comma-project/pen-alignment-pairs huggingface dataset:
Abbreviated transcription (Latin):
sper ni xp̃o fu̾tit uñ tͣctat us iste
sumpsit exordiumi. Quib dam ñ indocte
uidr fidem uͥtutẽ ⁊ spem. ineo non
fuisse. sic̃ inscĩs iam bĩficatis. uł in
angłis. nõ sunt. ⁊ tũ sc̃i c̾dunt. ⁊ sꝑant
resurrectionẽ fut᷑am ⁊ angłi eand̾

Expanded text:
risto fuerint; unde tractatus iste sumpsit exordium. Quibusdam non indocte videtur fidem virtutem et spem in eo non fuisse, sicut in sanctis jam beatificatis, vel in angelis non sunt, et tamen sancti credunt et sperant resurrectionem futuram, et angeli eamdem
Abbreviated transcription (Latin):
nõ actum ꝯcupiscendi: cat¬
s uicium pͥmũ sigͥficauit: cũ
eam dix̃: legem carnis. Unde:
mus: finiri nõ pͭ: qm diu uiui¬
mus. cotidie minui pot̃: finiri
nõ pot̃. Que aũt est ꝯcupĩa: cũ¬

Expanded text:
non actum concupiscendi, sed vitium primum significavit, cum eam dixit legem carnis. Unde mus, finiri non potest quamdiu vivimus; quotidie minui potest, finiri non potest. Quae autem est concup
Abbreviated transcription (Latin):
Sic̃ eĩ in ocło ceci ĩ nocte uitiũ
cecitatis ẽ: s ñ apparet : nͨ disc̾ni¬
tur int̾ uidentẽ: ⁊ cecũ nͥ luce
ueniente: sic in pu̾o uiciũ eẽ
ñ apparet. donͨ. etatir ꝓuectioris
tp̃c occͣrat. Ex hiis dat᷑ ᷑ intlłi :¬

Expanded text:
caeci, in nocte vitium caecitatis est, sed non apparet, nec discernitur inter videntem et caecum, nisi luce veniente; sic in puero vitium esse non apparet, donec aetatis provectioris tempus occurrat. §. Ex his datur intelligi
Abbreviated transcription (Latin):
ħ apłs. Siue eĩ intlłigat᷑ in quo
hoĩe: siũ in quo pcco ÷ sanũ ẽ.
In adam enĩ om̃s pͨcau̾nt: ut
in mat̾ia nõ solum eius exem¬
pło. ut dñt pelagiani. Omnes
enĩ: ille unꝰ homo fu̾ant .i. in
eo mat̾ialit̾ erant. Maifestũ
est itaq om̃s in adam p̾casse:

Expanded text:
s. Sive enim intelligatur, in quo homine, sive in quo peccato, sanum est. In Adam enim omnes peccaverunt, ut in materia, non solum ejus exemplo, ut dicunt Pelagiani. Omnes enim illi unus homo fuerat, id est, in eo materialiter erant. Manifestum est itaque omnes in Adam peccasse,
Abbreviated transcription (Latin):
turam ht̃ genitꝰ. qmͣ ille qui genuit.
ita tñ ut natꝰ nõ sit. ille qui genuit
Nam quomͦ erit ip̃e. cũ genitꝰ sit
S nihis ip̃it: sb̾sistit ille qui genitꝰ
est. in quib totus ẽ ip̃e qui genuit. qr
nõ est aliunde qͥ genitꝰ ẽ.⁊ iõ nõ refer¬
t᷑ ad aliud: ꝙ in uno sb̾sistit ex uno.
Ac sic: in gn̾one filii. ⁊ nat᷑am suam
ut ita dicã. sequit᷑ indemutabił d̾s.
ĩdemutabilẽ gignẽs deũ nͨ nat᷑am suã
deserit ex indemutabili d̾o. ĩ demuta¬
bilis d̾i ꝑfecta natiuitas. sb̾sistentẽ gͥ
ĩ eo d̾i nat᷑am intlłigamꝰ cũ ĩ d̾o d̾s ĩsit.¬

Expanded text:
turam habet genitus, quam ille qui genuit; ita tamen ut natus non sit ille qui genuit. Nam quomodo erit Pater ipse, cum genitus sit? Sed in his ipsis subsistit ille qui genitus est, in quibus totus est ipse qui genuit; quia non est aliunde qui genitus est, et ideo non refertur ad aliud quod in uno subsistit, et ex uno. Ac sic in generatione Filii et naturam suam, ut ita dicam, sequitur indemutabilis Deus indemutabilem Deum gignens, nec naturam suam deserit ex indemutabili Deo indemutabilis Dei perfecta nativitas. Subsistente mergo in eo Dei naturam intelligamus, cum in Deo D
Abbreviated transcription (Latin):
reuelatio. uł dist incta. uł uelata .s. in
aꝑto. ut ĩ mift̾io distincta: ut abͥhe ł
moysi aliisq maiorib. qͥ distnactõm ar¬
ticłoꝵ fid̾i hẽbant. Uelata: ut simplicib
qͥb reuelatũ erat ea ẽẽ c̾denda: q̃ c̾de¬
bant illi maiores: ⁊ docebant. s eori
distinctõm aꝑtam ñ hẽbant. sic̃ ĩ ec̃ca:
aliqͥ minꝰ capaces siuit: qͥ artiłos symło¬
li distingu̾e ⁊ assignare ñ ualent. oĩa

Expanded text:
revelatio vel distincta, vel velata, vel in aperto, vel in mysterio. Distincta, ut Abrahae et Moysi, aliisque majoribus, qui distinctionem articulorum fidei habebant; velata, ut simplicibus quibus revelatum erat ea esse credenda, quae credebant illi majores et docebant, sed eorum distinctionem apertam non habebant: sicut in Ecclesia aliqui minus capaces sunt, qui articulos Symboli d
Abbreviated transcription (Latin):
pot̾. quia ex libero arbit̾o. uolũta
tis fuit. ⁊ in ip̃o eĩ ⁊ in alio tã ex¬
tiit ut fioret det᷑ ior. In alio: qr
in diabło qui suasit. In ip̃o. qr uo¬
luntate lib̾i arbitͥ ꝯsensit ⁊ cum

Expanded text:
t quia ex libero arbitrio propriae voluntatis fuit. In ipso enim et in alio causa extitit ut fieret deterior. In alio, quia in diabolo qui suasit; in ipso, quia voluntate liberi arbitrii consensit, et cum
Abbreviated transcription (Latin):
ar. qr ⁊boni: nõ aliqͣ cogente ne¬
cessitate. s ꝓpͥa ac spontanea uo¬
lintate: ꝑ gr̃am quid̾ adiũtam
bonũ eligunt: ⁊ malum respuũt.
⁊ mali siłr spontanea uolũtate a
gr̃a destituti bonũ uitant. ⁊ malũ

Expanded text:
non aliqua cogente necessitate, sed propria ac spontanea voluntate per gratiam quidem adjuti bonum eligunt, et malum respuunt, et mali similiter spontanea voluntate a gratia destituti, bonum vitant, et malum
Abbreviated transcription (Latin):
intlłre uolu̾it. ignorat᷑. nͥ forte dica¬
tur. ħ intlłexisse ꝙ supͣdixmiꝰ eum
retͣctasse. Nam ibidẽ ⁊̃ q̃dam alia ꝯti¬
retractat ꝙ utrumq legenti pate¬
bit. Uñ: u̾isimile ẽ. in p̾missis hoc ⁊̃

Expanded text:
intelligere voluerit, ignoratur; nisi forte hoc dicatur intellexisse, quod supra diximus eum retractasse. Nam ibidem quaedam alia contirte tractat; quod utrumque legenti patebit. Unde verisimile est in praemissis etiam
Abbreviated transcription (Latin):
gͦ aliquid inpcc̃orib. quo: qmͣ uis ñ¬
dum sint iustificati digni efficiantur
iustificatione. Et itẽ. p̾cedit in aliis
pcc̃orib: quo digni sint obtusione.
qua alios eligit: alios reꝓbat. ex m̾itis

Expanded text:
ergo aliquid in peccatoribus, quo quamvis nondum sint justificati, digni efficiantur justificatione; et item praecedit in aliis peccatoribus quo digni sint qua alios eligit, alios reprobat, ex meritis
Abbreviated transcription (Latin):
fid̾i de mĩa d̾i uenit. nõ g ͦ pp̃ fidem
uł aliqͣ merita elegit d̾s aliquoᷤᷤ ab
et̾ no. uł apposuit gr̃am iustificatõis
intp̃r. s gͣtuita bonitate sua ele¬
nos tales ẽẽ pͥsciuit: ido elegit. s ut
eẽmus tales ꝑ ip̃am electionẽ gr̃e¬

