam¬
mare. Quia enĩ illic tanta ascensura credit᷑ multitudo
desistunt. Isti itaq in angłoꝵ numero currunt. Et sunt
non nulli qͥ diuine largitatis mun̾e referti secretoꝵ celesti¬
ũ sũma & caꝑe p̾ualent & nunciare. Quo gͦ isti nͥ int̾ ar¬
changłoꝵ numerũ deputant᷑.  Et st̃ alii qͥ mira faciũt
signa ualent̾ oꝑant᷑. Quogͦ isti nͥ ad suꝑnaꝵ uͥtutũ sor¬
tẽ & numerũ congruunt: Et sũt ñ nulli qͥ etiã de obses¬
sis corporib malignos sp̃c fugant. eosq uͥtute orationis
& ui accepte potestatis eiciunt. Quo itaq isti meritũ su¬

Expanded text:
reas potestates humilis apparebat. Raphael vero, ut diximus, rationis tetigit, cecitatis eius tenebras tersit. D VI. Die 3Sed « quia illa superna civitas, ut ait beatus Gregorius, ex angelis et hominibus constat, ideo debemus et nos aliquid ex illis distinctionibus supernorum civium ad usum nostrae conversationis trahere, nosqsos ad incrementa virtutum bonis studiis inflammare. Quia enim tanta illic ascensura creditur multitudo desistunt. Isti itaque in angelorum numerum currunt. Et sunt nonnulli qui divinae largitatis munere referti, secretorum coelestium summa et capere praevalent et nuntiare. Ubi ergo isti nisi inter archangelorum numerum deputantur? signa valenter operantur. Quo ergo isti, nisi ad supernarum virtutum sortem et numerum congruunt? Et sunt nonnulli qui etiam ab obsessis corporibus malignos spiritus fugant, eosque virtute orationis et vi acceptae potestatis ejiciunt. Quo itaque isti meritum su
Abbreviated transcription (Latin):
citudinis crocee colũpne fiũt. s qͥ diu eccł̾e fabricã portare
ꝯsueu̾ant: claustrũ ꝑfecte beatitudini suo decore qͣsi crocee
columpne decent᷑ ornant. Scd̾us ordo colũpnarũ roseo
colore pingit᷑ ꝑ quẽ cruor martirũ ñ inconuenient᷑ oesignat᷑.
Haꝵ columpnaꝵ angłi mirant᷑ colorẽ. mirant᷑ & for¬
titudinẽ. mirant᷑ rubeũ colorẽ stephani. mirant᷑ colo
rẽ laurentii. Mirant᷑ fortitudinẽ que lapidib fran¬
gi non potuit. mirant᷑ fortitudinẽ que in medio ig¬
nis incolumis remansit. Tertiꝰ ordo colũpnaꝵ ẽ niuer
coloris. & designat mundiciã ꝯfessionis. Confessoꝵ
siquidẽ uita ieiumis & uigilis & assidiuis orationib ẽ
undiq polita. Et qͥ mundiciã mentis & corporis tenere
ꝯsueuerãt: in claustro future beatitudinis candorẽ mun¬
cũ floruerit imitat᷑. Nec mirũ si integritas u̾ginũ in
celo similitudinẽ retinet. q̃ in t̾ris integra & absq car¬