Expanded text:
icordia Dei venit. Non ergo propter fidem vel aliqua merita elegit Deus aliquos ab aeterno, vel apposuit gratiam justificationis in tempore, sed gratuita bonitate sua elenos tales esse praescivit, ideo elegit, sed ut essemus tales per ipsam electionem gr
Abbreviated transcription (Latin):
forte suꝑiores ꝑtes illustrabat. ⁊
oꝑtebat. uł potiꝰ ĩo: qr fcõ sole:
diei fulgor auctus ẽ. Ampłiori
eĩ młto luce radiauit dies pꝰea:

Expanded text:
forte superiores partes illustrabat, et oportebat. Vel potius ideo, quia facto sole diei fulgor auctus est. Ampliori enim multo luce radiavit dies postea
Abbreviated transcription (Latin):
ĩiutos diligamꝰ. S inqͥunt illi que. de
ordine dilcõms supͣ dñr: eẽ ref̾e̾nda
ad oꝑni exhibitionẽ. q̃ diffe̾nt̾ ꝓximis
exhibenda sunt pͥmo ꝑentib. Inde: fi¬
liis. post᷑. domesticis. Demũ: ĩ micis. Deũ
u̾o tam asccũ. qmͣ obsequii. exhibitõm
añ om̃ia diligendũ
Qd̾ aliqͥ eoꝵdem
tͣdunt tm̃ pximos. qnͣtũ nos debere

Expanded text:
inquiunt illi, quae de ordine dilectionis supra dicuntur, esse referenda ad operum exhibitionem, quae differenter proximis exhibenda sunt. Primo parentibus, inde filiis, post domesticis, demum inimicis. Deum vero tam affectu quam obsequii exhibitione ante omnia diligendum. 4. Quod aliqui eorumdem tantum proximos quantum nos debere
Abbreviated transcription (Latin):
isse ut sibi nõ eẽt passio. s ut a suis
tͣnsiret calix passionis. ita inquiens.
Si passio honorificatura eũ erat. sic̃
iuda exeũte ait. nc̃ honorifitatꝰ ẽ filiꝰ
hõis quonꝰi t̾stem enmi metꝰ passĩonis
effec̾at. nͥ forte tã nrõabił fu̾it. ut ꝑa

Expanded text:
isse ut sibi non esset passio, sed ut a suis transiret calix passionis, ita inquiens: Si passio honorificatura eum erat, sicut, Juda exeunte, ait: Nunc honorificatus est filius hominis; quomodo tristem eum metus passionis e
Abbreviated transcription (Latin):
n sibi orat tͣnsire calicẽ. s discipłis. ne
ĩ eos calix passionis ĩcumbat. ꝙ̃ a se tͣnsi¬
re orat. ne ĩ his .s. maneat. Nõ eĩ ro
in se sollicitudinis significans ꝯsorciũ.
s nõ disc̾nens sĩam sibi coĩs cũ pr̃e

Expanded text:
 sibi orat transire calicem, sed discipulis; ne in eos calix passionis incumbat, quem a se transire orat, ne in his scilicet maneat. Non enim rogin se sollicitudinis significans consortium, sed non discernens sententiam sibi communis cum Patre
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ mi. si nõ pot̾ tͣnsire calix iste.
passione: metũ calicas tͣusiturũ. qͥ
nͥ eũ bibiss tͣnsire ñ poss. nͨ finis
t̾roris nͥ ꝯsũmata passione t̾rori
succed̾et. quia pꝰ mortẽ eius. ꝑ uͥtutũ
głam apłice infirmitatis scandalũ
pelłet᷑. Intende lector hiic u̾bis pra
diligentia ne sĩt tͥ uasa mortis. Si

Expanded text:
Pater mi, si non potest transire calix iste npassione metum calicis transiturum, qui nisi cum bibisset transire non posset; nec finis terroris nisi consummata passione, terrori succederet: quia post mortem ejus per virtutum gloriam apostolicae infirmitatis scandalum pelleretur. Intende, lector, his verbis pia diligentia ne sint tibi vasa mortis. DI
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ sibi noti sũt ꝯtemplatione: no-¬
bis m̃otescũt cognoĩatione. ⁊ no¬
minant᷑ singłi ordines. a donis gr̃aꝵ
que nõ singłr. s excellũt᷑ data sũt
ĩ ꝑticipatione. In illa eĩ celesti prĩa:
ubi plenitudo boni ẽ. lic q̃dam data
sint excellñt̾: nicħ tñ possidet᷑ sin¬
sident. q̃ tñ: om̃s hñt. Cumq om̃ia
dona gr̃aꝵ suꝑiores ordines sb̾li¬
puis sortiti sũt uocabula. Inferiori¬
bus cet̾a relinqñtes ordinib ad cog-¬

Expanded text:
im sibi noti sunt contemplatione, nobis innotescunt cognominatione. Et nominantur singuli ordines a donis gratiarum quae non singulariter, sed excellenter data sunt in participatione. In illa enim coelesti curia, ubi plenitudo boni est, licet quaedam data sint excellenter, nihil tamen possidetur sinn omnes habent. Cumque omnia dona gratiarum superiores ordines sublipuis sortiti sunt vocabula, inferioribus caetera relinquentes ordinibus ad cog
Abbreviated transcription (Latin):
pat̾ł uoluntate. quia ex se nõ est. s
ex ẜ pr̃e. ⁊ me est. hoc eĩ ip̃m ꝙ sb̾¬
sistit ⁊ loquit᷑ a pr̃e. ⁊ a me illi est.
nescit. cũ hoc ip̃m sit̃ ꝙ ꝓfertur a filio¬
nõ filiꝰ. s tñ est alienus ab eo. sp̃c eĩ
u̾itatis noĩatur. ⁊ ꝓfuit ab eo: sicut
ex d̾õ pr̃e. LOħes quo crisoꝰ in omeli¬
a quadã dẽ expõne simboli᷑sic art.
Iste est sp̃c sc̃s ꝓcedens de patͤ ⁊ filo
qui dundit dona ꝓpͥa ꝓ ut uult : dẽ
ĩ alia omelia credendũ ẽ spm scm̃ prĩt
Hoc credite. ne collo quia mala corrũ¬
pant bonos mores. Etce a doctorib gͤ¬

Expanded text:
ate; scilicet quia ex se non est, sed ex Patre et me est: hoc enim ipsum quod subsistit et loquitur, a Patre et a me illi est. nescit, cum hoc ipsum sit non est alienus ab eo. Spiritus enim veritatis nominatur, et profluit ab eo sicut ex Deo Patre. Joannes quoque Chrys. in homilia quadam de Expositione symboli sic ait: Iste est Spiritus procedens de Patre et Filio, qui dividit dona propria prout vult. Idem in alia homil.: Credendum est SpiritHoc credite, ne colloquia mala corrumpant bonos mores. Ecce a doctoribus G
Abbreviated transcription (Latin):
id posse fi̾ insimiat aus̃. in li. de
p̾putium ꝑ cͥtuncisionẽ aufertur :
man tñ in eo quẽ genuer̃t cir¬
cumtisi. Quomͦ ⁊̃ palea q̃ oꝑe hũano
tanta diligentia seꝑat᷑: man tñ
in fructu qui de purgato nascit᷑
runt᷑. Ex hoc enĩ gignũt. ꝙ adhuc
uetustum tͣhunt. nõ ex hoc qd̾¬
filiosd̾i. Non enĩ gn̾ant pentes

Expanded text:
id posse fieri insinuat Aug. in lib. de praeputium per circumcisionem aufertur, manet tamen in eo quem genuerunt circumcisi; quomodo etiam palea quae opere humano tanta diligentia separatur, manet tamen in fructu qui de purgato nasciturrunt. Ex hoc enim gignunt, quod adhuc vetustum trahunt; non ex hoc, qufilios Dei.
Abbreviated transcription (Latin):
sꝑ est eius d̾mitas qm de pr̃e ht̃ Ita u̾e
smꝑ atq ĩ ꝯmutabił eius sit hũanitas.
qmͣ sibi unitam sũma diuinitas g̾it.
Ecce. ⁊ solum u̾bũ dix̃ carnẽ fc̃m ⁊ hu¬
manitatẽ d̾initati unitam. Id̾ qͦ sr̃iꝰ¬
dixit seruilẽ formã a solo filio suscep¬
tam. qm tota tͥmtas fecit. Iam facile
rias expredictis occasionẽ sumentes.
promunt sententias. Quid de ho
tenendum sit.

Expanded text:
 est ejus divinitas, quam de Patre habet, ita vera semper et incommutabilis ejus sit humanitas, quam sibi unitam summa Divinitas gerit. Ecce et solum Verbum dixit carnem factum, et humanitatem divinitati unitam. Idem quoqdixit servilem formam a solo Filio susceptam, quam tota Trinitas fecit. Jam facile ntrarias, ex praedictis occasionem sumentes, promunt sententias. 2. Quid de hoc tenendum sit.
Abbreviated transcription (Latin):
quia iu forma d̾i erat. o te agnosce
tirmissimeq ten̾e. ĩ illo forme noĩe:
nat᷑alem plenitudinẽ deb̾e ntłłi. In
nõ alia iutlłũtia est: qnͣi in d̾i̾ man̾e
nat᷑a. Didicisti: noĩe forme intlłntiã
fi̾ nat᷑e ⁊ audisti: qd̾ forma d̾i. formã¬

Expanded text:
quia in forma Dei erat, oportet te agnoscere firmissimeque tenere in illo formae nomine naturalem plenitudinem debere intelligi. In non alia intelligentia est, quam in Dei manere natura. Didicisti nomine formae intelligentiam fi
Abbreviated transcription (Latin):
Ex u̾bis aũt aut̃. suꝑiꝰ poĩtis. adhibita
diligentia ĩnui iudr. solum u̾bũ car¬
nẽ fc̃m. ⁊ nat᷑am solum suscepisse hu¬
manã. ⁊ d̾inam nat᷑am pand̾ accepisse.
ꝑ hoc : qd̾ solum u̾bũ: carnẽ. ip̃a tͥn¬
tas fecie. Inqͦ: sic u̾itas ĩ ꝯmutabił

Expanded text:
Ex verbis autem August. superius positis, adhibita diligentia innui videtur solum Verbum carnem factum, et naturam solum suscepisse humanam; et divinam naturam, eamdem accepisse. per hoc quod solum Verbum carnem ipsa tas fecit. In quo sic veritas incommuta
Abbreviated transcription (Latin):
ubi ⁊ sua que p̾dixit u̾ba. u̾ba de¬
t̾minat euident̾ docens angłor
fuisse c̾atos bonos et pꝰ c̾at ionẽ.
int̾posita aliqͣ negauła cecidisse:
uitam duxisse: s abñtio cẽdisse¬
i nõ sic accipiend̾ ẽ: ut malus abo¬
no d̾õ creatus eẽ putet᷑ qr abĩtio

Expanded text:
determinat, evidenter dicens angelos bonos fuisse creatos, et post creationem, interposita aliqua morula, cecidisse, vitam duxisse, sed ab initio cecidisse: non sic accipiendum est, ut malus a bono Deo creatus esse putetur, quasi
Abbreviated transcription (Latin):
accipiuĩt fore dictam: nõ quia aliquis
p̃destinet᷑ ꝑ m̾itis uł iustificatõis gra¬
tiam m̾eatur. s quia aliqͥ ñ ad̾o mali
sunt ut m̾eant᷑ sibi gr̃am nõ imꝑtiri
Nullus enĩ d̾i gr̃am m̾eri pot̃ ꝑ qmͣ iusti¬
ficat᷑. Pot̃ tñ mereri ut nõ apponat᷑
ut penitꝰ ab iciatur. Et quidẽ aliqui
alii u̾o ita uiuũt. at ⁊ si nõ m̾eantur
gr̃ãm iustificationis ñ tñ m̾ent᷑ oĩo¬
repelli. ⁊ grãm sibi sb̾t rahi. Id̾oq dixit
in quibdam pc̃c̃orib p̾ced̾e̾. quo digni sĩt
iustificatione. ⁊ in alus quo digni sunt
obtusione. s hoc friuolum ẽ
quoꝵdam falsa de occultis d̾i carnałr

Expanded text:
ctum, non quia aliquis praedestinetur pro meritis, vel justificationis gratiam mereatur, sed quia aliqui non adeo mali sunt, ut mereantur sibi gratiam non impartiri. Nullus enim Dei gratiam mereri potest, per quam justificatur; potest tamen mereri ut non apponatur, ut penitus abjiciatur. Et quidem aliqui alii vero ita vivunt, ut etsi non mereantur gratiam justificationis, non tamen oque dixit in quibusdam peccatoribus praecedere quo digni sint justificatione, et in aliis quo digni sint obtusione; sed hoc frivolum est. quorumdam falsa de occultis Dei disser
Abbreviated transcription (Latin):
yses spñ dei afflatus: ĩ imo pͥncipio:
a deo creatore: nũdum ftm̃ refert. eli¬
dens errorem quoꝵdam: plura sũ pͥnci¬
pio fuisse pͥncipia opinantium.
lato namq tͥa iitia. estimauit. deũ
sñ pͥncipio. ⁊ deũ qiͣ artificẽ ⁊ nõ c̾atorẽ

Expanded text:
yses Spiritu Dei afflatus in uno principio a Deo Creatore mundum factum refert, elidens errorem quorumdam plura sine principio fuisse principia opinantium. Plato namque tria initia aestimavit, Deum sine principio,
Abbreviated transcription (Latin):
quedam: ⁊ de aliquo aliqua facit. Ip̃e
est gͦ creator. ⁊ opifex. et factor. s crea¬
tionis nom̃: sibi ꝓpͥe retinuit. Alia u̾o.
⁊̃ creaturis cõmunicauit. Inscͥptura
tñ: sepe creator accipitur. tãqmͣ factor.
⁊ creare: sic̃ facere. sñ distictione signi¬
ficationis.

Expanded text:
quaedam, et de aliquo aliqua facit. Ipse est ergo Creator, et opifex, et factor, sed creationis nomen sibi proprie retinuit, alia vero etiam creaturis communicavit. In Scriptura tamen saepe creator accipitur tanquam factor, et creare sicut facere sine distinctione significationis.
Abbreviated transcription (Latin):
alt̾ ex alt̾ o nasc̾etur nasc̾et᷑. Nec eam
ꝑfic̾e̾t ullus. si nõ suffic̾ẽt unꝰ om̃pe
itaq om̃ipotentẽ. genuit filiũ: patͥs
natura: nõ fecit
Opponit᷑ p̾dc̃it u̾b̾¬

Expanded text:
alter ex altero nasceretur: nec eam perficeret ullus, si non sufficeret unus omnipotens. Itaque omnipotentem genuit Filium Patris natura, non fecit. 3. Opponitur p
Abbreviated transcription (Latin):
ed uehe m̃t̾ nos mouet
qui asserebat patrẽ potẽtiorẽ filio.
eo: ꝙ filiũ genuit. d̾m c̾atorẽ. filiꝰ a nõ
dicelatq pr̃em potuisse gign̾e filiũ
potentior sit pat̾ filio. sic̃ putas quia
c̾atorem genuit pr̃. Filiꝰ & ñ genuit

Expanded text:
ed vehementer nos movet qui asserebat Patrem potenttiorem esse Filio, eo quod Filium genuit Deum Creatorem, Filius autem non; dicebatque Patrem potuisse gignere, non Fpotentior sit Pater Filio, sicut putas, quia Creatorem genuit Pater, Filius aut
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ dic̾e ꝙ filiꝰ potuit gign̾e. s ñ opor¬
tuit. ⁊ ita potuit ꝙ nõ oportuit qrͣ
ã nõ oportuit: sb̾dit dicens Immo¬
derata eĩ eẽt diuina gn̾o. si genitus.
filius. nepotẽ gign̾et ꝑatͥ. qr ⁊ ip̃e ne¬
pos. nͥ auo suo ꝓ nepotẽ gign̾et. ẜm¬