Expanded text:
nis croccae columnae fiunt. Et qui diu Ecclesiae fabricam portare consueverant, claustrum perfectae beatitudinis suo decore quasi croceae columnae decenter ornant. Secundus ordo columnarum roseo colore pingitur, per quem cruor martyrum non inconvenienter designatur. rum columnarum angeli mirantur colorem, mirantur et fortitudinem. Mirantur rubrum colorem Stephani; mirantur flammeum colorem Laurentii; mirantur fortitudinem, quae lapidibus frangi non potuit; mirantur fortitudinem, quae in medio ignis incolumis remansit. Tertius ordo columnarum est nivei coloris, et designat munditiam confessionis. Confessorum siquidem vita, iejuniis, et vigiliis, et assiduis orationibus est undique polita: et qui munditiam mentis et corporis tenere consueverant, in claustro futurae beatitudinis candorem muncum floret imitatur. Nec mirum si integritas virginum in coelo coeli similitudinem tenet, q
Abbreviated transcription (Latin):
uadere debeat. agnoscat. Placet quoq opusculi
huiꝰ spacium. in quatuor libellos releuande mentis
gra seindi: quia ut ait beatus augustinus. ita libri
termino reficit᷑ lectoris intentio. sicut labor uiatoris
hospitio. Primus quidem. quid noceat claustrali¬
b. uł mundo renuntiare uolentib continet. sccd̃s uͦ.
claustri materialis ordinationẽ. in quo tenetur ho-¬
mo exterior docer: tercius: anime claustrum ordinat.
licet xp̃i pacem. quam ibi habet cum subiectis. hic
hortatur cum fratrib exhibendam.

Expanded text:
nvadere debeat, agnoscat. Placet quoque opusculi nvadere debeat, agnoscat. Placet quoque opusculi hujus spatium in quatuor libellos relevandae mentis gratia scindi, quia, ut ait beatus Augustinus: « Ita libri termino reficitur lectoris intentio, sicut labor viatoris hospitio. » Primus quidem quid noceat claustralibus vel mundo renuntiare volentibus, continet. Secundus vero claustri materialis ordinationem, in quo tenetur homo exterior, docet. Tertius animae claustrum ordinat. is, scilicet Christi, pacem quam ibi habet cum subjectis, hic hortatur cum fratribus exhibendam.
Abbreviated transcription (Latin):
culo euaserant. ignem ꝓpter frigus accenderet. Un¬
de becla suꝑ accus apłorum. Sarmenta inquit sunt
dicta quelibet exhortationis: que ad accẽdendam
caritatem ualentia. in tegritate decerpta scriptura¬
rum. quasi frondib sunt excisa ramorum. Moralit̾
gͥ mare: mundum. nauis: huius scłi uitam. naufra¬
gium nauis: uite ꝑiculum. egressio de mari: renun¬
tiatinẽ scł̃i. insula que mari suꝑeminet: portum rec-
onis frigidos ac pigros fratres. & ex undis mun¬
dane tempestatis abstractos. excitant ad amorem
xp̃i. sarmenta. exhortationis uerba. ignis: carita
immundus sp̃c. siue detractores ueritatis desig¬
nantur. Que inuasit manum pauli. idest opus
anime sp̃italis impedire nititur detractionis morsus
inferendo: & inuidie uirus infundendo. Hanc uipe¬
as nomen. ne ex insipientia auctoris & ꝑsone inlita-¬
te. oꝑis nr̃i labor uilescat: & ne uiꝑa cuius manũ m¬

Expanded text:
culo evaserant, ignem propter frigus accenderet . Unculo evaserant, ignem propter frigus accenderet . Unde Beda super Actus apostolorum: « Sarmenta, inquit, sunt dicta quaelibet exhortationum, quae ad accendendam charitatem valentia, integritate decerpta Scripturarum, quasi frondibus, sunt excisa ramorum. » Moraliter igitur mare, mundum, navis hujus saeculi vitam, naufragium vitae periculum, egressio de mari renuntiationem mundi, insula quae mari supereminet portum rectaonis frigidos ac pigros fratres, et ex undis mundanae tempestatis abstractos excitat ad amorem Christi. Sarmenta exhortationis sunt verba, ignis charitatimmundi spiritus sive detractores veritatis designantur. Quae invadit manum Pauli, id est opus doctrinae spiritualis impedire nititur, detractionis morsus inferendo, et invidiae virus infundendo. Hanc vipeas nomen, ne ex insipientia auctoris et personae vilitate, operis nostri labor vilescat, et ne vipera cujus manum i