Expanded text:
 Filius potuit gignere, sed non oportuit: et ita potuit quod non oportuit. Quare autem non oportuit, subdit dicens: Immoderata enim esset divina generatio, si genitus Filius nepotem gigneret Patri, quia et ipse nepos nisi avo suo pronepotem gigneret,
Abbreviated transcription (Latin):
Uod diligñr inuestigand̾ est: qͥd
sit. De hoc enĩ scĩ doctores sub
obscure locuti sunt. atq scolastici doc¬
tores: uaria senserunt. Qidam
dicti sumꝰ pene. tp̃rali: ⁊ et̾ne. pro
p̾mi hom̃is actuali pct̃o: qr ꝓ illo
ut aiunt om̃ib debet᷑ pena et̾na:
oport dici origiᷝ ͤ pcc̃m: nͨ culpam
eẽ nͨ penã. Culpam nõ eẽ ip̃i faten
cum debitum pene.nõ sit pena: nͨ
origmã pcc̃m est pena. Qd̃ ⁊̃ quidã
eoꝵ admittunt dicentes ĩ scͥptura.
origĩ. pcc̃m: sepe nominari reatũ
⁊ reatum ibi nitlłigunt: ut dc̃m
est: obnoxietatẽ pene. Et ea rõne
asserunt pcc̃m origñ. dici ẽẽ ĩ par¬

Expanded text:
uod diligenter investigandum est, quid sit. De hoc enim sancti doctores sub obscuritate locuti sunt, atque scholastici doctores varia senserunt. Quidam dicti sumus poenae temporali et aeternae pro primi hominis actuali peccato, quia pro illo, ut aiunt, omnibus debetur poena aeterna, oportet dici originale peccatum nec culpam esse, nec poenam. Culpam non esse ipsi fatentcum debitum poenae non sit poena, nec originale peccatum est poena, quod etiam quidam eorum admittunt, dicentes in Scriptura originale peccatum saepe nominari reatum; et reatum ibi intelligunt, ut dictum est, obnoxietatem poenae; et ea ratione asserunt peccatum originale dici esse in par
Abbreviated transcription (Latin):
rõnẽ uig̾e norist Eius eĩ malicia
ad temptandã uͥtutẽ trunda. lñam
nat᷑am in ea ꝑte. uͥ debłior uidebat᷑.
agg̾ssa ẽ. ut si forte illic aliqͣtenus
p̃uałet. post mod̾. fiducialiꝰ: ad alt̾ã.
que robustior fuit pulsandam:
uł potiꝰ sb̾u̾tendam acced̾e̾t. pͥmũ
gͥ solitariam feminã explorauit.
ut in ea pͥmũ oẽm sue temptatõ¬
Qrͣ in aliena

Expanded text:
litia ad tentandam virtutem timida, humanam naturam in ea parte ubi debilior videbatur, aggressa est; ut si forte illic aliquatenus praevaleret, postmodum fiducialius ad alteram quae robustior fuit pulsandam vel potius subvertendam accederet. Primum ergo solitariam feminam exploravit, ut in ea primum omnem suae tentatioQuare in aliena
Abbreviated transcription (Latin):
tot dieb forma hũani corꝑis ꝑficit᷑. hoꝵ
occõne i̾boꝵ. quidã dic̾e̾ p̾sumpserunt.
dñici corꝑis formã. tot dieb ad modum
nẽ ⁊ aĩam. ⁊ hoc modo dñt illũ nu̾m
ꝑfcõni dñiti corꝑis ꝯuenire. S alia rõ
illius dc̃i extrcit. ex qua sana orit᷑ intlłi¬
gentia u̾bi. Non eĩ id̾o illd̾ dixit auoͦ.
⁊ uerus homo. S quiã m̃broꝵ illiꝰ dñici
corꝑis distinctio in ip̃o mom̃to ꝯceptõnis
et unionis d̾i ⁊ hoĩs. a deo tenuis erat

Expanded text:
tot diebus forma humani corporis perficitur. » Horum occasione verborum quidam dicere praesumpserunt, dominici corporis formam tot diebus ad modum nem et animam; et hoc modo dicunt illum numominici corporis convenire. Sed alia ratio illius dicti extitit, ex qua sana oritur intelligentia verbi. Non enim ideo illud dixit August., et verus homo; sed quia membrorum illius dominici corporis distinctio et unionis Dei et hominis, adeo tenuis erat
Abbreviated transcription (Latin):
ne ibi pateretur mala: que aga¬
bus ꝓpheta predixerat: et tam̃
hoc illum deus pati uolebat. pro¬
annincianda fide xp̃i. ex̾tens mar¬
uoluutates bonas: s ꝑ indeorum
malas. Et ad eum potius pertinebãt.
qiui nolebant quod uolebat. quia id
ipłum mala uoluntate fecerimt :¬
qd̾ deus bona uolintate noluit ꝯta:
et in passione xp̃i factum est.
Quod enim deus uoluit.: hoc idem
uidas. uidens. diabolus. sed illi: ma¬
la uolutate. Deus uero: bona no¬

Expanded text:
ne ibi pateretur mala quae Agane ibi pateretur mala quae Agabus praedixerat; et tamen hoc illum Deus pati annuntianda fide Christi, exercens marvoluntates bonas, sed per Judaeorum malas, et ad eum potius pertinebant, qui nolebant quod voipsum mala voluntate fecerunt quod Deus bona voluntate voluit. Ita et in passione Christi factum est, quod enim Deus voluit, hoc idem Judaei et diabolus; sed illi mala voluntate, Deus vero bona vo
Abbreviated transcription (Latin):
Iuero queritur: utrum eod̾
modo senciendum sit de pas¬
sonibus et martyriis sanctorũ:
salutis. qd̾ non est passio alituius
sancti. Nillius enim passione re-¬
dempti sumus: nisi xp̃i. profuert̃
quidem: non modo eis qui passi st̃
Uerom etiam aliis fidelibus ip̃oꝵ
passiones. Uerumptam̃: nostra
redemptio non sunit. Hoc enim il¬
lius sola passio potuit qui deus ẽ:
et homo. Iuis gͦ passionem cre¬
dentium pie mentes uoluerunt :¬
et optauerunt fieri. sicut fut n¬
ram credebant. Passiones uero
sanctorum possumus uelle et nolle.
et ut rumq bona uoluntate. si rec¬
tos nobis ꝓpcinamus fines. Cui enĩ
placuit passio paili: eo fine. quiã
premium eius. ꝑ hoc auctum et pa¬
ratimmi cernebat: bonan uidetur
habuisse uoluntatem: que uolim¬
tati eius congruebat: qua cupie¬
bat dissolui: et esse cr xp̃o. Qui
airtẽ uoluit eum declinare passi¬
onem. et effugere manus inimico¬
riun. compassione pietatis. et ille
lutates piorum fidelium qui no

Expanded text:
ero quaeritur utrum eodem modo sentiendum sit de passionibus et martyriis sanctorum, salutis, quod non est passio alicujus sancti. Nullius enim passione redempti sumus nisi Christi. Profuerunt quidem non modo eis qui passi sunt, verum etiam aliis fidelibus ipsorum passiones, verumtamen nostra redemptio non sunt; hoc enim passio illius sola potuit qui Deus est et homo. Illius ergo passionem credentium piae mentes voluerunt et optaverunt fieri sicut futurum credebant; passionem vero sanctorum possumus velle et nolle, et utrumque bona voluntate si rectos nobis proponamus fines. Cui enim placuit Pauli passio eo fine, quia praemium ejus per hoc auctum et paratum cernebat, bonam videtur habuisse voluntatem, quae voluntati ejus congruebat, quia cupiebat dissolvi et esse cum Christo. Qui autem voluit eum declinare passionem et effugere manus iniquorum compassione pietatis, et ille parebant voluntates piorum fidelium qui nol
Abbreviated transcription (Latin):
teneantur: qͥ pcc̃a patrũ imitã¬
tur. ⁊ qrͣ pr̃es ꝯmemorauit.cum
⁊ illi om̃s mali sint: qui quoꝵlibet
sp̃alit̾ noĩauit. qr maxĩe patres
filii imitari solent: quos p̾cipue
diligunt. ⁊ t̾tiam. ⁊ qͣrtã gn̾onẽ :¬

Expanded text:
teneantur qui peccata patrum imitantur? Et quare patres commemoravit, cum et illi omnes mali sint, qui quorumlibet specialiter nominavit, quia maxime patres filii imitari solent, quos praecipue diligunt. Et tertiam et quartam gene
Abbreviated transcription (Latin):
ħ intllĩgend̾ ẽ. ꝓ ait pelagius ppͣ. De
islo qui mortuo sponso. eiut sponsã duc̃
stitutis. qͥn ad sãtros ordines ꝓmou̾i uale¬
at. Si u̾o talis sponsa fuiss ant̾ qmͣ ⁊ spon¬
sum euis ꝯsensus dep̾senti int̾cessiss eo
mortuo: iudua remãsiss cͥ copłatus in

Expanded text:
 intelligendum est quod ait Pelagius papa, de illo qui mortuo sponso ejus sponsam ducit stitutis, quin ad sacros ordines promoveri valeat. Si vero talis sponsa fuisset inter quam et sponsum ejus consensus de praesenti intercessisset. eo mortuo vidua remansisset; cui copulatus i
Abbreviated transcription (Latin):
balice fraudulentie excitata. te¬
nõ dum quiescit. s ni tanta reꝵ qõe
addit. EN pat̾nitas ⁊ filiatio in do:
pat̾ ÷.⁊ in quo filiatio: filiꝰ ẽ. Si gͦ una
ead̾ a res: ht̃ in se pat̾ni tatẽ. ⁊ filia¬

Expanded text:
bolicae fraudulentiae excitata, nondum quiescit, sed in tanta rerum quaestione addit: Si paternitas et filiatio in Deo Pater est; et in quo filiatio est, Filius est. Si ergo una eademque res habet in se paternitatem et filia
Abbreviated transcription (Latin):
⁊c̾. Pͥus de luo t̾re formatũ est. corꝰ
anmale. nõ spũale: cum quali resur-¬
gemꝰ. renouabitꝰ eñi auetustate: ñ
i. spũale: cum hoc mortale induerit
imimor. In qm̃ nutandꝰ erat adam:
nͥ mortẽ corꝑis anina animał poc̃ando
meruiss. Nõ ait apłs. corpꝰ mortale
ẽ pp̃ pcc̃m : s mortuũ. Allud eĩ añ
pc̃cm mortale ⁊ immortale erat. qr
pot̾at mori. ⁊ nõ mori. Aliud ẽ aũt
nõ posse mori ⁊ aliud posse ñ mori.
Id̾o: fcm̃ est ꝑ pct̃m: nõ mortale. ꝙ
erat: s mortuũ ꝙ nõ fieret: insi
peccaret. Anmale eĩ nõ hoc corpꝰ¬
est. sic̃ pͥmi hoĩs fuit. s iam det̾ uis
est. ht̃ eiũ nciĩtatem moriendi.o cce
hic euident̾ aꝑit augꝰ. ꝙ corpꝰ hoĩs
añ peccatũ : mortale. ⁊ ĩmortale
fuit. S nõ quałi fiet in resurrectõe.
De hoc eod̾. beda suꝑ genesĩ ait.
Non est credendũ añ pcc̃m ita fu-¬
isse mortua corꝑa: sic̃ modo. ait

Expanded text:
c. Prius de limo terrae formatum est corpus animale, non spirituale, cum quali resurgemus. Renovabitur enim a vetustate, non  est, spirituale, cum hoc mortale induet immortale, in quod mutandus erat Adam nisi mortem corporis animalis peccando meruisset. Non ait Apostolus: Corpus mortaletuum. Illud enim ante peccatum mortale et immortale erat, quia poterat mori et non mori. Aliud autem est non posse mori, aliud posse non mori. Ideo factum est per peccatum non mortale, quod erat; sed mortuum, quod non fieret nisi peccaret. Animale enim non est hoc corpus, sicut primi hominis fuit, sed jam deterius est; habet enim necessitatem moriendi . Ecce hic evidenter aperit August. quod corpus hominis ante peccatum mortale et immortale fuit, sed non qualiter fiet in resurrectione. De hoc eodem Beda, super Genes., ait: Non est credendum ante peccatum ita fuisse mortua corpora, sicut modo. Ait
Abbreviated transcription (Latin):
ẜ aliquid: qr potuit nõ mori. et
mortał quodã modo: qr potuit mori.¬
N illo namq pͥmo statu: hũit p̾se
mori ⁊ nõ posse mori. ⁊ ħ fuit pͥma
humani corꝑis ĩmortalitas .s. posse
nõ mori. I scd̾o u̾o statu: post
pcc̃m: hũit posse mori. ⁊ nõ posse nõ
mori. qr in hoc statu moriendi est
nct̃itas. ¶⁊ t̾tio statu hẽbit posse
nõ mori: ⁊ nõ posse mori. qr ad illũ¬
ꝑtin moriendi ĩpossibilitas: ꝙ ex
grã erit: nõ ex nat᷑a.   pͥmo sta¬
tu: fuit corpꝰ hom̃is animale .i. egens
aĩale: nõ spũale. ꝙ egebat cibis: ut
sustentam̃ta ciboꝵ: ⁊ tũc erat corpus¬

Expanded text:
 aliquid, quia potuit non mori; et mortalis quodam modo, quia potuit mori. In illo namque primo statu habuit posse mori, et non posse mori. Et haec fuit prima humani corporis immortalitas, scilicet, posse non mori. In secundo vero statu, post peccatum, habuit posse mori, et non posse non mori, quia in hoc statu moriendi est necessitas. In tertio statu habebit posse non mori, et non posse mori, quia ad illutinet moriendi impossibilitas, quod ex gratia erit, non ex natura. In primo statu fuit corpus hominis animale, id est, egens animale, non spirituale, quod egebat cibis ut sustentamenta cibo
Abbreviated transcription (Latin):
s tñ tale ẽ : ut sñ illo recte uiu̾e
nequeamꝰ Bonus a̾ usus eiꝰ iam
iurtꝰ est: que in magnis reꝑꝑit᷑
bonis. quib male uti ulłs potest.
sit: ⁊̃ bonus nsus lib̾e uoluntatis: qͥ
urtꝰ ẽ. ⁊ in magnis nũat᷑ bonis.
confer in unũ. Sic enĩ aꝑietur
qd̾ supͣ querebatur. Dixit equid̾ opꝰ
u̾tutis eẽ. bonũ usum illoꝵ bonoꝵ

Expanded text:
sed tamen tale est, ut sine illo recte uiuere nequeamus. bonus autem usus eius iam uirtus est, quae in magnis reperitur bonis, quibus male uti nullus potest. sit etiam bonus usus liberae uoluntatis, quae uirtus est et in magnis numeratur bonis. confer in unum, sic enim aperietur quod supra quaerebatur. Dixit equidem opus virtutis esse bonum usum illorum bonorum
Abbreviated transcription (Latin):
ñ dñam: ñ ancillã: s ꝯugẽ. Qusa eĩ nõ
ancilla uł dña dat᷑. id̾o nͨ de sũmo. nͨ de
imo ap̾ncipio formata ẽ. s de lat̾e uiri.
ob ꝯiuigalẽ societatẽ. Si de sũmo. fi̾et:
ut de capite uid̾et᷑ ad dñationẽ c̾ata.
ĩ meam ꝯiuigẽ. ⁊ dicat młier: accipio
te ĩ meũ uirũ. His u̾s uł alus id̾ sig¬
inficãtib. expͥmit᷑ ꝯsentꝰ: ñ copule car¬
nalis ł cohĩtatõnis corꝑał s ꝯugał¬

Expanded text:
nam, non ancillam, sed conjugem. Quia enim non ancilla vel domina datur, ideo nec de summo, nec de imo a principio formata est, sed de latere viri, ob conjugalem societatem. Si de summa fieret, ut de capite, videretur ad dominationem creata; in meam conjugem; et dicat mulier: Accipio te in meum virum, his verbis vel aliis idem significantibus exprimitur consensus, non copulae carnalis vel coh
Abbreviated transcription (Latin):
diligi. ⁊ qui diligit ꝓxiniũ qͥd in eo
diligit nͥ deũ. Ip̃a ẽ dilectio: Ab om̃i
mũdana dilectõne discͤta. Qm̃ distin¬
guens domniꝰ aĩt. sic̃ dilexi uos. Qͥd
enĩ nͥ d̾ tri dilexit in nob̾  Nonꝙ̃ ha¬
bebamꝰ: s ut hr̃emus. Sic̃ medicꝰ egͦs
⁊ quid in eis diligat nͥ salutẽ ꝙͣ cupit
reuotare : nõ morbum ꝙ̃ uenit ex¬
pelłe : Sic ⁊ nos in uicẽ diligamꝰ ut

Expanded text:
diligi; et qui diligit proximum, quid in eo diligit nisi Deum? Ipsa est dilectio ab omni mundana dilectione discreta, quam distinguens Dominus ait: Sicut dilexi vos. Quid enim nisi Deum dilexit in nobis non quem habebamus, sed ut haberemus, sicut medicus aegrotos? et quid in eis diligit nisi salutem, quam cupit revocare, non morbum quem venit expellere? Sic et nos invicem diligamus, ut
Abbreviated transcription (Latin):
lpħa. acced hõ ad cor altum. ⁊ exaltab  d̾.
Suꝑ quẽ locum: ait anctoritas. D̾s. ñ in
se: s in corde hoĩs gͣndescit. Sic gͥ spe sõs
umq uliq sit. ⁊ in oĩ c̾at᷑a totꝰ sũt
tñ młti qui eũ ñ hñt. Nõ eĩ om̃s sp̃m¬

Expanded text:
o ad cor altum, et exaltabitur Deus. Super quem locum ait auctoritas: Deus non in se, sed in corde hominis grandescit. Sic ergo Spirituumque ubique sit et in omni creatura totus, sunt tamen multi qui eum non habent. Non enim om
Abbreviated transcription (Latin):
cestuosi dñtur: qui ꝯsangͥneis uł affi¬
nib suis abutiat᷑. NAptꝰ admittit᷑¬
tũ cu puella uiolent̾ a domo pr̃is educit᷑
ut corrupta ĩ uxorẽ hãtur ⁊ sũ puelle
siue ꝑentib iis illa ꝯstit̾it. Hic morte
mulctat᷑. s si ad occ̃am cũ rapta ꝯfug̾it:
p̾iulegio ecc̃e mortis ĩpunitatẽ m̾etur.¬
fr̃ soror ue uxoris tue cognati dñr. e¬
qͥuocatõnis iure fit. ⁊ ncc̃itate uulgaris
appłłationis: potiꝰ qmͣ ulla cognationis
cã. uxor eĩ frĩs: frĩssa potiꝰ ꝙͣ cognata
diximus.
s. De spũali cognat ione.

Expanded text:
icuntur, qui consanguineis vel affinibus suis abutuntur. Raptus admittitur, cum puella violenter a domo patris educitur, ut corrupta in uxorem habeatur. Sive puellae, sive parentibus vis illata constiterit, hic morte mulctatur; sed si ad Ecclesiam cum rapta confugerit, privilegio Ecclesiae mortis impunitatem meretur.frater sororve uxoris tuae cognati dicuntur, aequivocationis jure fit, et necessitate vulgaris appellationis potius, quam ulla cognationis causa. Uxor enim fratris, fratrissa potius quam cognata diximus. Jam de spirituali cognatione
Abbreviated transcription (Latin):
tota defet̾it: ab antiqͥorib ⁊ u̾acioribus
qͥb ꝓpiqͥtas tota nota sit ep̃t canonice
requirat. ⁊ si ĩuenta fulit seꝑentur.
Ecce quib accusãtib uł testificãtib
dimenda sit ꝯsangͥneoꝵ ꝯuĩctio q̃ ꝯui¬

Expanded text:
tota defecerit, ab antiquioribus et veracioribus, quibus propinquitas tota nota sit, episcopus canonice perquirat; et si inventa fuerit, separentur. Ecce quibus accusantibus vel testificantibus dirimenda sit consanguineorum conju
Abbreviated transcription (Latin):
nõ quia t̾ator d̾s. ⁊ sũme beatus. alt̾u¬
trius: indiguerit officio. qui bonoꝵ
ac frueret᷑ eo. cui f̾uire regnare ẽ.
In hoc eĩ ꝓficit sermens: nõ ille cui
seruitur. Sic̃ fc̃s est homo ut d̾o ser¬

Expanded text:
non quia creator Deus et summe beatus alterutrius indiguerit officio, qui bonoruac frueretur eo, cui servire regnare est. in hoc ergo proficit serviens, non ille cui servitur. 8. Sicut factus est homo ut ser
Abbreviated transcription (Latin):
distinctionis noĩum int̾ alia q̃
supͣ diligent̾ executi simꝰ. q̃dam dixir
ienslatine ac ꝑ simłltudinẽ de d̾o dici
ut spełm. splendor. taractꝰ. fignra
et hꝰmodi de quib pio lectori bremt̃
trado ꝙ sencio. ut .s. rõne simłitudinis
ꝯsid̾ata: ex cansis dicendi: dictoꝵ intlłigẽ¬
tiam s assumat s catholicam. Ni
dignũ de excellñtia ĩ effabił t̾mtatis se

Expanded text:
onis nominum, inter alia quae supra diligenter executi sumus, quaedam diximus translative et per similitudinem de Deo dici; ut speculum, splendor, character, figura, et hujusmodi; de quibus pio lectori breviter trado quod sentio, ut si ratione similitudinis considerata ex causis dicendi dictorum intelligentiam assumat, sed catholicam. 11. Nihil dignum excellentiae ineffabilis Trinitatis se
Abbreviated transcription (Latin):
de sb̾a patͥs negatis. Nõ eĩ iam erat
qͣliscũq c̾atura ⁊ n d̾i filiũ. d̾o mutãte
chilo. aut de aliqͣ sb̾a natus ẽ. S ne
cred̾emꝰ. uos putare de nichilo ẽẽ dei
filium: affirmastis. nõ nos dic̾e de ri¬

Expanded text:
a erat qualiscumque creatura, et in Dei Filium Deo mutante ihilo, aut de aliqua substantia natus est. Sed ne crederemus vos putare de nihilo esse Dei Filium, affirmatis non vos dicere de ni
Abbreviated transcription (Latin):
fit̾s. Itẽ in eod̾ Ut̾ͥq legimꝰ. ut simꝰ
ĩ u̾o filio eiꝰ iħu xp̃o. Dicite gͦ nobis
utrũ iste uerꝰ d̾i filiꝰ ab eis qͥ gr̃a filii
sunt. quadam ꝓpͥetate discretus. de nlła sb̾a
sit. an de aliqua. nõ dico. inquis: de nlła. ne
aliam ñ inuenis: pat̾s agnosce sb̾am.
⁊ filiũ cũ pr̃e homonsyon ꝯfit̾e. Itẽ.
ĩ eod̾. Confiteor d̾m pr̃em oĩo ĩ corrup¬

Expanded text:
gimus, ut simus in vero Filio ejus Jesu Christo. Dicite ergo nobis utrum iste verus Dei Filius, ab eis qui gratia filii sunt, quadam proprietate discretus, de nulla substantia sit, an de aliqua? Non dico, inquis, de nulla; nealiam non invenis, Patris agnosce substantiam, et Filium cum Patre homousion confitere. Idem in eodem: Confiteor D
Abbreviated transcription (Latin):
ulł .i. ip̃a dampnatio. ħ eĩ uocat᷑ ira d̾r. ñ
s leuam̃ ad hñdo adhibñdo uł int̾ponẽdo
cruciatib.qr ns psalmꝰ ait ad fĩnsendam
iram suã. uł pꝰ iram suã: s m̃ ira sua.
Que si sola eẽt: alienari a regno d̾i: ca¬
rere magna młatudine dulcedinis d̾i.
gͦ sine fine mors ꝑpetua dampuatoꝵ:¬
cat᷑. eor supplicio aliꝙ leuam̃ adħib̾i. Uñ nõ
mꝯgrue dici pot̃ d̾m: ⁊̃ si iuste id possit
relaxare.⁊
De t̾minat p̾missas auctoritates.

Expanded text:
 ipsa damnatio. Haec enim vocatur ira Dei, non sed levamen adhibendo vel interponendo cruciatibus; quia nec psalmus ait ad finiendam iram suam, vel post iram suam, sed in ira sua. Quae si sola esset, alienari a regno Dei, et carere magna multitudine dulcedinis Dei, ergo sine fine mors perpetua damnatcatur eorum supplicio aliquod levamen adhiberi. Unde non incongrue dici potest Deum, etsi juste id possit, relaxare. 2. Determinat praemissas auctoritates.
Abbreviated transcription (Latin):
inquit d̾i. nõ pot̃ nõ eam de qͣ ꝑfecta
ẽ ten̾e naturam. nõ eĩ aliud qmͣ d̾s sẜ¬
sistit. ꝙ nõ aliũde qmͣ de d̾o sb̾sistit. Ecce

Expanded text:
eam de qua profecta est, tenere naturam. Non enim aliud quam Deus subsistit, quod non aliunde quam de Deo subsistit. Ecce
Abbreviated transcription (Latin):
c̾aturam ẽ uen̾anda. ⁊ diligenda.
Non tñ adeo: ut cultus diumitati
debitꝰ. ei exhibeat᷑. qui cultꝰ ĩdilec¬
tione. ⁊ sacͥsicis ex hibitione atq re¬
u̾entia ꝯsistit qui latine d̾r pietas.

Expanded text:
creaturam est veneranda et diligenda; non tamen adeo ut cultus divinitati debitus ei exhibeatur. Qui cultus in dilectione et sacrificii exhibitione atque reverentia consistit; qui Latine dicitur pietas,
Abbreviated transcription (Latin):
li. ⁊ ꝓcessibili recognoscimꝰ In secessibi¬
les a̾: ip̃as p̃postases indistabiles ĩuicẽ
⁊ si unite. duusas a̾ indistant̾. st eĩ
singła ꝑfcã ẽ ỹpostasis ⁊ ꝓpͥam ꝓpͥetatẽ.
.s. existentie mod̾ ꝓpͥum possidet. s
imite sunt sb̾a. ⁊ nõ dictant n sece¬
dunt. a pat̾ nali ỹpostasi. Etce ħ hs
distinctas tres illas ꝓpͥ̾etates. q̃ supͣ di¬
lisis significate st̃ modis uł noĩbris.
Qd̾ sũt alia noĩa ꝑsonaꝵ easo̾ ꝓpͥetates¬

Expanded text:
li et processibili recognoscimus. Insecessibiles autem ipsas hypostases et indistabiles invicem etsi unitae; divisas autem indistanter. Etenim singula  existentiae modum proprium possidet; sed unitae sunt substantia, et non distant neque secedunt a paternali hypostasi. Ecce hic habes distinctas tres illas proprietates, quae supra diversis significatae sunt modis. 5. Quod sunt alia nomina personarum eas
Abbreviated transcription (Latin):
cognoscentiũ d̾m. ⁊ nõ quoꝵdam cog¬
noscẽtium d̾m q̃lli eĩ ad templũ d̾i nõ
ꝑtinent. qui cognoscẽtes deñ: nõ sicut
deũ głificant. Ad templũ d̾i ꝑtinent
deũ. sͣ quẽ potuerũt illi nosse nͨ hr̃e:
isti potuer̃t hr̃e añqm nosse. Bãtissimi
& sunt illi: quib ħ ẽ deũ hr̃e. ꝙ nosse.
Hic aliquatenꝰ aꝑit aus̃. quomͦ d̾s ha¬

Expanded text:
cognoscentium Deum, et non quorumdam cognoscentium Deum. Illi enim ad templum Dei non pertinent, qui cognoscentes Deum, non sicut Deum glorificant. Ad templum Dei pertinent Deum. Ergo quem potuerunt illi nosse nec habere, isti potuerunt habere antequam nosse. Beatissimi autem sunt illi quibus est Deum habere, quod nosse. Hic aliquatenus aperit Aug. quomodo Deus ha
Abbreviated transcription (Latin):
ꝑadisum cherubm ⁊ flammneum
gladiũ. atq u̾satilem: ad custodi¬
endam uiã ligni uite. Qd iuxta
litt̾am pͭ hoc modo accipi. Quia
todia ibi ꝯstituta fuit. Hoc̃ enĩ
ꝑ celestes potestates in ꝑadiso iu¬
sibili factũ eẽ c̾dend̾ ẽ: ut ꝑ ange¬
licum minist̾ iũ: ibi eẽ q̃dam ig¬
nea custodia. nõ tñ frustra. S
quia aliquid significet. de ꝑ adiso
pene tẽporales st̃. que u̾satiles
tẽꝑalia uolubilia sũt. Ila gͦ
adcustodiam ligni uite: iõ po¬
sita sũt añ ꝑadisũ.: qr ad uitam
tudinẽ scĩe .i. caritatẽ ⁊ ꝑ gła

Expanded text:
 flammeum gladium atque versatilem, ad custodiendam viam ligni vitae. Quod juxta litteram potest hoc modo accipi, quia todia ibi constituta fuit. Hoc enim per coelestes potestates in paradiso visibili factum esse credendum est, ut per angelicum ministerium ibi esset quaedam ignea custodia; non tamen frustra, sed quia aliquid significat de paradiso poenae temporales sunt, quae versatiles tempora volubilia sunt. Illa ergo ad custodiam ligni vitae ideo posita sunt ante paradisum, quia ad vitam rubin, sci
Abbreviated transcription (Latin):
dantib uł accipiẽtib sũt ĩ iudicium.
indignam ħ̾etitoꝵ tͣctationẽ. Ido̾ g̾s̾.
cõmunionẽ arrii uocat execrationẽ
⁊ ĩnocentiꝰ bonosii ordinationẽ. dãp¬
nationẽ: nõ ꝙ ita in se sint: s qr male
dantes. uł accipiẽtes tales facit. sic t̃
nati ⁊ inuncti fu̾int. illo iure carent.
Id̾oq cũ ordinare uolunt uulnꝰ potiꝰ in¬

Expanded text:
dantibus vel accipientibus sunt in judicium. indignam haereticorum tractationem. Ideo Gregor. communionem Arii vocat execrationem; et Innocentius Bonosii ordinationem, damnationem; non quod ita in se sint, sed quia male dantes vel accipientes tales facit. Sicut enati et inuncti fuerint, illo jure carent. Ideoque cum ordinare volunt, vulnus potius in
Abbreviated transcription (Latin):
Mffert tñ int̾ eos ꝯm ordinãt᷑ a sy¬
monia eis scient̾. ⁊ eos qui ignorãt᷑
Qui enĩ scient̾ a symoniacis se ꝑmi¬
seruit ꝯsecrari: ĩmo exetͣri. eoꝵ cõ¬
secratio oĩo irrita ẽ. Qus u̾o ordi¬
nant᷑ a symoniacis: quos cũ ordinã¬
t ᷑ : nesciũt eẽ sẏmoniacos qͥ ⁊ tũc
ꝓ catholicis hñt᷑. eoꝵ ordinatio nsse¬
ricordit᷑ sustinet᷑. EIu̾o aliqͥ obie

Expanded text:
ordinantur a simoniacis scienter, et eos qui ignoranter. Qui enim scienter a simoniacis permiserint consecrari, imo execrari, eorum consecratio omnino irrita est. Qui vero ordinantur a simoniacis, quos, cum ordinantur, nesciunt esse simoniacos, qui et tunc pro catholicis habentur; eorum ordinatio misericordi
Abbreviated transcription (Latin):
ec a quidam hic det̾minãt. Dñt eĩ
ħeticos: accepta sac̾dotali uł ep̃sli
unctione ab ecc̃a recedentes: bap̃i quidẽ
dandi ins recine. s nõ hr̃e facultaten
tͥbuendi sacros ordines: uł ꝯsecͣndi dũicũ
largiendi. sacros ordines. facultatẽ tñ bap¬
tizandi nõ amisit. Qd̃ & auc̾. ait Inclłigt̃
imitate diuisi sunt. Am lic tales sint
ius tñ ordinandi ⁊ ꝯsecͣndi hñt. ⁊ qͥ ab eis
ordinant᷑: añ manifestam p̾cisionẽ. ⁊¬
ñ st̃. ⁊ ubitũq legit᷑ de ordinatie ab ħeti¬

Expanded text:
em quidam ita determinant: dicunt enim haereticos accepta sacerdotali vel episcopali unctione ab Ecclesia recedentes, Baptismi quidem dandi jus retinere, sed non habere facultatem tribuendi sacros Ordines, consecrandi dominiculargiendi sacros Ordines; facultatem tamen baptizandi non amisit. Quod vero August. ait, intelligunt dunitate divisi sunt; qui licet tales sint, jus tamen ordinandi et consecrandi habent. Et qui ab eis ordinantur ante manifestam praecisionem, enon sunt. Et ubicumque legitur de ordinatis ab haereti
Abbreviated transcription (Latin):
alii uiro si nolu̾it. p̃dc̃a enis fĩlia tm̃
ĩ dño nubat. ¶x hĩs apparet ꝯiugiũ
fi̾ int̾ ꝯsenciẽtes spontaneos. ñ int̾ reni¬
tentes ⁊ ĩ uitos. U̾mptũ qͥ ĩ uiti ⁊ coacti.
ꝯͣdictione ⁊ q̃rimonia cohĩtaum̃t: fa¬
cultate discedẽdi uł reclamãdi habita.
ꝯsentire uidĩr. ⁊ ꝯsensus ille ꝯseqñs sup¬
plet ꝙ p̾cedẽs coactõ tułat

Expanded text:
iro, si voluerit, praedicta ejus filia tantum in Domino nubat. Ex his apparet conjugium fieri inter consentientes et spontaneos, non inter renitentes et invitos. Verumtamen qui inviti et coacte radictione et querimonia cohabitaverint facultate discedendi vel reclamandi habita, consentire videntur; et consensus ille consequens supp
Abbreviated transcription (Latin):
Coactus eĩ ꝯsensus: qͥ ni᷑ ꝯsentꝰ applła lem¬
rideb: ꝯuigiũ nõ fac̃. sic̃ testatur
ciudam mliti daturũ nccĩtatis ĩstan¬
te articło: sł fidi̾ pollicitatõne. firmasti:
hoc equitate dictante decreusmꝰ: ut si illa
uirũ illũ oĩo ut dr renuit. ⁊ ĩ ead̾ uo¬
se ꝓrsus deneget nupturã: neqͣqm eã
ĩuitam ac renĩtentẽt eiꝰdem iuri cogas

Expanded text:
Coactus enim consensus, qui nec consensus appellari debet, Conjugium non facit, sicut testatur cuidam militi daturum necessitatis instante articulo sub fidei pollicitatione confirmasti, hoc aequitate dictante decrevimus: Ut si illa virum illum omnino ut dicitur renuit, et in eadem vose prorsus deneget nupturam, nequaquam eam invitam ac renitentem ejusdem viri cogas
Abbreviated transcription (Latin):
statu: tͣnsfe̾ndus exat: cũ uiuu̾sa
post̾ itate sua ad melorẽ digni¬
oremq statũ. ubi celesti ⁊ et̾no
bono: in telis sibi ꝑato. frueret᷑.
Sic̃ enĩ ex duplici nat᷑a ꝯpactꝰ
est homo. ita illi duo bona. con¬

Expanded text:
statu transferendus erat, et cum universa posteritate sua ad meliorem, dignioremque statum, ubi coelesti et aeterno bono in coelis sibi parato frueretur. Sicut enim ex duplici natura compactus est homo, ita illi duo bona Con
Abbreviated transcription (Latin):
eĩ ħ dicentes. nu̾oꝵ qnͣtitates. pła¬
citatẽ. in d̾o pon̾e. Quid gͦ ista ibi
significent. ip̃o de quo loqͥm᷑ aꝑi¬
ente. in sinuare curemꝰ
Magis illa.
dñr ad excludend̾ ea q̃ nõ sunt in
do qni ad ponendum aliqua..

Expanded text:
icentes, numerorum quantitates, citatem in Deo ponere. Quid ergo ista ibi significent, ipso de quo loquimur aperiente, insinuare curemus. 2. Magis illa dicuntur ad excludendum ea quae non sunt in Deo, quam ad ponendum aliqua.
Abbreviated transcription (Latin):
ac oĩs grẽ iͥ p̾stite. Om̃is enĩ rei sigñ
ẽ. cꝰ causa ẽ. Nec mireris᷑ rẽ aliqñ p̾ce¬
d̾e sacram̃tũ. sũ aliqũ ⁊̃ longe post
sequat᷑. ut in illis qui ficte accedunt
quib cũ post penitu̾int. incipiet lup̃s¬

Expanded text:
ae ibi praestitae. Omnis etenim rei signum est, cujus causa est. Nec mireris rem aliquando praecedere sacramentum, cum aliquando etiam longe post sequatur, ut in illis qui ficte accedunt, quibus, cum postea poenituerint, incipiet Bap
Abbreviated transcription (Latin):
illud fieri uelle. qd̾cumq precepit.
uł nõ fieri: ꝙ ꝓhibuit. prerepit
enĩ abrahe. nimosare filiuur nec
tñ uoluit. nͨ id̾o p̾cepit: ut id fieret
s ut abrahe ꝓbaret᷑. fides. ⁊ in euan¬
gelio p̾cepit sanato ne cui dic̾e̾t.
deum:. nõ id̾o ꝓhibuisse qͥn uellet
opus suũ p̾dicari s ut daret formã
homini: laudẽ humanam decli¬
nandi. De ꝑmissione ⁊ oꝑatõe uͥ dicat᷑

Expanded text:
praecipit, vel non fieri quod prohibuit. Praecepit enim Abrahae immolare, filium nec tamen voluit; nec ideo praecepit ut id fieret, sed ut Abrahae probaretur fides. Et in Evangelio praecepit sanato ne cui diceret; Deum non ideo prohibuisse quin vellet opus suum praedicari, sed ut daret formam homini laudem humanam declinandi. 11. De permissione et operatione, ubi dica
Abbreviated transcription (Latin):
tenebre. nc̃ ał lux in dño. pͥmꝰ itaq
dier. nõ ab aurora. s a plena luce
ocridente luce. excipiẽs: mane seqñ¬
tis diei: expletus ẽ. Uñ beda. octidẽ¬
te luce. panlatim. ⁊ post spacium
diurne longitudinis: inf̾iores ꝑ¬
tes sb̾eunte: fcm ẽ uesꝑe. sic̃ nũc
ufitato cursu soł fi̾ solet. ftm̃ ẽ
aͥ mane: ead̾ suꝑ t̾ram redemite
⁊ aliũ diem inchoante. ⁊ dies explo¬

Expanded text:
tenebrae, nunc autem lux in Domino. Primus itaque dies non ab aurora, sed a plena luce occidente luce, excipiens mane sequentis diei, expletus est. Unde Beda: Occidente luce, et paulatim post spatium diurnae longitudinis inferiores partes subeunte, factum est vespere, sicut nunc usitato cursu solis fieri solet. Factum est autem mane eadem super terram redeunte, et alium diem inchoante, et dies exple
Abbreviated transcription (Latin):
guãt᷑ at ꝯputent᷑ dies amane.
us ad mane. Postea u̾o ĩmust̾ io
ĩ uesꝑami ⁊ adiungant᷑ dies p̾ce¬
denti nocti in ꝯputatõne: cũ iuxta¬
nat᷑alẽ ordinẽ. p̾cedens dies seqñti
nocti adiũgi debeat. qr hõ a luce
ꝑ pcc̃m corruit in tenebͣł ignorauͤ¬

Expanded text:
guatur atque computetur dies a mane usque ad mane. Postea vero in mysterio in vesperam, et adjungatur dies praecedenti nocti in computatione. Fortnaturalem ordinem praecedens dies sequenti nocti adjungi debeat, quia homo a luce per peccatum corruit in tenebras ignora
Abbreviated transcription (Latin):
quis ut nõ peniteat discuti oport.
an aliud obstmatio: aliud impeni¬
tentia: sit in eo pccͣm: an id̾: s di¬
u̾sis modis ꝯmissum. Scd̾m istos: pec¬
catũ ilid̃ d̾r irremissibile. eo ꝙ nũqmͣ
lum pãm: Ueniam m̾eri nõ pot̾.
ꝓ eo oret quis. qr qui sic pͤcat. or̃omib
ec̃ce. hic uł infuturo uiuari nõ pot̃.
hñs cor induratum tãqm lapis: sic̃
de dẏabło legit᷑. post hanc uitã qui
ualde mali sunt: m̾itis ecc̃e iuuari
nõ possunt.

Expanded text:
quis, ut non poeniteat, discuti oportet an aliud sit obstinatio, aliud impoenitentia sit in eo peccatum, an idem, sed diversis modis commissum. Secundum istos peccatum illud dicitur irremissibile, eo quod nunquam solum peccatum veniam mereri non potest; eo oret quis; quia qui sic peccat, orationibus Ecclesiae hic vel in futuro juvari non potest, habens cor induratum tanquam lapis, sicut de diabolo legitur. Post hanc vitam qui valde mali sunt meritis Ecclesiae juvari non pos
Abbreviated transcription (Latin):
tissimi. ⁊ desꝑatissimi ꝯu̾tunt᷑. ut
aug̃. ait suꝑ illũ locum psalmi. con¬
u̾tam in ꝓfundum maris .i. eos qui
erant despatissimi. Et ibi. Mictit eͥstal
tos facit alioꝵ doctores. Talium ꝯu̾¬
sio: ibi ⁊̃ euident̾ ostendit᷑ uͥ ait.¬

Expanded text:
tissimi et desperatissimi convertuntur, ut Aug. ait super illum locum psal. 14: Convertam in profundum maris, id est, eos qui erant desperatissimi; et ibi: Mittit cristaltos facit aliorum doctores. Talium conversio ibi etiam evidenter ostenditur ubi ait